Por Andres Fernandez con el Colegio de la Compañia de Iesus, de la ciudad de Plasencia, y doña Ysabel de Sotomayor
Full text
foliíü o R Andrés Fernandez, t C o N £1 Colegio de la Conipaí5ia id¿ í £ S V 5,d¿ la G lüdad de Flz* íencia^j doñaYíibel deSo^^^ tomayór. ÍN efle plcjrto fe ha dado pá2 a peí en derecho,en q por en»' tonccs pareicio fe fundáua Jo importanteddaiftáfctja: pero de la Vífta,y efpeeula» cioncon quefe inquiriérótq - . JJ j •* ^'^cúltádes tiacieró tisfarer n« A j aeud.is,a que eí precjflb fa- «sficl hermr jo principal deftepleVtb.que icl hermano natural fucccdcabintcñato' al legi- _ A timó C' .cnfci-l *- . .4
cóhcxcluííon de tranfuerralesJ primera duda es^^íi cl pcdimieotó qUe fe hizo en efta Aij^icneia es baftantcij^ üebn,^ íegundo fe fino;Detk]tna6cra'guepor vuo^y camino la pretenfion^tAfidre^FeríOandc;^^ Pérez cftc Jegitiroarri^ta/deducida^. La fcgunda,jS^cna acción fe puede deregir con- Num.j. ColegÍQidieya'C4p.am go delt¡emp9qúe3faiqpc;poíIecn;e^os bienes. Bíi^frc^uHp. :iíaro.?: y Defp^es que poraüccfe dado por nullo lo hecho por el EcícGaftico^fe retuuo^lpleytoen efta Audiencia, Andre^íeruapdez-hizopcdimiento.'di 2Íendo,queaFran<íirco'CQlderon,de quien era he¬ redero le pertecian los bienes de Gil CalderónTupa dre,que lo^tediala CAilipíñiadeI^ V que fe declaraflcpéftéhecerlcjJ’fuéírecondenadola Coin pañia á reíhtuy ríelos con friitos>quc ofrecía el de¬ bito depa Conpip/ñiajy^quetodoJopediaporf/w^- jor remedio que h^mej^elíég^r^cder echoyy m¿ts U conui* fíie/e. ^ . t ^ «iWíjití^iitfSfbfGcft^^ecnnSiáítp^^ los [j^cs,(fp^|¡‘^ue.íc na írancif co'Cájácíopóraücymuerto abiníéftato D Ynesde Sotoíi^^y jíjriiiaha, OiQclay nesfatisfacionarColcgioconoompenfaciode fiu tos.Notificofccfte*'pedimierito‘al Procurador del Conuento,no opufo cofa alguna :ex quibus parece hu|iiPídcJfe|&ioídé:petíi.ftife^ qpcTé CpPy’oui;ei:te>y li itíg^fei&rpp dp Gd Ca) d eron|Io 6 g 9 p i^icdo *pCfií9udc!^qU!í:TcjdeoUraifl^^ pért-eheceVlclds bjcnes ^e^^|ajp qufldadb por>muerte dcQ pcdia|^ne|^aií)c;n^c,pucisla;calidad e&oicrta, quantí»qi^eraquedcfpbcs:buuieírch paM Y-í nes d;e\So^^pnay or fu -h i ja ,c u y o t ra n Tro n ó eX c 1 u i a ^Mccíidod¿Gjl Calderón^ ¡antes odo erar verdad. pues
