scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Commentarium Beati Aegidij Columnae Romani Eremitarum Ordinis Diui Augustini... in primum librum magistri sententiarum / nunc denuo excusum studio, ac industria R.P.F. Antonij de Aguilar...

Aegidius Romanus (O.E.S.A.)

Full text

TA QS a ie Aut e" i3 ! r U we c-—— i bc E , [NL CNUSM -SPPN SABE 23^ dd eonie E rteore " IA ADI v X EE PST * r BEATI /EGIDIJ COLUMNAE ROMANI EREMITARUM ORDINIS DIVI AUGUSTINI SACRUE THÉOLOGLE DOCIORIS FVNDATISSIMI, | — ARCHIEPISCOPI BITURICENSIS; AQVI ITANLE PRIMATIS, 2 AA AM X X X OLORUR ET SANCTE K. E; CARDINALIS INPRIMUM LIBRUMMAGISTRI SENTENTIARUM NYNCDENVO EXCVSVM SIVDIO AC INDVSTRIA -R. P.F- ANTONIJ DE AGUILAR EGABRENSIS IN SACRA THEOLOGIA MAGISTRI, SANCTA INQVISITIONIS QVALIFICATORIS; BOETIC/E PROVINCIA DIFFINITORIS, ET IN REGALI. DIVI AUGUSTINI CORDUBENSI CONVENTU DE GRATIA STVDIORVM PRAEFECTI - ALIQVIBVS MENDIS CASTIGATVM, CITATIONIBVS, ; NOTA'TIONIBVS, SCHOLIIS, - See den KESOLVTIONIBVS, ET DVPLICI INDICE - ILLYSTRATVM, EDITIO TERTIA4* —- CVM PRIVILEGIO, CORDVBZ T *. ANE MEIN ECL t * XX E M LION X X Uk X X X Wo cer fe etta fF et ier erae e ioa e RS or RSEN. Anno Dni, M. DC. XC. IX, uet | Me ————- NS - CUM o 4 56 0M CNN MENSCH RI ENNDIU UID ovMeSPP M * "CONSER TNEENEE nn "A "T má "em Á TOW , / FVNDAMENTALI- OPRECEPTORI - AD MEDVLLAM. DOMESTICO DISCIBVLO! oo ANGVSTINIADVM €-« "US CONSTITVTO GYMNASIARCHE DAC | BOETICA PROVINCIA | INVICTVM NOMEN. IMMO RTALE DECYS OPTAT i IV pen(itantes, cui noftre imprefstonis primordia ; obflri- - &iori debito fimul ac foeliciori aufpicio dicaremus; mens ti occurrit ; qui cordi femper e(t , libri Autliographus: obvium induxit animum Evangelica parzmía : reddenda videlicet Que funt Cefaris Cefaris Igitur monito ob fecuti refol vimus, reddonanda fimiliter, que funt ZEGIDIJ , GI- DIO: jufté equidem; nam remunerationis [ance .perpen- fa, cui quiüs, quàm Artifici fuxniet artis primitix pro- 04,. 7s. Hibentue? Accinit antiquitas etenim quos fabulofa finxit quarumdani rerum inventores, ut gratiarum penfa referret, ejídém propria in- venta confecravit:olea Palladi,vitis Baccho litabantur, quó accepra beneficia ip* forum redhibitio compenfarer.Sá&tiori jure(FVN DATISSIME DOCTOR) ut noftram in te benevolentiam távare váléamus,ad tuc cel(itudiais aras fundame- talis Theologiz primam partem appendimus, grat& reppendentes, que à te pri- dem edodaa , novo nuné prelo recudirus : quatenus inclyto Opífci, non mi- Dori, quàm proprix induftriz appofita Oblatione grarulemur, Libet in nofiri af- fectus tefferam Davidicz gratitudinis lábia ufürpare: Tu unt omnia: ej quedemas | tu tua dccepimus , dedimus tibi. Ceafemus etiam válde proficuam tanti Patroni eles- t. Garal.19. €ionem, quoniam cynica no(tra etate, Quim nihil fam [scum efi (sit Seneca) quod ^9m. 14. facrilegum non inveniat , ad tui. validifsimam aüchoram , fub cujus &eliet clavo quondam inoffense navigavit doctrina, redire debuit , ut ab etfreni ( focfam im-. minenti) aritarcfioruii borea fe fe raeatur iidemnem. de Meccenate ( quids L v. | . : 7 : du wvoefih ni H M MAS Li E f£. quid refradarij ganniant) fantas cezté aves fibi portendit editio ; uti profanar Meconáte. ET Minetvantfua Xgis protegebat , 1e fuo. Z/GIDIO facta pótentiüs vindicabiturs i quippe velcervicofus tunior , . fen dentatis Tivor tumultuentur in opuy, pro Wredufe, fcuto videantin fronte DocGtorem,eoque, inflar Egidis , non. Medu(e caput; fed Augufiini cerebrum revérentes lapidefcanti Aliam advocatnm (Eminentifs | fime Prefal)intue caufz patrocinium minime expoftblamus;quia tibimet in elys peum fuffcis, qui pluribusin fubfidium abandaíii neque tam altam cliente« la alia, quant tuc magaitudinis ftemroata complent; équidem fanguis, digs nias, fapientia probitas fic exornarunt intér vivos , ut protereà tc vivente ho o a Ww 73 BEL our A A tU ee & KM cofje&emus iüter. Cxlites; Nobilttavit fanguis fine flatu, ex facra nempe tpe ; progenitam, quz templo Dei. tot fzré Columnas appofuit, quot vizos procreas i vit; que prater plufes infulas, & pilea, I Nomanz Scdi emeritüm inoblitz come | . memorationis apicem dedit ,. Martinum-V. in minoribus Odonem ,Colume | nam. Té tyria dignitas ad humilitatis fáftigiuni fublimavit, fudremo ehim Cares | dicaliurif coctul, non creatus quati. ex nihilo, fed veluti ex merito genitus, ine tcr Catholicz Religionis Primates dodtins., & religiofe vitz primas egit; [ Tcomnigena (adttuporeqi)fapientia decoravit 5 quapropter Fundamenralis I nomenciaturam adeptus, Pariisienfeni academtam , quz te genuit, pleno fci&« | tiarum ubere , juvenis adhuc, poftmodum enutri(li ; ut poíteris queas. dicerey j quod fertar Augnílum protuliffe : Medite juvenes feném ; quem juvenem fenes, audies | vut. T'e denique hezbica virtésin(igniVit , quàm inculpati mores, ád véti Imany formata verbajad, miraculuri coàtinaátá probitas atteftantur ; exin ab Authoe ribus Dent emcrita infcriptione pafsim infigniris, Sed quid in tuis laudibug 4 .. morámiur? Fortafíisnos taxante Latino: 2Zeréulem quisituperet ? Vcamtir ergo | Ad Tit.i. Aooftolico compendio: in omnibus te ipfum prabuifii exemplum —Boscrum (pes h vno , in doris, Pa iutezvilete, Ia gravitate verbum fanum, ivreprehenfibile: v is, ex ad : erfo. eft evevedtu, nibil babens malim dicere. de nobis; Qui te Glotiofum- pi& venera» : mur, & Magilizum jarate profitemur, In xternum vive , ac czle(ti luce , Qua E frueris, tuis fave, & tua- foves- ' x cM : PAOsS WE ] : i $ | | f E EA, - : x AR rr RI BOND. cati PEE EE : bd 1 , C vr *" uy [- um EE TUM TEN PONAT S PE : À 'COL Un MNA . ROMAN O, FUNDAMENTALI- ET PVAPVRÁTODOCTORE CONCINVNY ACROSTICE - SEPTEM. ORBIS MIRA, —ACQ VT MIRABILIORI OBSEQV VNTVR.; Pornides ptis by syptus quondam; altior at jam Roma Columnis 9s Cyfpide Pytanides, he tenet alta bafi, &uloffus bodos, 'Dorandius c ore óftentum 3 quam ingens &ic Coloffo | Cobtrivit labiis €olla i inimica ProBis, | | ite oborpius, T - ades Augufiiat j ; tli velat; ainbit Oli punm] Laude fonans, Icon ut Joris illic erat, Pharus NIU guit i ia obfcuris Phars, arcens nubila mentlsi , Cindique, "félbillm quà via recla docens. | éMeulaBalylonis, — y üconcuffà vigent Magni. monimentá Magldst Eng queis Babylon Maeitbus: ind fübeti - Bulcrim Maifali, mna; Rtpor másdi. fas (cd Ais balfá fégia Ziox ibl; Rexnec erat : Farpusa Lux hic erit, Éasnr Dias; cra jácent Lune; labunt capitella Mínervz: "pb it: : par feptem. firma Columna cadat, ad PRO. / & AN ; [e cs, Mad I" TA A] ; e S V, RC -7-— t LL qq73 nec UTNSQWE M T "415 , ! VER AY Y TUO b. Vy YN ENG TS ' 3 (Y. i " i ^ "PRO FUNDAMENTALI DOCTORÉ ^ (0 $30: TRESTITVTO AD EREMITICVM ORDINEM S.P.N. AVGUSTINI COOFXUBTKECTAC TER ROI. ILDEPHONSVM ROMERÓ $T, IVBILATYM, TRÓ DVCIBVS NOSTRIS EGIDA SEMPER HABE, m" ^ CO». lib 3. Fat | 1. (CI quzris codicem, quo ludant. arte novelli, e4 Pro logicis noftris /EGIDA femper habe 1, .Siqueris Püyfiü, inquá naturalia diféant; - — — ; . .: Pro fciolisnoftris/&GIDA femperhabe, - E z 3. Si queris Sophiam ; qua Theos abditá libent, .. Pro thefibus noftris ZGIDA femper habe, 4. -Si:quaris fénfütn; quo pandant Biblia my, Pro rofiris noftris KGIDA femper habe, $. Siqugris Seniurm, cui motüm dogmata credat, . ,.Pto fetulis noflris GIDA. íemper habe, 6. Si quzris fulcrum , quo fándent lemmata tui, . 4 Pro catliédris.nottris /£GIDA feinper-hals, 7. Si Queris clávem , qua Patrum diáá tefigaet, /.5;; Pro ftadiis noftris Z£GIDA femper habe; à. Si quzriscotem , qua Auguftini fenfa proberurg .— Progeniís noftris 4£&GIDA feaipet habe; . Si qu&ris dudum, quo pfeudos limina viter, : svPro fratribus no(tris J&eGIDA femper hal; e*s I 10; Si queris falcem, quà collà tiovántia' trüncdit; | Tto laribus noftris EGIDA femper lab. — — ir, Si queris calámtim , cui deGent fceprrá feüelám; ^. Proregoisnoftris ZEGIDA femper baDe; i£. Siquaris tandem ; quas fümánt leges Epárcl,. Pro Ducibus noftris. /EGID A: femp: habe, gldio X GIDIO ROM ANO: —.. .STEMMA ERECIVM .. PRO .DEVICT. 4 VEIVSTATIS CARIE AB. EODEM AVTHORE . gb eur . VICTOR. VIVAT IN £TERNVM OMNIBVS OMNIA: DS Mtn -— 4 3 E 1. DialeBieus | ! d] x Philofophi- || | ! Ml e, p. 1d: ^ d 3.. Theologi-- | bcati aiBubortnt ad |y Hr TEN E Jo. Bibiu. ! obi ^. ^ | AV! | 4. Tropelogi- D 9L eus, V. 6. Fundamet- |] . 2 tais. VJ. dI ^q. , Arun toa dis TA i2 VIJ. Á j$. Auguftinia. - ]z. mu. VIIJ. eon enenor dde 9e 1 Omniverax. es sd idL43 - E E l. f t IX. br. |^fe. Neomiftix. X | , Politicas (X 4C! ! Monafticus. "o ee ' Nomina Pn esit eie [m Dus : erudi s : CEDE S EE d NV m ES In lib. c Aapicc A Elench;. comment, In artem veterem ... cómment.. pr ir De medio demon(trationis. lib;.. Inlib.Priorum comment. — 7 Jn rs.lib. Mefaphyfic, comm. Inlib. Pofter. comment. | Cuiusgratia. In eofdem lib. que(tiones difputab. Rex Anglorum multa Ordini S.P.N. A4u-. De efle, & etfentia Theoremata 22. gu[l. intota Anglialoca donavit , € con- .NVM. IJ. faxit, —— In$.lib Phyfic. comment, — Ina mre 778 Tee ——— —— — In fib. de generat. eoirups cómnt: Inlib.de Animé. cónim. ^ De intellectu pofsibili, libi r. De intentionibus in medio lib, 1; [n parva.naturalia; commi: 3nlib, de Caufis. comm. De formatione corporis huntant, 15: TEM. De gradibus formaruin accidenta- lium. Iib. f. AM À—ÀÀÀ— ——À0— — vs. CONV M; EZ Vo tadt. The :eologie lib. 6. Quodlibeta varià, — |... De inateria celi coütrá Averroe: libiti Detenforium Contta: Corrajtores o Opes Ium S.Thoms Aquin, Doct. Ans, Onmuia ss inl Fndarift lih proba DE, ( ; -NVM VIf. Expofitio i5 primam decretalem, c. Càp; Firmiter, & cap.Daninamus, de Suis 1n lib, Aritt, de Phyogtomferepiti , ma Trinitate, NVM;. Itj. In priinurà Sect 15.7: Jafecund.Sent, lib.z. In tertiuni Seat, lib. f. Ta quartum Sent, lib, 1. De Corpore Chriiti; & de Sactani; Altaris T heoreimata E EE De Charadere Eb; 14 1 — — De cognitione Angel. qq. De meafüra Ángel. qq. De compófit. Angel. qq. De motu Angel, qq. Deloco Angel: qq.. De Divína influentia Bedtos TE lj De Primo principio: qq. 13. De gradibus formarum lib; P Dc fübje&o Theologiz lib. r.c. Dc re(ürredione mort; qd. 7. Paiií- fiis difputatz. .. | INNVM. IV. 11 i Ín totum canonem Bibliz; & fàffi- cientiam librórum AURI De Árca Noélib, 17; 3 In Pfalóum 44. coment. 1 In Canticacant, le&iones19; . '- In Evangeliamiloan. expof;; ^'^ In Epift,ad Rom. led, $53,557 In Epift: ad Corinth; lib. 2; 5 — In Epiit. Cahonic. comment, 1 incépt, In illad Canoaicz Ioann. Orwe quod — . eftin mundo €vc. lib, t. ; e Éxpofitio fuper orat. Domic, &ía* lut." Angel, Lg cree NVM. V. De regimine Prínci zn m lib. 3. VIRone — nem moralem philofophiam en eft. De defectu, & deviatione malorünr culpe àVerbo lib. 1. In Boétium de Philof, confolat, expofit, . Inlib. Ethicorum" domni; De differentia Etbicz,Politiz,& CS rice ad Fr. Osivetim: Otdin.'S Domihici.' H 1 , Inlib. eecoriofülcora f, Comment, ; t officij Mif, füpet cap. 6d Marthe de celebratione Miflarum; x: .NVM. VIIJ. De gllatinitione, &. prefcléntia gas radifo; & infetno. lib, r, D -Depredeflinac, lib. alium. -De peccato oti&tn, lib, 1; Io Hexametoh lib.»; . —JDe rationibus feminalibüi. lib; H - Inlib. de bona fortuna, éottimenti. . "Omnia Dot; opera peitus Augufliiana "inifaberis, " .NVM. 1i; ' De attículis Fidei; liB-n.. . Ifázoge, five introdudlio Chitlltand Fidei ad Regem Atmenis: jubena . te Bonifac. VIIJ, : De erroribus Philofophorum libr; . De deceptioné, tfad Ds YD NES Conlrá I hereticos lib, 1. quem ipi -pellavit Terrens Jilmen, , | Cou expofitionem Petri Joannis EIU fup, Apoc. jabente E VIDE ib; 1... "pé excellentia. Summi Pontiic, ,€ontta exemptos, lib; r, ANVM; (XJ... be. renintiatione Pape, lib; 17: i .De gratiarü adiorne ad Boni£ VI. lib. rà ercgimine Princip.. Quoniodó R eges poffunt bona Regit "Ecclefis elargiri, lib, r,.—.,- Oratio in coronatione ;Philippt Palhri Francorum Regis .. In lib. Politicorum, coinment, : In Iib.- - Rhetoric, comment, cese BL V MS. XT, .De "Écciei: iallica; poreftate lib, s; De laudibus Divinz Sapietitiz Iib, n Sermones ad Cler um, & populum, Epiftolz notabiles, ' 1 Td &Eb: EPIGRAMMA RESVMPTVM EX MIR£O.ET TRANS: tominaum R. P, M. Fr. . d NTONIO DE AGVIL 4 R, Proviticia : Butice Diffutori, Sacve Ingulfitionis Qualificatori , €? Fun- — damentalis Asidlj Millies decantando Affertovi faces ' o5 JVRE.| 7 )glioe DA Ed f, BDITA dum revocas nigris inonnmehta latebris [IA Egidij, & purgas inclyta fcripta fitu, iu Qui tineas,blattafque inter rixatus. abunde - - L51 in lucem falvas vindicete rediit: . ^. -Nottra tibi 1maltum debere intelligit. $tas,-..). Et accepta tibi commoda jure refeté, 05000 00s Non minor cít horum yirtus: ;. qui fcripta vetufta .. - Reftituunt, quam qui compofuere priüs. à CATALOGVS SCRIPTORUM. EX NOBILIORIBUS, QVIEXORDINE $, P.NLAVGVSTI NIP-ROFESSI SYNT SC co- lava. /zidianam, € [ni domeflici Preceptoris aliquot. opera. diverfis 33 | temporibus vecuderünti ^ 00— jy ENER ABILIS Jacobus Viterbienfis, ob acré; terfum, &. profundum inz genium DoGtor fpeculativus appellatus, Archiepifcopus Neapolitanus; in Cathedra. ParifienG fucceflor £gidij. Floruir per annos 1290.Scrip-. 