Kształcenie Zawodowe W Andaluzji

EDUKACJA WUVCYKE\PC DOROSŁYCH 4/2009   3UREOHP\RÎZLDW\GRURVÊ\FKZ3ROVFH LQDÎZLHFLH 2GFTQ)CNNCTFQ8#<37'< Uniwersytet w Sewilli .V]WD ä FHQLH]DZRGRZHZ$QGDOX]ML 9RFDWLRQDOWUDLQLQJLQHGXFDWLRQDOV\VWHPLQ$QGDOXVLD 5đQYCMNWE\QYG kształcenie zawodowe, Andaluzja, modułowe cykle szkoleniowe, kształcenie na odległoĞü, kształcenie nauczycieli, nowe tytuły zawodowe, edukacja ustawiczna.  -G[ YQTFU professional training, Andalusia, modular training cycles, distance education, teachers` training, new professional titles, lifelong learning. 5WOOCT[ This article addresses the issue of vocational training in the territory of the Autonomous Community of Andalucia. It is making a reference to vocational training in the education system and introduces various aspects of training courses, e-lerning and modular learning. Also and describes various aspects of new titles, National System of Professional Qualification, lifelong learning.  9RTQYCF\GPKG W ostatnich latach, w Andaluzji doszło do bardzo znaczących zmian społecznych, do których głównie naleĪą: przyrost ludnoĞci o ponad 960 000 ludzi w okresie 1999–2008, wzrost liczby osób pracujących o 944 000 w latach 1999–2008, zwiĊkszenie liczby osób aktywnych zawodowo o 944 000 w latach1999–2008 r., jak równieĪ wzrost stopy bezrobocia, która osiągnĊła w drugim kwartale 2009 r. 25,41% (998 700 osób). Ten ostatni wskaĨnik, który stał siĊ najwiĊkszym problemem Andaluzji, został spowodowany kryzysem na rynku nieruchomoĞci oraz duĪym napływem imigrantów. Ostatnie lata to równieĪ okres istotnych reform systemowych w dziedzinie edukacji, które zostały rozpoczĊte zmianą Ustawy o Organizacji Systemu Edukacji z 3 paĨdziernika 1990 r. (Ley Organica de Ordenacion del Sistema Educativo 1/1990 de 3 de Octubre) przez nową Usta- POLISH JOURNAL of CONTINUING EDUCATION 4/2009  wĊ o JakoĞci Edukacji (Ley Ogranica de Calidad de la Educacion 10/2002 de 23 de Diciembre). Do najwaĪniejszą zapisów nowej ustawy naleĪało wprowadzenie obowiązku szkolnego do 16 roku Īycia. Wspomniana ustawa o Organizacji Systemu Edukacji 1/1990 została uchylona przez UstawĊ o Edukacji z 2006 r. (Ley Organica de Educacion 2/2006 de 3 de Mayo) i ta ostatnia jest ustawą obowiązującą. W pierwszym rzĊdzie wprowadzone zmiany spowodowały znaczny wzrost liczby uczniów, zwłaszcza w szkołach Ğrednich, które stały siĊ szkołami obowiązkowymi (Segunda Obligatoria). Obecnie hiszpaĔski system edukacji regulowany Ustawą o Edukacji tworzy: edukacja przedszkolna (dwa cykle: 0–3, 3–6 lat) szkoła podstawowa ( RTKOCTKC , 6–12 lat), gimnazium ( UGIWPFC QDNKICVQTKC , 12–16 lat), liceum ogólnokształcące lub profilowane ( DCEJKNNGTCVQ , dwa cykle 16–18 lat), szkoła zawodowa (dwustopniowa: Ğrednia i wyĪsza), szkolnictwo wyĪsze (jednolite lub dwustopniowe). W ustawie wyszczególniono szczególne formy kształcenia: edukacjĊ jĊzyków obcych, edukacjĊ muzyczną i artystyczną, edukacjĊ sportową oraz edukacjĊ dorosłych. Szkolnictwo zawodowe, wedle artykułu 39 Ustawy o Edukacji nr 2/2006 powinno byü zorganizowane dwustopniowo (kształcenie zawodowe Ğrednie i wyĪsze) i winno byü zgodne z Narodowym Katalogiem Kwalifikacji Zawodowych (art. 39.4). Według artykułu 41.1 tej ustawy 2 / 2006 dostĊp do szkolnictwa zawodowego