pües^a^jiap íidp de cíitrambos^y todofañado . y compreheadidóiex yi clauful:j,^í>r mejor aya lugat de ({erechoy ál de m¡pañemas^ tomengá tu quefe cóprehendió herenéíá de dona Ynes ape- Jacióii de los^ucosdé rémátéjy.pbíTbfs'io'n, y tócld qúánré áii Va aticecédido AntoMo^(3áb?iéK!ib.6 muniutti opirt4Órium,tit.3é ctalá.fóte 4. & Oper a t n r j ¿luodpófsintfd^xinffkr^f offlciüiikj'mth^e üd iírca nonpsútay^aandópi^ouefíimt e^eódemfóniei^úé^ iol.pcnultimó>G.defentent.quodpro^ó,Caf)icJde Cifi./o.n.fin.g^^Wííá adnoneXprej¡aextendatm,K\p3L in li S G quxGta^n. 8 . f F.de verbor. <)bIígat:Tiberío, I>ecianOiCoí)r4i.n.2 7.Iib.-á.P«'TZ’deíTeoüiüá>p*átf.i " cap.Kf.n* 12 \y dize Scobap de’^ratiocÍp^s,cápii'8.no.' 12 . que efta tlaufula c&.»Jtcutherbáhe[mca / quieiifírai crnnes ipfirmíut^s. • ■ V , v;i V \ • Nuni» •A demasde que el libelo, fe enmendó en la fegil da pericio,qüod femperlicicum eñ refuGsexpepGs Afdicl: dccif.^oGeuall.q.S/j.yeftá vlcimapetícid íe notificó a! Procurador def ConuéntoVy no'dixó fenotiGcaíTe afu parte^ni qóeft repeÍiéíÍe,que es lo ordinario,con quefeáquictG> eX tátiÓtjc legis ptetorpenuIc.fF devacation.&e^cúfatiótiVmuncrüiTiy ib i t Semelenirnagnifcfndo \ )i gior*opcimajl*fid.G.déexfe^íh fed ¡kfi^.fuficep e r i t ,fF, d e iu r i .0 m n i u i u dí c u ^eomp c^ q q c iijiif^feensmjmsfolemt^mrVolmtaíem y t i l itet 2.G,dcGdeicommirsisd'.44*tic.i4*pi/.ex ratioaelc-» gis 4.§.redG abigpotOjfF.demanümiripmbíus j ibii Ahinitioenmágere díhuit^^^^ caciturnidad in iudiciá ld:)usoperatürcónfénfum,glof.ihl.curn oftc^dimüá S finalvffide Gdci iüirorib.tütorütndáte^St piürcsa- Jcgans.iVlatíen^.in dialogo RcIatofdtn'jC^nd, i. £c dcmque.quando ay prouan^as t?adtlárasi co-*' Num mo en cftepleyto donattenditur in eptitudo llbéli ■ M4raüta'deordineiuditiórumi4.part.diftiD’nÍ9. ii. uddi 4,.y n.ascn luezesruperiofpsque tienenpM^bjeto v.jiorte de la fuftancia de los'plcy tos layerdad ,ípor o:^n(1e diíptincfuMaaeftadlosdetéYminpnÁ 1 O.f I-
liáddlé *veYd4ddelderecho por el procedo enqúÁÍ’- quiera de las infíancias que fe vier^ 7 [obre quefe cieren de lospleytos,y losouseren delibrar losdcfer 7?2wenyy juZjguen , fegun la verdad que hallareñ prouadu en los tales p ley ios.Tí9i^vc[o\ucion proce-^ de tan fin duda,que fi el Juez de Tribunal tan fuprc mojcomo lo 03 la Audiencia viere vna cofa deducidaiy; otra prouada,ha de juzgar por lo pr^ado, na deducido. Canccrioquiproomnibusfufficittóm.i.capit» S.dc iurjfdi(9:ionc otnnium iudieium, n.z/ 8 . ibiJ ^^aro XX VL¿ín iudex [uperfació deduBo ex no cafu-^^probato ex altopofsit ferre fentcntians^ Jptperprobato non deduBo,ñequepetlto.refpondecr quodnondta Alexander in l.Ji ita f ¿pulatus , chrifcnugpís^n.^.jf\de njerbor.obUgdtionibJaf. in l.certi condtWo , $ f numospañ nUmerum^^j ff.jT certuwpetatur^hietiam Éart.n,6ieííqueratíOy quiaqui in libeílo intentiónem fmm ad certa caw fam rem ^wltempus reflringitfinon probat fubetir bitj.habeat in principiof[;de infítutoria aUione^ c.