Muy illustre señor. En el pleyto del Conde de Fuentes con su villa de Fuetes de Valdepero, que v.m. tiene visto en grado de la segunda suplicacion.
Full text
3^ 4 jj' Muyllluftre Señor. nía NEL PLEYTO delConde de Fuentes con fu villa dcfuétes deValdepero,que.V.m.tienevifto en grado déla fegunda fuplicacion,eíl perprgftantifsimum Comitis aduocatumita plene &íubtiliter eius iuftitia fundata,vt om alia etiam magnTommitti poffenyiedum tam exigua>& parua. Sed vt nobilísimo Comiti morena geram ,&vt ín aliquo eius ddiderio confulatur.l.tutori.C.de nego.geft. ^fSobrc el tercero yprincipal capitulo ,que el Con de pueda poner Alcaldes mayores en la dicha villa ,que conozcan en primera inftanciaaccumulatiueconlos Alcaldes ordinarios della de todas las caufas ciuiles ycriminales auiendo entre ellos lugar preuenció, yque fe ayan de reuocar las fentencias de vida yreuifta. Suadecur exfequentibus. .. fíSupponendo probaffe ct fundamento,que efte pleyto ycapitulo no es íobre juridicion,porque cita es de el Conde, como la villa fe °u nfuprimera demada,que ael van las caufas en apelación, y 3 flo puede negar ni contradezir.l.quidam in iure.ibi.Suam coaní1no ?po(f c.ff.de dona.l.generaliter.C.denon nume- ^^ecunTHíec eft enira omnium excellentiorprobatio,Roland.con ^eCánume.23.volu.2.&confil.46.nume.io.volu.4, Aym.confil. 61 nume 3Yporque confta que los Alcaldes ordinarios han fidofié 'confirmados porlos feñores ,& confirmantis eft iurifditio autlien dedefenforib.ciuita. §. iusiurandum. ibi.Confirmandos aiitem, &eft communis opinio.vt poft Alcx.per Deci. nume.45. in.Li.ff.de iurifd.omni.iudic.Couarr.praftica.quasftio.4.nume.7.verfi.Prior. Alciat.in.lJe^e obuenire.col.fin.ff.dcverbor.fi gnifi.Y porque mrif ditio in fubditis eft fub predicamento pati,& in territorio fub prgedi Acametito
9 dicamento,vbi,vcl fitus,8c in pcrfona tantum indican tis fub predicamento,agerc, vt inquit elcgantcrBald,in.l.i.§.in initio. nume.2. ff. de oflicio prsfeíl.vrbis.Iudicantis autem perfona,cft dominus iurifditionis ,Se non iudices abeocrcati 8c confirmad, tefte Moiinco.in confuetudinib. Parificn.S.i.gloff. 5. nume. 57. vcrfic. Ñeque roagiftratus. cum fequentib. Eft ergo omnímoda íunídmo noftri Comitis. . «T Yla duda confifte.en fi cita fe ha de vfar priuatiuamentepor los Alcaldes ordinarios comola villa pretende, oaccumulatiueco ellos por los Alcaldes mayores pueftos por el dicho Condeaprcucncion. Et quamuisabfquc titulo legitima prsfcriptionc ct confuctudine,dubitando tarnen Si relinquendo iudicantis arbitrio ,A Cóuarr.diílocap^.nume.j.vcrfic.Inhis vero, le pareció que el Alcalde mayor no podia conocer en primera inftancia .Pero lo contrario,vt exp'edicum in trepide firmat Auend.qucm ipíe corruptc ci tat,fcdcft.í.parte.cap.j.nume.8.