Por Iuan Fernandez de Castro, en el pleyto con Lorenço de Torres
Full text
/ ^yín^zc,-¿e. ////>«' t^: .-r>*. « ;-^^-/aEb-p- '•.tr-no^!..OK>íí.-f^níl l:,r:iL Í7nYj- >• '• *1^^:’ '.1 OilDlb i-? Uioq ..•Af.^ ^A?«T ^í- £*í- . .'i -. ‘Í'-Jl « *U. i-. -IJ ii •GAS-4n jR;' 0^not5r,r.á,p :’i-TUii. ; .T-':. Ñ>ti^"l3 ^ Pf- 'EH £i íP¿£^r3rod5.x.^qj£-.*^ on Jfcjoren^o de-xl^rresV * xa -ii> ,Vl.j;j. f-?? L:ano paflado de 45.eftando de partida el diéhíí Lorcncd de Tortc^ para hs India$;,ocorgó das cícriciirasde obliga¿ioa en íábor del diebb íuaa fernandczrvna de24U‘réaIcsdcplata:y otrade-S^B/y can« ^ eos enla mifma monedáis<c obligó de pagaílcrcllas can» Cidades enfin dcDizicmbic-dctdichoafio'^ yantes, placa, por otratanca cantidad qcáfefloauer recebitoparaíu avió ycargazcrn,q procedió de eicrtái óicrcadcrias que le vedi ó.’ ;"Yal tiempo de otorgarle cftos concratos ,el dicho Lo» *rcnco de Torres dixo aidicho líiaii Fernandez,que le cae- ^ •gaíTc aIa.por 100. por fi^aeaío üdctii^iiefleotcó año en laslndiai: yel dicho loanFernández le relpbndió, queií fe auia dequedar,qno le qufcriád^cíusmcicadctiasipoTqíi Tcdeteoiá^^daf¡adcitrüido>yilcqiTÍtaíipfiícáudaL;porq debia la mayorpartcdcJaifitereaáetiaaiVeldichoLorcii^ode TorVesledixoyq^eáo iícd¡drccáydadd>qücbolvc- ^ jia en 1ospríraero« Galeones Ja1cembiasiaiwdincropun* .^uálmeárerpor lo Qual no rftlc cargó cFprfemió délos io. 'por io<j’. » » en •Concraritiíí**»^ Isb lOuiíi |;i, ^.í ‘Logeálétínesiínicrot).p¿¿£a»'odel'ftjío’^c 4^ y^rdí •ehoLortmfóde Torres«^píof fes eoniia‘í^í*í?^"y gMngeriaspa(r6a Limávy IcdctOljoíalÜ ere? años íificmblar’cl idincioi'Y'halIandafe RCCflsicadóel ^úboibaa>^rnandez v'rfeCaílm:/y<5«eícíaItaua;lWdinero parbicbmplit con. fus obl¡ga£Í0«esívchdí&Ia,«fí;rijjbt3dc los'^iíiteaksicpa ,L <poi looUlefiUtt dcpcfi^da,7.£< ®bligáí4rarie4|¡nicB^ ^halla Q(U n1 ^V *
r haftalos GaIconcsdcaquclano.de 4^. cnlosqualcstampoco el dicho Lorenzo de Jorfes cmb“i6cldincro>por lo qual elccíronaiiolcquirocxcciicar porque le erperafíe Pí«>ana>lf5pagólos premiosa razón de 11•por 100 ypa^ j^paga¿ius dctííias yobligaciones comó o-trascatuidadef adañopagandplpsprcmios. yde todo ello confia con liquidación délas xpeínv^s efcrknrás^y porlosautos. El año de 47. por Setiembre dio podera vnaperfona general para cobiar todo lo qucfciedcbicírccnqualquicr snanera^y para^uepudicíTc poner demandas^ hí^zer pedímicnta$^rcquceiíiiicnt05,y proccftacioQcs. Yefte procuradoren 14.de Enero dclÍcaño48. dio carta de pago en portobjclOvaldicbio Eoreco dcTorrés del reines Y auiendo vcjíido. en los Galeones, deílc año el -¿khoLorétgoidfc Toitcs pagóal ceflbnafiQi •^ rEftoíupiiefto^cldichQÍuáEefnSdeitdcGaftfolcpiifb ^fpues de dapiidoelp^^ lo«¡ctóños ypremios%agódeldincro^f^mió axSáño l ESdichoíEocoacode Torrespseteadciquehade