scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Parecer de iuristas para el excelentissimo señor Marques de Priego, cuya es la Casa de Aguilar, Cauallero de la insigne Orden de Tuson de oro. Sobre el derecho de percibir las alcaualas de su ciudad de Montilla

Priego, Marqués de

Full text

PARECER IVRISTAS PARA EL EXCELENTIS- ürn° (eñor Marques de Priego , cuya es la Cafa de Aguilar , Cauallero de la 1 infigne Orden del Tufon x , l X de oro. ¡ X j /< *** SOBRE * * EL DERECHO DE PERCIBIR LAS AL: caualas de fu ciudad de Mon tilla. ff ItopwJJbcn Granada, en caf'a denlas Martine^nercacd rü* en la calle de los Libreros, Anodeifa/ f }' S cofa cierta y afrentada,que el dicho feñor Marques y fus anteceffores ha tenido y tienen derecho de percibir las alcaualas en la dicha ciudad,y las han percibido de tiempo inmemo ¬ rial a ella parte en virtud de titulo, ó de pcrmifsió de los Tenores Reyes,y que por releuar a fus vaffallos,no las han percibido por entero, fino en can¬ tidad moderada, que vnas vezes ha motado mas y otras menos* Y oy hallándole fu Excclecia muy apretado,y con obligaciones grandes de pagara^ creedores en gran fuma de marauedis, pretende cobrarlas dichas alcaualas por entero,b déla ma¬ nera que le pareciere. Yfedudafilo puedehazer conforme a derecho,por no auer cobrado por en¬ tero fu Excelencia y fus acreedores las dichas alca ualas,fino en parte tan pequeña, como fe refiere. RESPVESTA; t JT A duda que ello puede tener nace de la razódel texto inl.i. §.fi quis hoc Ínter JLV dido, f f.de itinere aduque priuato, <3c per ea quadbitradunt DD. y en lal.fi prius nodurné,ff.deaquapluuiaarcenda, quibus cauetur ius ex poífefsione metiri, & tantum prxf~ criptum,quátum poíTeífum, y de la l. is qui víumfrudüi^.ff. quibus modis víusfrudus amittatur, per cuius decifionem certum eft,ius in ea parte có« feruari,in quapoífefsio interueneritin cutero an¬ tena amitti,ad quod etiam eft glof in 1. cum notiffimi,§.in his, C.deprafrcriptio. ?o.vel 4 o. annorum. Y que aífentandofe por cierto, que losMarquefes y Tenores que han fido de la dicha ciudad, no confia auer percibido las dichas alcaualas por entero,fino en parte les obfta, que fi oy fe preten¬ den por prefcripcion,no fe puede pretender mas que en aquella cantidad que fe ha cobrado y po£ feydo^quiatantumdicitur prtffcriptum ? qnantu polTeffumry fiporpriuilegio, o permifsion fe ha conferuado el derecho de las dichas alcaualas en aquella parte que fe ha dexado de cobrar>cum eadem íit ratio circa vnu>qu*T circa alind, iuxta text» inl.3.§.inamittenda,ff.de acquir.poíTel. 2 ^ Pro Excellentilsimo autem Marchione faciunttext.inl.fi flillicidij 3 §.isquipartem 3 f Fqué* admodum feruitutes amittantur, L vna cft via, ff. deferuitutibusrufticorum praediorum 3 ibi: Vnaejt iajicet fuperplures fundos imponatur.YLt ibi : Sinullo éf yus ¡km, t ota dmittitur $ fi W Uno, t ota féruatur ? ¿ . 1 . is qui vfumfru¿lum 3 quibus modis vfusfruólus amit-* tatur,ibi: ls qui yfumfruBum hcibet,ft tantum^tatur, quid edcifilme t feyfum tantum haber e 7 an yfumfruBuin reúneat 7 i srJi quidemfciens feTpfumftuBum habere, ta* tumytiytiit } n ihilomims<srfmlPÍdetur ? fi^ero igno* retrato eum amíttere fruBunb l.competit,C.de praefcript.30.vel40.annor.ibi: Siquidempertantum^el am pliores temporis lapfum ? m i n imé ? l¡>el minus qua opor tuerat, tributorum nomine folutum efl nonpojfe requirió fcu profligari