La inocencia y justicia vindicadas : breve juridico discurso que ... manifiesta los ... motivos que tuvo ... el Cabildo de la Sāta Iglesia Cathedral de Teruel ... en la resolución tomada de suspender la admision de la bula de D. Buenaventura Pomar ... :
Full text
•'f<3 LA INOCENCIA ,YJVSTÍCIA | VINDICADAS. " BREVEJVRIDICODISCVRSO, ^ que en Hecho,y Drechomanifieíla Jos ^ irrefragables motivos, que tuvo prefentes el Cabildo de la Sata Iglefia Cathef dral de Terueljel dia 4. de Agoílo del Año paíládo de 17 28. EN LA RESOLUCION TOMADA ,DE SUSPEN- der la admiíion de la Bula de D. Buenaventura Pomar, ylas letras ¿/é' immifiony expedidas por fu Executor. S HAZE IGVALIMENTE NOTO- p rías las nulidades c5que procedió el Sub ^ Executor ,alsi en la publicación de Jas T Ceiil'uras, comoen lo demás que fucce- ^ Evamente pradicó en Ja violeta elección del Dr.Don Pedro de Peña,é imnaifion de Pomar, •Se-f:-|444 4i-S€4í4í4e-l«4í-íc4é4c En ^aragoga ;En la Imprenta de FRANCISCO KEVILLÁ,en la Calle de San Lorenzo, Año 172,^.
Multotempere fíluiexpeSranS jfi forte iiifpiraret vobis Domimis jvt refumeretis viresyqui converíi eftis retrorsü in die belli,- ft forte aliquis ,ex vobisafeenderetex adverfo ,&opponcretyfe muroprodomoIfrael.Expedavi, non eíl:,quiafcendat,fuílinui, non eftqui fe opponat;, filui, non eíl, quí loquatur. 'Ahornas Cantuar» apui Varón» anno Ji6^» Quod í¡ Princípis indignationem ,aut Gapituli veftri vexationes ,aut alias vitíe moleíiias formidatis, 5cideo pacem eligitis, 6c quietSj hominem degenerisjócabiecti animi decet h^c facere; non vos ,quem Gonflat pr^ ceteris cor magnifico Iiabuilfe: Sané, in hacrequie ,non invenietis reiquiem, 6c ecce in pace veílra eíTet amaritudo amarifsima. Vetrus BUfenf. EpiJ^.^.
*Pag-J' HECHO. ASanta IgleííaCatliedral deTe-i rueí, ainfancia de fu Prelado, yCabildo, obtuvo de la Santi-r dad de Inocencio XIII. en el año 1725. Indulto de Erección de los dos primeros Canonicatos ,que en jtlla Tacaífen, en Do(3oral,y Magiíiratj para que proveyeíTen por concurfo ,yelección de fu Gbifpo, yCabildo, de quatquíer modo que vacaífen con exprefsion expecifíca ,yvniverfal de los cafos,y modos imaginables de vacación: aviendofe arreglado fus claufulas áfatisfaceion de los Abogados ,yAgentes de dicha Igleíía en la Corte Romana. 2Expidiofe en forma el Indulto ,aviendofe pagado 200. doblones ,por íu cofte ,los que fe tafsó la mifma Dataria. Fue acceptado por el íeñor Obifpo ,yCabildo :yen conícquencia arreglaron Eítatuto para el modo ,y forma, que fe avia de obfervar en la Elección; (en fu cafo )conÍDrmandofe en todo con el tenor de el Indulto ,yfe ¡uro vniformemente en i. de Febrero de el año 1724. 5En II. de Agoílo de 1725. promovib in fariihus fu Santidad al Dr,D. Jofeph Martínez de Efpejo, Canónigo, ála Theforeria, Digni^, dad de efta Santa Igleíia, Expidió fu Bula ,tomó poífefsion de ella ,por la qual vacó el Canonicato, que el dicho obtenía ,por la inconapatibilidad,que expreífarr.ente tiene prevenida dicha Santa I^leíia en lu Bula de Erección. ^Con-
4Confulto el Cabildo de parecer de el Teiíor Obiípo ,íí la vacante de el Canonicato de dicho Martínez eílaba comprehendida en el Indulto :álo que íiete Abogados^de^^íonocida crédito de Zaragoza ,con algunos de Madrid, yRoma ,vifto mtenor ,firmaron, eftar comprehendída ,yque podia paííar el Cabildo a iuprovifion. 5Fixaronfe Edidos ,íe abrió el concurro ,yen la debida forma fue canónicamente cledo en Dodoral el Dr. D. Pedro de Peña y Matheo ,en 6,de Febrero de lyad. Dióle el íeñor Obifpo la colación de el Canonicato ,y con el Cabildo la poíícísion, fin contradicción de perfonaalguna. 6El Dr. D. Vicente Buenaventura Pomar impetró de fu Santidad el dicho Canonicato, como vacante apudSedem ,luxta Decretum, Expidió fu Bula, deputando por Comisarios, y Exccutores de ella, aDon Phelipe Jofsi^, Referendario de ambas Signaturas, al Therorero, yCanónigo Penitenciario de eíla Santa iglefia de Teruel. 7 Refiílió eíla expedición el Agente de el feñor Obiípo en Roma ,fin orden ,noticia, ni poder de el Cabildo, oponiendo, el nihil tran~ feavSm lograr con eíla djíigencia otra coÍ3,que difpcrtar á la Dataria ,para que vfaffe de la cautela de hazer mención de el Indulto en la Bula de Pomar ,ycxprcííar ,no comprehenderfe en él eíla vacante ,íin otra razón, que el abfoiuto 'Volurnus, qmd mncomprehendafur. .8Prefentó Pomar fu Bula en el Confcjo Real,afin de evitar la retención, lo que logro, y
ya/si mi/mo la declaración de la Firmi poíTe/^ feria ganada por Peña en la Real Audiencia de Aragón. pDiofe Memorial afu Mageílad, (Dios le guarde )ruplicandoíe inüerpuíieíTe íu Real mediación en proteger la ruplic3,que fe intentaba hazer áfu Santidad, pidiendo como jufticía la confirmación de la elección de Peña ,y la revocación de la Bula de Pomar :yfu Mageftadjá confuirá de íu ConfejOj fue férvido de mandar eferivir al Cardenal fu Miniílro en la Corte Romana, encargándole la protección de la fuplica en fu Real Nombre jyvno ,yotro fe de/pacbo en 25.de Junio de 1728. 10 En 4. de Agofto de 28. fe notifico ,y prefento al Cabildo la Bula de Pomar, por fu Procurador ,yafsi mifmo vn defeacho de D. Phelipe Jofsias de el tenor figuiente: Philippus 5, Jofsiíe cautius in vtraque fignatura Sandifsimi ?> Domini Noftri Papas Reíerendarius Chancella- Jíxias Appoílolicse Regens ,Judex ,6cExecutor ad infraferipea 'v/^a cum quib^Jiam Collegis ¿2 ’’ Appojfolicafpecialiter depíí>tatis^ Omnibus, 6cfinguíis, quorum intereíl:, intererit ,6cinte'- ”reíie ,quofque infraicriptum tangir negotium, ’^íeu tangere poterit quomodolibet in futurum, ^^quibufcumque nominibus cenfeantur ,6cqua- ^^cumque prseíulgeant Dignitate falutem in Doj^mino, 6cnoilris, imo verius Apoílolicis fírmi- ,, ter obidere mandatis Eitceras Appoílolicas Sanél. in Xpo. Patris ,&Domini Noílri Bene- 5, didi,Divina Providencia PP.XIII. íub plumbo, 3>ac alias debito more Romana Curi^ expeditas »fanas, integras ,non vitiatas ,non cancellans, hBnec
„nec in aliqua fui parte fufpeéíasjfei dáiíii prór, ítÍus vitió 9^íuipitione carentes :Nobis pro >j parte D. Vincentii Bonaventur^ Pomar PrkiCw í»palis, óí in infertis Litteris Appoñolids prüici- ^’paliter nominatí príefentatas ,nos cum ea» <jua f’decet,reverentia recipimos fobliuiurmodi tbe- ”nore, viddicet. Bcnedidys Ej»ícopüs Servus ’’ rcrvoruinDeidile(íío Filió Víncecitio Bona^cn^ ,, Pomar. Continua la Bula ¿epro*vifion deel ^Canonicato ,que *vacb porpremoción del Dt,D^ Martínez de Effejo^en efidSama Iglejía) 5,día Thfóreria Dignidad de ella, la que empieza y^eomo proximefefgue. Beaddiúas Epíícopus ,y 3, concluye Pontificatus Noftri anno a, ycoñti- 3) nuan las Letras, fímili modo. BeaediBus EpiP «copus ferros íervorum DCr.Dileéiis Filiis Ma^* giflroPhilipo ^ofsÍ€ in utraquefignatura noflro ReferendarÍQ,a€ Thefaurariot^ Canónico Pmi^ tentiarioEcclefidíTurolen^sfaímem,^Apoño\\Qa ’’ Benediáionem.Hodie dilecto Filio Vincentio Bonaventuras Pomar ,Canónico Eccicíia; Teruíenfisiin Theologia MagiñroCanonicatum,& Prebendara dide EccleEe certo tune expreffo modo, apud Sedem Appoílolicam vacantes, j, antea d'ifpoEtioni Appoílolice refervatos ,, eum illis fóríam annexis ,6i plenitudine iuris >5 Canonici ,ac ómnibus iuribus ,&pertinentiis 3>íuis AppoñoUca autoritate contulimus ,6c „dc illis ctiam provic!imus,pro vt iri noílris 3>inde confcd-is Litteris plenius continetur: quo í>eirGa diícretiom veftre per Apoftolica feripta 5» mandarnus, quatenus vos,vel dúo aut vnus vef- ”trunitlí ^pr^ftquam d]de Litterse vobis prgfcn-. tatas íucííí^^ per vos, vcl aliuxn, feu alios eundem
5,cfem Vinceñtiu Bonamvcnt:urám,veI Procurafi torem {uum ^ius nomine íneorporalem poífeí» 9> íionem did.Can.& Prasbendíéj^c anexorum ía- «TíumA pertinentiamm prasdiaorimi inducatis, «^autoritate noftrajóc ^efendatis induaum,amoto ^^rxinie quoiihet detentor^ :facientes Vinceneium ”Bonamventnram, vel Procuratórem pr^diaum ”ad Prafbendam huiufmodi mdkSn Eccieíía in ^^C^noftictifn recipi ,^ín Ffatt^m ftalo fíbi in ehoro ,5¿ loco in Capítulo ipiSub Eclcíí^ cum didi iurrs píenitudine áTsignáeís^ííbique <fe did. jjCan.5¿ Prseben<ia,ac anexotnmeoründemfrüc-» 5, tíbüs redditibusj próveñtibus,iüribus,obvehtio-* 5,nibus,& emokmentis vniverfís integra reípo- 5»deri.Contradidores,aiithoritate noftra pr^dida 5> appellatione poft pofíca compefcendojnon obA 5>tantibus omnibus>qiKe in didis X^itteris voluimus,non obftarejfeu íí Venerabili Fratri noílra ’* Epifcopo, &diledis etiam Filijs Capitulo Te- ”rulen, vel cjuibufvis alijs comunker, ac diviíím ’* ab eadem lít Sede induItum,quod interdjd,fuí^ pendí,vel excomunicari non pofsint per Litte- ^^ras Appoftolicas non facientes plenam ,exjjpreílam de verbo,ad verbum de Indulto huiuí^ modi mentionem. Datum Romas apud S. Pejjtrum anno Incarnationis Dominicse milleíímo „feptingentefsimo vigefsimo quinto ,kalendis 5, Decembris: Pontificatus noftri anno íecundo Loco )J( plumbi. 35 Poftquam quidem Litcerarum Appoflolica- »rum prefentatíonem, &receptionem nobis ,6í ’*per nos reípedive fadasTuimtis pro parte didi ’^Víncentii Bonaventur^ Pomar Principalis rc- ** quiíid ,quatenus ad exequuEionem did. Lite»
8 i\ppoííoíicarum procederé dignaremur. Noj >jigitür f^iiilippusjorsias cautius Judex,ó¿ exequu-» tor prasdidus volentes mandatum Appoílolicu >’exct]ui, vc teneniur,idcirco Appoftolica authorítate nobis comiía,6í qua fungimur in hac parf’tcjeundem Vincentium Bonamventuram Prin- ”cipalcm, vel Procuratorem fuuni eius nomine legitimum, in, 6i ad corporaiem poífefsioneni ^^diá,Canonicacus, Ó¿ Prxbend3e,Ó£ de quibus in Litteris ííc ttiiiivxorijuiji til i pertinentiarum prsedidorum omnium,Ó5: quo^ rumcumque ponimusA inducimus per prefenn jjtesjvofque nihilominus requirimusA rnonemus i.2.5.ac peremptorie comuniter,veI diviírm,ac S, vobis in vírtuüe Pandas Obediencia ,&fub in- 3j fraferiptis íententiis CeníurisA poenis diíiride sjprascipiendo mandamasjqüatenus í^fra¡ex dierumfpatium poj^prefentfitiomm,^i[xCcntmm vo-» ”bis fadam,pro parte didi Vincentii Bonaven- ’’ tur^ Piincipalis fueritis requiííti, imediate Pe- ”quentium,quorum Pex dierum,duos pro primo^ ^^duos pro fecundo, dreiiquos dúos pro tertio, Jperemptorio termino,ac monitione Canonica 3fsign3mus:eundem,D.Vincentium BonamjjVenturam, vel Procuratorem fuum eius nomi- „ne in corporaiem, realem, &adualem poíPeP*^ ,, íionem did.Can.ó^ Prasbend^,ac anexorum iu- „rium, percinentiarum predidorum inducatis 3, defendatis indudum, amoto exinde quolibcd 5>ilíifíito detentore,quem nos autoritate,ó¿ tenore pr^miíís rnonemus, &denutiamus amotum: ipPumque-D.Vincentium BonamventuramPrin- ”cipalem,vel Procuratorem pr^didum ad Cano-, ”nicatum, ó¿ Pr^bendam buiuímodiíVt eft mo-
ris, acímiti, íibique de illorum jac anexorum ^^eorundem frudibus, reddiüibus ,provencibus, iuribus ,&obvendonibus vniveríis integre ab 5, aíiis refponderi faciatisj quod íi forte pr^miía ,,non adimpleveritis, feu adimplere contumacia >,ter diílulericis ,fententiiíque huiurmodi non paruericis, nos in vos,qui culpabilcs fueritis, in >> prsemiíísjóí generaliter in contradidores quofli'* ’»bet,ó¿ rebeles ex nunc,pro vt ex tunc,ó¿ econtra canónica ioxonitíort^ Excomunica- ^’ donis, in Capitula vero,Conventus, Ó£ Colegia ”in his formiter delinquentia fuípen^onis áDivinis, 6c in pr^didorum delinquentium, 6c rebellium Eccleíias,Monafteria, 6c Cappellas in- TterdiOi Eccle^aftici fentencias ferirnus, in his ^^fcriptis,ac etiam promulgamus.C<g/É’r»»2 cum ad ^^cxequHtionem -pr&mifforum 'vlterius faciendam 55 neqtyteamtiSyquo ad prdfem perfonaliter intsr ejfe^ 9i •vni'iísrfis^^fmgulis, Abhatihus^PriorihuSi Pnz^ hpofitis,Decamsy AnhidiacomSfCtEteriqm 'virisEchclejiajdicis in quihufcumqueDigmtatibm,'^ oficUs '>'* conjiitutis Pdotarii/quCi ^2abeliombíis,publicis qmhufcuqt4eCi^ÍtatiSil^DiceceJisEerule,-^ E[ alias vbilibet conftitutis, 6c eorum cuilibet fuper vl- ’’ teriori exequutione mandad AppofloliGi atque ’’ noftra facienda plenarie comitimus vices nof- ^’tras, doñee eas ad nos ípecialiter ,6c exprefse ’duxerimus revocandas,quos nos eifdem auhtoritate,6¿ thenore requirimus, 6c nihilominus in j. virtute Sandas obedientias,<5¿ fub Excomunicajydonis poena mandamus,quatenus infra fex diej, rum rpatium poil príeíentationem príefentium, >í6c requiíidonem pro parte dídi D. Vincentii Bonav entura Principalisiadas imaiediate ^e-
i. V (A) lofcph. Eftcpnanus in trad.dc adorar, pe damP.P. Salgado de fupl. t. p. c.f . derecho ,yopoíicion alas violencias hechas en la execucion de la Bula de Pomanpara cjue afsi, ni la verdad fe quexe de indefenía ,ni la razón quede exptiefta ála vana apreheníion de ci vulgo; yafsi miímo,p3ra que el honor de los íiete Capitulares no padezca el borron de aver obrado en íus refoluciones ,6con impruden-» da 9ucon ignorancia. Para cuyo fin fe diílin* guiran las operaciones praQieadas ,aísi por el Cabildo, como por él 5‘ubexecutor,en diferentes expendiendo mucha parte de las dodrinás ála letra ,ya para fufragio de la claridad ,-ya para mayor fatísfaccion de el que leyere. •- ^i. L •..7 gVBWlENDO PENDIENTE SEPLU <a afu Santidadfor la revocación de la Bu-‘ la de Pomar ,era Juficknte caufa Jfara dilatarle la pojfefsion. 1T) Efplandeee entre las fupremas Rega- Jlv. lias conque fe venera autorizada la Santa Stde Apoftolica, la reverente ,humilde obediencia, que por Derecho Divino íe debe afus preceptos,por todos los ProfeíTores de la Chriíliana, yCatholica Fe: la que mas rendidamente fe praíiica, quando los Fieles recurren áíu Santidad ,fuplicando por la revoca- ^cion de las Letras Apoñolicas impetradas, -con importunidad ,yfubrepcion ,áfin de que fe digne proveher-de remedio,para que no padezca la caufa publica de fu Igfefia. (A) 2,tan Icxos de difminuir la Suprema
17 / Autoridad eñe rendimiento,que-3ntes bien h manifiefta ;pues acogiendore el fubdito ala clemencia de el Principe por fu remedio, fu* pone, yoónÍTeíTa el fupremo poder de íu foberania; por lo que íietnpre íe ha reputado 3¿io de humildad, yreverencia el de fuplicar al Su. perior.Y aun aumenta el mérito de obediente, porque verdaderamente obedece quien humildemente reícrive al Pontiííce ,reprefcntandole el pérjuyzio que padece. (B) 5Los SumosPontifíces tienen decretado, el que conjuña caufa fé rufpendieífe la execuclon de las Letras Apoftolicas ,en tanto ,que mejor informados, olas revocaííen ,órefcrivieífenicomo difpufo Alexandro IIL(C) advirtiendo al Arzobifpo de Ravenna,rc portaíTe en los mandatos Apoftolicos,o cumpliéndoles reverente ,odando razonable caufa de no cumplirlosiaífegurádole foñfdria benigno el que no fe executafle lo que mandaba,fugcrido tal vez de alguna cavilóla perfuaíion, ibi: S¿ quando aliqua tfiiZ Fraternitati dirigimus ,qu^ ani* mum ttium exafperare 'videnturt turban non de* hef.Y m2isú)2L]o\Qualitatem negotiiipro quo Hhi fírihituTi diligenter confiderans ,aut mandaium tiofirum re'verenfer adimpleas^ aut per littcras íuas ^quare admplere non pofsis rationabilem caufam pretendas»Quia patienter Juflinehimusyfinonfecensy quodpraua nohisfuerit infinuatione JrAgsJhum. Lo mifmo repitió en el ConcilioLa' tcranerrfe ,(D) yde ambas Decretales infiere por conclufion común Barbofa,(F )que el reícripto Papal,ofe ha dé obedecer, ofeñalar razonable caufa, porque no fe obedece, ibi: Refi piuribus, E^rip' Marque de comif. 1. p. c, f,n.f. &2& 44. Pcreyra de manu Regia 2.p.cafu íj. n. 3. Parjorm. in cap. ex litteris de reft. ia iaíegrum n. 6- (C) Alexander líl.ín cap li guando de refeript (D) Idem ia Concilio La^ teranen. relat. ín ca;:». cum leaeamurde Prebend. (F) Barbota sn düS. cap. natundoj i. cx
‘rG)\ InnoéfQtids ÍII, íá •cap.cu33 irrjubentQrc, c^íctuoi de purg, taa. (H) Josannes XXÍT. ia «xfra. execrabiiis de Prsb. vbi Glofa verb. éxtoríiííe. Barboía íiicap. íi au-itido nu..6í. ex Azeb i8 cripto Tap£ dehefparere ts^aa quem ditlgitury'vd caufam rationahüem af signare cur nonpareau <^e es lo mifmo que eftablecer,qúe la aíignacion de caufa razonable, tiene todo el merica de la mas rendida obedienckr 4Efte derecho afsi eílablecido ,parece fundarle, en que la importuna fugeflion de les Suplicantes ,precifa muchas vezes ala Supre^ ma Tiara ácondefeender con fu voluntad: por lo que dixo Inocencio IIT (G) Nos autempoJ>^ tulationem hmujmoii minus fremiam reputantes Brocmatorem ipfí*m ah eaJape *volmmus reuoca* re. Ypoco defpues :C€terum ^uia Prócuraiar injiahaty compulfi^uimus (non juris necejsitatepfed importmitate potemis, Lo que es cau* . fa, de que femejantes concersiones fe reputen violentas, ^contraía voluntad de el conceden^ te, que fatigada de la importuna ambición de los pretendientes, contemporiza con fu ruego, mereciendo fu logro mas que el nombre de gracia, el odiofo jitulo de extorííon violenta: como declaró Juan XXIL (H) ibi: Éxecrahilis amhitio ,^impfohitas importuna petentiuni ^ Nohis ,^PviídeceJJúribus Noj^ris, non tam ohtínmjfef quam extórji^e nqfcunturi ^t njnusy Por lo que fe prefume, que el Papa ,que afsi prQcede,no defea ía exccucion de lo que man* da, como fíente Barbofa, (I)ibi; Nota ,quod refirtp-ta oh importunitatem petentium conceÍTay nonfrnt exequend^, Uque ^elle concedentemypr^^ fumttur. Yafsi han difpuefto los Sumos Pon* tifíces, que en íemejantes cafes fea permitido füfpender el cumplimiento de las LetrasApof. tolícas ,referiviendq áfu Santidad la {uña ,6
I? íazonable caufa ¡que para ello arsiile. 5Es derecho vniverfal ,que quando el precepto de el Superior es in|uílo, hulo, oafpero, no Te debe executar, pero es precifo reclamando, reprefentar los motivos ,inconvenientes,operjuyzios que de la execucion rcfultan,y efperar feguñdo orden (k) 6Supuefta efta dodriná, (que es VuIgar) bieft pudiera el Cabildo de Teruel, en virtud de la fuplica interpuefta (que pende) aver fuí^ pendido la execucion de la Bula de Pomar,en quanto venia al Cabildo dirigida, hada cíperar fegundo orden;y íí el Executor inííftia en cumplir fu execucion de hecho, pudiera también apelar, yreííftirle, como previene Maranta en efte cafo. (L) yPudiera también, amas de las caufas, y razones alegadas áfu Santidad,por la juflicia original, acordarle ,que los Sumos Pontífices no derogan íin caufa los Privilegios concedidos alas Igleíías jcomo han proteftado diferentes vezes: Afsi lo hizo León Papá eferiviendo aMarciano Auguíio, ibi: Pri'vilegiá Ecde^ fiarurriy ^]\donafliriorum nulla poffimi impro~> hítate con'vdli, ndla m'üitate matari jin quo opere (ai^xiliante Chrifij) fiieliter exeqmndofUe^ cejfe eJhJjMtis Sandt Sedis Pontífices perpueran^ iem exhiherefamídatam, YGregorio Papa al Obifpo Natal, diziendole: que con la facilidad de derogar, mas fe deftruyej que edifica, (M) ibi :Si ea defiruerem ,qm ^nlecejfores Nofiri JhtHerunt ino'fp conjdrudor fed e'verfor éjfe jufie cO'Vprobarer^ Fuera de que la Santa Sede Apostólica ha de íef fixa como la piedra angular en la Autnen. de tr;a*?d3t. Princ.g.deinde.Auíhé. Ttnüiii judiciim 3L. fin-Cod. fi contra ius c-íi domini3.se, qiií rcíiiiit ii.q sd.sp.tit.iS part.5.I.30.3i.& 32.tit i4.1ib.4.recop,glofa iti ícap.2.de maiorií.verb. PnncipúBaíbof.de )are Ecclcfiaíl-cap.i.ho, iT 2.Mendch.de arbiír iib.a.cafuj^^^nu.y. ih Marsnta,diíp,i',poft prax.n.; 3,m fine. Leo Pápa íQCap.priviie^ia aj-g-a- W.. Qrcgotms Papá in tap.quod vero 25.q z. ídem in capfi ea ibidem.