ferrdai* iibre^porque auicdb^pagadolos^^ realesaIPror cu«adoe^)ilra canddaddela ceibón al ^ce&iionariai^ucdó ^ei^iiblaaccionpara peduloi^intercffcs^^y d eftoicftá viftociiplcycoi, yjrcrcndcmoii^iieWdcfc^ dettadocldiihtíLdarcncadcTorttíS ^Paraladeterminacidndb clic pteyio^ le htidcrúponeiri quc,dlücr©«cliafttc,yjcl dáñacmcrgenceíidebe» peritodostdai:echós^diuihQ;^;naciu‘^ ydtlasgencci >.CanomcOi ¡GiüUfY Rcgió/trttcaevSíi^ckitákcm^rtyJ!,í^i^^^ a* ámplUtione 9»num. p6. elfeñor D.Juandel CaÍb*llo;/Á^«jaJ etní Mr4H<Sfmojilts a¿.í.io . fQCf'd rcftrfcn ionurnt• ifos. Autores: y íntfrcjlxadoode nota Ctikdo^quequamktk<4 daS)aosic¡ci!ea>la4cy la naamkfiagar;y^uaii^ iMtt Uliquida :aQ^éGÍocyfrQdufiibt>|:Ve^^^^ é,$Í9l/í mettch ^'V
w»o/f4¿or '(jue mthio tionetn 'demandar la cofa ^„e tnlU' ^ .8 Decfto Tcfulca ,quc eftos daños yin tcrelísíC accio «/e¿e,porqh dálaIey,y.no«/yíf;o/W««,comLL' noshaaqu„idodcziopodalcyr4«.»í«-.:#.,^^^^^^^^^ fe deín cno fíizeq eiló sintercíTés »« "»'“'/”''*?“<> aHi-iomce* fe Ducdea oé^ ““‘'“^‘í'^epagadola fuerteprincipal, no lepuedeapcdirlas v/uras,!c«« h^uonfminoíü^atitne, (ed ^.0InJraspr4^,„r:y^ui Bart. entiende c,nfcí#£ /«^csdrnercenario.yeftcesclcomun oqrata^ ®^^^f*^'y‘^®flonii/rnofepracbalDqdezi mos.porq clohcio mercenario no tiene vezes dc accion, comolas tieneel oficio noble^g obrapórfiloló.pero c] ofi <io mercenariono obra por fi ,porqprefupone acción,ít ./er«rf^te,yporeírofcJJam^ ,W^‘<> íudtciufJteoyaod.ctrud^^^^ Iuha,m,tíz¿it eipluribus HcrmofinMt.i.fan.v.(l ^ «;4.ürj,Yaisiqiiandono;ay acción para cobrarlo®rinX pa ,ni osintcrclTesydañoSjnbpucdeobrarcloficionier- «nano ,porque nOay acciOn aquicd fíma, yco ipfo que le dize oficio nicrcenariodefuponc acción, i;. . ILaduda' deftc negocio confiilc en verfiay k'cíonpara co rar Iqs intcreires fobre que fe litiga^ aiiiendo cobrado os pnneipales.y la refolucion es,qucficl acrc¿?dorprincijdücño,de ladeuda,rccibc lafucrceprincip3l<l«i“*^en- «or,y le dápor libré firiproteflar los daños yín terefles; no tiene acción para pedirlos;porq con auer recibido la fuer. •tcprincipalfucvifto remitir la acción deJ- Ínteres ,.Vt éX-. Ureíl^ rlíír\rk«íif n#* #** /^vi ^i/---iLÍ .'T!. I^I** rIti ^CCIOU. UCJ 'IH tti PtCX** prefle diíponítoí./Vi./^V;.^¿^Q (juo^certo loco^ibiiT'antoma^ gÍ5 ¿¡ii oderedíto^acdpiernlopecunUm¿etiafn rmififli péfiamvidt^ /ermínn!? K-ikl.* i/nn! íi.' ^ tffycncñosfcrmiaoshiblilUJyaiper.célU^^^^ *ijí'ontmtzfsi .io explicay dcclaraPaulo de Caftfo in dif¡¡ ^ fnfine-.y en cfto^«rminos habla' to^os losAutojgjV/;' yeagiendo recebido elpriníipal, nó fepücdcpedir el in. tereíTej-