3h fit (aper Mag;Sentlib.4, quodlibera 4. De regimine Chri(tianitátis lib. 3. Qaeflionesde Predicameatis in Divinis lib. 1. Serm.diverfarum reram lib.r?. , Venerabilis Albertus Patavinus Sacre Theol;Do&or T'arifienfis;füb celeber- rimo J&gidio facris litteris apprime imbutus, ob (an&titatis & dodrinz pratitau- tiam meruit in palatio Patavino firnulacrum marmoreum. aureis titulis exorna- tim, Floruit per ann. 1310. Scripfit praeclara volumina exexatica, fcholaftica, & concionatoria : in Pentatheucum lib. 5.;in Evang,lib, 4, in omnes Epift. S.Pauli Iib. 14,10 Mag. Sentlib.a;Serm.libjg?. —. ss vs: in di . Venerab. Tbomas de Argentina S. T. D. Ordin. $; Áuguít, General, Vir Apoftolice vitz, & clarifsimi ingenij. Acriter pugnavit per fe, & per fuos contra impii V Viclaffum; contra Fraticellos; contra Guilelmürh Okam, & Petrum Corbariam | Pfeudopapam, Florait per. ánri. 1340. Scripfit in Magift. Sent. lib. 4Quztt, in Sae, Script. Serm. lib, r. Meditationum lib;. Epiil.lib. 1. Gerardus Senen(is, £gidians do&rinz ad apices defenfor, faimofüs utriuf- que juris confultus. Ob fingularem fcientiaii jám vita fundus inaudito exem- plo folemniter laureatus, Floruit per aan. 1330. Scripüt irn Mag.Sent.lib.4.queft. quodlibeticas, tractatum de principio individuationis ad mentem Agidij lh oma- hi: quzftiones de intelledu agente: De montibus Florentinorum lib.1. De con- Uactibus, & nfüris Jib. r. De reftitutione lib. t. De prefcriptionibus lib. 1 De ufu« Captionibus lib, 1. Clementína de hzreticis lib.z.De Begardorum erroribus: qug fliones ad Epifcopos generaliter pertinenteslib.i, quaitionesad Epifcopum Se- nonenfem. ARM esto Reason ich! TE Michael de Maffa Hetrufcus S, T. B. in quadruplict Theoloóía eruditiísi- rus, Floruit per ann. r3 30.Scripfit Commentaria in Genef. in Iaiam, & in qua- t&or Evang. De Vita Chrifti Diii lib. 1. De Patsione Dni ex Quatuor Evangeli(tis lib. t. De quatuor virtutibus cardinalibus lib, 2. De tribus virtutibus Divinis lib. 1. De meritis,& efficacia bonorum operunr lib. 1. Serm. lib; I. aliqua notabilia, & quaf(liones varias, ! oy TT DS cmigis Jacobts de Appariiis per an.1342. Scripfit quzit. quodlibet.& qua(tiones Ordinarias, ^ ^ Die Euer iT E ! 252a xsisiay Arnoldus Santins Tolofanus S, T.B. & utriufque juris profeffor, &gidRos. »t xd x A w^ » «ca do&riae defenfor invi&ifsimus, Elorüit pét ánn. 1380. Scripfit fuper Mag: Sent. lib. 4. Deprafcriptionibus lib. 1. De generibus ufurz lib. r. De reltititione lib, 1. | SipRey carpe : ha : Vener.Bartliolornzus de Vrbino S, T.D; Parifienfis, Epifcop. Vrbinatenfis: Vir devotione fiacerus, charitate fervidus, fcientia grandis, facundia fingularis, Floruit per ann. 1340. Scripfit Milleloquium S; P. N. Anga(t; Milleloquium S. Ainbroíij: opus De bello fpirituali; Commenraria ia Biblia, tractatu m dequa- tuor Noviísiams interprecaciones in Evang. Quadragefsim& ;tradatum contra errores tempore Ludovici Ducis Babariz: Kedegit in compendium lib.B, ,£ gi- dij Rota. De regimine Principi, ——— 000 (o ; Venerabilis Alphonfus de Várgas Toletanus S, T. D.- Parifienis, fanáitate, & dodrina in(ignis, Epifcop. Oxomenfis, inde Pacentis , tandem Archiepi(cop. Hifpal. Clarbiit perann. 13 4o; Scripüt commentaria in 4, lib. Sent;inlibros de Anima. : BT .. Vener, Simon Bariügiiedus S. T,D. Pariien(is , coriftans /gidianz difcte. plinz propugnator, Vir probus, fübtilis multüm , & copiofus, Per ann: 1371, Script in Àpocalyp.Divina comimentaria: De Trinit; lb, 1; De viribus ahims lib.r. ia Prio£a, & Pofteriora Ariftotelis lib. 1. De atttibutislib. 1. operà quzdam Joannes de Ripis S, Th; D.perano: 1426.Scripfit explicationes in r, Sehf; Quas compendiavit Paulus VenetusAng; Edidit Bononi T licoreráta B; /Esidij Ion Decopore Chnfüno RE RR oo D^ . . Joannes Dathus Epifc, Imolenfis, in do&irina S, P. N, Áugutt, & B: £stdij Romani verfatifsimus. Floruit per ann. 1450.Scripfit de attributis Divinis lib.r. jn Priora Aci(tótelis lib. ?. in Pofteriora lib. 2. de Potentiis animzlib, t, R.edeeit in conclufiones lib. S, P. N, Auguft, contra Fauftum , Crefconium, & lib; de "Frinit. 1481. ; quatuor priores lib, Phy(icorum JEgidij Rom.ann. 1490; /Egidius V iterbienfis S. T, D. Poéta, & Orátor eloquentifsimus Ordinis Aue guft. Gener, Nuntius Apoítol, Leonis. X, ad varios Principes ; cjafdei Léga- tus à Latere in Hifpaniam ad Carolum 5, S. R, Eccle(iz Cardinalis, l'atriarcha rnani in teliquos quatuor lib. Phyficorura Patavij; Scripfit in . tria . Genefeos:Coramentaria in quofdam Píalmos ad Leonem X; Libellum de incre» mento Eccletiz:lib; Dialogorum: lib. Epitt. Orationem eloquentifsimatb, quar Con(tantinopolitanus, Floruit per ann. 1500. Addidit commentaria "gidij Ro- haboit ia priacipio Concilij Lateranenfis; ELS UPo OUEETSUA Vener. Aufelmus déMonteFalcono Sac.Theologie Dod. Ord,S;P.N.Auc.Ge reralis digai[simus,à plerifq nücupatusB;do&rina,& fanctitate excéllés, magia cut ta & folicitudine correxit, X typis dedit r,SétB./Zsidij.R óm.V citis a: Joanues Baptitta de Tolentino S.T. D. pef ann. 1525. Corréxit, & typis de . je* dit parva naturalia £eidij Rom. Augu(linus Mufizus Tarbi(inus Divinis & humanis litteris f at expolttus,Dau- : nibus juxta inten-' lo IlLgrarifsimus.Per ann; 1$50.Serip(t traQtatum de diftin&tio tionem /£gidij Rom. Ápologiam ad defenfionem fuz doGtring. EVE . . Jofephus Pamphilus Veronentis S.T. M; Sacriíta pape, Epifcopus Sfgui- nus.Per ann. 1568; Plurimüm laboravit ia editione librorüri B. Egidii Roman. Scripfit Chronicum Otdinis FF. Erem. S. Auguttini ufque. ad ann, 1575. De ori gine mülraram gravitsimarum in Eccle(ia czrenioniaruni lib. r, De exorciítis, & antiquo titu torqüendi; & expellendi dzmoóties lib. , Synodum Diocce(anam Signinam; quani liabuit 2nn, 1579; Dé Canonibüs Apoltolorum ramdam Itoman, Pontificuni eruditam dilpatationem: De Sacris Ritibus apud veteres Pontifices in conficiendis & admini(trandis Baptifmi, Chri(matis, & Eu- charitliz Sacramentislib, 5, | | Joaa- Simon de Vngarla pralo dedit Quodlib; Eeidij Komani Bononié anno Betüdrdus Granelfas S, T. D. doctrina, & facundia celebris ; recognovit | priora capita ann.1492. ,& Epiftolis quo- A ——— (5 Joánsts Baptifta: Aloyifiaatis $. T. D. per ana. 1455, Edidit Córáméntàrià Pauli Veneti inlib. de Generar, & corruptione : ejufdem Veneti Iibellam de có- pofitione mundi Venetijs ana, 1498; Commentaria AJSerti Xaxonis in Poft. Ari- ft. Mediolani ann; 1497, Commentaria B; gidij in 8.lib.Pliyfic.ejufdem Quod* lib. ejufdem Théoremata De Corpore Chrifli: ejofdem trádatum Deefe ev efemia, de menfura €9* cógnitione Augelorum Meueriis atn 1$ bs o um arn aod qp | ... "£gidius BonfiusElorentinus per anu. 15 50.. Edidit Commentária JEgidij Rom.inlib.De cess; s PCR CUI AC KAUMDÉRSR aco rl ge, ... Auguftinus de Monte Falcono S. T, D. Vir dodtifsimus, & Noltri D.Scho- liaftes peritilsimus,qui primum /£eidijR om.Sent.lib.fecundo Venetijs ann. 1525. iecudit fcholijsita perpolituni ;ut nosvixaliquidfuffücerimus adjicere. — . — Julianus Collenfis Patavinus recognovit; óc imprefsit Exameron D. Agidij f'oni.Patauiiatar T4495. om mee sani aii ob sMiebscihdé Hesiodi dawn ... Angelus Rocca Camerinus S. T. D, Sacriíta, Bibliothecarius, & Confeffoe Papz ,Epifcop. Fagattenfis, Hebraice, Ckaldaicm, ae Latine linguz peritifsis 1005, antiquitatum perícrutator, Per aan. 1599. Scripfit opus, denoniinatüm Bl* biiorheca Vaticana, plurinia fcitu digna. comprehendens: aliud dehóminatum Bibliotheca Théologica; & Scripturalis, ordinc alphabetico ad promptiüs inve- nienda, & faciliüs intelligenda; qui in Sacram Scripturam àiDD. SS; & praci- puis aliquot Theologis elucubráta font: Coriment, de Sacrofanctó Chrifti Cor« pore , Summis Pontificibus iter proficientibus: praterendo: Comment, de Cas nonizatione Sánctorum i fcholia in S. Gregorij Magni, &jufque parentum ima« gines; &teincias, & à Joanac Diacono fcriptas: Oraculum verfu heroico pro aufpicata falute Vrbi Venet Divinitüs reddita tempore pelis, adventánre aurea 1ofaà Gregorio XIIJ. ád Venetos mifla: Commentaríolum dé .Nuce ad Inno« centium IX, Expofitionem in orationem Donne pp S dnos itk qua malti conceptus feptenarij numeri explicantur: Comment. de tribulationis bus: Commentde patientia: Comment: Pbilofophicum ; ac Théologicum de Cometis: Opu(culum de hiftoria ; & feflivitate Prefentationis Deiparz: Chro« no-hiftoriam de Apoftolico Sacrario: Comment, de particula ex pretiofo, & vl- vifico Ligao S. Crucis Salvatoris Jefu2Chrifti defümpta: Obfervationes in fex lib, Elegantiarum. Lautentij Valle, cum apologia contra cundem pro Boétio de Per« onis Divinis: Obfervationes de lirigua Latina: Bibliothecam Angelicam omnii artium, & fcientiarum refe&ifsimam: Coinment. de, campanis: Interpretatio nem obfcurarum vocum, quz apud S, Gregorinm Magnum leguntur: Opufcu- Jum de mendaciis, ác de liramentis Pocrarum; & Philofophorum per Sac. Script: feenee Opufculüm de facris riribus, necnon de variis lectionibus Ecclefiafticis: Speculum humanz vite Climát;Philofoph. Hittoric,ac Theol. Comment. de SS. Apolt, Petri,& Pauli Przlatione:Comment,de IV or.Pontificis riofninibus,ac mt. neribus, necnon de minifteriis eidem przftandis: Comment, de poreftate fpiritua- 3, actemporali, & de donatione Conftantini Mag. Opulculum de Confcfsione Sacramentali non praíftanda per litteras ad Coafetlarium abfentem: Scholia in u« trüque teftámeotün ad ea comproDanda, quz ex Concilij-Tridentinl Decreto in Sacris Bibliis vulgata editionis corrigendis , tàm lingáarum Varietàte , - ac mus nufctiptorum antiquitate, quàm abthoritate, ac le&ione SS.PP. praftita faerür, Deinde typis dedit fümmam Auguftini T riumphi Auguftiniani de poteflateEccle- fiatica: Commentarios ejufdem in canticum Deiparz, & in orationem Domini « cam, & ia falutationem Angelicam:Ité univería opera S.Bonaventurz,cujus có« mentarium ad lib, 4. Sent. notationibus, indicibufque illuftravit. Poftremó de- dit publicz luci commentaria B, /£gidijRom.imz.Sent. —. — , : ... Dionyf. deSigillo S. T. D. £gidij Rom. interpres exercitatifsimus. Floruit per ann. 1560.Scripfit dodtas, & accuratas annotationes in /Egidij opera, . Hieronymus Samaritanus S. T. D. pec ann, 1617. (amma diligentia recogno- vir, & unà cum vita" £gidij cju(dem lib. De vegimiue. Principum impreísit R.oniae anng dicto, ; E Grei dis Gregorius FalcónitisTtalas pé ánn.t615 Scripfit cónciltattoném céntam [às conim coatroverforum inter D; Thomam , & B. JEgidiümn Arimini anno di^ is V Voitherus Germanus Epifcop.Afcalonenfis per ann.1650.Serlpit exercitium bebdomadale de Vita, Paísione, & R efürredtione Diii, De jure & jas miniáng.íó46, . . wo ! . Petras Damafus de ConinckBelga S.T. D. per ann; 1646, menta edidit quodlibet Ezidij Rom. Lobani j aünidido, - . Jofephus à Villanova Solanenfis S, I.M, Compluten(is Phyficam, necnon promptuarium de Prefcientia Dei ad tti mani Conmplati anno 1670,' ! tede ie E T ... Fulgentius Lafoffe-Tolóffanus S, T. M. fcripfit Theologiam Augufliatanámi juxta genium S, Thome , & B. /£oidij Toloffz anno 1676, ». Fridericus Nicolaus Gavardi Mediolanenf(is ST. M.& Májoris Neapolis ea 8ij Collegij Regens, & nunc in Archigymnafio Alma Romane V rbis Sac;Scrips 'turz interpres;in difciplina S. PN. Auguftini verfatifsimus, ejufqae mentis indas .gator acerrimus, Scripfit in quatüor Sent. libros juxta Orthodoxam ejus dodiri- Dam à F, D. N. /Zgidio Columna expofitam lib, (zx, Quos Neapoli, & Itomz ty pis commeadavit, quibus /£gidianam Scholam maim? illaftrayit; &univerfali inter alia fui monue (cfipüt Logicam, às entem N. £gidij R« Fhilofophia eitifsime elucidare hon difiidimus, rur raa i HnNxt Meo IQ UPPER SPURS UHEREQUIDH CY: 97 " . tore. vefplendens, fupermi luminis claritate vadiae, os , boss ie hBOA rre: . Jamo: Ife eff columma, &?