&cap-i.nume.i9.Verfic.Exquolo let.Dondcdizc que ello procede, aunque aya Alcaldes ordinarios eligidos por la villa. Yque efta opinión de Abendaño lea mas verdadera, demas que Couarrubias para tener lo contrario, no ac^a texto ni Dó<ftor,fmo parecerlc que no han de poder los fenores poner Alcalde mayor como el Rey.Yfifueffc con la preeminencia real quitando yíupnmiendo los Alcaldes ordinarios en la ciudad ovilla donde embia Corregidor acoila de la villa ,el tenia razón, vt late per ipfum di&onume.j.poftGregor.in.l.2.titul. i.partit. 2. 8c in 3. y.titul. 17.partit.3. 8c probaturin.l.i.8c. 5.titul. 5. Ubr. 3. rccopilat 10, Pero dexándo los Alcaldes ordinarios yponiendo Alcalde mayor áfu coila que conozca en primera inftancia aprcucncion,non eft do miriis locorum prohibitum.vt vltra Abcda.tcnet Abiles in cap. 40. prstor. in°loíf. commiífarios .ad fincm. vbi ampliar in delegato, vcl perfecutorefquod amplius eft)8c vltra cum probatur ín.U.titulo. 17. partit.3. ibi. Pueden poner pefijuifidores losfeñores de algunos lugares.&c.vbi Gregor.in gloff. feñores , ait illam legem effe mentí tenendam pro dominis locorum, Se ha:c fola lex videtur fufticerc ad deciftoncm huius articuli in fauorem Comitis,pues da alos fenores conocimiento cnprimera inftancia con prerrogatiua de embiar pe - quifidorcs, 8c quod pofsint creare iudices, late probar 8c fundat Capicius. dccifsio'. 27. ánumero.33 .vfquead mime. 41. 8c ínter estera citat bonum tcx.in.l.fi ita lcgatus. §. dominus proprictaos.fi. de vfu& habita.&quod creare hos iudices non fit de rcgalibus,fed /efecbus dominii iurifditionisvd’imperij 8c co ipfo qüod iurifdi- »'tir\
tio eft in aliquo, ftatim ncceíTariain coníequentiam habeat poteíla tcm ad conftituendos magiftratus idóneos ad Ulitis executioncm &exercitium ,firmat fignanter Moline.dí&o. §. i. gloff. j.numc. 57.et.58d. 2.Lmore maiorum.l.& quia. ft. de iurifdi. omium indi, cumalijs. Dequcfecolligc quan injuftay agrauiada fue la fentencia de reuifta, en mandar que el Conde vfe déla primera inflan ciaporfuperfonapucs lopucdc hazeroor otras. ffÑeque impedimento eflfe debet, opinio D. Couarru.prafertim tam fupremo grauifsimo Sí fapicntifsimo íenatui. Tum quia fine legcloquiturjauthen.dc trien.&femife. §. confldcremus .ibi. Erubejctmus cumftne lege loquimur.cay Á\\z. \ouCumnusc¡uam inueniatur cautum in iure,nefedevacan.\Á\\¿vn ,&ibi late íaíf. Sí Deci. C.dc collatio.& ftandum eft regula; ,quod dominus iuriíditionis pofsit creare magiftratus ,cum in dominis loeorum non reperiatur exceptio,bonus textusincap.quoniam.in fin. ibi. ^ulla inhoccafucx cepnoreperitur.de cóiugioleprofor. quem allegar Ro.ch. de iurepatro. verbo.h onorificum.quadiio. 60. mime. 94 .&ha;c regula femper allegatur in palatijs tefte IaiT.numc.33.poft Bart.colu.i.in. 1.ex qiiacumqj.ff.fi quis inius vocat.non ierit.& adharrendum eft regula; íicut Bononicnfes Carotio,gloíf.l.omnis diftinitio.ff.de regulis iur. Tum,quiaauthoritas D.Couarru.et ctiam gloff. non eft neceffariafedprobabilis,glo.ind.i.C.dclegib,communis.fecundum Bart.& recentiores,ind.i.ff.íi certumpetat.