tcreffc,por<lue.fesviíl (5 qu« ¿í acreulor principal lo remite ^ rcciblédolaíiícrteprincipalfm'p^ no «se fo defte ptey tb, potó, aquí no roribio ni fino el ceffonario de la vhapartidá ,yvn Procurador del acreedót labtra'en’las Indiasiltendo la obligaciori de pagar enefta'Ciudad :yen eftos términos no queda libre el feudoíídelittce.¿eiredcllucro'c,cirantevydam^a^^ aunque pague la fuerte principal ;porque erocinaco que recibe emótro lugar donde toó era la obligación^ puede preiudicár al du eño )ni, remitir laprccen io ^ íereire;aliüo «iiielue el'Gonluiko SceboU en que'lHoncoiitrauertidaentre él lurifconiultoíu J Matceloduíianb dixo,que fi el deudor págo cqotro lugar al adicólo.n oqiledó libre deld obligaclon.y ni del ínteres. Marcelo dixo,que quedó libre délo vnoyde lo otro, porq annqnó fele puede pagar al acreedor invito cfa otra pai te, J,.WJ.q«=d.libre eldeaíor :y»f» dizc sccbola^quc el deudor queda librcde lalumaq paga, cí- Hh'ociuU imm^fdnm¡>mndli, cccc textu txprcffum,docte .pagadalafucrteprincipal,qucdalaáccióflpá^ Larazondodecidir.déñetextóíuciporqalliBo kh la paga alacnccdor duéñoac ladeuda,fino al adieao.que ftic Pfociitador>y comó'zúteu*^*^^ aBiofiemaudati,vt quod d 4e ¡Qlu^fifi^^4ial¡j,Infli»deinutilíki'^ fiipulaiíic tenétjPiulo de Caftr.w*! .ihi: Lon^é dijfer^t ¡flitalñ sequíafi¡olultúrpríncipe recipiendojáenter poUflfik ^Y퀡údic^^ ^-uidei^r.yí¡>f^htereomneint€Y€j¡t¡uum;vt ¡tifraei^demjfi fi ¡otuituY ddh¿¡o¡licus quiaillerépHtAtuYprocurdtor priucipaliíi ^iiod pAUipH^*^ tenetyrfibi reUitúere aBíone mandíiti^qiiodjohim €^,íT P iocuY^^'^>' no potefipt^iiidicAíc ¿omino In diqtil^omje^^ .y,Chalimnci4S,deverb,obli¿.Lo mefíTiódizc ía^íToñ cnclmcí mo Jddem hfiidmismniA. yA'ngelo Anconi,ÓFab'ro fowij. ríií/ow4/r>eneftc mcfmo tcxtoyvctl.£afiílonídéicrucluc>q Aadieftoes procurador ,yningún procurfiáor puede prcdudicar al dueño: ypone clcxemplo en el qipc üicncpodct paracobrar loo.y recibieíIc50.nopbr cffo puede prejum- ^¿ar atducño pAra ortos jó. yafsíidize >
mcfmocí rccíbirci dinero en cíiíérctelugáríln tener cot^ Jldcracion al intereíTe^cíúe cobrármenos deloqiicíedebia ynópu¿d¿ pfcjudkar aidücno^ porque no cobrando eí inCéreirc, nó fé cobra ló cj uc'fc le debe >fin oancaos ,Uhet é^^ tr¿ú dtbitoreminú qnamithte 'i quMab eo accepihnon ííberat in ta quam noh kccepit,^ quamtamen exmandato accijkre deb^^ tener etam Scacu de comer tijs.p .^.7 -ampljañ 8.«.5 07. Meno .infn\ Ariimino Teparo ^n.i 6^.cA^.to.x>y{icrQ^¡olm^^^^^ Tuihh.íit.T.cMlul.. 29S.// .17es- concluf. ?oó. .1 5.14. í;;- ,J, dondedizc ,quc aunque e. Procurador reciba el dinero en cllugar deíHna- '<iO; adnue no libra al deudor ,quU-viáettirhabeiemandmmi ‘ino <l«cdix‘oFabrot;¿//;rox/wé;itatenetBaldus;«W/a idernlulmmshifn.y Paulo de ‘Cañro en hU^„. ffeo quod 'fertoJoco.H.