* firmamentum "veritatis, €? vere columna nubis, bcc PRO LICENTIA GRDINIS- c o4 c REVERENDISSIMI PATAIS NOSTRI MAGISTRIE. NiCOLAL Scrrant totius. Religionis Eremitarum S.P. N, Auzufliai, Generalis digni [simi congvatulatio- — Mis Epiftola oblujus operis editionem ad R.P.M.Fr. Aitontum de A guilar divecla, $ EVERENDO Patri falutem; Relatum eft Paternitatem veftram infigne; * — ac laudabile fafcepille opus, novz fcilicet Noftri /£eidij. imprefsionis ab omnibus diu exoptatz, à pancis autem tenta*z, Hinc Paternitati ve- . ftre gratias per nosdeberi intelligentes, id exanimo exequimur , ro- gantes,nt incepra pro virili urgeat, & profequatur, multum à Deo O. M. prz- mij, multamque ab univer6s iandem confecuturus, Cui. & nos, ubi profuturam boftram operáni arbitremini, preftabimus omni, quo oportet findio, magnoque affedu; cun&ofque ad opem ferendam tam infigni conatui excitabimus , ficut certe debetur:& in hánc rem Patrem Provincialeni mionuimus, ut ipfernet ope- xi fua ope, faoque fladio faveat, & cateros adid agendum alliciat , nibilque, quod fufceptum laborem promovere posit, pratermittatur; & Deo O. M. gra- s ad futuram confidimus, & precamur. Diu bene vale; Romz 17. Septeme ris 1699. ià Pateenitatis Veftrx ! x Amantifsmus CES c | Fr, Nicolaus Serratus: Generalis; ..P. M; Fr. Antonio de Agüilar, - Ege. | CENSVRÁ REVERENDISSIMORVM PP. MM.IN SACR A T H EOLOGIÁ . dubiler; Fri lofeph | Leonis Exfecretart; Generalis, e9* Fr, Michaelis de la. Ricca Exciflodis in bác Granatenfi Provincia Ordinis Minorum de Obfcryaritía Di»i Fraicifci in Regali Diy! Petri cenobio Cordubenf, | VM ex coinmifsione Perilluftris Domini D. Joannis Antonij à Vido« ( ria $. Cordubenfis Eccleiie Canonici, hujus Dicecefis Pr ovifóris, & ab — Eminentifsimo Domino Cardinale Salazar Vicarij Generalis reviden2 - . dum füfceperimus Commentaria Preclarifsimi Patris , ac Do&oris Kgidij Romani in 1. Sentent. quod Aurclíüs Cafsiodorus ^de Aurelio Auguftino, id nos de hujus vete aureo, auguftogue filio venerandum reddimus | tetimonium, quod videlicet reverà fuerit, & ex leonino hoc ungue in reliquis fuiffe appareat: Litterarum omnium. egregius Magiller, quodque. in ubertate varum eft,can- Fifsimus difputators decurrit quippe tanqvam fons purifsimus, millá fece pollutus , fed. inte-In Pra: ritate fidei pev[everans , wefcit hereticis locum. dare, üt fefe pofsint. aliqua collucTatioue t fel. defendeves totus Catholicis, totus Ortbudoxus imvenitir , €&* ia Ecclefiá Domini fvavifsimó fugi ,Sed & rotundé in eundem quadrant teria. illa epytheta ter Magno Au- Lib.i; de S: guflino, Ecclefiz trimegiftro à Claudiano Mamerto tributa: Cheyfippus Av2umentandi aun As E i virtute, Zenon (enfuum fübtilitate, Varro "voluminum magnitudine, Nam Sabellico tefte, e "Egidio poft. Aurelium Auguftini neque plura quifquam. ia^ Divinis fcripfit, meque. accu-"Tom, 1. En- Vatis, Quadrat & Magui Parentis ; Maximique Dodoris in generofüm pullàm, nead. fept, ad primigenium difcipalum percelebre illad encomium , Ruperti exaratum ca- ve do fettim pofuit fpieutia. Dei, Neque enim aliter per quatuor jam fzcula meritó Confer Sandi cap, vaflet: DOCTORIS FVND ATISSIMI titulum, jaro olim fibi- à Sorbona dtibntat eser c - 25 tertíamque 3b Augelica, Seraphicz " immediátam lauream ibi-fuiffet adeptus: E* Tritenz, ut pote Qui nibil. ediderit tranf vev[o calimo, aut cenforia irzula disnei. — 05 - es Sm | SI qua ergo tantilli nos Doctorem tantum ; ultra quatuor jan feculeOn i. o orons In qua thvostim in ejus elog, bi bi Catholico irteprehenfibllem habituth, (mmo Auguttiniae fcholz irtefraga* bilem | Principem pene à triginta ante obitum annis folemni totius Ordinis cal- calo decretum, hujufque intemeratum,innumeraque fapientum proie foecun? dum, vel minima auderemus een(ura inurere , nos potilis fciolos, ac teres rarios, vel lavidos, & efrontes proderemus, Cenfura ergo noftra hzc eft, « gidium,& hoc ejus in 1. Sent, Commentarium omni proríus carere cenífura: uri de fatis commilfo muneri fadum irl pütavimus, fi nova, qua fub przio eft, edi- tionis exemplar nobis exhibitum cum. veteri editione Veneta deanano Domini millefimo quadrigente(imo.nonage(imo fecundo exhibita pariter. conferremus, ut per loca plurima ferió contulimus, & ubique fidelem invenimus. Qnod nim iategro Do&oris textu ad unguem retento, clariori methodo , elegantio- ibus typis, ii(que corredifsimis prodire geítit opus, ejus veritati non derogat, fcd fplendori confert, majorique legentium utilitàti, ac volüptati, Et. meritó ! quidem; ut Przclarifsimi Authoris tam probati, quàm vetufti , ejufque emerite Pal. 103. Y* (cholz pro novo adventante faculo; renovetur ut. Aquilz nunquam antiquan* ; da juventus, hastis cures M pU IM DcqNÉE E LETACIMADPT Hoc auteni tàntü abeft ut fcholis reliquis, vel przjudicio fi t,vel querclx futurum; quia potiüs ipfis fore debeat pergratum , quia & proficuum, Quidni enim, fà fundatifsimam Jgidius condens feholam,; ab Angelico fui Magitiro diffenferit gx eod.C ia quibufdam ( ut Ariitoteli quondam, quod in. Ethicum proverbium abiit; E eod.Cur- s cicus Plato, fed rmagisamica veritas) cüm tamen tanta id animi deprefsione; z àc modeília fecerit, üt. ampliüs illam refragando extulerit, quàm fuffragando valerett: obte(lari quippe. folitus, quód ipfum in iis przcis& non fequeretur,in fx predi&to quibus ingenio impar nec mentem aflequebatur, Quin & (fi quid eidem 1cholas Curio; detraxiffet Àsgelicx, plus proculdubio ei contulit , cüri 1n Parifienfi Acáde- cord mia adeó periclitantem; ot ab ca jam jam profcribenda videretur, etuditiísi« 3. fchol, 5,5, DO, fidelisimo & incluctabili. defeaforio in lucem edito, nutantem illam aus ue maafuris, Ia juniores vero fcholas, Scoticam nollram, & Mediam, nee in« vidus efle potuit; nec hottis haberi valet ( quin eti utcumque. talis dicendus ve« niat, novit utraque cum Romanis: Aofcere vel ip. bofle virtute ) imó , ni fal- limur; € germinature Scotiez non pauca femina- jecit; & Medie exoritürz att« te lucana fax quoad quzdam ipfe przivit; Cüm veró fuz invidus Alexauder Pa- trem Cornelium Curtium Magni Macedonis Hilloriographo tam cleganti4 parem, quàm nomenclatura fynaonymaum , elogiaiten fuerit fortitus, fupervas lpudD.Hie cancum erat contra Horatianam fententiam, lamenque innatum: In fol»am. lig^ T centra d ferre: at ninilofeciusia przcitatum ditifsimum JEgidianz fam gazophilaciuni P.agien, (devoti (bi, faifque ) Minorite duo totidem minuta mittimus, que fequun? fib, s.cap.ó. für, —. kein dt n Tu : Ns | M Primum.In Hroibus quidem maxim? locum babet pervetüttümi illud Pén7 tametron, facris equé,ac profanis abund& comprobatum hillorijs : Con velim. qu^ vebus. womina («yz fuis; Vt. autem. in Cordubeníi celeberrimo Philofopho qnidam putant, noi folüm nomen; fed. & cum cognomine egnomen ia fima .totum prztuliffe virum, feor(im. veró miras ejus proprietates ita uc quati an^ tonomaflice ab infigni Ince. Lucius , à foliditate moralium fententiarum /£nets» & à füpremo fato Senec; id. fe necans, tam emphatice, quàm prognoftice füe^ IT rit indigitatus: ita plané Authori Priacipi,de quo eft fermo , aecidiile putamus, eed dem (gain oo Videlicet, ab side didum (que vox & medullani, feu cor arboris; & CDzIH. ptum gnifteat, precipue Atricanum ) non tam quód à parentum aliqao,ve QURE püctano nomen fuerit mutuatus, quàm quód fignificatum P gn Ki T TUE $; totius namque Philofophiz, ac Theologiz tam integre ; quim aufta medulla. ,. eam. ex cathedra, & calamo abundé propinaverit» * & Quam fime fii lione didreit, fine. invidia .comarmnicet: imo ubi mere probabilia tractat, topice quidem arguit ,fed penéanalytice ad objecta refpondet, & ob* | .. jieibilia praoccupat, Quid mirum? Cüm ubique Africana, domzeftica; peg thoritazive firmavit;in primo gradu,priiinoque fplendore retinuit ,in zvum ufs . t2ll fcutàtus zgide incedat, itaut memoriter Augtftinum tenuiffe videatu£ , core Que ipfius ingenij confimilis filiali penetrafie fagitta, ( De quo ulteriüs ad cal- «em ) Vtramque ergo xgidis fignificarioné abfolvens, quam à parentibus ac- «cperat magni nominis umbram, fapientia lumine có amplius conípiciam rsddidit, quó & propriam, ab aJijs quidem nominatus, fed à (e faQus /£gi- QE GS ov Aonel p DET V c demmc COURS Nec difpari "certe energia di&tusipfe ROMARYS, qualem habuiffe ortum 3b Vrbe patria, terrena foclicitas fuerit;at evafiffe & fide , & fidei validifsima éefenfióne Romanüm ( quod cáro & fanguis revelare non potuit.) czlefie fiitfe Videtur taciti oraculi fatum, rcapseé donum. Tandem idem COLVMNIVS 3gaominatus, ut qui à IK omaais Principibus ciarifsimum traxit originem , ae pco (temmate Columnam, bafsi firmatam; in clum erectam j & capitelli in- hiantem in fuperpenfam coronam: ille vero in adeó heroicam fapientiam genti« Matt, t€. v; 17. Mitium traníitulit, at de terreno cxlette reddiderit ; cüm à fcientificà bafsi Furie earifsimus audiat ubiquésà Columnz veró,tum redlitüdine, tum: rotunditate - re- &itsime, ac eredifsimz fcholz pro capitello fit, cui principis corona pro- pendet; —— | jcrieiienie —Ó "By s. ocn ., Jam pfo fecundo fibi perfolvendo fiotiüs , quàm offerendo riiinato, quot; quantique Magnus Egidius prafülfétit animi dotibus, muniifque( przter Do- &orale) etiam gravifsimis, qua tantz fapientiz accumulant authoritatem , ad» duatfp'eadoreni;ac ledurorüm düm benevolentiam conciliant;aviditatem exci* z "ant, compedio innuimus. Füit ille à pueritia morigerus, ab àdalefcentia cor» . Ex PBlej &atus; à juventute Augu(tinianus Eremita; pierate clarus, modeftia .exquifitus, giaíte anto ftudiis inidefeffus, idgenlo perfpiéácifsinio, ac indelebili préditus memoria : dig- t;&o. nus undiqüe, qui ab. Angeliti Áquiiátis ferula; & à Magni Patris Auguftini re- gula famme Theologie; füimmie qué virtutis in fimul laureatus Dodor evaferit, Hinc Philippo Pulchro Galliárurn Principi fácropedagogus . Primüm , dein x que eidem ore tenis; po(teris. vero Regibus (.De regimine Péincipm evulgatoli--... Ex eod bello) chriüianifsimz pollitis dedit normain, mirumque adhuc fuper(tes dem, & Gor collegit fru&urm ; in Curia Lütétiana preciptie, Totius deinde fui. ordinis Gendiponos Clau- ralatü tam fedulus,quim idvitus, (i6 &effir; quód Numfuam plus incrementi accepit Ov- Es atque — do Augujlinianus, quas fub hoc Prefeélo, quem à fapientia, C fanclitate, duabus profecto ve- Bioviosd ligionis gemmis, totus Ovbis -venevabátur. (2i | OEMIGDTE (400007 cann, 1:87. . inde etidm obtinuit (quod. vix. quántiéumqué plures à refrágantibus hinc EX Fodem diets NT dete cRec a en : ; 1 : XM ;4 Curtio. Principibus, illinc Doctoribus obtinere potüitlenr) libro tamen apologetico, qué E L] . De vetuntiatione Páfe. infcrip(it, quo adeóvalfde Cocleítinianam probavit válidam; ac Bonifacij VIIJ. fuecefsionem legitimam ; ut qui parim aberat; quid à Roma-. na deturbaretur fede, ex tüné firmiter; ac pacaté Eccle(iz habenas fuerit mo- eratus, Qaare ab hoc Bonifacio benefetor ille & Bituricanis infülis Primatu .À- quitánie cobóneflatus , qualité. Auguftiniánz (ux. domui pracífe iam noverat, & proe(lendó profuerat, Biruricen(is diligentiam habuit zqu$ exactam, atque Proficuam; .imó &totius Ecéléüiz Catholice , éüm cecumenico , Viennenfi Concilio affedit (ub ClementeV ;pauló tamen ante à przdido Bonifacio inS.R E. Cardinalé cooptatüs (ut (trenü& emeritá de&orarctür parpura;eamque viciísim ip- fe Condecoraret ) fed Pontificis motte intefveniente non proclamatus, fücce- denteque fua non immatura , quia imó toto vita decurfü maturata , .à bafi Theologicatum virtutam ad Deum ipfum,per éolàmnam Cardinalium ad cali cardines, per coronidem vero: heroicarum moralium ad immarcefcibilem co« ronam pi? creditur evola(íe Columnius, Avenione fepultus, fed Pariofos dein vanslatus: unde huc. Epitaphiumréjus transferimus, quod: cx €o conftet premifst duplicis locuples erarium minuti pauperculi pro /£gidiana clariísima & fapiens ila, & fan&titudine, pede ce cr JT HE Io Comm P-u Hic iacet ( ubi ampliüs illuxit, qui inde máxime 6b ipfi pofthumus füpervivit, cnjus füper(titum librorum catalogus paginám excedit) aula movum, vite munditia, Archiebitofophie Ariftotelis perfpicacifsimus Commentater, clavis, 9* Doctor, Theologia lux, in X^ eodem in Bin Triumphum con : -—£ v4 * « T 4 M (4 ey [: * » "- ?n lucem. veduceas dubia , Prater: ZEGIDIVS. de. Romas: tui obit: 4uno. Domini 13516 . die 22. menfis Decembris. Cui ctiam non minus i forte & ampliüs, arridet epis cl. parem, vel-füpparem condifcipulum, & Cocremitam Auguílis " cinB,& concinne adinventum: - — ut Patris. Augufli, [abit durea pectus, .grammain v T'riumphi. 1. Ua dod: ! Pythagore fenfu (£gis alumna) tam: (Magne Tri : s ce tit tibi po[tvema. quondars moriturus in bová uraphe). Et genium liquit, ingenium que fumum. 65 Tandem przhabitis tam editionis, quàm operis. approbationi omnimode ; && refpe&tiv& Authoris Fundatifsimi pufillo elogio, ut proprio judicio, falvo- melios ri, (übícribimus in SanQi Petri Regali Cordubenfi Minorum Obfervantium Coc«, nobio, die 15. Novembris 1699. | Fr, Io eph à Leone, Sacre Theologie Letlor, Fr. Michatl de la Rica LeClor Iabilatus, €? Ex[ecret. Geuevalis, gii. Excuflofque. Provincie. LICENTIA ORDINARIf. fic Carhedralis hujus Civitatis Corcubenfis, Provifor ; & Vicarius: N^ Do&or D. Joannes. Antonius à Vidoria Canonicus Sande Eccle3.