Marij Philelphi epistole octogi[n]ta epistola[rum]...
Full text
1 f i
Ci i !
> -4.- - -''5!
;;; oflogitacpi 8ola9'gfia'e6p!ea€tes quatn fingula geoefain tria mlbta partita fnflt. epiflotari aninonpa: njinaceoniffloda. faf ^2./2*^* ^aponcctolepfcw bibliopola ad fign'* .fanaHacobifpe aonuiorante. ^/, /''>
EptSTCLA tebas;nccindignura fepenumeto putafttvt qu* eseteris fccte? ta effent mihi libere committeres.TatunKj apudte &tuos fm« ^los audoritate &gratia valui vt ad officiorum cumulum nui la poffit fieri acceffio.Neqs id mihi meavirtute cotigit;aut qua« piam caufa ex meptofedatfed tantum tue beneficeti* confue« tudo te admonuit:qu2etalis eft vt neminem pretermittas cui te nohoipitale ptsftes.Age igitur Odauiane nume meu :mihiij vocatus Appollo pro illa fingulari fapietia tua qua omnes vin cis pei eam amicitia que tibi cumMano olim fuit: quam no de cetvtfruftratifaicommemotauerim.-peteam fidem &obfer« nantiam qua te vnice colo &veneror:et qua tuo mutuo »c miro profequeris amore ac benignitate.lam tuas hic interpone par» tesiiam tuamprofer fententiam. Neutri noftru eris procliuiot Sed tatum quo te me^animi iudiciu impulerit adherebis.Ego eni ad vtrauis partemtuo iudicio et audoritate cofirmatus fue to:illa quacelettime fado coptobabo: cuab alterius criraine(ii quod_erat) pfuafus fim pte eade tua fentetia eadeqj tabella me abiolumm tti.Vale.parifif tercio Kaledas Maij.MflIefimo qua» dringentefimo odogefimo primo. Odauianus Vbaldinus:fratiiLudouico Mondello dodoritheologo.S.p.D. Amabamte antea Ludouice mondelle: tn quia tua me dudum indole non decepifti :proptereatj te michi familiare femg ha» bere volui:tum quia pollq michi fatis familiaris fadus es: indi es videbamno mediocres virtutes in te nafci:adoleicete 8C pet fedas fieri;cum tu netp laboribus parceres neif ftudia remitte tes:vt magnis principibus gtauibuftj negocifsdignum tevi rn praeftares.Nuncvero obpietate tuam qu»&ipfa infignis &in amicu comune effiita in amote tui accefus fum vt de te ornado quatum poffimcogite:ne ftudra apud me.-quod femp tfudui ali qua egregiavirtute quifpia fuerit vfus.Q.uid eni te officiofius: qui cu amicitia mterviuosfinmetia adefundis eanofeparas et cu ijs qui nobis bnfecerut :paria aut aliquato maiora bnficia reddere foleamus:tu pte meffiocri accepta imortalitate redde te copatas.Nec id quide cu mediocribus laboribus curas: qua doquide ex itirais Galliaru partibus ad agru vf<p picenu pptet earemnucios ad me miferis .Cu tn in abiguis reb^amicotu c6»
COMMENDATmA jniulrae iudicra expoffds :n5 poiTum tuS no laudire fapietiara. Nemo alitet qtu fapiesfedlTet.q.j emita gtad Spiuseliecuj pis vt mo exeplo alios quocj ad gtatitudme exdtate poffis; tn dubitas vt plaerucj folet ne ea in re quippia ipie comittas:cu .pi xime virtute faspe vitiu cofiilat.Et quidequavt fctibismeuiu diduexpoftulasmullohictepado fluduare pmitta .Quideni meindice oblliterit quo min’ pte Marius aeternitate adipifcaf cu&tibiinfingnis pietatis laus inde coparada fit. Optima hoc eSfeo ex quo vtriufip nofflim coiulih oibus vero qui icollanti* te criminaretur tefpoffihoc effevelim ipertinaciamome coftatie mutarircu quis pftiteritvbi cofilii mutatione ratio fuaferit.EiTet ne aliquis fapiesnifi ad tepora 8C ad homina vtilitates fuacofi lia acSmodaret .None deus ipe mefessdies &mometa vatiauit vt ad opus fiiu ptirtere cognouit .N5 etia id me moueretiqu od de callido teru eftimatote &libri elegatia ad me fcribis.No em latet viros fapietes vnius priuati hornis vfiii opus dicadum Sc quafiintta domefticos parietes reponedu: no tata cura elabora ti decere rquata folet quod vniuetfitatihominu et quafiin arce Mmeruse iuiffet locadu .Vtri<5 eih operi fua precipua laus eft: quia dignitate eoru qu® accidut feruat.Hoc aut iudiciu mefi no paru ex Odauiani AugulVi iudicio cofirmatur. Cui’ audoritate no parui raometi effe duco.Maluit eni iperator iuftiffimus Vit gilii «neide fetuata effe :qigni perire :quis n5 dubiis turbis in vltimis tabulis madaffet Maro flamis ea aboleri. N6em cenfes bat inter caetera cumfqpraeclari viri cu fuo auSore opus debes te extingui. Curabis igitur Ludouice Modellevel folii proptet hoc ipm omnia amore digniffime vt aio cocepilliCnec te vlla as Uertat fufpitio) Maria noftrii in occidete &in ifta parifiorumvr be quafi orbis terrarti arce flluftrare. Ego vero hic apud nos ei deno deero.Dign’ em eft vt viuat qdiu vixerit homines quorfi vtilitati &vfui multa coparauit. Gtaui etia cefuta cenfendi nos effemus fi tanta per eum meffe comparata eius frudum omitte ternus &pofteris nofttis ttanfmittendum minime laboratem*. Vale.Vtbini tertio Nonas lulii. M.cccc.1xxx4.
PRAEFATIO Mati) Philelfiaitmm&vtiiuftJ faris doctotis :equitis aurati Spoct* laureati, ad religiofiffimum patrem fapientcnuj tlie ologumLudoukumMondellum Mediolanenfem ex fetapii £0 minoiiun oidinc pirefacio fa nouumepiftolatium. Ecreueram iamdudum aliquid tedere :qnod epiftolati faccutreret officio .Videbam enim dplreiof^ viros etiam doctos parumhac inte temporis confumpfiffe .peiindetj nolbre con duxiflettempeftati :ae fi nihil elucubtaifent. Nam vbi Cicero inquit :Epiftolarum multa ftmt genera; qui fant adeo curiofi :qui nolfris hominib»; quot aut quae fint ea geneta declataiim :Q.uod autemhacexpteflio ne fa opini refunditus cognofcenda fit opus ;Grsci paritet St Latini docuerunt :qui cum artem benedicendi fuere defaiptus ri :ageneribus caufatum initium qi^fiuerunt :vt intelligete* tur prius de materia gde forma ;prius de quodicendum effet gquomodo diei conueniret .Nifi enim hominemcffe conftec ftullra bonum malumue dicimus effe.At mihi &voluntatinos nunghac in te pfatima &diligentius :tum apud Ltbanimii Pes Libani» lafgumepiftolandi officiofiffiraum ;tum apud alios vtriufcg Pelafg» linguae peritiffimos inquirenti:funt orioginta epiftolarura fert bendatuminuentageneta ;vt nihil iam adepiftolandu fitrelis quum:quod hic numerus non complebatur .Nam&publica continet &prfaata; Si quse togarquasj bello tranfigutur:8i guf quomodo foris ac domi:cum amico :authofte;lite.concordia; amote :odio:te:verbo attemptantur.dicuntur at<5 fiunt.ln toti demhaec redegi timlos:8{vt ad epiftolandum paratior fit aes ceffusrftilorum differentes nabus fura ptogreffas :fab quibus nunc familiarem pro mediocri ftilo mune farmliatiffimam pro infimo.munc titulus quifijgtauem pro ftilo altiotc prae te fes tet.Exempli gratia .Dumhaec meditamur .oportune mriobis occurris Ludouice Mondelle vir humaniffime clariflimerj^the Dloge:togaf<5 hoc opus tibi dedicem.fed ea quidem lege vt in alterius nonperueniat manus. Aperis enim tuammihi mente Vt cupias tam affidue in eo percurrendovetfari codiceivtquem imiteris inepiftolandoidelegiffe videaris.Quod exoraffet vi* ab me quiji| alius limpetras: yt fi quando publicie communi^
pRAECEpTA ARTIS RHETORICES voluwo multorum neceffitati conducere :aliud alias efficiam eildem titulis opus: Nequeunt enim Mario in eifdem genetfc busveUnuen£ionesdeeffe:velvctba:nuc librum hunc titulo dem .Eumvt Iblus affequaris :liberiuiqj teneas :ac magis ha beas iamiliatera :proptijs cxfcttpii manibus :&ne vllum vel ine penes :vel alium opera mea largitionetj fit exemplar;Pro totypumhocvmcum^hadenusvolumentibidefignaui :attj ttadidi.Adhioebts ei tanto maiorem ergo fidem :quantomaio reinhoctedendoieigatefui charitate; proca: qua vifus es at^nonvulgatious argumentis :effe in me bcniuoletia:Q.uod fi quid inter legendum percurres :non omnino ex induflria eia boratumq? ingenio :aicribis temporis breuitati :qua centum ardter ac quadraginta chartas latiotee coegiffi infra dies vi^ ginti pentringere.quibus&nonnihil audiebas :&alijs etiam negodjs domi foiii^ nos oportebat vacate .Poliunt Sc difeute fus intetuenille calami: quos errores aliquando inter itmeran dumcottigeraus.Vtautem ad epitlolandn commodius &mas gis accedas tempeffiue :qutedam artisrhetorices praecepta de Icripfimus cum exemplis :ptiufq ad epillolandum titulos de fcendetimus :Nec omnia quidem Ariftotelis CiceronifiJi mo= nimentis iecutus hic ium :led ea dumtaxat:quat vifa inihi in tu umviumneceifaria. Aliud eft enimvetetem :aliud huius teta^ tis oratorem ie velle: Aliud inforo inter caufarum ftrepitusi Aliudmconiilijspontificum coronatg auditorum veifan.Re» liquum elt vt ii quid me tibi plus efle vfui ducisiaUidue me pu tes $queV» potfe ac teipfo :11 fatis eft:me tame fempCT ames fempet memineris id obiecundalle tibi:quod nemo alius :iine fumraa difficultate confecutus effet .Vale. Ex vtbino fe 3tto Idus Jebiuarij: MiUeiimo quadringentefimo feptuageffe Biofeptimo- PRAECEPTA ARTIS RHETORICES:ET PRLMO DE EXORDIO CVM EENIVODENIIA AB AVDITO KBVS: ~W"'Ntali exetdio fiue pet aiarioaem flue per epiftolas :tria opus eft conlidetate. Primum peifone qualitatem apud quam agitur. Secundo rem d^ agitur. Tertio laudem auditor deleaatur .Qualitas perfonas coaftftit citea Prototf pus !n exore dio tria cofideri da
PRAECEPTA ARTIS RHETORICES ' ^diritatem ;vel locum magiftiatus;in quo fims fitis apud que «rfone °agitunquia alitet captatur beniuolentia apontifice :gaprsetds te.Et circa hoc duo debent feruariprimumTituIns. Secundo ®tul«e cognominatio.TituIus eft vt papa appelletur SanctiffimusiBe atmimusiClertientifRmusiSapientimmus.lmpcratot vero. Im uiSilfimusrDigraffimusrprinceps optimus &c.vt de fingulis Cbgnotni infra de ratione titulorum dicetur, Cognominarfoeftivtpapa ''*”® dicatur Benemetitus:Ghti!li vicem gerensiVnicum chriftian® fidei afylimiiMaxiraus diuini defenfot nominis rEcclefiae nos fttie tutor atipproteaot.Imperator autem cognominetur Cae *ea Be SauguftusiRefugiura romans gloris &c. de quibus ^infta diceturifes de qua agitur tiipliciter confideranda eft.ptis mo quando eft honefta.Secundo cum eft tutpis.Tertio quado efthonefta &videtut tutpisivel cum. fit turpisiyidetnr honefta primo quando eft honeftaifatis eft conformare rem cum pers fonaidicendo nonefle prolixum fermonemhabedumea in re quae iit honeftiffima:8c auditoris natursvnics conformis. Si vero eft turpisiconfideretur fi quam habet partem honeftatis: &tunc illa eft tractanda. Si nullamhabet honeftatis partemiat guatur ab aliqua confequenti mifericordia vel gratia. Si turpis eft&videtur honeftaiprofe orator inftare debet circa id quod videtut:p,aduerfario vero declarareialiter ee gvideatur .Lavfs autem qua deleffatut auditornntelligi debet exeius vita &mo tibusmiodefte tamen tradariine visatur affentatio. Exemplumtalis fermonis. Scio te pr^tot mamifice adeo, luftum effe :vt nihil vel audias: vel admittas quod non fit oi ex parte dignum vito bono.Atta li ad te igitur rem ^quiflimatque cum per fe intelligeretur: irah lis aduerfarij adiectis laqueis radeo videbitur honefta vtnatus tuae fit conformilfima.Nihilo em te aiunt omnes boniiplus delectari gequitateiqua fimillimus dei effe poffis in terris. Eft autemin omni re dicenda :fctibenda(jvtendum apparatu: meroidio exordi) nomen apud omnes confequi.Hic autemdu^ conllat °obusconftatdumtaxat;attentione:acbeniuolentia:Namdoci5 Sttetio litas attentionis eft infettavifeetibus. Eft autem attentio diufo fa bipertito:in expreflione rei cumeius laude;&in rei taciturni tate cum fumma dicedoruffl laudatione .Aut enim ante factus eft.eadem de te fetmo;&tue fstjs eft letn altius ptoueheieiqnf
PRAECEPTA ARTIS iamiudum ell nominata ;Autmitium dicedi fciibendiue nomg teipoicitcumeius laude.BeniuolentUBveto&fiquattuorfunt „ iation£s:vna tameneftcaufa: apetfonanoftta:aie:ab auditote; vel ia aduetfatium:vt fi quis fcit tantu flbi grati® vedicarerqusi tum ad id exotandu:qa oratui;fatis fit;hocmodo pattetatione ExemplumAttentionis. Nunc vt lem omnemanimadueitatis :qusefo diligenter.quam ego rem vobis expofltutus fim :rem ing &mea ditione nonin= dignam.S auAoiitate vefira dignitlimam. Exemplumde beniuolentia aquattuor petfonis. Audietis autem oviti prsltantiiiimi rem vobis no iniucundam qui vt iufiiffimi efiis ;fic foletis ijs deleSari qu® no habeant gcg cuminiquitate comixtum.lntelligetif($ ab huius nequiifimi ad^ uetfari) meinatura meplurimum ab eue.Isenimvt nequam ell: petfidlffemp fiudet meminemtimet: neminem erubefcit. Ego vero qui veftra confuetudine fr®tus impietatem plurimumab: hotteo;nihil ad vos afferre aufim turpis. Didumcft autemvni effe dumtaxat beniuolenti® ab ipfis quat tuor perfonis caufam :quia nihil in exordio tradatur nifl ad fi: nemlibi animos auditorum ad audiendum apparandi Bc conci: liandi:vt ad reliqua facilior confiet aditus.Namveluti fi quis fe mei bona fit in nos mentemos amans laudat omnianofira: etia fi non videantur ijs quinos oderetalia;fic quimale de nobis cd cepitmos habens odio :etiam qu® amantes de nobis admitan: tur.-detefiate conatur. Eft autem aattentioipfa:8£benmolentia:eo moderamine in ex ordiuminducendaivt neij iadator:nec aflentator homo videas tur.Nam iadare fe videreturiremcj dicendam:!! minus modes Ile vel illam vel fe laudaret .Aflentatiautem fi fupra modu aus ^toium laudes fequeretur. Exemplumiadanti®. Res enimh®c de quaverba fadurus fum :tam eft infigni laude cumulata.P.C.at excellens ta admitanda:vt &antehac nung fit audita :&aneminepoirit alio gamevno tradari. Totenimac anta de omni virtutis genere pericula fadam fiim in omnivers latus bonarum artium ftudio: tantum michi iam laudis inexeis
RHETORICES eidis bonis litteris eruditiffime comparatur !vt neino sqne ad hanc ttrateriam conuenire queatmuUi fint paratas rationes mete neminem tamhocmunus gme deceat. Exemplumadulationis in beniuolentia. Quis autem adeo eft obtufo plumbeo<¥ ingenio ;quem latere queant veftras laudesiVos enim foli eftis luminatia quaii qu^da in tertis demiffa cflitus tquorum fplendote ac du(5u per omnis tenebrarum obfcuritates ambuletur :vos numina deord aliqua iumma quidem apud nosveneratione digniffima quibus qui no creditmon fiditmon fe dedicat toturn: is fi perfid’ eft &amens appellandus. Sedfciendumnon effe turpe minus :fl tantum beniuolentia aduerfatium captetur vt iuehi potius videamur; gad orationis neceffitatem ptofequuhoc modo dicendo. Exemplumin aduerfatium. Nec.ego tamobfene me dicere quicg poffe arbitror in huc ads Indouti =uetfatiumicuinequeantaddipeioramulto.Quiseoincontinea nens tlot :qui libidinibus fempet vacauit in meritoriis attf fotnicib» Supbus Quis eo fugbiot at<J vanior qui fefe audet pr^fette diisivelle^ Immanis de omni laudis Saudotitatis genere cum omni contendere an tiquitate.Quis eo immanior qui crudeliilime multos interent vt eorum abuteretur patrimpmjs lAbhocnihileftexpedanda nili inique &perfide didum. Eft autemdiligenter curandumme prolixtotibus verbis imascis mo$ fententiarum apparatuexordium tianl^atunnavldeatus callidus at($ verfutus inexordiendo orator :Hex nimio appas ratu patuam efficiat fidem:hoc’mqdo. Exemplumde exordio nimis apparato. Ego raibi patres ampliliimi iaradudum inmdeptoporuetam nulla de te apud vosverba facete.quaenoneffent omui ex parte ingenio laborat3:dodiinaexculta;diutiuf<p elucubrata .-quippe qui facille intelligetent gfilis &dtieiti &iapietes ad quos nihil debeat afferri incultummihil in elimatummihil infipidum. Qis obtem cum eft on» hocmeis humeris demandatum :vt oratio* nem taebrem haberemhoc loci anj temporis ;nolm quicgex impronifo ptofequnad alium deferri malui mun’ illud iadhuc mhi diem potius refeiuaruquo parentalis haberetur in his am n!uerfati)s pro defundo precibus atqi fupplicatioibus .Interes veto temporis annus iam agitur ;maturius huic operam adbi»
PRECEPTA ARTIS bui caufeigeneiis ptopagationem didici.de cuius fum nobilita te diAurus:virtutes hominis accepi :difcurri volumina vetera: gt quid de mortalium iteritu iquid de animorum immortalitate iudicadum litiintellexi.Nihilq; plane iam melatetiquod vobis commodefit exponendum .Itaij non dicetur hic quicq impros uidumiaut minus exquifiramifed omnia confulto :omnia appa tate .Rem autem tantam aggrediotiquantam antehac aufus eft aggredi nemo;non orationem folumparentalem deraortis Se proni) recordationeiqui fuit omni pr^aantifTifflus laude: fed de communihominum miferia :vt itelligatur quibus fimus in hoc orbe calamitatibus fubditfProh deumatifhominum fideiquid cadm fumus in hac vita homunculi: Quibus trahimur cafibus: Quib’ cienatu^ trahimur cafibus:Quibusvexamur perturbationibus.Nihil hic j^homo ft3bile:nihil quod poffumus vno die noftrura exiftimare .Qdcj Seneca i inquit SenecaiNemo tam diuos habuit fauentes:ctaftinfi vt pof hetcule fit fibi polliceri At^vt Gregorius ait:Nos continue morimur: fyrenti Si ficut aqua labimur.Simt tamen &huic luce funao per inuidia gregoii. aduerfatij:quinollet:fi pollent: his anniuerfarijs locum eflepus “ blicum :&conuentum confeffumijhuncveftrum tam preclaru Ogemis horainu nefjtiorum: qui vt peffimi funtific omnis vea _ lint fieri peffimo s.Ofceleftiffimos patricidas qui vt iugulate co fuenerunt alio s:fic huius famae detrahere cuperent hunchono^ tis modum.Sunt omnium perditiffimi:nequilfimi:petniciofiiri'‘ ini.At vos opatres nonnefcio tales effe :vt no fitis huiufmodi bcftiolis quicq fecndatutfcvbi fempet veftram in bonos pietate in oificia humiUtaee:facllitatem:be^gnitatem:charitatis in ome genus pronam promptami^ naturam .Itai^ iam mihi polliceor impediturumhanc orationem inuidum 8t maliuolumforc quegmecvos minus attente auditurosigfi nunc autDemofthei nes aut Aefchines diSur’ accederet.Attedite igif diligeter pres 'Quefin' In hocexordio funt omnia bonis exordijs emtanda :hoc eft ne ju exora iit prolixum :eft edi profufiffimn. Nefit in eo apparat’ :quip35 iioeub teat .At no folu hic eft:fed effe declaratur.Vt no fint allegatioes r^uda Vt hic funt.Vt non iint ttruSurte longe verbis exquifitis annexe Vt hic funt.Vt no fit fupra diffa edulatio &iaSatia:vt bic fot. Vt no colores fentetia:articulus:diffolutum: de quibus inferius dh cetut:vt funt.Vtnon fiat repetitio eiufdem feten tiae per diiierfa itba:vt hic fit: Sed contra fit apparans auditorii alos exordiu.
PRAECEPTA ARTIS cumbreui 8i modefta expofitione fummaria dicendotujnjSJ c3 aliqua conciliarione auditorum;hoc modo. Exemplum exoidi) perfedi. In matCi Cumeffem hac orationem funebrem habiturus patres amplift lia boni fiixii:coepi non nihil fubueteti :ne fi quid minus advos afferrem exordij elimatura vos offenderemiquivtdodiffimieftis omesiiiceafo letis hominumexcellentia deleiSatiiqure res fempet afferat ors natiffimas:&verborumelegantia: Sf lententiarum pondere. At cum effevos humaniffimos ac facillimos memini:vela conftitui ventis delegate :vel fermocinationem hac fatis &imptouifam aincultam addudutus :culus errores potius cotieauri litis me fuperbumexiftimatutuqui veftris effe imperiis aufus refras gari fi negalfem hocloci dicere de clarilfimiviti Semproni Me diolanenfls funere ln huncfi quis vel fenfit aliquando :vel fens tit adhuc male :is liuore perduaus refipifcat;vos me audite :vt de vita fflortcij tanti viti dicens praemium confequar auSorfe Partes in i" veftt§ pietatie. Sed intelligendu eft: ^hj partes .aut exordio fibrum aliquae poifunt diffufiores efle tribus de caulis.Pri*nuia pofiut ee oratio eft longior ivtpote in fuadendo vel diffuadendo de longe tri pace vel bello.Secundo cumpurgatio propriae innocenti? facfc busde endaeftiptopter criminationem antea per aduerfarium taiftam caufis propter opinionem per audiiftores conceptam.Tettio cum infinuandum eft:hoceft pedetentim idem faciedum :quod in iu petiotibus exoidijs: fed occulte ofa caufas infra dicendas. Otn niu aure hoiuexotdiotn:& tandem iniinuationfi;h?c fut exepla Exemplum in fuadendo plongius exoidiii Scio vos effe.P.C.vaehementer cutiofosibellum ne vobis cum Anbellu finitimis agendumfltian pax habida ;ptopterea^ multas ac va vel pax tias afenatotibus fententias expcaaii. Mihi quide videtur op» fit ferua» eflcivt primum optime de republica fentiant qufei funi coniuls turiitumverovtnullis autpiopiiotumcomrabdoturacapians tur cupiditatibusiaut piinatarum inimicitiarum recordationib» at eadem fempet in patriam pietate nihil habeat in oratiorx: ifa mulatumimhil falfum:nihil dolo teflumideveftia patres dilige tia certus fum:tt &de veftta fapietia nihil ambigo.lntell%o eni gfoleatis omnia mature confultiffirae^ tianligete :quibus ms fticiaipietatcpaniaij charitate nihil antiquus aut fatuiiianus vnquam effe potuit .Me vero fuiffe non ignorans ;affidufc in ijs occupatum :qu* tepublic® noftt» conductura
RHETORICES fion qoi multavalearatfed qui plurima velim patriaipfo qua quidemvel mortem oppetens nihilexpleuiffe me cefeam qui tum debeo^uate ii quid &ipe recSe cogitatim;aut non impie prouiderimiquod ad pacem firmandam &diutius ftabiliendi atineat pet deumimmortalem tantillum attendite patres opti mimec cuiuiq me impediat clamor qui aut mihi fit infenf’ aut patriam ha^at odioiautvellrae inuideat aui9oritati:qui aut ma le lenferit:facile fempet cognitumac petfpetium eft. Exemplumexordii purgatiui. Inimicum eft me criminatus Bsdas fuiffe Alchibiciimec quic| hucin eummifi pet inuidiam ac odium attuliffe.Qi autem ino cetet fempet vixerimmec pet vllam animi perturbatione quic< gadnosinhunclocumattulerimpattes optimi vos teftes ad uoco vefttifij iudici)s inocentiam meam ab ea criminatione cu pio purgati: vt commodius mihi ad dicendum eaden»in cau^ fa pateat aditus.Cuis Bsedas serario praeeffet:& aes publicum in fuam arcam vertiiret:accufatoris in eumfum officio fundus qui teipublicae falua caufa nequibam aliter facere.Tum egi mo deftiihme.mec eum. paffus fum crudelitet_danati:negligetiae po tius aut indulgentise accufandus nimiaerq vel ipietatis vel odif Quae pro republica fiut:nemo debet ife Facta qu®ri:ab eo prae fertim ciue:qui maxime fuse patriae debet nunc in eundem ago caufam meam ciuilem quidemmo capitalem.Haereditatem pe tif primum-Nihil fe delere nihil dixit:a quo eft alias capitis in iudiciis accerfitus repetundarum.Caufa mihi eft tam honeftai gei turpis.Cur vobis qui omnium eftis aequiflimi: ambiguum videtur:pro meeffe iudicandum Nonprolequar;ne quod iuen tore dicitut:vetbofu3 videar.Minetuam docere.At vt eftis no Minerui do(fti minus ac ptudentes:q iufti-Attendite per immortale deu docete, quibus ego rationibus aclegibusmihi non folum decernenda led plane decretam hac hsreditatem atbitret:Paucis admodd tne abfoluam:necquicq iccirco hacin re tangam quod nosvlla ex parte latere poffe ducam:fedvt aduerfarius audiat:qusnon nteUigit:cognofcat^ qnib^ atgumetis moueri folet ad liidica du doifti &fpientes De ifina Deinflnuatione. atjonefe ininfiijuatione feruatut eadem:quv& in reliquis exotdijs; fed cada pte quoniam nequit animus auditoris ftatim Si reSe ad audiedum exotdq.
PRAECEPTA ARTIS At confitmatio totuplcx debet effeiquotuplex diui^Torboc ellj vnaqufe<J partitionis pars debet confirmationem habere pro priara.Verbi gratia.Si diAum eft in partitione dicendumeft de Laelij educationenn confirmatione dicatur hoc modo* Exemphim bon* confirmationis. Et cum de Laelij educatione primo loco mihi dicendum fit: af tedite obfecro partes op^igiit educatus permodefte Quod attiiKt ad nutrimentumnfs cibus educatus eft quibus aleretur: acyiueret non quibus voluptatis fordes pararentur. Noenim ad incontinentiam eft ed ucatus fed ad omne modeftiae genus. Atmoribus ifs certe.quos tari folent adipifci.-quibus Svita iu cudiot eft Sc laus diuturnior.Didicit modumioi feruandum ef fe vita.lam admodumpuer vigilatisifobrietati; pudititisvfi® adeo incumbebat;vt mediaialgorem ®ftum no metueretiadeo vt maiores natu fuperare videreturidifciplins vero militari ts paratus ac accin:!!’ erat vt Marte natus cenfeti poffet: tolletan tia fingulari adolefcensra: periculorum non timidus: laborum no fugax.H^chuius educatio ta tenax virtutis atij probitatis galia voluptatis atij malici®. Exemplummate confirmationis. Ne autem fingulaprofequativno dumtaxat verbo fex illa eSs plexus declarabo :quantus hodie nobis amicus.-fuisvero filifs ac propinquis fublatus fit.NamLtelius generofa familia cre« tus optimifq; parentibus natus educatus eft modeftiffime: fa» niam optimam propagauitifibiqi digniffimus ac nobis vtiliffi^ mus fuitinec nobis minus fumma cumlaude gfibi diemobift Cur eft tot titulus ornatus:quia vir clariflimus fuit.Cur tamed celebrabant dodi: quia vir dofliffimus fuit. Cur tameu luge^ mus omnes:quia erat nobis eius vita plurimum neceffaria vir inquam fuit per paucorum hominura:omnibus char* eunto dileCfis oibus venerabilis. Sciendum igitur confirmatio vt debet effe aperta &rationfc bus referta ita minime confufa: vt fimplex complexaqi partS &argumenta partis fub qua iacetiita nonmultiplex cum parti bus aliarum partiumiquibus alte debent feruire confirmationes:& artificiofai argumetoiautpfeflo autmediocriiat mim > Argume De argumentatione. tatio. Argumetatio aut ois eft ratiori qua vis cofirmadi:aut cofutfdi Perfeifta diimbuitur.Ea eft aut pfeAa:8i fic difttibuta in quinc^ pteshoc
RHETORICES eIHnpropofitionetn:rationem:rationisconfitmationein ratio Medio» nis exornationem &complexionem.Aut mediocris:& fic diui eris fa in propofitionem;tationem:rationis confirmationem 8i cos Minima plexionem.At minima:&rictripeititainpropofitionem :iatio ptopofi» nem;& complexionem.Eft autem propofitio caput &fddame tio tum atgumentationistqua proponimus:quid arguere velimus qu® alogicis folet hodie maior appeUari:hoc modo Exemplumpropofitionis argumentationis. Nemo negatdeberifuptemosfllishonores qui cu diviti fues tintboni&vrbiiucundiflimirdieminnegocifs fuae ciuitatis vl timum obierunt.At ratio fecunda eftatgumentatiSis pars: qua j>baturtatioe:quodiinppofitioneppofitumeft:hocmodo. „. Exemplum rationis argumetationis. Katio Namnifi honoraremus huiufcemodi viros :& ingrati videre» mur.iure ac merito:& nemo bon’ apud nos effe diutius vellet Tumrationis fuccedit confirmatiorquae aplificat rationem ip» famvt appertius intelligatur id quod probandum eft. Exemplum rationis cofitmationis argumetationis _ Quantavero effet ingratitudo;qu3 nefaria peftisiquam euitatu ti forent omnes bonbvt in eos faetimns mali qui fuere non in ^™tma» alios folum omnis fed in nofipfos multos magis optimi.Hoc vt& abominandumeffeta: inauditum fceleris genusnta dete» flandum Si exeerandum omnibus;ita nemini tolerandum.Con tinuo conuenit exornare rationem vtprofufus ea quidem am» plificetur;8i fic magis auditoribus perfuadeatur:hoc modo: Exemplu ratiois exornatiois argumetationis. Rationis Accedit huc etiam no fama folu:fed viuendi ratio:fed humant exorna » tatis confuetudorfed propria cuiuftjvtilitatis caufa quibus mi tio nime feruiretur vfqffi effemus in eos ingratitqui fuere viri gra' ues;8£inpatriampientiffimi. Namfamam certe quaereremus Diome» peffimatnec mala fflin’qDiomedes.qui homines dabat armes des ' tis pabulatvel Bufiris qui hofpites apponebat altarib’;vel Lp Bufiris «aon.qui eos obtnmcans comedebat.Non eni minus male agi Lycaon tur :fi negligitut funus :q fi eripitur funSi vita;cum in eripiens da vita vel metus poffit effe caufa vel odiu:vt illud eft Virgilif : Aut odium crudele tyranni:aut metus acer erat. In negligendo . - autemfunere nulla qnngratitudinisfuperfitcaufa.Tum nemo . laboraturus effetivt commoditati coducatnoftrae. Cuvideret qu^es fuerimus mteliquos.Q.uidfibi fpeiandumfit ivita;no c
PRAECEPTA ARTIS Ignotat !cumin moite mhil fperaie poffit .Statfm fuccedit co pIexio;& cum ratio ea fit qu® alogicis dicitur hodiernis :mfc nor:complexio ea eft qu® conduiio ab illis appellaturiqu® co pleSitur atif concludit fummatim ex fupradiAis ita fentiens dum:vtpropofitum eft hoc modo. Exemplum complexionis argumentationis. QJobtem cumL?lius vir optimus fuetit;& nobis vtiliflifflus: Si officiofiffimum fit talium funus honorare: ingratiffimS aute filenttio pr?terire siure optimo coftitutu eft fupremos pietatis honores huic exhibete functi vt &nos femper amandostiuua doftp cunfii proniores fint:& ad virtute facili’ inflammetur. Cum autem eft caufa breuiot;vtinepiftolis familiaribus aut in orationibus habentibus gratias :Argumentatio eft quas dripettita: aut tripettitathoc modo. Exemplum argumentationis quadripertiee. Animns certe bonus: fi referre gratias acceptis nequit officifs at habere poteftrac agere debet.Quis enim in nonexplendo p virili fua officio vir aut bonus:aHt ®qu’ appellandus eft ;Na qui pro animi fupetbia fibi cenfet non officiofe faftum mun*; fed debitumeffe tis eft ab humanitate alieniffimusrpotiufcpin bfluatum coetu conmunetandustq inter homines collocandus Cii Ii Si bon® mentis eft officijs habere gratiam Sc inique ac af ferre nonhabere ;non debemus tibi folum;&habemus:ac agi mus gtates fed cupimus referte poffe .Continuo fuccedit ars gumentatiq tripertita incpiftofis& orationibus bteuiotibus: Vt in nuptialibus: Sponmicum ac prindpum ingteffu: aut primo aditut Exemplum argumentationis tripertit®. Cumdeberem ad te ite optime Princeps ;tumetiamhocplus timumdefiderabam .Quis enim:cui tantillum fit ingenij fe to tumnon debet tu® diuin® potius ghuman® virtutbQuis aus tem cumdebeat non defideret pariter pr®fentem te intueri: quafi natur® quoddamin tertis fimulachtum :Ita^ cum So& fido meo fimul &cupiditati videndi tanti principis fatiffaAus mn hoc aduentu viderim :acceifi :fupplicatutus nihil aliud jgvtmeames. De coniutatione Confutatio nihil habet aliud artifici)': gquod eflexpreffumia CDnfiimatide:tefpondet cofiitat obieiffiones ;hoceft ili qtus
RHETORICES obiecerit alique effe litteratura ignaro cofutatur hocmodo. Exemplum confutationis. Ignarum medixit litteratum :quafi poffit reSe quicg de litte^ ris hec Wuaiudicare :qui abonis artibus'alienior feraper fuit 5ignis ab vndis .Adhibui ab;ineuntibus annis vf<8 diuturnam bonis litteris operam ;nec qiiidem coafius nec inuitus .At vh tro fponte(5 tam libens :gcumefutiens comabam;Videbam enim nihil in vita mortalium foret cum litteris comparam dum:qu»&viuis pttello effent .S famamlandefq; lucefum (3is fuppeditatent. Quomodo ergo vel ignarus effe poteft:veI non doffiffimns ille plane iqui natiuo quafi munere :litterascu Iaaehauferitimbibetit<5 :acijs maximopere deleflatus nihil omifetit quod ad earum quserendam rationem attinuerit. Suci cedit noniuiq amplificatio per enumerationem: &hocfit quan do eft oratio perfeiMairaa :Sne orator effe prolixior duceree tur ;breui’ &confitmauit &cottfutauit :fed aut de ergiunenta tione aliquid fupetcft quod amplificat aut de confutatione alis quid teftat quod tectiminatutihoc modo. Exemplum ampUficandte confirmationis. Prftermifi confulto ne prolixior fierem ac vobis tediofior pas tres ampliffimi :quantis hic L§lius in mtate admodumpuerili floruerit exemplis modi atij raodefti® qfuetit fqualibus qua fi prjceptor &motuminiiitutot :maioribus natu admirabilis iiunorib’ venerabilis. Nihil dicebat infipide:nihil ridebat fcut tile :nihil faciebat indignum faiffi recordatione .Apud quot fij it vrbium populos in fummo quidem honore. Apud quot pri cipes iucundiuimus: Apudquod diuetfarum bonarum artium tam colendus qadmittendus :Quotiens magiftratus exercuit Sqiiiffime :quotiens in patriam tedijt honotatiffime: Cumabe rat :fama ferebatur elegantiffima :cum aderat :gloria fparges batur iucundiffima. Nam&abfens confultiffime :fapientmis me :fottiffimetj yiuebat :&pr^fens nihil temere :nihil infipis de :nihil molliter vel agebatrvel dicebat:vel denitj cogitabat. Habet autemh?c amplificatio fttuSutas aebtas cumfententis ofis ac grautbus verbisivt enumerare potius videatur:gvel t* petere :vel diffufe aliquid profequi. Exemplum con^tationis amplificandf per rectimis nationem. cij
PRECEPTA ARTIS Sed ne glorieto hic belluo nebullotj petniciofus ac vnice 'pe s tulans :q[Uicg in me protuliflfe quod me motdeat:poftea qad ea tefpondi :qu* oHecit manifeilocp declaiiui :ginique dixerit: gabieSus nobis ;g impius videatur patres aplmmi fi recrimfc nor hominem impuriffimum :fed cogor haec aguftia temporis conticefcere .Quod fi dicere obftupefcere vos cogerem; quod acerbiffimus parricida me audeat accufare ignoranti®. Namfi nefcirem litteras: id accufationis genus nihil pertineret .'cS me dicatnon admittendumpr®totc:quod iniquus fim :iniquitatis queng arguit: qui parricidium adhuc habet ante oculos .Apud oinnes hic fuit femper in dedecore. Nullius familiaris diuitius fuit.quem non fraudarit: DecoSoremhuc appellant omnes fui pr«uaticato rem alieni: dolofumfinguli:mhil cogitauit vng bo ni loquitur nihil no perplexe:vafre:callide:maliciofe.Verfipeb hs eft penitus:a ceiufdem rei fimulator attf diflimulator. De conclufione generali &de epilogis: Qu®fit dicenda generalis coclufio ;8£iqui fintepilogi :particifs lares inquam conclufiones;qu® perorationes apud nos appefc latut:& quo ab amplificatiua peroratione differat qu® folet dfo ei peroratio per amplificationem &enumerationem :eft tiobis diligenter confiderandum. Coclufio enim eft terminus orationis :que comp!e^'fnr breuiter rationes in vniuerfa oratione traflatas: &id quod exii hs inferturtac abeo qui orauit impetrati queritur. Epilogus aii tem:hoceft peroratio eftparticularis conclufio:non totius ora tionis fed alicuius orationis menbri.Namfr oratio vniuerfa eft quafi corpus: fexill® fuptadia®pattes:hoceftexotdium;nar ratio: diuifio: confirmatio:confntatio &coclufio iimt quafi me bra illius corporis:& qu®hifce fingulis menbtis fingtj® coms petunt conclufiones.-appellantut epilogi feu perorationes .Et ita Cicero dicit quattuor lods coclufionibus vtendumfecundn exotdium:fecundumnattationem;fecndum frimiflimam argijs mentationem:& fecundum conclufionem. Exemplumepilogifecnndum:exordium. Cumigitur &honefta fi res ame dicenda &talis qu® veftra fit auditione dignilTima patres optimi: quanto fimbreuius diftu« tus:tam vos audite diligentius :vt quidvAafententi areporta te queam non fpetauetim folumfed fim affecutus, ,
rhetorices Exemplum epilogi fecundum narrationem. Quare cum dies ad dicedum me inuit ct:& dignitas caufae vps ad audiendo patres optimi:& ego fim didurus qbreuiffime fa tis me hacoratione cofecutum arbitrator fi nihil dixeroiquod &hoc loco &veftta ptjefentia fuerit mdignum. Exemplu epilogi fecundum ftrmffima argumetatione. Ita(5 cum &bonus vir L^lius fernper fueritSin patriam pien tiifimusidc omni laude cumulatiffimusidebet tantum honoris vel hac luce funftus confequi;quantum nec eius bonitati fit de negadum:nec dedeceat patriaromec ab ei^fit alienu laudibus Exemplumepilogi fecumdum conclufionem. Cumergo vobis manifefto conilet potius viuete:8£ vere quide viuereiq^dieobijffe Laelium nedummon effe lugendum nobis exiftimo:vetumetiam ridendumlaetandum:exultandumcgvas5 hementiusiqi ex his terrenis tenebrarum latebris in aeternae claritatis fplendoremproueflusmobiseft futurus apud deum optimum maximumperpetuus procurator Exemplum conclufionis generalis. cuius fupetiot epiloa gus ^it conclufio exemplificata. Audilhs patres optimi.q fuerit elegater ab ineuntibus annis v{ ^inllitutus Illius ad omnemingenij adolefcentis indolemiq ^profecit affidue omni virtutis genere ad omnemlaudis grai tiam cum maxima cunflorum 8C iuorum exterorum_admiratio neivtqs tam prseclate.pie:religiofe<5 diem obierit; qpraedans ter:prudenter:iufte^ vita affidue degeritivtqj nemini dubium effe poffit hunc ad fuperos rediiffe vnde fuerat ad nos demiff’ &quo cunidosfuos cogitatus continue ditigebat.Quo fit vt de eius vitae mortifq? recordatione fedetut moeror veftet fuapte natuta;nec tam cenfeatut petijffe:q viuere Laelius;cum eo pro feftus fit:vbiveta ed:non fucata vita;Reliquu eft:vt quando as pertiffime declaratum ed:Laelio nihil operatP.mihil commodi us contingere potuiffemonfolum non fetamus molefte quod ei iucundiffimum eft;fedfibi gtatulemur;nobis autem hac ipfi usdigreffionegaudeafflustcumSipfecu caelo tetras mutarit &vana quieij mortalium pro aeterna beatitudine 8c nos apud fuperos procuratoremraudorem fautorem^ nadi fimus con» fffionun operatiomimtg nofttatirai.
