Memorial al rey nuestro señor, sobre la contribucion del Estado Ecclesiastico en las sisas y el medio que se puede elegir para preuenir los daños que resultan de los fraudes que se experimentan
Full text
'V\. 1./ l¿-iiiSi^iiSii^ 4ti Si MEMORIAL AL rey nvestro señor, So'B RÉ L^cofitTthticioTt dcl Eft^dó Ecclcji^i^ico etilos fif^Sj y el medio quefe puede elegir parapreuenir los danos que refaltan de losfraudes quefe experimentan. POR EL DOCTOR DON ANDRES DE RIANO dcl Confejo de Hazienda,y de la Comifsionde millones del Rey no» QV. E POR MANDADO DE SV MAGESTAD HA hecho £fte Difciitfo.
«H .^ •- - •'/ -í t:v? iA4 »¿-í? V•» *.-*5 k' 5 *:-3 «*9 '« .T»>Í*3í5^, T-A 5i-; ’<t- -r» •--í t' k. .. i ' ¿ t; : *í :s «i-í tii »í ^* ¿ iiJr¿ T I/-- T ?4 Jl> i. i?uJlxv f\ > «\./ s ^A .o "• 'A 5^ í? O?. . X. ;* --^o'\ c.r¿^í\'3, 4:1^jív\ ‘ÚV::^ ti hV^'í íVv ::\ Qt* \>i . iii ^íi £*.iaUv\t ; i^’ir>Vv«v\x'i •- ,T> lVi *-* O‘í "Tr ^»4¿. Xr<-* ¿!^ íoa I.i: v.'^bn-í^scH íboj^noDis!^ '•D cZ’"z: ííu yn X}X > ^iS rí^ *!• *«* '1» ^ ^>-fp --- Artí«-Á ¿*¿v’Á Vl4 .«S!-»*cií^ «1*0 «r ’-x, z'z. mss x^c-. --í;- -X’- f f3» #> tt'-^ 0,1Tg:-iV5í Y3ii íí^ s-44 ir>^ f*4 ff* • ev^ Tv» t. . k'i^ i** >í<< •SD > 4? f\* ?T^ -ié* ^OT3oa ;iH ií* u* y- Í3« tu?. i¿» V?, mOaAGHAM £07 g •OííLíiilQ sji^ürh-ifl ¿í? -r.- -m*K.itrrai~ ~:-tc^ -yset-r^^ ¿r ^¿ V*VYvíí "¿r •i'ti." ^;-*'
^iS «á •^3 •H •H ^fli •?^ a2^ m mJt a ^15 íi •H •ifg ñSt3 •V® 0üi ^iLd •»» 0^ •Srl •í^ 1^ •&¿ «I cnor. »H ü ElDccí:orD.Andresde Riano dcl Confejodc V. MagcRad, Ov dorenel de Ha^i^icnda ,y de UComifsion de Á/ilIoíies, con obediencia prompta alo que V.Ma geftad !e ha aiádado,dÍ2:,e :Que rcconociendo la obligación grande, enque V.Magcílad leha pueílo,ha procurado defvclarfc en el conocímicntodcla mejor admin>ftfacion de losícruiciosde Millones, viendo’ que laque han tenido hafta aqui por caufa de los Miniaros inferiores, no hafídolaquc conuicnc, yque fiendotantoloque contribuyen los vaf fallos por conccfsioncs dclReyno, no llega la dezima parte alasarcas Reales ,yfe dexan de cumplir las obl igaciones prccifas de jufticia, fin quedar vn maraaedi ,cn que pueda cxercitarfe la gracia, por los grades fraudes que fe han introducido por todogenerode perfonas, yparticularmente porlos Eclefiaílicos,y Rcligiofos deífa Corona, franqueado, nofolofu confumo ,yde fus familias ,fino percibiendo lo que contribuyen para V.Magcílad, los queco prá fus frutos,yhaziendo capa para que fus vezinos,dcudos,yamigosha gan lo mifmo ,ydefeando que tan grauc daño fe ataxc ,yremedie •. Le ha parecido reprefenrar la juftificacion,con que por todos dercchosDí uino* Natural ,Canónico ,Ciuil ,y ReaLpcrcibe V.Mageftad generalmente las íifas ,los modos con que fe vLarpao, ydesfraudá por los Ecíe A^^íiaL- H f. Í4< Hf II» II» li» SI» H» W Ué H» H» II* II* 'Ué H* íhfi* üíU lie II* SI* SI* SI* SI* lili* k* Si* f«* ^í M» ü- 14* N* SI* Sie SI* Ü*
1Qnlüúlhnm itíf.i .in/líF. orator, ibi: Isos hrdttatem meo pommus^ tJOU ‘Vt ITiírtc'lS KC pllíS dlCiitíiT oportifr.D.Solorcan *de mre Indiar, Uh. I,cap, 1.dr]f4m.2,'2\m.l¡b, i,epif, zo. 2Aí4th. de (j-éitjl.ín prtnc.cap^ illud lLo.¿jf2A. 5^cap. iribtitu zi^q, Ssap, honi Pincipes ^zJiftd.^.tit, io.par. 2.Lucas de Pena hLfi coloni ,CJs agricolh0cenfiuUh. lo.Gfafaí. Re geiLFrarzeudíb.zs.'g. Couar.^r^c?, C4p, g53.yliench. controaerf. lib.c,^i.nt4,z6.Mñ\^.decif:z^. 3Diuus Thom. i/3 epifi. ad^oman, z.2.qr44jb. iQz.arP, z. adtertmS^láJnhex hociíéreyf}.6i. procecera la verificación de rado, yhazer j^oq 3la i^eal Hazienda ,j Jos medios que parece fe pueden Aplicar para Lu remedio, rcconociedo»qíiepara dozirloí^üeconuicnej *es ncceííario dexar de dezir mucho,de io que fe ofrece. Contrahefe ,entre eí Principe ,y Cas vaíTalIos vn genero de fociedad, yvna reciproca ob!igacion,en cuya virtud deuc el Rey defender afus vaíTalloSiadminifirandoics juíLcia, yno coníenfír ,que nadie los agrauíc, *nioprisii3,y almirmopaíTo los fubdiros efián obligados por de^ rccho Diuino.y natural acontribuir alPricipe todo lo nccefariopara fu tutela,)- protección, ypara que los goaiernc en paz, yconferue {u digni dad,y Hilado Real, Legan fententía '^.dsiuli.x^ íiiv'.'LtüiAseod.ty'aB.lCb, de Sanco Tornas,) otros. 3Ycncf- 2.ff4p.3 3.dí4b.6,C^ac\io\, iútbefaíf, to fe coníidcra vn cacito p3(ffo,ccíciib.i.c.firt.Gzoxgdn repstition.fsíid, cap. 57.»»*20. Mznoch.de Ui/b.pcdí • tíc.cap. 17. mim.óJ, Sjit. i.p.z.&‘' l.l ijít.z^.par.^, Boct.decíf. 178. Bnfg.de Paz /.9 préam. íl. IPanr. X^l,kzzaeá,inLi.n!4m. i. tit. 17. lib. 4. Recopil asprobat.regdíb. 1.c. beado entre el Rey ,ycl i?cyno. 4 Yaele recíproco vinculo que ay en tre el Piinepe,) fusvafTailoSjmiraro los lurifcoaíoíos ren la translacio que en cl hizicren ,ypotclad abfoíu- .JL-diUr l.ZjCUaU .UULíaUi i,iViCíiina, Vaz** q-aes:, , 5c alijs D. Larr. alleg.^^ per(út,M avq.dygr^ber.ChrifJfb. i.c.l Cap.zp, c^íalíjs Tho.SaachxGnfmoraldib.z.c, ij^Affb. z . 4 Vázquez i» opufiulisjit.derejdt.cap.S.^.i.dHb.i.nam. 7. D. iiugüílinus hb. zz.contraPaiiftíitnxa.y^. j<1 5VIpiañas in Li-ff.de cofíjlit. P í'í^c/p.Ealdus inproztn.digsíe.caPií. 57.Ce* 24.. D.Híuionvm cap ?’ífidnr 2_j22z¿Z22í_
Utaqac Is concccieron touudpwiinJÓ lo honrofo ,yfauorabíe con hcí»r23»^‘ obligado de procura? el bicpablico’y filu jcomún,recibiert ¿o en Íiloscuida-loíde todos ,para opormediadcíüdef/eiQ ^puedan oozarde quietud,; trá.^a'.lidadporq ías coniic mecías del Rey no ,Ton tan vnas qno íc pueden ícpar.ar, ycomo dize el miimoSanco: 7El fio deíRcy csaumencar fuKeyno con profpcridaddc (m vaííallos,; velando el Pf inci pe por eLos.Ea ra^ijon naiUfal dicla sque todos le rfruan,y afsidá. Es el Principe Pafdor de fus vaíTa * líos, 9auicndoic Dios encomendado fu gouierno ies tutor del Rey no, C3 cípofode la ivepubiiea, es padre común de rodos, í3ylavafis,)- fun iameneo en qucef triua el piublo, ycl muro qle guarda, *4 ydefiende ,ypor cRíisccnrideraciones deue gozar del erquilmo de fus ouejas ,^5 de los frutos de la dote de fu cfpofi, ylos vaíTaílos ella obligados afocorrer alPrincipe en fus ncccfsidadcs ,no folo con las haziendas, '7 fino con ias petfonas. y 6Aíith,ví hidk,fins ííTfofiiffrag, m pr/ür-c/p.BarC.D auth.dc h.-ír. falc, Ant. BorinA^ffrtíkíjs <v.i^.dlor te 1.c¿ip. hoc comprobatnr exe^ plfSjD.VáuVi MoyfisjiSc hííxiñi.cap, igiíttrziéq.^. cap. Regtim cap.iílí4dlQ.ej. 3.Ccua éPraci. c. 6^ yDiuus Tho.//¿-, 3.de regtm. Prw, c^ü.íoan. Andr.Ccorg. repetií.feud cap.^j.n.if.D. Au^QÍ\.tract. ó.ad C. ¡.Tdiis.loana .Diii .Piérnard.lib,z, deconfiderat.ad Euq^entnm. 8Argtffn. text. in cum ex offic. 16. de prxfcríp.c.ex h¡s zz.ej.\ .c. cum¡ecíindd deprAend.T> .Thom.in Gp^ípcul.zJ.in epi/i.ad Düeifam 'BrauantU i» réfp.ad Sextum^Valcn^. conp. pp.Sánchez conftl.moral.ith. z.cap; ¿¡^.duh. 1.nu. ^.¡pluribus rclatis Lat*- rea allegat.$9 An.$ . pEccechídis j/.PÍato de Rcg nOyhb.JÓ. 10NoHeíla loS .in pr^fací.de indul gentia reliquorum. 11 Scnccade Cl'efnení.cap,¿^, il Pctr.Carcg'.fí/?{agm.lii. 3.c. 3. I 13 Lucásde Vcíiiin l.quicf^r/jq'eeyCJe GmrdJigra defer[o\Simzc\Js í':b. 20. epifb.ió. Cidelbn./;^. l.díoj:. B.egisfi.ip.Z9,h>Ueio>.hdih.'L.inpt.Pa^, ¡itic.cap.p, ^4- Bociius de cufiad clau.aníí.yl.CzpkJeci/fi^o. Mcrrcch* d. c. p. Cfím muhisBuiitz di^Jib.^.cap.l^. 15Paül.4.^ Car'irith.p. 16L.frtictih »r7 . ipifiind. 8.f. fdUtt.watrtmonhí 17 Zi.4. ^.gratiilis ,deremUit. Bú.cor^f.^p^i.q.iJ.ih, i. LaudeníT/r;#* ciM.de Bslloyq. 4 1 .Gabriel D4. difi. l^.art.z ,conclufi.L 8jit. zo. parí. S,^ íbiEÍT^go¿LGp,Vi^aáclt2hb. i.ds F.ifícip.cap.i^.píuribíís nlafisD^
Ú M .. XA rfr ,'5«jL tkip Cíp.cap. 11.his verb¡s://?/?fírfyj/>-f//. has Regr/í.Rex qui ejh Artifix/SAr chiteclus dtcÍAfodetatiSynodehst defficere^fedomnes de^eBm Jí^pplsre ip^ (dfocietaie, IpDiuiis Thom.d; opsifctíi,2 1jn ^Pl(i-S6.KiC!Ltá^z.d¡fi:^^,q, i.qu^^ ^tancula i.Nauarr 3 . confil, tit, de cenfib.confd. Z_Jnfin. Valencia 2! ^^•difi.j.q,6,part.s4.i.UiA\m de ííí/l.Cf íure,túm.$. dijpíit. 66y.nii, ^z:\, i.z.tom. z.difp. I5p.f.2* 20 ^cllagJ^fpecul.P/wcip.de da- 7i^timCíiru,ntim.4i6.§.dont4m,Z% U3.1I0S tn arfe ^egioidoctimento 20, ^hoc fkcris littcr'is ,^rntionthas prohat emdíte Iket brehiter ,dodírsi naus D-Fr.Pcrrus de Tapia Hifpaléíis Archiepifeopus ¡nfaacaten^ moraliMr. aríicuL Io.»«/w.4. q, 11 , 21 ScgirmundusFIoriaiend. deerartOiCap.¿\.fil.jjo .pluribtis relatis Larrea allegat.<^^.num.é^.^probat Jiíp.relatít(SAtra illas videdi funt, Abulcní.q.pp.hnfcn.ineaneardia, cap. ITÓ.^zXhimin.deRomanoPdtfice,cap. z. 22 Adatth.cap.z2l, 23 Irincus lib.^.cap.2^. Diuus Bcr T\^iá.intracdat.de Pafistane Dominiy cap.^.’TcttnX.lib.i.de idola trijsyca p I$»Vctt,Gzeg.lib.1 .fmtagm, cap 3, num^'L.Búht.liRi.-depenf.capít.z. es publicas el i^cynOíclArtmcc y Archífcctodeia focíedad humana, no fe debe falcar aCunl ala Kepubíí * ca.íinodiíponer ,y ordenar todolo conuenience,; íupiír qualc^uíer ácfev5to,juncamei}fc con íu pueblo,co mo enfeña el Docfor Angélico, is » de la miírna fuerte, que no puede el Principe defamparar la deí:enfa,y protección de fus vaífaiios, afsi no deben ellos dexar de acudirle coco* do lo ncccíTario,pagándole los juf. tos tributos,ydebidas impoíiciones *^dc donde fe colige ,que eda paga no es liberalidad, ^^íino cumplímic todc laobligacion dmina,y natural ^"cnquclosconílituyóla fociedad humana.que cemo fe hadiclio fe co trabe entre elPrincipe ,yclpueblo. yafsi lo dioa cntédeiChriíiO Scñoc nueílro,»» quando le preguntaron cautílofaniéte los ludios, (i era lici- to dar aCefar el tfibutOj víando de palaoraSjque tcniafucrca de donación? yrcfpondio; Que boluicííea aCefar lo que era de Cefar, dando 3 cnrcnder,quc no era donación, nili. bcraljdad,íino pagar loque debian, en común fentir ^3 de los Sancos ,y otrosgraucsautofcs. Yaunque es cierta ella dodfrina, yque fegun cl derecho natural,^4/ dilanfcn./n concord.capit. 1 1 6. Diuus hügu^inMr. ii. contra Faujlum^cap.y^Xinad.aUegat. 5p. 24^ eg. ibr.i .cap.S. ApoíloiusadRonianos ca. 13.M3íth.2 2. (Sccumli Menchaca.Lafirte,Ofalora,Remina{d.Tomin. Bolog. Sánchez,Amaya,&aisjsLarrea d.aileg.^p, *^simus D. loann. de Solorcan. de Jndiar.gabernafjib, i.toíff
Archiepífcopus Tapia/» caHnám&ralu ií.an.z num, Ii,C^ í'áv’ jm iW 2, (íiuínoireíiácámoncíad ,y potcftacf en clPfíncipc Soberano,para imponer tribu tos,fegnn, yen foscaíos.y con lascaiídadcs que refieren Efcri^ tores antiguos ,ymodernos cnefia gloriofa Monarquía, por nrserced ,y conccfsíondc losfcñorcsi^eycspro gcniroresdeV.Magcftad.nofcimponen tributos naeuos, fin confenti miento de ías ciudades dei Reyno, eftcmifmopriuilcgío' tiene los Xey nos de Inglaterra ,Francia,Vngria ,Polonia, Dinanaarca, yotros, en el cafo de que íe trata, no es neccfFariaefta difputa, por cflar ya concedidas las íifas, pero ha parecido cormenientc,y con la breoedad, yprecifsion referida ,manifcdarcl derechoque refide en el P[incipc,y la obligación de los vaííailos ,para fundamcntodcloquefe diraadciáte. De aqui nace,que elPrincipc puc decompclcralosfubditos *7 reñiré tes aquclc paguen ios rributesjoftos,porque efto no es mas de cobrar vna deuda natural, *8 ¿n q.j.^ fon c5 prehendidos vniueríalmentc todos íosvaíTailos,y fibicr los L’cclcfiadi- 2^L.x jitül.yMhr.ó.'RecopíUtJe qtea fnentfonempcerunt Rofcidus de .4.$.5.y»/ .53.Hermanüs hzxcTmlib.x.de cenfu, c.2Mum.xz, Daniel Orhoman. de iure ^fíbltcOtC, i./¿/.43 2.Philipp.dcCominas /»'Í7 ta LtidüUíCíj 1I. Cííp, i2p.Bodinus líb, t.deRepublka^c 2.n.6^6.p\\ití' bus relatisLarrca d. allegar, mer.p.Tap\¿d.q.\ i.afí. num.4. 16 Bobadrlla i/? politicJíb.^. ca.$. wí/.^.Hcigio qíUtéfi.cap.x^.nHm.^ P>o!ogrrer.CíJ«^/. 1.nt4m. Rofcid. de eyarioyCap.^,^,^. Artiiitüs deiui' re Maiejla tis^cap.y.ntim.ó STheni. Michael ¿/e iarifdi&ione^ comí. 11.// tter.C.'L^txcz ftípr.d.num.p. 27 Comaóusdeiíér.piíblJíb.i.c.l. de Imperar.^ 4qjerf.CoUecias. }Ac>- cos generaiméte fon libres de qual- Bquier lina deíMí ^lur. tit. dtfput. 6y^í z/.i.Lcfsius de iufbitiay^ ínrejib.z. c.Xi.díih.6. Larrea, Solorcano ,5cM:iTc,n‘zfí4pr.cítati. 28 Baldus/. ex húc tare 6^, ff.detnff. cf htr. Bafil .dc1con ¿/e /;»pedimento matrimonij ,cau(a 32. f.2. §.i i. 6cvltrafupr. allegati ,Valcn^. ^^f^ra(*Uísconf.gc^,quaJ¡per túta?ñ.. ...