-(*Abbatefanedef ^remdicJnocenííUs in cap. fuper litteris^n.j .dereferiptisi^ mcap.i. n.js. de litis conteBatwnXtgnodUf^fvo-nJ^.Ro'm^ ‘ ■ j'io.pertotumijdrías^PineLinlj.p.^.c.j.n. 2S. C Je refeind.^endií .Tiraq. cum magna cóhort^^ fcribentium de retraBu corjuentiondiadfnerñ.n.^ fg .haccqnclufcUmitaiHrJlcaufa^entfletur , co:- tam fup/emis mdlcibus,nam ipjc tettenmr iudfcd re [ola ‘vexitatefaBi infpcSia^^tprinc eps cum Sanatus IPrincipemreprefcntetj^tnotat Batt. in L'/ Mmiliusame finem,jf:de minoribiDecxonf 2 C d. mfiné;^ymon confii pS^n./. Antón.Giofi.oonf PP,n.i\^ol0mA .Cu¡dó?apa.qmp-gg .ef nófer Calían marga ffc, in 8 Jabio Decius
tudkes qnlíudicrntfolafi¿fÍ . peéijjiceí mditímnjit intentatumex ^na'caufa^ prohatmi exalia^pojfurnferr^ fer^J per caufapro^ata,^ non deduÜadtaCapii:. deci ftonAOJ) .22.¿Marañt\ deordinymditiorum, jf.. ' fart.dijiínt*p-n.iz*0 ¡rrrepefitw^ JIp 4 - ff*de ^dq, hsrédh^Kolqndoa ^ * conffjM.i2Mkz.2ym,conf,jpS^n.pr^ Cmqk/> fitJevfufrHBHrnulierirelí¿ío,n. i < 77 . q ítamfpn^ , tentíawpr oh aPfiera KegtaMi^dimcUit^^ dita per A4 ichaeíferrer^i .p.ohferbanonemfapi^ vidi ipfe in indiuidmMapronumíatmt^ad^^^^^^^^ relationem EgregffLC.Q^dnferrati^ Gmrdkfd^^ Senatoris dó6iífsmepariter^acmegéftlr/jo , in fxpremo Aragonum Regio con[. Regentis dí^i fmijn califa Francifei Bonet,V¿llafrantUpepi- ' ten,contrapupilltimCapellades. / . . \ Efíc lugar ele Canc.eri6b^,ílQpor final parg qqtii > prouacion de todo el primer punto , pprquqQij,^p^v ^ do no fe huuiera pedido la hacienda dq doñaj^pcí^ dcSotomayorjfiholadcGilCáldcron^puesaj^proi' Í3an(^a dé que eftos bienesfuer.9p[í\c (^|l que por fu muerep loshjsi;ed4d9í>a.Xppf 4 qUAlc^fo^/. breuiuio fu hermanó FiraneifcQ ¡C¡al¡dc5Qn,quc; q jo natural de GilCaldcropjCp^nfta dq la .éíTa bufean ios Tribunales tf^a jTuperiq^^ , ' Nura. iój La acción de Andrés Fernandez conipetc^ón^^^ Nutn.n.^ tra la Compania,finque obñen,nvla yent^nlíape^^ cription nqobfla la venta,exlequentií)ugí El Colegio es ceíronario de doña aHa d'c^ V¡-? Num i i llalobos.fegunda muger quefuc de <Íi| Cal¿cron|:^ qne los i6p reales que fe la dcuian dc‘dotcíoVccd 4 p^ para que fe cobraíTen,porque fe pidip,¿,hizqcxequ' ^'ion,y fccntregaron a |a Compañialasdchcíái, y ' B ‘ mow