PRAECEPTA ARTIS Ciendum quidam funtprogeffus ttaSatufc^ vetlio eoioi flum ac fententiatum qui folent apud nos eoiores ap« tibus pellati: quibus fcilicctveiuti coloribus imagtnesiita orationes ornatu quodam poliuntur. Ex quibus qui folent eCs fe magis in viu bi funt. Defines Exemplum coloris fimilitet definentis in temporeimo do:voce;ac naturaverbi:fed raro. Ego te plurimum amoituos vaehementiflime obferuo :esete^ ros ex ruo genere fummopere colo .Vel fic .Quis eft Laelius quem plurimum ob genetis nobilitatem amaui :Quemvfhe* mentius ob eius virtutes obferuaui: Que ob charitatem mpa« tr itm iummopere femper laudaui. Exemplum coloris fimilitet cadentis in eodem cafu Cadens eiufdem genetis &declinationis fed rato. Quemdicis amandum iLselium. Qnem afleueras laudandum: Lslium .Quem affirmas in caelum fummis tollendum effe vo cibus.Laelium.vel fic.QuEro quis fitinhacvtbe bonus .-Lflis us .Pofco :quis in hac regione fit iuftus; L^lius .Mecumant movoluto :quis hiefit doaiffimus: Compertus eftmihifo lusLflius. Exemplum articuli in verbis pluribus eius fete vigoris AtticuP expofitis cum pcnodie:& crebro. Quo te magis mecumipfe contemplor :hocmagis ac magis afficior tu?laudi:vittuti qatobitati pietati fapienti? :fanSimo* ni?.Vel ffc.Cmnes vnaeadcmij voce te dicunt; pt?dicant :adi mitanturq? bonum:integrum:caftum prudentem;conftantem: diflblutu fortem iuthjm grauem:inconcu£rum:pium. Exemplum diffoluti in conftruAionibus vaii(s eiufdem fere vigoiis:expofitis cum petiodis:g£ fiunt crebro. Tuos omnis femper dilexi:Tibi plurimum afficior .Exte na» tos fumma ptofequat pietate.Admirabor affidue tuas laudes hoemrem tuapr^o me paratiffimu inuenies.Quod ad Katti _,neat mhilnegliga.Nei^ignitatinecvtiliati tu? deero vn|. txtpra Exemplum coloris exempli in tei antiqua: fummaiia te citatione ad magis petfuadendummo nifi in argumentis. I» .. VtDauid dum mius morbo laborauit:fletu precatus eft deum uania mederi poterat :vbi diem obijtrpurputa mduindei fefe aci commodans voluntatidic nos debemus :quando nihil omiffe mus dumvixit.polUa gad fupeios L?lius ledijt :?qua mente
rhetorices ferre quod adeo inftitutum eft.Vel fic.Vt Hercules domuit Bu firim:fic te domabitHercule non inferior: quifuperas imma juiirim nitateBufirim. Exemplum coloris fententiasvfhemetis adgfuadedu. „ Noneft enim minor in homine laus;qui philofophus ftudue= ^jentetis titfieri:gfidifcerecnrauerit philofophiam .Sunt enim aliqui philofophis fedtjs clariiqui multa &teneant Sc doceantifeip^ fos ignorant.At qui vitam agunt philofophicam funt ij quib» vnq eft veta gloria defutura. Exemplum fimilitudinis Similitu, Vt afinus folet fuo ruditu omnem metiri muficam confonam tiara :fic tu quidem tuoiftoignotantiie fenfu omnem metitis aliorum doStinam .Vel iic .Non eft de te fabulofum quod de fimia dicitur :qu« quo altius progreditur :eo magis fua detes fit pudibuda .Quo enim tibi plura tribuisieo magis &vecors icetis &v?fanus. Exemplum coloris circuitionis ;qu?rem vnaih vel vita: veltitulo:velcognomemo;vel aliqua exprimit proprietate Circuitio crebra in poetis. Qui corona populea ttergorecj cleoneileonis taedaua dele^ Hercules Satus eft;ei:qut humeris ctelum iuftinebat fuccedens ea fuftu« Iit mala virginum :quibus peruigilptteerat draco eumcj coes git fuiseffe pabulum tonfisiqui humanis corporibus fuos ale batequos.Velfic.Cuitefet3ndi caeli funt datse claues:is etiam “P* obtemperabit: Qui thraces iaradudum occupauit :pauloante Euboiam:modo Caphara.Vel fic. Omne mortale animal ac ra tionale quod tu cogitas.confulto fentiret. Exemplum occupationis tacit$ :qui color crebro intere currat ad augendam fufpitionem vel opinionem. Occuoad Praetereo quae polTem in hunc nebulonem dicete:fi maledicen qMcjJadi potius huc caufa conueniflem qtuendae rei ac fam* mese gratia.Tot em huius afferre in campa fceleta:qnfbus apud om nes eft populus Itali® Galliaetjfamofiffimus :vt& admirati vos cogerem: &ego dieedo defatigatus ex plurimis vix attin gere aliquid.Vel fic.No profequor huius vita ac moresiomne 5fuperiorum temporum fuam peregrinetionemiquibus mas nifefte cognofei polfetihoc viro luliano prgftantiorem effe nei minemiexcelientioreminternoftios nullum ;magis illnftrem gloria nobis neminem cilii
Ocenpa^ tioexpfTa itettoga. Codupli eatio Kiuenalis Latius Ttaflt’0 PRECEPTA ARTIS Exemplum occupationis expreffe :quae ftim alia Bon habeat quafi fupetfit multo pluia bonavel mala dicit aUqna. Quot occurrunt huius icelera;ebtietas:leuitas: luxutiatimr pudentia :temeritas :quibus &Romae fefe omnibus exptefc fit :BC Mediolani pene damnatus eftmottei&VeUetifs eieSus vtbe :qu® quidem fi aifertem in medium omnia :&ego pof; fem accufari obfeoenitatis :&vos pro modeftia veftta nequii tetis audiendo tollerare.Vel fic Tanta funt huius apud bonos omnis ornamenta :in adolefcentia quidem apud gtsecos ftue diorum pericula difeeptando ac docendo :in reliqua ®tate as pud Italo s& Bononi®&Padu®& Rom®laudum prsconia: 2u® in plurimis magiftratibus apud maximos pontifices ;dt loi principes confecutus efttvtfivelira dicendo profequi: nonmodo fim prolixior gh®c oratio patiaturifed vel prolixi us dicens minimam partem attingam. Exempluminterrogationis ;fed rato. Quis fuit holiis reipublic® :Auguftinus :Quis imquitatis atjs flor: Auguftinus. Aquo parat® funt infidi® ciuibus :Quis communes ciuitatis pecunias furtiue in ptoprios conuertit vfus :Quis litteratorum perfecutor :hic ipfe .Quem audiuu mus vnquam attentalTe :quod nobis noneffet obfiitutum hae fetam.Exemplum conduplicatipisifed taro nifi in poetis. Tuus ille petditiflimus animus oAuguftine ;tuus inquam ille perditiflimus animus Plutimum attulit reipublic* detrimens ti. Vel fic .Tua mens ifta bona OI.aeli :tua certe mens ifta bo^ na tuis ciuibus fuit femper lingulari adiumento.Vel fic in fim plicidiAioneivtluuenalis.Tuneduos vna ffuiffima vipera cocnaiTuneduos.VelficinpIuribns .Nullg profuere vigili* huic vrbi aduetfus GallosiNull?profuere vigili? huic vibi. Exemplum repetitionis. L®li) probitas hanc vrbeminiudicando feruauit.lulianipiee tas hanc patriam in omni fua calamitate defendit .luliani fans fhmonia beneuiuendi fuit nobis fingulis exemplum fere quod da.Velflc.Auguftinus interturbauit omnia.Auguftin’ doAos. omnes infequitut.Auguftinus ficarios appauit. Auguftinus vr bem violauit. ExemPlum tranfitionisiqua nonifi in expedita vna mate tia.decurrendo ad aliam vtimur ad attentionem.
RHETORICES Nuneaotem de huius mu.’tificentia dt3um fit; delueep sad et» magnificentiam accedamus .Velfic .In aduerfatium haaemi» de libidine inunc ad illms auatitiam ptofequamut. c^ Exemplum fupetationis. “«Bano Hic fua virtute iaracaslos attigiticftigfaaus difs eommuniffik mus .Vel fic :Nemo tam Ceuus eft apudinferos qni polli t^ huius fceletibus comparari. De fumma colorum. Colores alij apudCicerone multi funt fed minimaneceffar^. Figutte grammaticoruin vfu neceffarite pr^cipue tre sliint. Aarenthcfisihoc eft oratio in orationem interpofita : pexornandi ac breuius dicendi gtatia.Hyperboleihoc e fupra modumclara in fermone fententia :vt oratione maris augeat .Et digrelTio fiue trafla tio ;qu? dimiffa materia: ad illam aliquid affert externum :fcilicet quo illa exaggeretur; exemplificetutideptimatur :aut aptior fiat perfuaiioni. ExemplumParenthefis vel breuiorls vel longioris. Ego non tibi folum :fed omnibus ob incredibile animi tui yit tutem(Es enim &doi3ifflmus:&prudentifflmus:& humaniffit nius}ea fum deuiiftus beniuolentia :vtnihil ad cumulum addi queat .Vel fic.Cum Romamvemffem ad agendam meamfqua nonne fcis)cauf3m.;Aberat enim fumraus pontifexiAbetit cat dmales:Aberat vniuerfa curia .Nullae agebantur caufie. Nulli erat auditorium liti-Nulius iudicabatur.Nihil haSenus egi. Nihil attentaui;Vel iic;ii parenthefis eft prolixior ne prima e* eidant memoriaverba.Ego te plutimum(Cum quia fumma e* virtute infignis;tfi quia memutuo meofqj omnis gftudiofe d» ligisitum quia nemo bonus eft qui te noif vaehementi beniuoa lentia piofequatur{fic es promeritus)te igitur iccirco plurimff nedum amo:verum etiam Sc obferuo :8C colo. Exemplum hyperboles maxime in poetis. ApudVergilium de Aeneaifama fuper atthera notus :8c rurfu» TollitiEsdfyderaflutftusiNonquiafyderapoirintfiuiftus atti- Virgili» gereifed quia altius dici nequeat.Vel fic. Pulchiior Venereicas I-Sneido. ftior es Diana.Vel fic.pygmeo minor es:turpior dfmone. Exemplum digreffionis. Clarus es tu quidem inter oratores :fed aliquis potius Demar desg Demolihenes.Aiuntenimad Demademire folitos qui demada*
EPrTHETA Exemplumtitulorum reliquorum leligioforum Cum gra* Cptcri de dus vel dignitatis additione. tleio Incorruptiffimo talis ecdefe pr*fidi.Religiofii!imo viro.' De uotiffimo fratri.Studiofiflimo religionis prefiiytero. Guftodi talis ordinis accuratiffimo.Sacr® militiae conffiantiffimo milie ti.Patri optimo &diuinis deditiffimo .Diuinae grati* religio Ib.Summ*integritatis faccrdoti.Probatiffimo piefbytero. Epithetain his fuis excerpuntur titulis, unces Exemplumtitulorum ducalium. AccuratilTirao duci.Hlufttiffimo ptincipi.Inuiaiiffmo impera toti Affiduo triumphatori .Cotmuo fugatoti hbihumVi(3ori ofifiBmo duci.Praeftantiflimo fu* fidei commiffotum .Defens fotifoeliciflimo. Exemplum epithetorum ducalium. 'Cuius confiliis nihil firmtus.A quo fempet fortuna fuperaf. Fulmen talis belli .Hoihlis immenfus terror. Mens inconcuffa &immobilisomnia in caftrametando prouidiffimus.Cuiparet c*teriqui^duces.Aquovidifunthoftesin omni genere. Marchio faris imitator Sc Cyri.Alexandri fimilis &Fabif . nes&co ExemplumMarchionum.Comitu&BaronuTitulorum. mites Illuftri domino.lnclitoptincipi.Magnanimomarchioni.Pr* ftantifftmo comiti-Clariffimo Baroni. Magnificenliffimo prin Cipi .Optimo regulo .PrudentifSmo comiti .Sapientiffimo domiiio.ExCellenti matellioni. Exemplumepithetorum eorundem. Qui fublimi fedet in fede comitatusQui excelfo eft marchio* numin foIio.Quem coetus batonu dignillime comitatur .Ma* •‘gnidecentia matellionis .Eximia comitis virtus .Batonis das ta digniias.lmpetiales vbiij comites.Sacris amidibusabim* peratotib’ infigniti.Poft teges ac duces primi principes. Exemplumtitulorum militum maniplotum Genturionumat Milites! decurionum. decurio* Fottiffirao militi.Toletatiflimo laborum.Oitmium difficulta* Ijgj tumpatietiifimo.lmmoto maniplo.MilitiiF curioliffimo. Stre tiuo cenmtioni.Sollettiflimo vigilanti ffimo vito militiijftudi ofilfimoiExcelfa mente maniplo. Exemplumepithetorum eorundem fcibene ptouifis petfeuerans .Kfullius leuitatis filius. Grauita* tis&confilij cuftos.Inhoftes diligentilfimus inueftigatoT.Ai*
EPITHETA tluin mflitatiuni inquifitoi optimus .Quemnihil lateat milit*! le.Qui 011096 eie vifus eft:Aquo abhotteat omnis metus.Cui gratiots funt militaria difnimina cibis molliflimis . Exemplumtitulorum equitis aurati. Equitis Magnifico equiti aurato.Initgni laude cumulato.Pt»!lanti mili aurati tatis dignitatis viro.Digniffimo equiti .Auro benemeretilTime decorato militi. Exemplumepithetorum eiufdem. Militari infignims dignitate .Prreclatus inter equites auratos , Suie laudis tutor.Integra mente fummacj laude auratus eques Ingenio fingulati ad omnemequetlrem dignitatem.Magnificor tum operumpro fuo fplendore tenaciiCmus. Nulli plus rei: g laudi et mortali Vacans glori?. Exemplum titulorum poetarum. Clatiffimo vati.DoiSiffimo poete.Pt^ftantiffimo Apollinis itet pteti .Lai:, eato poet? benemetenti .Carminis antiquorum in= ftautatoti perilluftri.CuniSarum artium vati ftudiofiffimo. Dili gentiffimo poet?. Poetse Exemplumepithetorum Poetarum: Phcebei aditi cuftos.-Tripodis Apollinex tutor: Qui res geftas immortalitati commedat:Pr?dicatot futurorumiExquifltus re tum abditiffimaru decatatoriHumanas res &diuinas canere co plexus:Numen quoddam in terris. Exemplumtitulorum Oratoris. Eloquentiffimo viroClarilTimo oratori PreSantiffimo huma^ natu artium auiSori.Libetalium ftudiorum tutoti.Boaa tum Iit orattes tetarnm propagatori.Difcttiffimo viro. Exemplum epithetorum eiufdem. Qui lingua monetpopulos.Qui.petfuadendo cunSos animat. Cuifacillimum eftifolo fermone cunSos in fententiam trabere Aquo nihil magis abeft:g ignorantia.Cum cuius eloquio ed fa pientia coniundilTima. Cui familiaris eft omniumbonatum ar^ tium confuetudo.Qui dicendo exornat omnia. Exemplumtitulorum philofophi. AcutilTimo philofopho. Bonatum artium interpreti. Moru in^ Philofo Patutoti.Natur? contemplatori optiino.Human? fapienti? iqui phi fitoti ptudentrffimo. Exemplumepithetorum eiufdem. Quem nihil humaniun Utet. Qui mores docet.Qui natui? iuia D
EPITHETA paiidit.Qui natntaliuni reium fcrutati* eaufas.A que abditMS tna quaeij dofliinanim omniumintcUiguntut. IExemplum titulotumiuiifconfuW. ^'Saptentiffimo iuiifconfulto.Clatiffimo iutifinterprett .Preflas tiflimo legumlatori.Acutiffimo iuris enodatoii. Doftiflimo iu tifconfulto.Viroiurifconfultiffimo. Exemplum epithetorum eiufdem. Viro Cecropide.Lycutg^i laboris tenad.Solonis puero. Sexuote clienti:Sulpitij Virginijqs fimillimo.Legu enucleatoti.lw tis artifici nonmediocri, j; jExemplumtitulorum medici. Accuratiffimo phyfico.Medico fideliffimo SC doftiiTimo-Mor borum omnium curatori.Solettiffimo mediciiBS indagatori. Aefculapio medicorum. Exemplumepithetorum eiufdem. Viro hippocratico.Galieneo clienti.MedicorumOfiri.Phoebe ogenito.Herbatumpetitiffimo.Setapioni AuicennaeijclatdH tno .Medicinas peritiffimo. Aftrono. Exemplum tituloru &epithetorum Afttonomi. Aftrorumperitiffimo.Sapienttffimo aftronomo AfttoIogotS Ptolomso .Acutiffimo fuperiotum corporumindagatori. Va ti confultifflmo.Rerum futurarum interpreti. „.Exemplumtitulorum Stepithetorum Mufid. iWuuCi Harmoniae c^leftis dud.Orpheo muficotum.Iucundiffimo mu fico.Confonantite muficae peritiflimo.Met curio fonoriffimo. Apollini concordandarum. Geome. Exemplumdtulorum& epithetorum ArthitefliA Geometrae Archite .Vetrubio Atchit edorum.Archimede Geometrarum. C0I0& fotum diligenriffimo atdfid .Pyramidum follettiffimo cdpofi tori.lngeniofiffimo opificorum pt^fidi. ,Exemplumdtuloru&epithetoruAtithmerid. anthme .Studiofifflmo Arithmerico .Accutadffimo numerorum fum« matori.Diligentiffimo innumerabilium numetatori.Pytholid? atithmedeotum omniumcutiofiffimo. Exemplumdtulorum magiftratuum. Mgtatus Aeqnjjrimoptpori.ytudentiffimoiudici. Innocentiproprp tori.Incorrupto proiudici.Magnanimoduftiffimoq? ptodomh no.Eordffimo fidelifflmoqs tribuno. Claro tabellioni .Inclyto ptffidUlluftri mgio equitU.lnui<3o piimipilo.Digniffio qftoti.