& gloff.doéi .debét in-* telligi fecundum legem quam allegant Bart. in.l.nón folum.g.fi lib.erationis vcrba.ff.de libcratiodegat.Imo allegationi íurifconfulti non eft ftandum ,nifiquatcnus decidit fecundum Angel. in.l. ff poffeflor. §.ait Scnatus. ff. depetitio. hseredi. Gomezi. in. §.praeiudicialcs. nume. 6. inftitu.de a&ionib. yCouarrubias no alega ley, ylaconftderacionque tuuofaltaenefte cafo como queda apuntado.Tum,quia D.Couarru. tándem in hoc fubfiftit.ibi. Igitur qitidehaccontrouerfia iudicaturi funt b*c($r alia ¿quifiimc perpendent, cyt quid r¿publicófit <vtilius deccrndnt (¡fr exequantur. Yno ay duda alguna, fino que es mas ytil ycommodoála república,tener des btres juezes que no vno ódos.ex.l. congruit. ff. de officio Pnefid. yañil por pnuilegio yventaja da el derecho alos eftudiantes tres juezes .authen.habita.C.ne filius pro patre.& ibi late Boloni. in repcti.y fe los da doblados alas biudas yhuérfanos. 1.vna. C. quando Impera.in ter pupill. &yiduam.l.$.tic¿3.part.3. Yno es de coníidcracion que el Alcalde mayor fea puefto por el Conde, pues, A2que
que en mano Je el aftor yacufador efta -acudir ael oálos Alcaldes ordinarios.l.cum clericis. C. de epifeopis &elcricis. 1. non vtique. vbi Paul.& Iafl.ft.de eoquod ceno loco. Yventájales lera quando los ordinarios fueren padres ¿parientes de fu contrario, tener en la villa juez aquien feguramente yfinfofpccha pueda acudir. 1tx fertim quod quando dúo cxercent iurifditioncm accumulatiuc in oppido vnus non dicitur alium impediré ñeque priuarc,glofl.L>ar. &c£teriin.l.duo ex tribus. ff. de reiudi. Capicius di cta decií. 27. yaísi Couarrubias refpondepor el Conde. Tum demum ,porque exprcffamcnt etiene en fu fauor quando el íeñor tiene titulo, prescripción, ¿coftumbre de conocer el Alcalde mayor cnprimera inftancia yel Conde tiene coftumbre ypreícripcion, coftumbre in dubitablemente pues pórferefta conforme aderecho baftan diez años para prouarla.gloíf.recepta.in Rubrica. C. qu# tu longa confuctudo. Bart.& communiter caetcri 7in.l.de quibus. ffi. de legibus# Felin.in cap.ftatuimus.colu.2.dc maiorita.& obedien.tcxt.in. 1. 5* titul. 2. partit. 1. Yporla primera yfegunda prouan^a confta que diez yveynte años ymas,antes del año de diezy ocho quando le mouiola primera vez eñe pleyto ,el Conde yíus predcccífores eftauan enpoflefsion vfo ycoftumbre de poner Alcaldes mayores, yellos de conocer accumulatiue en primera inftancia ,de todos los pleytua cíuilcs ycriminales,yquceftano fea preícripcion* finopropria coftumbre,conftat ex PauLCaft.in%hdcqqiíbus. nume ro.12.ff.de lcgib.vbi ait quodprgfcriptioeft rerum, &confuetudo morum ,adquiritureninvper cam ius quodamquo república rcgitur,fequitur &comendat Balb. de prxi criptio.i.part. qu^ftione vltima,nume.n.Aretin.coníilio.23án prefenti-ad ftnem.6c pluribusrelatis.Felin.incap.audids.nume.2i.cumfequcntibus,depr£f criptio. fEt admiffo fine ycripraeiudicio,que cfta no fuera, como es,propriacoftumbre^fino preícripcion, demas que paradla tiene el Conde mas de quarchta años ,efrt teniendo