ip Cap.fio m'intis .adiicyfHS ,üeim misnhate Ecclefiar.c .qtiamquam^de cenfihjn 6.c.ty:butumz^.q.S.c ben'e quíde??} p6.diftí?jcí.cum alijs quos ct* mulat. Sánchez moraliam ,lih.l^c. Of.duh'to n. i.Gicgov.derepubU Ca,líl;.^.c,y.?j,2^.Svi2ítMb.^.adí4er- Jus KegeAngU,c.i6.n,lS. pluresre ícfcrBarb./'» cotlecf.ad d^c.qndqtiam &md.c.Sributúm póji. Dianam Thom.del Bene,& aííj ínfrá allegan dijArchiepifeopus Taph ¿nfuaCaíe fiámofdl.lih.y^.q. 1 1 .art. i(5.- 30 D.cap,nonmmíís,c.adíicrfíisA¿ immumtateEcclejiar, Enriques tít. multis Thcfnas del Bené^íparíame tkiduíhátap.an.^. 6c probat dodtirsimus D.Francífcüs Sa\gA¿.dere ’té}itipnéEullarum,c.i. .anti, 3.ití ,a n.'^p.par.i. 3ICap. perueñíf de immmitate Eccle¡íarumikhhdi^ thíd.n. íp. Siluc ñet^^erbo mmmhas\r/ft.2.SmT.líb. ¿^.ádi4erf! 4SRegem Adgl/a ,€.26. 0* ^^.l^tí\mdeíu¡lít'ia0 mredih.2. c. <S ^.d^b/faf.^ .n.24.Kcoina¡d.iüpra x'íji. p.c.±$ 37 8 .Moíin . de iup'túa ,^ture tom.i. tfatlat.z. dffputi6y2.BQn3LCin.iJomJracíaí, qüier tributOjb inripoüeioir^^iñ^ es que concurran los rcquiíitosde la difpoficiondc los Poncificcs Bc?^ nifacio,y Gregorio,yconcilios Bienenfe, Latcrancnfcjy Tridentino# vno de los quales es confultara íu Santidad, 30 pero fila diíació pudicí fe ocafionargrauc daño ,podriá ícr copelidós los Éclefiafiicasaoócurrircnla coñtribució cjícimpufitíc para acudir ala necersidad publica, y|coniü,.rcgünla corriefjcc de cícritores Teólogos, yCanonifias ^y la razón csporlaprcfumpta voluntad deí Potificc,quc rio folo obra en eñe cafo, fino fiemprc fe ha fenido por moy eficaz quando fe trata de cuitar algún riaabbay neccfsidad de encaminar algún bicn^yíe atrabicfía peligrden látardaii^a* Por íoqüal fe perniife al inferior difpenfarcnlalcy del fúperior, 3^ y ello que esde derecho ,yGomuDícfoluciorijfc pradicbafsierilos años de 5p8.y 63P/^cnquc auiendo V. Magefiád coníultado los mayores, yprimeros Miniftrosde la Monarquia ,fue fetuido de rcfolucrlo, sj y fe executb hafta cl año de d44.cn q íu Santidad fue fetuido de concedec cl de£enfurís\dijput . l.q. ip. purtcío 3 . ft.ió.plvíúhusSzncVíczjConf.rnorál . lih.í.c.4.dúb'to$$.n.2%. 6c cü mul-tis Salgad, de retentioné'BullarUmypdr. i.c. j.^.^uicoper fotum, ^au.^p.Bcnc de itnmunitate ÉcclefarUiC.p.a^f' fMt» io.feaíGr2.2. Afshiepife.Tapia,¿^.//^.4.<^. 1 1 .art. 2 1^jidetnf.n^ ^ 32 Suarez delegibusdtb.ó.c. 15.píurescumuIatSanehcz de maírmontódíP> difpí4t.40.& lib. difput.p.6c cum Zaoa}Ios,Gutierr.Azeued. Menoch .. Barbof. BcbadiII. CaftilL& 2k\\pD.Vi2ínóíc.Sd\g:iá. de retentione'EulUrff ^ürAío an.62. ^.. 33Eecretq de 2.p.de DfzJembre de6i^. que ejla en el cap. de la itqíruccfo^*
fí ^ícuc ,que fe prorrogó el ano paííidodc 16^0, parala córnbüció dei EftadoEcieíiailicOjCXcepruandotrescafosfolosjque ion cófumo de cofeclia propia,limofna en cfpecis,y lo ncccíTaríoparaeiCuítoDíuino. Yla razón esí porque los Ecicíiafticos fon vaíTaiios dcl Erincioc i Secular, ynaturales dé fu iveyno, porque aunque fu priuilegio les exi me de la jurifdícion tSporal, no ios Iiazc libres de la naturaleca,y vaííallagesyfon verdadera naente Cruda danos,yparte del pueblo, 34 yafíipor cita razonfe íirue V. Mageftad de los Obifpos,y perfonasEclc íiaíticas en fusEmbaxadas ,y otros minifterios tenaporales de el bié publico»3Y ypor cito mifmo cambien tienen obligación los Obifpos^y otros Ercladosdc venir alos llainamiécos de cl Principe, 3^ycorcoia Ies le juran fidelidad. 37 De fer los Eclcííafiicos naiena- Bros,ypartcdel cuerpo naixtico de la República,nace que aunque fenic dolos legos bienes ,yfu creas con q focorrera las ncccfsidadcs publicas, iean iiinauncs de ios tributos ,cuya ytilidadjó neccfsidad no mira derecha, yigualmente aia coaiodiJad :de L.alpi¡7;píio .ff.ád miihkip. ^ lxíHeSiCÁsir*colisV\\\:i\ob,mfim~ rna^tom, ijraci.dífficídíat; 51.Va- . Uvsc.confalt.ioodÁoánpiizinfHm matom'¿^.c.t6%.S^uh in "Bulla in Cñiia Dotnini^cap. ió.difp. 84. L2íUCAalleg. 6i.n.\l.^ hAcetiam^ probar Thomaídel Bené de immt4^ míate Ecclefid,cap. l.duiit. t3./. i. C.de Síimma '1 rintíate ,0*Bidé Catbolica,c,f¡ forte 6^.dífi,Aíñictisde ture pofihUm.tn princip, n. 9. Rolad. conf.z.rj.\.njoLiiBÍ2ii2í conf, I08. ».(5 .'i/’o/. I,Decian14.«.28 . Itb. i.Thcfaur .Forenf.//^. C^.cj.2z.rj, S.Cfxi.Cf \iMeWcx.difcjuifit. Clerical. j.p.deexempt ,Cieric.ri.y.DÍ2L- na refolí4t. moral. tóm.l.trácí.depar iamentis.refoL 22.Bobad. in Politic. tib.z.c.x%,n.6'p. Marrha de iurifd, /^.p.cafu i./7.27.&:cüminfinitisSo- \oxc.de Indiar.gubernat,c .zy.n .z 6. Ca!lill.r¿JOT.'y.c4p.8. n. 23. Salgado deproteBioniReg.part, j.Pralud.l, num.Gá^. 3) Cap.comparatiip.de appellationib. cap.ft Epifeopus 18. dtfl.c. filernttaíe 61 Jtfl. ¿.6 $. tit.^. par. 1. L\%.tit.z.partit. 7 ^.Lz%. í/r.4, ,3. tit.x. íib.áf. Kscop. Larrea dlleg. 63 . cum mutUh^rmm. 12. ^ 36Cap.ft Epífeopus IS.dif. c. f'^t^i'isz^.c.^.c.PaforaiiSj^.Cum atitem ,deoffeio Delegati^c.cum par¿iti,dé appellat.Vctcix2í de Regias lih, i,cap, 12, Carolos de Graíis de effeflus Clericaías itb. 2.ejfeclu 13. Auilcs •^tp^OTf.l,^erb.MAndamos,^obzd.ltb.L.c."p,.n. 65.^cuAUúcn.^zcvícá. VictoriajSocOjValafc.SalgadOyScalí js,L 3rrc 3,¿^;íí//fJ^.- 6^3.77 12.^ 13; ^7 Probanr fupra reiattiCx. Bcht.Íjíi. j,ds Cler-k.ktap^2%-. yEps^s Robeit. ^erumiudicatarum, iih.i ,c, l.Topus in ¡.Princeps, 13 .eU %/^,Pacz demrj Regale,^ cj. 5. ;2.d.OliuariUs de mreffif,c.yrtí.6,^m<mi%di^iJe^Sa^^
ttitffr¿itn ,3o. Lmieaf.ííV avmüoghjih. i3p.;7«w, 147. Flores vu . fíá:f/9, ii.22).€5" muijsime ,cum rotrltis Mqé^tmxsdcsontrí. kntí&mhíiSiCap.i^. ns^^. }^p.(^ ^'v-idéndus ejh omnino ,ipferoet Thoniv pJpermodí4mdeffsnfiams natnralts dRegno expeliere patet, exdklfsfitpy^ ^íiUfmc habet iommmsnatura, conffirmatas.qrdafi Princeps aí^íddpoteri pra/lare etiam cotr^Pcruificem^multo magispatertífibi metíp/lpra/larefpmr^ i^momdEcclsfiafiícos^praprtírní^ma Refpíibltca debetejje (ibififpeiiens ficoritraípiiosUhet ideffgndendum ,Cf vbi naturaltí ratiadeffenfiotii^qjraet^ atnmimmuniUscejfatM redhultimejfet^vt quípotefl infidelem, velfurb^ormdomefiictemitire proprioagere ,neccefse habeat aduerfus eum lingare, cum Po(í:mel,pefmgligentíamprapofítúrHm, fmeper aliam inexetifabUem neceefsitatemj (lue per ocultas ^brreptionesinmmantíir'in EcelefaimaliqHe Ecdefi^fiica diftiplina cúrrigi^ut coherceri nonpofsínti Sic ille propugna? tor,& acerrímus inmunifati dcfenfor»confonat qu£e crudiic more fup ferí • liluíírifsimus Archiepifeopus T^phin catena moral ,lib.^, quajl. 11 . artic.22,nu.^. bfpvcrb, Siautemnollint conpnfum projiare Epifeopus,^ CLeruStnec eos Índex Superior Ecclejiajlicns reqnifitus compelere ,tjecefsitas yrgeat profucurrendo bono communi Laicis» ^Clerieist itavt fit magnumpe-rtculumin moraIndex Laicus poterit ocenparebona Cleticoru pro ratadebitiórieris,^contrihntioms ,quia tune Princeps yfea índex fécul arq ndcOmpelli direcieEccle/ia^ícos jJed/blum repellit ,deffendit honum commnne tuens ,‘vel ‘vtitnr qnadam compenfatione debiti ,qnod non potejl aliter obíinercy^el confiitntnmin extrema necefsitate nonhabet aliam njiam enadendi magnnm damnnm Reipnblicáiqna hacJnbeJl cura moderafninetantemfernatoltcitnmi ^injlnm efl 'vexationem in injie ülata redimere^ettamcontra Clericos ín\nfiefi retrahentes\dtim nonconcedituralindremediumperfntimforn\ quidenimaiijsegemustcomprobationibüSjCum ta* ti viri daíTfcrina pluribus debeat eíTe príeftantior* cíon referida >vfat de fu derecho ,J cobrar con moderación de Jos Eclc íiafticosJo que juicamente les tocare, }' aun quando fe ílgoícra ía opi"" niouide que la exacción fe deui^ha- „.zer por fuslueccs ,pero hpilgs I; RicáraíTgn renhenies^bíacílafaJe*’
^áoldéttiáo tiempo .leTcfialW ‘^jY.^agcftad cobrar cenia ¿e- ^‘Ijjpxopofcioadcl deuko ,délos ^, i —-tilinta Jienc^dpias-Ecleriafticos, ^ catafuspcrfonaslaiataque [estoca jcdfi la íaip-oficion. Porque de otra foeftéeftüuíera enmano ‘^delcRa doEcleriaftíco,cximirfc,yh3zet intíane,PÍll«forío el derecho que V. Mageftad tiene,paracílo tá propio como el que Icpertcnccé para el gio fiofofeñotio dcftosRcynos. Yde la mifma fuerte, que oo pue defu Santidad (falúa fu demencia) priuar dcl alos Principes tsmporales.rinocsenloscafosqucel derc chopetmitc,tampoco lo puedehazerdclosdcECehos, yRegabas que lcstocan.63 Porque ay tiempos en que los Principes fcculatcsdcucnajdotnar ,yaumentarlas Igkfias con dadiuas.y ofrecimientos,ytiempos, en qlalglcfiadcuc focorrer al Principe .quando fu hazienda, yla de fus fubditos fecularcs ,nofon futicientes,ylanecefsidad es común detodos:ydefto ay muchos cxcmplares colas Diuinas letras. El Saco ReyEzcchias.cn la oprefio de Senacherich,Rey delosAfy íios,fc valiodel oro,y platadelTeplo del Se ñor para la paga de los ^oo.calcnros de plata,y30.de oro qle pidio.64 ElSanto,y ücal Profeta DaoidJc valió de los Panes de ia ptopofit ion que 6 i Güillermus Benediefus cap. Rainiéntifis 'verbo ^jxorem ,nu. 470. de tejiamcritís tRebuíf. í/V, I. conííitutíGmim Fraucta^tit.depnte^ tía proHlfioHaliigloíf.ó.num. 6.ÍÍ 7. ait Sepios áRegio Senatu Pariíieníi obferuatum Mexia mpragmática Pani$concltíf.$.Ti(4,6^' Auilés Praetoris cap.^ ^gíojf.Denordem ,Rurf íro»/ri 5.//^.l.»»w.76.Bobadill. cís mult'tsdtb.z.cap,\'^.num,izi. Zcned./« colleBan.addecretal.c, 153* Antón.VitbcTJnfiioCodícedií.9Ji(* 13Je munerih J'tffin. z6. Suarez íib. é^. Aduerfus Regem Angluy cap. 3^. probar Bcne de Parlament.djJrít Ie¿i.í9./Mbfe¿í.l.m4.i6. ^j.tn medio, ^reUtiin nu.antecedenú ,& prxcipue Archiepifeopus Tapia aríic.iz. 6z Guillcrmus Benedidus in dicí.cap.RainuntmSy'uerb. 'vxorcm, ni4.afjo.de tefiament. RebufP. 1Jom. confi .Regni Francia, tit. defententia prouifonali ,glo[f.o.nu.6. Mexia in pragmática panis,€onclu^.‘^.nu.ó^. Autles PratQrum,cap.7.i¡ .g^ofj. Den ordem^rium.l i.Buiúi.conf.ió. nu. 76. úb. 1.Hcnrric.de Gandabo cgbltbeto i.C^chcun.deetf. ó8. num. 34. 5cprobar cum alijs Arias }Ai\donA.ínrerponf.ií'ir.nff. \Bo. <53 Vctt.Gtcgor.de Republic. lib.^.cap.$.nn.z. Antón.Vabet.¡ib. oCodicis tii.lo.diffin.z6.de mí4nerihuspatrtmomaÍíbusX>\&m moral, re- ¡olut. I. traB.z.refoínt.y. Micn^G>Á3^cUr.de Monarcbiafec(ilari,par. 3.c. lib.z.c.^ .Soto in ^.fintentiarumjifiint.zi .art.z .Molin.de iaf . {Atut trarJ.Z.difput.iz.^ prokant fUprarelathnti. anteeedeuth - '' ' -a nt Ar/2tjlií