EPITHETA Exemplum tituloru &epitlietotu gramatico^. Peiiriflimogrammatico.BonaruUtteraiu ftadiofiffimo magis ftroXudi litterali pr^fidi benemerenti.Litteratuts doiUoti op timo.Viro doSiffimoXadris littcrarumptfceptori. Exemplu titulorum &epitheto?! Senatoris 8c cSfijlaris. luftiffimo foitiffimocgSeiiatoii.Piudentiffimo viro confulaii. Nobiliiiimo patricio .Generofiffimo vtbis membro. Piteclas liffimo Senatus patri. Exemplumtitulorum &epithetotu ciuis mercatoris. InduUrioSt diligenti mercatori. Curiofiflimo metcaturte paa tri.Mercaturteftudiofiffimo.Mercuriomercatorum.lntet met catores lafon. Vxeraplu titulorum SC epithetorum Plebei viri boni. Ciui optimo.Probo &modefto viro.Non abicdlse laudis ciui. Ex minore ordine vito bono .Studiofo innocentiae &integris tatis viro.ft cetera. Exemplumtitulorum &epithetotum.Lanifi cis &cuiuf^ fabri. Diligeti artifici.Bono opifici.lngeniofo Fabro. D^daleo clieti. Exemplu tituloru &epithetorum.Agricolarum. Honeftoviro.Erugi agricolpTempeSiuo meffori.Homini gna uo.Solettiffimo.DiligentilFimo. Sciendum autem eft:^ multa funt epitheta :qu? adieSa titulis aliquarum artiu poflunt cumfingulis couenite :ac fingulas ars tes pro fua qualitate decotare;vtEgtegius;Singulatis:Clatus Pt5aans:Doclus:Etuditus:Eprtis:Conllans:lnfignis: cumfuo cafu.hoc modo. Egregius poeta .Egregius orator. Egregius philofophus.Egregius iutifconfultus. Quinetiam egregi’ po tifex.Egregius imperator.Egtegius rex:& fic de fingulis. Sed animaduettendum;^ licet primi ac altiffirai gradus mutari no poffint.-vt pontifex m3ximus.Imperatot.&c.minores tamen & inediocres mutantur:vt alius miles inferior non ^que ftrennu’ dicatur ac alter fortilFimusded vocetur laborum toleras 8C mi liti? todiofus:& fic refpeclu maiorum minores humilioribus titulis donetur in omni facultate: SC fic alius poeta illu!ltis:aU» poetic? dicatur ftudiofus.Sc. •oii ^d epiUolarum in omnibus tituli s-& in om rt nilorum genere defcedemus exempla: vt quid &ijuoraodo natiiuitatiojfscilius in(€lUg3tui di) gramati. cofnkres ciuismei catot Pl?bei vi ri Fabri Agricolf
TtrVLVS I Sequuntur ofioginta epiftotarum fctibendaruin genera in titulos reoaSa cumexemplis. TrrVLVS PRIMV^S. Cecrops Mofes inercurP Paulus Cicero Plutar 5 chus ®Commendaticia familiaris. Vihanc tibi reddidit epiftolamimecum eft fumma fa miliaritate coniunSus ;vir inquam &nobis &difer» tus.-quem propter genus &virtutes vnke diligo atig amo:aipioq) valere plurimum :arbitratur ipfe meis litteris tore fe tibi gratiorem .Eft em afiurus iftie nefcio quid: quod eum pungit viehementet.lta<^ fi me amas:&fi cupisgra tificati mihidacvt hunc fufcipias gcommendatiffimum. Nul= la enim in re poterisafficete me voluptate.Cfterum ii quid eft quod mea opera poffit tibi motemgerere; nihil petesa mefru ftra;Benevale. Commendaticia familiariffima. Commendo tibi Petrum virum grauiifimum &mihi amiciflis mumicums confuetudine deleflot plurimum :Si qui mihi vi{* eft in omni te fua fummalaude cumulatus .Quicquid in hunc eo ntuleris benefici); collatu in me cenfebo .Nonfecus eih huc diligo at<5 amo;ac fi ff meus effet .Nenegligas homine.Va!e. Comtiiendaticia gtauis. Fuit mos antiquiffimus &communi hominum focietate indu aus;vt in commendandis hominibus; amicitiae mutnis feruas retur Si iulHci® fanflio. Quid eniminter mortales diutius fta« retqioffetip perpetuum appellati fine amicitis ratione iufticfe officioiNam homoper fe viuete quodammodo nequit in hoc orbe.-nifi ab hominibus adiuuetur.Quare &Cecrops apif athenienfes;& Mofes apud Hebtsos;Metcurius apud Affytfc os leges inuenetuntiquibus humanum genus fefe tueretur. Ita<5 Si Apoftolus inquit ;Altet alterius onera portate.Sed St Cicero &Plutarchus de amicitia verba facientes declatauetSt; non poffe hominemviuere neqs domi neij fotis ;nifi amor hu mansfieret focietatis conferuator.Quo enim paSo palamva gabantut inter fyluas &latibula ferarum ;nec domicilia colen tes.-nec coniugia celebrantes ;nec tenentes vltimum vits cuh tum;fefe in feruitutem legum ita ttadidiffentift ciuitates habfc taftent moenibus feptas;nifinatura duce;& amor eos coegiftet
TTTVLVS I Sjudici» fundamentum: quibus eonffiare videwr humana fo cietatis tobui .Rede igitur Xenophon ille focraticus be^ne= ficio genetis humani comperiffe naturam inquit amicitia runa daraenta.QuamobremAtilloteles probat:fine amicitia Mtio^ ne corruere quicquid eft inter homines .Inter quos non eft h?c virtus :omniafunt fimulata vel diffiraulata :omnia fida omnia falfa Nihil firmi.mhil flabilis: mhil iinceti:nulla feruatut fides nulla religio nulla pietas.Ex huius virtutis inobfetuantia :ali) fcenetantut :alij fpoliant :alij violant .Nemo tuetur alterum: fed eumdeferit :vt ludaus iudaum: de quo eft in euangelio. Atvbi eft amoriibt pax:ibi fidesiibi cocordantiaiibi omnia paa lam funt:a ex duob’ fit vnus:vt nihil velit aut nolit altet quod SC focius nonvelit panter att^ nolit.Sed ex i^fa virtute amicis lia atw iufticia laude multa proficifcuntut via:conditionefqg viuendi oriuntur.lmei quas pt^cipua eft vita confuetudo:qua familiaritatem appellamus. Multi funt enimhoc amicitia vos cabulo nuncupati:qui vere non funt amidicognomento fpreto potius appellandi funt ho fpites.Sed qui viuunt vna in ciuitate qui aflidue fimulverfaturiquiij cum abfunt alter ab altero cor potibus;femper animi adfunt:inter illosvera eft amicitia ratic) NamSc iufticia curat illorum caufas communiratione :& amici lia procurat eorumnegoci acommuni beniuolentia .Itaij iute avetetibus inuentus eft mos amicorum commendandorum p epiftolas illis:qui.8£ amici effent &poffent commode amico^ defidcrio fatiffacere.Tu qdiu hic fuifti vir clariffime mecu ffls ma beniuolentia coniunftus es.-quotidianaij confuetudine co firmatus :nunc aute poftcaq difceffiti:non minare te profequor ftudio:gcumhiceffes:neccuiqcedo inte amandoltatj nullam rem arbitror effe tantam :quam pro me non fis fai3utus:fiquis demnihil ego negligerepofle quod ad te pertineret 8£ in mea foret facultate.Sed &lulianus tanta eft in mebeniuolentia mus tua.-tamqi continua confuatudine mecumviuit: &familiaritate mihi coniun<auseft.vt inter nos poffit effe nihil diftinftum. Quare cupio vghementer :quafi meipfum hunc omnibus effe commendatum :fed iliis imprimis cum quibus mihi eft amici; ti» vinculu:& quos ego pati virtute profequor.Nam cu huius res bene habent:bene meas habere cenfeo .Cumaccidit huic quicq tncommodi:omnemincommoditatem communem mi; niduco.Eft enimvir perpaucorum hominum immo nulloat: jtenophS Atiftote. H5 quidi defcedes ahietic»
'nT\a,vs n vt illo vtar Tetentiano.Huius quidem virtus &elegantia in dfe cendo :& laus excellentiffima adeo mihi &grata eS&iucunda Vt nihil poffit ad cumulum addi.Certe fihominem noris:dices me mea opinione nonfraudari. Hunc tibi facio qcommendatif fimum :cuptoq? intelligere meam hanccommendotionemffc bi plurimum profniife.Qiifi me amasmihil omittes qd ad hui» remp.artineat:fed ei fauebis:ei confules;eu diriges in omni cau fa fua;& hoc pafto facies mihi rem.g gtatiirimam’VaIe. ExMe diolano quinto Kalendas lanuarij. Synonyma commendaticia. loannem tibi commendo Eacio tibt talem coramendatiiTiraum. Cupio vt nulla in rc defis tali. Si me amas: accipe rem talis tibi commendatiffimam. Nihil eft quod hoctempore diligentius abs te petamrg vt talis negociaftudiofius profequare. Cumdefiderem tali omnia fuccedete ptofpeteitum cupio mas ximopere remhuius tibi commendatam effe. Afficior tali vfq? adeo :vt neminem polfem tibi maiore pietate commendare. Si mea interceifione fufeeperis talem commendatum :nihil e£l quo poilJs mihi magis gratificari. Cumaccepero fiiifle tibi talem ob meam commendatione gtai tum at<J iucundum.cognofcam effe te optima in me mente. Obfecto te mirificeivt nihil inuenies caufetquo min» tibi iit ta» lis gcommandatiffimus.-quem vnice commendo. Secundus titulus. Confolatoria pro funere familiaris. Qi obierit diem pater tuus yit clariffime.-non poffum non do» Iere viehementer. Erat enim mihi iucundiffimus .Itaq; tamgras uiter hanc rem tuli; gfi meusipfe obijffet pater.Eius enim vira tus me mirifice incedebat ad omnemlaudem.Admonebat mea ptKcipiebat michimihil denic^ fine moribus ex eius ore prodi bat.ltatj digniffimus mihi quidemvidebatur;qui viueret St cu» iusglorianunginteriret.Q.uiddixi gloriam.llla certe nungeft i teritura.Ret enim pillam immortalis;Sed eius certe fama quis inter %'iuos difpergi folet loco gloriie viuenti iuccedebat. Tan» demdiem obijt;foluit quod debebat mottaIibus;cum effet mo nbudo corpore natus.Secum retulit in caelu aetema.Nam apud fupetos mens eius pisUantiffima nungeft intetimta :tibi valfc
TTTVLVS n do fuppet*t:in ftautaWs vita pattis tnec erfs infetiot illo .Cura jgitnr vt vales.Et quae mortalia funt non admittere fi continuo rorruunt:Sbenevale. Confolatona pro funere familiatiutma: Audiui quod tuli moleftiffime :patrem tuum virum clariffima Iiacluce funSum effe.Certevir erat dignus vita:fed quem idcir co deus mcaelum reuocauit :quoniam eft conuenientius multo vt futurus effet in fupetis fedibusrqintermortales.Na Sifieiat tiic vtiliffimus fuis omnibus;quoniaminciedibiIivalebat vittu te:fecit tamen &pietas &religio &fides vt metito fuerit ad fur peros delams :qquidemin fede poterit nobis ptodeffe magis Ifi effet in tettis.Modo tubene valeas qui pSttis tenes fimular crum.Ne feras iniqua mentercummottalivitanams effet:ad im mortalemeffe fublatum: at potius ptaecate deum:vt tu quorp fl Io perfetatis.RcIiquumeft:vt diligenter cutes valitudinemtuar qu* nobis eft non minus mcunda:q effet patris.Vale. Confolatoria pro funere grauis. Renunciatum mihi fuit :'obiiffe diempatrem tuum virumprsr ftantiffimumiquod certe perinde fuit mihi moleftum ac fi ac lur ce funftus effet qui me genuit.Videtur igitur abfutdiffimum ;vt qui confolandus fum in hoc mcerore ralios confolet.Sed ne ta oemhomines ipfi videamur brutorum fimiles ficti :in quibus millavis eft rationis iquibus dumtaxat fenfus &perturbatio do minatut.-ratione duce nofipfos confolabimur.Vt eo autem pro cedamus ordine quo decetveterum intelligamus animos ad oe fortitudinis atgumentu inftitutos :&de mortis neceffitate con metemur.Quis in hoc orbe nafeitunqui no affiduevideat mors Mo ttis rem fibi paratiffimam effe .mifi hoc ordinaffet ille opifex rerum neceffir mundi melioris origo; Autnos in hoc orbe foelicitatem nobis tas. omnempropofitam exftimatcmusiAut quantu fenfu mouete< mut;tantum fapetemus &intelligetemus;ptsefentibus intendg tes:& paululum vel praeterita veffututafentietes :vt inquit Cfe Cicero* cero.Cottuuntergoquaefuntinhocotbefingu!a.Neccuiqfu5 Tps ota. vitae certus eft dies vnus .Quid q» ea qus videntur diutiusdue cofumit. tatura;continuo dilabuntur :Namquae fiunt quafi nunqtuitura moenia nobiliffime fundata fupetbiffimeq? infttaiSaiquafi ad cf tii ceruices erigentia :mftis teporu difficultatib’ aequanf folo. Vbi nfte Theb? Bufitidis illa ta magnificattatocg fplendore do motuexornata:Vbi gtaaatia Phataonis VbiPytalia Babyl onis
TTTVLVS II VbiColoffus t!iodius;Scd«rbi Gr?cia :ex quatottanti® duces vtrjin omni genere laudis pr^claiiffimi prodierunt; Vbi Argos fn”' Mycen? cum fuo Agamenone SMenelao ,Vbi Phti? cum fuo Achille :Vbi pylos cu Nellore :Vbilthaca cum fuo Vlyxe :Vbi Corinthus cum fuo Periandro :Vbilefbus cum fuo Pyttaco;Vbi Miletum cum'fuo Thalete:Vbi omnis Ly diacum fuo Croefo ;Vbi Babylon cum fuo Nino:Vbi perfarum palatia cum fuo Cyro ;cum: Xetxe:cumDatio;Vbi Macedonis cumPhihppo &alexadro:Vbi Spartani cum fuo Lycurgo: Vbi Lacones cumfuo Hagefilaot Vbi Theb§ dentibus ferpentinis procreare cum fuis diis:Baccho atrj Hercule; Vbi athenre cum Themiirocle;cum AIcibiade:Pericle;Solone;totc^ilIuftribusvt Roma ''iuendi genere; Vbi denicj ne omniaprofequar.Ro ma Illa prifca Barbai orum domitrixiGrascorum imperatrix La tin orum mater;& toti^ orbis domina cumfuo Mutio;cum fuis Horatijs:fuis:Brutis;fuis Scipio nib’: fuisMarcellis;fuis Aemi li)s; fuispabi)s;fuisMetellis:at;$ cum fuis demumtot c^farib» vemti flores attj violf folcnt(qu? admiramur in mundo)cun3a defiotefcunt:& amane ad vefpetum c6cidut.At(b aha yit? pars aliam inferatur &pellit.lnfantia quafi lepus;puetitiam quafiye natorem effugit.Puetitiam pellit adolefcentia. Hunc inuidet itt^ n! :Hanc infequitnr virilitas .Hec afenerSute fugatur.Senes Auguiti. ctntemprjdatnt decrepitas linquam fit vtdeueniatvita noftra fuccimbet^ denic^ morti ..Mors omnia mordetivt Auguftinus iuquitiHacHedoris fortitudo non euitat: nec dexteritas Achil lis effugitmec Herculis tobut;nec Phalaridis min^inecGanime disautHelen^ pulchritudomec caftitas Hippolyti aut Dian§ : nec Dodrina Socratis eut Platonis :nec prudentia Catonis:nec continentia Scipionismeciuftiria Ariftidisinec carme Homeri aut Maronisinec oratio Demofthenis autTullij.Necquifquisi hoc orbe vel fpledidior fuit Lucilio :vel ditior Midaivel maior animo quocunq; lulio ipotui thanc mortis rabiem non guftare. Itaqjrede Anaxagoras audita morte filiiife nihil inquitvel noui Anaxa< inopinati accepiffe.-cum fciret illum ex fe natum eife mortas goras i^ni .Cur igitur dolemus:cum noftrum aliquis huic fuccurabit neceffitati: Anarbitramur poife nos reficere hominem aiium g prius effet ;Si id affequi nequimus :parcamus neceffitati :&cu non poffumus quod volumusivelimus quod poffnm’:vt apud Terentium eff.Nonne debemus fponte fequiiquodStaiti fera^
TTTVLVS H mus:opus efl :Et lationipotins obtemperare gtempus fequi quod nos ad oblmtonem moeroris perducat. Quotiens autem rationem audiefflus;tociens illa nobis declarabit hanc non efle vitam gmortales incolimus;ied eam ad quam rapiutur viribo ni;qu® vt ait Auguftinusivigebit aeternitate memoriae &imor^ ^ taiitategIorte:& in gvtApoftolus inquit: Quemnunc videm’ jjj veluti per fpeculum in ®nigmate:tunc videbimus facie ad facig Proinde Socrates apud Platonis Ph?dionem de immortalitate ^* animatum commentatus optare fe dicebat mortem :cum non Appflfs, nifi ea via poffet ad fuperos proficifci.Itacg SC Apollolus dicee “ rete folebat: Cupio diffolui:& eile cum Chtifto. Quemobtem patet ipfe tu» SC neccelfitate naturae duia»;ex hac vita fub tept» eft:& voto fuo potitus iudicundifflme ex hac peregrinatione in patriam veram peruenit :Sex procellofa nauigatlone in trani quillifltmum portum petduftas efl; .Inuidebimus igitur ne ipfi autpotius eum*mulabimur:Nobis legendum efl.quos in hac ... vita vt apud .Aurelium legiiutrcontinue torquent timor &dos ^**teuas Ior;non fimul torquentes :fed cruciatumaltetnantes:vt quando bene eft:mottalibus timendum fitiquando efl male ;tunc fit do lendum.petamus igitur non folum «qua mente fed aequiffima S> pater tuus vir grauiffim» ex his tenebris terreflritp coeno :ac corporeo catcere :ad illam ferenitatem caeleflecp puritatem f^pititalem libertatem elatus fit:& fuae fcelidtati gratulemur.Re iiquum efl vt ita fit tibi ante oculos imago patris :vt &gdiu vis ues in hoc orbe non fis inferior ipfo:& poft digreflionem tuam poffi sad fuperos aperta fronte proficifci; &cum tuo patre c® teriftj viris bonis in «terna beatitudine femp tequiefcere .Me autem habes quo valeas haudfecus vti ac fratte.Vale. Synomyna confolatoria pro funere. Cumignus es co nfolatione. Moeror tuus leuandus efl. Aegritudo tua ratione tollenda efl. Tuus ludus efl ratione ft®nandus. Quod donandumeft necceffitati:donetur potius rationi, fiuas lachtymas ficcabit tempusteas iiccet iutelledus. Tergendi funt oculi tui ne nimis obedies videaris fenfui. Cum prudentia fit in omnibus rebus adiutrix adhibedaitu pr® cipue vbi moeror nos opprimit. Nihiefl acutatius confiderandum gne lagueas pto dolore vW
TiTVLVS nn eijs c6dcmn3te»nut:fedihoc otbis exSiumnemo fapicns alica ius extimat piecij;pr*fettiin cfi apud indoSos nung magnifi Hi exnlas catifueiintviticlati.Fxulauit Alcides qui gtsciamomnem fa tunt mis affecerat ornamentis.Eic(5us eft lacedsmon. Lycurg» qui eam tampraelatis legibus inftituetat.Athenispulfus eft Solon qui tradiderat populo iuta quae fequerctut.Pulfus Alcibiade* male habitus Melciades:male Pericles.Romanivero Romulii conditoremintetemetunt: Camillum fecetfitexuledngratifue tunt in Scipionem:ln Tullium:in plseroftj alios quorum nomi na prolixius effet gvtilius dicere.Sed quot viri praeftantesg de um immortalemhabite funt extra natale folum pr*ftantiores gdomi.NaLucius dimiffis Volfeis ibabitus eft Romae rex:Tat quini cognomento.Pythagotas veto; Ariftoteles &.Tullius 8£ Nafo &Marocxtradomumprimam f 50ruerunt& claruerunt. Cadmus longe epatria Thebas condidit.Marius arpinas nat*: Rom»vir magnus faflus eft.Nefcis ratos in patria profeiftos effe.obftat inuida:obftat ambitio:obfl'at competitio.obftant co tentiones &ca'tera qu^rf quibus vulgus minifttis vtitur aduet ius fapientes.Non eft igitur dolendum tibi quicg:ncc: ceiendit amiiiue te patria gdiu &vitt* te comitabitur:& virtutem fama profequctur:& famam attinget immortalitas tui nominis.Hsec quotiens cogitabis;toties arbitraberis hocpa(5ofauiffe tibi fu petos:&loucm tu* rei optime confuluiffe.Vale ex Mediolano tertio Nonas decembris. Synonyma cofolatotia pro exule. Nefetas gtaue exui effe. let requa mente tuum exilium. Ne doleas ^vtbe cateas patria. Nonfit tibi difficile exulare. Noneft extra pattiam:cui eft virtus. Nondebes te exulem arbitrati.-qni vbi^ ciuis es, Patria carent mali;tu veto femperes in patria. Toletabis eft tibi exulatio ab inuidis &malignis, Vbitibi bene eft;ibi patriam effe cenfeto. Ne ducas te exulare alicundercft tuavirtus tmngpoffit exuleffe Facvt fis animo conflanti fic extra vtbem honorandus:vt invt be pollendus fueras. TCc te exulem ducesrcum fam^loiia^priuatus viue*. Patria tua c*lu eft quo virtus allmue dirigit at<f ducit.
TTTVLVS » Quintus titulus. Gratulatoria familiaris. Aecepi terpraetoremHorenti? vrbis deflgnatumcfle:quj te ad id miineris delegeruntinequiuerunt no effe viri omnilaude catnulati.ld ea fum affecutus conicauraquod afficiuntur mir ifice fuse patrie.Curauitcg diligenter quicquid ad eius amnet dignn tatem &ornametum. Quid enim dignus &ornati’ i“utt«e M nemerita dici poteftiq iufticis munus non protente &ei habe te maieftatem ante oculosiOfficmm aute huius qu«virtutum mortalium eft excellentiffima:in te conflitit imprimis: vt bon» &fortis pretorius fuum cui<5 tribuat:» alios ad virtutes allici at Propofitis ptsemils:alios deterreat afceleribus pcenaru me tu.Quantum autem in omni tua vita fueris pt^ftas :a:quitatera min omnitu^vitsaftioe ducefecutus fis :nec nunc explicabo: ne gratuladi loco ad laudatoriam accedam cpiftolam.Vnum au fim affirmare confuluilfe Florentinos reipublic* fu? no tei^» te nec imptouide:fed accurate atij ftudiofeiEucp fibi delegiife prstotem cuius &tequitate maximavtilitatem acyrbis ampli tudinem 8c digniffima confuetudme fummam fint iucuditatem affecututi'Scio goderis nefandos Sc quata feueritate criminum auriores velis plefliivt poifis iure &meiito.Cato quodam cen forinus appellati;» non iniuria valeas inter eos cHotes nume tati;quos verebantur etia fi vrbis principes.Hoc autemtu? me tis inhiturii quis no nifi infanus pot nonvnice coptobate.Nara iccirco genus humanum ad nicolendas vrbes indutum eaferi na illa libettate:q prius viuebat inter fyluas »latibula:vt muni retur moenibus;» pretoris fagacitate iuftici»^ defenderetur il Itefum Atvbi tu es tequitatis miniflet:ibi eife cenieant_Hetcule »qui »monftra pleSat »tyranos.Cumbonis autem 5familia ritet agis:humanus es:q facilis arte »fuauitate loquendi »gta^ nitate fententiatum:» omi denii} vitae cutfu qui tecumvel pu blice vel priuate quicg agit fatef fefe.Neftotem audiuiffe Vlixe 5confuIuiffe.O igitur benefa<5u »ptudentiffime vtbiFlorenti n? confultum.Itaij »Horentinus qui talem fint habituri pr?to lem »tibi qui tat? ptaefuturns fis tei.P.fummopete gratulor cupioij nos fieri quotidie foelciores vt laus vttorumij proraf getut.Vale. Familiariffima Gratulatoria: Gratulot tibi mitifice ma.s tibi nari fit fili’:nec tibi foli gra^ De pf?ta: ta. Cato cl= forinus , Neftotis Vlixis fa cundia. De filio nato
TrrvLvs iiffl tuloi:fcd_& patri tuo viro grauifflmo;a: matri foemine pudidfs coiugi tuae mulieri caftiffime .Scio eni vos omnes hac puelli natiuitate l»tiffimos effe. Nec iniuria cu &parentis 8c aul propagationem fobolis cupiant praeter extera.Laccdaemonio» tu enim 8i Atheniefium jnmtuto quifij fux pattix debet ciuesj &quo plutes ei gignit:hoc magis eft ab vtbe laudandus.Et mu lier puerpera qpoffit maiorem affequt iucQditate: gnada eft cS peperitiNa &Aurelius inquit.-Nulla alia de caufa nubat mulier Aurelius gvt mater fiat.At auus auiaqs gvaletmaiore voluptate aifici: g fi fentiantinfucceffotum diuturnitate fui nominis xtemitatem lute igitur ex Cornelia familia fcimus minore cognomento n5 fuiffe genitumried ex Aemilia ortum adoptatu eue inScipionis domn.ne gen’_illud laberetur.ldem icriptum eft.ldem de Oiftas ; uio legimusddem de Nerone.ldem de Othone acplerifijalijs. Necj enumerare eft neceffeiquato foeliciores alijs fint qui ex fe natos videt nepotes atij filios.Iure igif vobis oibus ita gratu» lorivt intelligatis hocmun’ xque mmi iucundu effe ac fi ctelit* meae domui contigiflet.Vale. Grauis gratulatiora. Quodtandem tibi fortuna fauere coeperit audiui perlibenter. Spes enim poteft effe bonis in omni re fuaiqui mirifice defpera „,bant.Namvt illud eft apud CiceronemGum bonis bene fit:bo LAri» quo$reliquis bene fperandu eft.Laiftantius aut petpulchte taaanti docet bona fibi fundameta virtutem coieciffe.cum prxmia redi debantut bonis artibus.Totpefcut enim ingenia Srigefeit mes bona cumvidet fux laudi nullum effe locura.luxta enim Tullia numilludiHonos alit artesS omnes ad virtutes incendit gloria Tullius. Pecunia vero &reliqua fortunx bona :qux virmti fuppeditant neceffariosvfusiEtfuntvt inquit Ariftotelesjadexercendasvi* Ariftote tutesinftrumenta'fiprxftononfnntlaboribusiuftis:debilitan=: les. tur 8c eneruantur ingenia .Q>obrem $C Pythagoras &Plato St Pythago pleritj philofophi :tum fuis ftudijs omnem operam adhibue=5 ras. runticum cutis familiaribus caruere.Quare 8C Martialis ture ii» Plato. quit.Suntmoecenates ;non deerunt flacce marones.VndeSfifc Martiaf lud luuenalis.Quod fl Virgilio &extera .Metito igitur Perfius luuenalis ait:gr fi dololi fpes refulferit numini coruos :Poetas S( poetrfc Perfi us. das picas cantare credas pegafeum melos.Nec fine fumnia dis Virgilius ligentis ac cutatiffimus ille poeta Virgilius ait .Si te fata vocat, vi.xnei. Namauiftoritate luuenalis illud veium effe ceinitur.Haud facia luuenalis' j.
TITVLVS kei«etg;iiflt:qtioram virtutibus obftat Res aitgufta domi .Hoi dieveronemobonis doaifquedonatiat pauperes cotemnunE: &quantum quifcg fua nummorumferuat in ar.ca;vt dixit Satyr» «atuianQumeis agauaenauTiiiiuui».4uiwav»w»av»^ Si caufa verfamur:qua Stu olimtvideo aute fimilitudinem qua damtuorum cum temporibus meisrvt quando Wpoft diuturi tios labores donatuses tua mercede Idetidem mihi fpetOTdum effe ducam .Cceperara enim torpefcere exiflimarecj nuig effe virtutis adminiculum implorandum:quippe qui viderem in ik la Horati) tempora incidifle:cura inquit :Ociues clues qu?rem da pecunia primum: virt^ poft nummos; Reifte igitur luuenalis illud:Diumarum maieftas &fi funefta pecunia templo nondum liabitas :nullas nummorumereximus aras. Namvt eruditiffk tne Ouidius complexus eft:Crede michi miferos prudentia prl nia reliquit.Et fenfus cum re confiliumij venit. lacebas in fimo vt aiunt': nec tibi fuccurtere laboranti :nec alifs abste auxilium poftultntibus fauere poteras. Itaqi fordefcunt omnia rubigine« ^contal5efcunt:quibus fortuna praefto effe non folet .Ita enim ager &fi natura foecundiffimus :vberrimoC^ fi coleretur frus &spariens :vbi negligitur attf defertus eft fyluefcere folet Sc cmanfuefcere:ac adeo arcte vt nifi refoueatut at^ ftetcoriatur ab eo nichil plane fpetandum fit .Nuncvenit in mentem illud tempus:quo me cumlachrymisnonnunq ad commifetationem prouocabas:8£ fortunam tuam deplorans qute foret abiefliffis ina:S meamlonge inferiorem tibi communemexiftimas aqua nequires adiuuati.Licet nunc ijfdem vti lachrymis pro meibfo In hacerga tuamfoelicitatem ^atulatione togateij ne me defe ias:nec meiacete diutius affligitq; tantopere patiatis. Nain ifta in te fortunae confuetudinem:& fl fortuna duce collatam video effe :ptudentia tamen tua virtuteij fingulati duclam Squafi cos aflam ccnfeo. Eft enimin campo fatyricum illud :Nullum nus menabeft fi fit ptudentia:fed te no sfacimus fortuna deam caes locp locamus, lure igimr Cicero Stoicorum fententia fretus: Omnes fapientes inquit diuites effe .Et piato voluit virtuti ad bene beatecj viuendum deeffe nichil .Sed fi peripateticos tum nos auiftotitas admonet :Etuditiffime dixerunt fortus nae bona ad virtutes exercendas &lificandas plurimum afferte adminiculi :Sv»hementiffime neeeffaiias effe. luuenalis ivmbtis cio. TuUiu». HotatP. luuenalis Ouidi» i triftibus. luuenalis Cicero Plato.
TTTVLVS V Nuncigitut meminirae apud veteres percucurriffe PhytagorS Carne ad e.Democritum;& plaerofq; alios tuc caepiffe omnem operam adhibere philofophfeicum SCc cutis vacauere familia ribus;&rebus affluxere ad viuenudum neceilarifs. Quisenim qnem doraelbica cogat tegeftas in gtadiorem poteft virum euj HotafP dere:Nonabtefaiptumeft:Pe(3oranofttadu3s non amittenc oDemoi tiacuras.Tunc&Demofthenes Athenis Demofthene ftbro na fthenes. tus:Et Cicero arpinas Romte magnificat? eilicum diuitiae fups Cicero peditatunt ociumdccirco fatyricum extat illudr^uid Tullus an luuenaF ne aliud gfydus &occulti miranda potentia fati. Quodfi Bpe^ Boetius tius in noftra poteftate fitum effevoluitiqualem fortunam ftut dare malimus.Luget &ipfe tamen fuotum aduerfitatem tem porum :& fatum inquit eft inhsrens.immobilibus feries qua di uina prouidentia fuis quaeij neffit ordinibus.Cafum aute diffis nit effe in opinatu rerumeuetum.gorabremia: occurrant opot et in tepeihua importunaij mortalib’ plurimaiquibus &faepes coculcentur &fuffocentur interdu:& tutfns cum dulcia non me minit qui non deguUauit amara.Poft pharmacu eft valitudo ex peflandaiS: poft tenebrofas pro cellas ferenifflma fperenda tes Vir.j.gne P^ft^s-Quare Virgilius vtdoaiffime cudaiAeneam inducit fo* cios hortante dicere cogitivos &Scylleam rabie: vos &cyclo» pea faxa experti reuocate animosrmoeftntf timore ponite for» iam 8C haec olim meminiffe iuuabit.Et rurfos paulopoft.Per va rios cafusiper tot difcrimina retnm tendimus inlatium .Sedes vbi fata quietas oftendunt illic fas regna refurgereTro^.InhoC luncnaF iam peruenifti.-nec in illud incidiftiluuenalis.DurateiS! *vofmet feruate Cicadis.Expeiftatfoni tuas datus eft deniij mo» dus& matumvigiliarum folennefaftum eft confecums. Gra» tulandumeftigimrtibimftificemihicpac cqteris bonis omm'« bus fperandum id ocius.-quo mainterceffione:ma diIigetia:mo erga bonos ftudio precium fimus noftrqfedulitatis impettam» ri. Erant venalia quecuni^ appetebamus diuini venditione ni» chilpoterat.Sidiuites alloquebamnt. Sphinges adibamus. Difti chum aut tettaticbum non erat jdendum Martialis more; vtindefperaremt aliquid. Et lucerna fimnl &papyrus tere» bamr. Refpitarura :vt videoibonq litterq quando tibi tradun» mr vitmtis premia.Vtinam hanc formnq acceffionem in te for» mna accumulet :vt quemadmodum nunc gtamlamut tibi :fie inftar m£ ptogrelEomspoQilmus nobis vnice gaudete.
TITVLVS FceHcitet mmeviuts.Beatiffime tunevfacmns. Erft^gtatuk' tfo hec eo communioiiquo ptopenfius omnes ad virtutem fte mulabit.Namvt Ciceronis extat illud.Honos alit artes.Tu bit nevale.Ex Mediolano pridie calendas Decembris. Synonima Gratulatoria. Tibi vnice gratulor. Mirifice tibi gratulandam arbitror. Tibi gratnlor fupra modum. Nunctuas fbelicitati quis non gratuletur: Nemo eft cui hoctempore magts qtibi gratulor. Haudfacile poffem exptimeteiquitopere tibi gratulor. Quanta fit mea in re tua gratulatio;nec prolixiore quidemepl ftola exprimeretur. Perinde tu$ gratulor voluptati: ac fi meipfum attig iffet. Tibi vniptas cjtetis omnibus hactepeftate plurima gratulor. Gratulandumtibi elTe duco:t3mvehemfnteivt nihil ad cumu InmaddipolTit. Adeo tibi gratulor hac audita fortun? accefflonevt nihil me voluptuofius audire potuiffe cenfeam. Cumprimum accepi qfoelidter tecum aSumeft:ita geftire coe pi 8i tibi gratulari.vt mei nonvideat eile compos. Q{tamptofpete tibi fuccefferint omnia &gratulor admodS &exuito :quippe qui St mihi Sc bonis ommbus non parum ei ftuAis fperandum arbitror. Si vis qtibi giatulet intelligete:q tu tibi gaudeas pfpicio. Tuavoluptas mihi communiflima eft. TITVLVS SEXTVS Inuitatoiia ad amicitiam familiaris. In omnihumanas vit? cutfuid precipue confiderandum effe at bittor:quod amiciti® vim compleaitur.ld enim eft noftro ges neti vehementius neceffatium quo metes hominum ijfdem ift gantut oflricijs ftudiorum:eadem^beniuolenti® vi.Ot nifi no bis alios amieitia conciliaretmifi amotis charitate quadamtes netemut(vt ita dixerim)irtetiti:qutbus nos vel legum: vel con fuetudinis viculis alifs deuicetemus:aut quicq vfui noftro fup peditatutos efle ceteros cenferemus.Sed qmea eft prima quia amicitie tatio:vthoneftatis caufa fiblvniantut aioge vites ^aqu»<5 ac optia eft amicitia que virtutis gfafundata fit: ta; oices(vt aint)ppetuas infetaciUuno folo propagatura.Adhae Cicero in tufculans isqftioi^
TrrvLVS VI LsUus. joflfKeuete viiiboni fefe mutuo inuitate. Quate Laelifi Sdpio* oapio. pg inuitaffe legim» vt fe amatet.Hoc exemplo &ipfe ptodud? fum:qui tua virtute fingularicp doStina polledus te inuitemwt menon ames folfi;fed pietiffime copleflaiis SC finu foueas. Nfc hil erit mihi gratius qvt intelligam abs te amari. Ego autem .p mea virili n5 amabo te modo:quem qui no ametnlle faxe’ peni tus flt;fed obferuabo:Quid obietuaboriixi:obferuo'. ac colo p ea' quae in te virt’ eft quouis homine benemercnte digniftimaj quemrj ptaeclatiffimu viru teferente.Nam quantus fis.-tot» iam orbis tertarum inftar miraculi natrat.cuPfpledoris tu$<j lau* dis ptesmevidear aut affentari aut adulatnfacia in praefenti mif fas:adtde<5 redibo qdinitio coepitnon effe tibinegligendum vt amerisiab eo ptffertim qui &ii tibi adiumento noerodaudi cet te femper ero.Quarefacvt me ames mutuo. Bene vale ExMe diolano tertio Kalendas Decembris. Inuitatoria ad amicitiam familiariflima. Quatus fit tuae virtutis fpledonvna ead&j omniu accepi voce: nec potui no cotinuo in te diligendo &amandu incendi ac inflas mari.Sed quia nichil efletjin vita foedius qeffe in eu ftudiofumj qui ftudio no deleSaref alterius cupio fummopere pari me bee niuolentia pfequaris.Nihilo fum eni tibi pofthac vriq defutut»; quod in mea fit facultate vf opa.Vtere igitur deinceps me fortti nif^meis aeque ac tuis omnibus.Tuncme mihiplurimu fatife feciffe cefebo cum tibi vlla in re maxima fatiffecero. Sum adeo tuae deditus famae.vt abste diligi plus appetamig quicquid rell qui vel diuitiarum cupidi vfglori? fibi ducunt ornatius fubliml ufij appeti aut contingere poife.Bene vale.Ex mediolano qua* to Nonas Decembris. Cicero Inuitatoria ad amicitiam'Gtauis. Cumreliqua perpulchre ac vnice dicat erudite Ciceroitu id ime primis amicitiam officif pr?ftantiflimi genus ad humani gene* Ariilote tis conferuatione inucntam effe :qu? fimilitudine quada &mo* les. tum &itudiorum fepta:& veluti circuuallata bonos animos dee uincetet atqj tuereF.Qt ft Ariftotelis teftimonio; no fecus inter Plutars virtutes iuflitia fpledet ac lucifer aut hefperus inter fidera quid chus. pr?clarius amicitia :qu?iuliici? primum atcgpr?cipium coplee Catonis ftitur &munus &officium .Plutarchus enimvbi vehementius iufticias iulliciam laudauit qu? aCatone diffinita eft:Animi habitus :cos munivtilitate feiuataifuam cut<5 tiibuens dignitatem .H?c d»
TTTVLVS W mrftas Itiquft in afflicitia folet imprimis aiftribui:i3illributa(g eo CTofdrfme qua no folnnonviuerent homines in coetu :fcd etif viui ab officio longius diflraheientur.Q,uid iucnndius in vita^ fuauius:ahumano generi optabilius:q habete quibus &domi vtamut Sforisicum quibufi® de noftiis commentemur vel vo luptatibus vel doloribus:a quibufqj vel collach tymantibus vf confolantibus tecteemur atqs teficiamutiSum» ihoc otbe pete gtini.Quid autem chaiius efle folet peregrino: §vt comites hai beat cum quibus Sitineris fibi fortem efle commune cenfeat: ft de ijs fabulari poffit interdum quae aut vtilitatem afferant aut difficultates diminuant:Vide quanti fit focietas facienda: vt vel Aeneas ifte Troius:quos habebat famulos at^J miniftros :ape pellat focios.lnquit enim apudVitgiliuffl:Q foci) neqj eni ignae ri fumus ante malorum. Qifi quis dixerit in illis non fuifle ve= rum amicitiae genus:quod fimuiationem diffimulationem^ no admittit:cura Aeneas fimularit illo Maronis carmie:Spemvul« tu fimulat:ptaemit altum corde dolorem: Refpondetut ijs cafri bus amicitias paratam efle fimulandi licentiam cum amicis :qui bus amicorum illud figmenti genus conducit fuccurtit:^ necef fitati.Namfipatrifiliusquiabetatin caftris interemptus efle dicatur;cum primum caftra dicuntur fngata:gladi’ paratur quo le iugulefQ.uam fi amicus rem diflimulat ad diem: qu*yt Tes lentius ait:hominibus adimit aegritudinem :eo referabitur in tempore:quo quidemminus molefle fetet patientiuftj tolecae bitui.Has habet &multo plures amicitia vires :qua fublata vi= uendiratio inter homines:corruat,efl;neceffe. Solis viueretur bseluarum ferino quodamritu :nec coniugia celebrarentur :vt ait piato;nec incolerentur in ciuitatibus domus: nec vilis vel le gibus vel moribus locus eflet.Amicitia haac homines vt Theo phraftus inquit;fua fponte fubdiditiuris aequitatiivt qui fefe in uicem coletent:honeftatem noneffugeret.Hinc domicilia funt effefla-Hinc coniugia celebrata. Hinc religioni coepit opera & indullria diligens adhiberi.Hinc affinitates:agn3tioncs:cogna5 tionesmeceflitudinefij prodiere .Sedea eft Angulatis amici» ti» vis vt.Senecae placet :qux avirtute hominum:^ gloria fi» bi principium vendicauit. Alia fimt etiam amicitix genera: qux animorum fimilitudine folent efle munitiflima :quibus idemvoluntatis fatis ell fetuenti ftudio. Namqux plutarchus #ffett amicorum quin:^ paria Thefeum ft Pirithoum. Vitgilin» sene. Teretius Plato. Theo» phraft».
xrrvLVs vi Amico?! ^cJifllcm &Patiodum.Epaminundam&Petopidam.Phytfiia r.pana &pamone.Oieftem8(Pyladem. AddantutS hisetiaEutyi» &Nyfus.Aeneas Si Achatesmo fiugula quide vtrturis funt fuij data manibus gg ad vittutem omnia tednnt.AIi)s emfuere ge» netis propinquitates.Alijs ab ineuntibus annis cofuetudo.AU is aliud quidem in caufa.Quate cG^tate fit amor inuetetatus. Nec omnis amor laudandus eft.ca turpia inteidfl ametur ama lis. Quid fi feruentius longe:ga bonis honefta: Qigcgo«o as pellem bonos illos;qui vel honefta non amentivel cum amate oeperint;tnonperfeuetent.Eftemconftanti£e petfeuerantiaetg' demo laua cum in onmi ratione bene cofiderata vtDemofthenes ait! fthenes optima;tum multo laudabilior in amandavittuteia qua pcncfct Ouidi» in honefti omnis ratio ac difciplinae.Sed no infipide quod ab Ho fallis meto vfutpatumeft:Poeta dixit; Geminorum mater amorum! Cupido Et aveteribus Cupido c^cus pingituriquippe aquibus declas ratum fitrfic ad turpia colenda mentes obicoenorfi allici :vt ad honefta veneranda clarorum hominum inuitantur animi :fed cum amanmt qu^ mala funt;c^cos amatores fieti.Quo tandem hgc omnis epiftola tendit.quo fum denicg pbruenturus-huc ^ fefio vt intelligas :vt primum de tua do&ina :de tua morum ac vit!E innocentia: de tua in omnire gratia faftus fum certior: coepiffe me tibi adeo dicati tota mente :vt facilius vit$ ceffut» fim.g huic meae in te obferuantiae .Cupio autemnon fieri vox clamantis in defertorcuinufgrefpondeaturivtilludeftLinr); Liuius Opt° Kmihirefponderi.fflutuumtj meumhoc effe aman di genus ;fine qua quidem conditione amicitia dici neqtiit :co Plato diffinierit Plato:quandam vocandi tefpondendicg conues Boetius w^ntiam .At Boetius animorum concordantiamiatXenopho voluntatis conformitatem.ltaij tunc effe veram nobis compa ‘°tatam effe veram amicitiam duxeroicumvocanti te mihi refpo debisicumffiijme ptofequeris diligentiaicum me obferuabis ac te obferuoicum nil voles quod ego nolim .In his ergo nuig fum tibi defututus. Nihil quod ad tuam amplificandam attine at dignitatemivel omittam vel pr^termittara. Deerit mihi pris us vitaig amanditui &voluntas &indufttia in omniij re quam meo queam prfftate ingenio;mea diligenti aimeis fortunis.-tibi obfequendi;cui quotiens innegocijs quibufij maximis &difH cillimis ab mefatis effe cognouero faAum.Mihitotiens gratu lan#umeffe: non fecus ducam ac fi maximam fim fcelicitatem
HTVLVS VI eonfecuws .At fac contra vt Sme ames &non indignu mevel amote vel confuetudine tua ixiftimes. Adhanc te primus ami citia imiito:quam mihi negatutueffe te non arbitrot;cu &in tua fit fundata ptseftantia: 8C in tuis fit laudibus radices propagatu ta. Nulla enimemente mea te delebit obliuio .Nullus te mesa memoris furtipiet cafus ;Nulla tempotu itercapedotNulla lo eoruminterualla.Tuus omnino fumitibicp detiffimus. Bene va le.Ex Mediolano tertio Nonas Decembris. Synonymainuitatoria ad amicitiam. Cupio plurimum abs te diligi. Inuito te vt me ames. Facit metua virtus amicitis tus cupidilTimum' Tanta eft tua dodrinavta te in amicum amitti vshementius appetam. Cogit me tua doStina tui amotis effe ftudiofiffimum. Tuncego me fceliciffimum effe ducamrcum me amabis. Quid elt g> affidue teligiofius deptecer fupetosig vt tibi chai* fim. Tantifacio tuas laudes :vt fi me non indignum beniuoletia tua cenfueris.-me fis habiturus perpetuum ptsconem tui nominis Ego tibi afficior plurimuifed ad te meo tefpodeti ftudio pofco Nihil expeito diligentius :g vt tibi me iuiffu collantiffimo amo tis intelligam genere. Si me amabis non folum amando nonmevinces: fed inuitatus venies in amicitiam:non vitro. Facio plurimi amicitiam tuamiqua vt me dignum cefeas te vni ce rogo. Damihi mutuoivt te amem. Fac me cognofcam tibi non iraucundum. Si vis amaruamaidixit Seneca: q3 vt in me fetues obfecro mas ximopete. Refpondebis &tus virtuti paritet 8c amoti erga te meo :fi nus «nero me coniuges tuorum amicorum. Facies rem te vnice dignam :fi me amabis aquo mirum &am» tus in modum. Ne diffugias inuitatus amicitiam meam Titulus feptimus. SuppUeatoria familiaris.