contendere. Et vlterius ibi : Funciones autemfeu ciuilem Canontm^oel aliam quampiam publt cam collationem eisimpofitanhdependere compelli 7 ne° que huic parti cuiufcumqu temporisprceferiptionem op* pofitum ¿tóftóglof.optima in l.vnus ex focijs, ver bojplacetyWQií.Sedtu dic ? ff.de feruitutibus refticor. pnedior.latéFontanel. depadt. nuptial.clauf.4J glof.18.par.1i nu.i44.Petrus Barbof.de prafcriptionibus,ad d.l.competiti num.185. quibus inribus & Doóloribus cauetur per vfum partis retine» riiusin totum. ^ ^ Yafsila juíliciade la pretenden del di¬ cho feñor Marques confifte de la verdadera cócor dia de los dichos textos y Doctores, que en fi pare ce eftar encontrados, y contener manifiefta antinomia.Pero bien entendidos, dan verdadera luz ala materia>y reduzenel punto a términos claros 5 yeuideñtes, y fu verdadera inteligencia fe reduze á vna diftincion jurídica y legal, nempé, que o le pretende el derecho por titulo de prefcripció, quas per víum> & pofíefsionem qua&fcórj o por titulo tránslatiuo del dominio* vel quafl,del derecho fobte que fe litiga * obtenido de quien lo pudo dár y Conceder. 4 ^ En el primero canjeóla clara es, qué quic no prouare aiier poíTeido el todo,fino la parte> no podrá prétedér mas que aquello que huuierep oífeydo pertempus legitimum: pero en el fegundo* 1 A quando fe funda en titulo comprchenfiuo páftis exa¿te, & non ¿xa¿te,per víiim partís totum retí-, líetur. In primo cafu procedunt iura , «Se Do¿iore& relati,n.í. In fecundo vero iura,& Doótorcs relati, n.2.& fie predióta iura interpretantur BartoLin ¿L I.r.d.§.fi quis hoc interdi&o, ff. de itinere aóluqiie priuatOpibi: *Péreum tex.dico, quodJi quis tus colligedi pedagium y>ult dicere fe pr<efcrtpfifí e 7 quiaprobatquod Difus efi colligere de t di bits nbus.quod in illistantü qu¿e* ftmtpin quibus ápparctvfuSyiF dicoin l.fi publicanus 9 i n fine 9 fupra depublicanisfidem in puferibeda iurtfdiBio* ne 9 nam probata quafípoffcfíione certia£lus 9 inittotan* tum pr¿efcribii 9 non in alijsyfecus 9 fi haberet concefsio?i§ abalioyqui babet hisconcéÜtdiy tüñcfi'btitur iurifiliBio* ne in aSlu Vnbifeiihéi'in ómnibus. Felinus in cap. aíiditis,n.8.dépr¿tfcriptio.Decius conf.269. n.i.&r2. Petrus Surdus conf.22n. 47. Se me- Üus oniríibus Frañchis decif.^97.riiim.n.<Sci2.ibi: Ex quo fundamento corruit maior pprs allcgatorumm contrarium,tex. eni m in dílq . cum alijs allegatis 9 proce* ’dunt quando certum efi in privilegio concefsionis Centre iura exaBa ? tiT non exacta ? quia tune per exa&i.onem di quorum^ ex iuribuspr&diRis ctmferuantur alia iu* ra,tireorumpoffefsio? tirita loquitiir <Dcciusinfupra dlegato conf ijiquibus erat certum quiderat conceffum, 'tir Aimon. di£lo conf^.fecus autern erat incafu de quo figebaturfinquQ dubitabatuu quid^entatfub nomine h» i mlathnis^foflqudm membyd,<y tura iudi cantar, fecundum dmerfltatmlocomn, <tsr tura huiu/modi bauilath* nis diverjo modo cenfentur bitas ciuitatem Capa£,t?d¡?. uerjomúdojn Cafalibus* 5 f Y pues el feñor Marques y fus anteceffores nohanladquirido elle derecho , ni lo pretenden,, iure impoíítionis , nimediante la prelciipcio^fino jpar titulo Real de priuilegio> ó de petmifion y to¬ lerancia > como lespertenecen y han pertenecida las ajcaualas a todos los Grandes de Cartilla, que no tienen priuiiegió eTcripto de losTcnoresReyes, teitó Aucndañodeexeqúendis mádatis,lib. i.c.u n^o.vetrtquodfacibA^euedus inLz.tit.ij.lib^. nou¿e compilatio.n.ii Bellüga> in ípcculo Principum, cap.i4.