(N) Barboü de mre Ec- C'Cíiaft.c-í.n.i 15.Ídem jn can. 1. de probat.nu Io.Sc in cap.cum olirn de re iudic-w.. (O) Barboía in cap. i. áe pTcbat. ycka íp.Auto re? en apcyó 'de cfta doíftrina. Menoch. &alii apud Barboí.ia diét.cap. nu. 15 . (Q) Bu-fat. apui Barbo* iam ibidesxi. 20 la fabrica ,yen el Cielo el PoIo,fi’n moverfe a difrninuir los derechos concedidos, como expende Barboía (N) de autoridad de Gregorio, ibi: Apofiolicam Se^emproprium qiiidem •vigorem retiñere, afe autem comejfa aliis tura noUe nuere,debet enim Princeps ejfe imiñohilisficut pis angularis, ^feut Polus in CoeIo» 8Devefe entender mas efpecial ella doc^ trina en las conceíioncs ,oPrivilegios ,por cuyo logro ha intervenido dinero, pues es cier- to el ícntir ,de que no puede revocarías el Principe, ni derogarlas: afsi lo afirma Barboía (O) con 1p.Autores, ibi iMc eñam rebocare po-^ teji Pri'vilegia, fewr concefiones illas, qmin natU’^ ram, njim contraBus tranjeunt, 'vel pro qui* hus pecunia inter^enit, Yaunque no fe dude, que el Principe con jufta ciufi puede derogar el Privilegio ipero fe entiende, quando eíla,o refpeta 1la publica vtilidad, como dizen Menochio, fP) yotros,6 en algún cafo raro, einíolito ,como afirma Burfaco; (Q) Con que no ^onííderandofe el cafo prefente concerniente ala publica vtilidad ,ni expreíTando caufa de la derogación ,antes bien, (como fe ve )es en ptTjuyzio de la publica vtilidad de vna Iglefia, yafavor de vn individuo, íe convence,no poderfe derogar el Indulto de el CabiIdo,en cuyo logro intervino dinero, por la concefion de la Bula de Pomar. PSin que obfle contra efto el fer la derogación en caufa Benefícial,y como dimanada de la amphísima potefiad ,yabfoluto dominio que tiene fu Santidad fobre los Beneficios :porque efie fe ha de regular con la luf, ti-
21 t-icia de la caufa, con la razón re<5a ,vpara la común edificación, aísi Barboía, (R) ibi; No^ ohm de fenr. &re fGteft POíífij^exJiT^e ju/h^ cauja pri'va^ judicata n.4, re beneficio fuo :nam libera illa ,^pUnifsima Sfámmi Poniificis potejbas in heneficialibusJemper inielligitur in ddificatioTíemy ^fecundaTn reótaiTi rationerriyiuxta D,Paídum i,ad Corinth,io,Ac’- eipientes potefiatemin éídificationem, IoPudiera también alegar ciCabildo afu Santidad, cjuc la gracia de Pomar era íubrepticia, por averfe impetrado la derogación de el InduIto,en fuerza de fu impOFtunidad,y afu inftancia, como confia de fu Bula, ibi; Áfemo ^mdy 'vt/imiliter aferis. Lo que exprcífamente tiene Barboía, (S) ibi; Quia quandoque per ni* miam importunitatem petentium Princeps non concedenda concedity 'videtur referiptumJnbreptU tium, omniafie obtenía non debent 'valere.Vox ^azo loque en virtud de la fuplica interpueíla ,la &Soufa. qual tiene efedfo fufpenííbo áfemejanza de la apelación ,como íicnte Palacios, de autoridad de el Hoílienfe, (T) pudiera confiar no defcompfacer afu Santidad en aver fuípendido la execucion de la Bula de Pomar ,baila tener /egundo orden;movido,deque las razones alegadas merecerian afu Santidad el; jKqaanU miter ftéfiinshimusy/i pro eo mandafum nofirum non ¿uxeris exequendi^m ,que dixo Alexandro III. (V) 11Ymas aviendofe acreditado eíla efperanza con la noticia cierta, de que fu Santidad tiene admitida la fuplica ,ydeterminado fe examinen fus razones ,con animo ,de que fe guarde juílicia ;fobre la duda, de íí la vacante Feíla CS) Barbcfa in dia.cap? ««guando n.7.ex Azo- PaUdos ia traa. de vac. ja Cur. s; li. fV) AIcx.íIJ. in dia.cap Cü'n tcncamur dcPr¿- bend.
w Maodofio ín regula 29. de fubrog.collit!g. §. 4,n,5, (Z) Barbofa in d. cap. fz cuando n.^.v.proquibus. Salg.de fupl.i.p.cap j.n. 2.Q% Pereyra. 22 efta compreíieñdida eñ el Indulto. Lo que arguye con evidencia, no foede la intención de íu Santidad éh la provifíon de Pomar, ydero-»^ gacion de el Indulto, vfax de el abfoluto dominio que tiene en los Beneficios, lo qual parece indicaba el: 'volumus ¿fuod non cmnprehm^ ¿amn ya^si mifmo, que dicha provi{ion,y derogación,fnetón al modo que fuelcn otras que deícrive Mándoíio (X) íbi ^Exprmi^s facík fuJHneri poffeñ quodfuplitihm libellisJignaniis feugratiis concedendis Préíp(^n,nonfme cGnJám'^ iufcrupuloifine expfeffo mandato Sum, Pontijids,njdfin^ rationahili cauf a, der<fgationiyqmn'> do eis 'videMtur y'volam ejfey 'vel non ef[e iocum, ^12 En efta acción pues de aver fufpendido la execucion de la Bula de Pomar,en aten- CÍ6 aha fuplioá interpueft3,y admitida de fu Satídadjy las demas razones íuftaciaiesjq fe lleva dicho,qfe pudieran aver tenido ptefentes fiado certifsimo lo primero ,que no huviera incurrido el Cabildo en la nota de inobedientejpues procediendo con la autoridad de la Ley, obedecía referiviendo ,como íienten Salgado ,y Barbofa, (Z) pues cfte áize :Quod referibem legis áu-toritatAj ex cap.cum teneamur^ac [•o fñhinde fmcedit regulattex. in cap»qui peccat, aj. qmfi.A. (f infuper: Licet non ey:equatun nihilo^ mims tamen dicimr obtemperare referibendo, Y aquel: Eere obtempsrat ,humiliter refcrihiti li'cei interim exéqutionemfáfpendat Litterarum, 13- Lo fegundo: que ni tampoco huviera dexado de fervir con el mayor obfequio afu Santidadjpues afirma conftantemente vna Glofa; que en reclamar, yefperar fegundo. orden . 'fe
íh haze e1 mas rendidó fcrvício aía Suprema Tíiiara (A) ibí:-v£/ hocefi contra mirtos Fféta^- foSf qui tirns'm iii iatituM' Litteras íy* non audoanl féctamáre'j pé^Mc-isfey'iAiint Je^h imo ^róptef hoc Pap^ 'Veí Ptínci-^ jpl, ntf Co^.Je apeL leg» fifíj¿ ín Ló terceto, í^ue nimenós huviera 'defraudad fus defeoá, como de autoridad de Graciasod^ize Barboía (B) quandó las cauíis que Juilas,yrazonables,, non^^pitfaa man^ ¿ata sxequutiéht mañ¿driF qmn¿o caafa abéis JüpflUánFup' /^ i~4 Lo quarto: qae huviera deíOmpOnádo el Cabildo la obligación de atender al mayof^ decoro de la Santa Sedeique nunca intenta fo-' zarfe en la menos Juíliciade privar aalguno defu derecho íin cáufa, como exclamo Palacios, (C) ibi: Qu£ auiem ¿ecentia poteji ejfcy qmd quis f.ne caufdprinjetur imeJmforte 'uigiliis,i^ ex-- penpsfuisy 'Vel Juorum o^mfitoi: 'Vt dic, cap, ftiper Boc de renunt. Et préLcipas in Papa ,qui dehef habers meliorem cúum ómnibus aiiis^ cap, ójpcii o.^.qu!cfd. í. 1 5 Lo quintoique fe huviera librado (contra roda la crehencia de el vulgo )de incurrir en las Cenfuras dcl mandato Papal,no Tolo por La autoridad de vna gloíía adducida por Palacios, (D) ibi: V^de coíligit glojfaiquod rnandatum Superioris non ejdneceffe adimpleriy^ubi ratio non adimplendi potep reddúNec psccai quis non adim- §• 7.- plendoy cura legis autoritate hocfacíat,^conJe~ quenter non 'vide4ur rnandatum Superioris con-^ ttmnere,nec Víznas, njsl Cenfuras in eo contenías iJ inzíirrere, Nam iujta caufa contradiedionts fuf- (A) Gtofa ID suíhent. de tr-andat. Priocip.verb nuntias. (B) Barbofa in cap. de CíEtero dej-e judicata, nuíJi. j. ex GratíanO) difeept. 147.nua1.10. Eí Navarro. ^1 Palacios in di^.tfa^ §. 1í. in fine. te» Palatíos iu dift.trs^.
Dottores rclati ab Anguiano de Legibus, lib. 1. coatrov.5, n7. Palacios vbifupraj §. Salg.de lupl.£.p,cap. 5. ntana, 27, . Bottacina tom.j. de Ceoíür isjdifp. I.q jíefl:, i5.punét.4. §. 2. ex Áirerioj Sí Fiiucio. 24 penJtf epuumfemeníu. ha noianter -volnit,]). Carénalu Floremintts in ¿ic. caf. f, auanio ,ex e¡uo infaBo tah confuluit. Cuyo hecho de dicho Cardenal merece toda la at¿ncion de los doctos: Quia apud AíoJeraos tn magno habetur culí» ai exenjanium eos, qui maniatis ^fpofiolicis ex caufa non obtemperan!, •vt per hoc non tncar^ rant Cénfuras, 'vel panas in maniato contentas, como contefta el miíino. Sino también,porque es común fentir de los DD.que en no dar cumplimiento alos mandatos Apoftolicos.quando interviene jufia cauíá,no le incurre en las Ceníiiras en ellos cominadas,porque eftas precifamente fe dirigen contra los que con obflinacion lo refilíen, 6fo caufa razonable fe op¡. nen afu execucion.(E) \6 Finalmente,huviera quedado el CabiU do indemne también de las Cénfuras fulminadas eri la Bula de la Cena ,contra los que de hecho ,ycon propria autoridad impiden la execucion de las Letras Apoñolicas, con pretexto de íuplica a fuSantidad.'porque ellas cenfuras (como coníla de la mifma Bula )Jleban la expreffa conáiciocrNiJfupplicationes humf. moiicoram nolis, tí Seie Apojtolica UomL profequaniur,fc. afsi lo affegura Bonacina.fFI en fuerza de la dicha condición, quando diW: Impei,entes LmerarumApoftoUcarurn exequmionem exenfart pojpunt ah excomunica,ione huius . Camms ,/ tmpeiiam fratextu informanii ,aui fupphcattonem coram Seje Apojiolica leaitime profequamur, tta exfrefsi Canone hale mr. Cum enimfape comingat ,ost quis Litteras ApoftolicasJuhrepmtas ejje, au¡ iniquumgra'Va,
meni'vel ccntinni arlitrenHir^Sum, Von^ íífex indul/UyUt ímpedicntes Liftetarum Appofij^ Jicarum exequutionsmi interpofita apad ippm plicationeiimmunes f.ant ah excomamcatione'^nio'’ do hujufmodifupplicationem coram ipfoSum,Fon-‘ tifice,^ Sede Apojtoiica projequantur, ij Lo miímo aíleguran todos los DD.que con atención han expendido el texto de la Bula, (G) pues vmnimes,confic;íran,re aprueba en el la rufpenííon de la cxecucion de las Letras Apoílolicas, con tal, que íe (iga la fuplica ante Lu Santidad. Por loque ííguiendoíe cfta, como íc íígue, yautorizada con la Real protección, quedaba fuera de toda duda, que, ni aun fe pudiera entrar en el rezclo de incurrirfe ,ni en las Cenfuras del mandato Papal, ni en las de la JBula de la Cena. ,i8 En concluíion de elle punto, es digno de advertirre, que aunque la fuplica interpuefta baldaba para fufpcnder la execucion de la Bula de Pomar, yferenar rodos los rezelos de el incurfo en las Ceníurasj no obílante pareció neceílario no coarcarfe al vfo de eíde medio, como el vnico para cífe 6n: pues el defpacho de no era tan eñeaz, que no permiticffe otros recurfos ordinarios ,ycomunmente pradicablesjcomo fon los que eligió elGabildoj ios quales fon también fundados ,ytan ajuílados álas reglas ,yprincipios del Derecho ,que no foto acreditan la operación del Cabildo, íino que pueden fcryir de evidente defengaño álos que fe han períuadido ,que lo que obro el Cabildo ,ofe rozaba con ia inobediencia ,ollevaba arrojos de temeridad. GQJJEt Rodríguez, pcíl alios, in Summa, i.p. cap. 1^6.n,S. Cenedojq.^ j.n. ly. Suarde Cenlur.üiip 75. íiislcbcs ia Summ tra^. {7.di£cuit^2 j3 D.2. Coraua in q- 3T. Earbofa in add.ad ca pir. Vi guando de refcnpr. ^ríguíano vbifupra, C. 7; “‘
tateWy ^qmf^^oque maíitiam praXís Jocefiquoi fcilicet in pariihMs aliqu€ ptrfcmz wEcdefíofti^ ca Dignitate confiltutái^ uel Oj^cium hahentesdtít Je creyendo Apojírolicos ^ndices,^ Delegatos tan^ quam talesj pro ohfer'vaniia eorum ,quií in ipfis monitoriis continentur ¡formalem canfam ajfu^ munty atque ad e'izequHtionem procedtirítf quinimo etiam ad excomunicationem,aliafque cenjaras ahf-y que imaginabilifundamento: cum huiujmodi mo-* nitoría aliud non contineant, nijifimplicem cita-^ iionemy feu monitionem, ndepropterea adverfus inobedientes, feuxoniradvenientes, alter nonproce- ¿it nifi. Ídem ¡udex, qui monitorium concejit préi-- *via Aus'teprodu¿dione,aliifquefer^vatis de iure Jer^xanddls: quatenus non comparentibus lilis, qui. monitiJunt procedendurnjt in contumatiamAfleqüe -ép ntnmde confuetis erroribus, quicomitun* tur inpartibus.’, atque exinde frequenter gra^vid refídtant imdn'venientiapréter intenfionem Trihunalis, dum in epeédu ifla monitoria aliud non confinent nifijimplicem citationem* .i f. IIL ^gVE LAS APELACIONES INTER- puePas por el Cabildo ,yPeña fueron legitú mas ,yobraron ambos efedos denjolutinjo ,y JuJpenfinjo* IT) Areceran Tuperfluas las apelaciones in-^ -jd ^1 mandato de Joísia?, yfus Cenfuras, fupueña la dodrina de ei §.an-. tecedentcr pues confi^dcrado el ProceíTo fulminadoj í^cfuclto en citación ,gon acudir los
33 opoíítores ai dicho Jorsire, ydeducir fus derechos, devieran dcfcuydar los apelantes, íín tejnor de procedimiento alguno,haíla que fe decretaííe la execucion ,o)¡d3s las patees jpero movicronfe áhazer cita diligencia,lo vno,por el eílilo inconcufo que los Cabildos tienen de apelar ante todas cofas en la prefentacion de las Letras Apoíiolicas de las penas,yCenfuras en ellas contcnidas.Y lo otro,porla experiencia de lo que fucáen obrar los Subexecutores pues í© vio en d'^unio proxime paffado,que cidtp Executor de vn Decreto de fcqucñro intento fulminar Cenfuras contra los mifmos fíete Capitulares, porque no confentian, en que immitieíTe en la pofíeísion avno de los litigantes; ííendo afsi,qüe era acción ex ¿iayneiYOy opuefta alo mandado por el dicho Decreto. 2, En el aáo pues de la notificación de el dicho Proceíío de Jofsi^ apelaron de ¿l,y de las penas,yCenfuras en el Gominadas,aísi elCabildo como Peñat fundados en la diípoficioíi de el cap»pYíí.teTe^ appel» que permite apelación fufpenííva déla fcntencia de Excomunión fulminada debajo condición,íi fe interpone antes de fu cumplimiento ,el qual texto por fer notorio, vulgar ,ycomunmente interpretado en cfte fcntido, no neceííta de mas corroboración, que advertir con Barbofa, (A) que la apelación interpuefta en eík cafo,no folo obra tere* de appekt. n.4 fuípendiendo la Cenfura,fino también prefervando de la culpa de la tranfgreííon de el mandato, ibi: Amplia appdlattone ante purificatam Qonduimzrn propojita ,non modo cenfr^^ Iram» (A) Barbc'fa ia cap.Fr^-
(B) IVIarta de jurifclift. p. 3- cap. i4.n.3 2. Salgado de proteét. p.2. cap.5. n.io. Scacii ,8c LancelotdSj apird ipfum. ^Belameradccif.iiío tpss lacipit Ci alépore 34 ram, eiufciue ejjeBum^ at mjuperpréiceptum er chUgaiiomm exequendi idquodfub cenjurctprmpitur: lia njt elapfo .termino in Jententia^ confiitmcy mnfolum immunisjit acenfma ,fed injuper apeccaio, ^pma non exeqmndo man*, datum, Yaísi miííDo con Marca, Salgado ,Seaci3j Lanzeloro, (B) qae fe debe tener prefence la diípoíTcion de efíe derecbo en todas lasCenferas latas, 6cominadas por ia Curia Romanar- en donde es frequente fulminiarlas; niJiadpiU^ rnamdüm parmtit, 'vel rn^infral ires dtes, co^ mo lo ba executado. Jofsi^ Procefio,: ibi; Ivlandamus qmtenus infra fex dierwn fp'-- ^^oa‘ji'* tmm, tS-Ci- 2También apelo de elProceífo de Jof- {¡X con la cjualidad de monitorio penal, como rcfulta de fe contexto, ibi; l^equitimusd^ mo* nemus.Püts afírmaBclamera:* que no-felamen- te en quanto monitorio, íino aunque tuviera fuerza de Executoriales, como puííeífe termi-* no para fe cumplimiento, la apelación feipende el efe¿io, aísi del monitorio ,como de las ejecutoriales, ibi: Quodfi inj'ra dies contentos in monitorio, qu^ ianíur ad altquidfaciendum, *vel implendam, ille contra quem monitorium,^el exe* cutoriales ¿iriguntur appella’verit ex caufa pro* hahili, qu^ probata deberet legitima reputari, ta* lis appellatio fufpendit effe^um monitorii ,^el exequutoriaUum, ¿ül, cap. pr^terea de appel. 'vbi Innocen. /' 4Apeló también de dicho Proceffo en <]uanto fe conflderaba como precepto intimado con pena de Excomunión, ibi :Pnectpimm, ^PoKjue cn cite genero de prccep-
/ .35 ceptos fe da apelación fuípenlíva, Barbóla,(C) ibi: précepio faciófuh potna excomunkatioms poteji' appellaTi jpirdicialiter >^extratmdkialiter ^appelLaticJufpmdit wtanamy^mdJi ^adex excomunkarcty excommicatio effeí nidlayexPlMr* ta Salg^Farimc* 0* Scacia, 5Apelo también de dicho Procedo concalidad de preceptos, bineerdidó pofí’efíb-ric),^ adipifce»d£ pof[efsióms,ik>k Inpoffsfsionem tpfum inducatiS” cjue oy lUmaift los PraQícos, decre- to de imiíon iuxta Lmamy(p) de el cjue fe d^ apelación fufpenííva por derecho Canónico, ¿fuid cfuidftí de iurecrvili ,como íienCe el mif' mo (E) deautorid¿id de la Rota, ibiiÉx iuru cH'ilis exprejfa difpojmone manat quoque reiec-> iio Jíif^tnjin)£ appzdationu in ommbm caufisy^eh mterdikins popfoi tú adipifcend£ ,nimegra?íd£y retimndéL popfsionis. ui’Verfa efi autem dij^ pofitio iuris Canomci ,qmdfcilicet etiam h£C iaditia pojfepria appdlationem ad Wtmqm ef fektum admittmt, adeo 'vt pOjfefforwm, 0* petú íormm, in hac parte non wideantar differre* 6Apeló finalmente de el, con la calidad de precepto executivo: por fer afsi, que la difpoíícion del cap.précterea comprehende las cau^ fas de efta naturaleza, yel cafo en que decide es ejecutivo, yen eftos términos lo entienden ios Expoíitorcs como es de ver en Covar- i:ubias,.y Balboa,(F) éinferen claramente,que ia fentencia de que habla el texto ,no era or- Gin3ria,pucs ya avia precedido» fino executiva- Con cíla mifma inteligencia ahrma Gutiérrez (G) fe admite apelación, quando fe procede, njía sxecíiti'vay ycoa Genfuras en materia de Barbóla ín cap. DÍ- lédi 52. de appeu r Lúea de Judie, dife» 57* a.i5o. Idem ¡bidem,a.55. (F) . Cobarrubias in cap. Alma Matcr n4. Balboa in diél. cap. Prxtcrea n (G) Gutiérrez Csnoníca. rumqüíPft. íib. i.cap- 4. olí.