TITVLVS vm mecumpotto.Ditiflimi funt quoru deus cuflodit thefauros; c3 non nift vbi thefauti funtuheiauticantium corda firmen?. fj in deo gacophylaciu eibcot quotf ad deii ditediffimu procura torem ac tutore fibi coparauit; quale nemo deceptur^.nemo fui peraturus fit-Honores aute quos eras liabiturusin mudorquos in hac religio fa viuendi lege ac vita es habiturus. Poteras ne ifc lic aliud quicq affequi qmagifttatus:q clientelas: qad fummutn aliquem principatum: At qto h^c in religione confequi clatioj ra poffis.ea multo quide praeftantiora in mudc> non niii per inui diem :pcorruptelas pfimultates:ambiedo donedo /metiendo quifq dignitates alTequi?:N3m ars prima regni eft:vt iquit Tras Seneca. 8'^“® Senecaipoffe inuidia pati.Hinc gladij iugulat /venena ins terimunt/ pditiones delaiioefi^ oriuntur :ati^ omne flagitij gej Ouidi^.i. vt eruditiiTime dixit Cuidius: Rlius ante die patrios iiu metai quitit in annos.Pudorrp omnis atqi fides ac pietas penitus fuga mor. tur.His honoribus qui denitj potiflaffidue cruciatur: venenuij in auro bibit:cuius mens nunq conquiefdt: &peccatorum afSb Tullius. ronfdentia:vtinquitTullius:&augend;Edignitatis cupidita Apoftoj te-Hifuntait Apfus:quoshabuiin deiifum:Hifuntait!uuena« lis:qui metuut &ad omnia fulmina pallent.Hi funt Danaidu illa luuenaf: fimilimi:quas perhibent vrceolis perforatis haurire lynu Danab 'inferos.-fruftraq? affiduo labore defatigati. Snntne honores illi virtutis inq praemia teftimoniacg foelicitatis Arifto Ariftote fententia.quibus acceptis miferior eft homo qantea :Hos notes &veri quidem Si optandi funt:quos ex religione confe^ tis.Si religiofus non haberi modo volueris: fed etia effe :Praes fuiffes illic iudicandis corporibus :illic animorum arbiter fies. Vide quantu inter corpora Si animos interfit .Partemmundani principatus illic fuiffes adeptus.-parte illic caeleftisregni nacifce re.Adreges illic tibi aditus patuiffet :illic deu optimum maxis mumq? iempet cum voles alloquere ;Nunq ad eu tibi acceffus intercludetur.Quid fi ad ijfdem regibus petijffes multa:qu? no impettaffesia deo nihil fruftra poitulabis.Quid fi duras:quas U quiunt fores .-calcibus interdii centies pulfaffes priufq femel ap te,forent:Quid fl qurefiuiffes plurima i.meniffes vero nulla.lllic Chriftus verba faluatoris tibi fide faciunt.Petite Si dabif vobis:pnls . ty, fate &aperietur vobis:quaerite &inuenietis .At gloriam quam °‘’eras in mundo habiturustan eam qu!E inanis eftiquamdefiniuit “AuguftinuseffevelleyincereiybiineiitunoneftiPoffes nepa»
TiT\a.vs Bts nominetautfaxopanislocopatoQuid potes iprar ea eri Rimare eloiiam quae vera noiteft ;Dices veram di6fmiri ab eo= demeloriam;bonam de alicuius virtute.-vt Plato etiam voluit: cum Smanoticiam:aut teftimoniu aliquorum de noftravirtute bene fentiendumiQuid id eftmon nequod &prius :Poffunt eni &falli homines &fallere. Poffunt id opinati de aliquo:id fenti* teid dicere aclaudare quodnon ell.Vagaturea fama :iaSamt: perreptat orbem: Radices certe nullas propagabit .Vera eft ea &otia:quambeatorum iuai numero cofequentut:qu® pejope ta fidei ad charitatempduaa nihil fucati fibi componit .Nihil fiai pr* fe fert.Nihil palliati fu* pt*ponit laudi.GIorian lice^ te in domino docent iaai: &infirmitatibus ac etumnis .-vt Ap# flolus docet.Ea eft veta gloria :,qua (^u*tunt fibi qui panentia; toIerantia:nienfuetudme:conllatia: pietate innocentianmundi* cf*debellatione difctirainum mundanorum fuperatione:c*= Ium aliquando confcendunt.Hanctutibicompofuifti: viamij fanaiffima per qua imaculatus incedasimonete Pfalmifta;Bea= ti immaculati in via. De qua pro feipfo locutus eft Chriftus ins quies;Ego fum via:veritas &vita. Vitam igitur yiuetiu delegit fti:eapr*termiffa:qu5'moiientium crat:in qua aitGregorius.In hacvita continue motimur:8£ flcut aqua labimut. Nequit enim aliud effe 3mors cu fit infernus :dicete propheta .Defcenditm infernumviuetiumEt tutfus: Dilataui: infern’ os fuum.lllicin affiduis verfabere periculis: fiquidem n5 imperite fcripfit Ma^ toiNoAes atcj dies patet attiianua ditis. Et iteru:Eacilis defce fus auemi:Et Diogenesrvndiij dixit itet ad inferos.iftic autem quies tibi cuparabiturifcadeo tibi ergo ne ab iftitnto cuiufq dif fuafione diuettas :necarbitttetis nullum te viuendi genus fae lubrp *temitati quaere potuiffe.Bene valeiEx Mediolano.v* Idus Decembris. Synonymafuaforia. Suadeo tibi vt difcas. Ne quod iter agreffus es defetas:te hortor. Abs te peto diligenter;vt ab inftituto non difcedas. Nihil arbitror qu^iendum.tibi magis qytifta in via peifeueres Te vnice obfectome defiftas ab incoeptis. Eae fi te amasivt qu? agreffus es diligenter ptofequare. Tolerafte rogo)fingula:qng quide reliqui difficilia videantntvt perfidas in propofitor: ._ Neleuitatis fimul accufete:tibi^ ledam adimas latione. g» Vetaglia fcdm pia tonem. Apfas, Dauid. Gtegori us. Dauid. Vir. vi.*ne. Dioges nes.
TITVL Vg vin etto in mftituto conflans, tapiimis tamhoc tibi fuadeo:g quod maxime. Qiactiter firmeq? tibi hanctem fuadendam arbitret:haud pof fem per litteras declarate. Id apprime tibi coafulo:vt non reuoces quodptopofuetas. Et fi multi dilTuadeant hoc tibi:ego tu» laudi hoctamen video maxime profuturum. Crede fuafionihuic meae quie tui nominis eft capaciflima. Meaomnis exhortatio efl:vt ne difcedas ab hoc animi tui ce^ creto. ynumhoqprtEcipue te rogo:vt petfeuetantia nullam hoc in ne gocio virtutem effe tibi neceffatiam magis opinere. Hteceft fuafio in te mea:vt firmus fis in propofito .Cupio te plurimum in hoc quod es agteffus affidue perfeuetare. Nonus titulus. Diffuaforia familiaris. Et fi pdifficile videl effe faAii cS fuafus eft aliquis ei diflUadere; cu tame ratioe gubernenf hoiesmo fplo fenfu nihil arbitror fa^ flu facilius gfi quid argumetis vetitatecj probetullud diffuade re poffe quo fueratpfuafum.Eft eni &fnadedi fSt diffuadedilex eade:vt declatef q3 vtile ac honeftu:i’quid cotra danofum &tat Belludif P®^i^'^iNiuafumeft:vtbelluaggrediare cu poffis pace viuere fuadet bellu tibi diiruadeo:a quo magis abhorrete debet hoies gab eo qd eft ab hominunatura difiundKffimS. Quid ab homie Home 9oiiiunSius;humani fanguinis pfufioeQuid ei couenieti» au® co Tulliu"^ '**‘'’iii'i®'''^f^’NavtHomet’ declarat .‘bella no nifi coaiftisinuf: tifij vitis itercipiunfvtviuafin pace; teftimonioTullij.Quaos btem &apud latinos abteluis dicuntur bella;quia baeluarum di micatio periculofa iit.Bella dixit Arta xerxes ineimda.‘vt vinea Arta xer h“,‘''i'^oria qusrenda.vt triumphet:triumph’ expeSandus vt xes odettit.At quis prohibet fine belljs ociari:dixit HoronteSj: aut Horotes ppter gloria:aut ob impetiu. Neutro tibi nunc eft co tendendu.Inglorius hocadites bellum aduetfus longe te inferi orem:&cu eum tuo fubdidiffes imperio: plura multo pr^Iians do confumpfiffes;n vincendo qu®fiuiffes. Ergo id tibi nonvti le fed detrimetum neret:non honori cederet:fed dedecori. Pof fluidius. Ouidianumillud aduerfarius ille de fe dicere :Nonti alexader' fuip® fuhvinci:g cpntendiffe decornm.Magnus es &dux pt®« flans atq? prudentifiimusiyetu illius memineris :quod Alexis
TITVLVS K &et Philippi Kgis fili’ inuitatus ad cutfum pedeftrem in olym^ oiadem non effe fibi cutrendu refpondit:nifi cn regibus.Diffua= deo tibi vehementius belifl iilud:» vt tue dictatis amplifica decupidiffiffl’uta tui omne exectot turpitudinem .Crede mu chi:qui tibi deditiffimus fum:no decete te opus tara abieaum. BeneVale.Ex I^diolano.iiif.ldus Decembris. Diffuafotia familiatiffima* Niliil eft quodtibi diffuadea raagis:| quod inccEpifh.Audiui ei te minime litteris ob quas obfequendas illuc profeaus es: ope ram adhibetecneqreligioni ruifus vt debes incumbeie :fed pet vtbem affidue vagati comitibus illis foclus qui &impudici liit &infolentes.Id qte deceatmon te latet:modo te audias1&te tis bi vendices;vt Lucilium admonet Seneca. Quid enim eft foedi’ 5aliud de fe polliceri atq? profiteri: aliud fequi :Tuteligiong ,p feffusrtudoatinampollicitusfpem maximamde te parentib» dedilli.Harum rerum peffima iecilli fundametita: Vbi promiffa deo caflitas:vbi contemptus muudi :vbi libidinum deteftatio: in his omnibus confequendis omnem conllitu^ curam .Diflua deo id tibi vehementius ni te malis famofum:g laude dignum. Qifime audies.•& fi te nunc nequicia cogit fleditij in fceletacL telliges aliquandoccum mente fies pacatiore: fuiile meamhanc omnemdiffuafionem tibi quidem oportunami ac vnice vtilem. Vale.Ex Mediolano.iit.ldus Decembris. Seneca. Diffuaforia gtauis. EaSus fum amicotu litteris certior.-eam te in fententiam nefeio quotunebulorum adhortationibus fuafum deuemffo;vt vena^ yenoj tioni vacaturusin vtbemire no conUitueris. Id ego difluafutus de fyluis nonnihil eocf viuendi genere cotendam ptius.-g ad vt banas defeendamvoluptates .Quid inter fyluas inueniunt ifi: g cis dekaantut quod laudare poffint:Num apparatumretn:aut vtbiiunfpledotem:autvirotncofuemdinem: Si quiris appara tumhabitandicEn tibi foueas 8£ latebras fetidas imarcente sifii ino puttidiffimo plenas vtHefiodus inquit.Sylueilrem feritate Hefiod’. olentiffimam.Si teliquumtvide fuKarboribus hyemelutum cae noiiffimum:autniuofam glacie quam vel ipfe fer? non fecus ac pellem euitant.At cellate puluerem peregrinos fuffocantg;mu: fcas &earum omne genus moleUiffimu omibus :ifs ptaefertim qpivetfairfin venado.At fplendor qualisclucofu qustis: anne* >noiujn:Vtifi$ fjtlu® nome eft.Luei ano lucedo difti fut.In hi*
TITVLVS K- oicunt Poet? animas heroumhabitate: «edo hanc fuiffe caufi quoniam propter afperitatemlod raro quifgillo perueniatlns ailtus eft lucus :fpinofis arbutis dcnfus: dumis creber :vt quj eo deuenit aut in leporemvertatur: aut quam teneat ad inde re gtediandamyiam.non intelligat.Nemora vero apafcendo: dfa Sa.-qu* cultiora tenet :ad paftores attinent:aut fepta paOotum aut ea quidem ferarum figna :quibus per veftigia canes difcant earumptoceffum-Vis in memoribus quiefcere.-tedi fcenara afs fer:vel ad vmbramcaptandam in ardoribus folislibyci vel ad Dirce. Arfloo tempore vitandas.lnquire in ijs fontes. Pa^ Pegafus ^^''^'^‘'''•Dirce/patafPegafus/patateHippoctine.Vndasha hyppo acabiblis bobusatmetiscxteris:necn6ipis variis fetatu aiK. gnibus tamqrnatas;vt%emte'bibetepoffe videas: fi tandem Ermins. vtinilludErminiiperueniasiMotimaloq foedari. Ad efum autemintempote/mora;fraga;poma^duriirima:quibus tiedum defatigete mordendis:a giHhivero ftupefcas ;vcrSetia Ita ftupefcas dentibus:vt nequeas tus ifomi fatiifacete.Acviros Seneca. confuetudo quae imprimis eft inquirenda viro :cum fitvt Plato dixit:AnimaI fociabile.qualis illic eft ac quantaiMagna j luuenaf, numerovt numerati non valeat excellentia vt recitari no poffit.Nuroerus inqfoullusiaut fi quemvideris: vt luuenalis in: quit.eft rara auis in terrisinigroij fimillima cygno.Paftor tame «s ipfc tariffimus erfoaut tui fimilliraus quivenetut at<5 ftuftra Seneca. Ciceto. aut rerumplurimarum dofirina: aut de contemplandis loques te numinibusiAImdenimhotum:aut omia firaulieos fequi aut de eis coromentatiidebem inter fefe illi;qui virorum appellatio Pe fe velint exhibete dignos.Adhibebis tecum commententes de manfuetudine ac facilitate vrfoside caftitate ac pudicitia qui demapto:de prupentia damas:de fimplitate vulpes :de animi magnitudine ceruos:de fortitudine lepores :de fcietqs robota luuenaf. ipfa .quspoffit adhucDtyides &Semnotheos Galloru: Si prfe Hi fyluif mos hoies duro de robore natos:& forte colubas afferre louis ¥ati qus tefpofa dabant.Q.uid fi tecn illic Aflson fuam mifeqa fa^ onibus. buletut:Aut Arcas fua calamitate cummatre Lycaonica narret opera de autCalydonius apet:autHerculei’ille;IouifuediiSjusTautus; oerunt. itiupus reiai.t-oteris ne aucnuuius :autpairoris oelectari coite fuetudine.ln nullo defiderabis affidue quemq.In venatore cupfe es nullum:cum Seneca ipfo Ciceroneij teftibus: animalia eode viuentia cibo fefe mutuo oderint.Cura quibus de aoftione vite
TITVLVS tX QuWfiDfadana offenderis;» c5 ea tot nymphas compareris. Quid fi occurreris Hippolyto:acParthenop$o:C3mbyfe(5 ac MeIeagro:Credes ne illos tibi fauturos:qui tuae fimilimam at.: temexercuerunt:At contra qiucudius eft in ciuitate vetrari:nec nn? m velle tibi fapete foli.Qui funt in vtbibus:quid habent apparat* -^ Quid ornatus/ regias no folum domos lucullinas illas quatu in j Appolline totmilibus cum caefare parabatur :vbi aulea funt: &• attalica fingua vafa® ccelata ex. Cotintibifs opificibus huc ad= nedavt abaccum effe putes ex Afif regibus collatum ad Pom/ peium-Nihil hic immadi:omnia fplendidiflTima.FamuU Ganis medesAfieinqfiores.-Ancill^formofiflim? Veneramipfam re dolentes:de quibus illuda lanone diiffu exiftiraes: Sut mihi bis feptem proflanti corpore nymph? Quicquid gula poffit appe tere moderata quide Sicotinens hic repetif.Quicquid vsl^gro tis incudum ee folet: vel multomagis bene habentibus. At cas tetaprfteteo:qu?vel ad hominis ex omni generevite nece ffaria funt! vel ad voluptatem comparata.Quid illud eft qaverfaris i ter homines:cu quibus valeas omnetranfigere viuendi ac bene quidem viuendi munus;Aut enim te.s eft qu? confiliu poftulat. In vrbibusverfantur labeotes vitginif/ S^uol?! aut qu? commen tationem pofcat familiatem:hic affines! aut dometticam:hic pa tentes! aut! leuethic foci) apud quos nec obfcoena quide fint nec turpia! aut grauehicviri cofulares:CatoesiFabticij!Curij.Quid cp homines in vrbe vides:nonbfluas:Quid cum omnia videas vt optas; SC ambis quietus es;ne£ corpus defatigas nec metem Iftic vel iuga Cynthi vel Cynthaetonis adeas vel off?:nunc mos loffis laxan disc3nibus:nuc Creteis huc illucij cutfitas:nun3 Io coftasilluctj inter difcrimina uerfatusea cuncta quemorieti bus in folitutudiefutparata.Quid quod vbi te fulmine’ oppref ferit apet:vel imam's copteflerit ytfus;fi die obietis:vtn3cares ,„ Cflo illo virgiliano tegeris;Qi fi pid teporis facilis vt ille iquit «at iaSuta fepulchti:nunc tamen eft pdifficilis cu facta fint oia dicata fepultutj.Quid $viuus etiam fi redietit:qui cu feris pu gnat in teftem non admittitut:Eam enim coditionem fubit qua gladiator;que quantumveteres imptobatent:docetimprobata t Neronis at^ Domicianivita qui gladiatoribus deleiftati propo fuiffet munera.Quaobre&luuenalis Gracchum illum haud mi o’ nus turpem ducit:qui illufttauit mediam gladiator hatenam: 3^ cornicini nupfetat;^m6ftro$ paritet fetibiriqd moenia tuf g.iil'.
TtTVLVS K tufigat apiC.Veteies illi venationi vacates bellis pteludebamt Draco Ifc vt et diaconi libyco:Atlantidn cuftodiebat:peiuigil maU:pres by. lufitHerculescu. Hydriam expugnauitvt Cyrus Alexaderij Morciaf futuris prcIudcbatprclijs.Attibinoeftpropofita Martialis vi Vhytho. uendi viaiPoti’ es Appollmeus :at Appollo dices Phytone ini Orpheuf teremitifagitatiufq? vocal adOrpheosrcur no eu imiteris :qug Seneca .fequeris:veru ille fefvenator:tu vero fempet.Eu decuit; te de« Cicero decet.Eft dadfi.vt Seneca ait fapietiffim’ aliqd iteruallu aio. Et vt inqt Cicero iunt adhibedre ftudiis intermiiIioes:& rurpad ea reditus.Si bellaria vtereris venatice aut olerib»; non dilTuades rem vt exercitatione corporis mens ipfa recreaieE. Sed cu vrce Terenti’. hemetiOimccuic^vfrograuiplaceie po£St ac debeatTerentias nfi ilia:ld arbitror appiic ivita vtileivt neqdnimis Diffuadeo ti bi fupramodumfywasl&vt ab vrbibus abiis :quib’ proferas. folitudinem.Bcne vale.Ex Mediolano pridie Idus Decembris. Synonymadiffuaforia. Diffuadeo tibi vehementius: ne id affequaris te hortor. In hanc rem adeundamte dehortor maximopere: Ego te plurimumrogo vt ab hoc abftineas. Cupio te mirum ab eo te abhorrere negocio. Quodminime tibi faciendum exiftifflem:hoc vnumeft. Caue fupra modumid facias. Id fi feceris quodes aggreffus.pcenitebit te tandem. Videbis te denirf feniifi pefiimeifi hoc profequeris. Nihil eft quod fis maiore odio comemotatuiusiii mihitio ctes dis diffuadenti: gquodnunc temptas. Facvtanimo rem iftam emente deleas . Hoc quod propofuiftivehementius tibi diffuadeo. Diffuafionet» meamfincgligasipgenitebitte negligenti*. Ne credas hoc ab metibi per inuidiam diffuaderi :fed pro ma« ximaerga te mea beniuolentia. Crede amori in te meo :diffuafionem inhac caufa fieri tibi ab memaximam. Nihilo plus aliquado Iretus erisig fi q3 te dehortor no pfeqils Cumintelliga quid te dedeceat :hoc opus ne fufeipias hortor. Dehortatio mea ois iccirco fitivt ab his abftineas quae tibi funt plurimum altquandoini abftineas lobfutuia. Nulla mecopulit ad hoctuo inftituto diffu3dendum.-’nifi quod exptefiie cogtiouiimagne tibi fote turpitudini. .-1
TTTVLVS X Titulus decimus. Domeftica de proprio ftatu familiaris. Si velim de meo ftatu reddere te certiore net® poHemid breuk ter fctibens eificeremec fi poffem;omnia tuto me cefetem litte tis commendare. Namin hacmeanauigatioe quo vitam hanc alio voccm:|nauigandi nominettam fum acriter ad tiaufea vfqj perturbatus;vt quid rae continueritihaud fatis imelligam .Dej ni(5 feteniotie fumus c^lo meliore^ aurainpottu perdutSi.Cu prima in vrbem venimusaninuidias inddim’( vndi$ vexabas mut/vndi<5 mordebant nos atij torquebant aculeotu multa ge nera.Tunc ego faSas fum m'hi fapietiot atcff toleratior .Pofui mihi ante oculos Scipione:qui poft deleta Carthagine in iudici umtepemndani acercit’ efi.Pofui multo prius Camillu qui exs ul faSus eli.pofui multo anteaRomulum qui caefus eft.Et inter tot viros fumma laude dignos exiflimaui mihi fetedam mquio re animo inuidia:quae tanta laude infignes viros fatigarit 8C ops prefferit.DemuFafaiuilluqqinre fatis dillimilinmitatuscuaas do mihirecociliauimatiuolosf inuidos 6C fufutrones :tatat^S Scipio. CamilP. RomuP. EabiuS, bent ex familia flngfi;hoc$ dutaxat maceratur :q3 te no videt. Sihic efifes oes prae laeticia gefiirem’. Quid fupereft nifi vt huc eas.-Sed tu ad nos humiles:vir tatus haud iresmifi magnate ali quodmun’cofecuturuexiilimares.ldnoftrain facultate no eli. yale.Ex Mediolano Idibus Decembris. Domefiica de proprio ilatu familiatiCfima. Cupis ab mefcire.quo in ftatu res mea fit hscpaucis accipito. yaleo vtvir^lius inquit.Vitai^ extrema poia duco.Na vt Clau dianus inquit:paupeties me fieua donatiditufij cupido; fed tos letandus amotrno toletada fames.Hinc meptmmit: hinc crucis at egellas. Quo meverta haud fatis accipio.ln amore paiu mis hi fpei codituedum Nammarmor Sadamante amo:fed cogor amate fatifij ttaducor.Ditari non expeSo. At vttu;^ cupio cas reo-C^mala fit mea viuendi coditio:nunc tenes. Nonpodulo: vt me adiuuesicu aliud nequite etia te fciam :aliud nolle .Vt es mulieribus hofli3:ita quidemperauatus: veru hocpofco quod negaturumte mihi no opinor :vt quotiens oras fupetos roges me profpiciatifflihitg puideat vtno amennec egea.Id fi faciunt mecumipfis aSinicati contt»i£fe cenfebo. Seoe vale. ExMes g.iiil'. Vfr.5.cne ClaudUs nus .
Soerates platone. Lycutg». Chtiftus^ Bafiliue. AriSotes les. Apfus. Chtiftus .TITVLVS X diolano.xix.Kalendas lanuat^. Domeftica de pioptio ftatu granis. Quae fuflt negocia mea:quo^ in loco fit domefticus milii flat* cupis ab me fcitc.'id Si fi no vnowtait Plautus :verbo perfiiim gere pqffum quo breuius tamepotero attj fuccmflins comple fiar.Scis me difceffiffe Mediolano maiorem michi gratia apud exteros quaefitutu qdomi cofequi poffem.Nam cu iftic iam cce piffent illius infidiae intei notlros facerdotes &’ monachos cos flare feditionesrggrauiifimus eft hofflinfi inimicus :Alifc} cocs piffent albisiacjlij vacare nigris fimultatis hofti)s :malui eotu cedere litibus ig inter vndas ignefij vetfari. Namvt eft ibi de»; vbi pace in eius nomine viuildta cenfendumeft illic effe daemo nem malum ;vbi difeordiae pullulant delatiombufij ac mutmu tibus fraudibus ftudetut at^ dolis .Quid eft enim iniquius ins monafterio pr$futurus;Cutaui primum omni diligentiaiquod Lycurgus Lacedaemonios admonuitiexemplo morum;ac vitas haecmeapraelatio meae commedauit fidei facerent .At quonia in his erat quffidam ferina potius ghumana Hbertasaqua ccepes rant omnino fieri infolentesiac equi min» optepantes frpio me primudomitore.Magnate alique praeftiti: mox oia cumulatifli me cogitisialia fumvia ^eifrjs.-vt Bafili» nobis praecipit. No tate<5 penit» diffraflosia mquos prjceptu Ariftotelis deplan tis no poffet obfetuariivt ad oppoflta curuatura ttaherenhhua nitet leniter^ allexi.PaSQ eft aute vt cneffent exofi me ;meai^ noftt^ legis obferuantia aqua ia abhorrebat: vt no foln intermi nati funt mihinecemafed aliquado ptocurarint.At ego&minas no metui; Spfeuerare in bene confideratis no dubitaui.Siquide Apoftolus &erumnas pati &calamitates ;&omne crucis gen» nos docet propter omne domini.Et faluator ipfe beatos inquit qui pfecutione fetfit propter nome fuuffll. Si glotif vetg cupidi fortiter dimicamus:eft nobis in cflo parata) copiofa merces. Adh?c aute debemus exiftimate nos promiffione dominica be atosifi pfecntionem^ptet iufticia patimur.Quid a6t iufti* eft g
nTVLVS 5e fmidete qnc puWi«afferat comoditate attj dignitate :Nafl vt Atiftoteles docuicbonfi gto comunius eft: tanto ptfftabilius ef fe conflat eiufde inftituto:quo ficut omnepropofitu eft in ppo fito:fic oifie oppofitn eft in oppofitoimalfi id etia qd eft cornua tiiusanaiore afferre criminatione: maius deferre detrimentum: Curabaigitur pro mea vitili:ne quid monafterio meis humeri* de madato deeflet vel ad vtilitatervel ad dignitatej yel ad obfet nationem officij noftri.Eo tair? prjualebain mala illoru diflite tudinem:quibus eram ppter opera innocenti? non odio modo fed lapidandus.Atvidebat inuiSiffim’ hic dux:videbat eni fra= ter optimusihumanilTim^atcf doSiffimus Oftauianusrqua pro cederem via:cur(8 reliqui effent michi infenfi:Placeba principi* bus:placeba curi?:placebam ciuibus cnnais:pr?tereos fortafle quos cumprimu cognoui pr?efle cuftodes ecclefiafticos reddi tibus atij caufis ?que ac folent oues lupis comedarb ex officio mali minifteri) reieci anp repuli.Demfi cura mea faffii eft: vt hic locus monaftetif poffitiareligioforu couentus appellari :cum antea nefcio quid ei minus coueniret: qq3 apud pfalmifta legif: conciliam impioru.Q* fi nondu ad id eft puentu: vt viuaf qob* feruantilTime at falteeo puentu eft vt min’ ftudeaf libidinibus: Acvacetutdiuinisofficifs:8£autfponte/ aut inuiti omnes ieiu* rafs incumbant at<5 vigilifs .No me amplius terret: fed ametet tentut:qui dicebant meinftar pafferis quolibet exanimati nutu. Probant hi principes mitifice caftigatione hancmea:admiranfs 5vt qui vel in feipfos fieret aliquado intempantcs:nuncvni fra tet culo tam obtepetent timide atq? verecnude. Sednon fine fus madiligentia: maximifcj fum h?c laborib» affecut* atrj affidue profequot.Fuit intetdu michi de vita dubitando .Atego ppo* lueta mihi platonid illud.genetofum decete: autpulchre viue* tet aut pulchre moti .Quid fumus in hoc orbe cotpufcula:qui= bus vndKf difctimina parata fimt.Necvtvult Seneca:Tantum fe quifq tuef in facie:ne tergo mors immieat.Apfs vero peticu lotum multitudinem :magnitadine attf varietate non eft aufus defctibeie.Quate fi ex ij spiculis in illud incidera:quod ipfe no minat in falfis fratribus :malebamintetite:3inter pfeudo pphe tas numetati:Aut ferte vt inhuc conuentuuli c5ueniflent:a qui bus faluator adminuit cauendu:qui cu vtercntut ouiu veftimen tisjintrincecus effent lupi tapaces.Hincfpeto me laude apdho odes &deu c6fecututu;vt meayigftatia «gaftigatiofs affiduiti; AtiflQt«& les. Pfalmiftt Plato. Seneca Apoftol* Saluatoi
Trm.vs xii dare.Scis quid dica. Meadmitte confule qui te amorfcioqt quy te deceat;quidue dedeceat.Bene vaU.Ex Mediolano.xiij.Kafe das lanuarias, Commotiua ad bellum giauis. !n omnite intercipiendaifinem effe diligentiusanimaduertenda Aiiftote Attftoteles docet .Si quidem tes ipf? tum afine denominande jes. funtttum etiam bonfi appetutdn quod omnia dirigntut. Athoc Plato, pt?cipuum voluit effe hominis :Plato :;vt deligat tatione fuim Ciceto bo<5confiliorquid conftantiffime;patientiffime toleiatiffime^ “profequatut.Namvt illud eftCiceionistptfftat nonindpete: 5 ab inceptis turpiter defiftere.Bella fuapte natura dira fufcdifcot difdifficilesffimultates odiof?;fadiones abominad^.Vitupeti Terecius tur inter priuatos rixf;inter amicos diffidia:vt illud extat Tere: tij: Yaleantqui inter nos diffidiu qu?tunt :inter neceffatios iur« gia;intet omes diffenfiones:contumeli5;couitia:qu?funt omia diuerfa bellorii genera. Sed in omni facinore bellico illud detes tius minuf^ferendu;quo fimul &res offenditur.&dignitas Ip gitur:& vitf finis attepatur.Hic neqg fides fetuaf nec foedus:nec pietas-Qiobrem Romanifuere minus aliqnmafuetiinlpcenos foedifragosnn Niunantinosnn Epirotas:g vel in Afiaticos :vel in latinos: vel in ipfos deniqt Scythas quibus primi bellum i» tulerunt.-coegerfitcg fefe ab illata quideminiuria tueri.Nam vbi bellum infettur:& idiomnia acerbitate pt?liandt!^uis arguefde fcelere’qui propulfetmon inferat iniuriam; Quis autem accufef exceffus:qui multo reddiderit etia peiora qacceperitffi quidem noninumero pnt inferri vulnera ne<J menfuraiReddendumeffe Tereti*. P^r pati docetTerentius in Thaidem: q3eam mordeat. Repo» luuenaf.i fe velledicit IuuenaIisfinquies:Nunqul ne reconam; Identi Satyra, tiem fibi faditandfi declarat Tullius dicens.TiWRomp cu vene Tullius. tisneponam.Atcentuprovno intetdumreddntChriftianamo Theos nitione:qui volunt Theophtaili difciplinaragros fertiles imitas phratlus li-At giufte te commonea;vt abellis hifce adUerfus hos fratres detradores atq; corrofotes nondefiftas:hmc vide:g> quite ops preffetunuaffidue indurefeut in re tua non reddenda:in tua cala mitate coacetuandaiin tibi nonparcendo.iSunt iccirco fada iue .telotS diuerfs genera:vt Quintilianus affirmat :ne homies quitilia. ^erenttmie^fe defenderent aduerfus ctaffatores& iniquos. Quod fi tuendi fui corporis defendend?$rei nobis eil licentia,' quis neget omneminiuriam in aduetfatium tei)cienda:At imhi
TITVLVS xn viiiataaffl:& ego retribua inquit dominus.Et nolite; Apoftol» pfatmifta aitrtemulari in malignatibus:neuttu ex geminis hifce prjceptis Apfus negligendu opinor.Iniutiaiu animus magnitudine perturbatus omnino fedandus eft.Nec i) funt audiendi qui nihil habent mas fuetudinis .-nemini p3tcunt;nec obferuant poeticum illud.-Parce Viryi.fne re fubieflis:fed diffipant S£ euertunt omnia :difcunt(5 potius a malis effe mali cum Iicet:q abonis fieri boni;cum decet. Verum vbiautres ferto defendi potefl;aut recuperati cumeffe vtrums tf faciendum;nemo fuadet.-;nullus ptEecipit .Quodfi macidara aio digna ietetia iudicaf aprifcis illa Pyrthi:Nec aur^tdepofco Pyrrhus necin precium dederitis:qu3 tandem in te quse ad fe minime gs apdcice tinebatvlloiure :aperuit :non cauponantes fe at belligerantes ronei of iequivelle;quid illos deceant qui tuentes rem fuam armis vtan fjjs. tur opus ell:aut ad ea fe accingant: vt rem ablatam iniuria :iute recipiant.-Arma facerdotum tationes:Auguffino teffe fint:8£ o- Armafts rationes ;Precentur pro incolumitate :pro dignitate :pro ipfa cerdota denitp vita illum qui nullis efi fedu(3us illecebris mundi .-nullis gterrefaaa peticuf nullis ;difttaSus oppreffuf^ vulnerum dolo ribus: puo minus genus feruatet hominum in perpetuam mot. tem corruentium.Vt aute ille mortem nofttam quod nos docet ecclefiachtilliana;moriendode!lruxit.S vitam refurgendo res „,_ pMauit :ficnos mifericord» femper opera profecuti nonfers BcoEfiS. ro debemus iniuriam ptopulfate:fed fupplicationibus ac oms ni facilitatis genete:vtpotius hoftes in fententiara nofttam fies Samus lachrymis :g inflammemus aduetfus nos acerbiffimis minis .Armanra primapr^cipuacp no diffiteor h?c effe vtdeia In adjutorium nomum feftinaaamaduocemus: vtUaiiidiaTm jextat illud.-Bt vbi deus pro nobis;quis contra nos;Et dominus Dauid [adiutot meus&ego defpici3mom.nes inimicos meos.Acarma flecSaiunttationes:quiDUS priu^nitendu elt:vt Terentius pre _ cipit.-Omnia prius expetiri;g armis contendete.At hicipfe abs Terenti» quiuis homine iuffit vbi opus foret beneficium implorandum. Si ferentur ea vulnera;que maximampopulo pararent vtilitate expedite dicendum arbitter:vt vnus raotetetut pro populo. Atcum &res amittitur;» vita fine cuiufg alterius vtilitate .-g ip Itus oppteffotis.-fiue vilius detrimento «tetius goppteffbenif tendumcft omnia via vt occurratur fuccutamttg calamitati.Vo •nfrfaus naturadedit tofit3:leuiffimoic5 interdia aculeos quofi «8;agb» diffugeret gcupetetijs obeffeytidgiietis coferuaret h.i
Laphfe thas Cetauri. Heftoda. TJTVLVS XBt iltefunj.Vtde gfit exiftimandn nobis diligenti» confuluiffe quj hoiMs ium»;quoi5vita eft vtiliflima: mots aute pcmiciofa lin gulis.Quod fi cunaotu eft natura conferuattix hominS. multo magis cotum qui SC fibi funt 8i reliquis adiumento atij decoti. Duco id quidem &fanaa &teligiofum.argumetis difciplina: U cufando:accufando;p ome defenfiois mafuette genus tueii vos decere.Sed cumreliqua pficiatnihil:ad bellu vos accingite :no ebiiorumLaphibaiu attj Centautotu mote:n6 Martialia via fii tiali:non probris;non ctnotis effuflonetfi alitet fieri pot ;fed 5 honeftiffimetvt docet Heflodus feciife fuperos quibus cum tiu Ilis r6ne$ fatis noifumgigantes illos telis csIeBium confoffos reddidetunt.Fotmicas tame imitamini qute mordentne pereat Vale-ExNedioIano.xi).Kf.Ianuaiii. Synonymacoramotiua ad bellum. Efto bellacior qoppreflior. Ita tctuere armisrvt nonpereas. Nullumprtetereas teli genustvt fis immunis. Ad te conferuandumillsfum :vel bellum tibi iufte fufcipiendS Nihil eft omittcndumivtnonfis intoia laceffltus. Cmnia tibi funt armorum genera procutanda:ne pereas. Adhibe tibi &vires :9l\iiin-9C arma potiuscj SC re priuetis di vita. Nihil tibi ncgligatur quod ad tuampofltt pertinere tutelam. Facvt vel rem bellis e»periare;ne quicg hoftes tibi furripiant. Ego te ad bellum comoneotquoniam nequis pace viuerc. Cumquiete federe tibi no liceat doml:fis in cafttis inquietus. Sunt iccirco tibi fubeuda eaftra quia domite requiefeete negant Bellis infta;quod ratione tibi non datur. Ad arma diffugiendum eft :«um verba ronef$ no fufficiunt. Eumenidas fequete:fi te phoebus fitgit. Marte adhibe toi dueem:ii Minerua te fpemit. Non commonerem te adarma;fi viderem fatis elTe conflliis. Tela fufeipe auxiliatiaifi vides roemtibi fauere non.poffe. Si legibus nequis:atmis pugna. Cornus tibi icetur bellax ;fi laurus pacis mufatumcf fautrix nihil ptodeft. Titulus tredecimus. ,Poftuiatitta rei certae familiaris.