^ .dize i que aun el niefnió dueño no esviftei ternicir el ¡ntercírc,aunqucre’cibáelprincipal ;finoes/<:/V«« ^ci")]ecu's/J¿gi¡órábdC,r¿íer’tJri](ch.coiu/'iijpS .h.i 8, \rsY recibid el dinero el ccíTonario^gueno runo •nocida délos daíí os ni inrerefíes qpadeció el aci*eedor^ni le impbrtáüa^y ía pardda la recibió vri Procurador oue *tuüb poder general para cobrarlas deudas, yla eobrden las 'Indksjauiédddc feria paga cneña Ciudad, y^ yance del daño qfclc áuiacaufádo álua Fernadez dcCaitro,vno ni btro nb le püdiero prejücíicár,niíeiTiitirlá áccio parapediríoy fícpfcle quedo leferuáda :rñ pÓrq cobró vn Procürador,yribpiiedércm¡cir,eííntcrGÍr^^^^ 'dueno.'turn pórqud el poderpárá cobrar ló que icdcbc;nb. “ folocontieriela/liercépríncipaldifidel ¡ntefeíTc’jynOco.- -brandolo,cobra íiíenosdci^ .t^mn dehiqtxpoiq HProcurador ciíuuo ignórate dcl daño que auíapád^^ ¿1 ^crc¿dor,yarsindptidbíeitiinrioqucnoíábia,yiegu- Jarmcdte Cualquier Procuradorjqúáruniuisgeneralis,nó pucdeddiiaf ni remitir en pcrjuyziodcl dueño lin poder "élpcciak ^^v. '12 ^ Y,dc/io rcíul ta,quc Birtuío^yezU todos los Ordinarios 'cri cftc -/wZ/jy/^j’^dizcn, qde JÍkíHo iuvis YÍ^0)e^ - icl deudor quepagaáUbi adictojO ^1 Procurador, no qví¿. ^^Alifarc'dclai'nér.cejprinc^^ cí ^*_ ñ,
jA- u«rv!.ví'7roniosíritcreírcs,no p3raqii« Ii.«- p™«p“ 1- Wf ; tcxto-.dum dic.K, ¿ol áúcnlo mcfni ,y. ¡he diat habita rtjpeBu^i .tur.in efftBu que'nodizcquefe aya ,violenta,y contrala letra del text ^q de pedir la fuerte principal ,afti :Jdaliburf<l»dor,yy=/.<.«^ loadvimbUeamcnta^^ ''r^Rapteí¿¿Co^V' í'S' 'Te í trio, yKP.^peditel Ínteres-, auicndofc cobrado termina qae p¡^¿i^uortmediofi^ laluertaptrnc pal,<d«,^ 'tum.l quottts^ff-it /) JJA^Hfior,qminobhgéitonth^P^blt tm IjLc. 4dexhibendim J. M srai' S tí ;.. /2¿,ürm .ff\ddem.-}.¡>routqu*nhminJ]e, -vtl ^«nnoue fe aya pagado la fuerte principal al Procurador ,y írpIfonariLfe puede pedir el intereífe del daño emergente vaiucro ceífantede perfcprincipalitér ,pbr la acción íll in faaum,y por éfte oficio mercenario eui poteft ac- Hre conditionijex lege Anton.Gom.'oa^-to»»-»*f‘»f**^' -“ „„ huuieta acción «nayaay, ypolUacoond« «4, .Oitaimcl.g»c diSd,<incaáfp<a4 pSSatte'L.a^
otro por cl4dhiícfepiicdepc<i¡rcl mtcrci del daño cmcrgcnte;fi¿ lucro ccflanw^cx «^pitare íüdicis.aicAngelusdclpiicsdraucr aflen- Udola icgladc que el oficio mercenario ceffAvceííáado la ^ccioa recepM fortcprincipali {\i2L)H%cümmkmtitrefiiím Je ^^t^^J^^ictípíimofftcium mcrcenarium nJtrHa^íth' natura/i ^juitéte (üBante^quoddtbhwt¡S iocufdilkiurch. dttn$ ¡^iiieet ^^fdwxMnminterutniettesusfoBo .Exímf/U (^^^^¡M4ftdodébítoffoluit odieElo tnhcitnon dejUnatQ, pTQ^ h^credmrad ¿pjum inti* ^^pAkdfkúsmfít'extinña^i’vt md%nonvü<¡Ht*.ílidmdHU4m^0 quoéctftn^Uco^^ »ir . jy Yclloiififmo fíntióla gloflienl^ po/ifí,Verbos £Afctf/^ie^^^doodeaijkfldodkha^qüccl ofi^cio del Iweí perCenario perece conlaaccionprlncípal, y^q no fe puede pedird-iotcEcs^ío limtca,ibi; Ndfi injCAjuIe^sv^- ^^ffUttt^mdcertúdovo:^^ .'