(W Gutiérrez vb; prrxi* jre vbifu pra a- 2 2 CV ISIsvarro mcap.cum crr.tírgat de rcícript. cania Dull,italis.‘3¿<-7 (K) ;Rcfa de execut.cap. S.n.4i. (L) Barbofa in prax.exig penf.p,i.q.7.n.;5. 3^ pcníiones. La dedíion de Belamera citada arriba j. fe funda también en efte texto, hablando como habla de executoriales, como lo ííentenGutierrcz,y Balboa,(H) yen conformidad de nucflro cafo de execucion de Letras Apoftolicas funda también Navarro (I) en ef-. te texto el credo fufpeníTbo de la apelación interpuefta del decreto del Executor. Luego coníiderado el Proceíío de Jofsiíe como fen-^ tencia de Excomunión condicionada, ocomo monitorio penal ,ócomo precepto pes^a excomunicationisy ocomo interdido poíleífo-» rio, odecreto de immiííon, 6como precepto executivo, la apelación de el interpuefta por el Cabildo, yPeña dentro de el termino que prefíxaba para fu cumplimiento ,fue legitima para obrar los dos efedos fuípcníívo, ydevolutivo. 7No fe pufo tan cuydadofo conato ei% interponer la apelación, como fe ha puerto, ^;x: ad'verfo en intentar dcfvanecer el efedo fuf. peníívo de ella, porque en la inteligencia de el antecedente, no íe coníidera preciía ,y menos aviendo el Cabildo, yPeña opuerto la excepción de nulidad jíor eí defedo de citación de el poííehedor, que íe probaba por la mifma ledura de el ProceíTo ,yerta jfiempre fe califica por notoria nulidad, fegun Roía,(k.^ ábi: Cum ex aóiis conj^at de nulitate notoria^ iufmcdi femper ejd^ cum abfque citañone procefsit ad immifsionem,non citato poffeffore^En cuyo caf fo íienCcBaiboía,(^L^ fe fuípende la execucion, ibi; Nullitas oppofita facit ceJJ^are exequutionemf qmndo ex ipjts aclis, (f contextu probamr. Yla ra-
(U) Idem ibjdem m , (N) Piñaíeli tom. €. coafuit.í^. a44 razón es:pórque no ay acción por privilegiada, yexecutiva que fea,que no fe rufpencla, opuefta excepción reíevancej como lo es bnofidad probada wcontinsnti /V¿?,Barbora,(M)'ibi;i\bA la efienim a^io adeopri'vilegiata ,etiamfi e%e^ mtiba ,^foffeffonafit ,cimfi contra eam opponaínr exceptio reh'vans^t^ in continentiprohetur nonfúfpedat eius ejjeddumA^o que aíTertiv ámente en términos de Cenfuras dixo afs! Piñateli» (Nj ibr-Verum 'vhi quis dicitfenfemiam excomu^ nicatioms nullam, non modo caufa, ^imisdicdio adfüperiorem deferfur, fed etiamfujpenditur ef^ -jehusfententi^y^Jic dióíio nullitatis in dic^cap, per tuass operatur ^trumque effeófum devoluti* ^mn,^JufpenJi^urñ» %Aunque fupuefta la doélrina de el numero antecedente ,pudiera el Cabildo aver omitido la apelación; no obftante la interpufo ad cautelam, oámayor abundamiento,afin de que la apelación afíegufaííe íin duda alguna la íuípenííon ,como afirma Salgado, (O) ibi: cuando nullitas deduciturfimul cum appellationet 7. feuper 'viam appeUationis, tune indu'vie impedit exequunonsrnfententiádí afsi,aunque por entonces no fe confideraba gravamen adual en el Proceífo de Jofsix por rufpenfo, orefuelto en citación ;pero atendido el pofible,lo avia ,pro 'Vi exitus comproha'vít, yen eño fe conformaron con la dodrina de Barbofa, (P) ibi: Votefi appellare, qai efigranjatus afententia 'judias. Barbota incap.vt de mr} foium in eo q:^od e/l pra'vaiuSi confdsrato bitüSjdc appdiat. n.4. prdifentíftatu caiif£ifed in eo qmdpotefi effe gra- ^oatus ,zonfiderato páfsibtli futurofiatiu T(i el poder gravar dando la poííeision fin citir al Sajgado de proles.' Kpofi
38 (Q) poíTcIiedor liaze licítala recufacion áci mero Executor/egun Roía, (Qj hará también licita *I3 apelación, pues Ton afínes, yambas fuípenden, como fíente Barbofa ih\: Notamr ad ¡m, quod qmmadmodum aff^ellatio emijfafnfpendi£ juriJiiBionem judicis dquoy ita 'Vt nm tmeant acia poJÍ€am,ita recufatio, 9Por dos motivos fe han dexado perfua- ¿ix,ex adverfoycpc en el prefente cafo no pudo tener efedo fuípenfívo la apelación interpuefta, yen ellos, fe ha fundado todo el efírepito que ha hecho eíla caufa can ruydofa.El prime- 4ro, el concebirfe el Proceflb de Jofsi^ precep- to executibo inapelable,yel Segundo, contener la comifsion de elle la claufula, contradictores appellatione poflpojita compefiendo,L2i í^ual parece quitar toda apelación. Acuyos dos reparos es preciíb fatisfacer por fu orden. 10 Alo primero: no fe debe entender el ProceíTo de Jofsi^ tan executibo, como fe ha prefumido; pues el darle effe titulo, es peníamiento tan voluntario, como anticipado ,fupueftas las opofíciones del Cabildo ,yPeña: porque vna vez que hizieron opofícion, debió fobrefeheríe en la caula, yreproducida la. contradición aJoísias; aefte tocaba examinar ,y juzgar fí eran el Cabildo, yPeña contradi<9ores proprios, bimproprios. Si Ies hallaba proprios debía reducir la caufa ála via ordinaria ;yfí improprios, entonces pudiera decretar abfoluta la execucion ,de la quaí regularmente no ay apelación íuípenfíva. Yeíle es el punto que por tan importante merece la principal atención en el vfo de las Letras Apofíolicas, como ex—
expende Lúea. (R) Luego no aviendo mzpoo Joíí^ robre eña materia^ eoa razón fe iniiere Que ha hdo voluntaria comprehen€oa el imaginar ,que el Proceíío de Jofí* tema fuerza de executivo, jpor e^a Gaiafatc^ks las Lacaáe jud*iitc.43 nu.15. 'eífenciones de inapelable* 11Confirmare efto: parq^ eftos preceptos de pare^doyb ¿^fal^vs^do^íon prep.ar^cs>nos> 7preámbulos de la execueioa ,coma fienten Colerio, yCarleval^(S) ycfte-dizeibirCff?far4«- Colcrio de Pfocef. nato reo aá rem relaxa»Jam,/M reJUtt^am ex exeqat. p.j. «p. «. & fiylo expeiimr ma«Jatum ¿e farenáo JeMenri^ “gjfevdde fudiri), ,priufqmm eXPediautmLitter€e-MqumartateSy^ tom.s.lib. í.tir, ?,dsfp. Jevematur ai exeqtmtknem. Yal de Jofí* no í,n.4. puede oeearfele afta calidad, pues como fe de- Ldicho arriba §.3. n. 5-con el Cardenal de Luca,fi fe obedece, de faño fe executa,y uay contradicción fe deaeca defpuca la caecu- En fuma, 6fe pretende ex a¿‘vcrfo,<^s el dcfpacho de JoEs es precepto preaml^lo de parendo.y proceflo fulminado,<]ue fe retel- ve en citación por la opofícion ,ycontradicción; 6fe pretende, que es el decreto final de execucion ,de el qual regularmente no fe da apelación fufpenílva? Si lo:prime™ ,fe ha de confeflar,que no huvo necefsidad de apelaríe, por averíe refuelto dicho Proceíío en pura citación, yaveríe defvanecido pot eflacaufadas Cenfutas. Si lo fegundo, aun avia lugar al efec- to fufpcnfivo de la apelación, en el ptefence cafo,Luca.(T) 5„«.rn oorly pruebaíle el affumptodo poro .p que es doarina verdadera.y rccib.aaen (T) Laca de Juddife. 4j.n. I*.verf-Bcnc ve. rom.
40 rica, ypraSica ,que en las cauñs quc de fu naturaleza fon executivas, yno admiten apeacion fufpenílva, fe puede apelar por razón de la nulidad ,einjuftida ,yque efta apelación »I*m&jud.d!fc. el Card 7.n. «5 '°e Luca, ibi: l^emm quia in ómnibus prmi/h dlijquofmtlihm ca/ihus.m quihus de Judiciomm] •veL caufamm natura intretfrocefím exequmi-vus atque rem debeat appellatiofu/pen/i-va ,adhuc t^mertjlamtraredebet rdtionenMitatis,^el exprcfsion el mifmo, (V) Juperiusinfmuata pro- Idcm in rekt.Rcaij. fofatone,quí. tbeorict, ^pracliciz 'vera e/ipig re-< Cuti*4ifc,5 1.,., jcepta -vt etiam in caufa ,r¿ e^equmní.Jen qmd alias non admitant appsllamnemjafpenfi'vam ,ijia imret ratioae inmlii. cUj'vel mliitatis., - 14 Pí-uebafclofegundo:porqueesafsi mi mo doánna vniverfalmente admitida,que de el mero Executor fe da apelación fufpenfiva,/ modum exceda! in exequutione. Tiene el RoCi atextos Canónicos ,que cita •1.0.;. CX) yla propone en eña forma, ibi: Cum Jecundum tus ah Ex^qmtoribus appelldri non pofsit mjiforfa» modum excederem in exequendo. ,/ ÍS* cum iurahahemus exprelfa ZafT’"r “ ticia nulidad,in)ufticia, yexceflo en el Proccffo de Tofsiie por executivo que fueffe, entraba el efeQo fufpL- livodeia apelación. ^ rr" ^rr el Proceffo deToíTe, fí fuelíe el decreto executivo fina!,que fe prel tcndc ,afsi por proceder íln conocimiento de cau-“
eaufa, como por no contener chufula juaiacativa, de tal modo,que pudiera dcípreciaríe íin temor de incurrir en las penas ,oCenÍLiras en el cominadas. Aísi lo íicnten exprcílamente Valenzuela, Navarro ,yGutiérrez, (Y) jcite fe explica en la*forma,ibi: Quare/i '^t4dsx rW- pit apmeepto executi^ofacióJim cauf^ cognitio^ m,quando in eo non ejh claufula iu0ifícatiua,e/h ipfo ture nullunii ^poteJh Jpernu YValcnzuela, ibi :Idee inohedienfem incurrers in poenam eius^Luego no conteniendo el dicho Deípacíio claufüla juílificativa,;^^c audientiapromiJiua,Qo^ mo en el fe ve, fe infiere, que no Tolo ¿l feria ipjo ime, nulo,íino también las CenfuraSíComo afirma Navarro,ibi: Rx quibus infertíi>r,quod cet exíomunicatio fim monitiom lata ,rec^tílari-^ ier ‘valeat'. fallit tamen id ,qaando illafertar in monitorio aliquo exequutoriofme caaféL cogniiio^ ne^acJim claujula iujiJicati^oa, Ji te Jnferisgra^ ^ammt&’cJafo: Quoniam tañeJii^ ut ipjarn moni-' terium ej ipjo ime nallam.Ita ei ms a^cej'oria ex^ eomunicatio erit nalla* \6 Padecía afsi mifmo otra nulidad infinablc, que es el defe^io de citación de' el poA fehedor ,que por tal la reputan vniverfalmente todos ios DD.que vnanimes afirman, no fe puede proceder ala imifsion en la poíícrsioa de el BenenciOjíin citar, ni oyr al poííchedor; fundados en e\ <ap. licet Epifeopus de Préíhán ¡5. que afsi lo dirpone,y en la razón de elDerecbo natural, ypoíicivo, que previene, que el poíí'ehedof para fer dcfpojado, ha de fer citado ,y ovdo, aunque fea mero detenedor ,¿injuíío poíichcdor,privado ipfo iare de el Beneficio por 'V’alenz.coafil^-a.Yo Na\^arro in cap.cuna coniingat S.caufanuliit. n. 4. GaiierreZjCan.quíEft i’b. I. cap- 4* n. Í.8. ia fine.