- Gereralis ejus,& totiusEpifcopatus ab Emiaentifsimo:& IR everendifsi- mo D, D: Petro, Divina mifericordia Sanctz Romana. Ecclefie Pre(z bytero Cardiaale Salazar Domino nieo Tituli Sanct Crucisin Jerufalein,E pif- copo hnjus Dicecefis;&R. egisCófiliario &c.Recoguito primo Bi£gidij Columnas - Romani libro tuper Mag. Sentent; quem nunc .in lucem edit admodüm R., p. — M. Fr. Anrooins de Aguilar in Kegali Conventu Divi Auguftini de Gratia hujus - «Civitatis, Diffiaitor Boeriez Provincig, & Sanài Officij Inquifitionis: Qualifica- tor, &infpeda Cenfura admodum: R R..PP.. Er;-Jofeph Leonis Le&oris Sactm | Theo:ogie, & Fr. Michaélis de la Ricca Ledtoris Jubilati in. Regio Divi. Petri Conveaütu. O:dinis .Miaorum | Divi Fráncifci: & quod nil €ontinét álierniunz. | anno 1699. P Si inh & I Doclor. D, Ioámes Antonius &Vicloris, A | De mandato Dii Proviforis Andreas Martinez Balcarzel; * e "E 1 t E SS — Ej 24 h Oonoxv nr o i g ft ) 5, AN. C -SVMg -à noftra Sán&a Catholica Fidé & rectis moribus, licentiam concedimus, ut "e | : - pis mandari pof(sit , & niandetur in quocumque. hnjus Civitatis prelo, & de. - Anuó in lucem edatur. dictus liber. Datum. Cordubz. die 24. menfjs Novembtig | "y SVMMA LICENTLE REGIJ SENATUS: H5 facultátem Mag.Fr. Antonius de Aguilar Auguftinianus Provincie Bectíce actuali A à Difmtor, c7 [an Ynquifitionis Cfficij Qualificator vetmprimendi (inter alios). librum |, primum (uper Mag. Sent, Beati /Egidi; Columue Romani, Aychrepifcopi Bitwricen- fis, C Sencle Romane Ecclefie Cardinalis: ut latius conflat ex privilegio Regali dato Matriti 4lie 14. OCtobris, anno 1697. coram Tofeph Francifco de Ajuiriano. CENSURA REVERENDISSIMI P, M. F, FRANCISCI DE AVILES ORDINIS S. P.N, AVGVSTINI CASTELL. £.PROVINCLZ, [ Cin Collegio. Incarnationis. Adatriteufi. emeritifsimi fiudiorum | Regentis. V VSSV Regij, ac fupremi Cattella Senatuslegi przlo datum recenter volue $ men fuper primum librum Magiftri Sententiarum, Authore Noftro Funda- «B. tilsimo D, /£eidio COLVMNA Romano, Archiepifcopo Bituricenfi , & .o CS RE, Cardinali; à NN, Rmo. P, M. Fr, Antonio de Aguilar Boetice Pro. | Vincie Ausutlianz Diffinitore actuali, & Sandia Inquiüitionis Quelificatore;fide- Ti(simé cum vetere exemplatum; Ingenné loquar, Mente femel, iterümque re- volvi cenfurgan virga fit commiflà mihi minimo, licet devotifsimo, ex diícipu- lis Eminentifsimi Authoris? (à) Non eft difcipulus uper Magiftrum, Omnium. docet... ^ Maximus; virga autem cenforia (upra e(t, quod judicatopus, Ergo benevoli fu-* (3) -. premi Senatus gratulandz: (b) Indulzentie iftud eft, won judicij, . Quid enim Fidei Ca- Lug. cap.6j tholice difonum inveniri ; judicarique poterat, minufveregeudis moribus ap- "i. tum, in opere DoGoris, quem merito, rot poft probarifsima volumina edita, fa- c..." s €ra Purpura veftijt; & (cientiarum cefebertimum Sorbonicim Emporiam D. Fii- ,;, ^ difsimi (c) Encomio decoravit s; tandemque fidelifsimi ditcipuli Przceptoris An- (c). « elici? Cujus & vive vocis cri(talino fonte potavit;& puro corde retinuitsejusenim Trithemiug 1 apietiz clari(simas aquas aperto,nec no editoMarre defendit,ne audaxiimpüdent- que earü quidáreprehen(ivus Oxonien(is calamus immundus perturbaret.Jure er» go Pdipiman COLVMNAM, 6» Aminten ANGELVM (bi Aoteügnanos elegit, inftar Dominici Populi, (d) Augattinianus, ut in via fapientiz ducatur. Vbi eni COLVMNA hzc defit, ANGELVS fequatur Àquinas,Sacer Nolter Ordo flatuir, ... (d) (c) Fere nobis. hucufque defüit. du&rixita COLVMNA ..; edax enim,rapaxque Exod. cap; tempus volumina alia abícoadidit, alia: devoravit; fi quz tamen facre 'Theolo- 1 n- 19. gie reliquit; potiüs (fas dicere) fedium, quim ftudij defiderium conciliabant; EE antiquifsimis enim characteribus edita vixintelligibilia, quia ferme illegibilia vi- WU E &ebantür, Zelo en. Augulliaianz gloria zelatus fapienti(simus Editor, non hor- sum, ;. rYens,fed abhorrens aliquorum linguas Infipiester clamantium Recedant. "vetera, no- *4 [int onmia... opera Scliolatticas: fáfipiente?, inquam, quia (f) Sapreutiam omnium anti- Quorum. exquiret [abiens, Nobis prateatat Thefaurum. hujus COLVAEN/E duree. fupcr... (fy bafes argenteás Sententiarum Magillri. collocatz, -Fuadati[simique Do&oris (b). Fun d ^ Eccl, FN WICIITA etevna (upra-PETR AM folidum PET RI Lombardi trulla redifsima.nixa. Me-39. — — ritbergo abíeoaditim hueafqne "Thefiorüm, S (üteum Gregorio(i) loquo). (s). In agro difciplinz caleftis Aogufllolang ab. Editore inyeatun, iterüm nom ab[- Eccl. cap: :'Ondit, fed generose pandit, Divi enim Gregori) przcepri memor , .humilisque " ^* n- *7« fervator, non ibi, fed COLVMN/Z quarit laudes, Ideo ergo trique debentur, z. ? S id Fs xui ILU : 3 UOS IIR YER S EbrR AE : ibide Quis veró dignas folvat Purpurato Mapiftro pto féminata doctrina *- Minimus Pobre £x diícipulis, & confratribus ejus, nec proferre polum, nec potens proferrem; nil . y enim prodeffet Encomiaftes, quia Laus n. ore proprio nos laudat, -.O o loria- Protopa- Matth; cap; rentis (apientifsimc Fili , emines qui czteros inter, Honorificentiaque Popalino- 53. & D. ftris (1) Zdedet te alienus... extraneus, Eruditifsimünr Sabellicum: audt: Poft Jturelizm preset. z- "Auzuflinum, neque pluya qui(que rn -Divixis fcvipfit, meque.accuratius- /£oidio ^COLVM- E d u NA, Quid amplius !. Cerce nihil, dum miraculum D hm facrz Augu —— | AL. T (ina 4 dec o (1) fino in Parsnte Eccléfizrénovato, (0) COLVMNA in Jtgidiana. propagaturi "Proverxap. (0) ejus ergo. ductu, die)noduquefcientiarum viam percurremus reto tramite; Sabellicus tom.?. lib.:». *chriustamen; quia politum, :& ab omnibus vetuttifsimi ;przli defc&ibus depue (n) "ratum, additifque remifstonibus ad Noftros fapientifsimos Magiflrros JE2idia- Matth. eap. ^ i $. b.n. a5. Quid cuco4AGNuV MV SUA taped n ioi0 nius sati y Meo SORS CQQUUPAKATIONIS.SVMMA, 0. Ll "Horaris ar. A, Dominis [upremi Senatus. Regij Caffelle fancitum fuir. unsraquamque . bujus. libyt: phl- *ePaedca. [7M luram venditari po[fe oclo. dipondiis, €? ^00 ultra ; ut ex eorum videri licet decreto . ^^ Matriti expedito, die Vs. menfis Decembris. Ino. 1699. Et certificatione Da] 7ofcpl Feane o: fitum. Pag 689. 3ibir y, qui centinens, ege qui contines, Pàg:.69; 1D. rà imáginislege magis Pags /$11.1.b 8. fpatio requitebatur, legé requirebat. Pág. $19. hice gionem figit lle in corporc ut for» E ixl Haamoiege maiorem ta 161 du fats lege ftat. Pag, 771.1.b.ro.credet, lege crederer.. Ibidé .. "X1. propofitionis,lem poli o. ,. ni in xv Sent, er* his mendis vefpondet fuo eemplárisMateiit die v.s Decenibris, dno 1699. NT 128) AM. ) EHUIEBPUIB IG icut Ds afephi del Rios: dt o AD xit " OI v Ik. PE gems i AD LECTOREM. Q«45)309 4229N NOVAM LVCEM PRODIT /£GIDIVS ROMANVS; (A ON JSt antiqua Augullinienüum lampas, quz paterno Magri Au- guflini jubare propriüs acceat2 , olim ejus Eremiticc fa- fmiliz pre!uXit, tofámqué Chrifti Eccle(iam colluttravit. Prito,-& fequedti fac ir?aüdiarionts fzculis, qux nofire faluti$ faeré decimum tercium , X decimum | quartum, multos Orbi notifsimos habbir preclare difciplinz ecdi- pintores pfoptigdatiant, feafa introfpicicbant, ne dpices,ut «€ | leraca fai. a4 0 Mem job:s. — detáte hand potuit, eofqué pée(ignáns fugillavit: Fabricatoves zzendacij , € cultores. - perverforum dogmatum s vtinam. taceretis, ut. putáveuzinl effe fapiéntes.. Contra iftos ve- terátorces, qui in diesferpunt vulpinantes, vineamque Sabàoth clanculum de- "molilienres, véteranos excufcitare, eorum fcripta blattís excitere, mature dicta- "ta perpendi petneceffum eft; ne devia fübtilitate illectum , vulgüs terminos, . quos Patres pofüerunt, tzanfgrediarur,in pericülofosque diducatur 'anfraQug: Jerem. 6... Dómino per Jeremiam reclamante: Jsterrozate d» femitis axtiquis , que fit^via bo- n4, CP ambulate inea, Fore igitür proficaam. publicz utilitati noftram editionem fperamus: in ea (bone lector) invenies antiquam, fanam, folidam, (ibiqüe per- Seneca lib. petuó cohberentemfententiam: invenies;Quod ia Labieno cómmendabar Sene- 7o. dec- ca, colorem orationis antique , vigorem novas; Invenies Philófophorum , Ece mat. .clefizque Patrum peraptam cuilibet rnateriz eraditionem, prafertim Augg(ti- niiadefeffam ftudium, eoufque medullitus indiyulfum,ut quód de rhetore Spar- fo Portij Latronis difcipulo ajebat Seneca;quód fcilicet, Viebatus fuis verbis, Latvo- He mis feutentiis : Id ipfum in noftro ££gidio mirati non definas.: utitar equidem fais dem. "Simplicitas, veri ftidium, ob(equtumque, fidesque Mont. to: Grata. Deo, Grcustlis conmtida. tegiporibus. QE falut, Pront valuimus hoc ópus.accuraté. edólavimus, nam exemplar carie poe | tabu, 125. pt Ir : III Yrs ee e pe obtrdtum , 3c inidarvetéroum | chara&teribus incomptum , atteate perles gimus, fideliter tranferipmus, multoties recognovimas, ut-inoffenfam luci da- remus, Antiguatas breviationes, quz legentibus negotium faceflebanr, | ad apicem verbis, extricavimus:S. P.N, Auguttini teftimonia ad Parifin firi temporis perpolitam imprefsionem retüituimus :- Autborum & fac exaratis r& pagie nz citationes ad margine atrraximus, ibique fparíim affiximüs aliquot fcholià, ác fum auariola, faciliori textus intelligentiz ,. perjucunda : quafttones non in mie nis principales, fedin articulos fubdivilimus , in quibus remiffiones ad aliquos | verbis, Auguftini veró fententiis, Stylus fimplex & perfpicuus, nam Dochwga - Prov.r. — pradentium facilis :, laquit Salomor,. cni Montanus accinit: am.nos« ex noftris Dodoris aíseclas, & ad quara. refolutiones adjecimus probieviori fenteatiz captu: quibus exequendis , quot furhptus expeadimus, quor molef(tias cxantlayimus tibi audire exofnm, nobis recenferefuperflaum, Prieluni conorüée ter preum nominabimnus : acriterenim dimicatum e(t eum mendis ;-nbi raca victoria, non parum cum. typographis ; übi magna patientia, nós Ícpiüs; quàm folia , incuria, quàm trabe prementibus ? exin quod laboriofius. conquerimur; poít tot prolixas curas ; tibi adhuc curandum circa errata relinquemus *- quae forüità in páüctora abirét;ni arduuni quoddam (tudium;lubricum fibi vendicando. ; ab incepto peufo rios ar [ anftuliffet.Sapremo Domit. no Jeíaü-Chrilto , cui nori, & pro cujus gloria aufpicati funt, ahicdos confecra« tempüs, ab Incepto peafo rios arripiens in patriam tr inus, Ipfoque adjuvante non, dcterriti, pott primum librun e(t prz manibus, fecandum ex ordiae, & ad quartum. u(qu éxcuffum tibi poliicemur, |. pec. 1 fententiarum; qui; € vel nufquam ante Ovid, lib.s- oos uo Da placidam feffo (1er amice) manum; - trift.eleg.te'. | s 23 POET ^ "nmEÉpDS. rv i» yg y ; $C Hi BÉ oA d uuum 7 jr. -DISTINCHONUM , .QU/SSTIONUM; PROLOGI QVSTIO J. Ari, , Vtruni omác , quod con(ideras —— ,. turinícienia ürfubietum? | ^ — Fol, 4t, I, Vtrum 'Eheologia fcientia com munis, velfpecialis fit? IR frt; 111, Quid fic (übie&um in Sacra Pa- ina ?. LAU Y "PROLOGIL QVAST. IJ. "frt. I, VtrumTheologia iubalternetar ali« 10. cüiíciedtig humana? I3. 4frt, 11; Vtrum Theologia fubalternetur 3 alicui fcientia? I6, rt, FT); Vttui Theologja fübalternet fi- ds bifcientias humanas? prus-17$ «frt. IV. Vtrum Theologia fit fetentia dig nior alijs fcientijs humanis? 18. «t V, Vtrum Theologia fit vna fcientia? 21« «Ut. VI. Vtrum Theologia dicendd üt Ícientià neceffaria) a : PROLOGI QV EST; IIJ.- cu frt, T, Vtrüm Sacra Pagina fit fapientia? i$, «frt, 11, Vtrim Tlieologia fit certior alijs: J" fcientijs? TM us donas «frt, 11, Verum folus Detis doceat eam? eir. TV, Vtrum Theologia fit fcientia péa- 23e 17. 18. Qica, vel (peculativa? | 306 DIST. . QV&ST. J.. «t. 3; An fruitio fit voluntatis adus? 36; «frt. IT, Vtrum frui fit a&us elicitus ab ha« , DituelartatiS ||... 08 38, ert. 11 P; Cuius potentiz fit vti? ... 40; a 039 aguas Te Ebieiso? 17 s XKt. T; Vtéüm folo Deo (it fruendum ? ái. dfrt.1T. Vtruni tribus Petfonis . vna fruis -.: | tione fit fruendum? 6) 43. COMrtd In Vtrum Deo fitutendum? . ^ 44; rt L'Vtéum Deusfruatu?. 70 46, «frt; I; Vtrum Des utatür áliquo? 47. ,, DEBLIE. QVEST. J. | 4r; 1; Vtrum (it dare pluresdeos? $1, *. 4r, II, Vttüm Deo conveüiiat pluralitas -— ,, ttributorumi? . COldnsis v d.944 4rt; ITI, Vtram pluralitati attributorum rcfpondeataliqüid in re? $$. «ty, Vtrum Divinis attributis refpon-. deat aliquid ex parte rei ut proximum fundamentum? inus -o$6; 4t. IL Vtrum memoria, intelligentia ; &c | & 4t. vt, Nevum pluralitas. attributorum fit folàm ex parte intelle&us nofiri? 59. E QVIEST; 1565s. | 4tri; T. Vtrüni Divinz nature unitàte (er-: : vata polsit efe ibi pluralita$ fuppot- torüun? — . [^ | 61; rt, II Veram Divina füppofita differant .. Ie,velrationeíolüm?: 2e. 63 DIST. UJ; PARS J. QVEST. J. 4t; I, Vtrum Deuui pofsimus cogaoíce-,.-- re in hac vita? ELIT - 67. frt. IT; Vtram Deurn effe t per (e notü? 69; 4t, I1. Vttim Deum effe poísit demon- - ftrari ? ERI XL fà 4r; IV, Vtruni per rationem náturalemi - poísit Trinitas demionfttari? Ju UM THQOVASTZ VIE. Lr a. 4rt; I, Vtrum reperiatur vettigium Dei id - ' . creaturis? 74i «rt; IT, Vcrum veftigium fumatuür per ' Comparationem ad eflentiam ; vel. .... Perfonas? eM T 755 rt. IIT; Vtrum vettigium equaliterin — , ,: Omnibus reperiatur? 76. frt; TV; Quot (ünt pattes veftigij? 275 4r. V. Vtrüriiü omnibus reperiatür ve- ftigium ? h giog w9; dirt. VI; Quorum fit cognofcere Deum perveftigium? — $t, -: DIST; jJ. PARS IJ. - QV.EST. ). 4frt. nic. In quo reperitur imago? $4. 4frt; T. Vtrüm memoria pe£tinéat ad inta- "Gu Binem deis oL i5nail Bam in 4frt. 11, Quomodo in ménte ; notitia, & , amoreréperitur imago? . LEY 4t; 111. Refpedu quoram obied'oruin -Áütimago Trinitatis ináhima? ^ cr QVEST, IH. 4frt; L. Vtrum fituná effentià ánimo in homine? ;2U1T eid msi. do rt; 11, Vtrum anima (it fü potentim* 9;, Art, D , V trünr potentíz oriantur ab 28. ma: j Art IV. V erani anima fe femper intclliga o WM i $7; 88. « Voluntas (int xquales ?- INDEX, Svr. IT, Vtrum memoria, intelligentia j & voluntasfint tres potentiz?.—. rt, 111, Vtrum una, pocentia orlátur ab "alia ? 100, ldrt. 1V. Secundüm quid magis reperia- tur Trinimas? An fecundüm poten- tias; opos n actus: DIST. QVEST. J. Art, T, Vtramin dom litigenératio? ^rO4. frt; 1I. Vtrum generatio fit in-ómülbus Perfonis? 10$. "rt, 121, Vtrum generatio ficinTilio? 107. Wirt; 1V. Vtrü generatioado fit inPatre? 109. QV.EST. 4J. rt. iiic, Vtritn itafit'vera : Deus ge- nerat alium Deum? IlO« QV EST. 1IJ. 4r, 1, N trim alíque propo(itiones de 99. 102, -Deo affirmativa fint verz? I13. «rt, M, Vtrum natura Divina de Deo pre-- - dicetur in abftracto? 1i$. irt, III. Vtrumaliz perfeQiones , qux J funt in Deo , prxdicentur de Dco -:. in abüra&o? "uer, DIST... UV. QVEST. 3. irt. Y. Vttü generare magis propriecon* veniat Deo, qui eft terminus eflentia- lisin concreto; quàm Patri ;. qui ett. ^quid relative dium? 7-757 o 119. Lyr, Y 1, Vtrü ifta,effentia generat;fit vera? 12 1, etr. TIT, Qui it caufa faifitatis huius pro-^ ^" pofitioals: efferitia Senera?