€>5 iT H1 ,s, BiCgum dMhf^. ca^,Idf^ i -\* -Át 68'Eídrae /i^. i. x« \\^\‘ 6^ Bfdrsc Mcí,2 .cap.^. yo 'Bztqk moral, in Euangeli. camhí^GriamJih. 1 2 i.^.2.,fol, .hisvtih'iíJForptm Fetv’us num- {pHam ^j'iderat cjmdhfüsfolui^t di' dracma ,6^nihilomintis interroga^ tmanfaluat lefuSimdídhitarítur anmitt 5¡ané z4iRegia Kecefsitates ad Fetrum emsqje ¡ühceJjQres de¡ferun~ turab illis qui trutinaíittír ^non efb qiíí, duhitet eúam Chrifli bona tem~ poriFihtés B^egniprafidi^sadjíidícare 71 ,-7hQc4osQi,q^afl.2z, * 4., > 66'RcgÚTnlib.y,c¿fp,i^, qpidioalSicerdotc Abimcléc/i AíTa Rej de luda ,Varón perrec fó,y agradable aDios, fe rak¿también de plata,? orodeíTeniplojp;^^^ fccorrcr-laneccfsiaad en (^e le po fo la guerra de Valía, Rej de lírac l! TcRomifmo execütbeliícy Achabenla oprefj5,yguerradeTc-' glatíPííaiafar-Rey ue Abría ,y Phafc shijodel Rey de líraei. 67 1 Nehemias fc'valio delc-sSaccr. doTcs,queconcurfiefoocón todo lo rebanee del Pueblo en fa reedifica* cionde los miiros,y puercas de Icfufalen,y focró los primeros queavudaronaíadéfenfacomnn^é.?- Ylomifraohizo en Íaocarsí5de la grande habré que padeció el pueblo,en que por focorrerla, cambia - uan las poííefsiones,yheredades por Quétodos en efías oca(iones fueron íbeorrídos de los bienes de ia Igíefia, fin referir otros exempíos, por no alargar mucho el difcurró.f ’^eboaun no teniendo el que defpucs nos dexó Chribo Señor nueb;o, pues fiendó Sumo Sacerdote, ydeí- CendíeníedefanCTre Kesfifucel nrimeroque quifo pagar el tributo de ' nido al Cefar ,y3íuimiíacion hizo rambfen lomifmo la Cabccade la Igiciia fan Pedro. 70 Si deíccRdefRCs alo facedidocñ todos tiempos demas de lo cuceníe iA•'• ñan las Eferitarss Sagrada? ,?Sa:os £> Padrcsdela Joleíiadiaílsmoí íc execütó lo mifn'iG con íc-s Sacé’ dotes deEgipto¿Gre cÍ3 ,y Roma^7- -
"Ün Sscfiía focofriéronlas Igleíias aLudoüíco Vndccimoen ía guerra con Carlos Daracio ía íobrino ,fobfc el Rcyño de Ñapóles. 7^ EneiileynodcNapoIes ,Gendo Virrey el Duque de <Alua el ano de 1 5 ^ySe impufo.y cobró vna iáipo íicion dei citado Ecclcíiaftico ,para reoaro ds la guerra de Francia. 73 yvriiuerraimcntccnioda Italia feimpufo vna décima alas IgltíiaSi para contrallar la inuafió de ios ene niígos en la guerra de Sicilia. 74 El el gran Dacadodc Arturia cocurrierton ios EcicGaílicos con los Seglaresjcn dreparo de la inundación dcl Rio Arno,íln hazer cxcuíió en los Sealarcs ,porque conlló notoriaoienrede fu necefsidad. 7? £1 Clero de íaRepublicadcVcnccia refiérelas hiílorias,c5crit>uy oendos ocafiones para la detefa cnla guerra ypeligro,qc5 ella ksaiTicDa^aua.^^ EnFrácia en tiepo dcClotarioRc y delia,fcpubliCÓ edito paravalcríc dic Ja tercera parce de las tcntaaEcIcfia ílicas. 77. En León de Francia en otra ocafion,fe juzgó por ti PariamenraeJ añodc 155^. deuer los Eclcfiaíli* eos concurrir ccnlosícgluícs'al fo? coriodc la caxa íni!itaf..v ^1 En Abernia fe praclicó cílo mifmo dos vezes. Vna,ciaaodc I37p.y otra el de 1593*^^ En la ciudad de Trecenfe fue c5- pelidoelClcíoacStribuirencIgaf- to de la foIeniDc entrada de Eniico Qaarco.cíanodc Y.otraycz en tiempo del mumo ron y222, hijtoru ,^ apud TfucididéíXenophontesn ,& Demoílencm/íj'«/!2f¿^r exempU * .íloteicm Éthicorum ca^. 2. Petras Gítgo í.finiagm.líb. 2. c, 2o. 73 hAoáciú, dc ‘tHrífd‘B 4p. ¿"ííp. ]0.»«w.4 PetrusGreg. d: RepiiblicaiCap.y.num, 33 . 74 Alofius Leo in autbsníica Sacra ,C. de Sacrofancíis Eccltfi]St num.l^Jxtrauaganú^r'tma-idcds- cimt$4 75* hioátin. de iti rtfdíéí, capA.nurn.'yZ. Philibcrt. Marchirt, traciJe "Bello Din'm.p.^.n. 27. Bar-; boíJe offic Epifeop alleg, 13,nti, 61 y6Ccfac Bullcngerus 3. hiflorU VenetUi&ztbJib. i, eii^faem ¿ijlorid, yy LuisPrandoIii{lorirc,//^.5'* c*. 1y^itoüiJom.'^.analLcapi 15.//Í fin. 75 Pau!ü8loblus//^.3Ó. r/^R^nat. Copinus , capiZ.nftm,^, 79 Arefig 15. lih. $i 80 Prsftrt^2iZQtí\Jocochatg,
8l Rcfert Pjponiusr^^iy^p. adAnflot.'ig', 182 hioácfñúsdeiürifdiBich.'parí., ¡/^s.io.f2.^. Caíancus i« Cdthalágó *:glórik mundh1^íp.cbnfderat.24. ««. 153. 83 Rebuffüs ad conjlítution. Gal'í^ defsñtem.execat.art^l glof^ó.nU.Ór^ ^referííntfBprxitaü, 84 BuIchge fúsin lobofupra citatót Q2k{z^z^%^'írJi'onfüet\Búr^mdi&^ru^ bric» I.Ytt .de iupihd «.31. 85. Nebricetiris lib. ^.cdp. 24.rcfcr‘t HoTiiZjdepolicUi^ de immmitaté £cclefiarí¿fñ,i .p.confiderat.$. 85 Refere Antó’nius NcbriccñíiSi l'íht^Vdécdde í^cap. z/cuÍqs ipíifsi aia íVeitba iege re kca ufa ludicaubÜíí;»* J^ue exfuperioríbus bellis ,ex prd - ,finjdrerfim omnmpertHrbaüane Ci> ^uítates^populi é^epí'exUnuati no ^ntá^fiabYllii^MM'úpéÜre^dtñ iin perata extgere ,ne exaBio illa eorüm ánimos alienaret ,atquefe in aduerfafifám transferretdpTeñqüe ommhu's ^ifümeflargeníúfniqptGde^at m£c^ clefijs Divino Culhíídicáttímjnprd pntesvpisdehere mutuo accipi, idq'^ nonefenouumqediam inde ah antiquis temporibus ,aíqué etiam in kge yeterivfttatum^ut pecunU0 Blemplorum vafaiquk ornamíticauja. fuk rant donata in ht*i&fnodi necefsiialos Eclcíiafticds por eclicbo,^ lev ac ncral,avender la's poíTeísioocs para la paga de ios tribuios-. ¥í^rancifeo Primero pidió',yimpuTo ei ano de 1522 .vn fubfidio a las Iglcfiasdc aquel Reyñó.s» ygeneralmente en todalaRranxia fe ha hecho,ypraa;icadoa¥si,rm dirputami duda alguna ,en diferentes ocafióncsjcomo icíicrcn las^iftoíias.^3 Yrefieren autores graotSj'qti^ en todas ellas,ni fe pidió ,-ni 3gtiard^3 el -aflenfo de fu Santidad, ni de losRfc- Iados,párcciédo,q íancccfsidad de la defcnfa,y vtiiidad camumcal^ca ía impoíicion.^4 En Inglaterra es buen 'cxettíplo 'el dcRicardo,Rc ydei1a¿qachail andofe muy necefsitado ípor caufa de las guerras que aüia tenido en Eran- !cia el ano de í.i^ J.pidió alos Éciediafticos qoclc ayadaíTen »yJócorficíTen en cllá ryáuiendo reúfado áGua1te ro,ArcobiTpoRorasia^gucn• ífe de venir en ello, noobdamedu opoíicion,clRcy compelió alos Ecle iaíi icos áiaconcri bci on-,.y clAr- ^obifpafcíaliódel Reyoo;y acudió alos pies del Ponti^cc árepí^^maf fus quexasdasqualesentenadas por fu Sancídad.^- yla neccfsidad-enque íc hallaua el Reiy vdeclárocn fu íatiof,qac lo 3ÚÍ3podido iiazcr. En nucflra E/paña, y en íieai pó de los feiiorcs Rejer,don Fercá- .vr- ¿o. tescbuerter'sntúrtquddo^ in ip/am (acram :^díum vtilitátem éroiatio illa efet cepera, ñeque minú's émbiú' fmmi proueñturum efe EcQlefjs0Adonafierijs.vndsargentúmilludíaUere tur extranqhilñateiqud beneiubame D/ofperManíbmseíiq^^ipfi^^^^
^jatiore re¡ítifii,qHCd dinatus Conj fjlíamtCu adtíegew, Regmaqííc deUtú^ ejjct ,prínziph adu&faú fiint iatque atalifderíkgio ab^imndum cifjfuirú^t ;[edcnm tilos preferís necefút'as ^^rgem^n^tte hfiartspericfilfjmremedij moram patiretur ccacii (tintad prouerhíumitludfe comertire^qtíod efl frequetts in ere H'tfpanorum in extrema necefsttakrei DeoMamdicatas ^no c¡fe nefas ex Sacrarto tolle^ reconfite¿ituqycji-iijt argentidímidinm tolleretnr ex varis, qiiA Diuino Cnltüt mtnus necejpiria cautumefl pratereaEccle[r]s,vt ex tricies centum TniltbsíS dipondÍíÍYn,qtia inbslii aaxUíííCiiiitatib tes poptelts itnperata er at foltitiofieret iquod Ecclefariein Prafules ^atque omnis Cienes habitaratione temporurfK^ EegUnecefsitatis non grdteáta fieri pafsifant. Principem cniai poíTc^Calicés ,&facravafa prxmentc nccefsitate capercjce- T\cmCiriüiinl.némihem,C.de Sacrofdnci.Eccl.Aiñi&.in tit. quajint Kega lia,a.^S ¿Kol^d. confió^, n. 2. 5 .’Alóiíiusde León in authent.cafa,C. de S.acrofmct,Eccl.tr. \9^ 'Bobüá\\\,librt,polit,CplZ,dn, 22p,^ 5ip, ^dib,$, Auguftin. Eich\zpi{có'p.hiicá\ohn.Ecclef'Jib,2,deofficijs c,z'é .aitauram Ecelefia habet^onvtjsruet,fed vterogee,&fkbxsniat in nece(si tatiloes^quid optes efi cíiflodire ,quod nihiladiiebat ?an fiignoramus qteantiímaíiri,atqíee-argai deTempCó Domini» Afsirij ftebflteleriní^nonne milites conjiat SacerdotprüpteralimoniampateperHm .ftaliaftéítftdia definí? quam fifacrilegas Contaminaiá abfportet d>o¡lis: milites fteerat vt vafa vinentitem (ért 4ares,qted metalloru iquid enimdiceres ?timüi ne T*implo Dei, ornatus deeJptaurtém,Sac'ramentanonqíearuntineqteeauro placent iqtid auro non tmuturM vereiiUfunt vafa pmthfik^ qua redimtent animasamorte Alie •uerusEhefaterte's efi Dtmini qubaperatur^qteod [dnguiseius operatusefl, 5c futrícquftor, in bis tribusgensrílmi, vafa Ecelefia, etiam innttiata confringere,confiare^vendere licet .quaetfiáejfunt noua, ^qua nequaqteam inniúa conuerú. do,ydoña Ifabcl,qiic obtuuicró'rfd renombre de Católicos, hallando^ con aprlctojporlascoñfmuasgüe-rf ras'iquc tenían,)' con ncccfsidad pro ciñade acudiraiadefcnfa.YviedtiL^ ios vaífaíios eftanan granados Clítí muebas irapoficionei ,no pareció jufto,ni aun pedide^víi-donatiuciíy ^onfolcados hómbies^Dóctos^íeói
I fejaron al Rey^tomaíTc la plata,? orode las Iglcfiasprcftada,pareciendo no era nucuo,? que cilofchailaua cxccutado afsi en el vicjoTcfta' mentó,yque feria mejor cfpcrar,en que con el vecimiento fe podría ref tuuir,qac no el fuccíío contrario de vna guerra ,yauiendofe licuado U propoíicion al Confejo Real. Lo reílftio al principio.juzgando la accio atitulo de faciilegio: pero Defpues reconociéndola necefsidad en qac el Rcy,y el Reyno fe hallauan,y que podria correr peligróla tardanza en ladefenfadcla Religión,ydéla Patríaídecetminaronfe comaíTe prcíla da la mitad de la plata,que fucíTc me nosDCCCÍrariaenlasIglefías.paratcf tituirlojde loque defpues contribu* ycíTenlas Ciudadesíy fcfacaflc paxaelgaílodclagucrra, yfe cxccut6-afsi,y vinieron en cllolosPcrla- ..dosde las Iglcíias. El prudentifsimo feñor Rey Fcrlipefcgandoauicndo hecho inftan- V. cías afuSantidad, para quclosEclc- .wj fiafticos kayudaíícn en la guerra, ri ' quepordefenfade laRcligion Iiaz/a ^entEranciacl año de i'yp i.eferiuio al Conde de Óliuares ,cmbaxadoc en Rom3,rcprcfcncaírc aíuSátidad, como tenia pareceres de los hombres mas do¿tos de fus Reynos qjc podía cobrar de los Eclcfiafticosfiu fu Ucencia 5yaunque defpues fe concedió, fin embargo corno pn* mero íin ella el feruicio de los ocho Millones, que fueron losprimetos que fe concedieron .yimpufieron fobre Tifas. Yf^cáio lo mifmocl
¿goác r^p8. Yeftacartá cílaenci Archiuode Simancas, yde ella ha- .mención muchos Autores, ^7 tafirman que ctí efta conformidad íorcfoIaieronlosDoÁorcSjy Maef iroádela Vnidcrfidaddc Salamanca» ,^, Yaunque de la antiguó fe pudie - ran traerbtros cxempIoSjha parecido queefios doscquiúaicn alos que fe han referido de otros Reynos. Ypara comprobación defta ver^ dad ,baftáfite fundamento es faber, que antiguamente ,7que por tiempo inmemorial no fe pidieron Breues,ni licécias cnRoma alosSumos P5tifices,y fantos padres déla Igle* íia,para!acotribuci5,y focorro del* efiado Ecleíiaílico júntamete con el fcglar en tiempo de guerras,ynccefsidades vrgetes,y común ,como en el cafo de que fe va tratando, ni en las hiftorias,yCoronicas antiguas de Efpañai alasquales fe deuedar crédito, 8 8fe halla raftro,ni feñahni fe hazc mención deque algunos de los feñores Reyes de Cartilla,pidieffen Breues afu Santidad, Tiendo cicr ro,queenaqucllostiépos huuoguc rras,gartos,y diferentestributos, 89 fibien dcfpucs íiguiendo el exempíardelfcñorRey donFclipc Segúdo,en loque hizolosañosde 59 i.y 5p8.pidiolomifmoel piadoro,yr3n to zclo del feñor Rey don Felipe Tercero,ycon ei que V.Magcftad tiene ,yeldcfeode acertar en todo, comotan obediente hijodelaSede Apoftolica jha continuado fuplicaf afu Santidad,fe digne de conceder 87 Enriquezi» Summa lih, j//r,^,Bobadill,¿/? politicaiUi, 2.. c, I^,rí,ii6iC^^ú\ide §8 VtexBaroniojMaríilio, Lefio, Pineda,Caftillo,Ioannesdcla Fuen te,probatLarrca,Granatcnfi y.n.2.9.^ alleg.^9.n.$i., ^conjlat ex "BHilario imprejfo Matriti amo 1535. 89 RcfcrtCartillo¿/ír terttjsc.^.n, 48.Bobadilla d.lib.z.c,i^.an. 317. [eqc!.