(P) I^ofa de exc^Ut«Cap.5 fiuni-177* (Q) Barbofa cíaiifula p.ü^ 14.1 55cper (R) García d.p.í.c.s. nu. 114-&; íi5-Salg.depro teí^. p‘. 3.c. í5.n.74.Sefsé de iabiíjit.C-S>§'^*oU!ai B^Sí Íeí^uent, ello; pero atendiendo al común feneir de los Autores en la expoíícion de efta claufula, admira ciertamente el cjue fe entienda, que por ella fe cierran todos los recurfos ala contradicción. Pues íí fe mira áRofa, (P) contantemente afirma :que dicha claufula tiene prer » rogativas en las Letras de Jufliciaimas quando no precede conocimiento de cauf3,poca,6 ninguna es fu fuerza. Ni la tiene alguna ,quando ay poífehedor,'ni quando confia de notorio gravamenrde manera,que puefia (como en el prefente cafo) en execucion de Letras Apofiolicas, yformada con las mifmas palabras ,obra folo contra los contradictores de hecho ,yde ningún modo contra los de Derecho,ibirC/í?/^- J?^/a appellatione poflpofita magnas habet pr¡írro^ gati'vas in Liítsris jJeiin materia noj'^ ira notan¿um eji :héíc oppGmtar in hac exe* quuti'vay^ operatur contra contraditlores defactOf non autem contra contradiBores de iure, Nec operamryquandb adefipopffor,Et quando non ejh appofita cum cauj$, cognitioneparum yaut nihil opsrafur» Nec quando conJ]tat de notorio grauamine, Yaun concluye de dictamen de Pariíío; qui dicii Jmiliter: quodparumyaut nihil operatur cum defiylo apponitur, (Q) fíente lo mifino, yque quita folo la apelación frivola, fin que impida: ^in afacio^udicis pro'voceturynec recufationem ¿udicis ;Infuper quodpofua in perfona Delegad non tranjít ad Suhdelegatum, ^a^t,od in Litteris exequutl^'is operatur contra contradicentes de Jacloy non de iure. Lo mifino tienen GarciaSaL gado, Sefsc,y otros, (R) que vnanimes afirman fer
^9 fer de poca importancia cíla claufula en. las ^Letras exccutivas 5pues no ouira la apelación razonable, ni el efcáoduípené'vo de ella,yque formada,como arribafe dize, fe enciende contra los cotradidores de hecha,yno dcDerccho* 2p Contradidores de hecho íe entienden aquellos que real, yefedivamence rehílen ,e impiden la execucion de las Letras ApoAolicas, íin razón, ni forma judicial; ycontradidores de Derecho, los que juridicamente ,oper njiam inris contradicen. Aísi los define García, (S) pero mas aptamente lo .explica Rofa (T) en nueílros términos, yclauíula,ibi; Quod quis tum iuribm prodtsciis injiaqm alh^ata caufatinf'- tat njia inris audirij dicatnr cGntrndícior de inrcy qui *vero 'via facii njerbaliteri^ realiter refifiit^ €5^ conatur cxequuiionem Litterarum impediré, diciturjañi contradióior. Fuera ociofo multiplicar Autores en apoyo de vna dodrina tan común,de la que dize RofajfV) ibi; Clanfnla appellatiom pófipofitafolel inirnre ,^apponi in Omni qtiafi referipto, C/ in ómnibus -Litteris Ap^ poflolicis, efi •veluii petrojelinum,mod in cm^ nihus epulis apponifoleí* 50 Bien fe dexa ver, que la contradicción del Cabildo, yPeña, ha fido produciendo íus derechos, einllando áque fe les oyeífe juridicamente: por lo que la claufula appellaiions pofipofna, en el prefente cafo, no ha tenido lugar ,valor, ni fuerza para quitar íus efedos a las apelaciones interpueílas. 51 De todo loque fe coIige;qüe aviendofe ponderado ex adverfo, ineficaces ,einvalidas las apelaciones dichas,preciían2ece,o por ícr Nél CS) García d.<5. p. cap-i num.iiy. fT) RoLc.y.a, 175, rv) ^ Rofa vbi lupra cap. y nu!a3.,7^^
,CA) Bonif. vUl.in cap, fta. tiitúide rcfcript.in 6, CeneiITriden.Seflr. 2j de refc^aa.cap.io -(C) Barb fuper dic. cap. C'>DCÍlii n.2i.& in cap cumte de cíF &pot. jui. Delcg &in cap. ítatum de refeript. el ¡uyzio executivo, 6porque totalmente ías excluye la clauíula referidaj quedando ,como quedan $dervanecidos eüos reparos, es cierto, no puede ocurrir fundamento alguno para du« dar, que las apelaciones fueron legitimas ,j obraron los dos efeéios devolutivo ,yíuípenfivo. 5.IV. OVE EL SVBEXECFTOR oBRü SIN jurijdiccion alguna ,ni le fue ejia atríhuyda for .1 Stablecib Bonifacio VIIL (A) que las JlÜZi caulas de Juriídiccion Apoflolica no íc pudieífen cometer íinofolo áperfonas qualiíicadas, ello es conftituydas en Dignidad, 6Perfonado ,6que obtengan Canonicato en Igleílas Catbedrales. Eíiaconftkucionfe renovó por el Concilio Tridentino, (B) yafsi en virtud de ella, el exercicio de la juriídiccion Apqílolica en las caulas delcgables in^artibus, no fe puede cometer ,ni fubdelegar aotros, ^lienes fean eflos, lo numera Barboía,(C) es a faber, los que tienen Dignidad ,ó- Canonicato Iglcfia Cathedral ,el Vicario General del Obiípo, os Priores, Guardianes, Retorcs,Preladosde las Ordenes Mendicantes,los Comen- • veríidades aprobadas nrí*- v toeílas difpofoone 'i^7 tan.e, fe ha de dar por nulo, yde ningún efec- to lo ejecutado en contrario ,ypor perfona eihada de eflas cualidades ,como ííntJÓ
fí ^-y tió la Rota >yel mirmo Bárboía. (D) 2La razón impul^va de éílas dirpoíicio- .ncs es principalmente el evitar lanota? que fe íjgue ála Santa Sede Apoílolica de las injuñicias de fus Delegados, lo que fe coníigue, co^ metiéndole fu jurifdicción áperfonas quaíiíicadas, óporque en ellas Te prefume mayor pericia, óporqué en fu reípeto efta mas bien reprefentada la autoridad Apoílolica >veafe a Navarro.(E) 5Tiene lugar eñe derecho en los Executores ,ySubexecutores de Letras Apoñolicas, <]uando han de proceder con conocimiento de cauía, yen los meros Executores ,en quanto ayan de exercer algún a<9o Jutifdiccional ,y fíendo precifo vno, yotro en la execucion de las Letras Apoñolicas íobre Beneficio pleno, el Executor ,bSübexecutor, ha de tener para proceder en ella, alguna de las qualidades íobredichasj yde lo contrario obra de hecho,como perfona primada, yfin jurifdicción alguna. Afsi lo dixo Navarro,(F) de autoridad deGornez, ibi: Decimoquarto adde,quod Qomefms •vir eruditijsimus^qiíod i^fms opera tefirntur, in lih.de mandat.de pro'vid.n. \^6. aif.qmd qaando Bene~‘ pcium efiplenwm, ah alio oceupaturtnon potefi fine cauféi cognitione procedí ,^in ExequutorU huSfqtii eo cafuprocedunt hahet locum capuf Sta^ tutumt qmadperfonas, quam quoad loca, ^ mox fuhiicit,^ idem efin Subexeopautore,cui non potefi commtti aliqtsid quod requirat caaf cognitionem ,cum potefiate ajfamendi offámn ^-jdicis, nifft qualificatus, ita conclujit Rota, in 'vna ydhíilenfi corarn J^lohedano. Es (D) Rota dec.? 70.30 novis decií.sííS-'í^ anti ¡.Bar bofa mdsA.cap.iiaiuíULXi nuca» 34* (E) Nav-arro un cap.cum coDtiogai de refcrjpr. a.caufa nuiiir. num 4. &per teiaca. (E) Navarro vbi fup. a
Rofa C2p.i,4*3?l; Idem ibidem n.|i Idem cap.f.a.7; 4Es cierto que Joísia; en fu primen cle-^ punción era mero Executor de la gracia de Pomar/egun la dodrina de Rora,(G} ibi:fcquutor Litteraruminjorma gratioja ex-peiita- rumfemper eft merusy nihilque ei commititur.fa^ ciefidutyiy uiji *vt tradat pro'vij'o pojjejsio^e]^^ fie nudum miniflerium ,pero en la execucion de fu minifterio fe hizo mixto, ópor la clauíula: amoío quolibet illicito detemorsy ólo mas cierto, por aver pofíeliedor dcl Beneíicioren virtud de lo qual debia proceder con conocimiento de caufa ,como Eente el miímo Roía (H) con otros, ibi. Cum enim eidefty "vel poJJeJJoTy'vel legiiimus contradictor, tune Exequutor effciíur mix-* tus, tenstur partes judiéis afumere ,^cum cauféí cognitione procederé. 5-A. viendofe pues introducido Barrachin^ aSubcxecutor *vices gerente, de Joísiír,3via de proceder en el prefente cafo, o como mixto,a como mero Subexecutor :como mixto no pudo: porque eíle como tal, debeaífumir partes de Juez, con conocimiento de caufa ,como de común fentencia afirma Rora,(í) ibi: Commuñísfententia ejh quodquado adejtpoU^eJJor ExC’* quutor dehet ajfumere partes Judicis quod millies decreuit Rota: de todo lo qual era incapaz. Si procedió como mero ,implica el que exerzíf jurifdiccion alguna, como continua Rofa en el lugav proxime citado ,porque fu oficio confifte Tolo en las cofas de hecho ,con exclufion de toda jurifdiccion, merus Exequmor nunqmm partes exercet ,nam implica!, cvt merus Exequutor, cuius officmm,in fació Jum. taxat conjijhii, jíírifdi¿fiQ,^erjri^ au£ in ite^ «^ re
repnhwr ,éyijfléaf offidum mnfmm'l.ut-- go en bs dos in/pecciones de Subexccucor /o como mixtOj por no (^uaíiíícadoj ocomo me-* xo ^c|iiien íe nieg3 todíi juriidicclon no, pudó proceder Bíimciiintij vbndo de 3Gcion 3lgun3j> <^ue rcípetaífe abpot eftad de Juez>^ si excr-* cicio de |urirdiccion.r 6Por averfe concebido /que Barr’acliina obraba con el caráder de Delegado Apo.ftolico fe defeara Taber (pues fe le^deniega todo exercicio de juriídiccion ^que le' quedaba en fu mioiílerio, en virtud de la facultad rubñituyda de Jofsi^? Ya propufo Barbofa (k) iermtnUi la miíma duda, ibi íDubitati non abs repomiua» Sdexe^uueores Lit- %€TUYUffl y^ppO^ollC^TUyn ^b^ Exe^PidlOY^ Ro^ mano ai exequutionem inpartthusfadefíiam fre-t qusnterfMekganttir per claufulam illamyfed Q€i€rumyquí aifinem e%equmoria¡mm aiiUiJoleí nuii tanturñ,^ mrifadi/inf Exeqmmresy'vel ¡urifikcionem obtineant aliquarrd Aeílá duda de ^'(L) la qual también fe hizo cargoNatarro (1.) quk -'"“'’í* ib íatisfacer eñe diziendo;que en la deputacioñ’ ' general de la claufula ídLteruniy fe nombran períonas qualiticadas ,yno qualifícadas ,poí lo que tal deputacioñ Te debe entender de eila inanera,quc promiícuamente vnos,y otros pueden proceder en las cofas de nudo miniílerio, como fon, la colación, einducción en la poffcfsion,: ndllo contradicenfeyUi:is en las cofas que requieren conocimiento de caufa ,oexercicio de juriídiccion, quales fon, admitir excepciones ,pronunciar fobre ellas, yfulminar ^ tas,. Tolo pueden proceder las perfbnas qu in O
(M) BarboUa di^.cap. H cacfas referidas en ía dicha cfauíula.^ Eílas ion fus palabras: Secundo rejpondeo :quodt in illa de^ futatione deputamur habentes Dignitates,'^ Ca^ mrnas, cum nonhabentihm\ (S idea ita debet in^ ielligk 'Vt ea.quibus expediendis nudum minifie^ num poffunt expediri tam dqualificatis, quam ab aliís, qualis ejkcollatio ,^induéíio in pojjefswnem nullo contradicente, Ea 'vero^ quihus expediendis necejfaria ejh cauf€ cognitio ,^el ju* rijdiñionis exenitium per qualificatos tantum, qualiafunt exceptionum admifstoy cumfuper illU pronuhtiatione,qualis Ítem monitiod^ excomuni’^ catimisprolam,-Y lá razonj porque las palabras ,con que deputa el Executor en dich^ elaufula, C^terumyGenáo vnas mífmasjy dirigid das adiverfos, deben reíerirfe ácada vno fe- ;gun fu diverfa condición, ycapacidad,ibi:£¿?- dem 'verba ad di'verfos relata ,di'verfo modo,fe-- cundum di'verfam eorum conditionem intelligen^ da,ex leg-Plenum,^,Equitii,ff.de 'vfu,^ hab, 7No obílante efle íentir de Navarro,quc, baftaba para fatisfaccion de la duda, reípondd aella con mas eftrechos términos el mirmo^ fin, Barbora,(M) ydize, qué en la depucacion de la claufula CíCterum, Tolo fe comete el nudo minifterio,y mero hecho,tanto alasperfonasqualifícadas, como no qualificadas, que en ella fe expreíían, yfe funda lo primero:en que fe deÁ tinán folamepte para la execucion de las cofas, que el Executor Komano no puede obrar por fu perfona, por razón de la auíencia, yla ^diíiaT!CÍa,quales fon las del nudo miniílerio expreííadas arriba por Navarro en el num.ancecedente» Yefte es cí principal motivo que íeñala
la JolTíe para la deputracion de las períbnas en la claufula c^terum^ihiiCiíterum cum ad exequaiioncm fr^mijjpru neqmamm quoadfvéijempcr^ JonalitQí^ interejfe,i^a La fegundoiporque no fe puede íubdclegar /7r€/mz>w por Delegada dcl Papa generalmente aperfonas inciertas aarbitrio,y elección del impetrante^ rx capead h^c de referipu La tercero^ porque los Executores députados en. dicha clauíulaj. proceden en vir**- tudde las Cenfuras fulminadas porelExecutor Romano ,lo qual fe reputa también por nuda miniflerio »cap, fin^ de ^potej}^ J«¿. Deleg.cap^ de appellat^ 8. De ellas dodrinas puede inferir ef Subexecutor,, que Tola le quedaba en fu miniílerio,. la que ct mifma Proccíl'a de Jofsiíc expreíLimente le comete, es afaber ,la iníínuacion,, notiScacion,, opublicación de él,ibi:H«;?r nofirum Pro(ie¡fíim> injmmenty, fidditer pMica-^ riprcmrent^^ afsi mifmOí laexecucion de las cofas contenidas en fu tenor^ gula, exequantur iuxta earundem Litterarum »oremJ^QS quales fe reducen áponer en la pof-- fefsión aPomar,, ypueílo en ella defenderle» ibi: Enndem J/icem^Bona'ven^Pomar in corpora-^ lempoffsfsiomm Canonicatos indocatisy ^defen^ datis indocíum ,debiéndole entender ella in-^ áuccionimitio-cotradicemey como le Ueba dicha con NavarrofupMum.S, pSatisfecha la duda propueíla arriba nom 6. en orden alo que le tocaba al Subexecutor en ía miniilerio :reílaaora fe fatisfagai porque clauíuladcl ProceíTo de Joísi^ le incrodu- Xo ai Drogreííode fu execucion? Vafe fupone» ^-fe
fe cííra; que por la claúfula ctferunif que deputá aqualcfquiera períonas Eclcíiartícas,ibi: CdLtS'^ rijque 'vtris Eclejiafikis, Pero íi fe huvicíTe leído con ía debida reflexión, íc vieran no haze la depuración aperfonas Eclcíiaflicas njtcum--, que ;flno Tolo álas conflituydas en Dignidades^ JOficios,ibi:G£/í'r^«É’ njiriiExdefiafiicis in quk i^ufeamque Dignitatibusf^ Officiis con/Htutis, 10 Se debe pues entender, que Dignidad, Loterio de re Beae£ JOficio,como afírmaLotcrio,(N)de didamen i9Z*-“*Íí "de muchos, aunque Te diflinguen en eí nom^ br^e^para eípecificar la diverfidad de ef grados pero en la fuflancia ,yrealidad convienen en denotar algún fujeto conflituydo en Dignidad,, ibi: Ltcet in regula ^onantmr tanquam dijereta T>ignitasy Eerfonatusyt^ Officiumytamen diferetm h^c pstit di'verfitatem nominis adfignijizandum dvverfitatem gradasinon autem fuffiantu-: qua-> íenus h£c eadem nomina con'veníunt in Jignifi’^ cando 'vnum aliquod Dignitatis fubieóium y luti Jimnyma ,cap» cum accejijj'ent de conJHtuf». *vhi feribentes. 11Yeflo es en tanto verdad, que comó JDJ iíente el mifino, (O) eftos nombres,Oficio, y ícoa ¡bid,num Perfonadojmas fe inventaron para diflinguir loS' grados de la Dignidad,que para feparar laDignidad de el fujeto aquien denotan, ibi; Enim 'vero 'voces ^ ijl<c potius dijl;ingumtt ,‘vt dixi ygra^* dus Dignitatis ,quam feparent Dignitatem ah aliquo/uhteclo. Dircurrafc pues, que Dignidad, uOficio condecoraba al Subexecutor,para accepnt la comüsioa dirigida por dicha cbufula, folo fcon el expreííado caracid* Yfi el mero Sacerdocio parcelo qua- U *4"
17 íidad fuíicien^te para cFicfia acceptacion, ha viniendo aauclla declarada en ía cían/ula cétíerum. debe entenderfe ,que fu deputaciony ni aun ía imagino Joíiia^, ÍQxta dXwd'.V^erbo qttodquis Oifrdjsitemente non 'videtur £ogifaJfe,(?) 12 Ya parece dexarfe perfuadido corr ía^ anrccedentes do^rinas, de que eí Sutexecutor eftaba totalmente exciuydo de íacomifsion de ÍJoíiaíi pero para que fe vean con mas eviden* cia loserrores de fu procedimiento fe da de barato, que fuera mero Subexecutof depurado en la dicha ck'ufula cizterum. Si el meró Sube-* xecutor no puede feguir el progrefro de Í3 execucion, quando' baila contradidor ^como fe lleva dicho con Navarrofupra num,6*por-» que caufa procedió ala imif^orr de Pomar,deí# preciando la opoíícion de el Cabildo ,yde ct proviftoPefía?Si para exercer jurífdiccionApoftolíca fon neceíí’arias las quálidades que pref» críve Bonifacio VIII. yconfirma el Concilio Tridentino, porqué titulo, hállandoíe deñituy-' do de todas ellas, intentó arrogarle la authorf*' dad Pontificia,blaíbnando de el carader deDelegado Apoftolico? Si el mero Subexecutor folo puede pradicar lo que exprcffamente fe le comete ,porqué motivo'^afsó ápublicar las Cenfuras de el ProceíTo de Jofsía?,quando folo fe le daba en él la acción de notificarlas? Si el Cabildo en cafo de culpable contravención,folamente incurría en la pena de fufpenfion ,y Encredichojfegun el tenor verbal de dicho Proceífo ;Porqué razón pafsb aExcomulgar alos íiete Capitulares nominatim ,quando ellos folo en reprefentacíon de Cabildo, yno como par- { Barbóla axioma cum.54.
w Barbqfa in cap.facro de fcnt.EíCComra.n.4. ^4 fñfiomsiprofecío eiiam in f^otoriis omninh erit ne^ cejfaria ficdaratio ÜUm JuJicis ,de re prtn^ cjpali iure cognofcere poterat, Yaun en codo cafo concluye afirmando indiílintamente íer inevitable la declaratoria, ibi: Ipfe ‘vero iifiinBe potius admiterem eam opimonem,qu<í de^ clarationem requirit ad excqmtiomm p(£m,etiam^ fpfo iure impofité¿, etiamfi mtorium crimenfit^ itidem eius auÜor. quodpra)cis recepijje 'videtur, ^plurirnum prohat te%t» in dici* cap» Per^venity ^in cap» Inter Diledos de exceff» Prdat. 15 Siendo pues el Proceíío de Joísiícvn |)recepto con pena deExcomunion condiciona--^ da para el caío de contravención,oculpable di-^ lacion en fu cumplimiento, íupra §. 5. num. 6» yvna Sentencia general de hombre, bajo conúicion de futuro promulgada, ih\: Et generaliter in contradidoresfententiasjerimus» Ynada mas en eftas dos infpecciones,que vna fentencia la>^ fa ah homine, ipfofado incúrfenday deviera pro-: eedérfe en ella, en conformidad de las antecedentes dodrinas ,yobfervando los terminos,' citaciones ,-y formalidades que previenen ,al modo que los refume Barboía, (V) ibi:- JnprP ma monitione ,finje citañoneprdcfigitur tsrmrnus ad quid faciendum yJuve ab eo ahjtinendo» In je^- cunda 'vero alius terminus ad dicendum ,alle^ gandam caufam ,quare non deheat citcommunicarifeu in excommunicationem comínatam. incuy ,V'"" ¡declarári: In teriia deniquey‘Vt 'compareat ad •t'l-- dendurñy iS' audiendum Je e’ícQGmmunicarti ^ cefidje excomrnunicafum-it-darararíy^ Pro excorx^ iflunicáto pubiice denuniiátiyCeduiones decerííldP^ áffigVyP^ quidern m-omtionss nuq^quarn 'pr¿^ hiuf»
14 No fe detuvo el Subexecuífor erf for^- ínaiidades ,pues cumplido el termino del pro!^' ceíío el día 1o.de Agoíío pafso err el íiguiente alas p.de la mañana áfixar cedulones,mandan^ do evitar por excomulgados álos íiete Capitu*^ Iares,^n preceder fcntencia declaratoria, ni cW tacion alguna,' dexando por ella áccíori cerrado el camino, afsr para purgar la contumaeia com'* pareciendo ,como para evitar la publicación apelando.Ella operación folo parece llebaba el fin de mover (fíxando los cedulones )el etcandaloío ruydo cjue aun íe oye, oferia por lograr fu defeo al modoy que difcretamente dejo prevenido Tertuliano (X) ibí ;Inauditam fi ¿amnant caiifamipmtcr irívidiam, imqmtatisfuj"* ficiomm merebuntm alkuim confcíentu nolemis .^üdiref quod ardientes damnare nonfojjcntí §V VÉ OfE LAS CÉNSb^RASf DEL PRÓCESSÓ de Jo/sü en el dia ii,de Agoflo,en que fe publica^ ron ,no ejba'van en el termino de poderfe declarar, ni el Subejecutor pudo pronunciar la declara’^ iOria en cafo alguno^ jAUnque lo dicho en el §. antecedente /"V demueflra claramente el errado nulo, einjufto procedimiento de el Subexecutor; no obftante no para aqui nueílro intento ,pues fe -eíliende también aadaptar al prcfente cafo el modo de proceder de los Tribunales Apoftolicosen el incurfo, declaración ,ypublicación de las cenfuras, por inobediencia, contumacia, Ro .(X) Tertuliano inApoIog cap.£í
(A) Barbota^ vota 8^ mi. í?- &!.r orebeldía,, en las caufas de execucion de Letras Apoftolicas, cxprcííando las formalidades,, jrcquiíi tos que aquellos praáican ,para que de '.fu inobfervanciaTe hagan patentes las nulidades -cometidas por el Subcxecutor en el prefente cafo. ^2Barbofa (A) explica el modo de proceder de la Rota por eílas palabras:: Rota cen- -featy dandam effe declaraioriam rnecejfe' ejiyqmd exequutoriahsfmrint legitime wtimaf£yi^ rfewati qmtuor termini ad ¿ocendtm de ^aritione iuxtajlylum Trihumlis:^ qmhtds iam eia^fis yre^ ‘inaanet obata negativaparitiottisy ex qna defn* -rnifUr Q0ntum'acia>d^ fer eam relaxafítmy qtiodpafsimferuatur comrareh£lUs,t^ inohedien^- íes. Vndefi dióii qmtmr terminiJunf Jer^aii ea Í¡)fo eenfertprohatam non fantíonem tenmi' RotOy quando y?er illumy qui parere debet,e/b aliquidfa-^ ciendum ,^mn^ doeuerit illudjecijfei nam Rot£ fiylus efiy 'vf fer'vatis quatuor terminisJolitis ad. Kdocendum deparitione yíS non doid^o detm decía-- --tatoria ,nji mtdtis decifsiombm probat Tiheod.^ ^de Rísbeis. . 5ERa obfervancia de ios quatro términos la reconocía el Card. de Luca^^B) yfuponiendo,que para la execucion con gladio eípiritual, :.^corho es la ceníura» fe requiere verdadera , .inercufable contumacia,, dizearsi: Ataue '^ eonturnaciajit magis 'veray^ inexcmfahiUsyfer'vañiíur etíam quatuor termini yquorum formuhper sFraciieos dantury fmous feruatis^^ non alias •cdeclaratorias dcnjemtur cum aliqua iuj^ofpa- Lotenodc reBene.. Aq ifney 'Vnurriy^ aliurn terminum. t4Lo.terio (C_)r previene al -Juez Executor en CB) Lúea deJudjdifc.4o; l2b-3.qí.i»uuao5.