^ «^ 7123. udrt. 1V. Vitrürin his; ia/quibus Datura." -predicatur in: abülradto de fuppofito, pofsit aliquis atus competerefüppo- /dito;quinoncompetatnatürz? . 134. vit, V. Virum efientia pofsir elfe gene- irationis tegminüs: | 7.1, 116. .QVAEST. Tj E Bn. E "UB Filius fit de fübftaatia Pa- «128. 13 Q. -ifri$d c 1:90 9g At. — Vtram Filius fitex x nihiloi DIST, XJ. QVEST; Jo Zt, I, Vtram Pater: ingeni Filium na- tUra 50705 (€ fo40* r5 utr. TL Vtruni-Patét. genzer Filiuni ne- SEBates. [a] ios Lorp QVAST. | Ap; Myr. 5 Vtram Filiüs Procedat à Pane per roodum artis? 50000 137: rani. Vitro Pater genuerit Fillüm yo- untatc? ^ 13$, HI, Vtrum fit vera: Deusnon gene- rat, cum ifta fit vera: Deus goncrat 140, JDIST. VJ. . QVET. dur t UN Zi. 1L VtrumIn Deo fit it compoft tio ge- zr. IL'Vtrum anima fit. compofita? An. 1. Vtrum potentia penerandidicat — quid, vcl ad aliquid? d4f frr, 1i. Vtrum potentia i Divinis cica- tur univoce de potentia. geaeraadi, «X creandi? 14 QV.£ST. YJ. Art, Y, Vtrum in aliquo: fit potentia ge- nerandi;cui non competat geüer are? frt, 1, Vtrutnin Fillo fit potentia :gene- randi? rsh irt, HL. Vtrum fit eadem poteritia, per quà Pater gigait, & Filius gigtiitur? irs $i 4t, n Mg inDiviols potsidr efie: pISrass lij: L$$ DIST, VIIJ. PARS J. QVEST. ss | 44r, T. Vtrume(lefic propriüfoliusDei? rss trt, 1I, VtrumefleDei fiteffeomniü? ^ i60 QV.EST. 1j. : rt, T, Vtturn Deus (it menfura omtitum fabftantiarum? r6n Zt. 1l, Vtrum Deus fit menfura omniü entium: ks Art, 1I. Vrrutn Deus dicatur menfüra - entium proprie? 164 QV.£ST. Jj. 1" Zn.L Quid fit eternitas? ré 4irí.ll. Vtrum alia à Deo menfürentur zternitate? - Y»di sdyt. TII. V trà Deus méfüretar cternitate?: 17,5 4t, IV, Vtrum verba. did icum deDeo ..« dici pofsint Tj dtt. 3, Vtrüm Deus fit linca Yg$ £ft, I1. Vtrü omnis creatüra fic mutabilis? 176i DIST. VIIJ. PARS IJ: QV ST. J. Zt. 1, Vtrum in Deo fitcompofitio vire ^ tutis, & fubftantiz? 5329 rt. NH. Vtrum in Dco fi it cópotitio effe, & - eflentixz? r3 neris & differentia? RI 4n. 1r. VtrumDeus fitfumme fi ienplez 385 VESTvidyooc- d. L.Vtrutnomnis creaturà fit cópofi " 187^ 1 2 dt. TI. Vtrum anima fit tota in bor parte corporis? |... | DIST. IX, QV £ST;- M Zt. IL Vtrü generatio diftinguat inDivinig 196 Art, Y. Vtrum Filius fitaliusà Patre?; 198€ "rt, TT, Vtrum Pater & ui Soi" dic | plures xterni? enn 3V X 354 4n. I. Vtrü Filius f t ctérbalifer gen itus? ol irt, M. VtramPater 6r prior Filio? 5 aol uel | e. L vus inDeo fit potétia generandi 143, ddr, UL Vuum de Filio dicatur meliàss fem | à , fg 2o ENDE m femper gignitur, qnàra femper geni- .. tus et, vel gignetur?. Sec MOS DIST. SES QU-ESla y dit. 1. Virum aliqua Períona in. Divinis - procedat permodum volunratis ^ 208. rnt, CU CEDObéi ae uer 1LEIQ dnt. 10g, N cum Spiritus S. fit nexus Patris, & Filij? . Q0 2H. Ait TY, Vtrum Spiritus $. fit proprie no- inea Perfona? |... 114. QVEST. 1. it. Vtrum exitientia in eodé fei to creato poísint diflerre folo numero? 216. 4t. 1T, N oram in Divinis pofsint efle plu- . res Spiritus San&ti?. .. : puer 17 4t. T 1T. Vtrum inDivinis fint tantüm tres Perfonz? 219. DIST. XJ. QVAST.. Ant T. Vtrá Spiritus S. procedat e 2334 4t, HH. Vtrum relatio inDivinis ditinguat . fecundüm elfe! i epp s nap Mr Li. VtrumSpiritus $ dutfanerepup àki-, lio,(i non procederet ab: eo. v QM STA SIR sos an. 1, Vtrum Páter &ilius fpirent SEES c S.inqaantuní plures? /,229, "Art IN trü Pater & Filius fpirct Spiritü S. .ov. prout fanfunü fa effentia? ss veladaliquid? . . rt, TV. Vcrum Pater & Filius fint pares fpiratoresh i: ; A46. es csDIST; XIJ. /QV.&ST. xis EA virt, T, V trum generatio Filij (it prior pro» :.7» cefsione Spiritus Sanctis. EE ot255. frt. H. Vcrum Spiritus S. priüs REM à . Patre, quàm à Filio? 240. . — OV £ST, . 1j. Art, VtrüinSgiritus S, procedat magis à 0. Patre,qüàm à Filio? .... | Vert.T I, Vtrum Spiritus S. prie à Patre medianteEilio? |... EN a£ DIST XH T.- QVEST.. z 4t. I, Ntrum ia Divinis fit: Sec di * 149. At MN t iaDivinis fint plures paepísto- i ; nes rcaliter. differentes? rr dE ASQ At, 1T, Nirim ii Divinis fint. plures pro- ceíslones,qaàim dua? ainpmV I ade SE QN EST«adfambsttsi 4r, J VtrüSpiritus S, pofsit dici . Put 154. «trt LIN trüSpiritus S.pofsit dici. ingenitsi: $T* ore; DIST. XIV, . QV/ESTE: o]ss trt LV tüSpiritus S.r&poralitér procedati60. «Urt. IT. Vtrum proce(fsio temporalis ponat in numero cum &terna? | a62, 1I. N trum Spiritus S. pzgpuis dicatur a- Art.L Vtrum Filio competat. mittis 226. 331. Arts EET, Vtrüm- ygtusipiraniva dicat quid,. e 2331. ! bm 34$. . 2 4t Vtrüadus dile&ionis. cliciasae] jin no- . QV.ES Te bo E Art, LV trum ode S.detur icundin £s 2: veldfecundüarfua dona? .. C. O1907)004 An Ji, V trüSpiritus S;detpriu omni. dono? 66, Art 1I :VirumSpiritus Sidetur priüs;quàm. (s ejüsdotid, vel. &converíoi.^. s 169. Art uli, Nerü miniflei Eecletie pofsint ia» Spiritum SanQum?- AH DIST. ...X V; 4 PARS. T; QY £ST. PR * "Art. Virum. inDivinis fit thiísio?- | 27. 4drt, T. Vtrum mifsio ia Divinis dicat quid notionale;yel. e(lentiale?.. 226; pOVAST; ee er Att Vir toti. Trinirati. cópetát pitt ?7í, Art A1, N crü toti Trinitati cOpetatniittere? 279, Avt. ILE N team, Divinis aliqua Perfona ... mittat fe ipfam? ; ». x Art. LV.N téum. Spiritus, mittatFilfum $4, DIST. XV; PARS IJ. - SES J. - D RSS Art. I LN crum mifsioFilij feparetur: à mif- f£one Spiritus Saná- óthü21. àéq. rt, I1, Vtrum mifsio Filij poiss dici z- Tergaes Ex 24 491, -QVAST T "n1 2 f. ids miísio Fili fit ad M ordrba creaturas? 2 94. " Art iL Vr mitoPerfonarum fuerit ple-- -hior poft incarnatione, quànxante? : 96, rt LV trü pet, mifsionéDiyingPerfode i in mété anima ab(trahátür' à Corpore? : DIST; XVJ/ 3QVAEST,S duin! E eR fit dare mifsioné.' vifibilem? 300. Art LI Vtt calis mifsio vitibilis fad fubrit -—^. ad P'attes veteris teftameati? . $08, ! u OVES Telle pr I Vtenra Spiritus S, appaftsé elis rit in fpecie rationaliscreaturz?: | $05, 4rt.LL Vtrum tales fpecies effent effeda . ,minifterio: Angelorum: -. 25.408, Art. LI. VtrumSpiritus S. ratione mifstonis vifibilis posit dici miror Patre?.,.—.. $19 BIST. XVIJ, . PARS ]/: QV EST. ), 4 97. ,, bisàáDeoaabfqd. aliquo habitu fmedio?. 516. | p^ IL Ntrum fit; necefle dare habitum Charitatis in aniniaad boc, quód di- - Jigamus Deuni meritorie? die : -QVST. Alan ; dni. I, Ntvam Charitas fit oblati va ace "Cldensbs sso 34s. Ant. Vitrü, menfura Chiseltaris aims fecandüm meliora , xel Ieiocc matü-:* | ralia? 317. QVAST., - I tenis | 4r. VtrüCharitas exCharitate diligatur? 19, rt. INDEX Ivi. T LVtrum Cháritas pofsit cognofci ab habent??- ^... 332i DIST. XVIj; PARS IJ. QV/ EST. J.. dre. 1, Vtrum Charitas pofsit augeri? 337. Árt.I, Vtrüm Chatitas augeatur per addi- ' - tion& alterius Charitatis^ ^ ^ ^ ^ 340i rt. 1I I, Vtrum talis motus ad perfe&tiore Charitaté proprie dicatur aügmentü? i 44: 4r IV.VtrüCharitas quolibét a&u 2ugeatur?3 46 sri. V. Vtrum Charitas habeat (tat Iri aug- meüto? | | OI2EGT Br 348; irt. ult. Vtrà Chárirds pofst nündui ^. ' s$1; DIST. XVIDI& -QVEST. ]. frt. I. Viramà donum id Divinis dicatur cf- fentialiter? f ; 355 trtil i, Vtrüm foliSpititul S; coávéniat ra- tio don? - MEL 3:57. art LE LVtaniSpititusS.fi£ donum; ln ^ - quo otinia dom dantur? .. 359. trt. ! V, Vttura Spizitus S, fit eo donüni, quoDeus | 361. rt. V. Vtram Spiritus S; pofsit dici Spiri- .tüs$Tioügte (103 OIDHHERHEPTIUT VI deg, DIST. X'X. PARS J. QVEEST. J. 4trt, LVcrü ia Divinis fit ddre equa.itatem? 366, 4drt; lp Virum in Divinfsüt iiürua zquá- ^ litas? is 379. ES Ed QV.EST; I. m ai 4irt; T. Vetamrin omuibus atrendatur ziqua- litasia Divinis? 37*. ZrlJ. Virum ternitasdifferat ab alijs. — menofuris? 374. rt, 11. Vttam iunc aiternicatis differat ab alijs nunc? - Art, IV.Vtrü IYDivinisfit magnitudo? — 380. Art, V. Vtrü anaPerfona. (it in alia? 383. DIST. XIX. PARS DU. QYVEST. J; rt. E, Vtrum 1o Divinis fit tótü univerfale? 588. Art t I Vteü iac Divinisfit coti'integrale? 390. QV.EST. IJ. | Ari. T, Vzramtveritasfitia rebus ; vel in . quo cft? " 391. tit. TL r'trü omnia fint vera unà veritate? 395. Ar. M. Vtrum pofsiacefle plutes" veritates zicraz? pug proe E DON DIST. XX. QVEST.J« frt, AnFilius fit omnipotens 2401. Art 1i Vcrum potentia generandr compte- hendatur füb omnipocentia? 40$. 4r AT. VitiiEilius it equalisPatri in potétia?407 3 "A 8, rt, 1V.Vtrum ia Divinisfitordo? ^ ^^ 410. - | DIST. XXL QV.EST. J. Ari. 1. Vtram didtio exelufiva addita uni relarivorum excludat. reliquum? 4134 "rt, IL Verum. hacfit Vera, solus. Pater: tfi- Deus? - Als. Ari AL Vici hxc fit verá, solu? Dens eff Dozs?418,. | | QV EST; 1f. ài Art]. Vtrum hac (it vera, Pater €? Filiss C Spivitus Sanélus func folus Deus? 2: "DIST. XXIJ. -QVEST. jJ artt tea Deus (it nominabilis à nobis? | 415, irt; 11, Vtram Deus fit nominabilis pluri- bus nondinibus? ^. .- 4173 Ztrt; ML. Vtrum aiiqua nomina pofsint dici de Deo proprie? anu zirIV.Vtrü divitio , que ponitür In Vittera, deDivinis nominibus Git bona? 431. . DiST. XXHJ. QVESTIO Ty; irt. 1.Vtrü fubftantia differat ab effetiria?43 8, Art, YLVtrüti nomen; | Perfona, po'sit trant. ferrtgd Divina? 7269 441. At. IL VreürtPer(oda fignificet fub(tantiagm; . .* welrelationems — —— ^ "E0601 446, Art. IV. Vtrum Perfonaá pluraliter predi- ectut in. Divinis? ! 450, DIST. XXIV. QVEST. J. rt. I, Vtrum in Divinis fit untras? 4$$. Art; 1T; Vtrüm unitas in Divinis dicar po: . ^ fitioneni, vel privationem? 458. Art. THILN teü inDeo fit aliqls numerus? — 464. Art. TV.N tr anmeras fn Divinis dicatur (é- —— cundü fabftátia,vel feéitdi relatione? 497. d B: OVAEST?- Tz Art. LN tr inDivinis (it diverfitáe? .— Ari JI, Vtr$ hoe nomenp;Triáitas inDivinis - -- dicatur eflentialiter? ||, |." 471 DIST. XXV. QVAEST; trt; 1. Vtrum in Divinis, Perfosis, it nomen. communé» 4 WA U.VIE 495. Art AE, V crum Períona; proüt habet effein. | ^. Divinisfit quid univerfale* ^^ ^^ 479; Art ATE Vtrum diffinitio dePerfona;quat: dat Boé&tius,fit bona? don Pi T dh QV £ST, 1j, | "rt Vac. Vttum Pérfona in erzatüris & in- ^ Deo dicatur equivoce» 4854 CSSUOIQVUEST? TE! E irt, Vnic. V trum tres Perfonz inDivinis pof- finfdigütfes re 0 0. 4519 -'^ DISTSXXVA'"OWVEST.]. o6 Art. Lytrü hypoftafis reperiatae inDieinis? 491. fit, IT, Vtrum hypoflafes Divia& reponan- tür iaeffe per relationera? 494. 42 Ta frt, VIL. Vtrum, amotis relationibus per intelle&uni, remaneant hypoflafes 497. Lii i99 HON EST C Dou "fir, T.V trüm celationes originis (int reali- ter in Deo? | : $00. Avr. A. VtriPproprietatesDiving fint tres? $03. 10599DIST! XXVIJ.-QV.ZST. J. rt, T Vtrüm quatuor relationes- id Divi- nis "470. . J 25, | €————— INDEX. E nis pofsint dici quatuor res? s 09. 4n, I5 V trum Pater fit Pater quia gererár, vel generet quia Pater? $14; QOEREC. QUERN, o us. 4rtL Vtrum in Divinis proprie reperiatur (0 Verbum? ; : d MEE TENES - $164 4t IN cumVerbü inDivinis dicatur cffen- ., Ualiter,vel perfonaliter folüm? $18; 4hrt, T, Vtrüm Spirirai S; coinpetát ho- ,, men Verbi? eec apr iQ atit, IV.VtrumVerbum femper dicat ref- |. pedum adopusi.. $12 .s& DIST, XXVIIJ, QV.ZST; jJ. | 4nsLV c inüafcibiilitas fit notio Patri? $16; dert t L'VGU m ingenitus dicatür fecundu. fubítantia,ve] (ecütidüm relationem? 530; Ar lll, Vtrum innafcibilitas fit conttituti- Ya Perfonz Datris? $ /$334 - dedi ice s |OQVZEST. 1]. iileni 915331 4t T Vtcü diffinitio data áb Hilário deima- giae fit bona? ,11on 305 wrilorg 25; rt, L Vtrü imago inDivinis dicatur effen- tialiter,vel perfonaliter folüm? | $49. Art lr, Verü folusFilius dicatur imago Pa. tris,prout imago fumitür perfonaliter? $$0;- ., DIST, XXIX, QVAST Art I, Vrrüm una Perfona . cipinni alterius? jc — "frt ILV trum fit una iótio inPatre &Filio, Prout fpirant Spiritum Sanétum? ^ $56, MAH VtramPater&FE ilius fint unü prin- ^ — cipium Spiritus Sandi? . ..... — $$, Ar TV, N crü principiam ia Divinis dicatur... univoce refpedu Divinz. Períona &- " , L] e $4« refpedu creature? FTU, CEA. DIST, XXX, OWVEgSTogeeves Ar. Vctom aliquid dicatür de Dco rela« -,, BMEERTSDIBOIERS on Ug Arti IN c relationes temporales fint in , DEO TEAITEREP! eetauiov pii BED e 4n, HIN trim tales relationes fint ín Deo fecundüm rationem, .. vel fecindümi . modumintelligendP /——— 5$ Art. IV N te hujufmodi nomina di&a de 63, , " bebe Deo ex tempore" figüificent Diyi- - s; Ramrelationem?.. ..;. $71: . DIST, XXX], QVAST. f. Art, T, Vtrum in Divinis zqualiasfitrelgz — Ti. len 4 aisiéiig! "n 4 :$76: Art, Vrrumin Divinis. fic dare plnres ^. | simu, wl Edd. pofsitdiciprins . . 4t. L,Ntrum de 4rt.1. V trü appropriatio Hilari it bóna$- s $5; rt. 11, Vtrum fit bonaapptopriatio Mtas P. Ni Auguftini? stib pre IHE" DIST, XXXI. QVEST. J, rt; 1. Vtrum Pater & Filius diligaatfe - . invicem Spiritu Sáncto? doentggsa 4t ALVtrüParer diligat fe ipfüSpirita S. $97, dri 11 LN tram Pater & Filius diligant nos SpirituSando?» m 600; vio Pita SOVAEST TT, | 4t, L Vtrum Pater fit fapiens fapientia genita? ^. VHS A EV ROC .. GO2. Arti ll. Vtrum Filius fitfapiens fapientia | ingeuita? p. -— Momibos; .O| DIST: XXXHL. QV.ZST; 3; Art. L Vtrü Proprictas fi ide quodPerfóbatro 4t, IT; Vtrum proprietas fit ide quod | c(jehtiasealil EET. iras uideienDD P Max An I Vtrü itt duo nt compofibilia.auód relatioües dillingbant Perfonasrealiters ^ . & tamen à Divina efféntia diff-rant fo- | EUM c9 o3) 761$6 , limratione? ^. TI kn VICUS Art AV. Vtrum proprietates (nt in effentia.