-^r't? ’ ttf Todareflas do<f!daarreáere fafibnend^ifmatexxoi gdo^parqueIrpapcerqpces:cxPt^care^d^añmisirgcadolnj yfi gBokopinionde Bio^túióij^ loadcmas^^ qordhóem> que ¿lira di%i¿i:o>^mr4t! rigorr1^^^^ fy cieñemtíc^ impcrdoénmvyi feipa^ Au^y¿a<^pofqucíiipuefi» bUuercepáncipal^bñá pagada,» fe bacfecofidefiar^ enkib^ deuden^v paca^q^cp^íri& qpr«oiMelí>^iiifó yaiesamprsktícaMe efiefte Kiisylio porJa^/í i lkdt^A>i9m¡tíd¿m.fprm entllAÍ$hiúndt efiad pueftés.Todacft odiay:^dta*fe>^'^*®^ portan^di^^iie^^aikqjur demanda lo quecldcnaand¿^i>C4irrndtó demandar, yque fiendo probada la verdad dclhechopor el proceílo 1^ determinen los Iticacs,(cgiin la verdad que hallaren probada ,con lo qual yano ay que bazer cafo de las fofmuías :afsi lo notó yaduiriióAzcuedo enla mifmalc/Anc^GomcrvarUrum.j,
l»ihium^£AaiAd.refi>6i^otJi.iS’P¿z!»pr4zJiv l8“<Y‘ aísifupiicfto qac|Eii cfti probado el dano cnicrgentcj ycoad^ de los premios cjuc él dic ho íua« Fernandez poicl dincK>guc toxuóaldaño.yporla ditaqiie vén^ió;,5r lo^cpagó por.Uefpcra quelciiizo.^y coalia cambien del lucpo-ceílántcpor lo cjiíc dexb de gánar^y eftá pregado qel dinero valccnlaLonjá*ai 2.por loo.'Cadaaño, y'quc el es mervcader fd|itus negotiari. Todo efto le le debe madar pagar^o'ya^orlaacción legal qnc le compete, oyapor la acción in fadíi/ oya poi la eqiridad natural ,nc cii alteriiis iadlnialociipIcdctüT,o yapor el'oficio mercenario,^tóc daviadura, íegun la opinioade Angelo ,oyapor el oficio noblCíié^tíi la opinioíi dcFulgofio ;yporgirenoíc hade^ t permitir qúcclRco dcftc.pkytoayahechotanto daño al " A¿lor>y fequedd^fin fatisfacion-^ yvltimamcntc porq dfei es la:verdaéa.quc fe ha dqcñar iaunque no ayaauidopi o¿ teda,fin embargo que la huuo: norque bailare proteftafue dezirlc lu^n^Fcrnandcz dc'Gaftro al Reo/qne no quíeria lospiémios dc la dilación que le ofred& al tiempo del ,contraí?p4rmoque vinieíTe atiempo,ylc pagaíTcal plaipj ^porqucefeotra maneralb deftririria, ynoipdiafa^fazcr con el ptemáoqucle oft:ééia,cldaño'qucíblercgiíia,y qfi .nolo auiádehazer afsr>nofomaflc fusmcrcackrias: ita ia fpccic ex pluribus rcíbliik Hermofilla /n¿/ó/*4Í.lo.í/í .i . fart .1 .dondedize :Qmd áamnum ^eri timexur rft ¿cilio ere» ' ¿i tor áebitxite admomatiVí arbimripofsitan liceatyfcu expedía^, fíhi lubill^^^f^ditionc mHmímAccipvuYÁÍix auicndolc aíTcgtt xado cldcudor qpagariapuntuaímcntc,le engañó iycuuq dolo,qucóca(iooóel daño,conque también cenetur de da •lo, Et itaclperamosle determine cómo luán de Qftrg pretendefS^lvo^&e^ -^obl' ilC; ’O { fjc0inorenfo íWC?Si//« ji iiíính íti idi:‘^oiq 15 *o ^ ;0ij^ -wCTir:"' ';blihthi-jví i*:híd I^pül IK):>< * ^• .^aíonoí i:r .:/íl.'u-OfcVí ui.t; 5i, rr>ii;* ri ní:g0'^¿^:\5ül ;fU^' :ol >7*5srtÍ3í.;p v¿ Cíi£^ UUiiu Ac. ida