Ğredniego stopnia mają wszyscy, którzy ukoĔczyli obowiązkową szkołĊ Ğrednią. NaukĊ na poziomie wyĪszym edukacji zawodowej mogą rozpocząü wszyscy posiadający Ğwiadectwo ukoĔczenia liceum. UstĊp 2 tego artykułu zaznacza, Īe dostĊp do szkolnictwa zawodowego bĊdą mieli uczniowie powyĪej 16 roku Īycia niespełniający akademickich wymogów, którzy zdadzą egzamin wstĊpny regulowany przez właĞciwe organy edukacyjne. Kształcenie zawodowe postrzegane jest dziĞ jako podstawowe narzĊdzie aktywnej polityki zatrudnienia, wspierania zatrudnienia, poprawy wydajnoĞci i konkurencyjnoĞci przedsiĊbiorstw oraz jako narzĊdzie rozwoju społeczno-gospodarczego obywateli poprzez kształcenie ustawiczne przez całe Īycie. Obecnie kształcenie zawodowe w Andaluzji podlega głĊbokiej restrukturyzacji, która według planu powinna zakoĔczyü siĊ za kadencji obecnych władz (2008–2012). Ministerstwo Edukacji Narodowej Andaluzji, za poĞrednictwem Dyrekcji Generalnej ds. Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego proponuje daü ostateczny impuls do wykonania zobowiązaĔ wprowadzenia strategii Unii Europejskiej w dziedzinie edukacji. -U\VCđEGPKG\CYQFQYGYU[UVGOKGGFWMCELK Kształcenie zawodowe obejmuje wszystkie działania edukacyjne, kwalifikujące do wykonywania róĪnych zawodów, dające dostĊp do zatrudnienia oraz ułatwiające aktywne uczestnictwo w Īyciu społecznym, kulturalnym i gospodarczym poprzez samorealizacjĊ w pracy zawodowej. W ujĊciu szerokim obejmuje tzw. wstĊpne kształcenie zawodowe (Formación Profesional Inicial), właĞciwe kształcenie przyuczenia do zawodu, treĞci polegające na zapoznaniu pracownika z realiami panującymi na rynku pracy oraz kształcenie ustawiczne w przedsiĊbiorstwach, umoĪliwiające nabywanie i aktualizacjĊ umiejĊtnoĞci zawodowych. Kształcenie zawodowe w systemie edukacji ma za zadanie przygotowywaü uczących siĊ do pracy w danym zawodzie oraz ułatwiaü ich adaptacjĊ do zmian, które mogą wystąpiü w ciągu ich Īycia oraz przyczyniaü siĊ do ich rozwoju osobistego. Składa siĊ z cykli szkoleĔ o charakterze modułowym, EDUKACJA WUVCYKE\PC DOROSŁYCH 4/2009  o zróĪnicowanej liczbie godzin oraz odpowiednich: teoretycznych i praktycznych treĞci właĞciwych dla danego zawodu. Cykle modułowe stopnia Ğredniego i wyĪszego odpowiadają róĪnym poziomom kwalifikacji. Moduły Ğredniego stopnia obejmują zadania zawodowe: wykonanie, wytwarzanie, realizacjĊ itd., moduły stopnia wyĪszego: projektowanie, organizacja, koordynacja, planowanie, kontrola, nadzór itp. Po ukoĔczeniu wszystkich cykli okreĞlonych dla danego zawodu na poziomie Ğrednim lub wyĪszym otrzymuje siĊ odpowiednio tytuł technika lub starszego technika. Modułowa organizacja cykli szkoleniowych umoĪliwia elastycznoĞü ĞcieĪek kształcenia, dając moĪliwoĞü ukoĔczenia jednego lub wiĊcej modułów lub jednostek modułowych. KoĔcząc daną jednostkĊ modułową, uzyskuje siĊ prawo do akredytacji konkretnych kwalifikacji. UkoĔczenie wszystkich modułów szkoleniowych z tego samego cyklu skutkuje potwierdzeniem kwalifikacji uprawniających do wykonywania konkretnego zawodu, a zatem zdobycia kompetencji do wykonywania okreĞlonych zadaĔ zawodowych. Kwalifikacje zdobyte w ten sposób mają zarówno wartoĞü akademicką, bĊdąc potwierdzeniem ukoĔczenia szkoły, jak i wartoĞü