TITVLVS xm Equamhabes^3naio:flngulafe tobotejacfpedej: vtiaBuce» bucepfia phalus Alexandri Macedonis ille videatur ;aut Gerafnotum Ius. Cyllarus.Eft talisivt te maltomagis dicatur efficere bello ftre; Cyllaruf nuQ;q fis vel naturavelvfu.Quod ego vero deleder equis nobi libus iiliufmodimon ignoras:^ foleant elTe raca quae:^ tibi co launifliraa etia nodi' Nihil habeo tantu qd pro veteri noftra co= fuetudine tibi nolira eflfe dedicatu.Cuius quide rei picula no fe= mei abs te hSifuntiina^ ferap &tui 3raatiore;& erga te libera liore inucnilli.Nec ea quideadduco in racdinvetbavt exprobre tibi quicq.Es enim gratiffimus omaiu&beniuolentiae tenaciffi mus.Verumvt merainetisraon arbitrati me poffe :te quicq efle negaturum.Haudte latet in qua inopia fira redaidusipo dea-g ab hoftibusfumfuperioteannofupatus. Nunc aut iaceo quafi mS chus;vt luuenalis inquit;& extin^de corp» non vtile dextre .Na vtpetitiflime dixit Ouidius :Crede mihi miferos prudetiaprfc luuenalif mareliquit.Et fenfus cu te cofiliui® venit. Nuncaudet in me de Ouidius bacchatbqui me pri’ verebantutiS inter pedites ftipendia:mihi ltatuendu:dicete:ne petea;quafl mifeteatut mei .Quodfi equu admetaegtegiu dedetis apud deum&apud hoics officium foenerabere.Nonreddanunc vel precium vel metcede :fed ne dubitaifore mevngimeraore beneficii.Bene vale .Exmediola no.Tti.Kf.Ianuarif. Poftulatiua'rei'cett3efamiliatiffima. Librum ac(^i te poiTidereicut par in Italia nullus extat .''plinifi . inqcorteaiflimum: qui eum &rarus 8c nufg inueniatur alibi 3 apud teipotes dominus vnice voluptatis appellari. Nara quan ?*^ius tumVliniodebeamusiquisignoratiHicvtpIurimarumeddifcis pUnatumaudoriflc nullius artis imperitus :'medicinam profe= cutus edinaturae arcana rimatus;tes paucilTirais admodumno^ tas ptofecutus.Quoqg nobis edvtilior; fua fic exprefflt tempo ta.vtneqg luuenalemec Mattiale.-nec Quitilianumec: Suetomu: neccorneliiamec aliu queg exea tepeftate :nec motes hidotiafi; ®renjmillis temporibus gedarum intelligere valeamus fine Plimo.At fine mendofus ed; vt anullis adhuc Iibtati( semenda *us;quid prodedfemiuiti cotpusquafi mondrum intuetuQuid ^m mutuo furdo;J loqui ;Quid cum eo caufam agere :quj ^demed omnium difficilUmusiQuanobrem fi ^que podulo •noniniutfus tibiifumifl remnon admodumpetdilficilem abs •eoroiytexoiarihancfimsiteiogo atig obfecro.-Iubeqj de
Timvs m me tibi acpollicete gJ vclis.Bene',vale.FxNediolano.xKalea daslanaati). Poftulatiua rei certae gtaufs. SItentia. poflulant res magnas a^ amplasmo nifi maximos debet phforn. &lifrimos adire viros.Iienim forent:vtreliqui fe dignatra dere:cum phllofophotn fentetiafit: decete quelibet fefevirefis Cicero officiis metiri.Quamobrem &Gicero inquit Hominem Alexem occidat.qui ma opera vtt vellit. EtAlexader ille magn»;cSegre det. giurn attenti auritj pondus Philippo nefcio cui Barbato dono dediffet:incufaretur(5 gi magnatradidiffetBarbaroiquibusJeet ndign us.Atego Alexandroneipondit.mun^dignu dedi.Quo autem mortalib’ reliquis Principes antecellunt gvimaieftatecj C- 9donadi:5ppoffintbonisbenefacete.Reliquis enim virtutibus 3 m.multispriuatis interdum tequantut nonnung fuperantut Cyrus welar. apudperfas;& Cefar apud nothos donadofibt gloriam smorr talem quefierntjfaflicj filt apud poftetos clatiifimi.Hac officio reexhibendo'^ gratia ppropinqui fumus fupetis. Donatenim Licns, deus;largitur;concedit quae poftulamus ab eomon folum bene meretes.fed ab illo qui demes eft :qmifericorseft:qui pius efl Aprus. ne^ fecundum ea qute facimus:vt:Apollolus inquit: fed fcdm mifeticqtdiam fuam faluos nos fecit.At vel ipfe deus none vo tis homin6;oblationibus:decimis:ptlmitifi5 placeatut:non qui egeat fed quihominumvelit mentes indonanocognofere.ltatj /Ejcodist hun illud factum exodicum extat:Non apparebis in confpedu Cuidius. dominivacu’.Et illud Nafonis:Muneta crede michi placat ho minefijdeofifPlacaE dois lupiter ipe fuis.Quaobrem&in ipos Perfatum principes idem folebat obferua ri:vt occurrerent po« puli tam publice gpriuatum:fingulis fuis regibus afferetespro fuis facultatibus muneta.Hoc autam inter magnos inter eft at<5 paruos ^regum ac dei exemplis ituemur effe faditatum. Nara ArtaxetJ Artaxerxes non minus Iteta fronte iucundatj mente phibetut xes. aqua fibi a vilico oblatam in agro fitienti accepifle: qui niliil ha beret aliud quod donatet:gquicquid praeclarius at(p rarius gs Cftrilhjs fecaeteriditiflimi quidem illi tribuilTent .Chtiftus veto in ma» gorummuneribus non admiiit fetius offerentes thus aap myt tham;g qui aurum traderet.At reges in fubditos iiuit ea munifi centia fiber alestquae poffit ac debeat vel regia dici:vel tegalisiu dicati.Deus vero nihil donat quod non maximumIit cenfendu; quippe non ignorat quibus egeant homines; quodnos ignota»
TITVLVS JOn mus 1ta<S non iniuria Soctates admonebat noneffe adifs illud Soccate* ooftulandum aut hoC:fed qu®nobis fcitent profutura .Quam fententiam complexus luuenalis:fi quid tandem certi fuppUcaf luuenaltf poftulandum confuluit mentem fanamin corpore fano .Hero^ Herodos dotusvero Halicarnafeus pro Cleobi ac Bitone matrem tus. pientiflimam religioftffime docet fupplicaffe vt ifs deus largU tetut:qu* videret eis magis effe conduiffura :qu$ de’ fciret:ge nitrix ignoraret .Ita^ dei filius Saluator nofter huanam indut» carnem:cumotaffet patremvt amaritudinem auferret fibi crui ds:fipoffibileeffet:fubdidithomo wthanc facultatem ac dife cultatem omnem diuino confilio iudiciocg fubmitteret: Veruta men non quemadmodumego voloffed quomodo tu.Qua quis dem&chrittianaSt gentili admonitione diffradus :Sc fi non des beo petere certu aliquid cum tamenhodie vita fibi nobis aliter compatatataliter 8t aperti’ fupplicandum: Scertius aliquid po ftulandu effe duco. Namlicet tu pontifex maxie deus fis nobis id tettis;getaf(jchtitlioffici3;es tamenhomo: quivtTulliusi Tullius quit:vel prudentiffim’:vel fapientiffimus in mentib’ hominum atcpraultotfineceffitatibus:potes falli attj ettate .Quate mea quidem eft detegenda valitudo :vt Boeti’ docet :fi tnedicantis operam expedo:vuln’ eft detegendu. Ego iam dudu &litteris Boetius, adhibui omne opetam:&vitte curam habui modeftiffime :ims primis &vt do&s aliquando :Si bonus :&adhiberi poffem Si efleitum vero vt qu®fita fortuna^ vi atq? fauore :commodius quirem ati^ liberius incubet? ftudifs.Videf enim viuedi acerbis tas atqg difficultasplurimu obeffe bonae hominu in ftudedo age do^voluntati.Quamobrem illud Tetentianu haflenusmeps x. {libuit mihi defperate:Cum non poteft id fieri quod vis :id ves lis quod poffls.llludtj fpem conftituit optim.rm :qd apudMas y.. tonem:0 paffigtauiora dabit deus his quotp finem. NucvbiSc '' * laboraui iamdudu invita;& familia meis humeris apatre gtauis eft relifla: &patrimoniu eft debiliffimum :&eo pafio aftudijs diftrahot per ftmiliaria negocia;» anegoctis per, ftudia :ita vt neutris fatiffaciens nihil efficiam ad tuam decurto fanflitatera: qugrae adiuuet michi meiftj viuandi viam aperiat .Qu'd certi poftuloide re quasrismel de genere :vt fis in me officiofus :vt quoniamreligioni fum afctiptus :tantu in me conferas benefis ^quantum non mea quidem mettta:qu« aut irutla funt: aut mi exiguntffed tua munificetiffima folita^ largitio imgtur.
Vacathiediui Ambtofij abbatia; vacanaliaquaedamecdefia! ftica: De ligc_q3 malis:in ecj tua exorna gratia .Eo paiSo &me« os ex orcoja femineces in luce renocabis; 8C me procurabis iit ter viros no ignaros aliquado munerari.qui me tuae beatitudini totum dedico‘Vale.Ex Mediolano.ix.Kalendas lanuarias. Synonyma poftulatiua rei cert». Rogo librum nunc mihi commodes. Ne rem hanc mihi neges: te obfecro. Cupio vaehentius id mihi tradi. Elurimum appeto:tuum equum abs te confequi. Laboro folum;vt hoc mihi dono des. Gmnis mea cura in hac te confequanda fita efl. Eae fi rae amasivt rem poftulatam ad me mittas. Si meus es ;vt oftendisinihil excipies :quo mmus hoc me otib nes munere. Credo abs te amarhvt dicisifl rempetitam mihi das. Afficies me voluptate incredibili :cum in hoc mihi donando ni hil omifetis, Quod abs te cupiq:ne producas in fpemvanam. Elio erga metam in hac te liberalis qego erga te forem Obferua in re paruaiquam poilulo :taiem in me diligentiaiquas lemin te multo in maioribus obferuarem. Cura vt intelligam te in hac re pollulata uon minus liberalemrg inteliquisantehacfemperfiieris. Petetemhoc abs te vetbis prolixioribus miti te munificum na» tuta cognofeerem. Ta es folif effe liberalisivt ihac re certa pollnlata nihil diibite Quoniam ate pendet mea falus omnis;hoc quod oro faeexo» tem facillime. Titulus decimufquattus. Communis amicitis cauia familiaris, Plutar. Eadebem’ amicis fingulaiytPIutarchus docettqusnobilipfis Leges Propterea voluerunt Lycurgi leges :ab amicis vel ditiifimls ia Lycurg. amicoru caueri caufls :nifi cumijfdem diuitibus es caufg pro» ptie CTederetur. Agit illic Curius caufam :qui mihi fupremoeH amicitis genere coniunftiffimus.Ago caufam hancegoipfe :cS nullo fit amediuifus ille. Afficitur is iniutia.Ad mepertinet.!» te in eius agitur caufa.At me attinet. Quid nam fuumille fcit ee quod mihi commune velipfe diSiteatut ;yel egood afiumeq^
TrrvLVs jcni Te igitur rogovshememiusvt amicitiae communemhanc effe eaufam ducas :nec aScipioe L?lium iepatari poffemec aCutio „ Lodouicum-Sumus animis ita coniundi :vt animus ab atiftote le coniundus dicitur effe cotporirvt Istanti collaeretut;8S dolfe ti codoleat .Communemmihi vitam cumeo compatauncom« mune viuo fatum:communem quoij fubite in mortem. Tu rae amas;hunc ama.Tu me fouesthunc foue.Tu mevides;hunc vide.Nihilo differimus alio gfacie.Vultus eftidem quem avoles do definiunt Tullius:didum effe fignum apparensjn facie:fec3 Vultus dum aimi motum:Vnde illud extat Nafonis :Heu gdifficile ell fecudum crimen nonprodere vultu Mente non diffimili:patl;ftudio :pari Tullium, bus officiis etia cupimus fungnnec alius cuiufg eft muneris par Ouidi’.i, ticeps cuius altet poffit expers appellari .Supeteft vt in eo me meta, totumeffe ducas.Benevale.Ex Mediolano odauo Kalenda sla Communis amicitif caufa familianfftm a. faiurialaeeffifuseilaconciuetuo Matcatonius amiciffim^nie» Communis amicitix caufa fecit hanc iniuriam non ad me min* attinete gad illum.In illo enimego fum :facitqp firmiffimu hoc &veriffimum amandi genus.•vt ne$ ab me abfit ille ;nec ego ab illo abeffe poffim .Debet qui eft iniurius vindidam dubitare. Is iniquus certam habet: qui cxpedet propediem :putetij no effe nos mente tam abieda:vt vlcifci hanc nequitiam nefciamus. Fa ciemus id quidem: &maiore multo meofura.Comune fibi odia um fuifiF comparauit omnibus SC meumSi aiiuci ;hoc eft duoa tura ingenia:vno fpititu:duorum tela:vno idu:quod vt eum ad moneas te plutimu oro:vt intelligat quid egerit. Bene vale .Ex Mediolano.vi|.Kalendas lanuatias. Communis amicitix caufa gtauis. Trito illud Gtecommvetbo anobis vfurpatum eft ••vtamicorff omniafint communia. Quamobreminter eos interdum contea * di vifum eft de morte quamvter<5,fibi mallet :vt amici fuccura teret vitae qui fuere apud veteres communi amicitia coniundif ^^thiaf fimi.Na cu Phythias St Damo amiciffi gde illi ad tytanfi Siculu t^amon. eoueniffct:a quo ait effet neci delhnat* peteret^ vt fe ice domu tineret:teftametu jditurnordinatururj negocia domusfu®; pro reditu ali canit :eal ege vt filno rediret pto eo cederetur. Mia tatuspaulopoS tyrannus eius reditum ad paratum inteiimm; h.iiif.
xrrvLvs xira vt amicus viueretJnec no vtriufij cotendentis voWtatem morfj tdinepiret araicusimhilmagisoptauitgvtteitmsillisannume raretur.-quoru omnes eiat comunes caufse. Eodefeie cotendfe di genete:amicu (j fibi pfeted. cognit» eap3 Diadailli !Turica: cuiaTheoneviio Ephiginie folebat alter exhofpicibus imoj Oreftes. Jari;cogniti funt Oreftes &Aylades acferuatus vter^. Oiucua Pylades, amiciri® gen^-qd ne^ l*tos deferit.-necmoeftosmecraa gisvit?ceditqmorti.Quidfipoif inluau ac rerum acerbitate Sappho, verumcognofcimrcomunisamiciti® fundamentum ac robui Boetius, gi“exultado:NamvtSappho:inaduetfis optimi funt amici. 'Nampfpera femp amicos haba.At vt Seneriaus ait: Qui cecfe ditdtabilinoneratillegradu.Vosineueftis tel^ionis noilras facerdotem ac theologum inuefti: omnicp hunc contumelia im inria:pinfeaati:quivt vir dodiiSmus eftratcj onrni probitatis: innocenti»:integritatifque genere fplendidiffiraus :fic mecum ea conieaiffimus amicitia:vt comunia mihi ducam huius fmgn la.lniuria no eil hic igitur vnus avobis laceiritus:at &ipfe cQ ib lo mihi propriam illata iniquitate effe duco .At qui defpexiftis eumtalem ac tantumicotemnetis 8c me pariter: nec ame magis vobis effe cenfebitis metuedum:g ab ipfo timueritis.Atqdprb .tnumeft:occurrat vobis Virgilianum: At fperate deos memos yif.i.?ne les fandi at(pnefandi.Necexiftimetis: quianodumvos pleflit: obIitumvoseffeChr!ftura.NamvtValetiusait:Lentoiigradu ^aletlus advjdiaafuidiuinapceditira:Tatditatem(j fupplicij grauita» te copefat.V 8c hoies nos haud cefeatis taee vel ratiois exps tes huanitatis; vt nefciam’:nolimuffp docere ginique tulerim^: &infenfi feramu3:vt inulta h®cremaneat iniuria-Communis as miciti® caufa:vita meamSc rem omne in hocvindifle genus de bere me conferte:no nefcio:at contra fcio mihi oms defatigans das propinquitates :vt eis fim adiumentoqui vel michi pros fuere vel amico:cuius comunem caufam femp ago .Quodii id Homei». non feruatetur.fmftta pro vIcifcendaPatrocih morte: apudHo metumsacides fe pr®lio infecutionKJ afciuiffet Heaori:a qua iureiurado iratus in Agamemnona fe abdicarat .Illorum qui co munemamicitia tam diligenter obfetuatunt;& ego veftigia imi tatus nihil omiffutus fum: quo minus hanc in amicum illatam i iunam®que acimmeipfum vlcifcat. Remhabes qui coBafens tis.Ex Mediolano.vi.calendas lanuarias. Synonymacommunis amicitis caufa.
TTTVLVS XV Amid «“Ji* meaell. Omniaquse amicus fentitiego fentio. Nihil ad amicumattinet quod ad me nonpettlneat. Quicquid amicus fentit:ego cxpeiiot. Si quid amico acciditimihi euenlt. , Amico iucunda:mihi ftmt voluptuofa. Fac vt amico placeas ft vis placete mihi Nichilo mea mens differt ab amico. Qusuis amata mihi:fint amico ptius. Cotmeum amici corde coniunSumell. Nulla funt in amico quae non fint ih mepatftef» Difficilis seque fum in amtci lu^Su ac in meo. Cumde amici commodis $C incommodis loquot :de meis me loqui crede. Nulla cogitatione vel in te minima fum ab amico difiunSus. ^ Nihil eil tam raihimecum quod ab amico feparatumefle veli. Quodme curate quis veltefaciat vt amicus curet. Cui meus eft amicus fautor; is me fciat fibi fuMum adintorem Nulli eft vel pat«s tam chara caufavel filij :amihiquaemeiiit amici. Nihil inter veros amicos eil non mutuum. In amici vita meaquo($ ilat vita. Ab amici pendet incolumitate imprimis mea falus. Titulus.XV. locofa de fe familiaris. Ego nihil vng pluris feci:q vt graues &modettos honore :fie leues &petulantes aliquo afficerem incommodo. Sic enim me admpnetHefiodusepigtammatefuodicenstVtgtauisatigbo • nus titulis iaSatuthoneUis: Sic malus affiduis coilet&ipfe io picis.Eo enim paflo vtplinius docetiboni ad virtutes alliciuntur mala avitijs dctetremt.Cumhodie nollet ille theologorum fi mia in ioculatium patrum incidiiiet: iamcj fupta modumfe ia= datetradmeqs conuerfus auderet de theologicis fubtililfimis velle contendere .Quis nam dixi Ocule noilet futurus eH arbie terme diem inglorius teramiPetcuntantibus qui ailtabantipkes tif($ bonis patribus;cuc eumcuculum appellaifem; fabulam fa De cucue tis tocofamdixi.Cuculus aufus eft cum philomenavelle de cae lo &phfa iuttufieem certate .Coaifta illa in certamen defcendit :Afinus losoena. deledus eft iudexiquippe qui primus Ulue ttdlierit: quiaptim*
TITVLVS XVB nutn:oculis:geftu<J torius cotpotfs loquebatut.Eo eramin pe« tutantem minus exfperatus.Rifu cogitabam himc opprimiCn paMtiote cerebro quicfcebas.-tunc argumentis ame vincebatur Vale.Ex Mediolano pridie Nonas Ianuari|. Seria de fe Grauis. Satuftiuf arbitror in via dignius :gin ferifs affidue grauibuf» ver» fan caufls:qu?(Saluflio tefte)vt homines pfe laudatnta femper Bafilins f^virtute inclinant.Quis enim in re leui verfat» affidue (vt Bafi Chrifcs Teffe haberit^ nonleuis: Na qui de terra eft (vt Hefiod» illudJde terra loquimrittitotj apud Hefiodu gre» cam dicif verbo:aue garritu nofcf .Grauitatem iccirco veteres in Catone lauditdeuitateij in pletiftp fermonis vitupant. Mihi nup id contigitrqd neij fpetaba; nec expeflaba vt quida mehy» goalta no temptauerit folu fermone immodelto ;fed coegerit gnt fetius fermo meus:apetite.Cum prfdicaret enim :&ad eu conuenirent pleri^ viri boni 6C fimplices: 8C fortaffie fame cupi» di:ego veto mimmeipublica me ccepit infeSari pt?dicatione:iI Ia folita hypocritarum feruata claufula.-fe mei mifereri: que vi» deret hofemeffe verborum dei qui nunq ad audienda pr^cepta Saluatotis accedere.Ad huius eo die auditoriu accedens:priuig Thomas epulpito defccndiffe: h{C fum pcunftatus;vt diui Thomjreme mo vfus publiefi hunc accufatote:publice docerem accufandu: bone vir dixi:Num deus ipfe iisrHo fe deu^iegate :fub» didi:Qufnarotur lex docettquiadte noaudiendn accedit hj» ®®af^uonia ait: Ego nic fum qui loco domini loquor, yblmandatu dixitiQuiste procuratore inllirait:Ego ne tibi cte • damtque contra funt omnia diAa;Tc rrmleto fobtietas :ignauo foMrtia.Eurenti prudetiatimperito dodrina eft contratia.Qufs luuenalif ‘,virtutibus credat reae loqui qdnefeias: Venit^ in men» ifeda fa' luuen^s catmemLoripede teaus derideat: ethiope albus tyra Et inurfus. Quis fetat Gtacchos de feditionequerentes:D?bet Chtyfo^ Ch^foftomus docet aneminepoffe incufati :qui accufat a» ftomus. “ffr^tp.o^tttutuifcnec quidem aufus eft ad ea tefpondete :3 adffidi ad eius vma.Sena fuere omnia hjc adodiffimis iudic^ ta.Bene vale.ExMediolano Nonis lanuati]. Synonyma fetia de fe. Nihil eft mihi fetia oratione chatius. Grauis fermo cunaos decorat. Qui fapit fetmonis dignitatem :in fententiatum eiebtitate Uti
rrrvLVs xym Otatimris laus omnis in fetifs effe debet compofita. Si vis loquens omnibus effe iucundusigtauis efto. Nemo fecuiggiauitateverboium ingratum exiftimet. Abhorret ab omnibus oro non gtauis:at fetia cunflos deieaat. Quis eft tam alienus ab omni doStin; genereicui grauitas pon duf<5 verborum nonplaceat. .r• Nemotam rudis eft quemnon deleat plurimum oratio fena. locofa nutriunt autesiat gtauia mentes . Animis hominum fetmo fetius efca qujdam eft :omne vwacif fimum afferens nutrimentum. Oratione gtaui maximopete l?tot. _ Tameft mihi voluptuofa oratio feriaig quod maxime. Cuminvetba petuenio grauitatem pr{ fe ferentiamihilinde me factie detrahit. Sumrebus vetbifcp ferijs deditiffimus. Setia qujij in epiflolis me fibi afaipticium afcifcunt. Titulus.xviif: Seria de alio familiaris. Quamfit nofter Curius gtauis in omni te fua: vel ei* fetmo ma nifefto docet eft e! totus ferius.Difceptauit nuc de diuinispubli ce in clatiffima theologotu cotona.Quis poffit (vel fi centu has j beat Hometirquas Petfius replicat linguas)defctibete gomnia dixit fetie.Credidit aduetfarius huc cauillis mordetemuc Mers cutiu?gyptiacuvocansmucColoffumthodium:nunc circulum eeyps ad tal:^am.Hictulit iniutias :verbis refponfa reddidit §gras t ' ttiffimaieo illi turpius effe q8 loquatiot ab elinguibus fupetareE c„[„jju/- Tande in id deuentu eft :vt interminatus fuerit aduerfatius.At Curius ggtauiffime dixetitmo iniutia coftituiffe iufciuile lopus effe fefio vbi verba no fufficetet.Proptetea fibi cedendum duel lo;no cotentioni.Dic ille inquinfi no cedis :Immo nichil hic ait: cedendo taceo: ne te cogam: vt Terentius voluit: Exftultoins _ fanu reddi.Cognouetut Cutij grauitatem omnesdlliufij leuitas ^s*®™ tera.Bene vale.Ex Mediolano.viipldus lanuatij. Setia de alio famitiariffima. VoIuiffc:affuiffes cnhic nofter Curius copulit nos fua gtauitate fupra modu admirati aduetfus petuletia Matcantonif:cu’ cotu melijs afficiebaf affidue fua in lite :fuitea vetbotfi modeftia yt ®il gtaui* dici gat.Ule maledicebat:hoc femg bndicente.Ille huc
xrrvLvs xxn ftultum vocabatihic eum fapieiitem.Sic tandemrSi tua iLltec fei mo dnatio fapientis eft:mea ftultitquae contraria tu*.Vale .Ex Mediolano.viij.lduslanuatif. Seria de alio gtauis. Curius nofler vir grauiffim^ :&fi nung aut fecit quicg nonpet; modefte;aut cogitauit no prudennffime: aut locutus eft non fe^ ' rio quibus virtutum generibus reliquos huius cetatis fuperauit omnis.-nuc tame ea &cogitauit:& dixit:& fecit iquibus feipfum Ifocrates fuperauit :vt illo vtar Ifocratis .Nanicuminhac vrbedelei3us fuerit prouincitemonachorunoftrorumpttefes :aduocauitpri mumin confilium ex omni ordine miniiltos atqt cuftodes ;has buitq? oratione Sc copiofam 8; elucubrata diligenter de i)s oms nibus qu$ deceat illos obferuate qui vita religiofam delegerut Hac autem paucis comblexus eft :quibus ordo noftet teneatur vbtis.tantafqj tu caftitatisitu volutatise paupertatis ac obedien tise laudes protulitivt incredibile didu fit. Nam&ab Ari&otes le declarauit has effe inftitutas leges vitioru fugandoru: qui vir ’ Criftuste tutem diftinxit in cotinentiam virtute &heroicam; SC chriftiano ptatus ad exemplo id apertum clhcum non petmifit fe faluatot temptat’ dyafaolo. afpititu in incontinentiam delabi perpanis oblationem in fum nia fameincc in fupetbiam phortationem vt fe deifeiens expin naculo fperaret ab angelis in manibus fufeipi: nec in auaticiam per regnorum omnium promiffionem fi cadens adorafiet eum Iohanes iAddidit &illud lohannisiQuicqutd eifet in hoc orbe :aut in cas fiia canos ftitatem effe carnis :aut vitae fupetbiam :aut oculorumincontis ' nica. netiam. Proptcreaipreligiofumaduerfuseamudipcriculades bere fefe afcribere caftitati:obedientiae:paupertati.Moxin haec explicanda defcenditiexectams libidinem fupra modum ;quae caecum fequeref ducemreu qua effet omnis immunditia tomnis Supbia turpitudo.Supeibiamvero illam fuiffe docensr quaecoegitpri ' Auaiiicia. mos fpiritusin abyffum cadere.Auaticiam pari modo illinc orf ginem duxille aqua fiunt homines immanes in pecunia optans Cicero da.-qua vt inquit Cicerornemo fapiens cocupiuit :&Sophocle? Sopho sdicit.-Auri cupiditatem abieflione mentiu gigni .Deinceps vbi cies. confuito eu patribus multa commentatus eft ad religionem gs rinentiaicuniftos adiuit conuentusialios puniuit peccates: alios caftigauit errantes: alios advirtutesfPropofitis etiam piaemijs) inuitauit ;ea verbotu grauitate vt admirati fint omnes.-malues tiateg huic obtempeiare.Tel aaiter verberanti :galteri vel bw
TITVLVS XK manius mitiuCj cogenti .Vide quantutttintet hominem hunc huiufcg cunSa fetia:& alios aliquando acetbiores(fcd leuiores) inteifit.Bene vale.Ex Mediolano.vi.ldus lamjatif. Synonyma Seiia de alio. Certe hic vir eft gtauiffimus. Hoc vno quis magis fetijs deleSatuf. Eli in hoctanta grauitas vt nihil non loquatur ferio. Tanta eft in Curio verborum ac fententiarum copia;vt admirar bile fit. Verborum ac faSotum hic pondere hac mefura cimSos fugat. Nihil ab hoc profertur infipidemihil immodefte. Anulla gtauitate abhorrethic noftet. Eft huit olmin fetijs SC cogitandis &dicendis haud inferior. Vt cogitathic omnia mature:fic facit confulto. Temeritas Sinfolentia dicendi agendicg Curio eft protinus ini mica. Prudentiffime Curius eunSa timatur;& confultiffime perficit. ACurio tamabeft Icuitas qab infanis grauitas. CumCurio nulli ftulto quicq eft commercij. Tanta eft huic cumfapientia familiaiitasivt ab ea nnllisvitf fuf partibus poffitdilfiungi. • Curius cumeft in agendo prudentiffimus: tumindicemdo gta uilTimus. Vtinam omnes qui fetijs deleclanturiCutij fimiles fierent. Si res publice Curij fimilibus manderentur gubernand?: fcEliciirime fempet effent. Titulus.xix. Imperatoria familiaris. Etfi non dubitoivos milites huic tediclo continuo fote obtem petaturosmec multis arbitror opus effe ad eos adhortandos: g fuere femg mihi obfequentiffimi: vt adijciam tame calcar equo fponte currenti (vt Euripides dicit) vobis impero :vt ad diem conftitutam in caftris cum impedimentis iamfitis .Dies autem erit.xii.Kalendas Aprilis.Martis eni fauore fttetii.qd veteres fas aitarunt:bonis procedamus aufpicijs.Devifiotia nobis acho= ftilium fortunarum ptteda nobis eft nihil dubitandnm :cumim firmi lintilli :nobis autem nihil ex his defitiquie inquit ;C$far ad oppugnandos hoftes neceffaria.Nam &militum numero ac prEftantia illis antecellimus :& glotie cupiditate quae in omni Empidef Ciefar,
Atcibia: des Xeno= phon Agefila’ Tullius Coitieli* Agefila* TITVLVS XIX adeundo difctiffline plurimum valet-Facit enim vitta caeteta^ cg militum pt*mia hrec nobis ptopofita immortalitatis mer^ cesmos ad omne facimus magnum &memorabile pionos.Ve» nite igitur iuCTu imperatorio :nec nifi velitis meamindignatioj nemin vos expetiti: vllo pafto defiftatis. Valete. ExMediolas no.v.lduslanuatij. Imperatoria famili ariflima. Nonignotatis vbi cafttamentati conaituerim:& ad quae nos op porteat accinaps effe .xij .calendas Aprilis dies eft defignata: qua prodeatis incaftta,Q,ua vos deceat obtemperare imperior nonnefcitis.Ad haec dtparatiCfimos vos eife duco: SCvnice pro ptos .ItacJ nichil op’ eft plutib^ hic certe.Ketem in dicedo lom Sippfi credere vos effe ad obediendumdtificiles .Atvt feruet militaris ordo;v obis impero :ne quid excipiatis caufaecur non veniatis ad defignata diem,Ita<5 vobis gratiam mea ad veniere dumdico.Valete.Ex mediolano.iiij.ldus lanuari). Imperatoria Grauis. Multf funt in imgatote caufj: quas nequeut i) cognofcetc quos obteniperaredecet:necoiafcifcitari.NamvtaitAlcibiades :q vide tin^ator.-ipfe tenet.Xenophon autemille philofophus St imgator.alia effe dixit in imgatotibus:aIiain militia. Qiobrem &^efilaus ftetices ait effe milites :quibus imperator ediceret ageda:cofiIia vero no nifi detegetat in tpe. Scio quid michi cum hoc hofte defignato fit agendu:&qfacife poffim hflc fupare.Na qu® quattuor debeat in imgatote mueniti; qegregie pofftdeam non inoratis,Nec me ia^o :fed vos mea Uude in hanc St alias expeditiones animandos effe teot.-cum non abeffe ab me rei nfi litaris fcientiamvideatis:necvittuteminptaBliando: necau^os ritatem in rebus getendis:nec foelicitatem in ptofequendis: qui bus petfeaum imperatoremTullius extulit. Contra vero his fere ornnibus carere nofttos hoftes :vos non latet. Habentnefi do quid plus diuitiarum. Atnos animos eo maiores :corpora eo fortiota.Sunt locis munitiffimis. Omniavincit dies :Obfle debimus fi if fortes habent mutos. Quidnon domat obfeffio vt inquit Cotnelius :Obfidioni fuccumbumomnia:vt plinius ell arbitratus. Venite vos modo ad diemconftimtam :nec fi a me acerrime non vultis mulflari :quicquid inueniatis caufe: quo minus veniatis .Laborabimus fortaffe non nichil .At vt illud eft Agefilai: Laboris difficultatem fyesyidtoti» cow
TITVLVS XK ioUbitut »t<¥ KCteabit sex qu» ycedet &tnetees &glotfa. Vos tse tenetisiyemcj condnuo.Ex Mediolano.iii.ldus lanuati). Synonyma imperatoria. Impero vt continuo haceatis. Ite in caftra imperio meo. tfe defitis im^ratoris verbis. Audite hac in re meimperantem Haec etl res quam vobis imperator edico. Praefigo vobis imperatoris patiam. Imperatorio vobis hoc prmeipio iure. Fadte vtnon deficiatis imperifsmeis . Si non exequimim' qux imperauispeenicebit vos enari. Vbinonpatueritis imperio meo.fubibitis poenam. Prteiiate vos in obediendo diificilessfi vultis imperatorem ira: tumexperiri. Quando nichil ex imperatoris praeceptis omiferitis: conducet vobis fummopere. Deerit vobis apudme ntchiirilnihil ex imperi|s meis neglexe: ritis. Si cupitis amecon&qui plurima :difficiles vos nufq imperiis meis exhibete Ellote in ifs quxvobis impero paratiffimi. Expraeceptis meis defpicite(fi fapis}nullam. Adhibete diligentiam omnemin ptofequendisiquae impero. Sola obedientiavos ia omnemeuentinn imperatori §comme dat^imos faciet. Titulus viceffmus. Minatoria tuipis &miliaiis. Cumnonfoleant ratione fers coetcetiafed minis; vt Alchmaeo Alchia* inquit pocta:qui ferina funt naturaieodem videntur effe cohibe di caUigationis genere.Qi Ws ab humanitate dilbradus Objha tumnon leo folusrfed elephas:cum ignores ipe:c3eteri no igno tant:aufus es Otemerarie ia me debacchari :mhil ex iis omifis ffi quae ad meum dedecus attinerent .Scis efie me iis &cliente: lis:vt nihil effiigeie difetiminis valeas;quod te fubire conditui Caue igitur quantum potes :Si tibi commilitones idos tuos le: «onestac teUquum nebulonum genus tuo adiunge lateri .Tue: Iritur te nullus otdo.me tandem in meos concidas laqueos.Cu: tabo te afinum bipedem ad necemvf<F deueibeiati. Potcum