moliifciy qíic fe pit* diera dirigir contra doña María, tanToi^ contra el Colegio.l.cxccptiones,fF.dccxccptioñibos,l.fi quis dclcgaturus ij.fF.de nobatíonib.Surd.conf.j 31-n- i6.1ib.3.Sccft regulare, e xceptioque oíflaty^ n»* íetatéB^riinocetenifuceJfmX^puá celfü,S*dc autoris íF.dcdoloraalo.SiD.Mtriadc Villalobos huuieraexá cUtado,y entrado en la poíTefsion de los bienes de €il Calderón fu marido,auia de boluerlos extenua¬ da la fuerte principal,mediante la percepción defru (íiospor juzgarfe porpTcnda,Ltitia48.fF.dcfoluticí llibus.7íf/<i cuw propterdotem honin mmtipofsideretycm nhpro dominaegu^reddimoxegity^moaetia diflraxic^ é¡u^r§ an caqru ex re maritipercepit in dotem ti reputan diheant^Marcelus refpondit reputaúonem eius^quod pro ponereturnonimquamfvidcri¿profotuto enim rnapis halenduM^quodexeacaufamúlierpercepit.Lücgolo mífmó ha de fer refj3e6lo de la Compañía céíTónaria de doñaMaria de ViIla'Iobos,conducittextusin leg.rv C.át áó]o¿\hiiSif¡demJfor a creditore pignora emertt. Mata quafititateforeiSt^ nífuratuni tihi dominium cuni fruSlihusyquos bonafdtpercipmt confukius reflimt¿\ . 4 4 , tit.Í3.partit.i¿ La razón de qticfemcjan’tcs Ventas, y pcíTefsio*^ lies fe tengan por prenda es,porquebrdinariamenté nó ^ juftoprccio,n¡igualdad de contrato dé ven¬ ta qué correfpoñda a la deuda,y todo viene aícrv nacoluíionentrcelcompradorfupucfto,y el prin*^ cipal>cuyo negociofolo eñá haziendo,pues ordina riamcnteauDq:Uc*los bienesvalgaa cien vezes tiys qucladeudadosponenenelprincipahcoftas^ v (alarioSjCpmocneftecafojaque ocurrió do el tas compras por efnpe^odadécificiñ dél texto m K quifub imaginedecin3a,C. de diftractiónepigño- i\itTi¿§l^tJub ifnaginc perfon^ quam ft pofuerát iugiter tenetcumfíhinegofiümgeratdttendfe non *vide*- iUrdure eHtmpiguoris ohlígatumprjiáiuminéqut ftpcrfub uBamperfónarn ireditorcomparán'etit . n(^(t[tht adixé*' ríf dehitori affertprdiuditiufyjyjed \n eddím cauf ^eédn qi^^frit antehuiujmodícdlluficn^flQmií^ñro rérnet
üeTelíciinD deceDGb.totrt;2.Iib.i;eáp‘.j:nü.?.ibi? Tt'fiia'verofpftiesefl.^Hando AddiSliofc mn trétdmrii fid pttfin^Jupoftt* acreditar e,qua infpecit affirmandum rvideiatur detiegMdamforefittüum refiitmUneUt ,f«/é tune bera •z'idebaiurtontrahi emptio,f¡^ 'venditÍ 0 ,<vt rem foluit Lafarte traSi^tu de decima cvenditionis,cap. t ¡,n. lp.Qdfe^utntibui,^uoinlocaagitdeclamfttU illa^ulga-, ritumbeneffitiodttrafpafojed nihilamirtai praxima-^ ^i(*rectpcttmeit,evt additione faBa perfana fupopta» trtdicore,fme (umeum(lau[dadt} protepatiane c»m b*i ntfficiodetrajpaffapue fue illadtbitor,c¡uandotttmc¡iter» tuperet rem addíBam in publica fab hafiatione ctimfrstBi íut,^ de hmusfpecieipraxi apertum,^per fpiemm ref^ tima»i»mprabene,M¡t¡ietipo , Padilla, ^At^bedofu^ fra relati, q) (juidm ratiene cvera, Sdeleganti,c¡u«mam •vbi res capia