zawodową, potwierdzając dane kwalifikacje na terytorium całej Unii Europejskiej. &QUVĊRFQMU\VCđEGPKC\CYQFQYGIQ %[MNGMU\VCđEGPKC\CYQFQYGIQĞTGFPKGIQUVQRPKC Aby rozpocząü kształcenie zawodowe w cyklach Ğredniego stopnia, konieczne jest spełnienie jednego z nastĊpujących wymagaĔ dotyczących wykształcenia: posiadanie dyplomu ukoĔczenia szkoły Ğredniej, posiadanie dyplomu asystenta technicznego pierwszego stopnia; ukoĔczenie dwóch lat liceum, zaliczenie drugiego roku w ramach I Etapu Eksperymentu Reformy Szkolnictwa ĝredniego, posiadanie dyplomu Szkoły Sztuki i Rzemiosła, ukoĔczenie trzeciego roku kursu eksperymentalnego według planu nauczania z 1963 r., posiadanie tytułu technika. MoĪliwe jest równieĪ rozpoczĊcie kształcenia zawodowego na poziomie Ğrednim bez spełnienia wymogów akademickich poprzez zdanie egzaminu próbnego, w którym kandydat powinien udowodniü wystarczające przygotowanie do rozpoczĊcia nauki. Wnioskodawca powinien mieü ukoĔczone 17 lat w roku, w którym przystĊpuje do egzaminu wstĊpnego. -U\VCđEGPKG\CYQFQYGUVQRPKCY[ĪU\GIQ Podobne jak w przypadku stopnia Ğredniego, naleĪy spełniü okreĞlone warunki akademickie, Īeby móc rozpocząü kształcenie zawodowe w cyklach stopnia wyĪszego: ukoĔczyü liceum ogólnokształcące w trybie zgodnym z ustawą o Organizacji Systemu Edukacji nr 1/1990 z dnia 3 paĨdziernika, zaliczyü drugi rok liceum na dowolnym kierunku Eksperymentalnego Liceum Planu Reformy Edukacji ĝredniej, posiadaü tytuł technika specjalisty drugiego stopnia, posiadaü dyplom uniwersytecki, posiadaü tytuł starszego technika albo posiadaü tytuł młodszego technika odpowiedniego cyklu modułowego, inne ekwiwalentne studia albo tytuły zawodowe. MoĪliwe jest równieĪ rozpoczĊcie nauki bez spełnienia wymogów akademickich poprzez zaliczenie egzaminu wstĊpnego, jednak wnioskodawca musi mieü ukoĔczone przynajmniej 19 lat w roku przeprowadzania egzaminu. POLISH JOURNAL of CONTINUING EDUCATION 4/2009  -U\VCđEGPKCFQTQUđ[EJKMU\VCđEGPKG\CYQFQYGPCQFNGIđQĞü Od roku akademickiego 2009/2010 zgodnie z ustawą 2/2006 z dnia 3 maja o Edukacji, doroĞli mogą uczestniczyü w niektórych jednostkach modułowych kształcenia zawodowego autoryzowanych przez Generalną DyrekcjĊ Kształcenia Zawodowego i Edukacji Ustawicznej zarówno stacjonarnie, jak i na odległoĞü. KaĪdy uczący siĊ moĪe zapisaü siĊ na interesujące go jednostki modułowe, projektując ĞcieĪkĊ kształcenia według własnych potrzeb.  Kształcenie zawodowe na odległoĞü ma za zadanie dotrzeü do wiĊkszej grupy odbiorców, ułatwiając szeroki dostĊp do nabywania nowych lub podnoszenia swoich kwalifikacji zawodowych przez wykorzystanie nowych technologii informatycznych. W tym trybie kształcenie odbywa siĊ głównie za poĞrednictwem Internetu z wykorzystaniem metod e-learningowych. Wymagania wstĊpne kształcenia w tej formie są takie same, jak ogólne zasady dostĊpu do cykli szkoleniowych. Ponadto osoby, które ukoĔczyły 18 lat mogą uzyskaü dostĊp do jednostek modułowych, nie spełniając Īadnych warunków, ale posiadając potwierdzone co najmniej dwuletnie doĞwiadczenie w pracy na stanowisku związanym z daną jednostką modułową. 