TTTVLVS XX autin cryptisalTidue c*nomffim6:in cloacis abdine in lucbhOs minii j)deas ppetuCS; patii^ dedcc^¶tC.ladudu tiimuiftive tre ifto abdne fufrarciato: nec min’ twnuiltiffimis verbis.-gebii ofiiRo fenfu in ome fcelus ^apf’aie<} hoies mehiiftimecdeiies vetit^.Qmefacin’ licere tibi atteptare duxifti:quianemo te ftitl temcortexitmemo te impudentem caftigauit.fofthac aut obfe bis:aut fies mea caftigatione minus petu!ans:minus infoles;mj nus beftia.Quid quod te audes raecum velle confette;Ciuid qd tieqj te metitis nec tua gvilis es officio :q turpis fama.-gi omnfc Hictonv, u™ oculis ignobilis at;^ degenet.Huic audaci? opus eft me cor reaoteivt .pillo .Hieronymi:Qui loqui nefcisidifcas aliquado contifcereicum tibi fit lingua in ftuffa c?denda vita vero &fpur ca &in tolerabilis.Ex mediolano pridie Idus lanuarij, Mmatoria turpis familiatiffima. Fac vt intelligas beftiaiqui diipate certem’ voto.Tunulli’ eftfc mationisiego aliquis in eorumnumero qui habentur in precio Tuvir neq qui rem fempet agis perperamiego fin econfilio nfi hil.Habebis meo iuffu metcedem8C diiffotu meotufimul &f*; (fforum.Na dignus es mercennarius tuo prccioiqui nihil dicas Simia veti.nihil non iniqui.Debachatis in bonos omnis.idij tibi eues luuenaf •’'hvfuq3 Simijsiqu® quo magis in altu prouehuturieo pudifan da magis detegunt.Dicis oilefurum te mediumivt luuenalis ait mihi teliquifi^ digituiqui tibi comminanf.Potes id 8C foles eiH cere;Quidi& nates deteiffas ondesiAt feras meritu ob ftulticia. Qdfi te nonpiget ertatiqjoenitebit acceptes pcence tibi debit*. ExMediolano.Idibus Ianuatif. Minatotia turpis gtauis. Clebol’. Qt§ clarorum hominum mmas turpes effe non ppffunt :cum a celebri vitoivt Cleobolus Lyndius inquit nihil ve!dici ve 1fieri turpe qusatmon poffum non tamen obfccenitate verbotu vti i „te inuadando.Quid autem eft aliud inter minariiyt placuit. Ma toi.i;gverbis iuaderiTu nihil vf orni fiftiivfpimiliitiqdad mea Auguitia attieretiguis ea quoip turpitudo dici nonvalcatiqu® bonumvirum quicq falfo diffeminativt Auguftinus docuit dfi cens.De bono turpe quicg fidum non durat.Nec turpe quidem eft:quodnonnifiturpibusfidemfacit:nifi omne quod aturpfi bus prodieiit.tn^e vocetur.Sed nifi refpifcisiex capto aiinus fies.Caper eft enimhyrcus fine teftibusicuius coniunx eft muW totum vfutaiia,At afinifolentfyluis omiftifepe domum duci
TTTVLVS XX Veheretuquidemhac fatcina militari ptaeditus: in quam mefvi didi cloaca ;in quem tam impudice locutus fis.-Num metibilvi deor dignus:in quem infanias.-At ego tibi pharmaciun curatori umfanitatis procurabo :aut illam cjeditibiftudeo venam; de qua luuenalis :Omedici mediampertundite v.enam^Et de qua Perfius:Nec enim mihi cornea fibra eft.Caue tibi neqbeftia :vt fatyrico vtar verbo.Dicent aliqui:non effe te murem leonis ira dignum aut cyricem aquil^ furore pimiendum .At ego nullnm ,excipio pleAandum qui mel^dat Nunqenim caftigarentur infa ni;fi viuerent hodie qui Periclis attj Socratis patientiam aduer fus maledicos malencofc^ laudabat.lrridetm nue qui novlcifcu tur iniutias;iniufti;5 ducuntur qui eo toleranti? genere alios ad idam inuitent criminis. Ego te cogemin SylI? pedicularem im cideremorbumi&ininfomnieeius ininfomnietatemej Marii: de qua errant qui cenfentluuenalem fenfiffe cuminquit:Exul ab oriaua Matius bibit.Ego tibi vitam effe tedio ftudebo:vt mifer limns omniumtiipfi fis odio, nec atuis quidem adinuati vale^ as.ExMedlolano.xix.Kalendas Februarias. • Synonyma minatotia turpia. Diminuetur tibi lingua noftra opeia. Curabo vtnequeas effe Itmuax.; Afficiam iniutia te non diflimili. Abme non inferiorem accipias poenam;gfeceris iniuiiam. Cuftodi diligenter tibi teftes;ne caftotis fias fimflis. Ameavigilantia tibi fummopetecauenduiheft. (fetas. IiUbil debes Ihidiofius animMuerteie:g ne poenamftulticiae. Aequiffimus cenfebot :cumte pro tua mme malignitate ples i^am. Intevnumomniodioinfeaandum eto.follertiffimus acvnice intentus. Omniopera tuuminteritumsaut fummam aliquam turpitudini examinabo. Ero in te puniendum curiofifliraus. Kunqin te fumma quadaminiutia conficiendum conquiefeam Adhibebo in tuam perniciem omnempro ingenm di;igcntiam Nulla me cognofeesin re die nofluij acntioiem;g in exitio tuo fumma qusetendo cura: Tuncme tuis defututum incommodis infeSatorem ctedeicum luuenalf peifius. Pericles. Socrates Sylla. Marius. luuenalif
TrrvLVs x» ignis eoiie fum vnda iciet. Cupio vt intelligas dumviusm; decfle mibi aaiffloniam viret 4mte odio petfequcadum nonpoffe. Vic vt immcmot tui iim ptius qtuas obljuifcat iiuiias; 6i te n5 pleaam. Titulus vicefimufpiimus. Laudatoria familiaris. Terenti’. Curius noftet omni laude cumulatus illud famae genus coftqui poteftide quo Terentius inquit-Homo perpaucorum tiominu: immo nuIlorum dignilTimus eft Curij nomine .Is enim de quo tantam omnis hiftotia mentione facit; flutarchi tellimomo vit PlutatJ fmtivtfrugaliffimusf&eaquide frugalitate :quam Cicero vult ehus. omnem compleSivirtutem)fic «quiflimus fuit ;fi eius tepom Cicero &Sannitibus &alijs fafta diligentius confidercntur .Quid fi adiligenti per ommurerum fibi agendaru curam Curius coepit appellaruTuveto tali tatoi^ patre natus ne degeneres; cura no in hoc minus fis .3in omni probitate.-innocentia: prudentia ftie rit ille Cutius.Video ingemf tui actimoniamimemotiae ptasftaa tiamidofttina iam pene paternamialiaij tum natura;.tum indus ftriae munet3;quibus genitorem fi non fuperas ;squas certe. Quibus fi non refpondes augenda laude qu^ nuper in tuo no; mine iecit fundametaicerte delabetis;nec quo paSo refurgas t« uenies.Grauis eil in te commotahoftium ommu expedlatioig; Tullius busfisviribus;vtdeCutionedicitTullius;quaviafispattiftiJ ' iumus. difflmilis ;Sed quid ego ea in re dubito quicg;Genero; fa femina in hortis ctefeut fws.Patet tibi fuit vmcus in Italia fci entisfpledor. Tu quidem abineutibus aimis bonis litteris dee ditiflimus.Cenfendu eft tibi deeife mhil poffe; quo fis apud po Heros immortalis.Quodvt comodius cofequatisime no habes inferiore caetetis :qui tuis laudibus astetnitatem feridedo patre: quod affidue fadurus fum.Benc vale.Ex Mediolano, xviij. Kae lendas Februarias. ^Laudatoria familiariffima. ,Nonero in dicedo longior.Vidi qu* fctipfilli fingula. Sumtue um acumen admiratus.Eloquentiam vero tuarumepiffolarum tanti feci vt nullius poffim efficere pluris ;vel veteris vel noni. Admifees tot in feribendo fentetias;tot cu fentetijs teffimonia: tot cum tefttbus argunutaivt legendo alliciar ad exiftimandum ex te flumen profluere verboium.Quid autemminus fcabium:
TITVtVS XXI 0jmis pefplexufflimtais vfleiOinnia in tuo ftilo videntur atitf* qnitateffl EedoIere.Adde $es humantinfflus moti fupetbis tua raudetnou tumefcis .Qnotibtihalot eft gloria :eo tummus(vt Biutti i'olent)infolens tiiiinus elatustminus iaAabundusDi) tibi 'fortunent nomen quo dignflTifflns es. Mehabes cui quod tane* fis &habearis:es ftupori vere incetdibili. Bene vale.Ex Medio ianp.*vi.K3lendasiebruaiias. Peripates Laudatoria grauis. Atriplicibusfottunae corporis atc^animibenistvoluetePeripa oicero teticilauda^osefleviiostqaoshacinpte Cicero feditusefli: piafg, cum exteris iit omnibus Platonem imitatus; qui duplicibus dS taxat contentus erattintemis ac externis -vt fortnnae:necin anh inonMCextra animum dicerecfed ab vtrif® aliena .Quamhxc omnia fint in hocnoftr opatre :attedfte per deum immortalem Of^esviri erudilTimi ac religiofifllmitvt cognofeatis mantfe ^ ilo:q nobis inhuius diligendicitta^onfilioc» fit gaudedum.Ett primumfvt 3leutoriEus ag «anlom qnxiainus ptogreil'uin)e^<^'’g^‘^g vv» jonetis noBilitatei^se in Italia poUit iter primas nuwpari. Nd ii floremhuius hodiernaeItali* debemus exiftimare iijfubriam -'.t- Sagrorum vbertatet&vtbium amplitudine: Stfoli dexteritate: ''''' Btvirorumpiaeftantia.Ininfubriavero Mediolanum ciuitasea cilcuifimibslntotononinueniturorbe‘‘- 4vel populi mul titudinetquam Suidusictipfitpopulofiflimam :vel rerum ad vi ^® tam hominis di^tatem^neceffariatum: certe hiceonobilior 2“!? eiliquod Modella familia cretus :&generofaeft &antiquainea ^. vtbedomo :patentibus cretus optimis :clati{nfflis:Infubriun:5 Monael* principibus fempetiucudiffimis: de quibus (ne iillud fncida Se q nec*)Alfenaiaaam;qu( genus fuumlaudant:hoc profequar qd apudluuenalem eft :Cuiraa Meet veteres exornent vndi^ extae atriamobilitas fola ell:at(5 vnica vittus.hJam 8£ fl eft generofiC: fimaftitpe fatus :fi natutain huius vmuerfum corpus fuit libe* ^taliffima :fi neutrimentum fit educatio huic plurimum profuit r multo plus tamenlaudSdus eft ab animibonis modefMa in ado lefcentia: diligentia bonarum artium in iuuentute:ptudetia in ie vir,vi.*, nedute hacviriduvt illud eft Vitgilij: Sed cruda deo viridifljfe tie&s :eeteiif(5 in omni xtate virtutibus :quibusautfuperanit maiores foos:aut illotum attigitlaudes.Prius coepit laudati co EoamifiT nnentis:qfcifepoffetquidforetconfinentia:vtdeEpaminun5 da 8£ de Hagefilao aGrecis fetiptumperhibetur:affidue religio HaJefila» oitatnvacansSca8i{sri:Ytinfe^3tior;vtdidtAtiftoteles:nuf§ Aruto *
TTTVLVS XXn quidem educatum ingenue)!oquaiis: aut de te audeas piofitett Si quid per appetitum &aimi ^iturbationem te ftimulaftatio nis te cohibeas fraeno:cenfeaf<g demumid effe in te plurimum laudandum vt fenior videaie qiunioi.Hoc pai3o illud pnlchets time attinges:enius eft confequedi gratia profeiSus in ftudium: mihiqj charior aflSdue fies.Vale.Ex Mediojti.K^Eebittatias, Vir.i.tene Patetnalisgrauis. Cicero. iniuria illud Mato complexus eftiOmnis in Aicanio chati ftat cura parentis;» Cicero docuit.-charitatem effe patriam.;NI ex omni officiorum genete:non confuetudine folum&morib» ied vel fola natuta duca:debet patti filium pietate; at filio patet Homei». charitatem.Itacj apudHomerumHefioduffl;.Otpheui$ fili) ffe Hodiof». ^''8® parentes dicuntur effe pij:patribns aiitem nati chatUin Orpheus cundufuaues appellatur ;fuis vtri(5;vt intelligitur;epithetis;Vt Ariftotet eniArifloteles;» omnes declatantphilofophi.eaeftnaturgvis le* vt in fuccefforibus augeatur. Necid quidem iniuriatcum patet ac auus &proaui fe ducant in nepotibus poffa viucre;fuiqi nois familiae^ propagationem in eos pendere.Quamobrem »qufc bns naturales non fuere filij;.legitimos fibi adoptamnt;vt in eo tummanibus afignisviuetent ;fami;iarq3conferuarent.Hinc» „ab OSiuia familia in Iuliamtranflatusoaauijfilius;quipoffe6 OCtauia^ fluo anominatiuo cognominatus eft OSaufanus:vbi .G.tulius c*far nomine acognomineqs adoptantis diceretur;» ex Aemfc gemiti). ij,s iu Cornelios ad optione traduSus eft adoptiuus.P tScipio ^orneli). diSustvbiprius Aemilius effet ;quod retines cognomento vo ^.Scisjo .cabatur A«milianns.;Tantum patres fili)s :quantum natura des beat.tantum i)s larti fnntquantnm eos nonforma potius: gvits tute praeclatos;inteUigunt; nec viribus magis:omni(5 corporis dextetitate:g modeftia;continentia; omnicj mentis ac ammt t& perarnemo :llla enim»leuiffima bona funt vix^ bonorumnos minibus dignal mterdum<5 phetifij communia beluislque vel cito corruant vel minimamvtilitatem afferant. Hec antemqu® ad animi fpIendoten\attinent; ciufmodi certe funt exiftimanda vt cum nullavaleant comparari ornamento/vt Hieronymus ait Hyetony Quid enim ifte tibi profuturus eiPcolori quo lilia purpuramvin mus. cis/» te ptsftas PoIydorumtHiadnthum/Marciffum/HyppoM Cslores, tura:Hylam» Ganymedem: Quid ifte decor adiumenti datur» eft; Quodphcebeus poffis cupidineuf/J dici .Quid confert ad gternitatem; Certe nihil ;Cumnon mnltopoftvenuftas oris;les uif<5 cutis fit apilis deformi<j fqualore obfidenda/ex® paido
TITVLVS xxm ilia incfpias vrfus fieri .NS(vt bafilt’)plus obeft longe fpecies Baiilius (quae flofcutorum intlaria mane ad veiperum concidit)g condu cat.Accedebat robur: StmebroruminternodiommiJ praedam Achilles tia:qu* nobis te dicat Aeacide fimilem :ant HeSorisiaut Furiu Hedoi referat:aut Camillum:aut eorum aliquem:cuius tantavis fuit in Furius prelijs: Quid hxvires afferunt vitas nofttte fubiidipquod agh Camill’. fes ftiim’ iuuenes:Agiliores SimijrCeleriores corui atqs dam» quod tobufti robulliores elephantes :q3 fortes aiofi:fortiores animofiorefij leones .At quid «de vel fuperemus hifce laudis bus animantia cunaa:Quod homines caedimus .-carpimusivini eimus-ptaedam eotS tes vertimus.lftud eft quod nolim nos me ininifl'e:quod quidem eft ab omni humanitateialienu. Difcimus hocpafto Martiales fleri: LaphitasSt Centauros imitari: gloria militarem nobis quaerere. QuouflJ tandemhas vires :hoc ros Marttar bur:haecvalentia nos comitaf.gdiu flabilia haec funt:nullapros ,,, feSo folidam habent fedem,NulIibi firma dici folent.Nunc in» Aurelius temperies hxc aeris verberat:vt Aurelius inquit :nuc inordina tuscruciatviuendiroodusivtaitSeneca.Nuncnim? labot:nuc ocium:nunccibusimodeftus:nunclibidointeperata|:vt Theos Pbtalms phraftus dicit :eripiunt haec munera. Defint ea icomoda :no eft *tatis deftjtura canicies at^ rubigo quae corrodat: quafi tineas Gtego= tas Veftcs noftra cotpota:vtvetbis vtat Gtegotij:membra$ pe Bitus cofumat enatuata: &enodata:vt Ambrofiano vtar fermo Ambros ne.Prudetia vero:asquitas: teligioifides :fanfUmonia caeteraij *"*s liuiufmodi:ne^hisnecali]s debilitantur ipottunit3tibus:femg durant affidue funt meliota:firmiota magis mconcuffa.Quams Obrem mi fuauiflime fili :ne[te proftetnas vili fortunae impetu ne te fubifeias vilis voluptatum blandimcntis:ne te abifeias vis Ia tetum mundanarum defperatione.Cut finxit Homerus pocs Homet» ta clariffimus Vlfacem in Siculo pelago in firenu cantus incidilTe ac fefe malo nauis alligat apertis auribus :ceteros autem naus ^vlyxe tas &vinfloseffevoluiffe &obturatis auticiflis:nifiq3 illarum ' audiens canius fefe in pontumproiicere nequiret. Erant autem cj,--.- , firenes mulieres libidinibus Editae :quae folebant illae tranfes untes ad obledtationes inceftas traiftos perdere .Malumautem tatio etat:cui fe vir bonus deuicit:ne fe proijciat in voluptatum pelagus:fed audiat iucunditatem inanem illam:fciatqj non folu afe propulfare ac exeerari: fed in alijs qui fu$ funt conimiffivigils caftigare tam actiter SC opottuneivt fummetginonpoffint Teretius Omaes(vtTeretianum illud declaratlprocliue alabore ad libis li
TITVLVS xxni AtiHote dinem coimunticuffl Ariftotelis arbitrio :paffio deterreat om: !es. nia natura quidem animantia dolorecj fijgentutiat voluptas ab depafflo liciatSC in fuam facillime redigat poteftatem.Succuituntinordi nibus natte menfae bacchanales ill®. Satdana palea^ condimenta conuiuiacp .Neronia :quae iuuenum :mentes cogunt furere fuiijnou effe compotes. In vero abftine meto: Abftine ab i|s odoribus faporibuf:^ quos exarabum deuehuntfyluis ;ex Das Socrates maico:Cypto;Creta:quibus operofa confoluit faties: &vt Socrates admonuit: paucis minimifij naturam effe cotantam :ede vt viuas:nec viuendum effe tibi vt comedas atbitrareifed vt dis fcas:vtfapias ivtaffidue te virmtibus exerceas. Nec tibi pys PVtbago ‘'tad excidatiiuuenibus tam diu tacendum effe ®didicerintloquibeneifiledoacaudiedo.Tuavetomodeftequis Piato exercendo iqu» audiunturiat demumdocendo qu* audita Ageiila» ft>2te iimul&cxercitata.Q.uidinfblentms:vt Plato voluit.-glos ®*qui velle vbifetmonis non eft ratio: Succurrat autemillud Age fflai :non effe tam indecoram in adolefcente vultus turpitudme §alicuius motus autgellus incontinentia.Mendaclornm cofue Tullius vanitas otitut:^amvoluit Tullius obleSatios nemeffe mentiendi:prohibetomnis philofophotu fchola.His nihil addi poffepr^ceptis duco patemis:quib»meainte admos nendo charitas exprimatur :nifijvt fis religionis amicifliraus:fl dei obfcruantiffimus :vt Sc dei poffis &hominum amidffimus Chrifos Qws enim qui deum non coluetit:non omnia opera fiomi. induftriaij fit veneratus quicqpoterit in vita confequi:vnde vit magnus appellemr:ln quo religio non eft nit Chryfoftomus tos quit.in eo nihil effe poteft laude dignum.Atfides :qua continei quadam promifforum obferuatio :mfi conftantiffime reguli fer netur more :cogithomineeuanefcere:nec inter homines qui^ exiftimati.5ac i|i£ mifilfcne quicg ex his praetermittas :neu ma gis haberi veMs qeffe bon» .Fugams enim color &diilimulata que^ delabuntut.‘Veta femper bona permanent:& viuos exors nant; &rootmis vitam parant .Chanffimus nobis es:at multo: Tullius .vt ait TulUus:eiis charior fi meos no afpetna^re monitus: Be nevale.Ex Mediolano.x.Kalenpas .Februarias. Synonyma paternalia. Ego te ad virtutemhortor. Cupio te fieri meliorem. AmpleSare fi me audias virtutem omnem. Niwomihi magis gratificabe:q fi laudi oemopera adhibebis.
TiTVLVs xxnn Tuncmihi multo iucandioi fies :cum videbo te nulli plus gglo lis vacate ftudio. Nihilraagis deiidero:g tu* virtutis famam. jacvtingenii tui viuacitatemTCum omtiiconiungas laude. Nil decet te magis mi filigvt tuis te maiotib’teddas no iferiote CumOes debeant fe modeftiilimos exhibetenum multo tu ma gis in quem omniumfunt oculi conuetfi. Peto abs teimprinus hoc:vt te ftudiofifTimum Itatum efficias. Si bonis te motibus dedicaiisrtam incredibili nos amiciesvoltt ptate.^vt ad cumulum addi quasat nihil, viuumme diutius optatis:vbi te virtutibus totum dedideris. Vt fis excellenti laude praeditusiomnem exerceo curam. Tunc mefoelicem exiftimabo ;cumea te gratia videbo prseilan temiquae te numeret inter claros. Titulus xxilii. Maternalis familiaris. Cupio te mi ffli ad nos reddite in columen.Sedvt fd cito fiatite VtehcmetPoroivt viua.Na fine te vita mihi fit iniucuda. Debes tnquorj labores tirihi meos copenfate quib» fum diutus in te patiedoieducadoinuttiedo^ defatigata.Qu? auteeft cdpefatio mihi vel chatiotivel optatior gvtte videaiaudia apleSat.'Patet tu’vit eftmec eo te aluit dolore accura; quibus egoiepet anxia tu?valitudinis.Propt?tea is te deftinat ftudio^s labotib’.Ego te malimviuu bnij valete apud nos effe 3iftic littetatiffimu ia pe^ ticuloij valitudinis. Scio.qd defit apud exteros filio meo .Vbl mollia.-quae hic tibi parate fumfolita.'Vbt cfboru iucuditas :vbj ociu.-lfticlabotasivtaiutfemg.Quid tibiqueris mi fili.-NuHets Culis Thefeiue labores: Quidtu: vt titoriaris :velut illi iuuehes obiernt.Redi ad nos te rogo :necpatre feuetu audias Sc crudele Ita fecSt cito.Bene vale.Ex Mediolano.ix.Kaledjs. Eebruarias Maternalis familiarifflma. Audio te mifiliralig diu aduerfavalitudine laborafle:nuc aut co «oluafc Me mifera in huwfcgdie ea de te nihil mihi fignificatn efticuta pdeu tmortale tua valitudine diligenter:fi mea nontibi min’ eft feruadavita gtua.Tu’ eminterit’'fine meono procede tecSds 3te ame aie mi:g cupia te mjhifapftite ac tuis oibus.SI nocet ftudium tibidefcre quicquid obeii &te mihiferua fanu St facvtte cito videam. Vale.Ex Mediolano.viij. W.Febraarfas» Maternalis grauis. Sciotemidulciflime filiniHikteie iid>ilvf§temattitttaBchas lii.
nrvLVs xxnn Ceres tfus efle poff? .Nonenim ab re apoetis perbibent Ces quare p« re rem tam curiofe Pctfephonem filiam inquirere folitam: cum ietpina per vniuetiam Siciliam clamaret in triuifs. Quodfi de filia tam quffifiuit fuit diligens mater: quid eft cefendum de filio matrem cogitare Ariiiote Docet eni Ariftoteles :cur filio magis afficiatur gfiliae genitrix les, quoniam cum inualida fit mulier fefe adiuuare: plus eu diligat: aquo plus fperet adiuuari. Cum autem natum monfciat patris haeredem fore:qui domum regat: quado quidemvir(quiiun!ot vxore folet eire:motitutus etiam cenfetut ocius)in eo fe totam c6ponit:& ab eo fic pcndet:vt cum eius incolumitate fua qnoij Plato incolumitatem videt effe coniunaam. Ad h*c autem :vt Plato Deucalio voluit non minus ad procreandum maternum concurrit femen &pprha 9patrium:vt Deucalionem 8C Pyrrham coiuges admonuiife db Themis citut Themis:lapides:hoc eft matris offa poit fe iacerent: vtius luuenalis uenalis poft diluuiu profecutus eft inquiens: Et maribus nudas offendit Pyrrha puellas. Quid quod plus fibi ex matre fumunt pignora gexpatre: Namab eo prodeunt fola feminatia:ab hac autem non originem habent modo:fcd fouentur: fed fanguine: carne fpiritu: neruifij conglobantur :fed educatur in laboribus _&erumnisintetdnplutim!s:vt Bernardusinquit-Amateosigi ^rnao tpj mater plurimumivtvel in minimis cognoici beftiolis poteft Linus. &angitur eorum caufa v*hementius:vt &illud eft Liniivt galli na fuos pullos fouet anxia:milu’ ne premat acrius :& animo ab .fentibus fili)s nugqiiiefcifquate comica fententia feriptum eft: preftareivt eueniant hominibus que cooiuges fufpicatut :g qu{ matres:cum contages de illarumvoluptate itat zelotypteme cu alijs gaudeant foeminis: matres vero de diferinibus meticulofe ne filifs vllaincidcrint aduerfa. Nunc meprsmunt de te infom __nia mi fili:vtilludVitgilianum de Didone mihi accidat-Annafo yit.iiii. tot qu® mefufpenfaminfonfa terrent: Nuncne incideris in itis Knj. nere in ktrones:aut invrbe faSiofa in inimicitias:aut inter difee ptandumin rixas: &acontumelijs 8£ conuitifs ad vulnera coue neris:dubito:vereor:timeo difctutior.Scio gmagno fis animo: galta mente:qe5per tetatem forte prouocetis: Ne quem tedas neu tadaris ab vllo tffidue agito. V* matri omnium infcelicifa m? quid effet prius optandum :aut guid pot us non optandum periculo Kgrotationis atij mortis igvttifaiquicgfinittri (quod aiiertat fummus Iupiter)accideret: Viue fic igitur apud exteros mi fili :vt te memineris iftic folum fine parentibus :fme agnatis .&cognatis ifine ftopinguis effe vilis :vt te machumtadices.-yt
TTTVLVS XXV tibi {empet metuasivt poffis faluus ad mefeddire .Cutadums taaat iludia quotumte caufa illuc feuet» patet mififc Cuta fi po tes fine peticulo vit£e;fim id nequis:vit3e imprimis confule: Iit» tetasvie Satis ctit patiionij Satis matetn^ dotis.No audis quo tidie dei fetuos imptobare in multis multas littetas :Viue fittw plicitet ac teligiofe ideo te quotidie comenda .Vtere deifuorS Faroiliatitate.Aconuentib«« fcholaiiu coetu abfis .ValitudiaI fefflo cuta .Bene vale.Ex Mediolano.vii -H.Eebiuarias. Synonyma matetnalia. Caue tusvice mi fili. fac pet deamne tuam valitudinem negligas. Elio de te fili cutiofus. Succutte anxietati me»:quam de te capio. Sum de tua valitudine femper iufpeaa._ Nihil plus appetotg fempet de te quicq audite. Te mihi feiua mi fili diligenter. Euitatio rixasicontumelias &conuitia. Si fanus ad rae tedisriatis telittetatumbaufilTe ducam. Sura affidue de te in ambiguome quid tibi accidat. Si meviuara effe vis.-fac vt tibi omnia pto atbitrio fint meo. Q3afugis die noSuiJ opto :puide fepet:vt oia tibi bnfuccedat In omni te tua deum aduoca tutorem at<f defenforem. Inter omnes cuias tuas diuinis incumbe monitis. Audi me fili.S cum valitudine cito ad me regredere. Tam tedoflum non expedo ;3 pateiimodo bene valeas Soc? hucieuettaris. Qu?tis quid primum abs teyelimiyt apericulis caueasiquid fe eundum vtYaleas:quidtertium;vt recedas. Timlus.xxv. filialis familiaris. Et fi fcio pater optime :nihil te mihi cofuluiffe quod no flt ota« culo Apollinis vetius duxi tame mearu effe partium ad ea quae apoHfnis fcripfiaimS nihil refpondere.Accepi ois tuas admonitiones ea oracula in fentetiam:in quam prolats funt .Quid enim cenfere poffum de me patremnon intelligete longe melius igmihi per statem liceatiNd ab re inquit Ariilotelesmoneffe iuuenem moralis dfc Ariftote. fdplinas auditorem idoneum cu viderit iuuetuti ratione ab de= geiida vita:aut nullaiaut patua effeiSed tua preceprio no folum patatiffima fit mihi viaivt avitijs abftinea; fed ad capeffendam tiii
Hageffc laus.ff Hierony inus. Vitgi.iiii {nei 'feretiuf Hieiony mus. TrrvLVs XXV vntutcaflidu»(HmnP.Audia:vtiudes;lteetar6doaotes:necni tabo minSjytHagefiks philofoph*:g fcire philofos phia.Aflequoi ei coieSuta fine raortb* litteras pdeffe paiu.plu timu afit vffine litteris bonos motes.Si quid iteidn etraui tu fa miliaritatib’ fctibe peffimis.Na vt apdHieronymfi illd apofto» 11 repetif;q3 eft apoeta vfurpatu Gr£eco:Deprauat bonos mos res colloquia raala.Vale.ExMediolano.vi.Kaledas Februarias Filialis familiariflima. Nonnefciogte cruciet mater piemiifima qd illinc abfim inyrs beiF verfer fa ftiofa.Veteris affidue ne quid quod nolis accidat; Laborare aut me mi^ doles fed ne te macera matet;NuIlo fum in difctimine At necj labot eft vllus inter comilitones ftudiot3 efle:vbi nulla fit nifl de virtute difceptatio;fed necea cocertatio nis inftat.Comeritamur de rebus honeftiflimisiquicj doSius lo quibpalma refertihoceftgloria apud eos qui no audiut .Spero aut ad vos me gprimureditu9:& ea laude cofirmatu: qua patet optat Interea tu nonnegliges:ad me faepe de tuo patrilqj ftata: deqiveftroru valitudine quicg ad me fcribetc.Vale.Ex Medios lano.v.Kalendas Februarias. Filialis grauis. Multa paucis es complex’ pater opimeinec pauciora mater eft pientiffima profecutarquib’ fi no obtemperare ferreus fim.&vt apud VirgiliS illud eft;Aut duris de cautibus ortus.-aut iter hyr canas tigtes enutritus.Ad matris confilia (qu$ omia in mea cu tanda valitudine lita funt)non multa tefpondi .ne magis in cor •poris valitudine gin mentis fanitate qu®reda videar attentus effeiNe tamenhanc vllo confida doloreipoft ingenij ftudlaido fiiiiKEtp prtecepta:vis mea omis in valimdme fincentate^ mes brotum conftituetur.Ad ea vero quscumulatiffime funt abs te fcripta.quid refpondeam aliud nili gi ea fum voliintateivt nihil negligamiqd tu mihi feruandu decreuifti:Ert3ui quandoqu fate oripatetij qd apud Terentium legihpto peccato maximo paus lulfi fupplicij fatis fait.Sed neipnimia indulgetiaivt Hietonym» inqifnie tibi perditu effe ducas;nec ppterea qd aliquando pegs ceris virg^ filiu odifti .Naro iis fum parentibus ortus vt ab i}s nequeam effe degener.Habui te genitore: cuius feminaria fmtS me coieaanatur?.Habeo te pr?ceptote.cuius affidue inftitutios ne non poffim vfg ertare.Te ducem fequarrTe vexilliferum ans diamitu^h^ebo veftigijs.-vtyoluptates pretermittam cupis: an eas admifi vt deferam libidines mbes:an eg mecumhAitit:
TtTVLVS X5CV f^itantur cette hic multi vt in tarti' tenetis annis fira alafciuia: impudicia omni^ alienus immunditia.Sed nihil mihi eiufmos Ctifp’fa di mirabile fit.Namvt illud Ctifpus reSe iquit: vbi intedetis in geniu valetmec quicg tam difficile faflu ellivt Tetetiusaitiquod Xeretius voledo facile n5 fiatDecere dici(cu errare fit huius aetatis) erus befcete viros gtauis ;poeniterecj peccati :quodCato laudabat. Veru multo prasclatius duco :nullam fubeffe caufam erufaefces pj3t3_ i:fi non peccatur. Nihil facilius :ait Plato:q fecuduvirtuteniyi pjuyj nete.Teneo memoria quod apud Plutarchu legi :petiandtu db xiffe Cotinthiumnnueni qui fecundu naturam viuativitium fies pgijjjgj Ii difficillimum.Id ego fum aliquado in multis :vel meorum ftu diorum familiatilTimis expertus;qui cum in pluteo folerentbo nis artib^ vacare quietiffimeiPuellatu amoribus :Inter mille db fcrimina diei noSiftbiaaabantmec tamerant primi fedati dolo lesig concurrebant continuo plures .Hotu cu bene rurfus itetd $rimabar vitam ac motesicompetiebam plus effc difficultatis in voluptate:g curatu labotift^ fuerint in Anquamin litteris con fecuti.Ab his didiciivel in maximis negociis ociofiffimeviuere -., Vel in meis(quas deligo)cutris liberrime. Nimiru(vt Scipio db scipio cere folebatjnuq min’ vel folus fumivel ociofusiq cu folusiaut ociofus-Alloquor eos aquibus tu pater cseteriqg didicerut oms nes boni.Cumhis demta mihi tenenda commentor.Hi mihi an te oculos SC illos ponutiquos vt peftifera euite luem qui aclaris maioribus degenerarut Cicerone ac Hortenfio :&illos qui clas Cicero, riores atauis virtute fafli funtiquos imitor.lnter hos prtecepto Hortefi* tes philofophos 8:pietiflimostuquoc5 multa dilferis elegam tiifime pateriquibus pro vita vitili iludiofius parebo. Vale. Ex Mediolano.iiijKalendas.Februarias. Synonymafilia. Parebo tibi pater quantum in meerit. Nihil ex ijs negligam qus iuffifti mater. Quodvos mihiparetes prsecepiftisiomniexequanifu. pt^ceptatua tammichifuntO pater iucunda charaijigquod maxime. lubete vos modo patentesieto ergo vos obfequiofifflmus. Eapatebo tibi patet menteivt cognofcas gte amen. Quid potetis edicere mihi pater.quod nonteneam: Pluris tuam admonition’m facio patet.g quicquid rauineris in me quifg vel maximus ptinceps conferret. Es mihi genitpt altet in teitis deus. l.iiii.