en efta forma: VfUmfateatyf^m/mtfarUilH--- JíCtS (Iíi?TÍ pTOCcdtt ¿Z¿/ 'ViddltCCty^t nee pTdic't^itet ,. ftec^’prius caujam e'x^ediat ,> quarrí quatHOr cit0íiones ,Jub quati/íor diíjcrjis ctu—' diüTítiisy ^erjofialitev cx&cíittz coutTít iulTuJum ad docendum Jeparuijje JLitteris yquatumJalteríí •ómítmm, procejfus remamí mllusi'vf temit R(h>- fa mPlacenta Bemfici] apud Garciamde Benep partas, cap» '^» nu»l%v in^Jnsy ihi',yíliquibus etiam -ex Domtms plaiebáf capvif nullitatis^empey qno¿ non conflet decitatione ad doce/ídum fe parmjjc- Jrimo propriman licef extern alic-tresycmusJana* <^tio Juit denegara irífignatura,^ ^Paflados dkhos quacro términos,, en íosr “guales queda inexcüíabrcmentefjfuftiíicada la ^contumacia yfe incurre: la cen£jra^ fulminada^ 'én el PrOceíTov 6mandato' executívo }Jno an^- -tes-i porque folo notr dacendo de paritione ,en et qúarto termino queda convencidaia’ inobe- '* Ciencia,- contumacia^ yrebeldía,- ala qual vní-- -¿ámente jefta anexa la cenfura >afei lo írentén Barbofay yLoterio (D) con quede la tal inobfervancia de eílc eíiylo, que en el prefente ca* ib debiera obfcrvarfc por el Subexecutor, como cofa propria de el Tribunal de el Delegante, fegun Lúea (E) con la mas común,yverdadera opinión, fe evidencia amas de la infana- ‘ble nulidad ,que en fu omiEon fe cometió ,la .errónea facilidad de creer incurfos en las cenfuras alos Capitulares no folo, antes de quedar “convencidos de inobediente, íino también antes del tiempo de poder incurrirías. 6En íeguida de los quatro términos ie procede ála declaración ,para la qual aun fe Barbóla vbi fup.num 8' Lolcrio ybt íuptj^ num.112. Lúea de iud. dilc-40 num. 37:
é8 (F) cita al irtcurfo, afsi lo afirma Loeerío (F) yes LbteT.vbí(ap.a.ij f^Barboía (G) en el inílrumento íw??? (G) Barbofa in prax.eXJg peaf,iQfir.S.:fol.?5’ (W cenfurarum, que pone ála letra ,el que por comprehendcr todo el progreío, modo ,yforma defde la notifícacion de el mandato halla la declaratoria ,es digno de leerfe- 7Ella fentencia declaratoria en níngua cafo puede proferirfe por el Subexecutor depurado in ^artíbus ,aunque tuviera el cara<fler de Juez Subdelegado :porque en el cafo dé contravención no tiene conocimiento alguno de las caufas de la contradiccioní yfu miniílerio folo es intimar las Letras ,yreproducirlas al Tribunal .de donde dimanaron, para que en .él paífados los quatro términos fe proceda ala declaratoria. Tiene lugar ella dodrina ^tanto en las executoriales en forma, ude cofa Juzga^ da como en los mandatos deirnmhendo’. porqué -en todc^ queda excluydo el Executor in far-^ poder pronunciar fentencia declaratoriaj yíi lo executa procede de hecho ,yatenta conocidamente.Todo afsi lo comprehendeBarbofa (H) con fuma claridad, ydiílincion cuya letra, aunque prolixa no fe puede omitir porque -convence el intento. ' SDize afsi: Sciendum ej}, Litteras pr^di^as exequHforiahs {fea mandata de immittendoy avJ manutenendoy qué de todos habla )deftylo con» tniti Jíídici Sí^bdelegatOy cui illdí pr^fentaíi debení pciYteJe oppomntey non potejtpYOcedeve ddíili* quam exequutionemy ^Jde fa¿Ío procejerü >de* clavando uduerjam partem excommunicatarn ,ex €0 qmd dicdis Litteris parere mluit ,attentabit, Qum partes illins fmt in ref-irendo jmpliciter¡non
autem mcognofcen^o Jecau/s cómráíiBíonts, ck ta, 7proíigue: Hííiufmodi emm SMelcgati fiué exeqmtores mnpoPnt i» partibm hoc cafu aliud facere quam exeqmioriales intimaréi qmfm intU' mau dehem in Rota refrodm,- ad hoc.'vtfer^atis quatuor termims ad doeendum de pantioneJer^ *varifolitis pofsit ad declaratoriam procedí,quarn-^ *vis de parhionet'vel alia legitima exequutiofze norf doceatur,fiJémsfiat,imrat manifefia attetatcit2í,j froCigue:Pr<tfatuJ^ylu hahere locurrí etia quodiri exeqmiorialibm m%CMTERVM, effent dati exeqmtores’. nam requirebattir iniimatio ,eiufque reproduóiio, Et quambis alii ex fieperim citatü lo^ quantur wexecuutorialibus reí iudicatiZf ídem di'^ cendum 'videiur irt exequutorialibus mandati d¿ immittendoyin quibus militat eadem ratio: nam lú cet omnes exequutórlales excommunich ex ttinc,C^ etid mandent denuntiari excomunicatos', in ómnibus lame intelligitur coditio,SI SINE IVSTA CAí^^ SA EJoN PARyERlE^cAe quano prius coj^ iarepofsit,qud fuerit data setecia declaratoria, ad quam Rota non procedit ,nifiprécmifs diéiis qua-* tuor termims ad docendum de paritione ,qufferi nonpojjet per exequutorem inpartibus iqu£ ratio cum militet in 'vtroqué cafu pari modofiylus Rot£ debet procederé etiam in exequutorialibus man^ dati de immittendo, 'vtfuií infpetie admijfum in Tirafonen» Decimarum, yotras muchas deciíio- ^nes de Roca que cita. 5> Confirma efta dodrina expreffam'ente el Card. de Lúea, (I) ibi :ISJon potejiiamen ad declaratoriam de'veniri per pudúes exequutores de partibus ,qui in Litteris Exequutórialibus depu~ íatifunt'. qmniam ifiorum iurifdi^to conffht in S ci) Loca de ludic. dife^ 40.aua3.Joa.
70qmmJtfaBifmt circa confumationém alíete fum f^etierum eXeqmtioms ynon autem drea ifiam. Pera es digna de toda reparo lo que aña- ^e> pues condena por manifiefto error,y digno de caíligo que los ^x^cutorts; de fartibm procedan álas cenfuras, víurpando la autoridad de Delegados Apoílolicos, ytiene por mayor abíurdo el que las publiquen en virtud de defpa-^ chos, que ofon puros monitorios,, 6no contienen realmente en si mas que vna £mple citación ibi; Q^are manvfefius efi error yj^unitions quoque digntís illorum eííequutorum de ^ariibus^ nonfolumffecialium yfed etiam illorum,. quijub genere -ferjonarum in EcleJiaJHca Dignitate exifi> tentium defutantur ,dum affumendc munus Deh<* gati Afp.ofiolici ad cenfurasfroeedunr ,quod feius efiy nonfolum idagunt,quanda agitur defor* malibus exequmorialibusfedetid'vbi defmplicibus MONITQKIS ^DITORISCamera, ^el de inhibitionihus Rofalibus,ac de illis exfeditionibus, infubfianña aliudnon imfortantynlffm^lp^ semeitationem* lo Colija pues de aquí el diícurío mas apafíonado> que Íí el Cardenal de Lúea tiene por error maniíieiío, ydigno de caíligo ,que los Executores cípeciales degartü^us procedan ala declaratoria* yeeníuras, ypor mayor abfufido,. que lo ptaéiiquen con puros Monitorios, ycon defpachos de íTmple citac¿on,qaanto ma^ yor lera eí error ,yquanto mas rcprelieníible el, abíurdo de que el Subexecutor en el pre** fcnte cafo aya procedido íin preceder declaratoria, apublicar Ceníuras con vn deípaclio, o proceíío rimportancia íe reduxo árna :'íim-
íimple citación? vt íLprí í. VerdaJeramcrite dirá ,, que en efta* acción fe añadieron gra-- dos al error ,yfe aumencaroni ^ritosi par^ éI caftigo. 51 VIL ;i 0^E LOS CEDULONES COM SE ^tiblico: la Excomuniónfaerm mfolemms yy mefecian^eynictcdiw algano^ AK iguarmente,. que' la precipitacioiü dct Subexecutor en? cometer los fo** bredichos; injuftos dcrordenes^ es dignade feu paro la ligereza de hazerlos notorios,, jpatentes; átodos; en los CeduFones,, que fíx5| los quá¿ fes aunque fu idea los formó para alarde de li Excomunión ,eu realidad nofueron íino vá jpublico repetido maniíicfto de Fas nulidades, A injufticias de fu proceder^ pues cxplkabaíi cil fu contexto la ninguna fe que mereCian, por el total defe¿fo de la requerida folémnidád eA ellos. -3Eílableció Inocencio IV.(A) que el qne , Excomulga, proftera la Excomunión poreleri-»- medicinaiis de fent.' to, ibi: Qpiifqais igitar €Xcormmmcar,eXXomMHni-- cxcom. ia ó. caíioncnt inJcri^tispT&fcraf» E(\.€ eCQtltó' no há de fer como quiera ,fino publico,- autentico, y fellado; afsi lo afirman los Salmantícenres con otros muchos^ (B) Immo etiam reqtdritnr ferif-- tmameífe publicam,fmauihmicamy'vel^giilo T^11 ^1•rT3- 1cenf. cap. 1.pun«. 6. autbmtico figtliatam ab tpfo Jmíce ,'vel ab alt» Hus nomine JubJcri^farn, 5I>cbe eferivirfe aísi mifino exprc^nientc (k) SaIm«nfctratt.iode
Cap.Medicinalis 5Salmantibidcmi CD} Salg.dc retcn.paft.s; cap. 24. n. 3r. Gutiérrez Canoniq.lib-i.cap. Xnun3-5 s. Boígafío de irregularitatibus part.é.q.S.tit de pubiicat. cxcotnm. nu.z.fol. 357, 72 te la caufa, porque fe pronuncia la Excomlinion .(C) ibi; Caufam emmuntcatioms exfrejje con/- cril^aíf propter ¿juam excommumcaíio proferutur. Ella caufa ha de fer eípecial, yno generaUafsi lo íienten exemplifícandolo los Padres Salman-^ ticenícs,* ihi’.Quandp in ¿iüo cap,{Scilicet JVLe^ dicinalis )petitur confcripHo cauféi, ob qpíam fer-* turcenjmay nonJolum caufam ingenereípoflulat /cribendam,fedin/pede, Quare non/atisfacit lu^ dex/fid obligutionij/i dicav. Oh contumadam Pe-* irum/u/pendo, uel excommunico,/edexprimere dehet inparticulari delidumirdicendo: quia talis. rem/a'vit hoc 'vel illudfacere, licet legitime mónitas eum excomunico, /u/pendo,aut interdko, ..4 Qi^ndo le ha de publicar laExcomuniori jpor denunciación ,fe ha de leer en la Igleíia Sentencia, yquando folamente fíxando cedulo- »nes, íe ha de fíxar la mifma Sentencia ,yella miírña íirve de Cedulón. Afsi lo conteílan Salgado, yGutiérrez (D^ ibi :Publicatio excommunicationisfii in-duitate, loco, aut Parrocha excomunicati in publica Miffa populari, 'vel in/ermonibus ,aliove adu frequentato per Populumf aut per af/xiónem Sententú in lods puUiciskPodas las circunílancias que deben llevar tales cedulones para hazer autentica la publicación de la Excomunión las de/crive puntuales Borgaíío (£} ibi; Hodie in puhlicatione excomunicaiionis/er'vatur modus, ^ordo traditus in dido capéCum medicinalis, ^¿e excomunicatiomjit puhlüum in/irumentum continens nomen ^fádids excomunicantis ,nomen excommunícati ,nomen adeuius injiantiam excommunicatur ,^cau/am quare excomunkaiuj ,Cf hoc in/humentum robora-
73 raiur teJ^ihMs,&ftgiÜo e'xcomíímcañtis.^ affin-* tur in loasftélicis, futa ^aHü Ecdejiaítro^ cmalis yfui? qm excommunicatus degit, exMe pmt ceduU ah ípfo originali ,qu^Jubfcrihuntur fi^r curjorem ,(S hd ajfigumur in lecis puhlicis unitno partis, * 5 Todos e/los re<]míitos tienen e/pecial razón para fu vfo, pues la de averfe de proíe-- lir infcripiíSy la declaro el mifmo Papa Inocencio, que es :para que los Juezes ni obren cort aprefuráda imprudencia, ni con precipitada cemeridad: pues quando la fentencia íe eferibejíe advierte con efta paufada acción, que es lo que mas conviene,eI animo fe c6pone,y la ira fe foíícga^ibr./^fJudíeos nonfeflinatOyUníerey^ imprsH denter ex quacumque le'uifsima caufa, 'Vnicó 'úer^ hofcenjurcgladio quem iugulazt: nam dumf enten'* fiaferihituriquid magis deceat ad*vertitur ,mens eompomiury irafedatur. 6La de aver de fer publica, yauthenticai es: porque lia de tener fuerza, en todo cafo en quaiquiera Tribunal ,yen qualquiera parce que fe probrio la cenfura afsi los Salnaanticenfes, (F) ibi: Ita 'Vt haheat 'vim prohandi latam cenfu* Saliñani.ibidcaj rám tum apud eum,tum apudSuperiorem,tUm apud alios qmfeumque, • 7La de aver de declararle caula elpeclal,y no general cs;o para que el reo fepa,porquc de-* íi¿io es cenfurado, ylo enmiende ,opara^que I conde al Superior de la judiíicacíon del Juez, j bparaque el mifmo, que excomulga ,' no dife^ rencie las caufas, fcñalando aora vnas, delpaes Otras, afsi lo afirman los mifmos (G) ibi: Kfút data illius fenientiéí copiay reusfeiatf cutus delicti -p ^cau^
in eis aBihus extramiicialilíis e%ila?íí ,mcuu hus, 'vitando eos, non ejfent lac e:KCcnw-unica^ lione ,qu£ nulla ej^ ,exQommunkaii feccarenl^ Secundo quod injuriam faeit. ,qui exccmmunica^ lumfrdtendemem Juam exccmmumcaticnem nuU lam ejfe ,'vitat mhis ,in quihus 'vitaiio ejh ilH frqudiciális, e% InnocendS aJiis in caf,Jolet* Y huyendo de vn error ,darían en otro ,iuxí4 illud GloJJét, Dum 'vitant^ulH 'vitiain contraria currante Ofegun el Provervio común* Incidit in Scyllam cupiens 'vitare Caryhdim^ 7Los Concapitulares con mayoría de ra-' zon no debían obfervar las Genruras,ni e^eitar álos públicadosjpues fueron teftígos de la ape. lacio,dicción^ óalegato de nulídad,que fe hizo en Cabildo :yafsi no tuvieron razón alguna para arrojarlos de sij antes bien en executar lo contrario, huvieran feguido la dodrina de (Iriocen.in.cap.Pafto- Inocencio,(P) ihi: Excommunkatum foj^ appej-^ rah«, vcttua eap latiof^sm gJJ'g ^Di'vinis eijckndum; imb pof->. *Idem in cap-píledif Je alios Canónicos cum illoJécurecelehare,Me- ,reciendo en cíla acción la alabanza de íeguír ^^7 confcjo mas fano ,como íintio el mifmo ^ ^^ket Archiepijcopus poft appellatio* ^nemprddióiam, de quaJihi per officialis Liiteras íaj p^otuerat, Decanum denuncia'verit e'vitandum’ S_/ '!/ K, .h¡* Senonenjes iamen Canónicos (qui faniori dudii ñ!y .^u¿J oTrrj> rl •\.1^-n )commumcarunt eidem ,'vt appellationt 9-adnos interpojtd magis, quam denunciaticni ab f, rtrcí>;/tV?a 2i ¿¿e,trí?Lyií ^trcbiepijcopo jaóid dejerrent ,inculpabiles ju^ ‘dicamus. -/ gTampoco debieran de manera alguna abñenerfe de ingerirfc in Di'vinis: porgue la >apc' ,/n, h-cyíST-^^ ruvrí ,,JÍ- '7a//urrt
fQl Aleif'ftier i'I io cap Ad prasfcntií de ap^] CR) Navaffó íup.sa. Sí apeldcian legitima qoe ínterpuíeroñ de las Geniuras# los libraba aísi dr ti temor de incurrir en irregularidad, como de padecer la me- nor iuci|uietud. Afsi lo decreto AÍexandro III. (Q^do'y.Iieoque manJamasfqaatsnas ^r^diclam ^J'resbytsrum^fro eo qmdpófi cxcommunkationem centra appeltationem jabdam Di'vina canta^viff. nullatenus inquietes jfed ad eumliatum reducá^ omma^n que erant tempere appellationis emijf€f yNavarro obferva lo mífmo, (R) ibi; Quando quis e^commanicatur pofi appellationsm Ugiti-* mam^nón tenetur defijiere dDi'vinis^ necfi cele* hrat Divina,'vllam irregalaritatem incurrit,neC nÁlatenus it^quietandas efi. 5>Efta diípi>l5cion tiene Íugír, rió fofoquiri-f do la caufa de 1¿Í apelación fuefle predramen-» te probáblej aunque derpues fe declare injuña^ como dize el miímo, ,(S) ibí; ^ppellatio enim excauía prohabili interpo/ita ambilat cenfuras tit.dt óñedégati ct>ü£ ^7^/7 J1 emnes pofl ea'm latas setíam/i pójpsa declaretur - caajum appellandi non fuiffe ]uftam. Sino también aunque fueííe ilegitima ,con tal ,que el celebrante la juzgafl'e valida, ydcípues fe declarare,que no tuvo fundamento. Afsi Barbofa, (T) ibi :Í/MÍK CUrkus irregulam ejí B-rbofa iu cap.ad pr;, cenfendus yquipoji appellaíionem etiam illegi* fcntumdc appcl.a. iimam ah excommnnicatioñis jententia contra Js hatam, exiflimans ‘Validám ejfe Jaam appellationm *cinte abfolutionem ohtentam celebranje-* fif\ etiamfi pofiea pronuntiatumjuerit, eam ap* pellattonem firmitatem non hahaijfe ,ex Na* 'Varfo, Salceda yLanceloto, Spino,^ Cenedo, 1oFinalmente tiene lugar la dicha diípoíl€Íon,aunque no fe huvicra interpuedo apda^ X Navarro tom.t.coñCi
S2 don, como la excomunión padecieífe algun^i Navarro in cap.cnm Nulidad.AÍsi lo dixo Navarro,(V) de autoridad coaiiogat rcmed-a.n.f de mucÍios,ibi:^^^^r»2<í»/ omnesfradiciiyiexiu in cap» adpr/íjetítianijlocum habere in ómnibus cafi-' %n í^uíbus excommunicatio nulla (j^uosjcri* hit glof.fingularis in cap,Pr£set*deJent,excc»in C, 11Parece que las dodrinas íbbredichas affeguran baftancemente ,que los fíete Capitukres ,ni incurrieron en las Cenfuras, ni menos .devieron fcr evitados. Pero para mayor convencimiento de efía verdad ,yafsi mifnio para claro argumento del injuílo proceder de el Subexecutor ,como también, para autlientica prueba, ycalifícacion íegura de la prudente rcfolucion de dicíios Capitularesjno fe pueden omitir la dodrina, yexprefsiones de Gu-^ Gattcrrcz^ 3Íontc.qq. en cafo idéntico,fucedido en fíi iib. i,cap.4.a nutn.3S* propria Iglefía,comprehende entrambas eoíasr yfquc ad 30.acreditado la operación de efíos, yreprobando» los excefos de aquel, 12 Afirma efíe Autor, que el que obtiene Executoriales contra el poííehedor del Benefícío, ío que deve hazer es, notificarlas,y reproucirlas al juez de donde dimanaron ,yeri ningún cafo tomar la póífefsion ,ni por si >ni por el Executor depurado, rcfííliendo el poflehedor :porque la poffefíon afsi obtenida, es revocable, de eftilo,y pradica de la CuriaKo-. i^fi H^is lite contro'verfa íeniettf^ ilam, ^exequmoriah. •, i^r I-jj j(^yLíís»Ky praMS ^^troduxit jiiyg attentatorum re- *pOcaTÍ propria authoritate apr^hert'^. fam^