4QF\KP[\CYQFÎY Kształcenie zawodowe jest zorganizowane według struktury, którą tworzą tzw. rodziny zawodów. KaĪda obejmuje pewną grupĊ zawodów o podobnej ĞcieĪce podstawowej szkolenia i dotyczą tej samej działalnoĞci produkcyjnej. Rodzina zawodów obejmuje róĪne zawody, istniejące na pewnym polu działalnoĞci zawodowej, które są ze sobą powiązane przez podobne umiejĊtnoĞci i kwalifikacje zawodowe wymagane na stanowisku pracy. Dlatego zawody z tej samej rodziny zawodów wywodzą siĊ z tego samego pnia kształcenia bazującego na rozwoju pewnych okreĞlonych podstawowych treĞci (umiejĊtnoĞci, zdolnoĞci, właĞciwoĞci, postaw, treĞci kształcenia itp.). Rodziny zawodów dostosowują siĊ do potrzeb rynku pracy, który zmienia siĊ na tyle dynamiczne, Īe wymaga ciągłej aktualizacji oferty edukacyjnej. Reasumując, tytuły zawodowe są pogrupowane w rodziny zawodowe, a treĞci kształcenia zawodowego, które prowadzą do uzyskania tych tytułów, są zorganizowane w modułowe cykle szkoleniowe związane z jednostkami kompetencji zebranymi w Narodowym Katalogu Kwalifikacji Zawodowych oraz moduły niezwiązane z tymi jednostkami. Oferta szkól zawodowych jest kaĪdego roku róĪna w róĪnych regionach w zaleĪnoĞci od potrzeb rynku pracy. Zawsze jednak jest pogrupowana w te same rodziny zawodowe, które okreĞlone w Narodowym Katalogu Kwalifikacji Zawodowych są niezmienne. NaleĪą do nich: rolnictwo; kultura fizyczna i sport; gospodarka morska i rybołówstwo; administracja i zarządzanie; sztuki graficzne; handel i marketing; budownictwo; elektryka i elektronika; przemysł energetyczny; przemysł mechaniczny; hotelarstwo i turystyka; przemysł Īywieniowy; informatyka i komunikacja; przemysł drzewny i meblarski; transport samochodowy; przemysł chemiczny i farmaceutyczny; słuĪba zdrowia; tekstylia, konfekcja, przemysł skórzany; rĊkodzielnictwo; przemysł szklany i ceramiczny; Ğrodowisko naturalne; przemysł audiowizualny; wizerunek zewnĊtrzny osób; usługi społecznokulturalne; przemysł kopalniany i wydobywczy.  EDUKACJA WUVCYKE\PC DOROSŁYCH 4/2009  0QYGV[VWđ[\CYQFQYG Oferta kształcenia zawodowego w Andaluzji musiała zostaü zaktualizowana zgodnie z Ustawą o Edukacji nr 2/2006 z dnia 3 maja i zgodnie z wprowadzonym w niej systemem kwalifikacji zawodowych. JuĪ w roku szkolnym 2008/2009 do tej oferty weszło szeĞü nowych tytułów, a w roku 2009/2010 wprowadzono dalsze dwadzieĞcia jeden. Nowe realia społeczne z jednej strony oraz profile zawodowe wymagane przez sektor produkcyjny z drugiej strony wpływają w duĪym stopniu na ofertĊ cykli kształcenia w Andaluzji. Liczba cykli szkoleniowych realizowanych w Andaluzji stale wzrasta. W roku akademickim 2001/2002 było ich 1502, a na początku roku 2008/2009 juĪ 2015. DostĊp do edukacji zawodowej jest gwarantowany przez szczegółowe planowanie funkcjonowania sieci szkół i centrów kształcenia w kaĪdym okrĊgu. DziĊki efektywnej i przejrzystej rekrutacji oraz aktualnej ofercie kształcenia system ten zapewnia realizacjĊ zarówno ogólnych, jak i indywidualnych potrzeb edukacyjnych. RównoczeĞnie ze wzrostem liczby cykli szkoleniowych co roku wzrasta liczba osób uczestniczących w kształceniu zawodowym (31 671 w roku 1998/1999 do 91 051 w roku 2008/2009). Zmiany te są dowodem na rosnące uznanie i wagĊ społecznej i gospodarczej roli kształcenia zawodowego. %GPVTCMU\VCđEGPKC Kolejny waĪny element edukacji zawodowej w Andaluzji, nad którym pracuje Ministerstwo Edukacji, stanowią