incMjam executianis addicitur perfonafui, pppta acreditare non contrahitur cvera emptiajf^.ivendi tiofedpignuscoñpitmítir,lo m e f mo tiene Hermof. in J.j6.tic./.partit.r.g[or.8.n.i9.adondc vadiíiipguic do ca(os,y dizciJi 'tjero creditori adiudietniur iuxtafoa mamtl.aDiuo Pio,§.ppignora,ff.de re iudicata infaluti debitar,^»attdocumíjteepaterit técuperarc baña cumfruBi hHS,quia pignus eonftituitur,de quo late in additiaue glof ¿ 1.44 dt.iyinfra,idemquedicendnmeít,quattda additi» faitfxBa han creditori/edperfinafupopu a creditoje qui rvulgafalet apani,v}offeratpro bonis execatatis quamU tatem,Qp expenfas.rut erudiBe tradit ex Mati.PadtlU Parlador.Az.ehede,FelicianuS,y clracftno Parládorio en el lugarqueleciíancílos Audlorcs, queeslib. 2 . ' cap.fin.§.f6íD.ie.dizequeyaeftaqucftion tare 21 ^» ¿iff/í/>if4e/?Abcnd.dcceoGbus,enclcap.fo8.nu. j: ’guc la miGna opinión deFcliciano>aunque por di ) •=* "O aueroorrefpódcnciajieiguaí dad decontrato cnefte generodeventaí,y folo en vn caíofe juzga venta,y no empeño,que c$ quando Jos bieneífe dieron eftimados.y apreciadosporarbKros,como:Iodizc el mtrmoParIadorio,n./p.fi»pa ^^^^\^y‘>(ct?tofopemptiofaaéabinith^ ptrmtarhttrt.namtttntte^aret ttiam remedium illud, oemancra que lá óp^ion común, y de los Autores
graücs la ficftnda>reguida tama'sf czcscn cílc, jr en los Tribunales fuprcmos tan ajuftada a nuef £roc2Í;f0,quenolcfaItaiequifito alguno de loqMc Jós Audoresenuncian,pues huuocoEopradory lupuefto,y:püfoen el principal décima,y coilas, q u« . todo importá dos mil(Jucados,trés dehefas, y vrt ^molino^cuyos frutos cftápr’obado que cu bcho> .o diez años han valido ochenta mil rea!cs>que vienen • a corrcfpondera masdcfetccientos.ducadoideren ta tola raedor hazienda qucoy fecoaoGc enEfpaña que fon dóhéfasjcn que noTcgaíla tnas de lo qufe él Efcriuanolleuadcdcíechbs'por el arrendamiento, dellas. Tanibiénle,arsiñia a Andrés Fcrnandeziquando el remedio referido no fuera tan inucncible otro tí . fegüido quantO']ufto,qüe es el de la equidad de qu«‘ hablb,yidizejopra¿licó,Couarr:UbF.2.variar,c./i.' DU m. 3. P a r la dvSc Hermofi .fu pra Gamma deci íi. 4a. vbi optime Additionac.cl qualcomo dixo el mef-i mo-í*a^rlador,ínUib.es dequatro maneras,b por apclaeióp;^unque ño a ya in jufticia,Ó por nulidad,refli tüeionút) integrum,ó lefion^r(«7^/4 njero ordmari^^* hoc bcoHUfermefrntiappe^^^^^^^ nudtimin integrum ref^ ^miojtmUpíí^ltrA dimidiarnmfiíprfüj, demánera, que eftos remedios ho fon aGomnlatiuos,finodiuér foffiytí^da vno principal Vy con qualquicrdellos fe praili¿a la éqtíidad aun de oficio>eoitio lo dizePar» lad orio jllü. 7 •P^rum dixUmo WaftíMítore íionpeteritc f(flitifténPfupfemtrn^Agis tratas , fjui d iappdUtiúntcogfiof^ m^$¿^mUtis^A(¡é'amdnitatisintmtu,^^ ces ofíé^eshdbéfe Üehíntpdufn d^fimtiuepronUnua^^^^ JUat‘Uiiíérfqne¥ú.