fim, ’Vflenam Exiqutoris ehaí ;mfi ame eií apuhenfamm ipfa Littera oJk»fe,alque imima. ufuerim -viaapo^pri ,&pqfi.a rePreducie Cí4fn imtmations Andiiori in Rota.. II i!^j. refiriencío el eftifo,queíe dicho al cíe proeederfe hcchíi Mreproducción dcfpues de las quatro citacio* nts ála declaratoria ,agravación Ó^c./Tn que antes deeñas diligencias fe tengaeí que reíif* te por exeómulgadoj yafírma,que en efíafor^ rna,y no de otra fe toma la poírefsion canoni^ camente, ibi: Quifolet quatuordiatÍQne,s ieett’». nereymonéns eum ,doceat cur nor^^^riieritdz^ nifi legitimo fe excufaret, eum declarat incurrip irp cenfuras y^alias ^wnas ití exequHtorialihus, eomentasf ^Juccefsi'Vefroceditur adagra'vatio-- nsñí yacjiagerle dicat yeumgrius notz habendum ^ro eXQomunicatOy ^ita babeturcanonicé fojjéfsioyñon'alias. 14Da la razón ,que fe Ileba dicha, con Barbora,§^.5.». S. jes como le íígue,ibí :Nam licef exequuióriales excommumcenty'Vt ex tuneji^ eiiam mandent dertufttiari excommumeatumy tt» ómnibus tamen intelligitur conditio yji non pa^ ruerit. Quod autem nonparueritJine iujía cau» fay non prius quam fuerit lata declaratoriaypríí^ cedentihus prsdifHs citationibusy caterifque fu^ pradiciis confiabit. 15 Confirma las antecedentes dodrinas con autoridad deOdaviano Veíírio,que amoneña alos Executores in partibus ,áquienes fe Tubdelega la execucion de íemejantes Letras, no pradiquen otra diligencia, que intimarlas álos jntruíbs ,yhecho cíio,no íe pro* CC'
H ceda ala vlterior excQucion ante dicíios ExecuCores,íino que fe reproduzcan lasLetras coa relación de lu notificación al Juez de donde dimanaion,ibi :Quod no'vijsítne tej^atur •vianusVífirmsylib %,irí Romam yiuléí a¿Í» cap- *vlt,n,\6,'vbi inJumma admonetf quod Exeí^uto^ res in partibus ,quihusfubdelegatur exequuHó earundem Litterarum idumtaxat Litleras e%e->^ 4¡uutoriales condemmtOf ac intrufis intiment, prirmmpartem ipfartim Litterarum ,'videlket rnonitionis cañóme^ adparendum rei iudicateiiin'^ fra íriginta dierum terminum dumíaxat exe-^ ^uanturüoc j'aóio ,fíou procedatur ad 'vlterio^ rem exequmionem coram dióiis Exeqmtorihus-^ Jed Littert reprodmanmr in Curia coram Au* ¿itore y'vna cum reíalione intimationis :^ihi late ágil deforma ^líeríoris procejfus ,exe*^ quutionis, 1^El cafo que propone es: que fe pre^ fcnüaron al,Cabildo de la Sanca IgleEa de Giu-" dad Rodrigo vnas Letras Executoriales,gana* das en Rota por vn Clérigo de la Dioceíi de Falencia, en contumacia de D. Juan de Silva, Arcediano de Sagubal en dicha Igleííajen que , mandaba el Auditor al Arcediano, dimitieífe el Arcedianato ,yal Cabildo con pena de Ex-^ comunión lai€ Sentemiéi infmgulos de CapiiUt^ lo yque dentro de feis dias immitieífen en la poflefsion al dicho Clérigo, expeliendo alArccdiano.se requirió con ellas al Cabildo ,y Arcediano» que fe hallaba pre/ente en el ,J aunque cíl^ contradixo, reclamo, protefto» J apelo de execucion, fue deípojado ,¿imitido el en cumplitnienco de las Letras
fr3S Apoífoíicás, ií)i; loüm cajurii iam fnm inpraxi m'una AnhUmmatus de Sagt^ halCt'vitatenJiStí^am^híí coñdemnatus incontu* macTam,^per cmtradióias D.'^óancs de Syl'vd modernaspoj^eJIcTj ad inftanttam eiufdem íleri^^ ci Palentin€ Dmcejis, 'vt dimitteret dí^um Ar^' éidiaQomtum0 inpofi/smem eiufdem mitteretar prafatus Clefüus, Taddem exequaióTiales Litíer^fuper hoc exhibit€ fueruní in hoo CápU tulo CMíaten/íf mi Auditor Roté Judex Qáufé pncépitfub pana excommunicámnis laté tentU infmgulos de Capitulo y'UtimréJex die-^ rumfpañurn eafdem Litterés exequerentur iát’S quein pojfefsiónern diÜi Aréidiacondtus mitte^ fent diüum 'viHofefrii de coHdemndtúm depojfef Jione amo*veréní''0 eUrri eijdern Littefis ddjióto^ re requi/itumfuitpréfdturn Cdpitulumfuper ea-^ rum 'Vera ,^áüuali éxéquutióne,'vtpr^pertur facienda» Et curtí dicius cóndemnatUs ibiderri tan* quam Cánonicus intétefet ,cui etiani imimata fuerunt exequutoHaleSi confradixit,reclama*vitf protejiatus eJtyUtque ah exequutione Capituli appella'vit yficquéfpolidtusfuitfud pojfefsionéi ^ad'uerfarius rnijfus in eandem authoritate düm tarum Litter,ApoJi,Í^ iuxta ipfarum thenorem, \q Recurrió el Arcediano ala RealGhancillería de Valladolid ,yobtuvo reintegraríe en la poííersion,poT no averíe procedido con* forme al dicho cftilo, ypraáica de la Curia Romana,ibiiTiaWííWí cauja perdura ad regalem Cancellariam Pimianami idem D, Joannesfuii réintegratus, reftitums,atque manutentus iñfuá poffefsione,iuxta pr^fatumflylum,praximqueR0* mam Ct^ru^qm in hac caufa per AuditoresRe* Y
Sé gíos ffiií ohfer'vaía. Contra^iceníe emm 'vicíoy ¿íon eratfibi auferenia poJfe/sÍo,fed exequutoria'^' Jes eidem intimatíí reproducend^ coram eódemjdu'^- düore, dquo emanarant ,difcernend^ erant sitañones informafupradi¿Ía,eid ’vlterioremprO’>' Sejfpm,^ ad canonicdí pofjefsionis obfentionem, 18Por eftc caro,eíti¡e,y pradica acónfe-- ja al que obtiene talesLetras de execucion no íe haga ifnitir, bailando contradicción en la poííefsion^ ni infle para clloy íino que reproduzca fus J^etras,para que íe cumplan confort íne ála pradicaípprque de lo contrarío,quan^' do le parecoabrevia íu negocio, ocupando laí po(fefsion,:Ce expone amajores' gaftos,y dilareioncs, '^y. Cau^at igipmpar^ 'i;im€m,ne pojf' mniradj^ienern requirat Exéq^pioremjfi'Ue iña-^ pitídumf reum 'virjute dtñarum e')íeqú0oriar l^um dpojfefsione amov^atifeqm' in ppfr fe/wnemytíec ^Iterms ad exeqmíiomm e4mndem’ procedáis fed exeqmWiales mmmtimatíone JeJ gfíimo fa^A eidem/íudiíoriprodmat ante capño-^ nem pojfejñoms ,'Vf pr^fatus fiylm fer^etur^ qlias enim omnia ermt attentata ,p’ dum kre^ ojius fihi ^onfidereAjídtrlongioti mprat immoder Tañfque fíimpñhm affcietnr»^ 19 Concluye advirtiendo al Cabildo el modo, conque íe ha de portar en cafo de que no obftante la contradicción, fe le injfta aque ponga en execucíon íemejantes Letrasj.y dir 2e. que íi comprehende álos Capitulares el temor de las Cenfuras ,yles parece fe expor ^en al peligro de incurrirías en ao dar cumplimiento adichas Letras, en el termino que prefixan, pueden dar la poffeísion: la que aunque
que ferl afentacía'r ycontra la’formaiy^v.ii.u,. fe le Bla parte ,que inílo' para' elloy ihfCapiulumautem ip/anij nihilomims^¿paróte infietur y-Vt ad eXeqmtimem'procedar mun^^ dtm exequumialiumyqMam^is nonJerrúm^^ muy Jíylp *vt £n)itet timorem incurreaii Jen-- fenmmpr^fatamexcommmüaíionu^ ío¡e% ¿ierum¡patioprdmas Limras-m^^ qmmryfifuim perkdofe £Xpnat £y:Qommunica^^ iiomsr,poterit£asommtío^ putety .quiadho£ Capüídmn y'uol diim Exe-° qmíorem rsquiftberit, -2(0 el Cabildo' tíene caüía|üíla, y' quiere íayorecer al poffebedor,^ puede fobre- &lier en el cumplimiento de ]ás> Ectras jlas quales ya tienen fu execucion fu/jyenra,por 4a <5po£cion de el pofícliedor yaunque no incurriría en las cenfuras cominadasv por no dar Cumplifííiento' alas Letras dentro de' el termino reñaíado en ellas,, atentoel dicho'eftiloj no obílante puede amayor' cautela apelar de ellas, dentro de el térnano' dicho; ycon eíla diligencia quedara el Cabildo' con total Icguaidad en fu acción,- yfuera de todo' eferupu. lo, yíemor^ ibi» Si tawt£ií>¡iih/ijis3it£. ii¡ia í£in¡4t Capmhm^poffejfori fadvere,'vif acon^ iradOHomr arque redamaños ipjiusypotentfu-* perfedere in 'vlteriori exequutione earundemLií* íerariím-.quaudo quidem ip/dfu/penditur ex prt-* ¡atapojfefforis comradimoney^ admaíoremeau^ ielam ¡irequifitumfuerity -vt 'vlteriuspmedat. in exeqmtione exequutorialium iuxtaípfarum Umrcniy appellef al eifdem durante di^o termi* nofhi conc£j¡o in prlídicíis Litteris ad£X^qjiutia* nem
(Z) D.Augüft.ia ca^. Hlud plaacíi-g.^ 88 »em ipfarum antequam in frxfatamfentemiam edccommmicatioms imurraí: qm non incurritur ipíXtaJupradicií^m pr^dióia appellaíió wrefi4 fpendit eandem fententtam excommunica-^ iionis eft exprejfnm in dic» cap» praterea de appelL Hocquefado omnifcrupulo ,limore careHt* 2.1 Én viíla de efle cafo, yconíejos de Gutiérrez, bien fe puede conocer quan bien fundada ha eíiado la operación de los fíete Capitulares>qu3nafcgurada han tenido, ytie-* nen íu ferenidad ,yquan ágenos pudieron ,y pueden eftar de el tetnor, oeícrupulo de aves incurrido en las cenfuras,con que vanamente los han crehido ligados:y afsi mifmo,Gon qua5 ta verdad puede cada vno de ellos dezir con S. Agufíin: (Z) Illudplañe non temere dixerim qüodifi quifqteamfidelium fuerit anathematiza'^ iíis in'jujky potim ei oherit quifacit ,quam qu\ hítmpatitm inmriam* j. IX. I gVE EL ILLVSTRISSIMO ^SEñoR Nuncio de Efpafía pudo conocer en efia cauja dé las cenfuras yymandarlas alzarycomo lo laa execuiado. íAí^zaronfe las cenfuraSíquitandore los JL cedulones por el Subcxecutor ,ctt Cüplímieto de vn defpacho de el ¿eñorNucio, en qafsi lo madaba apedimento de los dichos fíeteCapitulares publicados,y con los relcvaces méritos de íer el de^acho de Jofa» poílerior, dos
dos años áía pojGfersio de Peña,yde las apelaciones interpaeílaSíj de los teíiimohibs de lo obrado por elSubexecuüor. Hecba ella diíigéciadosCapitulares^q quedara en Terueljíeguri lo de David:(A) Trepiiauermí tímóre 'vhi noneraí /imor,rp[ctcñandó eíie rezeJo^con ía duda de ílel Señor Nuncio tenia Jurirdicción erí cíle cafo, por 1er la excomunión rerervada a- Jofsiíe, oáíu Superior, de la, que les pareciaí no podia abíohcr el Iluílrirsimo Señor Nun< Píalm^ts^, CIO. «2No venia el defpacho de íu íluHrirsi-^* faia en términos dcabfoluclon :porque de íaf cenfura nula no fe abrucí ve, ydado cafo,que en el viniera, eííá la duda decidida por eIPa<f pa Clemente III. (B) el qual confultadoiw»»* ahfolutionis henejicipim ajfeqmfitury qmpro in^ iedione mannunm inpericos excommumeatio^ <^IefncnUlI in cAa Tsem incurreruntyt^ aLegatis Cardirtalibusyqui de Senfe latere Romam RomificU ¿efiimntm pro tem->: fore abfol'vuntury cum iidem Legati tnandaturri fnper hoc non ojiendant exprejfum? Reípondió: Stiper quo id njolurñus ate obfernjariyijt eos ha-t keas absq omní pmmé<tHtmmsfcrUpulo abjalu^* iosyqms co/Hterit atalihus beneficia abfolutionis adeptos. YBarbofa (C) de autoridad de Villadiego, Cambara, Grafsis, Azorío, yotros at íienta: que el Legado puede abrolver ab aliis excommanicationibus PapóL rejer'vatisynififmrit excommunicatio ita Pap£ refer'vata ,vt in ipfa conftimione exprtjse ¿Katur, qmddñutió alio, nift dPapapofsit abfoHñ.^X qual texto es adaptable al Señor Nuncio, por tener facultad de Legado álatere, 'vt tnfra nu. lo. ZEs CC) iuréÉcír^ íiaft.hb.i.cap. y.Q.2^ &ad cap.Ad emiaeo. tiam n.í.
;SaIg,dift .cap .*¿.0, 34 garfia ibidetn a.|í. (Z), García vbi ia£< alacere,dn* en las que hade aver primera infíancia, ode fu natnra*^ leza deben expedirfe por la perfona áquien Se cometen, como Ton las matrimoniales ,y msíndatos de pro'vidmdo ypero en las letras expedidas en forma graciofa ,íi es Executor .•vniverfal de Letras Ápoftolkas ,puede introducírfe ,como íiente Salgado (V)^ ex magm camfat puede kazerlo en las de el argumento. JlÍsí lo afirma Barbofa, (X) yañade de auto-» lidad de Mandofio:g|í(?¿/ legati ¿e lut&ve^oh eo-* rum amplif simas jacultates inhihem Ddegatü AppoJiolkíSyex qm reprefentam perjonam Pa-^ ££ eiüfque *vkes gertsn't* \6 No tiene logar el argumento en el pre* íente cafo; pues el Señor Nuncio no fe ha in* terpuefto en la execucion de la Bula de Pomar, ni menos la ha impedido :porque folamente ha mandado revocar lo executado íTn facultad,comiíion,ni Jurisdicción por el Subejecutor, en quanto era excefo cometido por perfona particular,y que obrava contra derechotreduciendole álos términos de fu comiííion,declarando afsi miímo nulo lo excedido, mandandofelo reponer ,yJuntamente que oyefle áPeña,yobraffe conforme aDerecho, en ebarticulo de repoficion de atentados ,y ^umdo le huviera impedido el vfo de fu comifion, aviendo tan grande caufa, como avia, pudiera averio executado. a^^gumento es el deGarcia (Z) que fiente :que aunque en las facultades de elNuneio de Efpaña íe lee la de poder cones, por las facultades de Legado rígidas aparticulares Executores ,
ftocer, yferfnínar ías apeíacíofieá ííteípücfía^ ala Sede i^pcñolica de las caufas civiles# y criínina!ts,aun de los Delegados Apoñolicos^ pero fe ftKrJen exceptar las Beneíiciales,coma fe lee en las de dicko D. Cefar Speciano #pof lo (]ue de la de el prefente cafo como cal ,nc# pudo conocer el Señor Nuncio^ 1 8 Aeílo fe refponde: <^üe por cáuíasSenefíciales enciende el dicho García (A) do agitar dumtaxat de collationé iam fatia #%éI facisnda, 0*fio de titulo^Jeu iure in ré #'vd ai rem: qmdfi ex parte 'vnius agitar de obtinenia collatíone Bem^tij, 0* ex parte alterias pr€teñ^ diturt qtíod nonJit locas collationi, fed qaodfieri debeat fupprefio illius #tañe non dicetar caufá proprie Beneficialís ,0* Namiaspoterit illani commitere, 0* terminarei Yeñe es fencir de la Rota. Etfimiliterfi agatuf de mnione perpetua Benejicij #ait caafam defiñere ejfé Béneficialernt Adaptables eran eñas' doéírinas al prefente ca* foj pues la preteníion de Pomar es,(]ue fubííf*, ta la colación de laPrebertda,y la de el Cabildo,c]ue fe conícrve la erección deDofioral. , ip Pero el cafo de la duda eñá fuera de los términos #yargumentos# pues la caufa de que ha conocido el Señor Nunciones criminal incurjas cenfararum, yde excefos de el Subexecutor,íín tocar en cofa alguna de Beneficialj yaunque tocara ,coníieífa el raifmo García, que otros Nuncios de Clemente VlILSine iü jicultate dabant Bre'via ad caajas BeneficialeSi. 0" de eis cogmfcebanti forte non. habebatar dicia refiriciio infaisfacultatibusiqaod e 20 Finalmente la Rota (B) Bb «eis apparef» aprueba ,y
aS apoya tales repoíT tér minos de cefufas^y ciofies de el grávame en la revocacio de eüas decretada,tato por elTribunal de laNuciatura,co mo por elOrdinariojes termínate,yeípecialiíímala decir.BraGarenfe, corU Ccrdii’vafibr.Fuit refolutum cenfurasfcilicet ah Ojficiali Bracha^ renji tanq!4am ExequttíóreyípoJ^olico fulminatas nuUaSi ^attentatas\ narn dJententia /tiius dahatuf appdláíiv Cf^m ageretur contra pof* fejjorem jde éum remo'vendo) quo cajú Exe^ qtmfor dehef aburriere partes ^udícis ,^dicitur rnixtus^ ac appellatione pendente nonpotmt cen^ fnras fulminare,cita, jpro{igüe:£? hoc mnhum iufiificahatur fiantegrauamine, cnm dicdafem ientia fuerit re^ocata primo ah Auditore Lega» íH, deindegd Vicario Vlishonenfi,(^ curncau'* Ja hodie pendeat in Rota coram me,fmt perDo-f minos decrefurn, c» ai No íe puede dexar de íiazer íería rCí^ Bexion: en que aísi los Capituíares que quedadion en la Igleía, como los demas que apoya-» ban,o fomentaban las operaciones de el 5ub» cxecutGr,l}uvieííen pueílo folo duda en la Jo-» lifdiecion de el lluílrifsimo Señor Nuncio,fobre alzar las céfüras,y fobre Glos íiete Capitu? lares eftaba libres de ellas,quádo era mas Julio aveí tenido prefentes otras razones de dudar, c6 cnyo examen,ydeciíio fe pudiera aver evií tado tantos efcandalos ,yaver igualmente atendido, afsí honor, yfcííego de vnos ,y otros, como aUmayor vtiiidad de lalgleña.y defenfa de fus drechosipor lo que 22 Fuera Julio aver dudado: íi los Getc Capitulares publicado^ avian, incurrido la Exco-
comuniorr quando no íe deícubre’ acción alguna en todo el progreffo de el prefente cafo, (jue no ofrezca razón evidente paradudary íi avian incurrido en ella. Pues fe pudiera dudar, :íi el defpacho notificado er^ decreto executiv o,opor la opoficion de el Cabildo, yPeña puro monirorio,. refueitoenf citación. Lofegundo :Ci Ce avía obfervadoel eftilo,y orden debido en fu execucíon';£(? ter-* tero 'i fi la apelación interpuefta avia íufpendi*^ do, no folo la execucíonyfino también el incurfo en las cenfuras. Lo quartot íí el Subexe^ cutor tenia juriídiccion en eíle cafo,u obrabade hecho. Lo quinto :fi era' Juez competente para declarar la excomunión Lofexto :fi fe avia de creer,yeftat áfolo fu dicho,- para que por el fe eviraífen como excomorgadosjquan-- do elDrecho (C). difpone,no fede credito aun W ^.Cap.PIacmt al Obifpo que ahrma, aver alguno incurrido- -i' - en excomunión,- fino lo prueba con otros do— Gumentos. Lo feptimo :fi; bailaba para la precifa folemnidad de la publicación vn quartillo de papelr fin firmav nr fubfcripcion alguna, quando difpone también el Drecho, (D) que no fe prefuma por el Juez,- fino en quan- to coila por legicímos documentos, como fon las cicriturasjque ante Notario,o teiligos abonados fe deben recibir de todas las diligencias de el )uy2Íc:X(? o¿favo:G la Excomunión, como fu pubiieacio eran nulas, quado padecia losvicios de nulidad, que átodas luces defeubre eiie efcrico,y numera vna Gloíía. (E) 2jYfinalmente quando aííegura Piñateh,(F) que es cofa dura entender, que incurra Cap'.quoniam centradeProbati^ (By GíoíTa ín cap.Prsfentí dcfenr.exccm.in5. (F) Piííateli tonJ.4.C0ílfuIt IJ3.au. 3a.