centra kształcenia. Celem ich powstania było ĞciĞlejsze powiązanie kształcenia zawodowego z sytuacją na rynku pracy przez powiązanie konkretnych centrów z odpowiadającymi ich profilowi podmiotami gospodarczymi. Taka integracja edukacji i Ğrodowiska produkcyjnego słuĪy podwójnemu celowi: a) zaspokojeniu realnych potrzeb sektora produkcyjnego na pracowników technicznych o konkretnym profilu zawodowym, b) ułatwieniu bezpoĞredniego kontaktu uczniów z ich przyszłym Ğrodowiskiem pracy. DziĊki wczeĞniejszej współpracy uczniów z ich przyszłymi pracodawcami po uzyskaniu dyplomu technika lub starszego technika, absolwenci mogą przystąpiü do pracy, bez koniecznoĞci stosowania okresów próbnych i przejĞciowych, jak to ma miejsce zazwyczaj. Dla ułatwienia tego procesu Ministerstwo Edukacji podpisuje umowy ze związkami pracodawców z poszczególnych gałĊzi przemysłu. 'NCUV[E\PQĞüU[UVGOW ElastycznoĞü jest kluczowym elementem, który autorzy reformy chcieli zapewniü w „nowej” edukacji zawodowej. Obecnie uczeĔ ma bardzo szerokie moĪliwoĞci dostĊpu do kształcenia zawodowego. Reforma powinna doprowadziü do takiego stanu rzeczy, w którym wpływ warunków osobistych ucznia nie byłyby przeszkodą w podjĊciu i kontynuowaniu rozwoju zawodowego.  Najbardziej oczywistym przykładem tego procesu jest kształcenie na odległoĞü, które ułatwia dostĊp do cykli szkoleniowych dla tych, którzy nie mogą uczestniczyü w zajĊciach w trybie stacjonarnym. Obecnie jedenaĞcie centrów kształcenia w Andaluzji oferuje taką moĪliwoĞü, posiadając w ofercie łącznie 10 cykli i 118 modułów, m.in.: administracja i finanse, handel i marketing, pedagogika specjalna, doradztwo zawodowe. POLISH JOURNAL of CONTINUING EDUCATION 4/2009  ElastycznoĞü jest takĪe waĪnym elementem w samej organizacji kształcenia, zarówno stacjonarnego, jak i na odległoĞü. System modułowy dostosowuje siĊ do indywidualnych potrzeb uczniów, ułatwiając uzyskanie dyplomu czy zdobycie nowych kwalifikacji. 2Q\CU\MQNPGMU\VCđEGPKG\CYQFQYG Jednym z najbardziej skutecznych instrumentów nowej reformy jest Krajowy System Kwalifikacji i Szkolenia Zawodowego (SNCFP). System ten słuĪy ujednoliceniu kształcenia zawodowego w Hiszpanii, ułatwiając integracjĊ trzech podsystemów kształcenia zawodowego: szkolnictwa zawodowego ( (QTOCEKÎP4GINCFC ), doskonalenia zawodowego ( (QTOCEKQP2TQHG UKQPCN1EWRCEKQPCN ) oraz kształcenia ustawicznego ( (QTOCEKQP%QPVKPWC ), okreĞlając jednoczeĞnie zasady akredytacji umiejĊtnoĞci nabytych na drodze doĞwiadczenia zawodowego lub kształcenia nieformalnego. Odpowiedzialnym za wprowadzenie systemu jest PaĔstwowy Instytut Kwalifikacji (INUCAL), który zajmuje siĊ równieĪ opracowaniem standardów kwalifikacji zawodowych. Oprócz omawianego w niniejszym artykule kształcenia w systemie szkolnym, kierowanego do młodzieĪy szkolnej, która ukoĔczyła obowiązkową edukacjĊ na poziomie Ğrednim, system edukacji zawodowej w Hiszpanii tworzą: Doskonalenie Zawodowe i Ustawiczne Kształcenie Zawodowe. To pierwsze jest kierowane głównie do bezrobotnych i ma im pomóc w zdobyciu nowych kwalifikacji, a przez to ułatwiü znalezienie pracy. Drugi podsystem – kształcenie ustawiczne – jest kierowany do ogółu osób zatrudnionych, a zwłaszcza do tych, którzy chcą pogłĊbiü i wzbogaciü swoje kompetencje przez zdobywanie nowych kwalifikacji. Kształcenie zawodowe dla bezrobotnych odbywa siĊ w specjalnych centrach kształcenia ( 'UEW GNC 6CNNGT %CUC FG 1HKEKQ 6CNNGTG FG 'ORNGQ ), natomiast kształcenie ustawiczne zazwyczaj odbywa siĊ w zakładach pracy w systemie szkolenia ciągłego. 