po .T>r t; & Tenenf íiipr^ virra illos ,yitícnái funt Sánchez piares l¡h,-L\€oafi anh. 11. 27, Bonacrna ¿/e certfurts^ ^(p.X\.(pfd¡t^ xs>.,punc}.^ .J.3,II. Thcfaurusí/^ pc;2ís £cclef.2.p.c^^, GQimon.de Sacramjmmi^mt. c. 17. n,^l.Gi^(\%ejfecít* i.n. 22p. Lcíius deiaji.^ itir.ífb.i.cap.l2. dnb.li, n.y.^ cum Panorfríir3n.'SíloeíirOf Angel. Ludou,López ,Sanch.Cardin.Lugo,&aÍijs tenec Archiepifc. Tapia 4. 1 1 .art.ii per tot, 100 Vítra relatos VidendifüntiGmmv.pract. q. ^.n, íJ.Siiueíler verbo ImmumtaSi q.j, Ange lus verbo, ». 37. Bi'cue pira cíle ífecto,ccdiciic lultaméte al derecho, yRegalía que ks ha tocado.pucs es cierto,qh bien lo regular €S,que para que el cílado Écicíiaftkoyfca comprchendtdcen la paga detributos.esDeecflariocófoltaf 5^0 afu Santidad,pero cftaÁegla tiene muchas limitaciones tá íe guras como ella mifraa. La primcf a es,quandocorrepeligro la tardanza yicay enefpcrar cí aíTcnfodc el P5- Cíhcesconfio fe tocó arriba, La fcgüda es,en los tributos que aígunos de losTcoIogos llaman de primera claííc, comofon Jos que fe imponen inmediatamente ,yen par ficoiar por razón de la defenía,óc5 L3ym3n//¿.4./r4^« p.c. d. Bona- -fcruacion conWn de las hazíeildjs ciña decenfurtsdtfput, 1.q. ip,pu¿fy ,Ecleíiaílicas,y fcglarcs igualmente. 3,§.i3"'de.x..dífquifit.Cíerk¿tlí pi i , XOI La tercera esen elEcIeíiaílico ne gociadonel qual demás de la obliga cion de contribuir, fi requerido tres vezes no dcíiÜc de la negociación, pierde clClcíicato. *0^ La Jj2.??,7,Gíaíis effeci. 3,«.2 3z.Dian. moralJom. t,p, 2 ^refol. 132.Barbof, deiare EceUfiafldíb.i c. 39. &cum antiquioribusSaochez, ThorOjMo ,derno>Thufc.Naíbüaa, Azedo,Petro Gicg.tcnet Arias Medáomí. d. ;refpor7f.ríu. 112. Tho m, deíBene de immunitat.EccUfiar .cap. ^.duhao.fecd.t, IoíDitt. Augud.fhper illa ^^erh'afalpmí: Princeps térraperfectitifant me c.gloffa in c.[imiUter ió.qAk.pof.ió.q.e^.Con^u.^ar. c.a^.n.i^tm^.de €arUhjHh(idio..q. T^.n. lo. Boh^á.polit.lib.z.c, I%.n. 284* Baibofa de ture Ecclef.c.^9.§.i.VQU.Gic^.der€píibLcap.'y~n.i%.QQ\\^, Margarit.FifcsI. dub. 3 3 3-^^iCCÁtT.ad coliíí .Catbalonia co fi.‘Barones tit.qui homines^jajfa lloru Smch.conf.moral.tom. ijib.^. dttb.$$. Cardin.Lugo/^í fu(í.&^ ^ar. difp.i6.feci.%.n.l 5^.hAo\in.deí!4¡i.^ /^/^.¿/yp.<572.&:aIiysrcUcis,probac &tener kic\úip\(Qopu%Tz9\id.líb.j¡^.q.\\.art.19 per tot.(f art.z^. I02 Cap.fin.de^jtta ,&honeflate Clerkor.GdLnéiboquodUbeto 9.q.^ i* ’Bobiá.pcUtkdfh.i.c. i%.n_^.2 l9 N2\Qs.Rcgm.in praxlpenul.lib.9 .n. 37P piares relati áBarb./^c qttaqndUeceftb.^^ inc,íin.de‘Vita,^ honejlaf CU rkor. DiKñ.ífocí. 1 3 .fengal. Iá..f^ [eqq.^Qnc de parUrn.dab.zS.Jed. 2.cv
í?. quirtájqusndo por pifio í'c debe eí ciibuío impucíto 3iá hcrc ojdqucpafso el Ecíefiaftico concE licar^. La quinta,qaando por no caigat cI tribuid al ÉcleíiatiicG Te cauí^' lia i04agtauio,ó injuria al próximo por Í3 piefUmpta voluntad del Ponti fice. ^ La rcxta,qu3ndo los hccicrulti' eos no fon granados extraordinaiiamerítc.y condif€rcncia,y deíi* guaidad grande de los fegbres,en ca ío que la contribución toca igualmente ala comodidad ,yproiieciio de ambos eftados. Lafeptimacs.quando los Prelados de las Prouincias ,fon Varones dodlos, prudétes, yde toda apro bacion 105 Jrrccínt .tñc. ñor rníñiTTrá^ Jgfacram.immuMUíce. 6.n.z’/.Kc pv.ií\ájn pr‘axfiíh.ps..^<;o.^<jb^á. n.2^7.&' zpo.C^ietáts. \cvbi5£xcomnn.c..^o.T^bkn.cxco* mnn.^.caf. i8.MoLir itír, dífp.óyo.n.y.htmWh vcibo Exea municatto,». 1.Say rus de cenfuris rié 20.Hugolin.^.3 5Ce mDomini^oerbo foflremoThefauro de pcfjíl Ecclefz. p.'verb. Immmí' tas cap. ¿^.'verrf'. Limita ^ztboL de HireEccUflib.i.cap.i^.a n. 16.late, 104 hbbz%?^T\oím.in cap.non mintíSverf.Aut nscefsitas , vbi dícit :Notandum ejp hanc fententiam Áiligenúf iijaia optim'a efi ap^sea nemúdiffeníh «Menoch.cor^^^^Soo. nti. \z.T\\{s(c,condíéf,\^.n. 3p. Modern. de itírifdíci.p.^.capA.n.$r Hugolin. ,^..rW A\r\r •hoEe hoc cafdexprcfse ineditio.no^mdecenfur.^.l^'verf.i.n. 4.V01 óiax .po,jo 't/j^^,,0 nari Eedefaftecs .Rcginild.rá frAX> tom. i.l^ap.zs-fca.fin. .}l HithoUeiureEcchfMb. t.cap. i9.a 3r qm dicit eip vecam '(fíjaam opwdoncm hnjlarum ,Cammjiantm..a* Thcolo^oim.Dhnz tom...tr.ia.z.rcfol. qo. dcccm altos aathores atttgans Bonzónidecenliirisdillia. I. ’T u.rr,,r ha:Iumloqmmur q-aando Utó ,-odUnt ooera tss mcumbemta ,^ortars perCUrkos (ere htotam ,(S hocpatttto l,ttera,cap.nonmmusM.Onera LferevaLrfaimpor.ur,t EccUfta ,Cz,á\tt. Z.bztú.m d. c.zp. nortmtnns qJd.6. a8. in fin.ibi :Pato t.rato venas q-sodtn omnthtts caftotss tn qat IssreperiturcxpreHamdemre ctatli Eedeftas tinersqmd seatantursUam in Confalto Romano Pontífice ,neíj^e obfiat ,cap.aduerfas ,qma ibt prous, detur contra grauamma extrao^dmana .Di3M moral íraB. 2refol„t. ip.Koiúoatzinfummatom.z.nu.il.btXla.dqqutjtt.Ciertcalnpar.t tst. 5. cura Diana, Grafis.Gandiuo. Bonacioa ,& alijs probat Mal- ZotprÍ!lÍpr°ftC^2¡m¡nu^^^ necefsitatem ,^el ijtHitatem afpexenní ,abfqus vU ^xa^tone aa re-
>v Cap^ mhtlífsifms P7. difl'mB, jCkment'ma mnkaM probatienibí^Sr uotant Gramáticosidecifi ^^o. <a/<?c/yCio5.»».p. Ladcrqaio conf» ti45.CaríÍin^.Parií.í¿7W. l.eon/.i, ».p8. Zaballos contracommHnes^^q^ si^.nu, a6.Bobadilla tom. i.Itb. 5. f. I* I.Corfeto mprop^gnacíila *veciig.foL^6,G\om\<} refponf.i,par. j.». IjI.Raíleiio lib. z,de Ke^z^mine FrincipumiDi&m tom, \, traB. 5.¿/¡r Fariameutfs^refitíit. 11. Capí!blancos deoffcío Varen, m.2. pragmar,. ._f^,iy,qui plores refere, &hac quxftioncm dj^ceptar ad pai res plu • iibas,rclaris BcnCidiibítat,z .fectíen, ude Parlament.de cuBi ffiohís larr. ¿iíndaipUfii clícrQicíocíé ncs,^fe confidcrbivaldria cada año quatro.no llcgaados ynícdjo,do los quales con Joá juros fituados.K obligaciones precifas .y cargas cprc le Jlamanfíxas,íc ha hecho tánico para eííc prcícntc año ^yooíblo ay füficictcpara Jooidinaiioípefqfai* tan masde foo^^^acados. Las me* dias anatas de juroS}3un antesde ya-' ler^ V'^^gcftaddcllaxjcftaqemí' peñadas ,y cpnfignadas en fa¿&. cion de difcfcfi^sfocorfos.Xo míf piofuccdceií las quiebras ¿.Millo ncs.y en la renta de los 416\}, ducados dcl fertikio de los dos millonci ymcdíOyUncuc fniíípnes dc¡pia^^jir ícruícfo de 8[j.foldados,querC;stqdp lo qfe admifliílrapor la cptBíiííi©n^ j ybienfe fabe ,que todo pro? ' duecn las tercias ,yakaualas^, vnp por eíento,fcruiciGordinar.io,y cxtraordinarrOíMacftr3zg,os, Salinas, rAimoxarifazgos,ydcraas rencas arrendables, que fe ádminiílTanpOf 'el Confejo de Hazienda ,cftan vendidas^,y aplicadas ajuros ,qac ap no caben los fítoadosen ellas,fin qa>a VnKealde finca pata librar ales Cr xereiros,ni para cl íuftcmo de las ca fasRealcs.qncficndo,comocs,no- . torio ,no es neecííaiio ocurrir ala [ común opimonde los AutorcSi'que dizen fe debe darcredit-o^s^ al Brin cipCsO afüsMÍRÍflfos,quc tcftifícafi del aprieto,yeftado déla Real Ha- 2knda. yafsí conüicne,qoe en ocaíKincs apretadas.como lasque eílarnoseX
A^ je ixñboi effaios,Eé1 cfiáftico, yuvqtto ú^ñiconccóiád^^^ íu fanci* áadha^crwiticiopot los Brcucs -oBoHcQSiy fi detraéíarch ci cüpli • ^cfltodcft^obUgacion ^yrcuf^- rcri^^ncarrít fin cllá ebii ios ícgla- 15^ Lucas dfiPeíiawí.l. C.¿/í^«Í- mmtrihisjfb.to, n,6, Molina deiréftítfS mr,^. tom. tra¿I,í, aifpi 072./« /í^.Couarrub, ín c.pcccatnm ±vjir^^.^.n,s i FcíLifius cticolUcííSi ^'par.¿f. 5.;z.4l. Grafis de efiSifhaf Cisrícat.effectíi Azor _./ »My*» /#!•«• í» ^»/* rts 0dcatáfl'4«íuemetk< cotttra juf mo'd.áe'uflit.'i parJihr.^.c.Zi. <}. tóa;'í><láfrt>idáddal Ftinvioclos. I.Zabailos ««r4(rOCT™»a. ^.578. .tibu’tosólcfondebíddsiy alósvjf is.j Bobadill.W.Z.c. ji.an.zj?, allóidcralíuio queleS Caufari» íu CMÜolem.yx.^.anu.zo.noaitct V^4ítni^ Hurtado refólí*f-^oraLpar. z. refoU 8.;?. 154. Cal. cútnultisSaloc. ds inr, Indíiir.tom.zdtb.x.CA'/ Archic piícop.Tapia <d./r^.4 i.4rL 134 D.HiefOn. Scthcophií. wc. 21.4f^.D. Tho.í/c Z? egimiti. Pr'm chts,Uh.l.c.$.(S w.CilhodeUgepc i.c.i i.Sotod€fUji.&’ íaf. lih. 4.f 5.^rf.5 ScpUifibusaUís Saneh. di^hto di Hurí. p4pr.rt .-1 55.r . P . )5^G^rp-u Stcphau.rraí/? .¿/c dtffen fióne Eccle(uimmiirAtaíe,^ liberta^ 44- BcmiS'dcGoni de c^irit^ítmoffibftdio.q.6\ feqq^^i' MaKuaít.c. ly.niá, zoI,M6“ ¿WiS^dereflit.ej. i5-j^*bcd ^5. Couatr^ pvaCTtcic.^l jnfi.'i.Güácn.pracíiCa. mm¡ib.\.cfdl. Aípbon f. Gaíic laL ^ *i hef^iiT. Chrtdtanx ReíigíOf^is 1cap, ^5.«,29.pfobat iatiísime D.Frange. Salg.^^- J • $• fzíí.árS. Arthic pife. Tapia ¿¿. lih 1i.art. 1p5 . 156 CapficutJeccnfecraliomJill:climJefir!;s,c.D>pf^^^ cratione.dic'i. 5ur.ansi raCTíre, cap.ftmiU necefsuas 25 -f8,2.ob, er- Hat.uiunríj:.quantoJcconfaH«dinc,cap.auodn¡)!ii?a:n»m,a¡reg.,ur.X umwiJr. de RcUítofn^f'*mpúb»s f^nirum^ .^... ,. ..,. ayudary cnfcñanfanGc^onínio, ’3^ SanéaThomás.y otrosSantos ,.que CguicndolaDof^rinadeChnfto Se gornu€ftro,ñocsncccffariat'enccn* cia cotidemnatoria ,ni que preceda mandacode lucz. pátaincluirlos en efta obligación,pues comofe ha re»* fcridoíCspararuGauíá propia,) por* q.jfi la cterripcion,) fianqucza,con‘ cedida ala Oignida-d, ala Rciigion, balas perfonas, riofceíL’cndc ala ticccfsidad de la natural defenía ,ni ala publica de conferuar elbien comun.ni alas optcfsiones ,ni ocaiio^ ne3Íní'ol¡tas,mquando ya nobafti las focrcas de los legos ,porque cíla ncccfsidad,riépre queda exceptuada, *35 yhazc licito lo que nodo fuera fin ella,ylucz legitima al ir.compctcntc,y por ella fe difpenlan muchas vezes los preceptos, no íoi oel huraanoríinocl natural, yDiuino, *3í ydeílo ay muchos cxcroplares en
137 1Z-.& iíi;.uc.2-} dM,^. c, i6.0 C4p. 18-'' 11% De hís tribus ditícrenfijs ívicie apúdMaíi árriLeíi ti s,C3Ripanib Gu te^ít.Coü^arfyPefeir.Añíaldú» ManfoiikmitValafcamjPlitbum, Faga» tcmiCliopfnum ,Molmá» I^iaj2‘Mxi:».Sa)‘ ru FnyBáíbGf. &aiios ^i^ám plurirn os raíalos Carolo,CaU 4 Áif'Orttrah4nHha.s.\Q%.€umjiqq,>:r ^S^:,D,'thQm.fniricámm.ádc. $.Ltí cd //^. 4.í./7e^?»/f.D.Chriroíl:.íV £pí' fioi.^^t.ad^'hifhct, 6¿ ibi ctiáTjico doretúSí& Thepphib &cúrnCaict. ^a-íi'ji tenet Vicíoria/V relécf. de ^gH^.EccL inpf'inc'ip. Cooaff. inc\ ,^z.pracl.n. i NauaifvVV Manríalif c. I7,& cum D.T[iom.'& alijs ,Le- {im de iuP.0 iurJiEíjit], de trihu^' |:j :dubio 4,- í4cy Güi11G1ni .iri Lde hijs, 0In aii‘ tevtica mbemiiSiC.dé iSacrofarjH. Ec fÁufreriürS in Ckment. 1.de offic. .m^dinariiregíil. z.faÚentia 4. GuiIicr .musBancdicl. //z e. Kainuní. ñjcrho' 'üXGrem^n. izz.de tejlat.Grcg. Lop^ inl.$\'i>erbo Clertgo.tit.f .par. f. Me xsa hpracmaticapañnis^conci. $.rai. 23.Flores de Mena líLz.tj.zi, nti.- 232f.Zab3ilosíc?»/r^ comm.q. 822, ñ.ío i.Ohcsxisdeiíár.fifc.c. íi.nitm. 14.^ c.W.^ l4.í?/y;?2.2o. PcfC) r. -eanf.^.n. j.0 1S^ddetñ de mariú . •giadtb.Z.c. 38. pmnbus rclatis Cala de coníiihanmSi72. 1 ‘oidejupr.n.60.^ é^.Cíimftqq, 0 tn las Dloínás Letras. cñ c:1e cafo.taiiipococsneccflanaladiíliQ cionqházcnlosAutorcscíc losbic. HvS deloS EclefiaftiCos jjuagando* los de tres maneras. £i£ Laprime ra * Ecle{iáí!ícosnicrámente,qoalc5fün ícisqacpdífcenporrazondG ladig* nidad»Bcnefícip,b Frcucniía. La fe - gurída,patrirrioníaícs ,qucfQíi los q íes pcrrenccen pOf herencia »dona* cionjootíp t:hóio verdaderef, y fimo. Latefccra >qoali pacrimo* liiaíes ,qué roníosadquiridois cada dia con eí miniderio Cfchcaí tpor* que indiílinfaimenfe es Cfeitala pro poficion.rcfcrida ijjf faeníefian mu* dios Santosjjr otros graucs Autores 139'y por no afargar elle artieníó.fc concfu/c condczir; Queinterpda* dos los Ecfcfíaíf icos ai eumpíimien to deda obiigacioñíb n'ó auiedb venido fa licrenda del Pontífice, auqoe pedida por dPrincipe ,fe pu ede cobrar el tributó por los AdminiftradoreSry Otros aquien toca dcícw ble nes tcniporalesde los Écfcíiadicos^ fin llegar afus perfortas ,yoblando efeandaío por medió de lósíuczes Securarcsrcomofienren los que eícriben ede punto, 140 yfe dirá mas Jaca mente en fu lugar. Conocida la obligación tic los vaflfa líos Ecelc fiad icos,j'elde recho que V'.Magedad tiene cii loscaíbs rcfefidosrteiía hazer dernonfiració de ios modoscon que procuran cua quar cdos íeruíciós .fcsmEcS-cTS q fedeuen api icaipara bcoirii-ad daño que ocaiiosan, :modode deñasáaf íes £1 primer i
»^aftlcoslas filaste irapoiaro^ ^tseonUs donaciones qen ellos fuj padtes.hetm3nos,deudos i„os,tfatáconeftc ptetextoha- ^*,libteslashaziendas de contribu ¿tñqucelfcñorReydonlaan -IScc-ondo, detetroiDo. que por donáctMCS; oUs trdívdácionisfi háí^n cdútelofame .(Mdtno contribuir ,quefeanmn fjduy o\ui fiti tmbarge dellas (* co- Irttltributo, jlo mifmo.aúqoc no tanampliamétecftauadifpucflo en lalc,.4>deleftilo, ytcCohocicndo losEclcfiafticosla Súma Dcfidiade los Adniini(Íradores*y demaspetto flas*potcnyaqoentahaconido a eobrartíadelasfifasi yRentas Reales iban vfadodcfte medioipatcciendoles.qoe por el Brcue fe les da exempeion. ycftán libres de pagar :dé lo que contüiüen.y cogen deltas heredades.ydeniasdeftoperc.«ns vendiendo por menor fus frutos, la fifa.que para la Real hazlerida contribuyen los que van acomprarlelos.como fe dize adelanteiy aunque no fe puede negar. que la genetaltdadde la ley del ReyUo. ‘4i noft de oeadmitir.puesfe podra! dar cafo en que ay adonación que no fea en ftau de de los tributos .fino verdadera.y legitima. Óatitulode patrimomo, dlíesel calo que pone la Ley del el tildjáaya Ottoque la juftifiquc'.en WqUales *44 nofe difeúrreipero co monuca el derecho ajUda aconiernatelftaudc antes lo tefifte fiepte. parece j,uftpfcebic.coneutíiín- 141 5. RfcopiUt. J42 143 Notant Accucd,/«y./.ii.’ Ht.iiMb.l.Rtc.n.lz.CoiUtMfin- ^íilarii'icihQ Gabelai14. /?. 23o.Otalora de nobilít .p. 2I . l,ordmamenthcolUm,%9^Mcxia^tf pane^concluf 5.».i 3.Bobad I.í*- i8.».i 32 -,... - 144 Tenet cum Bártulo,AbbatCslaronCsGrariSxSiluano, iMageho. therauro.GarauiU.Gviidonc, MoU fefiOsSüarczsLaimam.Diana.Bona* ciha,Riccio,& alijs.SquiUntc de^n UiÍe£.Clericor.c,^,»»^^-^r‘l^‘ . 15 jL.itadémHrn^ff Je recebas arhitrisMd^óór^-i ''í*’ co«/:i8o.Gráfisáé éffeaibus Clertc. 3.».288.poeñasrí»«í^ ioo. faííst.S.Molfefius hfumma traífu ¿.cap.lo.»iáí.Aecácd.rraw mullt in a.L i1.n.o¿:
toniMgatsüerr.Qf4id[ipatres ^ Tren - l^cmc^.rvari^^.refoíut, BeJIer. conp c^troííerplib. zc.z 5. Hcrmofiil. i'n Mírlin. cent. ^,cap. i7»ío^níi.BapCjTofo^>£j/.. 2?. ^^.52 .VeÍ3^¿’4C38.i«. 58.Vaíéc! C0nf.62.an.^2.ío. I.No^ucT.alleff" loqH^fipertotam.Sc^nxUmcdepH^ mUgifs CUrkoru ,c.S.n,^S. •LuciHs,ff.qu4 ínfraudem credttorum/S^Itra Spe* cts latOAcm in titJe Clerlco cdiugito, ^^^^<^^^dJeprobat.cencl.g^^,^,2, qui alios rcíer: Aceuedo in d.l. 11.* ^^.z.Fiorcsde variar, q.zj, ^•‘^•an.y^.Muizncoind.l.x \.an. 5.SquiIante^.í-.8.z?k4P. latiTsimé ,Faí6z .p. 6.a na28.d odifsi-í nieSalgiy? labjrint.i.p. c. i.n.z a. fí:? iL.ficut,J.fnper ^'acaneum^ jf^ ^uihíipmodtspigntis ,vel hypptp ípluícúr Maíc%rd.¿/fpfiphat.conclup. 53 p> Capra rigd.96. «. 8.Ric- S]^\qHK^Mos refirt inpraxianr^, replí4t.a^li.^cum Barc, Ludouic Aíenoch.Lup.Farin.Giu;b Caualc* '^tíMarqucí^n.& aUjs NogueroJ. ctimfecunAmn^Jigpr Moífe- Üiisinfíima traol^.c. io.n. 66.(fp 2..ír^.^z.n.z2.^1 6^ .Kkciüstñ pyaxiasírea.re/oíat.^l Azcu. in di0,,U. Ixjit. Idib. ^.Recop. n. j , ^kú^i.depris4Íle.gx.^.n.^a. 55-. repara i^^:]ual:.Iop4n.cío}rccn': dera .a caíiaaddc la pfífona,qucdo na,; aquien Ccbozc hdonación. «4ff -^o.egu^o,qu3ndocI padre,hermano,ootro pariente,dona todos 6la mayor parte de fus bienes ai hijo, hermano,opariéfc Cicrígo. .47 Lo tcíccro,qu3ndo el donador fe hal/a que un embargo dcl contrallo, bef crif ura fímulada de donación, toda vía ^quedoen la verdadera poííeíi fiondelosbienes,óvfi de losfrucfos, yrentas dellos. *4S Lo quarto, quando teniédo vn padre otros mu* choshijOs,haze la donación al que d, UUC qs CIcrjgo,pücs debiendoprcfumic fe Igual afición atodos ,fe conuence la íimulacion,; fraude, co poner los bienes encabeza de vnofoIo.Y tanto maSjfi como ordinariamente füccdejtuuicíle el tal donatario algún Beneficio, brenca Eclcfíafiica: ):4.un quando no la tenga ,pues por lómenos fe halla.cócfia mayorco« modidad dcl Clericato ,que es prcfumpcion,qüe confideran por muy cuidente los Autliores. ^49 y por mayor fe apunta, ypreuicnen iasnaas oroinarias,; frcqucntesprc- FüncioneSjdc que fe colige la fimula cion,no íc excí uyen ctras 4fe puc den reconocer de las circunílancias de las pcifbnas,tiempo, yocsíiúnqs en que fe hazen las doDaciones,c/i que difufamenre fe han cícriro tratados enteros, ylomifinp quí en contraa. &apud Firí^ í7.y./4„^,f,&pafsimapgdNogaerol^¿?.<,//.,.lo.quiplL5K
^j^^atunicoramuniappfóbationc fciipfir. jO»" ellas fedeucdezír de tas ventásj ^esquanto quice que ptocurafi juf ^c3r elcoiittato.cofteae (itu!o, 'lo permiten UsleyíSiqaaneJofe conoce el intento ,con qac fe luzé , .afsidixoclfcñorRcyD.Ajófo ‘t* iiertamme ,econ engaño de io$ bie- „ts oorhomhre.qn!feafechen, ode» dordelRey .fer haz^erle perderías pechos .orentas .ñUdeuda quefe te euiefede pagar, que la tal venta.fea nint^inaS^ c. ^ Ylo mifnao auian dicho áftícs los Emperadores Arcadlo, '>'* yO- notto.jfecoltsedcladctermtna^ cion referida del Señor Rey Don luán c! Segundo 'Si ,j VAlageftadlotcfoluiocnelaño 's*it Ójg Ycscondufion aífentada de todos losAutores.afsidelReyno. conao cfttangeros.'tt yen que no fe po* ne duda ,yque concurren las milmas ciccunftancias, que cíi las ona clones, para inueftigar fi es ,ono fcaudalcncala venta ,ycncíiakanadcotra,yes,qaádoauiédo vedido elpadrc, hermano,ootro patictc al Cleri<^o,no íuenadinerede contado, que cfto folo bafta pra p:cfumir el fraudc.yeílarcnla determinación del derecho comun.y leyes del Reyno.Y en cftes cafos.co forme alasdifpoficiones del Señor iley Don luán *'7 dSegondo.no tiene conocimiento el íuez Ecic iia^ tico.nifiKdcji valerfe de íummum PjpTEi I5I 15-2 In Li.CJerefcwdu^veríd, ‘15 jInd.Ll 1.tit. loJi6>. ^ . ibii Tranífoirtación. ICondición l$.de la injtrtí c\or¿ antigua ,7 ¿p.J $0. de Us nutuas. , 1^5 Mat¡en<^o, Pa^irjGuticrrCZíMenchaca, Alfaro, Auendaño, Flores dcMcna,& alijs rclatis áHec mofilla in L$9 dit.$ plores aNogucroU.4//í^4f. lo.pertot.de Olea 1. Sé notar Azcucd/«¿^./.ll-«-3- Bobadill. Cíf multtsjib.z.c.l’^.nu. 132- ^ 155 Notant DocTiores tnl.pe^ nult.C.de re/cind.'uend.M¿(c:iiá.coc/«/:8 1>.Maiuic.¿3/e taettisML 15. //Í. 3)^^.ToCc.prací.ltt.F, concluf. 477. de faipi.q.l 6zM.Xl$.Gtzuzo,diJ' cept.c.d!f79‘^^^^f9‘^ aUjS rclatis Hcrmofilla inLSP- 5 'vnic.nu.ll. ^^ X-S7In diBa UUdit.lOtitb. Recop,\h\-. Mandamos al Macfre- Efeuela,y aotros qualefquter juegues Eclefaticos ,que baguen, ohigjcren proceífos contra las nueflras \ujttctas, ypecheros ,por-oirtiidde los pnutb- Áos de la Iglefad> ífudio ,que vengan por [us perfonasante JSos enla
I;- 1- : 15Síu 3íiGutíe írc¿ dégabellís ^.P4,Azuedus /ff ¿/,/, ií ,//», 8,& cu Baldo. Aufrcrioi Gregorio Lopez^ yaIarco,Bobadilía,Paríádotius*Za iíalIos,& alijs*terictDon Francifeo Salgado 14,», íop# T JL *r ,j. T*- X60 DeúieróriomxApit. -•-•> í5pRefere Azcued; md. Utu //Vi 5,Bobadill#ÍG SaIgadí/»/>^i^f¿ífí aíasjuíticíasScpN vTCSiComaV.Magcrtad lo tiene fe clarado en cldccrero referido de J3P-/ cil clConfcjonáas cxprcíli mcnÉCjy c^ngraride conocimiento de caufa en el auto de 27. de Enero ^ Piofeht^jfe qíiandopor cefsionesfin ¿idas, ójndtra qttalqHierfórma ba. rjciejp qlos Clérigosayafi hecho frau de algmó i?4ra impediir Upaga del alcatiala en tos enfosqueperteneciere eiftiMagefladyquefiouiereduda cn fies de los lates Cafos<>o alguno dellos, Uslufiicíásfeglares recitan informa Clon dé ofeio citadastaspartes,aueri~ guando td'verdadpor todas viasy la embien afii 2liagéjlad,y no confientt que tuezjésÉctefajlicos de quatquier inlidadquefeanyOnoz^can ,tratén, ñipongan én cofa algunadelofufo di~ cho, impedimento,ni eftoruo alguno, Yeílo es muyconforme adcrcco,y lo fienren todos los que ííri pafsioti han tocado cí punto.Yen fu exccucion»y cumplimicfo ífe dan por nin gurtos,y fCremiccri aí fegíarlos plci tos que vienen por via de fuerza aí Confejo, conque lia quedado, ycftá baffantcmente calificada la propoficion,pucsqüando fuctadudofa(quc rio [o es }figuiendo la orden de y.Magcftach repetida en leyes,yDecretos Reales ,ylas rcfoíur cioñes de fu primero,yStípremo C5 /cjojfc cumple con loque cníémejaritcs cafos enfena el gran Goucrt32dor Aioy fes ,^*^0 difpónicdopor Icy^queauiendodudafc acudieífea jipara declararla,yfeguir íudeter-
jjfjfjucienemos cn clisa coía djí^^iSrad expreíTi de V.Mag^f. tadíparalcrquc fcbaxie|ol3foüar^ qucfaaa de Ío vulgar dcxvofaijezcr,! da ,viene bieo laque eníeña 'Sanco Tomas, qo3ndodíxo,que én ca fos feuicjantes oponcife 3lasrcTo* Jucioncs,cs faltar ala reucréciaque deucel fubditoalPfincrpeK:omofg dirá en el plinto íiguicnte. gL fegundo modo de defraudar, cofiílcen nofugctarfelos Ecle- Hadicosba hazer regiftros,y aforos, ymanifeftaciort de lascoíechasde fus frutos,para tener conocimiento de loqucdcllosreíespuede,y dcue dexarparafuconfomojy que la reftante cantidad védidacon la.íifa im pucftajareílituyan aV.Magcftad, coya es,yella obligación es tan pre ciíT3,que no folo en el cafo de <^c íc va tratando jperoen quaiquicraen que el Eclcfiaífíco pretenda tcncí inmunidad,/ cílar libre del tributo deucbazer manifcílacionde! «^cnc- ^O loqueertágrauadopor el Principe fecülar.pcpadecxponerfeal comiffo en qincurriría, hallandoíc *6» cftc requifito. Los Señores Reyes don luá e! Pri mero,don Enrique Tercero, y fcñorcsReyesCacolicosdon Femado,ydoñalfabcl, *^4 hizicronLey, (ri que mandaron^cfue las penaspPtep tas contra ios facadsres de monedas, ajan Isígar cotra los Prelados, JCíefigos ejfemp'tos, ycontra qualefqstícr f^rfonasde qualqHter epado,y cali- 1^^d qpseftan.Dc eps íc induee.qpaf3_ c'5^ ^ ID.Tbom. i,lóo. 4ftt 16^2 TencncAncbarran.ií^Cf^- prafentii ntfm,z,yctf.$edtuntí qttaro decénfibíis,^ cum ítiultis Rtígens de Vico,ad Icges Sardiíiía:, tifí íq.^jai.Roland, áValle.¿*¿7/11^71. cüm Catdinal. Florénr. Bcrtacb, tenetFran^ cifcusMauri¿/fc/yC285,p,i, O’iiq* píír,2,Trcntacinq. hartar, lib, i,///, ^Adolme de'iufit,í^ i»r^dífputíSj-z,n,z,yctí,Huic dubiet decontrabannfs n,10^, Maufonias eodem traciates, cS &c Cüm infi-' niPÍsGf3fís,e^c?« 3j«í2 5'7* 153 Ljij.tít.^.libr.ó.ordmá* menú, 1<54 X,i , tit, 18, lib, 6,Recopií, &probant Bel luga defgecUlo Principís,rubrica i^,^,nunc vtdemus, n\ 3P»Menchaca controtierfúibi i,^,4, n,l%,M.c%\ide panxoncí^ ,nu, 1*7, Didacus Pérez inLl,tit,i Jtb,'k,or*‘ dinamentii column. <y\. Salcedo ad DÍ3zc.(55 ,verr..^«áwr//í ,Azcued. inl,\itU,%,nu,2.o,lib, 6,Recopilat, Ccuarr./w regulapojfej/br ,^ ¿^,nu, 8, dereg,íur,in 5,GT3mat. dccip toó, ^ob^ái\\zínpoliúc,lih,^,Cit'^,mtfTÍt II7,Caría Phibpica p,3 ,J,3 ,rr, ir', quidquid increpide jCcncar Tbomas écABcnhde iñmfinft. Ecdif,dubift^ iS.inc,^,
dcl ^cñhdeimmunitate EccUf. d. c. p.dabit .16,quim€tajicífsei(S adpéi libitum in ómnibus contra Regiamiu rífdÍ€Ífott'itJcripfif>v\át Redi.¿/í M¿* iefiaí .Prwcifis,^üerho nonfolum arfnii ».Il(5.Ánrulda& demrifdt^hp. 2.JO. Il.r.22.» 7p.C^ Bo.'&tcíert Fafinat.&:CabaIlum GrSfis de efe • íitbtís€Urk-,€pBH j.». 85:2.BaÍ3iad; ÁMb,í.f.1 8,».7¿.^244;:Pcreif.¿/í manrAig)dh,-i.c.4¿^. kn, ».8. 3^euni Salced ¿Gutietr.íMc^acv Sami.Cqjaarr. Mofkjr& aíijs tcncc .Calidacpntraban»ss3,nrZi^.Fhtié. Maüfoní eod, trdBaí. cSi^^^ 11. 15<í Rcícrt Matífo».i deconira-^ Íannís,qXnAiMmkJtr-cifmm RegiasprAgmatkaün mbr. dee^ traB.n, iSjn^^.CalaW^ -contrab. fii ^^60 i^.Caft. Faiao ‘m opere mo ral. tom.l JraB. ^.difpA .puríB, 14. .-Samyel. SabbaMftenul capacdfckntiaAJerh.Ralla Coene^caf.v^ 187 inhimperatotes de pabtic, abi,:fpfkpTAÚtanonper[anas couemrk mLqmalkna4.fn.gJe negot.ge ftkd0pfort}4. etsam^gfi feruiím *ikndketurk^i>]Sídhominedeberefd remL^^.fin.ff.finia regundorunf, 1^8 ^gínch.conf. moral. UbTZ.Ci a^Jubio55s«,3o,Antií n» l^tmdom^ o^raB^ \,re(olíit,xp^'fti(rNec%'al€t multis rekíis Gala de contrabannisdnt%QO0Jira ifos-.,Git cía dee:^snfisCtUini^od^Síñí\lo cap, Bobadiilalih^-rc-,yt na^0lihúL 18^#i,-244»fsira demanu Rcgía,Cf^9^nuti.Si0 YcrfiSedmaior, Augoft>Baí reEcckfia/lkOiLbtliC>3 P122» troducetiyoocuhan enfniQde de los cribotos, fon de los comptebendidos€neleíl3tmd»6 cftán fugetos a cis jp fabcf lacantidad que de el Ies corrcfpónde jCsptcciíTa ,y ncccíkríala manifeftacioD,y regiftro,y ref peCto de cílar los bienes fegccoá al CofniíTo ,auíendo incurrido en el ,es lucíeompctcnfc para declararlo clfeglancotiformc alas leyes referidas.Yáía doctrina corricn ce de todos los que han tocado el píí tOíConfcíTando los mas cfcropulofos, qoc aunque en la cxccacion de la pena peeaniaria podia tener algu paduda 5pero que no fa tiene en el pcfdimicRtodc los bienes qfc aprehenden fin regiftro »yque efte toca ala jufticia fcglar,^<^? cuyapraaica es incocufajOo lolo en cílosRc y• f3os,pcro cnlosdeNapoIes,ySicitiai como refieren los Autores* ypa fa.faluarcl enjuiziaralClcrigoanre clluczfegkf >aconfejan,que pues la caofa fe haze contra ios bienes ,y nócontra la perfonajComo en femé jantes cafos dixcronlos Inris Con» foItos,*<^7 Papiniano ,yVlpiano,fc proceda en ella por modode extraófdínário conocimiento* con la declaracióde los gnardas*y roiniftros, ymacho mas quandono ay perfona fccnlar que fe mnefire parte, yfe eonderren yapliquen en confornaidaddcbslcyfsdeiRe^no.ycoiTdieiones que fobre ello haolatv: Yefio mifmoficñren losEclcfiafiicos,Teo íospó^s ySümiílas que lo tocaron: -Y larazon es,porque ios bienes que
^cbodcxande fcrluego ¿c 3<5ucJ.cur JOS cfM; aaccseomoííixó ei lunfconfíilto Vlpiaopsy lo mirmí>¿nfc“ ño cl E{Bpcradorítti1:Íniaoor.^<í^ ha blando cajos bícneS derlas IgicfiaSí Pues licito procede Ilanameqcei como fe podran defender^ de hazer el fcgiíifo ,ymanifeñacion de frutos 1afectos al tributo tjulto por la coneeísiondeIüey no#para peccísidad vrgeofc,y eomuoí Yjuftopor citar afsi calificado po,r los Brepes Pontificios, rcpetidos.defde ejaño de ypihaíta clprefcPtc^^ tienc mas fuerza la razón ,que obliga á perfuadiri yconucoccr alos Ecleíia {ticosa cita obligacíoniconíídcrando que aun en e! cafo de perdimiento de armas prohibidas, qaan * doíeenqucntra ai Eclcfiaítico coa ellas, yjuntamente con las permitídis,par3 distinguir las vnas de lasotras ,citan obligados 3cxhibiflas,y todas fc-pueden retener por la julticia fcglar ,ha(ta hazer el examen q coDutnga ,que cscafo mas apretado,)' fin embargo es aíTentado entre los Doctores, ^/o fe puede hazer fin efciupülo ,ni duda alguna. Eíte punco fe vcotHbcl-año de y en la Prouincia de Salamánc3,y c5 » fultadoslos Macítrosde Tcoloc>¡3 ,^o yIOS Doctores,) Catedraticosde la Vniuetfidadde aquella ciudad,)- los Prelados de diferentes Religiones, todos conuiniercn en que era obligación preciía, ya que nopodiádar cbaíion losEcIeíiaíticos.el bazer ios regiRro5^j aforos de fas cofechas. T con iSg Irt lyitthemfis ,C, de Sacro^ fanci^EceUl,2^CJie mitneribus no ex probant fuprarC" Utt, .170 Infinitos rcfcrtGarcia,|é/r ,Diana €r¿mfnal,tom,%,Ííb»qj Ct9*f^>iqo,f3iónideínqe4Í/ít, q, 8,/r, P5,Merioch^de arbitrar¿ib ,cenp^ q,cafÍ4 1gq,n, ^I.Csb^W refoltit, cri miniCentil^cafií 15,Pcrcíra de mana Regíale ¿•,43,»». deinrifdióí.p^Zt to. li, c,22,/3í«w.po,Cf'feqqy loannesde U Cmz,dfre¿ítConfcientí£,p, I,pracept, S.q ^.to. i.dab/o l^concl.^. guez Samnta.io. 2.C.237. Grafís cum muicis de e¿yicííbasC!ír.kT catm.effecl. i.n.S6z. Buípcius^/iíertate Eceleflautea yfá^r^Z. Mcrl.ín comment.adpragfnai.Ú^^.ae armis ínterdi¿Íís,^ cü Azcued, Gutíerr.Sarmienr.Viuio, Z^ouiro, Angiano ,Spcrcll ,Dian.ax, a¡i]í,jala de contraaanms a.1 gMiidf Thoniíb del ,qíti pojfquáy7n tracíatí* dc 'tmmttnitaie,c .g. dab.j, adduxerirprobae opinione Mar:’]. Magahuni jSauGm, Gómez, Abb. SuaiczBciletjNaoarr. Silucít. Peregrin. Auendañ. OliuanuiTi, Borrell. DuarduaijCcneduíU jOrriz ,Perciram,Salgaduín »Bonacinani, Covo^ hanum jGrafium ,Paíao, Einanucl Saa,Mo}in Auilá,Catcli5\Cápand. Se Barbofandeaecótra cáDoctos vi ros, contraria fcnteniiair. profcrrCé
lóy 1ciRi y, vvnx », ijríflitt de acJíofjibiVhí ciiam Atí ton.;?,8,PccrüS ».(5,Mcdicis decompe^fatii,p.q,\$,f3.4, Ipo Tenet cumMifingeriojZaf sio,Iafon.6c aii jsMedicis d^traciaíu 4,&probatur exargísme&foXegis qíiÍKe^itt$ere,fy de ni^iri 'McAsiom.^^imoS'X^Jñ ks dn, .3 ^par. AdWtUU WV»I1 ^UV. UCUC] »««*, -V., porque folo ía admite, cl Dctceho, *90 cníoquefcliade pagar, jen €Í* te cafo no fe Ies pide pagocacofa al guna/inoquc tcftitbjaD ío quccn> ttoen fu po4er-La quinta.,po^eía cothpenfacion ,dixo el Emperador Gordiano ,^9i hadefensódcoda q fe deua al acreedor que pide!apag^ j^^«jp^cijmmdaitisD.Fíancif que noprocede en cftosrctminosién b'ias Sainado üíaiJriníko^,piC,6\f..quees rnoy conocido ,ynqtoiio,q ^producen Ías^íasiefta "ipi L,^,Cje€dpenfAfAi:É¿iiy bendido, yconíignado aperíboas ^^íiodejmndeíetuffid4lt]S^ campen ciertas>en cuyo perjuizio fchizicra 'Jkiíó^érinpn póte¡í,kinremfuamr.kí¡ la compenfacipn*y.no fuera jttíIo,q if ^aX.« f¡¡^ cum Bald, el hecho del Frmcipe,y deuda qdc» ^’üieíTc(quahdo fueracicrta) lesperjudicara ,ycompenfaran fu crédito con deuda dcotro tercero,contra lo que difpuíicron los íurirconíuítos, ycnfeñbcl feñotRey don A15- fo. ^93 cjímmtUn ílagpnio jNatta rBeroio, Medicis, l^enoch.Gcnuenf.CáíÍiIlo, Pojidoío,fepa,Ponte,SurdojSquilante, A- mato,Valen9.& alijs tenct Dodifíimus SalgadomíabjHntho i,p, c, i , ^>/unkodntZ^\dc cüm'alijs Logode mret tom,2idifpfitati 3<5;'La fcxra,y que nace de la antecede fecí:tone 5, igz 'fotG Út.ffdf Crdecampen' Jatiomhm» IP3^ In /, 2oitit ,14, par\ 5' ,&c ú multis xúoíútMIputat ad^tramqíse P^iriemCardmalisde Lugaitomi^. iu^it0tíireJ,difpíitat.:i 6.feB^ eubicontra non nublosJdem ejje probat quando tríbutum^^elgabella condu- Ba efi ,aut quando popiili per eafmt íe ,es porque en los debicosFifcalcs no ay compenfacion ,nofíendola deuda de la mifma cftación ,ybol* fa,de que nació cí crédito ,como lo dixo ci Emperador Antonino. La feptima,porque ía excepción de compenfa(?ion,no fe puede oponer en duda,que antes en:auacedíd3, blibrada otro acreedor áquien fe áuia fneapttatt, IP4 JnÍA. C,de compenfattonibAbi :Senatus cenfuit ,*ütfepe refcriptu C^^ompenfationem tn caufafifeali ,locum haheatfi eadt¡latió quid^eoeat, &cumTichard .VbefeQibequio ,DoncUo%Medicis ,Fcrcgrino,Tfcnc3’ CÍnq.Scobar,& alijs Ámaya 2. C.ne ffeuS irem qnam níendtdit.