como fe ha de tener cuenta íLU fegunda demanda (vt per Comitis aduoLatum eftfundatumlaunque de gracia fe tuuicffc refpeáoála primera, en cfte cafo^náque fea contra concejo ,para ella bafti diez años. Porque el Conde no trata de adquirir iuridicion ,que comofe fupufo toda es fuy a,fino de declarar porqueperfonas la puede vlar, ad extenhonem autem iurifditionis,íufticit prxfcriptio dccem annorum,vt tenetin terminisBal.ind.impcrium.in.ide&ione. numero.ij.verfic.Sedtunc venit.ff.de iuriídi.omnium iudi. text. in hviros.C.dcdiuerf.offi.&apparitonb.lib. 12. 1. i.C. de emancipa. li-
3? L / liberor.l.quicumcj.C.de fund.limitroph.libr.il, Yquandofc trata de declarar baila el vio de diez años por prefcripcion im memorial,quátomas porlaquadragenaria,fecüdú Paul.c6f1.347.nu.14. vol.i. 6oci.cof.ni.nu. 4.V0I.1. Alcia.refponfn2.nu.11. &probatur in.c.cú diled:.& ibi Anto.dc confuetu.8e ind.4.efpaladinar.tit.33. partit.7.& refoluic Molina,libr.2. cap. 6.nume. 57. 8c.58.quod ex eo verum eífe apparet,que en todo el dicho tiem po, la villa de Fue tes, ni fus Alcaldes ordinarios no prohibieron al Conde, ni áfus Alcaldes mayores que no conocieífcn en primera inftancia, de nin gunospleytos ycaufas ciuiles ycriminales ,ni halla cílepleyto fe pufieron en ello. Iurií ditio autem nonperditur non vtendo etiam quoad poflefsionem,nifi exquo volens vti prohibeatur ,vt tenet Balan dióta.l.imperium.i.lc¿tione.nume,ii.verfi. Vltimo vnum. vbiallegatbonaiura.idemBal.confil.439.in.3.partein fin. Angel. &Florianus in.l.hsec autem iura.per textum ibi.ff.de feruitu.vrbano.Bertrand.confil.425.voiu. 4. Yfiendo comoeslajurifdicion del Conde,vfando cnqualquier cauía,laconferuó en todas. l.fiftylicidij.§.fin.ff.quemadmodumferuitu. ammittan.l.is qui vfunftudum.Sc ibi eleganter Alberic.8c Floria.poíl Bart.& Bal. ff. quibus mod.vfusfru&.ammitta.Balb.depradcriptio. 4.parte. 5. partís princip.quseftio^. nume. fin. vna cíl enimiurifditio. 1. vna eft via.ft.de feruitu.ruílicorum. eleganter Roman.conf1l.i98. non eft dubium.nume.fin. Yen eílecafoes fin duda, porque el Condey fus predecesores yAlcaldes mayores ha conocido de las caufas ciuilcs ycriminales ,yporque la villa no ella en poflefsion de fe lo prohibir,fccundum Innocen.&Abb.in cap.fin.colu.fin.deofficio archLidcm Abb.in cap. i.verfic.Vltimo tenementi. de religio, domib.vbiaitquodnonfolumin retiñendo, fed etiamin adquirendovtensin parte,conferuatetadquiritintotum alio non exiftente in poffefsione.fequitur Felin.di&o cap. auditis. nume. 19. 8c Balb.2.part.numc.26.et.27.optime Aymon.de antiquita. 4«part. §.i.nume.57.6i.et.62.etconfil.78.Capella Tolofan.decif.3 23.8c Deci.confi.27i.nume.2.et.i7.8cibiMoline, Vnde etiam apparet quan agrauiado fue reílringir la jurifdicion del Conde afolas las caufas ciuiles,pues la tiene para todas, ypara la vfar por Alcalde mayor,de iure vfu 8¿ confuctudinc nec re<Se contradicit imo eft in fauorcm Comitis. D. Couar. Salua in ómnibus per illuftris domi l