TITVLVS XXVJ In mente fempethabeo fidilTima quaemihiprscipis. Tavng atuis de me diuerta iliitutii:g adeo diuettets pot pieta* Non philofophu te (olum in hifce monitionibusvideot audire mi patet ied numen quafi quodda ctelitus ad memiffum. Cumulatiffle dixifti mfta mipr;ex media gde ablata phfophia Tantum me iatiffacere mihi poffe reai.-quattun praceptis uiftt tutif<5 de metuis opatet fatiffecero. ^ Titulus‘xxvi. Setuilis familialis. Meumofficium omne in obtepetendo feruiedot^ fltum effe da bere.fatis iamdudn intellexi .Neiccirco tuas imperatorias exi peSaui litteras:vt non fuerim vitro litteris occuriiirus: fi prjue demofte, nire fas fuiflet. At cn tuum fit iubere fcireij quid iubeas;vt Dee mofthenes dixit.-men autem arcana pticipis non inquirere:at cn iuberetmufq refragari;tacui:expeaaui(5 diem defignada; iter® tenendum.Nunc prscepifti.ad diem conftituta eflem» in caftrw die® conftituifti; prsdam eft pollicitus.-animado® ad arma(vt ita dixerim)allexilll mentes noftras. Pro me duxi refpondendu me tam efle tuum: vt fi vitam centies in rebiis amiferim tuis nie hd me cenfeam meu amififfe.Nam fi me ieruumhabes:fi me ae les :fi me tuetis:in ftatu® auges:quideft meu illud quod abs te no habeam;tibi no debea-Satis eft mihi pta;d£e:fatis munetis:fa tis glori{:fi re egero tibi no ingtata.-quiiefemp innosoestam gratu bnficn® ptEftitifti.Bene vale.Ex Meiii.Kfpebruarias. Semilis familiariflima. Quod mea laudes fide ac taciturnitate mih»re tuamhnmanitae TerftiuJ te decet:non quaerit mea fetuims:qu5(vt Terentianum illud eft) mihi apud te femperfuit &iufta &clemens.Accepi femper abs te plura gfim meritus:quod tuss munificent!* fuit offidu :non offici) meidonum.At quod prgdpias ac iubeas vt fim tuis in re busrqu*hic agimmr gcautiffimus at® vnice diIigens;fiet:niM ab me omittetur quod mearum fit viriu.Tu modovide vt iftfaie omniahuc concurrant ad rem effidendi :vt pro filio non defint libri.Tiec amia».Predi|s adhibe curam iredituf® fnifluum ad te referam.Vale.ExMediolanopridie Kalendas.Februatias. Seruilis grauis. In omni mea viuendi cupiditate pt*cipuum afuperis mihi mu nus hocfemper fupplicaui: vt fcire poffem® fine ftaude ac do lis hero ftc obedite; vt fidelem mepoffet fetuum illum appel teicuigtatnlatutverbis chtiftianis dominus :quod fuper paui
TITVLVS 3CXVT fuerit fidelisjpromittittJ fupet multa fe illum conftitututfi :nec ems vngfimilem dieete ad quem ferue nequam inquit Saluator chtiftn*. quoniam eum conferuotum mifertum no eiIet:S quem iuffit m tenebrasvinSura conijct.Quid enim funt in hoc homines orbe noretiS, niii quif^ fuam norit teneatqs mefuram: Et vt apud Horacium legitur: forte fua contetus quifj viuat;nec ephippia bos nec iu gum caballus optet: Terentius ipfe fuiffe legitur LucamTeren tij feruus :a quo quia &fidelis foret &ingenio non tardiote:prf ceptotibus littetaiijs comendatus .heri diligentia liberalitateij m^numeuafit in virum atcg clarum. At Aelopus paritet fetu' Aefopus fiiit.tiuidde Ciceronis Scipionum fetuis:qui quidem omnes Atrienfii libetalitet educati non vetnatum:non Atrienfium locis educati funt:fed pro filijs :H.ancego munificentia abs te confecut’ fum here mi optime:vt tam seque ac libertus poffim agere :negocia ti jiprias habere fortunas :nec iutis feueritati fubiei^s tibi qu{ iam:qu£B laboribus nancifcor meis:quid poffim tuo iuffu efSce te:quod no debeam: Sunt qui putant indignum :fibi adominis officia cdmemorari: vtSoliasiquitilleiUtreccomemoratioqua Teretius fi exprobratio eft imemoris erga me benefici) :malum certe ho minumgenus ;cum line hac ego memoria noli viuus effe.Quid enimmemin*ingtatQijs:quidemeiuntoptimemetiti:vtAm5 brofius admonet: effe faciet:g fi habeam in memoria fempet il " lius in mebeneficia:Tunc &meam ante oculos conditionem ha bebo:necme fugit: quis effem ptius:quemherus metot affecif fet muneribus:Toleto fi quid durius videtur in vita. Dno maio res ago:8Cfi Eoffumitefeto gtatias:fi quid contingit melius.Ids ipfu ab Homero didici:cum tu.me ab ineuntibus annis: here mi Homet*. optime imbui bouis artibus latine gtsecei^ curaffuTt is optim’ merear dici feruus;qui feruit offtciofe ac fponte. Noego igitur coadus adea prouocot quse miubes:fed Vitro: &cum aliquem adicijs ftimulum: equo fponte currenti chalcat adiungis. Nihil eft tam afpetum :dutum SC cu periculo :quod mihi leuiffimum effe nonvideaturimodo pro te faciam.Hsec enim offa:hi nerut: hic fanguis:hic fpititus.haec demuomnia: quibus vegetor:alor viuo:fentio fapio<jfortaffe(aut no omnino infipio)tua funt om nia:tibi dendita:tibi dedicata: feruiij obligatione deuinfla &ofa noxia.Tum eft imperando mun» .At me attinet audite tantum quae iuffetis:at cotinuo quod in mefuerit exequi.Et vt illo vtat Vtrgiliano:tuus omi domine quod optasiexplorare labot:mi5 Virgilius hi ifiCa capefcere fas eft.Tu me pafcisitu meviuum tueris .A te
TITVLVS XXK NuUttas monycbus hotnos .NuUitatis diSio bona eft.Egre gium vocat Egtegi» Tullius c^fatemtne cpoteft pt?ftatiot quifg dici gegregiusimd Tullius do titulus adiiciatut attisivt egregius vocetur philofophus :at Singulas oratqr;aut princeps. Singularis eandem habetrationemidujie tis, vulgi more addatur fupetlatio rqujftarenopotefticupluigflngularem dicere valeamus nullum :cumex pluribns ligillatinj Tullius vifis deleftus hic vnus fitivt Tulliusvix fingulis ftatibus flngu los iquit tolerabiles oratores extitiffe. Bteuiationes aute aepS Qu|&qSuationes nouiotes inuenere non ptifei-Omnia poffunt latinfc CumSt fime plana fetibimee etrabitutimodo qu? relatio diphtongetur quum coniunaio vero minime.Cum autem aquum nihilo differtinifi quadam nouotu quorudam fuperfl;itione:qui(vt Tullius in Gre cos ait)ue patummulta fcilTe videteturiea interdum conqujfies runt quf nihil ad aite attinebant ivel inanis arroganti^ caufa vel fpe lucri;vel vt ars difficilior cognitu videret. Hfchabes .Ego tuus fumiaudenter eiufmodi pete.Ex Me.vi.ldus Eebtuarij. DoarinaliS familiariSima. Gazos _Gazophylaciummi iili(non fecus enim: ac filiu te diligo)a gaa phylatiu za vocabulo Perflco:quodce£ufigniScat;&phylago;vnde phy lacerhoceftferuo&cuftodiocompofitum-.cuffodiamdeclarat yit.) .gnj hodie eccleftaflici quidem cenfus.At apud veteres gaza pro o! Arcbitri capitur cefuivt apud Maronem;Atmavirum tabulg :Sc troia ga di. za per vndas.Architriclinus ab archos ;id ell domintts:& iridis Chorau nos ;hoceft aula;dorainus dicitut aul^ quemnos prgfeAu uoea les. m’ hofpitio.Choraules autem chori dicitur duAot.De diui fri Intra cifcivrbeiaxemrefpondeoicuias StPropertius fuit. Mediolanii Diffetut &Bergomum;Suidas docet;a Gallis 5dificata.lntta veteres dU Citracebantvltta;vls: citra cis.TraveroadEuphoniamelladditn;vt Voces^ Gelli* docet iRhan^coaxantiequihinniunt.AJfinirudiunt.Bbs i thanaru; U€smugiunt.ExMediolano.v.IdusEebruari/. Equoru DoArinalis Grauis. Alinoru Multabreui conflexus es mi fili; quando mepatremappellas nec mmerito quibus St ingenij tiufoecimditatem exprelfilti ;S ltudiotumalIiduitatem:&tuaminmepietatem-L5tat*fummis | rifice:qui tantum peperimfcui3um;tamfuauera;tamneaareuffl I Quattu Quod ad rem attinet.quartum Kalendas fine prepofitione non Kfas. iniMnitut latinedlCiumivt Cicero ad tertium Kalendas hoc ftus Qnarto debam;& de eointelligitur;quod fututum St paratum deferibit Tullius temp^. Atquarto Kdedas de ptjfentiiam tempore fetibif; vt Eiulat»; idem TuBP.hjc fctipfi Idfljus mane. Eiulatus eft fic amuliebri
TrrvLVs xm Yoce tiadu vel a molli vitoicum in funeie fit clamofa_lamenta tioiVt in beftijs plaeriftp paiiter avoce oiiginem capit verbum: vt vlulatus in lupis ;latratus in canibus:cuculatus in cuculis.Ge initus eft qui vel viros decet quodam admixtus in funeri^mo detamine.Singultus mutatione littetatu ab inglutiendo eiulatu diSus eft:vbi prte pudore no emittitur clamor.flandus mulier bris ille clamor eft cu lachtymis in moerore. Namoeroreft ?gri tudo flebilis de ei* morte:qui nobis chatus fueri t:vt Ciceroni placet.Leuare eft dolore fuadendo Icuiore efficere.At recreare ac reficere non folu eft facere leuiore :fed pfuadedo in primam reducere mente. Cofolari aut eft :fpe ppofita maioris volupta tis:aegritudine de mente delere;vt apud Vitgilium.Venus fe dU cit folati fe folita cafus ttoianus fpe ptomifforu louis. Epicui» (mea quide fentetia)vit fuit dodiffim’ .&haud qualemimpro= bant multi cum Cicerone, fofuit fummubonurn in voluptate. Quidi aliud ebeatitudo gindebilis voluptas:Quid apd nos pas tadifiis :gvoluptatis loc*;Si Cytenei coftituetut fumu hoc bo DU in indwentiamone melius Epicurus in voluptate; c3 virt* in opetatioe pfedaCtefte Ariftotele)fit cu delectatione; Quid veta Chriftiana fides nobis pollicef iquies: Gaudete &exultate;quo niam merces veftra copiofa eft in «elis;Vir qui poft obitu nihil cenleret pmanfuiuno ttiuiffet in feribendo temp*:vt ille gqua* dtingeta ieptuagintaquattuor librog; sedidit volumina ;futurae gloriae imoitalitati% ftudiofiffira^.De Ariftotele intelligitut & Xenocratetquotu vterij fuo ftudio delectatus eft .Dido ftatuit Carthagine annos circiter triginta piius;gfuerit vtbs Romana cpditaad Aeneae fucceffoiibusiannos quadringentos: autpau= lomin* poft interitum Aene£B;Eigmentu illud omne apd Virgi» Uupro Aenea Roma fignificat:pDidone Catthagineiquae noui tate ac fimilitudinedeledata quodprofugi Troes condiderint vrbemivt &Dido ptofuga;ptimu Sdona mifit,; &cnmRomae Dis maximam contraxit beniuolentia.Mox quia Romani ampli ficate cupiebat impctiuia poenis tecefferutiquare Catth^inens fes fibi mortem aiclueruntittipliciij vulnere funt confoiu: hoc eft triplici bello pimico enctuati. Ante Homerum &Hefiodura fctipiit Otpheustqui audierat Linum thebanu: qui quide Linus CadmumAgenoris habuerat praeceptore .Atrofto antea phf; bentut fcriplii poetica;& apud a^yptios Vulcanus ;&pleti^ ptophetaeidt belli ttoiani temporibus Sibylla. Nucad ea tefpo di finguiaiquae petieras,CjBtetwi eft vt perfeueres ;nec te vn| m.i. Gemit». Singult». Planftus Leuare. recreare, differut. Reficere Cofolari Vir.f^e de epica ro Cyrenei Ariftote les. Carthas goaDfc doneSl quo tepe Virgili». Antigffl mipoetj
TITVLVS 'KKX querere pudeat qu§.nefcts;cu multo nefeire fit tutpf^ .Ex Mes aioiano:v.|dus februari/. SynonimadoSrinafia. Ita fac mi fili iempet roga. Vtmulta difeas ;quterenda funt plurima. Nihilefttibitemporis terendunmvtdifcas afiidue* Si percun^aris ptJEceptorem lemper nunq te pcenitebft* iies fummopere <iotSu$:fi lemper quserls. Efficere ptillimus.li ftudebis;& quae non mtelligis poftulabls Si nelds loedum elidi quaeris pulchrum. Quid magis dilcipulu decet qaliquid alTidue querere, NiM magis ell diicipulo ^riu gvt qrat dodore aligd alTldue Si tafari fim’ iabricadoimultomagis dodirogado ac exercedo Magnus ens in lucerisifi iempet aliquid audis. Nonvt te icite putes(fies doSiot) led vt aliidue aliquid difeas Ne te pudeat icite velleiqu» nefcis. illos no audias quospudet magilitos audit.cn maiores natu fut Ab illis qui vel lenes audiebant bonatum aitium pteceptores; exemplum tibi vendica. Nihil in homie ignorantia turpius eftifed tutpiffimum ptinada Debes iempet videte multa;& qure noncenes iciicitati. AtiRote difficilis in qusrenqo iisivbi doftorem facilem habes, les. iimlus.xxx. Munihcalis familiaris. Munificetia illa ee virtute: Aiilioteles docetiq maiores ac plu« res libi vedicat amicitias .Cociliateimuiticis populo^ animi: fiutij ieos oia hominugenera dediflima.ld ego coiidetas Ijpe in eos pr*iertim effe depete memumficu duco :qui viri lunt 81 doAi &bonuqui metent omne munificentia.Ex eoru eni meos tia nung excidut rauneia:& anobis fadu eit opus: qd lemp laus datutUint qui redi quippia fentiunt.Scio quamsdis.gi} doSus gij liiulto merearis pluta.gtibi dono dem. Cupere poffe tanta miniltrare tibi:quata me cogeret incredibilis tua virt» .Sed vbi volutati no latllfietifacultatpadmittesiS squa mete feres pars uamhanc effe largitione meaiqua fottunte debilitas tenuiorem fecit.V3le,ExMedioiano.iiij.ldus Februarij, .Munificalis familiatiffima. Eo contentus fis munulculo quod ad te dedi: nec eius paruitas te exiguitati volutatis ac facultatis afctibeSfi ei ea ite beniuole tia:vt nihil ad te date tantum me poffe videam:cui nonfint affn due defututa gplurima .Mereri autemmaxima te qus^ nott
TITVLVS’ XXX n£fdo:m quo ta Humipotius qhumana Ut vittus. Accipe gfa= iniltaiifrime q3 in me fuit:& cuius re minima animi magnitudo maxima faciat.No qu? data fint aiadueitc.ftd qui dedeiit-Bene vale.Ex Mediolano.iij.idus Februati). Munificalis Grauis. Theophtaftus largitione inquitifundu non habete.'Qui dat eni (vt Ariitoteles docet)fi liberalis &haberi vUlt&effe: fciat libes ralitate adando didam effeNan philotimia vocatur apud Gtre cos quippe quae amicos honoret vel amethonorare;Qj fl Pias toneteiieihonoram^ alique in virtutis tellimonm'; manifefto co ftat huiuimodihonotes muneribus ab ijs effe implendos aqui bus imprimis folentivt ab habentibus facultatesiexpedarilPri cipes enim vt ditiores funt reliquis.-fic SC fortunas habetit quas donent,ppenfiones.Quare ne fua largitio fundu habeat tede ad monet Theophraftus :vqnihil in principe tutpP gauru vel ,cus mulare vel cupete :ita praeclariflimfi in ijs eft vt multa donent. Arati Sitionij laudatu eillud ifuos ciues munificetiin genus. Et effifaris in serario pppfm pattiedo: &Cyri:qui liberaliffim’ fuit in largiendo magnificentia.-quid de nobis didutos effe multos opineraurifi cum admodu pauca patuacj poffim’ :vt multa do nem’ &magna.Nolim ab alijs rapereivt alifs done: vt illud ims probat Tulltus:Sed malim debete femp plurima :vt habea vns de multo elargiar plura .Qjme deledat tefpofum illud Curi); Nolle Romanos aurum :fed aurumhabentibus imperare veIs le.QI eo Fabri) l?tot:cuaSanitibus auru noluit dicens indigne fibi vifum fieiifi ab illis ea caperetiquibus eis vfus effet ;cumip fe nefcitet vti. Quafumus virtute fimillimi fupetis alia magis: glibetalitateiQuid auteinprincipe foedius gfi thefautu ai^eat faftat Ctofi Lydiae regisiaut Midaeiaut Phinai.-quibus thefauro tum magnitudo plurimum obfuit: Ego dono &libenter:& fe pe &illis imprimis quii merentur cumvirtuteimecj ad donam duminuitant.Accipe quod minimum ad te dedimec rei tenuitas tempotius gvoluntatem ipeda.Sieni ad eaiquse te deceiitS^ tu$ debentur laudi haec conferasinichil acceperis ;munus cors ruat.Si meam metiris facultatem; fupplebitvoluntas quod des j fuit largitati ;Athaec aute neqn mea negligas.-te Iwrtot aliquy do ad me fcribas nonnihil ivt inteliigas. quanto ab rae plma flA habiturus gab illis qui me multo funt ditiores maiorefqjpruK cipesiCognofces Platonicum iiludiNonin impetio.-fed iiimete confiftete principatum :Audio Si. tibu filios effe .Fili® finus m.ii. Theo= phtaft’. Ariftote les. Plato. Thco» phtaft*. Aratus. C®fat Cyrus Tullius, Curius." Eabriti’. Ctcefus. Midas. Phinaus Plato.
TITVLVS »oa ben^ieb iftitui dotan .Filios quot ad mcdedetis: eutabo apud me gliberaliirime:n6 educati lolum; fed etuditi:vt meametga te tuoitp omnis cognofcas beniuolentia. Si quid eft autem: aut nunc:aut deinctps:quod aliud ab me poilules .'facvt Idam Nfc Mes amefmftta petitutus.Vale.Ex Me.ptidie. Id» Fcbtuatii Synonyma munificalia. Accipe munufculum ea mente:qua dedi. Patuttatera numctis magnitudo noftrse compenfet volutatis. Indulge dono:fi meam non exprimit mentem Pro mea facultate donum capts.non pto animi magnitudine: Si tanta tes effet mea quantus eanim’:maiora longe caperes. Habes amefignum animi non ingrati. Nonqu®te deceant;dedi:fed qu® poflim. Scio qu® fcis meritus:at tu non nefcis quata flt facultas mea. Si tuam metitis virtutem :fac vt &quid ego polTim no ptereas. Debeo tibi maxima;fed cogit impotens tenuitas reddere pua. Nihil eft quod plus cupia gvt habeas ab me qu*meritus es. Tanta eft tua virtus vt vel cum fanguis me’ ac Ipiritus dono tk bi daras iit.debete adhuc me tibi iciam alia. Nulln fetuate in latgiedo tibi moduifi pofle te aio fuppeditare. Fieresa megditiffim’vbi fortuavolutati mejiqdvellejmiftraret Fei ®quamente fi non mifi.quod velle mun’ ad te:fcd qd potui Titulus xxxj. luridicialis familiaris. demofte Cum'lllud flciudids ptopriumiquod apud Demofthenem legi jtut vt nec amore: nec odio.aut alliciaturiaut prouocetut:non ta ego in hac cauia mutu® fauebo tu® ia me beaiuolenti* :gmea feruabofidcm.Hoccniame pofcit iurifditio meavt non alios cotrigam.-alios pt^ereamialios perdam:alios feruem.Vocauit In ius te me coram: ad ea qu®petiturus erat refpofurum Cuti* Addiem conttitutam non accelTiftiivt tuam damnem* cdtuma^ ciaminftat:aut negemus ei ius exequi.opus eft: aut te danemus yttumij difficile fed deterius illudigobrem aut huc accedas eft necefle: teftimimus enim adhuc fibi veniendi refpondendi:^ Io eumiaut poft defignatam dic non eris indamnatus. Dies autem ;nobis tibifitdeicepsad.xiiij.definataRalendas decembris. Cupio te adiuuare in ijs omnibus qu®mea fint;®te; domoifub fidijs:amicis:chentelis :at in ijs qu® mea no funt fed legis haud quicg.Aliud eft enimpriuamm amicu effe: aliud publica gerere pfo na.Matcellum lemp habes: pt®toren6 nifi.cu tus decteuit
TrrVLVS 50C5C1 £fgo fac vtvenias ne Icgctn iratam expetiatts ,Bene .Ex Mc^olanotdibus Bcbtuatifs. luridicialts famiUatiffima. Accedente iftuc Parmcnonem:quitcnofttoin msom»vocat ludies &dcmceps noftris obedies indilatc niadaris «Naad^ nos aductfarius tuus:vt nuncius ifte tibi fignificauit .Adte ig» petitionehominis dediin’:vtrefponluius acccdas.N<>ne*tt« nobis iniucundumivt negUgas quae iubemus. At iineghgas re* fes coteptionis poena.Muftabim^cm tcindccimu arg^ipwo necadmittemus caufamcuinc6tumaceoiaiuiaclamant*VaIe. Ex Mediolano.xvij.Kalcndas Mattias« Juridicialis grauis. ^,Lycarg* Lycutg;’ laced^monijs leges tuUt:vc fi qs iius vocat^ (ilta» ad« uetratio)no veniffet:aeq danatefjac c6f<^^ qpeteren^ :que ipfo Cecrops lute Cecrops dixerat ee danatu.At Solo miti’ apa Athemenfes ages rurf^ at<^ tte^ iqt:vf cotumtce ipm:ieuocaduee :vt fi cau fa mote dixiSet idonea admittetcf;Sin id min^ &danarctut ad* o uerfario debitor 6i mf^rel ^negligetia.Labeo vero vir do^if fim* hoc addidit:vt no tcddctef more caufa :ne forte medaas fieri plurescogerenf ad danatiois feueritate .Sed cu tertiu iius vocatef:n6 venies decemetef ea cofelP qitermlat’ arbiter cet. «* Ad Sc»uoladoaifflmus ille :maluit procUue in abfqlue^um i^crc qdifFicuUet ldanadu4ta<^ dccreuit ius fuu vtbib® e{re:qo figula? libi dicer^.Qtfiiuberet vrbs vlla danadu ee :qaut pri* mu:aut qrtu no vcniffet id obferuareF.Nuc aut ihac vtl» fcis ee piicipts aediau vt qui piimuvocat^ c:c6tinuo no accedes d^el ob id ad qdvocaf.Fabi’ quid abs te pctat:iftis accipies Ifis .Eft ho pmoleiffnec id iftdor)fcd cui no fint iufticte partes denegi ds:qua nec ipi malo daemoni de’ dcncgatet.Na 8C alexader ille rex tatus cum querebaFde alio quifq ivna occludebat aum qua Alexam fe dicebat alteri fetuare parti; vtvtrac^ audita tectius iudicaret. dcf^ Amo tc plurim'5;fcd ita quide vt Agts ille rcfpodit ad ea quf di Agis xetat pateriqui iudex eft perfonamexhibet.in terris dei .Nutlu iii lege amicu hofti pr2efero:aequa procedolance.^rga illa me Afhae* virgo videt:quae nte^ titanas luos feruauit.Huc igitur accede q piim6 in lus vocatus;ad ea refpodc qu®petan^; honefta($ Iit caufa tua vel turpis:confidera prius qinems difeeptatione def cendas.Melius elt enim (pro Ciceronis fententia) non incipere Cicero qabincceptis turpiter dcfulerc. Poffiint facillime in arbitros co promitd caufo.Tranfigiturcj non difficulter inter omnes :cua m.iip
|-s •.'t‘ X1AVI-VD.._ AAAI Viuintili puetus litiC Quintilianus dubios effe doceat.Ni pad’ idfuetis; anus. quod honefta tibi fit caiifa: nec tamen legum tenes ac otdineiu dicio ^icaufidicu tib iqu^temo mathonis fimileiqui te iuoluat g oeneca plexutf in foro difcruciet. Nec eoru alique de quoiu.inquit Se» neca genereiHic clamofit rabiofa fori iurgia vendesiiprob’ iras i8£verbalocat.Legetibiviiubonuquipo£fit(vblopusfit)8(ar5 KnetOi bitet inteteffe. Ordo aute caufatu ide eft qui &Rhetorn comple -Siturorationes.NavtexoriunE hi; fic illo facium pponuntclJe differut. dicenduivt &ludices attentos &beniuolos faciat. Vtnarranthi lutilcon narrat etia illi cafus jipofitione materia litis explicantes .Vt hi fulti. diuidutiilli partiututiqute fint bropandainegata.pofitionib’ :vf quj affirmata fint in fua comoditate traducenda.Vt hi cofirmas tionib’ totuplicibus vtunfiquotuplices funt ptitiones Illi articu los ad pbanda referutiargumetationib’ nitunf.rationibus legis buf^ re tranfigut.Hoc differunt qd ppofitioneiratione rationis cofirmatione lexornatione coplexione^ fequuf rhetores pbas tiones inficiationefcj fuas. At iurifcofulti no nifi iuris indudios nib’.llli funt pbabilesiacverefimiles argumentationes.-his aute piato. demoftratiue acneceffatie.His tibi Sfordinib’ &modis ell in fo to difceptaduiquos docuerat in republica Plato ifed multoma» gis hodierna docuit cofuetudo .Nete igif ab his diftrahas :nec inuerfu^t huc ordine pte iudicaine aut fama dane meaiaut mihi fim crinis cofci’ iqui alias habea pamicis alias preliquis leges ' Nonhabeo perfonarumacceptionem.Benvale.Ex Mediolano xv.KalendasiMattias. Synonymaluridicialia; Netfis in iudicio contumax. Haud amoti meo in caulis confidasiquatum fum arbiter. Nihilo tibi plus deeffem gfilioiexcepto foto. Eae vt qnpublicus iudex fumide iufticia nihil mihi diminuas. In indicando netp te nofcam nec alium queg. Nonerit fides mea pro te vel alio in foro violata. Omnia mea tibidebeo:pt*tet legum maieftatem. Commandate mihi funt iuris partes.-quas me nemopetat vt re ftituere comandati poffem deo. Quid eft in amico infolenti’; gde viris via tationei^ velle quicg amico detrahere. Qu*mea funt ab me pofce communia tibi: viris leges intadai depofitotiferuo principi. Cutavt non lis contumaxmein teclament leges omnes.
TITVLVS XXXII fae Vt oheAus pceptis legu ne pleSare fi te difficile pt|ftiteris. ^ut caufi in foro no habeasraut iutifdicionis obtepeia iliitutis. Afflicusfiim mus;fed pnuatus. Index ego te non illi propono^ Habeo te fiis loco :mo tu mea lotudtcando dignitate no l^das. jje tibi de me quicg iudicante polliceatis. ‘Titulus.xxxij. Regtatiatotia familiaris. Quiiefeit®®quitgtatias(iquit Cicero) habete certe pot. Itaij Cicero, cummaximo nos affeceris munetexumcg referendi non fe no5 bis facultas offerat: habendi certe bono iumus animo agendiij bngua non ptoplexa. Verum cui deeffet hac in ca verbaiei certe foli qui mutus fit aut penitus ehnguis. Nihil potuimus nos qifi de optate:qd abs te vel no oiato:non tequifito;non fim^affecus ti;Tu nos hofpitio phumane tam excepifti qvirum aliquis nos teu aul’ effet cupete. Nullum omilifti gen» officij :quo nos no iiiftgniueris.At necj noftra te docuit id efficere familiaritas :nec antiqua virtusinec vlla pfeiffo caufa ;q quicq deberes nobis.Ad ea te coegit lola benificennie tu® coniuetudo (que talis eft) vt neminem pt®tetmittas cui no te pr®beas hofpitalem. Eft igif Boftrum deiceps niun’.-vt cu tibi pluria debeam’;multo velim’ debere plura,isiuo fum us pafto :pare gratia relaturi :Vita h?e tua eft noli fortuna folu .Vtere nobis pofthac nosfecus ac tuis. Benevale.ExiViediolano.xv.Kalendas Mattias. Regtatiatotia familiatiffima Rcdijt ad mepuer meus:q<5 diliges in eius te pt*ftitetis expc« dieda cam:tetulit; Fecifti qd vefpetaba te faftu^ ee .Scieba em 3foletes ee me’.Quld meu te dixt: Immo bonoru oim. Habeo «ago tibi gratias imottales :& fi qn fuerit tibi nra op’ opa no te cufabo teferre.Qtq fcio nihil ee raihi tatuivel fottua^ rff igenij vt par tibi pberit pofflt paiVetuvbi cetera in hac referendo gfa deficietivoluntas certe niig deerit.Bn vale Ex Me.xiii).Kf Mar. 'Regtatiatoria Grauis. Qui genus inuenetut officijiquo munificos bnficofip fe viti prp flarent in virosivt mutuaviuetef beniuoletiaiijde edixere leges quib’ &haberi gt? &agi:& referri patii poflet.Ex quib’ Aechfe tie apd Athenieies imitandii ee duco :qui dixit nullu efle ta ab» Aefchi iefta cbnditione.-quivllo vit® parte non poffet exhibete fe non nes ingratum benedicendo faltem referret officium. Non patuni (,, sftemm apUerifi^ muneris :vt laude reponat officio (Nara vt m.iiii.