§.i.iniine.Ypor ellos titulólo cada, qualdelloshan percebido parte de la dicha alca-: uala, esfor^oTo ccnfeirar el auerretenido y cófer-í Hado el derecho en todo para poderla qyeobrar.fi quifieren por enteróla razón de a diez por ciento, (que es la cantidad natural y legal que correlpon* de a eiderécho totaldela aWáuala^iuxta tex.in l.tv dc z.titul.iy.lib.^.recopih&totó tit.aa. eiufdélib.) 6 ^ Et ideó tratando como oy trata el Tenor Marques de cobrar por entero las dichasalcauálasólo puede hazer, no chilate que no las aya percebidp ? ni cobradoppr entero lu Excelencia,ni Tus antecelToresVper iura 6c©cdores relatos Tupra n: z.6c ^6c per tex.in lJocado 9 .§ . e arym>ff 4 epublir can.óc vedigalibus > ibic Alias exemnnor\prohíbe* hitar :porque lo que Te ha dexádo de cobrar > ó por graciado negligencia > no puede Ter en perjuycio^ VtprobantBart.6cDodores,in d.§. earum>Franchis,d.decií.q9y.n.p,ibi: Étnouifcimé dicebatur,no?i obftare quodpro pretérito nonfueritfaSta exaffio, quid quodyms puhlicanus exindidgentia, ydnegUgentid tiq vxigit,alter exígete mnproh'ibetar. Mayormente fiédo efte derecho de las aleanalas déla caía, y mayo¬ razgo, a quien la gracia p negligencia de los antecefíores ¿efforesno puedeprejudicá&ex plu Ap^quos có¬ pente &qiu^rMieic»;<k^ai6ratib jd. j j.&- 3 4 & ek his qkt*rádifc:Bomin. Mohaa¿do primGgeriijs^Ub.^cap.p.njio. t .. j ^ Sin qué los vafiailos fepuedafi gf^ufar de lá pagá,poíMpretexiocdéquemufrca fe hanpágado las dichas ^ícaualas. poi? entero* foq enpáífce* porqué füpuefto que eni^íindo qué la cafaiy ma* yorazgó ha tenido pata poderlas qoh^rpimplieb tamence eftá compreheridido el derecho del todo haílá ett cantidad de dkzporxiento ? ert que cabe lo cobrado,yio no cobrado-Entran funda féñores Marquefes eñ*6l todo contra los vaffallos> comolódiiziera fu Mageflad 5 fi las d ¿chais aleáua-t las ie'tramran.de cobraren fia Ré Anambrsjy ísnti cho mejorfieldérecho.deípercebirla;>dicha^ ualas ha^íido pr ecari amen¿e,y ¡|)or el titulo.depernufión. tTune enim Marchiones noíriinelRegio foffediíle¿xiftimirenturvtr.'b certé, ff. $ xkXmo, ibi: ls (¡uiwgmt, 'lvt;pT¿GM{Qinfundo mommi# mu fojsikty\úptiffift<> apM¿mm^ui(Coafsit^M Bart. & Paulas Gafti^nliS^; yelmo auerfepagado enteramelítelas dichíasalcaiialas > xió cónferuado a los vaííallósdn -fu. líber tad,p pique nátiiralmente han fido obligados a pagat.éldicho derecho; y mucho menosreduzi^olos a ellaypoj: muchas razones.- - - a-.\ \*'mA mv $ ^ La primera, porque fipor algún.camino áuian de pretender auer adquirido libertad^;9iiiia dé fer por derecho deprefcripcioa, la qual np ie puede pretender fin poffefsió yquiá fineppffefeione praferiptio non p r o c e d i t,l. finep q ífe fs 1 ou e -i 5 - ff.de vlucapio.curtí fimilíbus^y ¡los vaíTaltós no ha éftadó enefta poffefsioqiinQ.lQS Marquefepdrq áuiendd cobrado partede; Ips dichas bkanala^ha coníeruado ef derecho y quafiipoífefsion de percebirlas en todb,d.l.fi vfumfrná:um ? ff. quibus mo disvlusfruétusamiccatu^cumfimiUbuSyiiip. n .3. > z on & 4 » , 8c 4 jelatís,glof.notabiU$in 1. cum notifsimi, §. id his,verb.per Angulos, prope finem, Cdepradfcrip tionc ^o.vel 4o.annor.Bartol. in L íi prius nofturné,num.i.&2.ff.deaquapluiiia arcend. Decius, €ónC^7iaMim*i7.Ruin.caníii2.1ib.i. Y pofleyea dofe por parte de los dichos feñores Marquefes in folidimvno pudieroneftar en quafi poflelsion de lío pagar los vafíallos^quia dúo in lolidum pofsi- ' dere non poflunt,l. A vt certo,§.A duobus vehiculum,ff.commodati,cum Amilibus. 