- &inPerfoni? ^ € 611; Eoo ce GV PST Art... Vtrum actus proprietatibus? | — |. inopan rt L Vtrum liceat de-notionali contra- - ría opinárifine peccato? XR eis. |. DIST; XXX'V, QVZST. Y... 4r. VtrüPetfona fit ide Quod eflentla? 619; trt, II; V trum. Perfona ditterar ab effen- yt tiaratione? — .- dixcpG I PRETI. Art TEL V etm ben& dicatur : tres Perfo- — nz unius & ejufdemeflentiz? .... 6344 ieprcurda AME Bord y rosa qos. Deo aliquid pofstt Hi cT. *tranfumptivé? | ^ - isdsbipD 0364 4r. TT Ntram à rebus vilibus translatio Xs" s. fleri pofsi? 638. 5 DISY,XXXY.QV(EST, Jp — n 4n; Vom in Deofitciegnas ^77 642. Art HN crüDeus fe ipfum intelligat? 645. Art. IHI; Vtrü Deus alia à 4rt.JV.V trum di(tiacté catomnià? 50000 4t. 1, Vtrum (cientia Dei & (cientia no. ,.Hradicanturequivoceà. éd; Arti 1L Virum fcieitia Dei pofsitdici ^ - NLGLUDERL o ANREUNÉ 657. — GBISI, XXVI QVescpo n7 Zhi. crü Deus cognofcat finguldria*: «66r, Art. L TV. tfümDeus cogüofcat mala: & fe cognolcatt: 17647, proprie cognof- Art L VtrüresinDeo exitan? QV 5S- notionales competant .. | o0s624. 616. J. Eo ! | Me dd DUCI ejus cognitio terminetur etiá ad vilia» 666... 668. $854. UT e eil A iV haa, iu "RN Om .. QrsT. Hj. HV LS yg; X. Veeum fie dare ideas? 646. Art, II, Vcram (ic dare plüres ideás? 63t. "rt AIL Vtrum idez ad fcientiarti pra&icarm: vel fo. culativam pertiaeantí | 675. Ars. IV. fuor fit idea in Deo * ? "638. DIs'i. XXXIIJ. QV EST. T b "Art T, Verum Deus fit in febuscreatis? ' . 638. Avi, TI. Qraibus módis dicitor Deus effe in rebus? ^ 685, Ars, IET. Vccam Deus dicatureffe in feipfo? ;....687. QVZST.. IJ. ges. Iit I, Vtrum Deo conveniat effe u jiquet. 689. «rt. I. Vtrum effe ubique fit proprium foliusDei? 690. 4frt, IIT. Vtrà effe ubiqueDeo conveniat ab etérao69 i DIST. XXXVIJ. PARS IJ. QV.ES. J. Util, Vrrum Angelüsfitinloco* |. 695. Ari, I], Vtrum Angelus pofsit effe ia pluribus locis . fimul? 698. etre, Il, Verum plures Angeli pofsint effeinuno —— oco? 70t; | Qy Ast. Ij. | Urt, I, Vernm Angelus moveaturt T 703. ert, II, Verum Angelus, cüm movetuf; de fiecef- Lfitate tranfeat pet: mriedium? ; 7306. Ufpr, Ii. Vtrutmn. Angelus, cüm movetur; moveatur in rempore. velinftartti?, 5709. DIST. XXXVII I QVEST. Y. 0 grt. 1 Vtrum Divina fcientia lir caufa Much MNUDECA atri I Nt fíciédtaDelfrüniformist ^ ^. pA ORT. ino: n 35 art, I. Vttum Deus; fciatonon. eitis 39173. Att. II, Nerum Deus (ciat enuntiabilia? ^ 4.718; dert ir NtFam fereaciaDei fit inflibife vel n utrum | . s füturacontingentiacognofcantur? ^ "^ — "730, suo BIST, XXXIX QVAESTU TU t trt, I, NUS Deus pofsit non fcire qid: fee (50936. | iz. II. VerumDéus pofsit feire$quod nonfcit? — 758. ^r. IL. Virum Deus pofiit fcire infinita: . MIL. ha " Vitifri Divina Providentia fit idem RD. , fcientia? 151 | 44 tr, TI. Ntrum Divina prévidentia fit a quod: - Hodges tU 146. es; IH. N crum ómitá fabff UE ptávidentie? 149. .. DIST, XKXX. QV EST. J. "Art, I. Vtrum pradeftinatio ponát aliquid: ih pim deítinaco* 1354» Met T. Quid dica prede(tinatioi in pradéflinantef 156». atre Iti cram praedéftinatio fit idém quod Dber. .. yit? ^ 458. IOQVASTEIEAX PSI. ait. IT, Vtrum "predetithario fit.non entium: iV ,360. Art, Tr, Verum predeftinatio habeat ceztitudinem; «d 1 ideft, utrum certitudinaliter falvetur prede. ai ftinatüs? NL 361. QOVEST. rij. 2 Viri, I. Virüm reprobatio addat ifiqtid mes Di- - vinam prefcientiam?. , .. 766. Srt. IT Verum Deo conveniat 'aliquos reprobare? ; 768. SDIST.XXXXEQVASI.J4. 7.. ees "Sicfuti in Deo cadat ele&io? [29 b1H wt. frt. II. Verumele&tio prede(tinationem Dod 715* QPEST. I. Hi "t. T: Verum przdeftipatio habeat caufam? TH- Atri. XJ. Vtrüm prediftinatio pofiie. Juviri precibus Tt » San&drum?.: (01:31 ! 481; "Are, uit. Vtrum seine e enunuiabile per feivit, nunc fciat? ishias: oblodoy? qi INDEX DT. XXXXIJ. Ov ESTU ua —drE T. Vtrumi in Deo fic potentia? 785. "irt, T, Vtrüm in Deo fint Pope five .— Virtutes? LT. 790 - QVAST, Y. 1 Art, I, Verum Deus pofsit quidqüid alter! eft RR 1 fible? 795 Art, H, Vtrum fint Deo pofiibilia que fant natit-: o ^ rm impofsibilia? (74943 Ait, III, Vtram fit judicandum aliquid éofsibtley" velimpofsibile (écándüm caufas fi aperiores ' velinferiores? . . 96: - acdDIST, XXXXIIf. QVAST. I. X" Art, 1. Vtrüm in Deo fit virtus infinitat $00 rt, Vtrum infinitas potentie PS. sitcommus ^ — | nicatitrcature? ^. 50d QVAEST,. AJ. Ait tytrüm Deos agat ex necefsitate nidi god Art, II, Ntrum Deus agit ex necefsitate j aftitiet 806 V CODIST. XXXX HII QVZEST, pede Mtt, L, Vttur Deus potüerit meligrà faceré aliqui. $3 quàm fecerit? * goj t. II, Vtrum Deus totum üniverfumm potuerit . facere melius, quàm fecerit? Y 8ff Ari; Il; Vtradi fit aliqua érestora, quà hii -meliuseffepofüt? .— . EI QVAST,. 1j. Eu rt, inic, Vtrum Deus pofiit qui quid nihi iu ^o, DIST, XXXXV. QVAEST. J..- At, 1; Vtrüm in Deo fit voluntgs? í ET: ij dirt, TI, Veram Deus rinm fe velit ; , àn elm - alia? 1 &i QUAST.. 1j. T : dir, suic, Verdi Divina volunt; M it rerum pa [Y QVEST. Art, tie Verr Divina Váttadd cotepéténtee! ditingescür per volumátein EEUU d : "i V. $1 figoit. DIST. xxi QrksT. L TAS Art, 1 Vctüm Deus velit AUS MANO T nón falvántur?: 5/70 2$;h 2A QUAEST, ce níosdi^x 3 Ari YR rum mala feri (ic bonumé.. Tori $3 - Art. IL, Verum Deus velit rnala fieri? ert, TH. Ferühi malun fit de pérfettigne oiverht: D A s DIST. XXXXFI QPAST. nt. n. Veram Divina t.p Eu GER | turi V j OVES qr vevuw An. T. Vien ialideid fiat pes: Diii vófon- t ;; tatem? Uliotii 84f rt, It. Feramquod eft. conta Divinam volamptem 3 5 obfeg: u i» Volanriejust, ; $4 4t. uie quod ett prite er Divinam v volantz- :vcsem ponit cadere fub pem DT T.XXxXxi PEE "7: nEsT. rt. I Vtrum aliqua cofifc Up tinis LN in-.. ^ter Divinam voluntatem Sc noftram? —.. 4 j, Mt: «lI quo prineipalitér'atrenditur cilii ton. v formitas? ! 84 -e rd 1 "n ^85 axis OEEST. Af )? I4 AC [e 4n. $i TM tenearhur E AIR voluntatem ; noftram voluntati Divine? ^ . * adum 8; Jit, Il. Vtrum teneamur corformiare volür nfatem. J, noftram voluntati Divina jn. doen 3 Y 24 Er Cal PESXRGA gdsdng eim oe rho e S RE RESRREFRIS RE SR RRESRRURREDURRA * | "ORDINIS EREMITARVM D, AVGVSTINL SACILE THEOLOGIE | cse DOCTORISFVNDAÁTISSIMI jue ! M ; Y - d. ARCHIEPISCOPI BITVRI. -iors62 mte GENSISSET SoRs Ex. C A&DIN ADISOo 0s C INSOMAGISTRVM. SENTENTIARVM-. Bou ondisneng aM D er o t anaz a eri SSOSS Indo e[t enim lucis. eter-.— go fcimus; prius fcicbamus illud ; fed. quia Kad nee [peculi fine iacula. noftrum dilcere non elt xeminifci ( vt Pla- - EIE) Der maie[latis, 2 imago toni imponitur ) non ficut fciebamus, .ad- Ace bonitatis illius:et* cim fit difcimus : quia fciebamus in qnadam oU. mia omniapote[: ?*pey-— aniverfalitate, &c füb modo confufo;quod A manens i8 (e omia inmo-^— poftea addifcimus in propria forma , & fub | Cerco yAe DAE $n s pernationésià modo difüintto:ut patet per Philofophum . ar vtri animas. fanclas fe tran. — 1. pofteriotum, ubi ambiguitatem Meno- fert amicos Der Propbetas con[ttuit-Sap.7.Se nis manifeflat. . Et quia itc eft. rectus ordo i uy VIPOTITUTCITIMIte y: 4 "3 €1111. v f M RS »5513 : JillmX.. R LU ZEE :ues cüdüm: quod dicit D.Aug. IO. de Trin, cap. cognitionis noftrz ,ut prius .fciamus. ali- 1- nift zripre]fam cuin[que doclrine baberemus in. quid in univerfali, & poft, modum 1n pro-. à dina wot pulla 4d eos dijcentlom frudiofl- . pria formasbehe fc hàbetjut eaque dicun- graremus Exquibus verbis habere poflumus, B tur in libro Sententiarum, cuius expofitio- ^ quód nifialiqua prrcognitiorgin animo nem intédimus , in univerfalitate tangan- noftro exiftérét, ad cam diícendam nulla. tur, priüfquàm ipfa per fingula indicentur. Arift. - Poft.cap.-. I, ordo nof: tre. cog nitiois. i Irireoirei nk FIN IIEUSSI n . Ms 4E 1 XETA b a - S. tenus moveremur quod fatis concordat Et ideo ia verbis propofitis in quada fum- . cum verbis Philofophi f; Pofteriorunnqui ma,& univerfalitate quatuor librorum Se- - 2T1C "R9 fitt T"PHVD3VI2 Gi | r5 Or fen * 31319 J Rd ait : Ouitts doChoagja, €o* omnis dr|cipliua que va- tentiarum materia per ordinem defigoa- - " Bn Bi o TES bo1l25 2 1. ML LA, HASTIS VI ARS LTIUE ; HO! tione, C7" Ite Is estia con dt, ex antecedenti fit, . tu» Ad quod intelligendum notare debe- cogniriiie tnam licet coguitionem fenfiivà mus, quod Dcus, cuius cognitio. principa- non alia de necefsrare prascédat cognitio: literin Sacra Scriptura intenditur, à nobis cosniiionem tamem idtelledivam fempcr in via duplici modo cognofcitur: hunc babemus €x prxexittenti cognitione :quia autem modum duplicem aliter videtur in- Y IS 1 V1 USA 3 a M » TeRATSPA - C T ejx t^ x dore Conclufiones, preíeiuntur in principis 5. nuere Apóftolns aliter Aug.& aliter Hugo. principia verb przcognofcuntur via fefüs, Nam Apolt. videtur dicere , quod ille du- memorie, &esperentir.-Ouidquid er- plex modus. fit fpeculuni; & xpigma, di- VU v BL zEgid, Cil, fup. 1. Sent, | | A | censa duplicitér Deus. in via cog- nofcitury .- gupoft. s. Xd Cor. 43. 12. ,Aug.1.de A::n.e.1x. iugo às. Nn1&. in :Angelicá. 2Dionyfi. AHer. C.. 1. Sb. Es : Rug. X 5. £ap. 9. * — &üfferent. Bnter fpe- culum, & xenigma, togno(ce ye Deum perfpecu- dü,Xenig $ma,'coin- iciditcum - stognofce fre per fcri *pturam , X creatu- yam , & per Crift, «c muri: xlum. Aug. 13: ke lrinj erfetius €ognolci- mus Deü pit Chrif tum;quá zinundum Hug. vbi fi Ups L3 ^. & * cens 5 eogmfcimiis sim pee [peculum In «nigiia- Aphilofophorum 'cognitionàm ; quifolüm te, tunc anter facie ad facrem. Aug, antem in principio . de Trin; iftum duplicem mo- dum afsisnat Scripturam ., & creaturam , dices: $: me, ut brecor [pero, Deus defend- vit; atque munierit (cuto bone voluutatis fue, c gratia taifericordie fne, non ero fegnis ad dnqui- edam fubflamiam Det five per. Scriptaram cius, Jevé per creaturam, que utraque nobis ad boc pro- gonitur sutuenda 5 wt ipfe quevatur, ipfe diligatur, pui € lam infpivavat, C iflam creavit, Hugo dicit efle mundum , & Chriftum dicens ; per creaturam "Deum "cognofcere volue- runt : Contra quos ait Hus. in principio füi LJ " "Á » * RN » . commenti füper Angelica Hierarchia : Mf danà T helogia parum evidenti demuflyatione ut&s: non aluit incomprebenfbilem veritstzom. fine come tágtone evvoris educevey itam divina sofcit Theo- logfa. fimplici, ac pura a[Jevtione predicare, Cauta fa autem huius ibidem tangitur: quia mun dus fua fpecie artificem demüftvavit , fed contem- plautis oculos illuminare non. potuit: humanitas ve Yo Salvatoris, €&* medicina fuit ,ut ceci lumen in principio commenti füi (aper. Afgelica B vécipereat, € doctrina pariter, ut Yidostes agnof- Hierarchia , duo enim femlacra. vant propofita honiini, in quibus invifibilia videre potuiffet: unum nátie, C unum gratie, Srmulacrüs nature. evat Jfecies mundi luus s. fémulacrum: atitem ayatte ertt bunanitas Verbis & fequitur, quod in utvo- que Deus demoflvabatur, Ícilicet, in mundo if- £o, & homine Chrifto, u4 €T. . Etlicét fententia iftorum trim videatur effe diverfa5 poffumus tamen eos ad invice xeducere : nam Scriptura, & creatürá, qua gropofuit Aug.funt idem, quod fpeculum, & enigma ; quz -Ápoft. innuebat. - Nam differentia fecundü Aug.1 $.de Trin.cap.9, inter fpeculü,& znigma eft , quód znigma xem obtcuriüs indicat,quá fpeculü : & quia C per ca, quz à creaturis accipimus ,' non ita clare, & maniféft&Deum cognofcere pof- fumus : ficut per ea, qua in Scripturis legi- mus ; cognofcere Deum per Scripturam, &iu creatura eft cognofcere per fpeculum, & in enigmatc. Item fententia Aug. non diícordat à fententia Hug.quia mundusif- te fenfibilis creatura Dei cft ; &iple Chrif- tus fcientia noftra; & Scriptura Divina di- &i poteft. Namipíe eft ille , qui. nobis aperit fenfum , vt Scripturam intelligamus; ipfe eft ille, cui otnnes Prophetz , nec non tota SacraScriptura teftimonium perhibet: unde Aug.ipfirm fcientiam noftram nomi- nat 15. de Trin. ergo nofira Chriftus iJ Chriftus €f ipfe nobis fidem de vebus tenporalibus duferit,ipfe de fempis vnis exlibet veritatem. Toi- 944457 4 cerent: "veritatem, - -Eftetiam cognitio noftra perfedior,qui | fuit cognitio iudzorum :quia multifarie, multisque modis loquebatur Detis olim in Prophetis , unde/ipfi cognofcebant per enigmata: nos autem;quia novifsime die- bus iftis locutus eft nobis per filiunt ; tnagis Sognofdmusperfpeculum. — ^.^. Patet igitur, per ea qua dicta funt, quod omnes illi modi, per quos Deum cognof- cimus, ad duos modos reducütur » fcilicet, ad modum, fecunditm quem cognofcirns , Deum per creaturam , & fecundüm quem cognofcimus per Chriftums& ifti duo mo- di reducuntur ad unum modum: quia cog nitio pef creaturamyredücitur ad cognitio- nem per Chrifttim ficut iimperfedum ad perfectum : quia igitur perfectior cognitio; quam de Deo habere pofiümus,, habita eft per Filium 5 congrue libriSententiarum materia, in quo cognitio Dei intenditur nobis per Det filium , qui eft Candor lucis &ternz, potens omnia; & abfque fii immu tatione omnia innovans fanciifieando ani- mas, & amicos Dei conftituendo ;- defcri bitur. Nam materia primi. habetur., cim | dicitur Candor ef5 fecandi cà. fubiungitur,c? cum frt ws omni potefl: tertij cim annedtitur, C? peymenens in [e onmia imovat ; quarti: cüm Tr refpeetu utriufque habetur, cum lub iungi- x ANC SHIT ETT | y. modus | Aug. 4 de 'Irin. cap. . 