^ " ^ Y^fífcáticodéaquce^^^ ^ ckaeno Andrés Fíernandez puedeintencar vna acciowpignaraticiajíin nccefsitai* de apelación, l.íi' inrcm2ir.omn4g,ff.depignorcaticiaa£kióne,y lo mef nio dlíííih'Parladotio,y todoslos que citamos ^pof^ no parece dirpntaoIc,que éfta pred«; dafepúédaconfeguirpór demanda fin apelación/, que cffa auñ qbrá 'que fe rbuoquen los autos ^
uos,y dcpoírefsion> 6 a mas nullidad, ni acción cjuc , )? equidad. ; Y en nueftro caQ) ay IcfioDfaltim pr^rumptg.iquc baila en eílos géneros de.remediosXpt^rtc de pra deciri. 4 0 . nu m . 6 . C o u a r r u u . f upra. 4 i 2 p 3 njeíj'anf, qmúes ^ifífmefiipf4m ^eniliti(f^empHbU(;4r^ faiíamité/lopretio)y que tinayorlefion qu.e la yí^pcfe^ rida de cancosbiencspQrtanpocpprecio. . Acccdie>quclápoírcfsionquc fe mandó dar p,laí Compañ ia no cohtuuo venta judicial,(ino folo e] re mate fin per,juyzió de tercero , Jaqualescondicior nál,y obra lo mifmo que fi dixera veniendo Qtra.pcr, fona de masdcrechó,y pagando fu deuda a conif, ^ pañiá feaoydoeííacs la naturaleía deftas claufulas, prefcruaciuas,Menoch.CQnf .3 8 . n u . 3 5 ,.tcxt.,&fglof. in c.fin.dc dilatiouib.vcrbo , faltéis exccptiombus^c,, veniensdeprxfcriptionib.l.fi dcbitori,S.if&de.qui; bus modis pigniis,vcl hipoteca fpluitur^y p^g^n dó a la Compañia fu dinero,fu caufa,y titulo, vcaidqt ad noncaufam,5cnontituldra, Surd de alimcptis; tic.i.q.r 24 . n u . 6 . S c 7 . R o m a nu s c o o f 4 j 4 - n u m .ia. qin loquitur interminis fentcnt^iquíe venit adíioii fententiamry parecefeacomoda á ^fte pun^p clrer\ medio de iufo fcrendi,dc quoin l.fin.C.de hisqu i iii priorum,!.X.C.fi antiquuscrcditpr.í,/. C.quipotio» res,pues fi la Compañia es^creedora.antcrior, ha de recibir fu dinero,ex diftis iqribus. El Colegio de Já Compañía refpondca lo refe rido,que los remedios que puedentómpetir a Erancifeo Calderón,quandbeñuuierahintcntadóUegiti inamehte>cftan prefeiriptos ^or el tranfeurCóde tan^/ to tiemp o,y pues y a hemos difputado, y aífentado; en m i corto juy zio los remedios que le competen, 3 % la introducjondcllos.fc fatisfaze á la prcfcriocioni exfequentibus. ^ ^ ' La prefcripcion en cí juy zio de la Audiencia no fe ha opuefto porlaCompañiajConque no fe pucdi; fuplir,Balb.deprxfcriptionib.i,párt.q.8.Guido Pa 4^cifia34.M^flqch,dc píxfuipptionibdib-a.prx Q fum