2QFUWOQYCPKG Warto podkreĞliü, Īe dziĊki wspólnemu wysiłkowi rządu autonomicznego Andaluzji, współpracującego ze związkami pracowników i pracodawców oraz innych partnerów społecznych, udało siĊ pomyĞlnie wprowadziü główne załoĪenia reformy edukacji zawodowej w Andaluzji. System kształcenia zawodowego ma dobre podstawy do dalszego rozwijania siĊ i integracji w duchu ustawodawstwa Unii Europejskiej. JednoczeĞnie dziĊki swej szerokiej ofercie oraz przejrzystym i elastycznym zasadom rekrutacji daje kaĪdej osobie moĪliwoĞü rozpoczĊcia interesującego ją cyklu kształcenia i zwiĊkszenia swoich szans na rynku pracy. .KVGTCVWTC 1. Consejería de Educación (2009): (QTOCEKÎP2TQHGUKQPCNFGN5KUVGOC'FWECVKXQGP#PFCNWEÈC1HGTVC RTGXKUVC EWTUQ  . Sevilla. Consejería de Educación. Dirección General de Formación Profesional y Educación Permanente. 2. Consejería de Educación (2009): “La nueva Formación Profesional”, #PFCNWEÈC'FWECVKXC ,  68, págs. 21–28. 3. Consejería de Educación (2006): 6W HQTOCEKÎP OW[ RTQHGUKQPCN )TCFQ /GFKQ .CU  HCOKNKCU RTQHGUKQPCNGUEQPVKVWNCEKQPGUCVWCNECPEGVGCDTGPNCURWGTVCUFGNGORNGQ . Sevilla. Consejería de Educación. Dirección General de Formación Profesional y Educación Permanente. EDUKACJA WUVCYKE\PC DOROSŁYCH 4/2009  4. Consejería de Educación (2006): 6W HQTOCEKÎP OW[ RTQHGUKQPCN )TCFQ 5WRGTKQT .CU  HCOKNKCU RTQHGUKQPCNGUEQPVKVWNCEKQPGUCVWCNECPEGVGCDTGPNCURWGTVCUFGNGORNGQ . Sevilla. Consejería de Educación. Dirección General de Formación Profesional y Educación Permanente. 5. Instituto de Estadística de Andalucía (2008): “Grandes cambios en el mercado laboral”. +PHQTOCEKÎP 'UVCFÈUVKEC#PFCNWEÈC ,  4º trimestre, págs. 14–17.  #MV[RTCYPG  1. .G[1TI¶PKECFGFGOC[QFG'FWECEKÎP . B.O.E. 106/2006 de 4 de mayo de 2006. 2. 1TFGPFGFGLWPKQFG , por la que se regulan los programas de cualificación profesional inicial. B.O.J.A. 157/2008 de 3 de agosto de 2008. 3. 4GCN &GETGVQ  FG  FG FKEKGODTG , por el que se establece la ordenación general de la formación profesional del sistema educativo. B.O.E. 3/2007 de 3 de enero de 2007. B.O.E. 3/2007 de 3 de enero de 2007.  4GCN&GETGVQFGFGOCT\Q , por el que se regula el subsistema de formación profesional para el empleo. B.O.E. 87/2007 de 11 de abril de 2007.  5. 4GCN&GETGVQFGFGPQXKGODTG , por el que se modifica el Real Decreto 1128/2003, de 5 de septiembre, por el que se regula el Catálogo Nacional de las Cualificaciones Profesionales. B.O.E. 289/2005 de 3 de diciembre de 2005. 6. 4GCN&GETGVQFGFGUGRVKGODTG , por el que se establece el sistema europeo de créditos y el sistema de calificaciones en las titulaciones universitarias de carácter oficial y validez en todo el territorio nacional. B.O.E. 224/2003 de 18 de septiembre de 2003. 6đWOCE\GPKGKQRTCEQYCPKG /KEJCđ0QYCMQYUMK +6G'Ō2+$4CFQO Dane korespondencyjne autora: FT2GFTQ)CNNCTFQ8#<37'< Uniwersytet w Sewilli Wydział Nauk Edukacyjnych, Departament Teorii i Historii Edukacji i Pedagogiki Społecznej E-mail: [email protected]