mT^rnnrj^pnjncipj^fi:xpc. £j ííc la cómpenfaclo fijbcctóiwctíe^^: pJa razbossjpofqtíc el crcd^tp'face«i¿4o,.oci« e43áai^sl deudor q^c«l)o ,yiafsi iteiKÍídos Jos juros irap ahilos ibte h$ fifas ,y librádo iconso loe todo fá proccdido.ya noeseaudaícte V. Mag. ío que cftas rentas monean ,^95 iínó de los juriftas,; Íibfancíí^ás¿á quienes eftá coníignado, ancesque tengan derecho de compeníar en loq porefta.€auíádÍ2cn, que contribuyen los Eclefiaílicos »óotro qualquierá. Lao(5tau3,porqücqoandc) el debito procede de tributo ,como en I cfte cafo no fe admite cótra el cope faetón» ypor cíTo dixo el fenor Rey Don Aíonfo<5>7 cneftos términos: maguer el Rey deua otro debdo nonpuedepr fecho defquitameíoctel debdo alotro. La nouena,porque fundando ,y por doiílrinas de los mifmosEclcíiafticos ,que lo que reciben quando venden fus frutosjcs en forma de dcpoíito,como fe dize adelante »ya fe fabe que es propoficion vniformc,)r corriente ,que en el dcpofito, aunque fea confeíTado ,no ay compcnfacion ,yes en ramo grado verdadera ella propaficion , que aunque ía deuda con que fe prc tende coropenfar fea liqufdirsima, nofcadmicc,y con quanco me nos razón fe podrá dczír en eftas ,q no tienen mas liquidación ^oo que tlíopucílofantaíticoque hazenlos É^Jcfiaílicos, fingiéndole acrcedoíP5 TenentTh£faur,z/rc//.¿2 ? . Grzüttra^atu de except. exceptian, 16.n. 3o. Antón,Fabe r.in C.tit, de co penfatjiffnition.i .late Caftillo con trouerfiarHmlib.^.c.^.n, €^'82. &hos,& alios referens D.Franciíc. Salgado /V?labjrtntho 3.p.c. 6.J,vni con, 2 5. ip<í Medicis de compenfat, p, i.' ^'43 •Tufchos///‘/'er.C.c<7w/.4P i.per /0/««i,CaíbIlo tom.^.c. 40.«.75.plu resreferens Anton.Amator 'variar, yefolut.refolut,iy.n. 6.&cum alijs, &Socino,Natta,Tindaro,Rota,Gc-í ñuér.& Fabro ,tcnet cleganrcr Salgado d.p. 3.c. 6.^.'unico^num, 6.^ in pqq^alijs rationibus ,^authoritati* buscomprobat. ip7 JnLzó.tit pprobac Tindarus decompenfatiomb.art 23.Medicis eodem traciatu par. i.q, l%,an. 2. ip8 Tcnent Tindarus de cotnpenption.art,^.n.^i.(fí 42.xVlcdicis p.l.q, i^.Reuardus //¿.I 'variar. cap, Iz.G2,iioude depofiio^tit.de capí nti, 15.& cum CanCi.rio-, Milingct. Pichardo,Rolando, Cuiatio ,Ba; bofa, Scraphino,Salccdo,Cou3rr. Motiq, Gutierre2,GratÍ3no,AÍjntica,CaílillojZaballosjMolin, de aüjsHcimo (úhin l.^.glof.$.n.ijit.i.p,'^, Ipp Tenciíf err^nes fjpra rclaci ab Hermofij13d.í. 5.glof. $.n,i. 200 Tenet Diüaco, Aíifinger. Alexandf. fulgcT. Angelo,AretioOjFabro.Aicncch. AffiicL.Roíád. Gigante,Bcfoy o,de multis alijsMfedicis de compenf^t.p.\.q.2 .pertot. Iíes
ridutu&cai fV •“ • '207 Liá:3ntimlík^,wflit nartfmc.i$Ah^‘.Deu$qm hominsmge ñsrat,^S infpírMiOmnes equos ,td e(i fare^ ep Vbí enim nonjunt "^niuerfípares dquitas ndejii^fexdu'- dit in áqualttas i^fs Gom DíiíacOjPerczaMolinajAzcaedoxCa líxfo.RamirczsTiiomas Sánchez, & luu'.íísahjSjConaprobac Amaya wl. omnes^.C.de annoniSi^trih'títisJO;, ^^^'5cec D.Tliom. 1.1,q. 63.ar, 4. ivieoina de nfiíffít,art, 13.Siíarez íJ.Bonacina de re fi^^^f-eiqput.z,q,p^p^f2éío 1.0*2X3 2erano,v^erbo vecítgal. Moíin, deíuture,to. i, difputat.Sóz.V7. \t cía to.2^. difpíit ^q,6.pu??cfo 5. Turlíanus ^,z.difpmat\AAMb¿G i/S1. í^ñmde mflít\fS turs.^z.lica^i-y^l, €iJsí^«?.l./i^.io.c.25.Sajas^¿, q^ 96.Ut.x^, dtfputat. 15. \^2oac2’ ^^rejhím,c.6.§,z^ - rpor -s^omugico—' _defcmédidosdclosque«cÍ9.enf' intento ,defraudando con eftemat pretexto la Real hazienda ,;engañandofe afi mifmos ,pues oloil,„ fnpropia conciencia: ponteen q-j- los Sumiílas han corrido la pluB,¡ congeneralidadestfin tocarlocfpe cial ,que pata fu determinación fe dcue aplicar^ El (Quinto iyvlcimo mediode qaa fe yal€,y c5 qtotalmcnrc dcfva ne^ celosfcfuiciosdc milíencs,^ todos los fundamentos ,yptopoficiones antecedentes ,es abuíár de la mer* ced ínque Santidad Ies ha hecho, y y.Mageílad por fu mucha demécia ha colerado,no pagando los ma raaedís que perciben de ks fiks en los frutos que venden ^porqtre es cierCQiqnc conforme al Breuede fu Sanndad,íosquc verdaderanicnte pagan la íiT 3,qae en el íc permií?, fon losEclcíiaílícos pobres ,que no tienen cofecha propna ,ni frutos de fus beneficios,con losquaiesno fon neceíTarios los remedios que fe han difciirrido,porque eflos paga en las tabernas,/ carneccrias, dqnde.ó ja baxando la cantidad de Jas medidas, bfübciáo el precio, fe cobra infenfi blementc ei tributo ,pero íosXcIe* _fiaííicos ticos, que tienen grandes eoíechas,fon libres cÓforme al Bfcue de todo lo que eófumen en fu csfis,/ familia-)' no conrenres con efia gr3Cí3,que íln duda csdcíigüaljptíes no ay razón para que el pob^e, ¿or por íbio ferio spagoe,/ el ncó,cn ^uiea la car 5afuera me¿ios Íe níible
^cdc Kírc jjpcrcmcrí los ¿derechos,fítfas.qae el Reyao concedió aV.M3gcí^ad,yp3gan losvniTaíles ÉjeílaCorori3,dandolcs eoíosíaber* fsas, ornas caro cl vino ,6en menos cantidad de lo qae foeoa ,paes debiendo dar al qvaael ías ocho a^a,n 'bres por vna arroba, no le dan mas q hete, ydebiendo fer el pfecio aqnaíro.íe íodan acincOíporcargítlela deraaíía para la Tifa qtoca ala Keali hazienda. yíicndo,comees llano, qae real, yvcrdaderamcnfc fe qaedan c5¡o q clcontnbuyencc^exbcomaendc poGto.a^o» pararcdicüirlo aV. Magcfl:ad,quedarfe con cllojnoíoloeg pscadograuifsimo contra jndicia, yíugetoa prcciíía re(licuíci5,como fe ha dicho, »o3 hno qtie es como íi entrara qtialqaiera en cafa de vn vczioojy íc quitara contra fu volun tad io que tiene en el la. Yafsi lo fiéten losSiímiítas, *'^4 yesconcluíio aífentada^aun en los menos cfcrupti lofosjfinquc en eílos términos aya quié diga lo contráiio, yfe deuc d,c- 2Ír,que el Breae dertFSanrfdadjfüla fiíuc pata ja eootribucion de ios ícicfiafticos pobfes,y queV.iVIagcf tad, ni le tiene, ni víade.' para tó los Eclcfiafticos ricos ,pofqüe naedos que tienencofeclia.’es liazc el Pontihee libres de Gra,cn lo que dios, y fns fáíTiilías confumeo ,para p-ígar aV.M¿gcfÍ3(j ,loque los vaífaüos les dexarr en depoÍHo(como fe ha d¿ cho) en fus tabernas ,no es neceíTa* na licencia dei Pontífice, ^o>niay qüicnpaeda dezir ,que en pedir — - 202 Antón. Goni. o^r/^r. fom, 2.c.7.ff 2Carroiius -y. (j. detufi.^iur.tr^at. ^j^ ^ cabémna l7op.& c5 Míntica, mÍ ccrato,Azcuedo ,&dqs Salgadci/í Idjmtho^p. r.í. 1 5 .^ Ántor>.Gom. Carrocio, Mulcnro .'fiaccrato,Pichardo,RcbüfFo,.4ic- rrocn.GFatiano,^: cumaiijs Herm h,an,z. &píuri bus relacisSayrus heUm^egia lib. 3,c.4>^.i7-er ^^^Viaon2je[;oíf/a tecíutlM de liben, EccL n. 17>&pqq.Gx^CudceffecJibfts Cíe* rkat z.^,z.p^, Saarez de Ufi* has lih. 2»1?. 54¿eñas fing. mo* raLtrabiat^l fi^g.p.n.p. 205 Probar Quintan,Duertas,¿/. íKaCí'ííti 13ift’nguíArip,nti .p , &cum Sayro.Suarez ,Couarr. Menchaca, VicojSperdl. 5cmultis alijs Carol. Cala de contrabarims nu,ó^ ^^f(!qq. Soto deíufiit. (fUirelib. 5.q, 6. ¿ert, 7.cum alijs ipfc Ca la /?. 238. 2O4 Lefíus de ^mrelíb. 2.í:.3 3.¿/a¿¿o 8.;j.^ 5'.Ban3CÍr}. dif^. , i.q.'^.ftinBo i¿concl.l, 5c plunbas lelátis nouíter Hurí mo~ ral.trjictatifj.c,!.ref'o'nf.'i. ri. \6^. ikii-Jía^^ quir2onfoí{4en(j^ís^ium có mtttiít índí4bi¡4tÍ4 rfkhi e(l, ñeque aíi' quíS ejl antharqul dlcat^ &cum mufth Cala de co'ftrab.tnnis n.z’^p, his ycíbrs;//í a-ixtlí.'irítih’ss^ &afsíJleniíbíiSí&‘ "jedtigaitHm frau* dalortbíiSy^e.quos á\z\i-iemri info, roamm^zad^jecíigalis fr^md^ídireílíluttonem non mtriHS ac furesy ZC 5’Probar Qoinrana Dueñas fingid.mor¿il, traciat qi -fieig^p. per to
lo6 Vitra ordmaríos Greg. Lop. ín LAgjit.á p.uGuticit.ác Gabelis q.^l.hi^nchiC.ith.iJefíihcípcreat. cap.iQ.n.ó^^/tícm^cinq.'uar, ItL l.de iíirepfcírefolíit»'^,n, 8, Pereira de manu Kegia^cap. 3Z.n,5.Lafarce de dectman;end.cap\\s> 84. Sánchez dimíiirmónío Ub.7Mfp\^6.n^ 16. & iíb.z.conpmoral.c <^.díib,$t Cou3fr.pr4¿?.c^^. 51.««.p .Molina demfl.^ íurjom.z.difp.i^í0 to* ^.di/p.6jOé(f 6yt. Fágundr lih,$4 de iuíi,^ ture cap. 11 ^ Campuan. irí ülemení.pn.de ^itai (fkoneft.CleriCé piares rcíati aBarbofa 'm cap.fin. eodem í/í.Cala de contrabamiSirí.iííí Bene deparlament. dub. JeB. 1é Diana refól.moraLr'ef&L¿Y7.tfaB. 2 , Dueñas trac.ii feqq.C^z din.Lugo tom.Zidifp.^ 6.feB.^A^ih Archicpif.Tapia<^. 1'L.Ub.¿^.art. 18 207 PiuribusrciacisBobadiil. íib. í.c. 18124. & cuWCaCaneo, Mcxia, CcnedorPetroGreg.Pcreg. &alijs tenet Qt^deejféBibus CíetícatUs^efeBis j.m\ 94 1.feqq.^ Cum Aufrerio, Ancharfan. Mexiaj BóIanoSjTiraqücl íPerci a,Ff3goL Gutiérrez ,Fagundez ,Flores Díaz de MenarDiana ,Salas ,6c alqs quá plurímis Cala de coritrahannisynu. zzó.extextu expreffo tn noheíl, V'alent tit.iz.ds Epifeop.iud.ibi iClerici mhilprorfusnegotíationísexerceír fi^eíint negGtíari^fciam fe iifdtc'íbus JuUdítí Clericorumpriuíligio non mu mrl ,6c vidc relatos in numerenanfccedcnrí. io8 Tenet ploribus relatis.Iicet generalK.erloqi4Ítar ThoidelBene reñítayán1oqacíosregíaríscon:rí huyeron, yles dexaron en depofiro parad Príncipe,fe ofenda la inmunidad Eclcfiafti€a,pues como va referido )dios ya eífan libres ,yno contentos con eña gracia,qíu Saridad íes ha hecho,yV.M.por fu benignidad,7fumarcuerenciaá lasrcfoTüciones Pontificias ,ha permui. do,quieren quedarfe con los tributos Beales,que otroshaa pagado. De aquí nace,que para en cftc cafo es ociofa Iadífpüta,de fi dCleiigo negociadoT, ao5¿eoc pag^r generalmente tributo,aun qaantío no ayalascirconftanciaseftquc ai prefentcefiamos jnihuuicra Breue de fu Santidad para ello porque bien encendida la materia como ella es, no paga la fifa dEclefiaílícOyíinod que va acomprará fu cafa, que es punto,que 6por no tener expericn cía dcíía materíajoaduertidaraente por llano,yíindiíputa dehan omi* tido los Sumiíias que han tomado lá pluma 1en fauorde la initiiínidad Ecleíiaftíca,y en lostcrmitíos de nc gociaciones, es común Opinión de Teoíogos,y luxiftásquetoca lacxc cucion, yconocimiento al juez feglar ,Í07 para cobrar de losbiencs, Íití llegar álas perfonas, euitando ef cándaloícomo fe dirá luego, yaun- i^Ai en ci tributo ,quantóqaierque fe imponga al comprador kgo, por que el Eeicíiatticojó vende ¿tíH nías dificuicadjjíin la libertad . Cedió el Derecho Natural- ,
contrariá, es ^,35 fccibica Opinión ,parque el ftíncípí^vfando de íu derecho, puc vaíTallos los tribu» le pareciere ,corrcf* pccí/uoá a¡as ncccfsidades ocurren fiendoporla dcfcnfa común, //nponieodafe fobrc cofas tempoijIvSjnoíé atiende íi por algún acci ¿ente fefiguc indireéfcamcntcaloú (jano al vendedor Clérigo ,^09 y jaunque en eftos Reynos ay losBre iífsApoílolicos,que fe han referido, flohatí fido,ni fon neceffarios enci cafo de qfe va tratado,ymenos quá toaiós EcleíiaRicos ricos ,porque eíbs fonlosque Venden fus frutos, ;ía íifa eíiá ímpuefta al comprador, jconfumidor dellos^como fe ha di dio,finque él pedir, ycobrar dejos tales vendedores ílo quedos otros lian contribuido ,fea tributOini fifa ^oe paga el Eclcíiadíco* Yafsi fiendo ,comoes llano, yllndirputa el debito^yque el dcxár¿ Icdepagat 00 íolocn eí fueroex-^ ^?5Íor , íino en el interior ies gra-^’ pecado ¿lo ydelito feo-r gnodecaíligojcomo fc ha funda é’ -2,- ^,..v — propoficion affe otada, que pil ^^^^^ídicucion,r pa^a deRe trjbu-^ que fede dexb como en depoíitócompetétejylegirinio el fe- §^fíComo fe dize luego*Íiorque en ^del alcauala ,quando íe cfti- ^^por el Derecho Canónico,yLe*^ la deuc pagar el ^^fiaftiep,por fer. prcetnineacíaí, ^galiadel Prin.cipejpara ímpedic. oadie fe entrojueca aemba.ra:? Alexand.&multos alias tcnct Me- «ochJff arhhr,Uh zcaír* j o ^f^/« 5(Í 2.«.y7,Barbaf. conC^A afpucat.WffyTj jx.n.a,M. í.&cor '~^"‘^^‘ielocato,til.dee<¡llea¡s,n.Á V^tJepotejlat. Pnncipis,c.^.d n.6. y¡^-^ic.detHre £fnphítií4t.cj,xy^r¡,x< Flores vanartim <y. 2\.^?.2o7.Cofta ^^portior2efata,¿jA^^,n,io.C3^t\ccT, VariarMb. 5,cap,|an.\i^. Aoron. Coídac¿?«/28.i«.i4.Beilcc.^^«/>. CLerkorJít. de txempt.Cíericortém, ^>^^^>OQtidecif!iXi .ft, fifí. Thcíaur. decíf.t 16.0hkJecif%i .6c cu mu! tis fenec Cala deca?7trab.?7um.^^ 6c probar Vznc^alkg.^j.n.l. &cum muios alijs morefoo Salgad, inU^ hyñnt.p.X.c^p.'^yjxn.^o. 2IoSairüs ín clam FegiA lib. ^.• cap:^\anti. \yN\ztoi\^ de poteftate Mordía tom. 2. df/p.¿\i CAp.^.dffb.z<í.^.ld2.Ccr,cá. práci. qM£Íi.ca^,l I.a Ñ.^.Bulpcil.deítberfi ietlefi annm.Xj. Graf. de effeüíb. 2.,2po.Sa^iez de ¡egtb* ¿C2>rí«p.54.’f?.2<?.& mulfis aiijs relarrs Cala dé eontrabannis ,».4 5•^ 6c cuíti Diuo Paulo, Cadro, Couarr.Soto, Naaarro ,Valentía, LcliO,Soderic. Marquez,BabaáiU.- 6c ali)s Doefiísimus D. loan de \01q.deif4re MiarX. Iy.n.Xz. Ub. I eap.duamquá»i^,decer)fih.ith.6. cl*^ triSfitip'i^^¡^jid%éodii99-'}ttíl.^^. tit-. p. I d.Jjit. i%Mb.^.Keco^,~