9 ^ La fegunda razón es, porque íiipueíloq << eiiieiecho delas clauíulas efteftosReynos, de fu primera introducción ha íido tan conocido y fabi do de todos,y que los Marquefes, ni los vaífallos pudieron ignorarlo,ni que fe podia cobrar de diez; vnó, pagando los vaífallos qualquiera cantidad por razón de la dicha alcauala, fueron viftos reco¬ nocer la obligación en todo, per text.inl. cumfidem,C.denon numer.pecun.gloí. indiét 1 . cum notifsimi,$.inlii3,verb.per Angulos annos, C. de praefcript^o.vel 4o¿annor. vbi Salicetus, Auenda rtode exequend.mandat.a.par.cap.^o.numer. i j J citcafinem, Ioann.Gutierr.de iurament.confirm. part'.^cap i i ,n um.34.ibi:Eti?2 termihis iñmnio^qmd limitatd.l.ordtnamenú 7 i n laño jupra diBoru.ni cafii y fiia IketyfifdYs debiti Joluaturdí in altera parte non foluta, non habeat loen prtjcriptio , lat putd ? fi ahquis debetfin « guUsanmscentufn^&lanoquoque anno foluit quinqua * girita,namin dlijs quinquaginta non habetlocüm prafi criptio:AHendjn2.par¿ap.¿o&r£torHm > Mm>il-T>rf- Item diBa lex. Fontanel. de pa<ft. nuptial clauf. 4, glofi&par.i.a nu.144. . ¡ ? jo ^ Qu«e ratio ex duplici cófideratióne corroboratur. La vna,porque como fe refiere en la confulta,no ha auidopunto fixo enla cobraba de efta alcauala: erbigratia^arazondea vno, dea dos 3 o de a tres por ciento, antes fe ha cobrado indiferentemente,vnas vezes mas, otras vezes me¬ nos. noSjAuriqüe riünca por eneero,fínque por los vallallos fe aya hecho refiftcnria en las pagas en lo mas,y en lo menos; y noauiendoauido vuiformi dad en las pagas, ni en la cantidad que 1¿ ha paga¬ do, no puede áüeífe introducido pret¿ripeio.n, ni coftumbreen contrario,vt notat Bartol in hi. in prin.ff.folut.matrim.n.2i.Decioconf2i5.num.2. Craueta con£p6.numei,¡i?,t pknes referí Menoch. conf.8.numera6.& iy.Ferraaieniisjde conluetud. cap.zrmumer. 33. verf, cum elegante, í oannes García dee 3 cpenfis,di¿f,eap. 5 ».mifn. 2 4 v; -! . it i altü o,trá^porque,fu|>,uefti> que ckne& 4 pbrado las dichas alcaualas: auparte, y no en todo, ño hafidó por ignoras lps .feñéres quehanfidp de la cala que les pertenecía el derecho de poder co¬ brar las dichas alcaualas por entero, y<en todp, ni por refiftencia,oi contrariavoluntad dc¡ Jps vasa¬ llos, no queriendo pagar las alcaualas. entcraméte auiendofelas pedido, que.erl efte cafo pernegationeni pudieran pretendes íjfer conílúuydos en contráriaquafipoireií'on, pertext. in cap.cum ©lim, de cení'kus, glolf. in 1. qui luminibus, ff. de feruitutibus vrbanor. prasdior. Abbas, Infíoeencius,&alij,incap. fignificance ,de appellation. el aucrl'e dexado de cobrar por entero las dichas al¬ caualas ha lidio a£to facultatiuo y graeiofo,que no ha podido ptejudicar a los Tenores que hanfído de la cafa y mayorazgo,ni aprouechar a los valfa- Mos,vt tradunt Cinus,&BaJd®v l i.C. de feruitu¬ tibus & aqua, Bart. inl.quominus,,.ff,de fluroinibus, num. 17. & in terminis Caftillo, decif. Sici¬ lia: 66 . niiffl. ^.cuius verba,refert additio Riccij ad decifionem 597. Vincencij deFranchis,ibi: Con. cefsio hms.'bamUtionis, mincludat etictmconcefsionem ium!Doba¡ii<e,addeCapUBUncum inpragmatieaS. n* vft.deVitronibusy 'Tórnkl incompendio decifia. folio so j. columna 2. y>er(. Caftillo, decif. Sicilia 66 . num .4. C q ui