Saíaiant.traél.io cení. cap. I. puaft. per totum. lOQ en la excomunión, quien por mantener Tu derecho ,que pudiera defender, no folo con los recurfos regulares ,ííno también con la fuerza,no obedece inftantaneamente aqualquier precepto,que fe impone; quando ninguno eílá obligado aceder de fu derecho, ydcxarlo indefenfo,ibi: Durum enim effet, quodquifque, ex €0 qmd illico mnparuerit iniuflo precepto , pojjefsionemJuam non dimiferitjqmm armis qpiíh qas defeniere poteft, imidat in excommunicatio^ ' nsm: Cum nsmo teneatur cedere iureJm ,illum-* íqm dimitiere indefenfumiVerboJuperioris, Siendo cietto, como proíígue el mifmo ,que los que afsi fe deíienden, de ninguna manera fe pueden llamar contumaces, ni menos incur- Tír la pena de excomulgados, ibi: Ideoque re-- fifisntesfe, iuraqusfuá defendendo non pojfunt dici contumaces, ñeque excommunicationis pce-^ nam incurrere», 2.4 De aqui pues fe puede inferir :quari Judo devia fer el fendmiento de los ííete Capitulares, de que edas dudas no huvieífen fufcitado el menor e/crupulo ,ni aun fe Iiuvief^ fen imaginado talesj pues qualquiera de ellas> que fe huviera tenido prefente, badava ainclinar el animo de los Capitulares ,que quedaron, ano evitar alos publicados, jferenarlos de el efcrupulo,que pudiera aver cocebido fu vano temor, ymas quado tenían eífe cfec- to por fer todas dudas de Drecho ,como fien, ten los PP. Salmant. (G) con el Doaor An- 1(5, gelico. ,25 En fuma,todas las razones, que ocur^ rieron fueron evidencias para evitarlos,y folo du"
dudas para no admitirlos; jde cite dudar, IcP que no avia para que, y' emitir la?bien funda-* das dudas rque pudiera prevenir aún la re-*^ ñexion mas defmayada, oei mas ligero eíiuv dio,fe dexa inferir £ñ violécia; quan delicada,^ yfañidiofa eílaba la voluntad,que quifo íimu-r lar eícrupulo de beber vn moíqaito,y' afeitar naufeas de conciencia delicada con los temo-s“ res de tal Excomuni6,y reparos volutarios eií. la facultad del feñor NSciojquado Íjo aver arqueado cfcandalos,rviíinrazones,experiment^ iflj’uílicias c6eftatura de Camellos,aprob3ndcr en eflo la debit juriídiccíon de Moffen Vicente Barrachina yfphiloíbfando dcfpucs fobre' la autentica amplifsima autoridad de fu Iluítri/síma el fenor Nuncíoven’ que parece digno áe acordarfe el lugar de San Mathco, (H) 5bi :Dmes céci íx Qolañies ettlk-emt' Camellum autem gluHenie^ yCon la exprefsion' de San Hilario (I) fobre el iriifmo texto ,ibi ;/rriiet Chrifii*s- ferihamm mcola^dts culicibus diligentiarrif quorum in glütiendis Camellis ejfet incuria, Yciertamente ,que el que ideó la Confulta ,parece dexó refueíta la duda de Julio Caponio, (k) ibh An ipfe dignusfit fcc* na, an fr&7nio,an zelo ^uJUtH ogeratus^an 'vin* ¿ici£ njenenum e'vomuerit. m Matnci S3.v'.2^; Hilar, apad Alapi Math.cap.33 .V* 24 jahCaponias .£2.3.14. 25 No es menos eftraña la preteífon de quitar los frutos, ydiftribuciones álos fíete Capitulares, con ocaíton de la Excomunión ;por mas que fe quiera cohoneñar con el eferupuio de fer ínteres de la Fabrica: al que fatisfa- .^ cen todos los AA. en punto de Excomunión 14^ Uula, einjuíla. Yen el cafo prefente ,aunque fuera la Excomunión juila, Gutiérrez (L) en Ce ter- i
10 2 eerixiinos de diiiribucíones, yfrutos, que afirma, fe ganan por fer ia Excomunión por cau-^ fa de la Igleíia. En quanto ádiftribuciones, ibi: igitm h^c itafe babeante qmd ahjenti pro negotnSi (S 'Vtilttate- EcdefidL frudus Préí’> bend^, ataus refidemu comedamur, mérito, 'vt Ídem dkendum Jit iti ahfemihus jah Ecclejia per e^communicatiomm, pro caufa,^ inris defenfio^ nef^ m'Viilhafem ipfms Ecclejidt^ 27 En quanto afrutos, dize afsi :Quinmi Jupradida commums regula, qm haheti 'Vt iufh- ^communieatus nou lucretur frudusfuií Pr<z-^' hendey fvel Benejici'j ,limitari poierit wCano-^ nieo Prtzhendata ,*uel alio Beüeficiato ,qui oh iaufam Ecde/iíg fm excommunkaiur, Coniingit enimftpifsime ,quodEpifeopi,fi've alij Prúa^^ ff, 'vel Judices Dehgaií Jdppo^lki excommuni-r eant Capitulum, 'vel Canomeos fingidos ,aliofi-k que BeneficíalosJuíí Ecdeftát ,*vel alterius ,pT(r QaufisyUelpr^heminetijsJuarufn Éulefiarum/üet pro dehito aliquo Capimti’,fi hocfiat iniufte^om: ej^ dubium, nifi quod Imrantur frudusper pradida in 4, limitalione ,fi 'verb yujie adhuc. ídemprobo, quoufque conuincantur iuridicei .quia pro njtilitate ,^dejenfione inrisfu€ Eedéfi<£% id patitur exifhmans iujiam caufam fo^erh quare ipfius frudibus, atque pro^entibus mérito pn^vaHnon deb^,Sicut enim, ^bi quis pro amk co molefiias, damnaque patitur, ^ad fuam inf^ tantiam detentus 2« carcere exifiit aLuo lemforis fpano , prdtcio urnofatufiat, íom nomms ,quamo melius idfini ¿éet per. Ec~
Ecdef¡am .r(¡ñotifc^i^.€ ipfus Bmefciatusfro eius cauja.^ euam ime aej^enderet irrequljiius temtur excommunkíitienejerituf^ MullaJiquidcm maiop amiciíia ejl,üuam Ecclejia ergafuos^ 28 Siendo pues cierEo: í^uc la mas verda-r dera, yreligiofa amiílad, es la que profcfla la^ ü^leíía coa ios Tuyos, la naüural debida corref-^ pondiencia ácanta fineza, movió alos ficte- Capitulares apadecer las finrazones ,yatro-^ pellamientos que fufrieron ,ylos finfabores,» ydeícomodidades ,que paíTaron: pues es jufita ley de la gratitud ,que fi la Iglefia ama ,y honra con tan maternal aíe(íio álus hijos,que ios hijos con fidelidad ingenua amen, firvan^ ydefiendan afu Iglefia. Ytodo lo obrado ert fii refolucion, yquanto íc lleva efcrito en eñe papel lo fujetan al Juyzio de la vniverfal ,y Cenfuta de los dodos* i ADr»T>~J^edroAraf coi yValagítete Canónigo de la Santa Iglcjtan de Teruel, AViendo viño con Íería reflexión eñe Papel, cuy otitulo es :la Inocencia ,y ’^u/Picia ‘Vindicadas ,he obfervado en el vna gran claridad en la relación del hecho,y buen método en fu divifion,a cuyas dos circunñancias acompañan lo do<ño, ybien fundado de fus refolucioncs en los que ofrece; desé* peñando llenamente fu propuefta,convencien* do átodas luces fu intento,con reglas elemeo**
104 tales de Derecíio, punüualifsimasjy terminan* tes dodrinas de los mas claíicos Autores en cfta materia,tanto,cjue parezca no dejar razón alguna de dudar en contrarioy ííendo cierto, que aunque no expuíiera otros motivos ,que los expendidos en los §§.3.)r 5*eran fuficientes para calificar de prudente, Juña, razonable, ayrofa,y bien vifta la refolucion del Cabildo de la Santa Iglefia Cathedral de Teruel en et dia 4. de Agofto del año paífado de 1728. Por fer recibida,ycomún conclufion de to^ dos los AA. que fe debe citar al poífeliedor, antes de removerlo de fu poífeísion,y aunque en los expreííados §§*2.y 5*7 difcur-* ib del papel quede abundantemente abruelt^ €ña conclufion ,que en derecho es eviden» te,y no necefitade mas apoyo,que fu inícripcion, fin embargó me ha parecido no omitir la dodrina deAmayden,¿/í Dafarü,Autor ^clafico;y de no pequeña nota en ella materia, trata difufamente del Executor mero,yquando Te haze mixto,al nu,^o yal 'verj, quoadprimamtáizG'. Quoad prirnum^ neminem amo'vendum dfuá poffsfsione ,ahfqus citañone tquia Pojfejfor ad 'verbum Executorts non tenetur deferere Juam pojfefsionem ,con que no aviendo precedido citación del Dodoral que poíTehia el Canonicato ,fue fin contro ?erfia ,prudente ,acertada ,yJuila la refolucion del Cabildo ,que nunca devia proceder fin relevante inexcufable motivo, contra fu propio hecho,en la elección delDoctoral, por eíle, yios fuperiores le^ales„ motivos que expreíía el Dodor Don PedroArafeoc
105 Canónigo de la Santa Iglefía de Teruel ,me conformo en todo con fu rcfolucion: SuD eadcm cenfura* Dr. D,Román Blanco,Colegial en el Real, y Mayor de S. Vicente Mártir de Haefca, Cathedratico de Prima de Cánones ^ defu Vni'ver/idad iyCanónigo Docloral de la^ S. Igíefia Cathedral de la mijma Cmdad. ’Afsi lo entiendo, Dr» D. Nicolás Alfonfo Blafcoy Chamayte ,antes Colegial en el Real ,yMayor de S. Vicente Mártir de Huefca,Cathedratico deCanones enfu Vni- *verfidadyy aoraAbogado de losReales Con^ fejos enZaragofayy de Camara^y con exer-^^ cício delSerenifsimoSenor Jnfate DSelipe» Dr. D. layme Dozy Nahal, CpU^l^ d Real ,y Mayor ¿e San Vicente Maritr Je Huefiá,CatheJratko de Sexto de la mijma Vnizier/idad ,yAbogado de los Reales Confejoyen Zarugijtja» Dr»D. '^ofeph Balongay Colegial en el Real^y MLayor de S»Vtcete deHuefcayantes Cathe-^ dratico deCanones defuVni'verfidad,y aora yibogado de IgsReales Cofejos enZarago^a, D» Antonio Abadía yTamarít ,Abogado de los Reales Confejos en Zaragoza» AUiendo leydo con reflexión efte Papel de la Inocencia ,y ~^uflicia Vindicadas, yTÍÍto los fundamentos que tan dogamente expende fu Autor ,guftofo me fubfcrivo a Dd Cts
2 bus huiura3C<lí anciiendo eífdem Epifcopo, ¿c Capitulo ampliislmú iDduIiüm luxu perita concefsíc, íubíatís de medio quibufcúquc refcrvationibus s&affcdioaibus lA poftoHcis tan gcneralibas, quáoi ípecialibus, &iliis etiá cx vacatíonc InCuria per obitum Civilem.ac altera malori, &prxftaatíori per obitum oaturaiem apud Sede claufa ic corporc luris, vt fuoc verba, 3bi {mn dm Cano^dcatusy C9* díías frakndas eiufdetn Ecdefta ftitfío loco tpiO'íif Wíodo yiacatuTos ,CP* caturasit^ ^uaVis de cauíaSedt^pof'^ tolica. ^omodoUhet rej^^cr'^atós 'vel tos ac referyauí.yel Cí» tnam yidcllcct pro ^no CUrico ifé fresh^ltm Magifiro TheologU.áU tsrwn yer$,C^ alteram CanofiicatuS)Cfi* alendas huhjmodi pro altero Cli^i. co,fzu freshytcro Decmorum.feu lurts ytriufcpae DoBore authoruateces* tenO' te pramifsis perpetuo defUnamm ,c^; afsipnamus infraferiftis tawen Legilus,e^ conduiomlus adioBtSi'oiidiccü i^uod duoCayionicciíus Traborda humfmodi pro Magijlro in eadem Theo^ logia ,ac pro 2)ecrctoyum ,feu Ixtris ytriufíjue ’DoBore.M prafenur dejlina-^ tiyue defiinata.e?^ afízgnata^ cwn primvm illa.aut eo^ium^ cí^ eanm alter» altera tam hac prima yicet deinceps perpemis fiituris tempo- -fV>uSi qumefeumípaei^^ quiU-fris modiSi c?* ex qtiorumcumque 'Pc-rfonis etia »cjírisi<?‘ ^omani pontificis pro tempare ext^etais [eu quorumCumqueSanc^ f^ZotnanaEccle^a Cardinalmm etiaiR tune \mntium Familmihsxontimu Commenfalibus^feu Romana CuriaOffieialthus^ñiít alids quomodclibct refer^ yaticnem. Índacentibus-jí^ altas quottis modo ctiam apud Sedem ^pcfúlicarm cúamper obitum inpradiBa Romana CiiñaMiam in aliquo ex menfih-usSe* di ^pojlohca pradíBa rejeryatis yacaberint^ ¡eu ex alia qmyis caufa^if. pofítionitdpopoliea (pecialiter^yel alias generalitér refetyatiytsr rejcryata, pí ex generan referyatione afBi, C?* ap feBa exiftant CP>e, tvi Jiquet ex tenore eiuídem Indultííub Darum Rowx quinto decimoKalen.Mai/, ícu f7. Aprilís 172$* Summ í» litt. gNupcf autem cu vacafl'etTbcfauraría dláx Cathedralis Fedebaí Tcrulen, in menícLSan(£tai Sedi rcícfvato ,San^iísinaus Dominus Nofter illam cotulft JofephoMar^ tioez de Eípejo cumDecreto vacalíonis Canonicatus ,6c Prabendas obtentorum, de quibus fíe vacantibus, vt dicí folet iuxta Decrctum, pofteá providic R.D.Bonaventurá Pomar Adveríarium cura datfuia tamen ;^udum fquidm c?* dumrrado eomm difpoftio ad nos hac ^^epertineat \6c cum expreísioné ,attento quod^ yt 2)ileBis\ariter iijs Capitulóles^ (danonicis ptimodiBa ^pffel-recordat. Innoceníium Papam Xlil mamPradeeeSorerru^of. trum concepta,^ fdt aucd duoCanonuatus.a» dua PrabendaprU. mdiB^Ecckfaprimo loco quoyjs mo-, do
lo y4caitífh^ racaturd, &fJí cauja Scdi ^.fojldic^ fr^dicTa quorrMikt rc{£t\atii tír rífef^atd ,Cí>* ñjftBhyd ajfcB^} V'íííWjC?* \níi y'ídelicet ffo yTIO elenco.fcu frcshyieroMa^ £^(1^0 va ’J'kolo^uí-jCilter yero^(-) altera Canonicatus^ (S‘ Traknd^ haiufmodi pro altero Clerico^ fett ^resíytero 3)ecretorumi feu luris yttiu[(^ue%)oBore pr&yio taVken. Concurfuy ac rt£orofo 'Examinet ac per EkBicnem aíiignaííj cí^ üfúgnata caiflerent. Volurr.us praterea cjucd Cauonicatus tíP* ^raíen da primodiBi yt pote iuxta ^ecrctum yacanteSjfulf d, Indulto non comprchendantur&’c. 5vt plcne legitur ia ciídem Lítterisper Adveríarium ^xpeditisj Suwm. num.ll 4Více autem vería perRcvereri- Hiísinium EpiícopütD, Capitulunij &Canonices vigore íupramemorati ladulti Innocennani,quod iam fucrac vfque ab ipramec dic pübli* cacuoa mpícnoCapituloj&' ^eius limites condimin cciam. Statutum Capitularé devcolü fule ad aífixionemEdiéiorumjfaítoquc interOppoficores coníueto experimeato ad formam priacdiifiarum Cooftitutionum Apoftolicarum Sixti,Leonisj Gregorij ad prafatjam Canonicaturn, Se Prxbendam fie vt fupra 'Kacantcs, 'cle^us fuit Reverendifsimus Domiaus Petrusde Peña non miaús Ncbilitatc Natalium,quam omaium virtutam generellluftrís, qui vigore ele^loaís haiufmodi fuit lude ab Ordinario proviíus, Se in poííeísioneai irnm^us nvm^ li ^4* .3 5Habita de bis notitia per AdveriariuíDjCuravit priús fignariCotrií'ioc.eni áSanCbiísirnoDorriino Noftro dircclam Sacrx Rotse Au* diicrio íuper csecutior.c fuarutn Litterarum Apoftolicarum,íed iadé mutato co.ofilio adi je R. P. D* Cauccíum ,alterum ex defignads Executoribus in eiídcm {uisLiitcris Apoftolicis, obtÍDuiique ab eoProceflam fulmínatum vcacum man-* dato de ioimicteadojquorutn vigore elc^o ia Partibus ia Subcxecurcrem quodam Cicríco ,íea Presbprero eius Cooíaoouineo, Se falJ minatis ab co Ccoíuris tam contra’ PriocipalenDjquám centra Capitulum>6e Canonices quantum vía huiulmcdi Preceílus fulminad teíoU vaotur in íimpiicecn citatloLem,6e non detur illis exe'.utio, jjxta tradita per Salufl.Jyberdn prax-lib ^ eap-i'^ .num.i tPfe<pien.i adhuc nulliter, Se de facfo ípoliato violentei» d. D. PrincipaÜ in poflíeísione dictorum Caaonlcatus ,Se Praebendaí fe inirufit. 6Qaocircá habito perCapicu'u,* 6e Canónicos recuríu ad SanctifsimuruDotniaumNGftrumjSe pror^ rc<^is eidetn precibus pro effecbuaG done Indulti vna cum conce.sione novas provifioüis iuxtá iilius forma ad favorern Principalis declaradone inexequibiiitatís Bal-, larum-diai PomarAdver ari| pro, pter carum rubrepnonem,& in.uofirteatiam,ac errcneitarern^ecreti, quod Caooaicatus,Se Pr^oeada vt ^'Ff PO' li
4 poté íaxta Dccrcrum vácanrcí,rüb indulto non comprefaendcrcntur, pjacuic eidetnSaíióbíísimo Domino Noíiro bcnigoé ía prsemífsis dcputare bañe Congregaticncm Partí' cuJarcra trlumEminentiísimorum, í& Reverendíbimorum Dominorara Cardioalíum, quoad omnia ia precibüs espofita, Summaño num^y &cüm hodié Cauía propoiii contiagatjíupplícamus humiiitér nícU vendum ;Conjíate ac cow-^jchurift^- myacaimis iaxü Victmm inhduU tOi^c dejuhre^tione, t^,mlluate Litmanm ^dyerfañjlZ &aanuendú iDftaQiix ípc haud dubia Coofidimus iprout obfequendísimís vocis cnixé deprecamuh 7Quoníam exordíendo dífeurfum acompratbéafione vacatioms iuxtá Decretum ínlndulto, dubitari mÍDÍmé peteft, quín huiufmodi Tacado fie patcnter incluía,fiyc exatoineotur verba Indulti ia ecrum }atitudÍDC,& generaUraíe ,fivé ctía lo particulari exprefsionc, &in iadiviouojSi examincotur ínquam ía ecrum /aticudinc, Se gcncralítatej Nam Papa expreísé voluit ia Indulto, quod dúo Canonkacus ,5c Przbendae primo vácaturi, St vaca • turx iuEctlefia TerüIcnjSc quovís modo >6c quavis de cauía Sedí lApoñoIícac quotnodolibet refervati, vel afFc6li;ac refervatx.veí aíFectXjípe(9:afe debercatad cle^ionc Epiícopi y6c Capiculi pro duobus .Clcricis-, feu Presbytsris, vno ídlícctMaoiftro in Thcologia;,^ -ro Decretorum, feu vtríarqu’clurís ^o&oreiStívímario diBo %wn. primo ibí •^uoyis modo ya» caturosyyacaturas"^ 6c ínfra : titfcíim<^e¡^ ^iíufyis modis ex ^o<i rumcumtjue ferfonis t^c. racayermi qux autem verba ita gencraliter prolata iodudunt fine dubio quamcumque vacationc!B,6c conrequenter etiam üíam nuncupatam iuxta Decretum per aíTequutionem ia« compatibílís apud Sedcn3,cutn hoG fie de natura illarum didrionum^ modo^ Us medís Iatnpledétium omnem caímn vacaíionis,8c etiam qui alias non venirct, T>ec.conf.^Z 6.míin, 2if^ SoccUIm, conf.2,min.2i,liki,Mi\ nock a* de ncup^ fof remed.ó. nim.í4., ^5c bcae vo-^ Juntas Papx in concedendo dccla<; rata rcmanctper verba vníverfalí* étíam circa ea, quxrcquiruoc parw ticuíarcm, 5c cxprcííam mentionc# vt dícunt gaírieltit icre^Uur.concluJ^^,mm.A-y hú gon\al 8. Caneedglo^. 9rJm>2$. ewndm* husf^^athfdiH,33^,nim.2,'Rot2^ decif^¡6$t ^art, i.dherf. cora fmo decif2Qg^ lih.uin correBi .8 Et ío noflrís íadividuaÜbus terminis ,quod per füprarclataia yerborum amplirudiaem ccníeatui; loclufus omnis vacádi modus aperte determioat Text.iñ caf.S-ufccfcum tgio^. ytrh» £xprefse %^ncha* ran.nu. zyerf» XJt ergo JmpetraftSyZy* rr4nc.7 am. 9Mreferifuin óJehíuh cap.Sedpetjm^m nm»iM aceujaü ?4.