20. tom.6 ex Par. 2. modus 2. modus Aug. ibi- dém? C 3. de An, 4. modus Aug. 4. de Trin. | Cap. 10. QuareFi. lius dica. tur ima. £0 Pàtris Materia 2. lib. PROLÓGVS 3783 x 3 tur; 5 Irudgo bonitatis illius. Naim notatur in. ria habetut eum fubiungitur, C* cum fit na. effentia vnitas Patris, & Filij, cum dicitur A ormmiapoteft : nam ipfe. Dei Filius. Verbum Condor lucis; ita enim emanat Filius a Patre, ficat cahdór à luce, hoc eft, ficut lux. à ]u- ce, in quo vnitas in natura cefcribitur : nà -ux cum luce eiufdem naturz exifut. Vn- -de Aug; 4: de Trio. cap. penultimo iftam auctoritatem pertractás; ait ibi, Quod manat, €? de quo- rait vuds,etufdemque. fubfiantia. eft. Neque eio [icit aqua deforamine terra, dut lapi- dis nap. fed ficut uoc de luce; Nam quod dictum -eft, Candor eft enim lucis teraz: quid aliud dicli eft; quai lux eft lucis etevaz, Item de- figüatur induratione &terriitas: naim cádor, fivefplendor eft cozternus luci; à qua: gig- nitur, Vnde et ibidein Aug, ait. ::. Cándor qiippe lef erevae, quid nifi lux eft ? Et coxter- na ltici. Item defignatur in perfonis.alietas 'exipfo modo loqueudi: quia non. eft: cáti- dor lucis nifi quod emanat à luce :: unde et ibidem Aug. ait : ematatio quedam. eft cla- vitatis ónpipotentis Dei : in. ipfa autem: ema- natione intelligitur diftinétio perfonarum : - quia tivlla ommruo ves eft qua feipfam gignat ; vt fit: vt fcribitur 1. de Trin, cap. r. & inz. de anima dicitur : nihil teiplum generat ;, fcd falvat; Deefignatur. autem in maieftate. xqualitas, fi bene advertamus, quid nomi- ne caridoris 3mportatur ; vnde & Aug; 4, C hoc quod dicitur, cum ftt vna omma poteft , 1a. S A pL q " m ^ - . * * quadam fumma fecundilibri materia de- claratur, Tertij autem materia habetur :cü de T'rir vbi hoc pertraétat , ait: maluit au- tem dicere , candor lucis, quam lux lucis ,- ne obf- «eurdor ptitávetur rft, que manat, quam. illa de qua manat, V nde ibidem fubditur, quod ex hoc ipfam lucem, fcilicet emanàntem , equalé ofteadit Iuci,de qua emanat : fi enim h«c mi- nov efb, obfcuritas illius eft , non candor illius : fi autem maior efL, non ex ea manat ; non enim vín- ceret,de qua genita eft, Itam eamdem equali- taté indicat, cm ibi dicitur fpecalu fine ma- '€ula : nàni ficut obicuritas impedit lucem, ita macula impedir fpeculum , & ideó ficut défignat éft wqualitas per candorem, fic & defignatur per macule caren- tam, : Habftis illis quatuor refpetu Filíj ad Pa- trem cim dicimur candor C?c, de(ignautur poft mad:m illa quatuor in Spiritu Sancto retpedu Patris, & Filij , cüm fubiungjitur ; €? 4*0 bottaris illius: nam vnomodo po- teft - dici Filius imago bonitatis Patris : prout producit..Spiritum: Sandum cui approprieftur boftitas , eumdem. in ef- féntia , s«térnum induratione , diflinc- tum in perfona, zqualem in maieftate ,- vt. ipfe elt refpectur Patris : € in hoc: habetur materia primilibri. Secundi autem mate- - Patris habet fimilitudinem cü Verbo: nof- tro : fecandüm quod dicitur 15. de. Trin. cáp. rrz dnimadvertenda eft in hoc. entgmate eam fla Verbi Dei fmilitudo, quod ficut de illo Verbo diclumefl omnia per iptu facta (unt:»bi Deus per wnigenitum Verbum fum: predi- catur clver(a feci]fesita hominis opera nulla funt, qiie nos pris in corde dicantur: vide fcviptum eft, initium omnis operis Verbum ; igitur ficut. V er-. bum noftrüm eft initium operis,ita & Ver- bum Dei : differcter tamen ; quia vnicum B Verbum noftrum noa eft: initium: omnis: - operis noftri , quia non gignitur ex tota: fcientia noftra. fed vnicum: Verbum Di- -vinü eft initium omnis divini operis prop- ter fai perfectionem, Vnde dicitur 6, de. Trin. cap. vlt. deifto Verbo; quod eftver- bii pevfeclii, cui nón deeft aliquid; € avs quedam. omnipotentis, atque fapremis Dei, plena ommum . vationitm viuentitm incomimutabilium ,C? omnes ;. pnm fn ea, ficut ip[A vnum de vmo : quia. igitur -vnunxett Verbum Divirnium,cauía eft om- nium, quz fiunt : eft enim operativa po« - tentia omnium creaturarum. Et quia in fe» cundo libro tradatur de. creatione rerum - à Deo per fuum vnigenitum Verbum per fubiungitur : permanens in e omnia innovat, Natura autem aliqua in fe nó manere du- pliciter dicitur: vel quia per peccatum de- pravatur, & tunc non. manet |, . fed ruit: propter quód dicitur de diabolo , Ioan, 8, quód fn veritate non ftetit; & i non fletitin ve ritate , poflumus quodam modo dicere | , quód non ftetit in füi natura;nec in fui en- títate; quía difpofitio cutuslibet rei in veri. tate eft fua difpofitio in entitate, vt dicitur 7, Meta, non quód dicatur in fü natura. non manfifie, quia fibi naturalia non rema ferunt: cüm contrarium dicat Dionifius 4. de Div. nominibus; fed quia per. pecca- tum ipfa naturalia inhabilitata ad bonum gratiz fuerunt, Secundo modo dicitur ali- quid non manere in füi natura : quia natu- ra fua alteri commifcetur ; & efficitur ter- tia natura; ficut ex anima,& corpore refül- 15.de Tri Cap. ir, Fccle.333 P AP - - Different, & conue- nietia Ver bi Divini & noftri, 546. de Tri cap, vlt, Materia, 4 L] lib, ue "Naturaín fe no ma- . ne,dupli. citer dici« tur, 7. Metàg Dyon. 4s. de Díui, nom, tat humanitas, Verbum autem Dei affü« . mens carnem vtroque. modo permanfits primo enim permanfit : quia per peccatü, - nó corruit : quía de ipto fcribitur:1.Pet. 2, quid peccatum nbn fecit : nec inventus eft dolus in ore eius, Item fecundo permanát , quia ex Aa natus D. Pett£: Xoan.Da. xap. 9. k, Reg.» I: Caufa ef- ficiens li- bri. Dupiex caufafor- malis lib. Cadíarf-. nalis lib, 4.ad Ihi ' gnot.cap. 3. & PROLOGI natura divina; & humana non fuit aliqua ^O QVASTIO 7 canguntur: licet forte fub aliqua in diftinge natüra tertia conflata. Vnde &. Dam. ait: | tione innuantur,. | quódin Chrifto Iefit non. eft communem dpeciem accipere.Ifhud.enim Verbum in íe permanens carnem aflumendo omnia in- novavit : quia.càüm inveteratuseflet homo per peccatum , novus factus eft per. gratia. Vnde & Dam. 3. lib. cap. 1. ait: qnod «oportebat naturam noftrà innovari ; quod fa&um fiuit per Chriflum incarnatum. Ipfe enim innovando hominem,innovavit om nia.:quia fecundum 4hilofophum homo ieft quodam modo omnia: vt poteft habe- iper verba. pertacta habetur incarnatioV er- :bi: de quain. 3. lib. fpecialiter intend tur. Quarti autem materia habetur cum an- neditur,e per nationesc?'c. nà in:quarto lib. -de San&ificatione noftra , qux eftper Sa- «cramenta 5 & de Vifione Divina , quz erit «poft refürreclionem:: five defruitionc, que «eft per charitatem determinatur : & iftafa- pientiaincreata per nationes , quia íine àcceptatione perfonarum:quia non per na- 'ticonem gentilium; ita quód non per.natio- nem iudxorum:fed per nationes in animas dan&asíe transfert animas fanciificando s quantum ad primum, Amicos Dei, & Pro shetas)hoc eft videntes Deum, conftituens L intelligam tc, diligam te, auge ia. me ifta - donec me reformes ad integrum ,quam re formationem operetur in nobis Deus , qui - eft benedictus in fecula (culorum Amen, quantum ad fecundum; nam Propheta vi- dens dicitur iuxta illud 1. Reg. 9. qui enim Prophcta dicitur hodie, vocabatur olim vi «lens. Et fic in his verbis , vt concordemus vltima primis , in quadam vniverfalitate anateria quatuor Jibrorum . fententiarü per. ordinem defignatur, i Rurfum ger hec verba poffümus habe- re caufam efficientemrformalem, & finalé: naim caufá efficientem habemus ; cum di- citur Cuidor €?*c, ipfa enim fapientia increa ta, qux per candoremüintelligitur, fuit caü- fa cfficiens principalis htiius operis :infixu- mentális autem fuit Petrus Lombardus Pa rifienfis Epifcopus. Formalis autem:eft du-M plex.,modus agendi, & forma. tractatus. Modus agendi defigaatur cum dicitur. emz fitim onmia poteft: n cü ifta fciétia fit ma- gissvna, & magis fimplex, quàm aliqua alia fcientia, cum immediatius efluxeritab ipfa fapientia increata;qua eft eflentia boritatis, & vnitatis:in omues modos agendi , in quos poflunt aliz fcieatiz, 14a poteft : Vn- de dicitur 2, ad Tim. 3. Omas eal Scip- tva divinitus in[pivata utilis eft ad docendum , ad ey zuciidum , ad coryiprendum, ad erudiendum : & ctiam, vtilis eft ad alos modos,qui hic non Forma tractatus, ! lorum,five librorum ad invicem. habetur : cum dicitur permanens in fe omuia innovet. JNÀ, fic ordinatur iíleliber,quód primo deter- aninatur de ente permanente, cui non ac« cidit innovatio, vt:de ente divino per efle- tiam: & poftea de ente;cui accidit innova- tio, vt deente divino per participationem, Finalis caufa habetur : cüm fubinfertur c iper nationes €2*c. nam finis nofter e&,vt fanc« tificemur,.& fanclificati amici Dei fimus, ^. diex 3* de anima, & ex 10. Metaph. & fic K & amici cius exiftentes ipfum facie ad fa- ciem videamus. Et quia ifta eftadeó alta materia , quód per me füfficere non poflum , innitens Dei auxilio dicam, vt Aug. dicit in fine libri de Trin. Domine Deus meus vna fpes mea exaudi me ne fatigatus nollim te querere, fed uerum faciem tuam femper ardenter. Tu da quzreudi vires,qui inveniri te feci(- ti , & magis, magisque inveniendi fpem dedifi, Coram te eft firmitas , & infirmitas mea, illam ferua , iftam fana: .coram te eft fcientia , & ignorantia mea: vbimihi aperuiíli fufcipe intrantem : vbi claufifti aperi pulíanti : meminerim tui , oOPROLOGI QV.£STIO PRIMA DE CAVSIS THEOLOGIJZ .. Voniam ta&e funt caute. huius opes (Q ris , quód fcientiz. diving füppohi- tur :benéíe habet de quatuor cau- fis Theologiz, fiue divinz fcientiz dubita- re ,& ideo primo: dubitabimus de canfa materiali Theologia: fecundó de formali: tertio de efficiente s. quarto de finali. Circa caufam materialem contingit dubitare du- pliciter, primó de (ubiedo in fes fecüdó de his , quz coníequitur divina fcientia ex fübie&to. Sed quia de fubie&oin fe non poflümus bene dubitare 5 nifi (Cciamus:vtrü, "Theologia fit fcientia fpecialis , vel. com- munis: nec hoc plene declarari poteft : ni- fi declaretur quomodo difrert inter efle ali quid fübieum fcieatie ; & de confidera-. tione Íc'entiz :ideó in principio circa fü biectum in íe tria quxremus, Primo ; vtrit idem five ordinatio capitu« PROILOGI QV.£STIO 1. ART, Y y dem fitaliquid cfle fübieQtum fctentiz , & tia. nó eft illud;in quó eft & cientia;fed illud; effe de confideratione. Secundó : Vtrum A de quo : nam fi illud, in quo eft fcientia , "Theologia fit fcientia fpecialis ; vel com- munis, Tertió quid fit fübiedtum in Sacra Pagina, j | b ARTICVLO I. | Vtrum ome, quod confideratur in fcicutia «fit fubieclums. FA d primum' fic proceditur: videtur A A quód idem fit aliquid. eflc fübietum in fcientia, & effe de confideratione fcien- tic, quia fübie&tum in fcientia;no eft illud, ih quo eft fcientia;fed eft de quo, fed illud, de quo eft fcientia, eft illud quod. confide- ratur in fcientia ; ergo idem eft efle fübiec- tum, & deconfideratione fcientie. Prate- rea : fubie&um in fcientia dicitur efle ima- tcria fcientic.; fed materia fcientiz cft il- Jud;circa quod verfatur fcientia : (icut ma- teria virtutis eftillnd. circa quod negotia- tur virtus :- fed.illud circa quod. verfatur Icientia;eft illud; quod confideratur in íci& tia, ergo &c. Praterea : fecantur fcientiz quem admodum & res ; vt fcribitur in 3. de Anim, fed ifla.res , fecundum quas. fe- cantur fcientiz, fant res, quz con(ideran- tur. in. fcieatijs , fed fcientiz fecantur per fübiecta fuasergo idem cft effe fübiedum in . fcientia, & efle de confideratione fcientiz, In contrarium. eft: quia fecundüm eflec fubiectum.5 cum omnis fcientia fit in . inte|letu,omnium ícientiarum eflet vnum .ubiedum : & tunc fcientie non diflinguc- retur per fübieda (ua, & eflet confafío fcie tiarums quod eft in conveniens:igitur füb- lecum in fcientia eft obiectum : & quia .quiibet habitus ex obie&o fio principali, & formali fumit fpeciem fcientiactum hz- .beat rationem habitus, ex obiecto fuo prin cipali trahet fpeciem : cum igitur fcientiz . dividantur per fübiecta fua, & ex eis trahat fpeciem 5 fübiectum in fcientia eft obic&ü non quodibet, fed obiectum principale, & formale, & quiaomne tale obieQum cft B de con(ideratione fcientiz ; imo et id, de quo principaliter confiderat fcientia , om- nefübiectum iu fcientia cft de confidera- tione eius : verüm non omne, quod eft de conífideratione ícientizx , eft fübiectum , vt patebit; igitur efle fübiectum in fcientia, & efle de con(ideratione fcienti: non funt idem poenitus, fed differüt ficut yniverales. & particulare, — ! : Confequitur namque fcientia quinqué ex fübiecio fuo :per quz apparere poteft quód non eft idem effe fübiedum in tcien- No.quod fubiectà in fcietia eft obie« Gum, nó quodii- bet , fed principale ipseces le : quia fciétia eft quida ha- ims,& quilibet habitus: obie&o fuo prin- c:pali tra» hitfpecié. tia, & efle de confideratione, Príimumau- : tem eft vnitas, quia fecundüm Philofoph, in 1, pofter, fcientia vna eft, quz vnius ge- Avicen, in principio Metaph, fuz ; cauía C neris fübieli partes , & pafsiones confíide- non eft tubiettum in Metaphyfica; tamea fecundüm Phil. caufa eft dc cófideratione metaphyfica : quia metaphy.icus confide- rat de differentijs entis : (unt enim differe- tix entis caufa, & caüfatum : ficut a&us, & | potentiascüm igitur caufa fit de confidera- tione metaphyfice , & non fit fübicdtum 1n metaphyfica , ergo aliquid eft de confi- deratione fcieptiz , quod. nó eft fübietium 1n fcientia, : Te rIcterea : aliqua confideranturin fcien rat, Secundum eft diftin&io : nam fcientiz di(tinguuntur fecundüm diver(itatem. f10-. rumíubiedorum: nam per idem habet ali- quid efle, & vnum efle, & ia ditindionem à fe, & di(lindionem ab alijs, Si igitur fciz- tia ex fubiecto fio habet eflé vnum , habet & cffe diflinctum, Tertium eft dignitas: nà . vna ícíétia eft dignior alia, quia de dignio- ri fubiecto, vt patet per Pbilof. in princ, de Anim, Quartum eft ordo : quia quando fubie&ü eít fub fubie&tos& fünt Ibi alie có- tia per accidens, fed ex his , queíünt perD ditiones annexe, fcientia eft fab fcientia:fi- eccioen 5, nihil recipit fpeciem , fed. ex fi- biecto fuo cientia recipit fpeciem,vt patc- bit;igitur non eft idem cfje de confidcratio . Reícichtiz, & cffe fubiedumin ícientia, RESOLYTIO bre quod eft de confidesatione fciestie neu eft fub. teC tm, etiam. f fnbieClum de coxidera T c tine fciente ft. | : AEzid. 