r. 2Í1 lnl.^:Ht.^.Uh.6.ófdw4* Wí/2f|,&teDentLafaríe de Gabelh cap,} pf4?jí concl. n, 25.& multk rtíatis ^ú^MRegia procf.p,4f.c x^.num. i.Goriolan. m Baila in CcSna Damini cxcamm, 16, Guúctt.degabelís ^otam-t *uidefffpran.qQ\dc\uidten€z Tíiom. dcl BcTíhdsimmanií.c.p,dab.i^, 5c qüamuiscontraiiam íintcntiam in tribütís primíc ckíis teñese Arch-ic- pifeopus Tapia arf.z I.«.2.ipíemethaic propofitio ni aírentit¿^«^^/’. 2.2.». 4.in caíu í]iio iudices Eecieíiaílici rcqüifici noa compelíantCiericos rdicensjquod ]boc cafii iiídex iaieus potcric ocupare b0naCleFÍcotiim pto rata dobici opefís ,&eoñt ributiónia. -2"í ^^Jncap.fin.^de ^ita »^ho^ ne^atC'CUrkorHm^:ú:Á :Capüspigneritas iin eap. quamquam ^de ccnfih.in 6dSIb ehme-íjhp^^f^^^i demtífk^ .J : ^i1 5 lomn.Gúittí^^éde ^aheU-Sf l'ih.y.q^^.pertctami ^ /214'IdefrrGucícrre^í^^J’^í’"^^*^ Ith.y.g^&^&.kfrinc,' > /2í5 Cap.r¿Cük^USi ds fam J^tonachorum iibi :Q^aia dignam^ í^m f¡rmiUm<>cumaü\s.%;kk^ páant ^ftmilem (múmr'in kgétf$\ dtféiplínara ,&cürn Jloíc { I o. Beítp , Bentieimf. Auíterno, Papón. Reb.üiíbíGrég.LopezsOiáciora, MencbacaiJ^iieiiasiCbfo ,Aeeucd.Hoi ipída.jCk neéo, Gtrontía i5c abisBa-: badiiba l^póikkji¿i,2\,£. Ztó In noaelí^ik. i%^dé£pip iü pís iudi^^ ^ar los tribaf<M,y fcntasfecalcs^íon luezcscompctcntesIosTribunalM, yjuRiciasde V.M.aunq fea contra Cjerigos,y Rcligiofos ,fín que otro alguno pueda conocer, ni encender en clíorcomolodcterminocifcñot Rey donHeniiquc clQuartocn la ley dei ordenamiento •donde en cafo que el Clérigo no pague el Alcauala qucdeue,dize cftas palabras: Tno lofaziiendo afsipor el mífmo he^ chofea tal como aqael que deniega a fii Rejj fenor natural fu tributo ,f fefiQrtogf quefea anidopor ejlraho de nnefrosReynos^yfalga delloey no en* tre en ellosfin nuejlró mandado,J de* mas quelefian entrados ,ytomados todos fus bienes temporales yydeüos pafecho pago alnueflroArrendador^ t^cA eñamifmapropeBcion califi có antes el PontificeGrcgorioXIII. íiz yel qucfucDefcnf )rdelEftad©, yCongregación Ecíeíiaftica «ycí* Cfiuid por fu inmunidad el año de 1596. íií con ocafsion de losmi • Eonesjque fe concedieron el añode IJpi.afsieta por tlano eRepñ* tOjvUEgac otros miiygraues AuicjTes,>'5 yla razón es, poiquemos bkaes ce mporales ,aunque feán de EekíiaíBco:,no íbnfan príoilegia* dos, qué dexsn de cñar fugetos al mbuto juño. Ylomifmo fíntieíon ci Emperador Valcminiano ry el íeñof Bey dpis Alcnfo elSs^to,' ^>7 yefaño de iyp8. por decreto paftícülsr del ft ñor Rey don Felipe Ségundói fe reriiitíb la dcíc rrninA' ciorv^defte articulo a! pre-fidence del y3los^de
<Í3»j 3dos dcl ConTcjo» y^zTtiúvkiy fe refoluio, **8 elcafodcde- 2i8 Refere loann. Gutiérrez ¿igahclh pgldteSyCcbrddola defus bienes yre feriéandoftts perfonas, ^c. Puesíi cíío es afsi,y los bienes del Edcfiaftíco,qu3ndo fon de negociación, cf tan fugetos 2ía ludicia fcglar ,para la paga deí alcauala ,con quáta mas razón ío eííarán íosbicnesq nofolo íóndencgociacion,pcfolosrcíienc el Clérigo injudamctc.ycótraconciécia,} qno puede dczir ^15»fon Pujos para libertarlos de la paga,)rcffitucíon aque citan afectos por fer cl mifmo tributo que fe concedió al Principe. Ycon quantocítudio hanpúcffoíos Sumiitas, yTcologos que ha dcfendidola jurifuicion Ecitíiaítica ,no há podido,ni podrán fundar, que eftos bienes fcan Eclefiafticosy ni Patrimonirdes del Clérigo,que es cl camino por donde los quie:é eximir déla juíliciarcg!ar,pL»csprc cifamente han de confeíTar, que na falo no tienenefta calidadjpcro que no fon Tuyos,fino del Príncipe, para quien fe los dexaronea cudoJia, y en quaíquíeracontccfíníenfOítene-' mosdeteraiiracion expreííade lej del Rey no, ydeciíion de Miniaros fao graucs 3quienes fe remitió cite artícuio;Ynaes de menos caníide- 2ip Vr cum Angelo, Ponte, Menoch.RotíianOjHonded. Zcph. Carrotio, A</an tica, Torio ,Petto, Grcg. Corraíio, Baiboía ,Conano, Anton.Gonacz,Caítilio,Fontanclla Graciano ,Amador ,Rodríguez, Azor,Bonacina,& alijsHcrmofilla i*i l.z.gloftit .parí.^.num.z.DüC-- ñ^sfingul.qitdfl,moraLtraa. 5.fmg. ^.pcrtoííimté num.^. ración la difpoíicicn dcl íeñot Rey DonFclí0eSc2ündo,erjias ordenacas deí Fardo ,para la Conradu ría ms] -^ do darproisif i20 L.6.tic ií%.lib.^.Recopilat» Ro\iná.conp6i.n.l.(5' 1.'volíém.^.Kcm'x^. de Goni intra* cíatu de Charitfubfidtofol. 353. Dídacus Pérez i/i /, jjit. 5.Itb. 1.ordinarn. inL \i. eodem tit,coíi4mn. lU.L^ÍSiXZcdegabeíis cum raultis, c. ip.n,^.WzÍQ2ítá.de probatjom.2. veiboyGabeU concL 834./?.4.Boba • dilla/i^. 1.C.18./Í. I24. loannes Gutiérrez 9^.C3’P4. Thomas del Bcn¿ de Parlamentisi duhit, ¿^.pertotfS infpetialitracTatíé de hn munitate Ecdef (^forana Dueñas fifpra íracíatts I5per tct. 221 Jnl. I
i2z Norat AzcücdJ/?/.H.//V* 5ioAih,<^.Ruo^ilat. 223 Leg. 118 ¡fyllh quamlegem exornatiVzZi tn commít.adleges (ijl - It j&príECÍpué«.4./«¿í./.& Bac^aí/í inope Mito 15.Cafti;lo ¿n L 66,T¿iííri verbOydefdrraygariCol.p, vcrBi^/yídicas, Salgado deRegia pró tecliún.l.pXt^,n.yi, Lattczallegaté 27.«»28é 224 Diximusfi.pr^n. )5crc* net búXw^zinfpecuioPrincipisrubr, i.mncnjidemus n.i^ . Mcxia de Fañeg.cdc¡,$,n.lj. VcscZj in /. 1.tit, iib.t>.ordinamenti,coí(ím,p. Kamixo»tratos líteles Eclefiaíticos.q procuran embárapar la tobratípa de las rentas Reales ,para que no CQnozjca, niprocedan en ello. Paes fundando, <^uel3jurifdicÍonReal,fccíl!ende á cobrar del Eclefiaftíco qucdefrau- *dajootocádoafu períonajíiíu juez locmbaracarcjcftaíeguroel remedio de la fücrcaenelConfejo ,comoíe ha |>radiicado las vezes que á el ba venido, paralo qualiabicn es pondcrablc la dctcrrninacioti de otra ley. delcíli!oqucdixo:^«e fel que esClerigo,feca udo lospechos, elas rentas del KeyAfaz^e in'iílas al ^gunafaíta'.que le puedan los Alcaldes del Rey^mandarprender,iferpre Jo en la pripon delKéy. Que aunque no fe defiende fu difpoficion.ni íc prueba fu obfeioancia >es mu^ de notar. ttzdelcge Regia, ^.%6n.zy^bz\ccá. inpragmat.c. 55.foL 1 6 8. Perey ra de manu Kegialih.%x.'^%.n.2^.\^ cap^ ^p,n.^¡hobaái\hinpolítica Ub.z, c. i%.nr72.(^ I}7,Maufcnius tr'ahannisq.%Mu.\ i.& cummultís QúdLéodem traslata n.iy^xufeqq, 22^ Condición lo, del ^.genero, . 2z6FenentS füpra rediiin ni antecedenti iilos Menoch. Cé?v/7800.».5é.Rou!r./V? comrnet.ad Regiaspragm.in rubr de execuí. traciat.nu. I^.Cañro Palao inoperibus moral.tc-m. í.traefat. 3.dí/put. i.pañ cío »4- $ . 6.nu Pi Samuel Sarñbiinus in Summacafh confefetia ,vérbo,Rui la Cañe,cafa ij, &contra Díanani, &Spereilum Cala de contrabannd* 'ffíeqq. Esfaer^afc mas efta razoín eon bazer diñincion del modocofi que adeudael Eélcfiaflicoeñe derecho, porque fi coñfiáeramos que nohi- ;zo cl rcgiñro en efte cafOíy afe vee, que losbienes.y frutos que fe hallaten fiaeiLa calidad cayeron en cóiniíTo.afsi porloqu'c fe fondo arribai^^+ eomoporexprcíTa coñdrcio de Millones ,^»> que deíto trata 5y en efie eaíb, nadie con fundameino ha dudado que fea juez competente cifcglar ,yque f|pueden sprc iiender,*^^ ycondenar losbicnes,/ ficófiderames quefei^o el regifito, ya £e ha fundado, yes coníiante, q por cfto ,ypor el hecho mifino da ios que van acomprar fusfrsíos por menor,fe ccnñitujocomo depoh-
rario de hcantíJaJque los demas rribucaron ,no para ei. fino parad Príncipe,^^7yencílc- cafotábic es llana la juriTdicion (en quito acobrarel fribuco) por la juftida /^ca!, Currjr zly ejflupr.rí. Hermofílla ,S3yro ,Graíis,SuárcC;, Hurta<io,Ducñas ,&ahjs ibi fclatis, 228 L.fnt^.pcnuht C.de boms author^ítatciudtc.pcfsídsnd.W}] :Per por tres razones; La primera, por el fuaminterlocutionem jcredúoreper* depofiro ficto, 6verdadero judíela cipUnie,&: cú Affiiít-Cofialio, Maqfe induxo con dregirtro*; recibo del dinero, que en qualquiera deííos cafosíocaai fcglar.^»* Lafegunda, porque fi la caufa de fer corriente la Opinión de todos, en orden apoder el feglarcondenar ,yaprchédet los bienes que han caído en comiíío,cs, porque deíde luego reputa el derecho,no fer los bienes dd Eclcíiaftí«« co, Eífa mifma razón milita en cííccafOíCnque nofolo prefumptiüa,íino rcaLy verdaderamente fe de ucconfeflarjquc la íifaque entró en poder del Comprador ,no es fuya* íinodel Principe. La tercera,porque rodas las vezes que fe ventila queftionde tributo, óimpoíicion ,óPobre paga de quaíefquiet derechos Reales, que fe deucn al Principe ,ó a íüCorona Real,entre fu FifcaLy los EdefiaftíCOSjfoxT luczcs competentes *30 los Tribunales Superiores dd Principe temporal ;para loqual es muy apropoíico laqueftionque mucuen algunos Tcologos,íi auicn dod PrincfpetemporaLpromuIgado alguna Ley,y el Pontífice dixeíféfe auiade quitar ,por fer perjudiciaUy contra la libertadEcIcfíaftica, aquien toca dconocimiento, ydcciaiaciondefiaduda. ^31 Yrefuelue que rania,Aufrcrio,ÁbiIes ,Pcrc;2:j, Grcgor. López,Mc3(ia,Azcücdo,Tir3q. Gramático,Villalobos, Glano, Cenedo,6c alijs tenet Bobadilla ilib.z. c.i 3.».l 30,'Sc cumMarantá.Rebuf fo, Mcnoch.Gail,Paz,Oían. iMarth. Gironda.GratianOjBonaciha.CaballoSjAcalijs Hermoíilla , l.tít.i.p,^.n.-p.(^ 'Vídefiipr.n. 22p Probanc fnpra rdatí ,& cum cis,& García ,CafiiIIo ,Bobad. Pcrcyra,Sánchez, ,5calijs corraDianam.Barbof. 5cSqu¡lantcm ,tener Cala de contrabannis ,Uun, 184. Jeejq. 230 Tcncnt Bocrius d(fci/?245'.’ n. 3.TiraqucL¿/^ retracíu üriAgier.^. ^z.n.^.Vcicyi^de maní4 Regia cap, i4.Zaballos coTJtra comm.q, 822.». lol.^ efl: texíusinl, hoc tnterdícloyffMequíd in loco publi-• r¿?,probat cum alijs Cala ». 169,cum [eqq.^ in no/iro cafuiQuotsáide Ga belisyp.y.ny 138. Azeucdo in l.e^.tit, 4f.lib.\.RecoptlatÁáemVeteyt2iC.i’/, lib,z.c.z.6>c cú Flores,Lafartc, Dueñas ,Rcdim, Glano, Gama, Caldas, Giiuaoo ,Ripoll. cum alijs ídem Cala».173. '231 Vicloría de petejíate Éccle-fiaji, refolut, 1.feciÍGn. \6.ih\: Sed dubium e^ ft Papa diceret aliqu^irn P'i'jClpS ro r' &a*‘
rá qucdar cSprchendidos rados. todos Ef. 24P Mcxhw^ra^m,pamsyCón* ¿/«/r5.».22» LcfiuS de mpit, Ub.ix.i 3^dubio 3.^.3 *&mültisiuri busrclatíSiCuoi GrcgiLóp. Guticrr* yazqacz jTfcntacinq IRuino, AnfaId*Marco,Pcrtir,Lafartc,Couaf¿ Stfáca,Sánchez,Molina ,F3güdc¿,< Parlad,Campanil.éc alíjs Cala de co* irayann,a.n,2.io.^ ^150 Vt cam Molina ,Malderio ’Áragon^Tabiena,Salas,RcbcILSquf 'hdirc,TñrTÍ3n^i&Pauño,fcnet Bej ne defdrlamidubitaf» zó,feStpon, 3^ vz5Quínt. Üuefí .traBdp, 13 , Jp?i¿^iy;»^dpcipfmj^/pipr,rt* V Todo lo qual fe entiende en los frutos que el Clérigo tiene de fupattimonio,lepcrtcncccnpot fubeoc ficio, porque en los adquiridos poc negociación ,no ay dilpuca, ^49 fegü lo referido es neCclTaria la quef tion qmucuen los Sumiftas, ^so teniendopofnegociador al que ven de fus frutos por medio de fus criados,porque aunque fea cierta, no fe opone ala propoficion, ni al difeurío,que fe ha hecho pues el eft atuto* óley que fe promulgare comprccnde, los vnos ,ylos otros bienesi como fe colige de lo que fe ha dicho,yfundado arriba, .YÍibienfccntÍendc,quefu Santí dad no ha eftado informado de los exccíTosdelEftadoEclcíiaílíco, yq kexempeíondel Breue ,cn los cafes en que Ies da inmunidad ,ymucho mas el que la cxaccio corra por inano de fus Iuczes,!es ha ocaílonadoa poner en queftion cofa tan data, pues afu Santidad no fe pidió ,ni fu Beatitud concedió mas que laíifa de los Eclefiafticos ,yque la cocobran^a dcllafucíTe por ios ordina fios decadá diílrito para quitar toda duda,yque no folo en lo dudofo, pero aun en lo claro en fauorde la jurifdicioüRcal ,no quede íleíTa/a inmunidad Ecleíiaílica ,fe podría proponer afu Santidad el cafo de có pelel alos Eclefiafticos aque reftituyan aV.Mageftad,y afu Real hazicndalosmaraucdis que en formi ^de depofitolesdexan los confuro^