?únj de ftpgndih. 3.tjUAfi I S fj.U-26^ .in fu ^¿irlof de Sfifc f> fatt ^ot decij .i%de rcfer\ett. tn de- ^.ade^. 57. num. 24.2» fn. "xerjc XJt ^.ccram deid \mco "ierho dtcamiSAYTiendn YeguU. €Í/.7 i-num.grtwP eoram Senicafa. de trknnali i. §£t ideo, ZoU 9Facilius vbi prouc iri hypothcj>ofl TSÍoyarin famm. Tud^y deci(,z r. fi agicur de íolo prxiudicío concenum. 8. xoram 3mÍTícafa diBa de^ dentís, contra quero loduítum vcníc late intcrprxtaadumjad Teier.ía cag.Cum DiUBi de donat ca^^Olim de ierbftgnifíc.ZotJecif. 33. 4.Í0OT.3, decif^iio, num. 6. receñí. CP* fofi "Noyar in fumm ^ulUr^ decifi^.nu. ii»<y dec» loi. tMfn, 12.coram £mer. /utu 10 Nec obl^atsquod vacatio ¡uxtá Decrecam per aíl'ccutioncai íacompacibílis apud Sedero reqairac ípeeiaiem, Se iDdivíduaro rocutio- DC£n,fio minús nunquam in Indul- to íatelHgatur conccífa: Nim pro haíuá óbícd:i rernctione diftíngucfe opporcec duas fpecicá vacatíonú ia Curia, quaram vna eft per cbitana nacuraíero apudScdero,dequa loquítur Texf in cap.ticct,ce in cap, ^rctfenti déi'ráhen.m 6.& plene exeif-Tl* num.^. Urecen decif ’)99,¡ feqej fau \8. 11Appiicando ad rcro Gloqua-’ rcur de prima ípccic yacatiooisjbcc eft de %a:atioc.e propria per cbiiu naturalero apudScdeaijSe tune vtíque verúm eft, quod proprer illaax maioreoijSc cxrcris alíjs poicatíoretn rc'crvationcm clauíarn ía corpcreluris ex ceníura prxdíéli Ttxt tn cap. cap Trtefenti ddPrA^cJ in 6.qux nafeitur ex huioíroodí vacatione propria per obíturo nacura- Icm apud Sedera,requíratur ía Indulto roeatio lpcciaUs,& indi^fidua fía miousoon intcUiasturtcnccíTa, ve noranc Scriber tes <áprxdidlutn cap.lic'ct) Dcrnpc ^ívdtáan rifi,^.. aniv^uc ccmmurjíter Eneas aeFalconibus in traff de replí.ac Rot decif 17 l.nHnu2,ce 3. coferyat qu<eji.4: púncipal cí* fam 3icb.C^ decif.73.num 4c» ^.co- Simenett eoden. traB.quaf: ram Senincafz cuna alíjs ibí fusé re- ’ji.num,\.c^ quafi %i,%%mA.qo7r.c\ latís,&bxc dicitur vacatio propria ad regul de triennal quaf 3i.§. Secüalia vero per obiram dvif^,nemdum Triñlegium-, ,^¿der.t. ad greger: pe per refígnationS, per aflecutiodecif. 1291oCor, \al ad re^ul S Dcm incompatibUis ,per privado- Cicf] n.mm.syCrañan drfcpc 982 Dcm, per contraftum^ matriraoníj jí2<?».4.cí>' /equen Xoe. coram in Curia, Se fíraiiia, Se bxc dicitur impropria ,vt benc diftingueodo Toam rpecíem ab altera tradunc ^errad.iyi prax.^enefe. hh.% cap. i. hn decif 848 mem.fard.Caprar.decif 673* *-u*n ó \2 Sí vero loquaniur de íCeunda &altera ípecic vacationis improprix per pbitum ciyílcro; qualis ia«
ter alias eft vacatíoper aÜecutvone incSpadbllis, de qua agitur mprxícDti induaiva relervatioms ex diipofiíione Sxtra^ag ad rÉgtmm de •Ptakn ,&tune nulla requirkur mentio fpecialis,fed Ipfummec Intíulrum generale, íads íuperque eft ^d effeauín includeudi hanc vacalioDca3,& comprxhendeodi reíervationís contentas iii dXdí'^ Extfd’ ^ag.adngtmm. vt firmavít %ot, 2$.ü>* 29‘^ í/ed/ 5 »tt7M.46»C?* fe^.pdrt- 4*recen* Cí>* cortí'tn fa, mem. \^kx.VUl decif^ 197. num 26 ibi :¡juagrofter Indult» gmeuite conferendi refernata, compre-^ ¡jendere cíiarn rejcr'^auones contentan in diBa Extrayiítg.ad tegmm* 13 Haud obíiiiente, qa'od Idem, íít vacare ía Curia, ac per obitum apud Sedeña,vndé inferendo, quod pro vtraque requíratur Indultum ípeciale.quia hoc eft érroneum, & tiullateaus fafibftitj Nam alia eft vacado propria per obitum naturalem apud Sedetn,&: alia eíl vacatío per obitum civilem,&; valde diferunt Ínter fe vacare in Curia, 5c vacare apud Sedem,DaiuBeneíicia, Güx vacant apud Sedetn dícuntur yacaré in Curia,non tameae contra, Beneficia,qux vacant mCuria, 'dícuntur apud Sedean vacare ,micos enim eft vacare iaCuria,quam .yacaré apudSedem vt bene tradunt 'Com¿(in re¡ul. <li! triew^^- ' f¡uyn,2.z^ 5.Covartív^pr^^-f^p ¿e referyat j.» ^ ^D,num> 4.CorPpiLad hguL ?>• 13.ntm.A-9 fEribus feguen fanf* de rcfügfnt^tdik 9* i 7Ahique ^Adden-in fin. yerb. yacarei. ^arboJJe Epifcop.part.3.dlIegat.$7^ ‘nun%. 2A-.y^^/‘''^^ ^denif^otídecifi. 3^*. num. 2.corani‘PmOi<^ pcft "Noyar-ift fuinm3udar.decif.3i.num 6.CP* in recen decif*lA-'nuin,22.t?' 23-fciYt^ 12 .^ decifi99.n.um.i.p4rt.lS* O* in Tíomana tBenoficiatus S* fetri 182 Junij i<374.§- Secundo corAtn Vice^ comité. 14 Ex verbis itaque generalious Indulti comprxhenfa eft vacatio iu^tá Dccretum, at nunc aíTumptu incaleícit in imroenfum fi ponderentur verba ípccialia eiufdem la-, dultij Papa enira^ poft fadam ex-* preísionem omnium vacationuiri quomodocurrjqúe fuccedentiuirt eciam ex períonisFamiliariü Sum-r mi Pontifícis, &Saní^x Romana^ Ecelefix Cardinalium, &Ofíicía- Ijum Romanx Curix fuperaddidic illa alia individualia verba, ibi :feü Orlüs epioyis modo EEI.AMxA^V’B, SBV EMUfOSTOliC.J-M f%AT>lCT.AM ,ETI.AM *EEZ, o^iTVM m ,Summario díBo num^pfimo Utt. S. qux autetn verba litteralitcr oftendunt fuiCTe cotnprxhcnfam in Indulto vtramque vacationem propriam, Se impropriam per obitum fciliccc naturalem,& civiletn apudSedem,St ini Curia,Se confequenter vacationem iuxw íermox quia
qnia vacstío !usía Decréíutn non eít alia vacado, quatn vacatio impropria apud Sedem, ve líquee ex praxi CancellarisB, quae ia vacatione iuxta Decretum non dat aliam reíervationemjqaátn apud Sedem, &oflendunt ipfaemet litterac Adveríarij, ibí ex eo^fiod nos idos per folam codutioniSiC^ proVifionUThefaU' rarids Ecelefíce T>ignita.tis tnihi fovséyi pojl ^onúficaUm ntaioris extftentis ceno tune expreso modo yacantis dileBo filio jofepho Marttné^deSfpajo p7<£díBos Canonicíit'Uin.^cr ‘Traben, dam tune obtinenti t^pofiolicd autho ritxte faBATum coneefifionem XJtA^ CME VBCEEVIMVS IVXTU VECZBTV MHVlVSMOVl ^PVD SBTíBM B^MTBM VcAC^VETtmr ,ET vu- QElSlT sAJ> T7t/£.SE’1<IS c^e.nos úbíi’resbitefoTemUn eyc. ;Se probanc commuaicer DD» 5c prxcetcrísXo/.c/c executUut&r part.idn addit ad cap,6,mm. r7^."Barbof de Offic.C^ potefl.Epijcop.aüegAt.^ T^num^ lA-piítt.i* J^urg-de Sensf. epiAfi.'i* fiUm.zó ^,Card.de Luc.de'Benefic difc, 1o\dub nam. ^,infupplcm.part. 4.6c admific Dataria ia canfaVerceilen. Gebeunea ,8calliarú propofíta ÍQ ^Congregatione Partícuíari fub die ó.Julij íuperioris anni ,proüc es reftri£fcu&^Í,5c iurts tune cemporis ex elus parte diftríbuto íub §. ^4*&58. 14 Qumimóetfi laduítum loqueretur de fola vacatioae propria per obicuin natnraleiii apadSedetn 7 adKüc compracbendcrct quaíeumq alias rclervationes, quiá vbi eft dero2,atio maiorljSc fórdori ieíervatioai iníertx in corpore íuris, cenfetar ctiara fa«51:a d'erogatio csteris alijs reíervacíonibuSj qax lo nge minores, dudo argumento a maiori ad minas, quod in terminís terminantibus bené comprobar, 5c exornar ad reguL SCancélim^ ^.protemial. nu.l3^> ^ot. d^cij'' 549* nti'm* feqMn p^rt. 19 .recenQ- tom. 2. .1- 15 Sinc vilo pxnitus clubuandi principio,quaodo proiic coniigit la prxfenti, eadem eft ratio derogandi:Papa enim inindulto derogavic maiori reícrvationi propter id, quod non exiftentibus in noftraEccíefia Cathedrali prxdiítis duobus Canonícatibus Doéboraíi ,8c Magiftraíi íicuti in alijs Eceleíijs Hífpaniarum, máximum indé reíuítarec prxiuditium Divino Cuicui,Ecclefix decori, 5c faluci Animaruin, vt leaitur in Indulro SummJiB.nu» iJit qu* áutetn rano cum xque militec tana ia vDa,quám in aña reíervacione, fateri vtique opportec, quod íi Papa tollere voluic cnaioretn refervationem ex obitu naturali apud Sedem, itá eciam tollere voluerít quamcumque allá mínorem,vc beo eargüir CorX^l 5• trocemial ¿rs S. C- fiecjuen. ^ax Iordan.tom.2.de ’Benefx.lihio.m. de ^enefic.affiB.num.s 62 .Cerrad, in. prax.^B^neficJib.l.cap 6.nU-m- S8.* yer¡ic.z^ IketfiHoyar.in. [umm Gg Com-
8 Commentar. 11 .r,ufn. ló.Cáfiropal. Oper Motil part.l.trciB íS.difput-l puna. 16r.ttm 9-^ot 549- num» tS.part-19tcfn.\. tacen. i6 Nihii rcf{agaorc,qaod Deeretuoi de vacando caufet aíFcd:ionc> íeü reíervadonem ípecíalcna propter appoíitíonem manusPapaedustá ’Tay.t tn ctíp.yt noflrum ¿a appellat ty maxtr£t\ag. ad Zomani ^ontificis §^amani epu que de ^rcehen» quiá ia Indulto dataeíl ecianiEpI(copo,6c Capiculo individua facultas diípocendi de primis daobus Ganonicatibus qaoaaoJolibet refervatis ,Sc íífeélis, ve ex leéiura ciutJe'Ti Indulti Sumtn.d. mmA.lut.%yi ts^ S. ;& cofequenter dubitarl non potelti quin faéfca fit comprahcníío ctiaíH afFc8:cruni ex appofitíone manus Summi Pontificis» Tondut de'Scnef, part.i.cap 3. §6. num.iZ.^ot coram ^unttJecif. i9Q.in pñncip. 8c poft ^oxar in fumm Sudit decif.^ i.num» 5>.ibi ,* Sola ighut ajfeBio ex pracé’ denú CommendaxS^c.non impedixu 2?. ?ro Legatum^ ¿pula Trioratum contto- "íerjutn conferre po^c-t tum haheat fa-' tultutem conf ¿tendí Senefícia. etiam <*/*- faBdt vltrá quod inútil eeft quererc ¿c hac afFedtione in prareotijvbi lüblata in Indulto refervatione per aíTecntionem incompatibiÜs apud Scdjem Papa maaus appcfuic ex falío prxfuppoíitojquod coUatío ad fe periiaerct in vim ciurdetn praí cxilleatis refervatioDÍS 5iuxtá ea, qua; tradic JEmas de Falco» de ref^' ^dU^enefc.qud^.^. prine. 19¿, mm.ii. ^ot.corctm ^urait decif. 36J ntím. 10. decif. jZ.nutn. I» ibique ^dden. Iht, .A* 17 Minuíqjead rem pertiaet, quod ideen Decrecum de vacando coatineac ípeciaíem iohibitionena^ per quatn íinc lígate manus inferiorum Collatorum, nec pofsit ab alio fieri provi fio >quám aPapa, quii etiam alia: refervationes coadnenc iahíbitionem fivé gcacraiem, five fpecialem, Lomr de re henefUh 2. qu<&^.27.num,^6»t.ot decif. 29.fuh ñuw.l.yferfJtefn \tdctur eajui deTrd.\ hen in noy.Tut.decif 151. num.2 lih^ 3, 8c vbi fablata cíl rcfcrvaciojíub-^ lata eft etiam inhibido tanquata accefibría, Qemin. in cap prafenú itt ^rinc.vbi Franc. in 3. notaba de offei leg ‘Prob ad Monacb. in cap, ttbiqui nunt. 19. in fin c?* tíUm. fitpq. de ref* cñpt in 6IPoí decif. mm partí recen. tT decif. jZ, nunu 6.coram 3utatt. 18Dato autem ex hís,quod lar dultum con3pra:hcndat ,prout eft indubitafum omnes cafas vacado-! nis, 8c cthm per obítum naturalc» 8c civilem apud Sedem, 8c in CuJ da jfuperfluum eft fermoncm ha* bere de gratia provifiva controverfi Canonic tas per D, Pomar Adveríadum reportara, quia i3:u oca*: li apparec nuüa ,&ÍacxiqüibilÍ5 proprcr vitiunj íubreptíoois, iuxté Jext. in cap. ad auras infin. cap. ai audieritiam n2. íb¡ ^^yíbb.tmm^ 54 cr Felin.Kum.22.de refeript. Xce. 7,ibiqac Adden.nu.1^
torayñ hll. dectf» 15 3. €3 ¿eáf.2^9-num.^* (Sjeqi^^eotam fa.mcw.tyitsxandtJUU 19 Subreptio auteoo eft clara, & iaevítabilií» ,quiá Adverfarius iü •fuis Littcris reticuit tcnoremindulti in precipua eíus parte concioeate fúcultatem dilponehdi de pizcitatis duobus Caoonícatibus, mamfi ’}f<ica'92rint per ohitum apud Seiem^ O* etiam in ¿[‘«ríd, íolutcqac expreísic ibi •* Et attentoiquodyVt (¡milucr afferistalias diUBis pariter filijsCapUuhi C?* Canordcis ptitnodiBa Ecclcfdi pet fd.rec.lnnocentiüM Tf^Xlll etta ‘Era- 'decej^orem noflrum concejjumyC>‘ Indultum fuit-.quod d%í9 Qan^nicatuSitP daéi •^^r^ebendiZ. primodiBa EcchftA primo Joco qüo'vis modo \acatuttyC^ vacatura .€3^ quavis de Cuufa Scdi %ApofioUcA ^radiBa qtuymorlolibet referVati c^ re* Jervatte, c9* aff^Bi xel ^fiBa.vnus, CP* yína Xiddieet pro Tfeo QUtico,ftu Tfcts* lytero Mcigijiro in Theologlu ,alter "Xeroy aUera Canonieatus ,Trczhenda huiufmodi pro alteroQlericOyjeu ^r<eshyr.eYoVecretorumdeu. lurif rtrtuffie 2)oBore previo tamen eoticu-fu ae rigorofo examiti(^yac per cleBianem &[• 'fgnati 5afsignata exiflereta ;r ¿umm diBonum. 2.qux autcm cxprcísio Doa íufficic récicito tenorc ladulti ía alía eius parte fubftaatiaÜ de conccrsioDC Xaeaúonis pef obitum apud Scdem,a* eti^ inCuria» quod cauíat fíne dubio cvidcntem íubrcptionem,quu fí Papa ícíviíTec Indaltum efle coaccfsivum omaiú í^dqaamj &fignaater per obi: 9 turo natutalem ,Se civilem apud Sédem,& ioCuria.vtique gratiam Adveríario vcl ablolute aon concefiílet, vclfaltem difficilms, Eelin:, in cap fupsrlittcr.niim. S. de refeript: ^dden adludo'vijJecif.l^ofuh nui 1 1 .xerf in >^0^* coram ^ick dccifi^6. fium. íi.cum duob^ feqq Celfdcetf ¡ti •num, 7*i C3 ooram^tioL decif (3* 391* \trobique «lí/» 2C?* 3• 20 Propter fatiooem,quod vbí per conccfsionem grati® fierec prsiuditium íiidulto,prcüc contígic in praícntijvbi conceíTa in ludulto fa-» cuítate diípooendi táóa per obita tn naruralem,quam civilcm apud Sedcm,5cia Curia,femper grana habuiílct tollcre lodulcutn, quod vrique rctraxiffcc Papam,íi ícivííTct, i coQcedendoj Cura ooo íoleat gratia faceré in praiuditíum IndultarioruoijjCot coram Cregof decif, i$o.num ¡.CP" córam^icb.deci/.soi.num. yjtt ^eitnicn^ Catanicatüs tz» EebrUati^ 1593 .I•'ierf <3* prafenim coram dar nem CárdMievonima^am* pbiLimprt^. dpüd Jiítarchefan.deCom-’y mifpare, i.foU 451» 2 1 Abíque co quod in mínirací poísícAdveríario íufFragarí -Dccrc- tum, quod legitur iníerruia ia luis Litteris ,ibi ! diSi wpcf ¿««-i üé ¿dlolndpkp .«> cm[..phndantur, quia huiulfflubi Dccrctum lu tautum faitia Litteris lolerturo ,m quaatam non £iic Pop* Danraturo, *'quoa
lO qacd Indulcum contineoi rfa-u tatcm dírponen.di ctiam per obícuiu naturaícaij'^c civiletn apuoSedecDj &ía Curia, qaod indubicaré comprzhendíc vacadonem iuxia Decretam, ve probatum e(i íupra. 22 Praccipue quia in ciídemLíttéris leguntur adiecl^e claufulx í. fiqutdem dummeda soilath ad f3f>s hac Vmpertineat: qux autem clauluia fadunc. proviíione condiilünalena, 6c declarant nolle Papam providere Caaonicatunij niíi.íi, &qoatenus cltra ademptionera Indulti refervatüs,ícu affeéfcus exlftatj^o/iílc úxcem. litter. fiír.l-cap. 7»7íUm.6^ ^ot.coramCregor deáf. 3I4.»ww. 3; c?* in nc decif, 245. mm. 19. faru z.vdecif. 25. num.^.far.io, rscen. 23 Dugq ergó ex pracmirsis da* re UquetÍDdultum eííecomprxheafivuna vacationis, íuxtá decretum, 6c provifioDeoa Canonicacus per D.Pfiacipalém ad eiusfornaatn ab Ordinario >reportatam eíTe validam, &: legítimam, écontra vero Litteras Ápoftolicas Adverfarij eííe nullas ,6¿ fübreptitias, mérito fuper ómnibus relolveadum íperatur ad favoren3Príncipalis ,quia vbí Indultum eft clarum ,áqao Cania pendet^reliciua veniunt m fequclam. Quare 3cC; Antonius Cerárdus. xm RESOL VTIO EMMANATA. OOOQOOOT'trODOQ OOOCíOOOC^OQOa TERFLEN,INDFLTl,Qc. dü iS» Mai 1725?. COnJtare de comfrehenfiO'^ ne 'vacatiomsy iuxta decretum, in indulto ,de quo agitUYi ideoque defuhrep* tione y^ohreptione literarum ad fa'vorem Bomuenturéí y^proinde circumpjcrlpta poffejsione eiufdem Bonaifenr turm» Ejje expediendas literas Apostólicas fauore Petri nominatis adjormam indulti cir— cumpfcriptis pro'vijione faéíay poffefsione in partihus captUy per eurndem y&admentem, Commendatur SanBifsimo Bona'ventura pro collatione primi Cammeatus ad linjeram collationem Santi/i Sedis,