Pliniui TITVLVS XXXII plWns docet)qui poetae vel vrbium ac ptincipum:vel prIuato= nim laudant vitas; maximis eos munetibus donant quos extol !ant;merentutcp ab illis maxima .Quid fi acceptis muneribus; abs te laudes qj gratia tefetut Ego ppetuu eximrno bonu illis K fetendii quae caduca funtiac interdii vix diurna.Qj fi de dignita te cotenditur muneiis.qd donu cu laudis imottalitate cotendes te audetifi quide hac largitioe dij :friuolis aut leliquis deleSari folet hominesiFuith tu quide in me meofi^ omnis oclementif fime princeps liberaliifimusiptimu omni hofpitalitatis officio vt loue te poffimus hofpitale illn exiftimateide quo extat poec ticus veifusilhppitei hofpitibus nam te dare iuia loquutut.Ad niEc largiedo nobis affidue multamemim chtiftiaotum ceffiftf; f^Iuptaetetijfti genus ofRcij quo no fueris erga nos benefice tiuimus.Audiuiftinoftros omnes facillime lAdmififti humanif fimeiVidilftiucudiffime: Dimififti omnibus in rebus libetalifffe me.Valuimus apud te tuofi} fingulos tanta &auiSontate St gta riaivt nihil addi ad officiorum cumulu pofQt.Quo pado refpo» debo huic benignitati:mafuetudini:charitati:Res mihi eft minis ma.-nec qua tuegeas .Quid referam vt tibi fimvlla in re adminu culo.-At meo fauore.confilio auxilioij tibino eft opus .Caimfc nibus caetetifij latine Grieceip refpondebo generibus ;quib* te faciam nonmoiiturumiat &alios feriptores tuarum habes laus j? Y*,ttuhi>S prSEConesiHabesinoTdiffiteor: at 8£ vrbes habes St dluitias.Reijceres ne queg;a quo poffes &alias cu honeftate co fequiiScribunt de te multi.Quid ii &me no afpetnabif pofterb tasjPoteft igif h*c grati» relatio no effe in&riot c^etis.Habeo PYqis tot in me ofRcijs giatias:8i eas quidem perpetuas: St «go no inferiotesiea tn mete vt nulla teporu diurnitas :nulli cas fusmulla diuetfitas locoiu aut gentiumihorum de memerito^ ofnciaide mea deleant mete.Sed inirefeteda tamenonfum igni uusmoninfeeeundus mon tardus .Habebis enim me qdiu vra: tui nominis obferuatore:tu» fam» ducemitu» glori» auaote: St mneme filete de te poffe cenfebis: cum luce funiftus nufq am piius tefpirabo.Cftetueft :vt fi quid aliquado euenetitvbi tibi amicifue aut feruis tuis me cognofeas operaiingenio: vllaue di ligentia pofte quicq opitulati :fuppeditare($ tu^voluntati offis eij;iube:impeta:manda:pr^cipe;nihil^te temoref caufjiquste Cogat credetetalm efie me gfim .Debeote fequi omi no amore Jolu ac obferuantiaifed cultuatij veneratione haudfecus ac nu iDeiialiquod.Non folus ego tuus fum ;fed tota h»cnotodo*
TITVLVS xxxin IBtts:vniuerfa(5familia.N3m qui mihi vf amiciti^debet offici uirnvel clientelas;fefe omnes tibi dedicatuntxumtj intelligat q tuus fim affidue de te nobis fit fetrao ;nihil eft qdvehementius appetat geffe tui.Vtere mi princeps 8£ me &meis oibus;& guis no fit neceife:fcio tibi &maiores viros &ditiores amicos:clie« tes ac feruos effe; ne tame indigne faffum exiftimesffi nos mul to illis inferiores noeifcisinonafpernaris.nocontemnis.Vtait Homer’;parui cu magnis amici itepe coeunt-Nonero in dices Homci*- do prolixior :ne hac epiftola cefeasivoluiffe metute in me ma» gnitudini metitoru gratia refette.Nulla eni vel ampliffima cars jninaivel jfufiffima profatu generafatiffaSuta fut huic debitio ni mete qu* quidem ell fempiterna.Sed tu prudentiffimus ano bis accipe(qd dari valet)mentem tibi deditiffimam.Animu tuis inftitutis dicaciffimum. Ingenium tute laudis teftimoniurdifpos fitionem in te conuetfam commentationem cum claris de te af fiduam.Yale .Ex Mediolano.xiii.Kalendae Martias. Synonymategratiatotia. Ego tuis de memeritis gratias habeo maximas. ' Affecifti memaxis officijs:^ quibus habeo inctediles tibi gfas Regratior fummoper etu* in me liberalitati. Referre nequeo tibi gratiasrat habeo &ago. Dicere nefcitem paucis quantas debeam tibi gratias. Fuifti tam in nos officiol’i: vt qnpates referte gratias valeam* haud fatis intelligamus. Quis tibi noftruteque(ac tu fuifti beneficus ergo nos)regratieE Nulla eloqui) pt*ftantia gratias agat tibi debitas. Gratiarum agendarum loco nos tibi dedicamus. Sanguinem etiam ac fpiritum pro te ftatuentes: non etim* mr«a etenda gratia tuis beneficijs fimiles. Laborantes die noiftuij non fatiffaciemus acceptis ofRcij. lube fi quid in nos vides ad mortemvfij pro habenda non tefe renda tamen tibi gratia. Velle ta effe difettus vt agere ta diues vt referte quire tibi gras , Nullaeft res tantaiquam in referendis tibi gratijs no debeam. Fac de nobis gmalis in te periculumfft vis certo cognofcete» quas tibi habeamus gtatias:etiam fi referte nefciamus. Titulus.xxxiij. Commiffialis familiaris. Conftitueram iftuc ireine quid in te mea; me abfente;fieret. Na Piat» vetete ptouetbio dici folitum docet piato: Virumcoram fuam
TrrVLVS.LX}£VlI. pythago Atpythagotas imagt^ nauigas CnxciaMePftliagota volnft ***’ nofci:qui 8C fi ptim’ fe coepit fapietemnon vocate fed amatote rapientiattinlioctnipfo vocabulo fibt volens inuentionislans des ttadiife laudabat. Ego quotj fumiis vnns qui &philophas do &diuina exprimendafcientia multaiam triui ftecula: fum^ apudeas vtbes congnitifflmusattE laudatiffimustquas c5tta(vt Vlrgili’ Virgili^inquitJfolnoftetetit.Legi enim in omnibus ItalteGak lixcf ftudiis annoscircitet quinqu3ginta;fui(^ tam vtilis legei do ac difceptandotvtnequeatpaucioribus declarati vobis.Des fioratina mumvifendi latioris orbis cupidiffimusfvtilludfequatVIyia in atte« um)qui motes hominummultorumvidit Syrbesthuc iuinoa eieSus domotvbi nobililTima familianatus viuodelicatillirae acopulentiffimemon quia mihidefit apuditalos^quippiataifed Vtdo^iorillncredeam. Cupio igitur &tibi optime princeps notior efletet tuis hifce populis:vt&tu michinonnihil precipi as.vt me apertius nofcas &hi menon adtnitcntuc.ExMediola no.y.Nonas Quintilis. Synonymaredditiua fui noti apndincogm'tos. Sumego quem ignotatistvir philorophia: petitiiTirans. Quemaudiuiftis platone Mediolanenfium diciiille fum Nepeilhac me nefciatis.-fum italotom poetarum ApoUo. Nihil eft michi fine dofirina Suntomnia meacura virtute confnnfiiffima* Quimeha(3en’hic no nonittpofthacfciat poetSelTe ptaKlaruffl Interhodiernosnonmediocrera obtineo laudem theologos. Tameft mihiomnis doStin* laus familiaris dC notag ego yo» bis nuncincognitus . gifacietis vllu de metvllo laudis ^epiculu agtPmenoueritis Si licet quemq apud incognitos laudateidico mebonarumarti umnon participem folumifed tenaciffimum. Sumadeo humanitatis ftudiorum capax (gq vobis ignotus)vt polTim necveteribus pterif(p;fivelimcedete. Vos me nefcitis: Atego iu Icgu ftudiofiffim* at$ petkittimuu Queritis forte.-quis fim: quiaudeamifumbonarum artium pr{ ceptoraccuratus. Nemepofthacnefciatisihoceftprsecipuumi melaudis ytlim elegantilTimus. Titulus.lxxvif. Metatoria familiaria
TITVLVS. LXXVl/. /vtras hoim gnauotna: mduftnoiB dixiteoiiJin ee ThcophM< Srl-flui terra manfflfoletinquietiffimi vacate mereatutte. Hi -in oriete ptofe(5i.nunc in occafnm(vt ait xenopgonjnuc ad pntallu! ^Jmatas:nocinlibvam:mdeveh5t:hincteuehunt;qu®nosmixeno. Sitfc iHi qui cu ne<$ difficultatibus parcuntmecUborib^qmplion SvllisiVthoneftatem yits tueanfife aeque vtta fuppeditate .r-Smifiions fitis maresauattnordiftatueritls: oevalete.Ex Mediolano.ltit.Nonas.lulii . Mercatoria familiatiUlma. Modo minuatimno vedaEmercatotis &ars &vita laudanda e: ane nifi foretimulta deeffent duitatibus neceiratia.Ita^fi tu fi Umetcatore te mauis(vtdicis)3iutifc6fulta;facis tu quide for= taffe non infipidetvt ftudeas ei facultatuqu? nec^ litteras exclu taecvlluragenus.laudisnecitetdneanegligit.quib’ymatc6 modi».ptoboc6filiutu5.ExMediolano.ui.nonas Quintilis. Mercatoria Grauis. Tlieos Cide mercatoribus Theophtaftns loqueretur; qua: Tullius phtaft».' dfmceps ad nofttos vfurpauit.Genusvitorum inquit officiol oTullius . niniifine quotum induftria non omnino viucretur optime in duitate beneraotata.Abiis enimterra matitf per vatias orbis partes vehuntur ea;quibus Siucudiot hominisvita fieti &dm tniniot.m &fidifctiminaiifubentplutima:funt tn fatpenume 10 maximamoptimamij confecuti laborum mercedem:vt dfc titfimirintiopulentiffimofi^ inftituathaetedes.Nain vnde vel L„cnij» Luculliivel publiiCraffidiuitisorrnm habuerunt 3ametca.j,^^jjj^ toribnsTNam licet mercatorum ordo media teneretur fedem; hoc eft equefttem:ex qua&qui vefligalibus emendis tedden *. difi^rei pubUcae(vt docet Tulllus)pr^erant;fic tnerant vrbis oenii;vt interdum multis praeferrentur fenatoribusicum patti dis propinquitates contraherentiintcr confulares co^^iiet. c.Mali’* NimCaius Manlius mercatore natus fenatot vrbis effeflus e: propter &diuitias &innocentid.Nonenimconcludendum eft: cumab omni virtute aIienuni:quitnetcatUT» V2cet.*qui c0 nae wgat/cum fuos expediatnauigantesjcum multa videt acdiucr la:cum hos atc^ illos variis in locis audit: debet airidue:poteft ^ue cum Iitteris:tum aliis artibus laude dignis opera adhibere ConftatemmTyroncmillumEphcfiummercatorem:AratumTyro $ficyon!iim:quia cummercatura non ncglcxeiint& litteras:&-Aratuft* omnevirtutis munus:aliqh meritos cffepiincipes.Hoc fitu pa
TTTVLVS. LXXVllI. (3om(fili visvacaremercatursivtmhiladmitMs ocii frudra.. mefuma gde afficies voIuptatc.FxMed;o ptidie nonas gntilii Synonyma mercatoria- Hiceft is mercatorrqui meritus eft lafon appellari. Huius eil plurimam laudanda mercaturatquse quidem omaii elicum virtute coniunaiiTima Taefthic laut’ mercator-vt ad fenatoru accedat fplendotem. Mercatura ne modo cum mendaciis mmutatimvendentiu mfc xta fitmihi! habet non laude dignum. Eft in mercatura negociatio nonimprobarfidei obfetuatio itit nocentifflma. Suntinvrbe mercatores nerni corporum. Nifi mercatorum interueniret laborideeiret vrbib» nopauca. Necadviuendumnecadfruendum neceffartaincimtatibusyls Iis forentifi deeffet mercatura. Quienon ctefeut in locisiillo deferatur amercatoribus. Mercatori re follertia decet:fic& ptudetia:& aeqtas:& innocetia Tameft fempetlaudatamercaturarvt Rom{fummo.liabet ,t in praeciorvaleret^ auHoritatenon patua. Tituhis.Ixxviii. ftritattua in aliquemfamiliarf*» Cicero Delatoresiquos Cicero docetihominibuscuniftis odio feitiper extitiflerquotupaUo non exercerisiquifoies vitiorumeiTehor ilis admirorvaehementius. Adhibes autemquod magis obta« peam illis fidem.-quod principem S: grauem Si bonumpluriinS de decet. Scis eAquatas interdum multo teges icalamitates co iecetint.Nam ne longe exempla petamusiNeronemcoegitnb JJeto hil aliud tam turpiter interirerg quod audiebat delatores Spuri umigif delatore facinorofS nifl caftigas &dolebis aliquado ife mopercconfuetudine eius Si memineris meje fidei.Fx medios lano NonisQuintilibus. Irritatiua in alique familiariffinaa; Si tefte mi frater animadnerteresiq Si ad fama:& ad vita obeffe tibi poifit Antortii familiaritasab eo no fecus ac aperniciofa pe ile abhorreres .Eft homovt malus &omnivitio maculanis.w tuus inimiciflimus diiTimulatoriJ fui erga te od/tQuserit qnfe quid vel ing.mio poteft vel induftriaivt tibi noobfit folum.-li d aeterna calamitatem pariat.Si fapis vtfapis certo fcioiexecrare fiQcmcmftru .‘sc abs te pelle.Ex Mediolano,vili. idus Quintili* liritatiua inaliquem Gtaui*
TITVLVS. LXXVin. «tfiomn? malotShoinfiiniii genus vshcmemiuseft deteftan JutnimuJto deteftabilius tarnc illotum qui omnem operamvfe nis adhibentes.•& videri nolunt boni:&. bonos gdiligeeiffime B ftquuntuiiafficiunt que pro fua vitili omni contumelia.-conuu tio probris atqjincommodo.VtenimeaiundemfCtfimuIato» res at<^ diffimulatores reiumific falfos hypocritas imitati ac p pfeijdoftatrumiquos Apoftolusimprobat.-ptogteffiveftigia: ^hil dic noiauij cogitant gvt fe foueantifuiij fimillimosiinno apouoP centes autem graues.-etuduosifanaimonia; vagantes.-fui diffi. mlUimos infeSenturiperdantie,medio tol lant.lntet quos affe= roadvosvnumopattesoptimtipraclatiijfapietiirimiiquefor tale vobis incognitumivr cognoueritisineduexveftrojjpella tis ccetu.verumctia in obfcunifimas tenebras &attiffima c6ii= ciatisvmculaivt&ipfedefinateifemaleficusi&eiurmodi cfies lamonftta huius exemplodetetritanovetfentinhommumlu ce teligionifij corona.Vir hic igitur LaelPsaut potius baaluaini hil enim habet vitile:pt{tet facieiSc ea certe indicantem fceleftj mindaginemjg fit ad foelicitatem illam peripatcticoiii ap tUi gad religionis vetx<p faniWtatis beatitudmem natusiauclr teiacquid deceat de hociudicatepro veftra cognofcite fapietia Cufoleatvetetcs anobilitate generis primas accipere nobilita tis jtesidicatcpigeiterofa femia in ortis crefeete fuisivtiquit Se necaividete ghic fit gcneroPig&abiefla familiahumiliij loco beneca* nat^eobfcurilTim’ :ex iis iqua 3egb* inquitMaro Multiptetea , quos fama obfcuta tec6dit.& ex eo ipo abieflo genere fputPna ' t^eidanato illo huano diuino$ iutc coitu ex quo cu abiedide fa< niiliiefimul& ort’danatione nihil nohabeat muli plenfi Ex afi no em ctet* ad nihil producedu fi uflus noeducatfe foluifed fic inftituPvt quas fingut poetsicu nafcetef Eumenidas interfuif feducamiSt bubonem in taxo malum omnemceciniffeiic paula timhuncin ftygialotumvndafaaumad omnefacinus malum fempetexai3iflimn:Huiusvtfuperiota difeurtam tepotaifedu 10 em fuitflagitiofiirimus.*vt hic de adolefcentia impudiciffiraa quidem iuuerttute que turpiffima tangamimodeftije mete c6fu= “siquas fnlmgute petulatiapfertinequirentihuc petuedlam te- •aemintuemut.-vtquo magis ctefeunt anniico etiam augeans huvittaiquo plus fit annofus :eo magis ad virtutem debilis: quo msgis^uo confenefeitieo magisvitiorum omnigeneieiu ^Befcit.vt de feniore folebat apiid Athenienfes dici Demadte;demadef Nouemfefe in ordinem'coatulit,nofttum diui piofeffus patris
TITVLVS. LXXVm. «tbfttileges &mftftuta:vt vel Ii*c taetef: vel obfciuaretiqoo^ cum palamfit nonung laudatortclanculfi eft in obfetuatiffu#[„ fed vt c6modius'poffet5pIurimos fallete fna<J tande imnndi. da!impudicitia:inceftitate:3C omni turpitudine foedere nri otdi nis innumerabiles.ld vt affeqnerenadinuenit moduac viaadq teraparatiote*Na&figne ignobilis eft;naturanotus.atdiniti3 fibifortunsemunerafubtili^curanitingenio.Vtei&facratiofm illa demiffa qn^ fronte praefici meritus eftjflc fubtrahens aos nafleriomultadnproprin^nofnrinodotfedfacrilegusfokttif fimus couertens vfumvenundedit.in pecunia commutauitifji aus eft aliquando improuifo infpetatotj numofus.CotimionS (uuenalif ad exercendam virtutem pecimam traduxitme illo iuuenalis la ivmbriborarettHaudfacileemerguntquorumvirtutibus obftatresan cio. gufta dombSed illud audiens Hotatianf irrifionts munusiOd Horatiuf ues^dues quaerenda pecunia primum memori?fatyricumaliud luaenalif demadauit.Vnde habeas:qu!Erit nemo:fed qportethabere.Vbi nonihil aureorum cumulauitico modo inftitutionis diuipatiis Cicero noftripaupertatemcuftodiensiinilludCiceronisinciditvf a fint ea bona dicenda: quae bonos efficiunt malos at malos one Augufti/ ge peiotes.In illude^ Auguftiniavt nonfit malum aurum cfcarge nus tumiquae^creauit deusafed malus homoaqui dimiffo creatoreco pfalrai uirfus eft ad creaturam.Inillud pfalmiite; Simulacra getiuraat fti getum&aurum.Statimenimhifceopibuslatrociniofurreptis fidetf raepius multis ftafla faffus eft arrogantioriruperbionca pitofior:pettinaciot:ne(5homines vetitus;necdeum. Quapo» tuit calliditate aftutiffime petquifiuit:pr?effe MedioIanenfi(|vt non nercitis)monaftetio:pecunia<5 primum corrumpereprss» latorum animos attemptauit.Vbi nihil illo vf$profecit:cum tumin iis effet fapienti*:innocenti*;perfeueranti{:vt nequiret eorum fntegetrim? ac fanflae metes ftangi:debiIitari:moueii lo CQ:ad aliud decurrit aucupiigenus.-vt obfernatibus daretur Me diolani monafteriumiea Afimulans id fentetiaivt cuminde c& nentuales digrederentur ipfe pedetentim infinnatione faflain fuamredigeret couetum mann.ld cum noneft faflumiquod ei* Teretius temeritati multorum obftiterit confiliUmieius calliditativulpi ns.-qujefagacitati virorum prudentiaiquodDauusapudTeren tium ait-Hacno fucceffit alia progrediemur via:nixus eft. pere qnifiuitenim vtobferuanti?feueritateqfipropofita:qninequi letidpatidifficultatisteiicerenfifibiveroquodamodofempob fqn)aturo;quibufda$fuis comlJltQnihus:copQtorib’;comeftd
TITVLVS. uxvm. libns detta(aorib^'ftifurronib’:voluptatif$ minifttis MedMI* 0emonafteriu teliqreJ commedatu-O fi <d fcelerts pIgnauia: (ecotdmneptitudineq! cuiufgadmfttete?;oiie ig lupo comedatS ntepli de^bon^fimillimSiqa cu Rom;no liceret mifi foeminis (flgredirtade bonotfi incuria:inalotfi(j folicimdie illo vetS e:vt folimares ieo ftias excercetes turpitudies orgia bacchanalia ce lebraretaduenietibufcj faSilTimis mulietib»diceretijpcolo^>cul eepphane. gemillud nihil e;quo de teplo gdeillo dixit inuenas Inuenalif litiTaliafecretacoluerfjt orgia t?da:cfieavi<3etipoirettecitatfo a:quibns nollru illud foedare? forderetjputreretij monaileriu fieiushumerisicuftodiaeicurevigiliifijdemadaretur.VtemaA: fidue is cu pfo Ilitudine ac focios poteftiin crapulajebrietatedi» I)idinir(?verfa?:vteftvaniffirn’:infulfiffim’:ineptiirimus:auae tiffimus.-peffimusific oia inftitnta diuerteretin inc6tinetiam:te meritatem atcjfordes. Quidenimcogitatis affiduemifipriela tuiasjvt multis impetetmnlli feruiarf Nonneiam eft auius ve! quadrigentos aureos pollicerifollicitatoribusRomjivtepifco pal inancifceretutf Nonne ftollam;argentcavafa:mitram<g &pailorale iara apparatatJtatus pontificatus curamfibi non de faturumf pellite hocmoftrumomninmtutpiffimumiinyiti! cla coniicite icaftigate patres.Ne feratis veftrumdecus deturpa leihon odiofita medii adiuuent}m hominemjfed pietate in nos lltammoueorreligionemiSKivosobfetuantiafingnlati.FxMe diolano.yii.Idus Quintilis. Synonymain aliquemirritatiua. Hicvteft peffimustfic abs te teiiciendus. Euitada etibi penitus hui’amicicia:qui ab orhi abhorret laude. Vtaibil huicecu virtute coiunSfitHc abs te fitdifiunaiirimus. Adhibe omnemoperam: vtnullum huic immundiiTimo fit tes cnin contubernium. Eae vthuncnebulonem{que ac teterrima effugias pellem. Tanta hiceilforde:vtin quamdomum couenetit.-eamfotdidif finiam effici poffe putem» Hic non modo malus eflifed fnimiciffimus tibi. Ab huius tibi familiaritate cauendnmiccftco plurimumduco: qma&fceleratifTimus efl:& tibi fututus pcrniciofifTimus. Nulli cum hoc commertiumfuitiquem non decepetittnon fea «lletit.-non ftaudatit. Cuius hic familiaritate funduseftiquemnon confecerit defflu itcommodis plutimisT y
TrrvLVs Lxxix Omnes qnijmms Tunt vH confuetudine: tandem in incredij,;, les molellias inciderunt; Tameft hic domi fotif<j vitandus glues qn*dam exitiofa, Vtibono viro giculofn enihihita inoc nihtlfn fumo difcrinis Tamhuncdeteftandum eflie reor g3^monftra oibus eterribile Titulus.lxxix. Inuitatoria ad communem Isdciamfamiliaris. Cummeditationes hic affidue fiant militares ;haftif^ Indatur platOi faltetur:canatur:cupimus maximopere.-vt &tu adfis;cnm amfe 'cotum{vt inquit piato) debeant eile cuncta communia.Inuitt mus te igitur ad hancnuptiarum laeticiam-DuSuri enimvxore kalendis aprilibus ea paramus omniatquae Iteticiam nuptialea exptimant.Q.uod<j antehacraro contingit cuig^Kjratotemhabe mus tamdifertn.-vtnon tamlaudare hunc meritis pofflmnsver bis gadmitatl.Eft homorarustimmo quidem hodie folus.Hoc quotj telstiorem eificiet at(j iucundioremtquem fciotaliviro plurimum deleflatipoffe, gobremfacvt gprimumadnoseaj huius laetici* communis caufa.Ex Mfo.vi.idus Quintilh Inuitatoriaadcommunemteticiamfamiliariirima CS poftridie huPdiei natale meu celebri fim Isticia celebratur’ exittio fote mihi die mfto iucndiora fi pfete &te videto. Quid emmihi fii te fuit vngiucndiffimfi.quis effet odii exultatioe ca muUtutTuemesaifpsmeae.-corculumeuivitamea.itatftefa» eio ad hac comune Ireticiaiuitatntcupiorpvtvbiptimnhacpers legetis epillolaicfitinuo te hucttaffetastvbi &laetabimnii&de multis commentabimur.ExMfo.vtidus Quintilis. Inuitatoria ad communem Igticiam grauis xetme Reguperfatu inftitutfi fuilTe phibet Xenophon focratic’ ille:vt pho adc6eml*tici5pepiftolas amicos iultaret.Hic mos adgtjcosi Europa tradud^e.vt olympiadib^ludistdc megalefiisrSappol linatib^.-qui ad comuneIfticia fuerat inueti Cinguli ex oifii cia inuitarentur.-alii ad cuttedum ad ftadium; alii ad faltanduin; alii ad luiSandum; alii ad videndum laeticisq: feruiendum.pei Minos .eam inuitationemdoIuitMinos angrogeum fibifiUum intrio ptum.ldemmos ad primos vtbis Koman* conditores ftatifli relatus ellHrefic confiderehquavia &opportunitate raptf fisi fabinamo quia nonputeramaximSperfidie genusCibi fiderem pdete quemg :Sed quiafic probet ad communeral*ticiafep« eos iuitatos ee:quifuntl{tantib’iuitatibuf$ vllocoiufliptoP* quitatis genere -Eo fratus rerumexemplo :necturpe cenfe<“
TITVLVS LXX3J jlomtn imitativeftigiajquos omnis«ft jtas /empet admirata? «iaicteadcoramuneinuitol;eticiam;quainegocelebrem iccir jofacioiqft qui princeps nobis valitudinarius dmtms fuerat bic optime nunchahet.Ad harc autem qui prarerat Mediolano finofttorum religiofotum monailerio:vir ommfcelere cumu latusns eieSus eft apiincipejmiiTufip mtenebras exterioresivt iUoVtareuangelico.NSvbi diutius fuae latuerunt fraudes: tan cbn’{{ug demdetei3®fntpoenaf<gproctimimb’luit:vtno modo fama ipttUtur;(bdiEreomnii$fortuna;quamdigneac inique occupa Ibat:piiuatainvinculaconie(ansnung fitliberandus. HECvt candis debet effe noiiris comunis,la:ticia;tum pr^cipue nobis quibus fuit is acerbilTimus aduer farius; quoCj omni eft, femg odio infedatus.gauteobfuerit ordini religiomij vnfuerfe:9sVaierius tft:quinerciatfAcineHmid tandem cognuumeft qd Valerius m-ximi’. eilcomplexus;Lentoenigraduad vindidam fui diuina proces “ ditiia:tatditateqj fuppliciigrauitate copenfat.Verum de princi 1pis bona valitudine cur nonmagis magifcj laetemur qui, afylu Ief anorum omniufHuPtataeftvirtusihumanitas: probitas: fapietiaivt qui hunc non amet.mon colatmo venereturifeiae fit potius qbois fimilis.publicaerat omniu ^hui’ yalitudme yo ta;fapplicatioMes:factificia.priHat* antybiij preces:ve conua kfcere.Tande non audiuit nos folum deus optimus :maxira’: fedexandiuitvtnonotauerifflos:modo:fedafuperis hui’yas limdinem exotauetim^Lpticia hic publicacelebra&cuicum te iatereffe plurimu cupiaraus:volumus te hifce litteris inuitatfi: TtkalendishicfisMaiis.ExMediolano.iiii.ldus Quintilis. Synonymainuitatoriaad cdmunelaeticiam. Accede huc interfuturus l:eticia: communi. fiunt hic publica laetici* cois gratia yotargbus ytitet fis cupio Egote ad hancnofttam inulto comunem l*ticiam. CumnonfciaraielTe tibi communem hanc nofttam teticiam ognitamrinhancte inuito. Velim te iuitatueffe ii? hanc noftre cois l«tfcfpcelebritatem, Cumfimuspronoftronatali comunemcelebraturi laeticiara Waitamuste pariter vthuceas. fac vt ad proximas Kalendas in hacytbe Asnobifcnirt' cornu» ?' noftt* fermamus . NAte qptimS in hancnoftra comune laticiam conferas ;non fUbitramur res nobis iucundtseafdemtibi fieri. Veaicontinuo in hanccommuneterfciam inuitatus. yii
xrrvLVs. Lxxje* Ne diifetas tuum in hac comune Ifticia ad nos aduentum; Si comunis es laetici? nr* gtfcepsauitatus accede ad nosfpeti Nihil fit mota5:quo:minus huc ftatim pficifeate comuni Istii ctae noilrae^interfututus iucunditati. Titulus.Ixxx. Moralis Toluptatumdamnatius familiaris.- Sr«ie»,jm.e Sirenes poetsfinguntfolitas in pelago tamamene canta re.-yteas audientes nihilcjcurantes aliudtfacillime mergerei» tur Nameae Aint illecebt® fenfuumij voluptates:qnibus fedm aiviti virtutis relinquunt praemia. NamfSttu vir omni laude cumulatus ante hacftudiis botwtumartium ^catiffirans; nue in eam concidifti voluptatum fordemivt merito in firenum iit eidilTe fabulam dici queas.Quare fi me audistd: fi te non odifii penitusiexecrare luemiilamiac veluti peftilentem morbum ef fug;e titillantis fenfus cupiditatem atij pruritumme defertayit tutis maieftateideniij acetbiffime lugeas .Ex Mediolano,iii. Idus Quintilis. Moralis.voluptatu dinatiua familiatiffim a. Tandiu lugebis atij macetabereiqdiu interjftas luxutim vet.at bete fordes.Quid emmfoedius:aut *gtius gturpiffimis feruire dominisivoluptatibus ing iplis ac animi perturbationibusfld vt eft turpiffimum ad famamific ad vitam oempericulofiffimB NamiSvalitudinesmal® fingulaenafcunturexincontinentia; &qui ad foelicitatem callisducitihuius perditur pr?uaticatione cui quotiens te ncgauetisitotiens tu®vitae confules atijfam® Exl^diolano pridie idus Quintilis. Moralia voluptatum damnatiuagrauis. j, -Vtinuitarenturad c6munel®ticiafinitimicunai:fuitvetnftif«, a-Jtutg'. fiiiujijiLacedemonioruminllitutumaLycurgoiquicum vide^ tet vrbem pr® dolore peftisiplutimum mceftamiinquit: Ego diis inrmottalibns habendasexiftimo gratiasiqui noftr® accet perint curamciuitatisinoftrof^ redegerint ciues in c®lum; in» uitandofip ad hancteticiam fir.itimos arbitrorivt cum fuppln cationibusintetfintitumludisiinquos ex omni genere conue= ttiant Europ® Afi®<5 incolmivel prmmia fuarum laudum ao cepturi.Fa(iimeilautevtaiIiduediesfexdecim cois cekbrare tur Iseticia in foris platsis &copitis:vbip®ana canetesiingemt nabant Ohe cumplaufu in maxima populi corona. Commodi certe noftri more hucee tuc obferuandu exiftimarunticu noexs tinguedi lua* ca.-fed exaggerad* voluptatisinterueniffet grs’
TITVLVS LXXX lia-vt fi qui^vel reipublic* contigiffet: vclpriuato cmgiqood communemplurimis Ifticiam diceret-Id qui poffunt:vel in huc irce diem imitanturtfi modofunt aut vetuftatis a:muli:aut viri bonarum artium non ignari.Nam rudes;8; antiquitatis imperfc rifnnt ab eiufmodi ritu fan^iffimo penitus alieniNos igitur in rebus foeliciffimis vmhementiflime laetimifi ad coera hanclaeti ciam ea pariter traducamus;quie funtvoluptatum danatiuamfc hil nos furamm ducimus exultationis acceplffeme geftiatur: ne excurratur in infolentiasme in turpitudines incidatur, illienim in iis feiiiuitatum choris cr apul? ac ebrietatibus vacabant:Bac= clio interdum Venerii? feruientes.Nos eiufmodideteftati volu ptates omnemiucunditatem noftram carere cupimus turpitudi ne.Moribus ergo feruatis Apollinis ati? Dianteiin omni teticia Apollo meminerimus rationisilaudis ati? virtutisiquibus polTura^bea Diana fi fieti.Nam turpitudo nulla nos beatos efficit.Affequinosoihi opera decet Solonis illudivtviuendofimillimi fimus dco^c.At Solon Pittacus fapienter inquit;Quideoromnonfequitutvitam.eo^ Pittacus nc' 'Itingit fedes.Omnisimmundicia&inceititas damnat fas mani :ac perdit hominem. Quid autem cuig fupereft; vtTha« les aitivbineqs fam® fatis eiV: nec animiefSi mercatura tang aut Thales nauigatioefthjecvitanoarartamdebemusfvtpericlesadmonu it)abe(re aturpitudineig cupimus meliore rem noftram vendes peticki re.Nihileft igitur tam moralefquod docuit plato)gexectativo luptates acdeteftari malos animorum fenfus.ld vt omnes dece plato reducoimulto nos magisiquibuseft principatus regendoruco raiffa cura-ltai? te fili plurimu ad bonos hortor mores vtvolua ptates detefteris.Ex Mfoidibus Quintilibus. Synonyma moralia voluptatum damnatiua prfilat cumlaude mori ginter illecebras viuete. Nihil eft virtute ptfftabiliusmihil vitio deteftabilins Vtfola pbitate viuntntEelaudesificfolofcelere intereunt. Nulla teseft qua diutius viuant homines gpietate acfide icum «mra vitiorum odio. Quimalos execratur mores omniumeft moralilliimus Boni motes atij malifvt Auguftinus inquit)bonos ac melos di ^nimt;addiuetfa<?gduc5t;velutpaleamac triticum Omnia labefecit improbitasiomnia nutritprobitas . 'thominis vit* fem®(? diuturnitati coducitplutimu virffic omnia delet at^inficitvitium *omabfuntabonismoribus mali gab inferis fupeti.
PhULELPH EPiST' TJhik BEROAUDO