dores que van acomprar frucos procedidos de fus beneficios »ópá^ trimonfos,) que fe dignctcomo Ta* dre vniuccfaKde conceder fu BreuC, como fe hizo en los años dí5 5ol.por losPonrificcí Gic gorioXIV. yClenícOte VIII. para que efta exacción ,yicílicució fe ba ga por mano de las luíliciasfeglares yaunque es verdad ,que dcfpues fe ¡imitó cfta jurifdicion *por Breue q fe expidió en ir.ide Agofto de (íoj.porque acafo no fetocaiólos inconuenienres que fe expciimcntfi de lo Contrario, ay muchas razdnes ,para cfpcrar que fu SantKÍaid 'mejor informado ,reforme la rpfolucionque tomó el año de 6o jfe ha continuado en los Breués concedidos harta el de 6$o, La primera, porque confórme apreceptos naturales, fe nos cnfeña,que por el tiempo,yfus accidentes, ycT- tros principios ,fe muda lo que vná vczparecio permanente. Lafegurfda ,porque los Santos cóncucr- .danjCn que no fe llama mudar de pa xecefíquando el prudente fe acomo ‘da ai tiempo ,ycomo pide la varicdaddclas cofas,antes fe dizc fe adap taaél.La tcrccra.losReyesconficffan crtavcrdadiY conrta de la Sagra ’da Eíciiptura ,que c! Rey Afuero, reformó la rcfolucioil tomada contra los Hebreos ,ypara que no parccicrtc libiandad,m mifertó aucr obfado,miraodola cal idad, yneceffidad de les tiempos,C';mo io pedia la mayor vtiiídad de la RcpubÍJca, yel Emperador lüítíniano,^í7 di- 2^2 Rcfcrt Dueñas fir7gt4Uri,ij, .mordfing,xX,rm.Xz.(S confiatex ^BnlUrio tm^efioMatrin anno dj 5, intiti milLonúijol. i»6c 2. ^ :>-V -.;,•V» -V 'f 2^3 Conrtat ex ipfo QuintaiW Dueñas, i.CT ex'BhlUi^fa, m"BnlUríofol. 1 1 ; í^ f ^rv .• ,* •I. T ¿^4 Séneca lih.Jtq.natural. cal 2p.Magirtcrl0ann.de la Puente /a conuent .MonarchUJilf. 3.c. d, J.io, 255 Probat MagiftcrPucnt?<f, Ííl;.l.c,6,^.io.fol.^H.colf4m,Zi‘ 25diudic c.íd. ibi :2S/'ec putare debitís yfi diuerfa tubamus fx animi nofirt lemtateyfedproqualitateyC^ ne cefsiíate temporumrJt Reipublica pof cit ^Jtilítas [erre¡ententiamy D.Bona^ \XZCil.dyloCO. 257 lo ^uihenúcdi de jíHptrjsycol
bll^ ‘•‘cufHÍoii ^SS íenftft» tta excommunicAt. ^in c, qm'nüm* ^uamde ^ucrb&r.fgmJiCi .... SíTo Cap.ncndeheijeconfangtíi mt.(^affniíat, Lücscc, 21. Ecckn jfap,^z^ ,.y .-k . 2(^1 dehittdecotifAi3£t 0affmtate^ 'Luc^c.irXoehm, ^tsr^ ram tr4f?Jihti?!t0c, c-<¿' -•«-4. ífj lerémiasf.*/». atf.ibh ^cnis f^utte vías»^poimtehít T)ominui ma lit^íiodlocutus (fi adnerfiis vos, 2^^ lonú cap,:- - 2<^5 ^€gumlih.^,cap,2Q::. '., *o,qnc no icef^iKliacíe reuocar los «oandatosi cuya ejecución juzea. mtcnja mconucnirntc. La quafu .Jos rontificcsMS (n dmcr¿ oca-’ iones han afsiílidoacftomifmo.ir la Santidad <¡c Bonificio Oaauow no fe embarazó en rcuocat lo qae -JacoDÍidcracion mas prcuenidalc .ofrec¡a.La quinta,j.v!nma,po^q.e ol mifmo Dios nos eníeña iio ay ley,nircntencía tancílablcaq ja razón, ocjgouiernopolitico hi- 20, que no fe rinda conforme ía váíicdad de nucílros naturales, *<í* yafsí ío refiere Innoccncio .Ponti fice Máximo ,yfe vee, en -que muchas cofas que en cl Tef- .famento viejo auia infiituídojias re ¿formó,y mudóen clNucuo,ycon fei fus palabras rnas firmes, que Ciclo ,yTierra ,ySeñor en que no ií.abe mudan^ara cuyo cncendimíé« to no fobrevienen inteligencias ,ni otros conocimiéfos cxínnfecos, co todo ánuefiío modo de enterder, -altera muchas vezes fus confejos,y ordenes por la rauena diípoCicion q halla en fus críaruras,y afsi aconfejaua Germias ^^3 álos de fu Pueblo cndcrc^aíTcn fus caminos para que DiosmudaíTe de intento, ypor ello fuípcndiócl cafiigo psblicado contra los Ninibicas,^ ycotra cl Rey .Tcequias^í^r puesfi la naturaleza: .Los FilofopfaosrLos Santos.-Los Re yes:LosPoncifices;Y cl mifmoDios eos enfeña áobrar,fegun la ocurreciacciosííempos ,y fe conoce /que en eftos fe huftraci obfequiojV ledi do vaííallagC;CGn qlos Reyncshan
^feruido ,yíifüSn aV. Mage^ad, jqueda dcfvanccida la gr.ci^Qfu Santidad,como tan vigilante Paftor dcI Rebañodc laígleíia, ha hecho cnlosBxeues que fe ha dgnado de conceder en tan fcpet:dGsanos,cba cuandofe todo ío que producen los feruíeiosde Millones, porlosinedios ,ymodos que fe han referido, como nos podemos pcríuaair á que ícprefentadoslos inccnucnien tes que fe íiguen ala Religión,ala defensa deft os Reynos,yalosvaíía- JIos deft aCoronada ncGcfsiJad extrcma quc tienen, ylos aprietos de laReal haí’icnda ,yquenoav fuercas en el Eíladu Secular ,paiafuílétar vna guerra dcícníioa por tantas partes ,fin que la contribución del F.i'l.ída Éclcíiartscofea efeetma, de* xc fu Santidad de moftrarfe Padre Benigno, yatenderá ruego tan juítOjhccho maspot la reucrerreia ala Sede Apoílolica ,qücporI.» neccfsidad prcciífade hazctle en el ca* fo,fafarc que fe ha difcurrido, figuie do las dodtrinasdel Derecho Canonico,ConciIios ,ySantos Padres de laíglcíia' »yvenir en lapropoficion dicha. Los feruicíos de z^f. millones. Se ñor, rinden fegunlo que contribuyen los vaíTalIos .mas de fe smillañes cada año,yno percibe V. Mag. tresríicndo la principal caufa, el que daffeconlo queimporta Udiferen- Reia i66 Tenem Maídonur. /rvr/V r^r7^/7¿7p.his vcíbís :jÉí ex caf4fa emmjíípírucmenferccedtt:ír adtjpiífittone íjíidttndit adnoxium ,no dehet de confdnguinitate ,affinira’- te ,&aiuramcr,to,c¿?p, ¿id ffio~ dufn ide ture itifand. ^spriuiíegib, decimis dpa^is &cói\ict[iá\mhv,sJ.ta!epacíu-^.Jjn, depaBts J.fi cum Cornelms ,de foliétioutbits ,nam qus de nouo cmerguc nouoind5gentauxiiio,/.¿iV<f/¿2/tf,^. ex caufa yde interrogator. aciwn. [uperueniens necefsitas mmatur Rcipuhltca cafuní ^ad cuiusconfeyuationew éx debito iufitiateneatur ,cutnin eius falíéte^niuerfalebonu confijlat , priaato bono antefertur ,cap. heet, de regularibus 2.CJeprimíegijsfehol. liar, 12. L<i^nica,Á fin.C.de caducis teílend.l.njtilttas ,CJeprimspiio ,^ coparatiue ad^nmerfum corpr^s Resptfblicjí reliquí pro l-riuattshabentur, l.Fifcus ód.apud li4Ítar,um 3ije Sitareffet Lucáscj cpena//? /. 2.C.¿/í ^Jed. rerum Fifcal.n.z. zóy Moiina de siífít.^tur.tons, ^Jífput.óyz,^ cfjm Aícxandr.Sig norolo,GaiI,Afhí(ft.Ccuarir, Caldc rin. AngclojZsbarcí la ,A!bcrico,'Scc poí. Dueñas, Men-och, Octauiano, Aueridaia. Menchaca,Salcedo, Fran quis.Gurdone,(S:alijs, tenet Marth. deiurifdia.p.^.caf(í mido cafu non fie neceílaria, nce ex pecLanda ,lícGnt!aRom3ni Pontific¿s,tenec com fupra rclatis- &ZebalIos,Gutlcfr. Olanp ,Azenedo ,AügBíLno Barbof. Suar. Bobaódla C>- ftino,acmulcisalijs,D.Francifc. Salgado deretent, ‘Balíarum.p, il
2-53 ExThom. dcl Benc detmmiintíAte E ccU(¡a¡í . c.duh'ttat. lo. feBton,ZAh\:Poteji Princeps nán(6‘ LumadprAfentes tíirbationesfed^AS, fedadÍHttiras peccauendas ínnobedie tes^ac rebelles Eccleftañicos. Ñonqui dem,per modam iurifdiB:t&nis\fedper modpsm deffen[¡onis naturaíis aPegno expeliere ^pro q;t fitpra diximHs^ qtiia tune habetlocum tus natur cú- Jirmatur quia fi Princeps alp idpofefl pr¿s¡lare,etiamcontra Pontificem mtilto magis poteritfibi mefipfiprAfla te contrainferiores Eccíepafteos. Et *vhi naturalís ratia dejfenfiordsvrget ommsimmUnitas c'efjat ,ridiculum e^/vt qui potelbinfurem, vel turbato* rem dome¡lien miu re propio agere necejjehaheat aduerfus eumlitigare ,cié nonfemeí pernegíigentiam prapofitorum ^feu per aliam inexcufahiiem ne* ’cejsitatem -ilíue per occultas fubrreptiones inueniantur tn Ecciepa malti qmEcclefiaficadi[cipltnacorrígi.,aup cohercerinon pofsint. %6g Princeps enim tenetur ,etia fi immineat peri'cuíum fcarídalidribu cia del Hilado Eclcfiaílicó ,féiiitfí. do carniccrias, ytabernas publicas: los masConuentos de Rcligioíos, v todagenerode Ecle(iafticos,dc ma yores,ymenores Ordenes ,con tan gran dcfcredico del Habito Clerical, yReligión que profcíTan,que no Tolo fon públicos negociadores ckf tos géneros, fino que fe introducen ádefenderlos con muchas refiíterícias álas jufticias ,ydiferentes armas de fuego, como fe experimentó en las ciudades de Granada, Scuilla,Cordoua,Xercz,yIacn;Y en las villas de Orana,y Eílepa, yotras partes, de que han venido informaciones autenticas. Yfegun va cundiendo eílc contagio ,ferán dueños en breue tiempo defia Regalía ,^<^9 fi V. Magefiad vfando de la que le roca,noponC' remedia conuenicnte. Yafsi recogiendo el difcurfojparecc que con la mayor precifion jy breusdad que hafidopofsiblcjfe ha fundado la Rcg^alia vniaerfal que V.Ma- <vecdígalia,quad;t Princípí concejfafum\ aqmbufcuquemiup'e detinetihas vindicare,alias peccauit mor ta • ///tfr,funt verba loannis B4ptifi^deL2rrca,4//e’^-ír.3.«^ví. 54 D. Thom, 2.. 2..q.d[^\artíc,vlttrn.&cc\jivciú\]iconñtm^KQQ'a^Tt. in regula peccatum, p. I.«.5. Barbar.cow/Ti ^..‘üíj/.z.Franciícus Marcus decipOf^'j, nurn. 8. p.\. Boüustit.de Principen».! ód^^Etciimh^ conceíTa fuere ad turc]!á,<5c Regnideííenfioncm ,ve Tupra probauimus. Omnis Cura quancumtíis m'ag' nacrirnecefiaria iacamamplirsinia iVloríarchiade cuius laticudíne Ecripíerünt.Thom.BoriíJS defignis Ecchfalib.Z.cpp. 1'r3X3miIusBor- scUüS deprafenr Regis 'Cátholícis E^otcrusín relécí.vniuerppaa.z. Ith. 1 M'aluend. de AnteChnfolib. 2.cap,i^,infn.BctnaTd.dcÁldrG[.deanliqHÍtat.H¡fpan.lib.^\c.zj. Bob^d.inpoUtieJib cap.'^\n. 2,Anrón. CcruczJfbAe obitu Regís ,PhRoz.difcurfcap. 20,Fr, luán áSaíaz^ hp- 1:^:^ -TT/. .... y**-
[V.Mágcílad tie nepara lis íifas.qa? en las concedidas íé comprchcncfc eí EftadoEclcfíaftico por Tu naturaleza,ypor los BrcuesPóci fíelos qfal candó afu obligacio,reci ben atitulo de donaciones,ventas, yor ros c5 tfados fimulados diferentes bienes, para hazcrlos libres de los tributos* Que nofe ajuftan,ni aquietan ha hazcrlos aforos, yrcgiílros de los frutos quccogé,y compran, que no quieren dar las quentas en fin de cada año,quc no pagan aquello qhah rcciuido.endcpofitode los que han contribuido los cófumídores.y que y.Magcííadiy fusjuílfciaír, yAdmi ñiftradoccs jtienen jurífdfcfon para deshazcf los contraaos fimulados, para hazer ios fegiftros,yajufíar te quentas» Todo eílo pOr íefoíucidnes de ley es del Rcyno ,autos acofJ dadosdcl Confcjo,y otras juntas de Miniftros degrande A^ridad ,fobfc cuyacícrermin3ci 5noay,ní puede aucr difpüta. Yfinalmente,que la' exacción de loque cntróen fu poder como en depofito, tocaala jufiieia -Kcabpara cobrar la cantidad délos bienes temporaíes ,cuitando efeandalo, ^70 que aunque cRo csaíTcntado,conucndra hazer eftatuto general,para que ninguno venda, nTfc le dé licécia para taberna, óguía,fin aucr regiilrado, ajufiado quenra ,y pagadoíoade udado,haíla aquel día pena de caer en coraifib los bienes. ique para mayor fegurídad, yconuencimiecto del zclo de acertaren todo,fe pida ad cauteiam Breue afu Siridad.que declare efic cafo poro- 3.. i .. rr\ f » 270 íudexenimfccutatisquJdquam facerc in perfonam Cíe,id pro hibecur .fccus fi ¡„ bon.s corum fie auth.jlatuim:is,C. deE- Pfop-^ Ciertas, Bcrnard.de Laur' depote^at.fecuUri in Ecclefiaflicos, LafartedeVe„«„^ ip 1‘^.capa^.nn.s.^, Humada in l. 54.ír/. ^.r.Cartiilorom.j. c. iz.ni ^^^^’nCa.mornUih.s..c.cap. 4dub 5^.«.I.D.Franc,íc.Salgad^r,eY;¿ de So- ^<i-d‘n*re Indiarjom.i.c.zy Ca-
lospaitados, Jfe GonKtcriaexaccicn,yrcftituir"a]a Kcai hazienda Us tifas qoc entraron enVuftodja,€B podci de losEcIeuaflicos aros Adminirtradorcs, ylüfticias Reales, a/* pues fegunlaocf?- lyt Nam qúx de nouó cmeríeRC*^^c^^scíeaapos,y¡nconucn.C*- guntnoüoindigencaüailío.i. dsetates que fe faancxpcíirocntado,pa ícfej§.excaí 4 p$ ^ff.de míerrogaí,adío», ce jüílo,y prcciíTocxecutarfe aív.. Y Aññoicl.ethiccrrum ,c. iojbi: ^uod quando fu Santidad no fe digticdc etiam LegisUtor íia loctfftus ejfet ,ft bazcrcftagiacia tan juila ,conio fe illk adtjjet 5^ff fcimjei^ is^ legemt hafuildado,nopotcíío fe priua V. tíillíffeíiCefh.cdf. 134,».5o.//^.i.ibi: Mageílad de la Regalía, jfacultad q Efftclocma eff lex aprmcipioifed qftié dan el Detecho natural ,yDiuino,/ eafíis legis raro^nitituncfolum dete' poderobrar ,fcguñ el eílado de las gttur cetm oceurrit ,C(éterí*m aprinci' cofas.YinRaiido la nccefsidad entre pió ineff illa q»alitas\ rebus fieffanti' tanto que viene la liccnciaicuitando bmd.cumquis 5^.ffje film, cap, ffa> cfcandalo:fcgun,y de la manera que detrarffacl.DGQmcortfil ^^,coLi, fe hadicho. Yen todo mandará V. lilageftad lo que fuere de fu mayor íeruicip. 15®T^,\dndresdel^4no,