1] 2. Sent, q, 1. It, 1. : ;9- Efpondeo dicendum ; quód ficut in Marg: iendo dicebatur, fubiectü in fciga- * .€ut videmus quod Perfpeáiva cft füb Geo metra: quia inea vifialis eft füb linea fim« pliciter, five füb magnitudine continua , quz in Geometria dicitur effe fübiectum, Quintum. eft necefsitas : quia ex hoc. nulla fcientia fuperfluit, fed qualibet eft neceffa- ria : quia fübiedum vnius non eft tübiedü alterias , & aliquid declaratur in una,quod. non declaratur in alia, Si autem idem effet efie de confideratione fciente , & effe fü- bie&um1nífcientias cüm vnum , & idem possit effe de confideratione plurium ície EA i 3, tiarum f. poft2c Y. qua con- quiturfcia ex fübie- Co, £4 jn x. dd Anim. c. I. ; 38. &« a TD —— QV/ESTIO T. AR, f. per fe, nec primo, fed folàm pér accidels; er Com. 12..Metaph. Vnum , & idem f &peraliud : quia exepla ponimus; non ita, 6 PROLOGI 1. poft.c. " tarum, vt patet per Dhilofop. 1. Pofter. & s. &Comm. - (asc tibiectum plurium fcientiarum- Rur- 44- '. modis aliquód corifideta, tur-inície t2. (am cüm multa, & diverfa vna fcientia «cófiderentur fi quodlibet illorum effet füb- iedum in fcientia, & nou folum illud , "quod principaliter in fcientia intenditur, tunc vnius fcientiz eflent divería fubieda, '& ita tolleretur unitas fcientie propter di- "veritatem fübiectorum in ura icientia : & tolleretur diftin&io prcpter unitatem fub-- :c8 im multis fcientijs,& fi tolleretur ubi- tas, & di(tindioin fcientijs tolleretur or- 'do,& dignitas in eis: quia ex hoc vna fcié- tiaiáliaexifüt dignior, & vna ícientia füb alia ordinatur : quia fcientic habet efle dif- tin&um. Item tolleretur necefsitas : quia; "vt patuit,propter diverfitatem fubiettorum "quxlibet fcientia crat neceffaria , & nulla tuperfluebat. Igitur non eft idem effe ali- quid de confideratione fcientiz ; & effe fu- biedum, Tamen vt pateant rationes ; quo fad funt, & qux fieri poflent, notandum, quód quatuor modis aliquid confideratur in fcientia.: primo aliquid confideratur in fcientia per fe, & primo & principaliter, & per omnem modum : fecundo per fe , & primo, non tamen per omnem modum : tertio per fe, fed non primo : quarto,& vl- timo Becperíe,nec primo fed per acci- dens,& per aliud:fecüdü quod videre pot- fumusin Metaphyfica. — Namillud, quod per fe,& primó;&prin "'éipáliter, & per omnem modum confi- 37. Me- taph:cap. X. 11Metap SAP: é E 'Adaptat. deratur in ea, eft ens, & ideó quidquid de- terminat,determinat fub ratione entis: ve- rüm quia ratio entis magis refervatur in fubftantia, quàm refervetur in accidente , quia accidentia non funt entia , nifi quia : "füntentis,vt fcribitur 7. Metaph.quantum aditum modum , & finon per omnem modum, tamen principalius confiderat de fubitantia, quàm de alijs entibus;& ideo di citipfein 12. Metaph. contideratio quide eft de fübftátia principaliter. R urfi um de ac- dente confiderat metaphyficus per fe folü: noh primo, & per omriem modum : quia fub ratione accidentis nou confiderat de omnibus,de quibus confiderat : nec primó fecundüm illum sliquem modum iam dic- tuii : quia natura entis non prius referva- tur ià accidente, quàm iti alijs, fed confide rat de eo folümm perfe, in quantüm , fcili- cet, eft pars entis. Quarto Metaphyficus adducit exempla ad declarandum propoti- tum , de quibus exemplis confiderat néc ies vt fit, fed vtfentiat, qui diícit; vt fcribitur ' ; circa fine t. Piir.Quod autem primo mo- : do confideratur in fcientia fimpliciter e(t fubiedà in fcientia : nam ehs in eó quod cns fimpliciter eft fübiedtum in Metaphyfi- ca, quod autem fecundo confideratur , li- cet non fit fubieQum fimpliciter in. ea , ta- -men aliquo iriodo poteft dici fubie&tum : vnde & Philof. 4; Meth. cüm priüs: dixif- fet; quód vna fcientia eft ; quz. confiderat - de ente in'eó quód ens : innuens per hoc x quód ensitreó- quód. ens eft fübietum in - Metaphyfica; poftca dixit : quód. ficut eft " vna fcientia, quz confiderat de fano ;, cui. attribuuntur omnia fana ; vt medicina : ita. eft vna fcientia , qux confiderat de enté, 'cuiattribuuntür omnia entia; vt Metaphy- fica. Illud autem ens, cui attribuuntur Orni- nia entia,fübftatia eft:per quod habere pof* fumus quód'aliquo modo fübiecum ia Metaphyfica. eft fübítatia,& ficut fübftan- tia poteft dici aliquo modo fübiedum in . Metaphyfica : quia ratio entitatis magis re- fervatur in fübftantia ; quàm in alijs enti- 'bus, ita fübie&um in ea potelt dici Deus: "quia ratio entitatis niagis refervatur in L Deo, quàm in cateris entibus, Et inde eft, quód fcientia Metaphyfico dicitur efle di- ' vina, & de Deo. Quod autem tertio: mo- do confideratur in fcientia nec eft fübiedtü fimpliciter, nec aliquo modo ; poteft ta- men cfle pars fübiedti, vt patuit, Quod au- tem quarto modo à fcientia confideratur; nec eft fubiedum, nec pars fubiedti : patet igitur quod iri plus eft effe confideratum in cientia; quàm efle fübiedtum : quia quod eft confideratum in- fcientia non fémper eft fübiectum, fed aliquando eft fübietuim fimpliciter, aliquando eft fübie&um aliquo | modo, aliquando nec fübiectum. fimplici-: ter, nec fübiedum áliquo modo , fed fo- "Mlüm pars fübiedi, vel aliquo modo directe pertinens ad fübiedtum : vt quia. caufa. fü- ^ biecti, vel patsio fubiecti , vel etiam partiü 'fubiedi: aliquando autem nec eft (übiecu, nec pars fübiedti , nec directe pertinens ad -fübicctum, fed folum per accidens intro^ dudum. Kefp. ad arg. ad primum dicendum? quód illud de quo e(t fcientia eft fübiecti, fed non omne, fed folüim de quo eft prin- cipaliter, & ideó non eít- idem confidera- tumin ícientia , & fübie&um , ni(i ficut vniverfale , & particulare. Ad fecundund. ' dicen- | Duzlibef Cietia eft | Specialis €cüudum E uod exif xit in quo JWibet, có- ! munis fe- ijcundum uod fup onit fim Wliciter , & pradi- omnibus abitibus contentis 3n ea, fed quliber tít com. munisper conmu. quód fcientia maxime abftrada cítm nitaté re- | giminis , | Nel virtua | lis conti- : nentie SG fic quari- fur hic de : cómuni- tate; Aug r de : Tin. ca. Jg. tom.6. | ex Par. Comm.:, Metaph, Com,r, tü circa res vel figna verfatur omnis dodrina, illius genevis veri; pe PaoroGt QJ^ESTIO f. | AT. dL Kicendum : quód non eft Idem materia. A Metaph. fed talia trà&are fpedtatad coms fcientiz, & fubiectum in fcientia,nifi ftric- tt accipiatur materia , & fi ftricte materia: accipiatur; tunc non eft verum; quód om- ncconfideratum in fcientia. fit: materia: fcientie,, vel filarge accipiatur (ubiectum; & tunc nó eft fermo de fubie&to,ut hic lo- quimur. Ad tertium dicendum : quód. per confiderata in fcientijs fcientie diftinguun- tur non fimpliciter , fed fecundüm diver- fas rationes , fecundüm quas confideran- tur : quia ut habitum eft;de uno, & eodem , confiderant diverfe fcientie , füb diverfa tamen ratione, & quia illa ratio ex fübiec- munemícientiamergo &c, ^... | - In contrarium eft: Quia non poffunt eff& duz ícientiz communes, quód fi poflünt *: Dà oppofitum : fi funt duz fcientiz come munes ? aut ergo qualibet earum confide- rat de ente in. eó quód ens:& tunc una ab. alia non diftinguitur : aut una confiderat, & non alia ? Et tunc una eft communis; óc: nó aliasaut neütra confidcrat de ente in có. quód ens ? Et tunc neutra communis exif- tit. Preterea :. ad fcientiam communem. pertinet probare principia aliarum fcientia- rum, uade & Philofophus ;quando ncga- to fumitur ,. dire&te Ícientie.- per. fübieda B bátur fibi principiaPhilofophie naturalis in- finguuntur , non per confiderata quo- &umque modo, ut ratio proponebat, Vou Theologia. (cientia COHIPAM Sg velfpecidisjg* ..—. —* d De boc Heyr. in fun, evt, 2, d. 33. Grp queritur vtrum "Theolog]a fit. fcientia communis, vel fpecialis ? Et.vi-. detur quód communis : quia illa eft fcien- tia communis , que determinat de omni-« bus , fed Theologia determinat de omni-. bus, ergo &c. Maior de fe patet, minor de claratur : quia dicit Magifter in principio primi Sententiarum - Sacre Pagina: tracta. | Precipue, verfarifed C omnis dodrina, vel rernm eft;'vel finorü.. ut dicit Aug. I. deDo& in. Chrift. circa principia : ergo ifta fcientia verfatur. circa omnia : quia verfatur circa ca circa que Praterca: videmus in buranis fciétijs, axime. comunis, cit igitur Theologia maxime fit . abítrada erit maxime communis, Preterea - apiens eft artifex, quia vt. fcribitur .1, Me- Ec. 2 fapicntem omnia, ut po[sibile | oft 27 t ergo fapientia critars , five fcientia communis, fed ifta f; cientia maxime eft fa-.. 1 Ed , PEOUa : iuxta illud Ecclef. c, sapientia enin. OS HI fecundigm morer eff eitis :igitur maxi- A er communis, Preterea ia fcientia. omnibus fe cozsrar nnde Aug. 1.de Trin. Cap. I.ait quód fanélascriptura parvulis cozru£s moo. cust ert verba vitituit, fed quod om. nibus congruit, & ] omnibus debet tractare :. quia talia funt ., que: nullus ignorat , (ed fune. quafi locus inue in domo; nt dicir Comepr | js .. e etià parvulis maxime de dués habitü. metaphyfici difputavit contra negátes principia,vt patet ex 1.Phyt.in dif- putatione cotra Parmenidem,& Mcliffum. fed ifta fcientia non probat principia alias gam Ícientiarum, ergo &c, .-ORESOLVTIO. Theologia fcreutia fpecialis eft joe dicendum, quód. ut pareaf veritas huius queftionisquatuor opor tet nos videre. Primo , quód omnis fcien- tia communitatem, & abftractioné , quam habet;confequitur ex füo-fübie&o. Secun- dó.an fit idem fcientià effe. magis abftrac-: tam,& magis communem ,& minus abf- : tractam; & magis fpecialem ? Tertió quid eft dicere fcientiam. efle ; communem ? Quartó, & vltimó videndx funt differen- tia, quas habet facra Scriptura ad | ceteras Ícientias;X his vifis apparebit veritas quat" * tionis, Primum declaratur fic : quiaab illo codem, à quo aliquid habet.eflc, & fpecie, habet & illud, per quod diverfificatur: Ífpe- cies,& efle :.& ratio e(t, quia per illa eadem . entia in efle fpecifico diflerunt ; perqueia eflc fpecifico reponuntur: & ideó dit'eren- / &ià per quam differunt fingula;dicit totam »D fpeciem, & totam fübftantiam difiintti : ut. Metaph. & per illud : videtur velie, Philofophus-in'7. cap. de unitate diffinitionis ., idem,per quod aliquid in. efle conftituitur, ; ab. alijs diltinguitur : patet quódab co , à. quo aliquid trahit efle, trahit & illud, quod: Sed cum habitum fit quód - ; € fpeciem à fubiedto; : coniequens eft,quód ab eodem trahat có - efie diverfificat. fcientia trahit els munitatem , & abftradionem : ciim. effe . commune, & effe ab(tra&um eflentialem - differentiam conftituant in do&rinis , Vt patet per Philofoph, , Metaph. qui eum A i T ee a-— - d magis abl » tractu, && niagisco- mune no eft idem. 4.declara dain q. Prim.prin. cicipale qq Arift. 3 Meth, C4 1l. é. Metapi. ; Com, 2, FW. CAM C .— "Triplex modus ab ftra&io- mis, €. Meta. cap. Pes Ratio ta- nien eft, quia; mo- 'bilitas ef- . fet pafsio .converti- ' bilis cum ente : & ad ideó quem fpe Garet de patsione ; fpe&aret de fubie-- &o trada : re. Quo mo- do eftície tja magis commu- nis. 1, Phyfic. Ccóm. 74. an. A. WS WMSCUCTONN S DN TEST TUUS STE bili hac;fed non fimpliciter :quiaeftdere- que modo fümptum, fed Babebit commu : .büsinfeparabilibus; mobilibus;(icut fcic- tia naturalis.Quzdam: autem | abflrahit à ; materia fenfibili fimpliciter, fed non intel- 'immobilibus;ficut Mathematica. Quxdam :autenrabftraliit ab omni materia fenfibili, tiales differentias Philofophiie: dicens aves ^^tiz , quas habet facra Scripturaad ceterás? ; principio 4. Metaph. dittinguit Metaphyfi-: facra Scriptura;per qui cogno(citur Deus, cam ab.omnibus alijs particularibus fcien-: 10 princip. 11. de. Trin. ait; quod ipfam ens; pront eft ens, C qua ei perfe m[unty hec dii- xem milli carunz que in. parte «dicuntur, ea- edemeft.- 5o tia confícquitur effe commüne , & abftrac- tum :: -quiaiíta effentialem differentiam quod non eft idenvefle magis-àab&üratum; ut fcientie'tradits à Philofophis, quz ratio . -maior:communitas in hoc conveniant; "ri:quia adipfam diredé ratio nón attin- quód utraque fumit originem'ex fübiedo:* git. Vhde GC 1; de n : poteft tamenveffezmaior abftraGtio;ubi: miz: -Ormino rgitin rion akdendum eff quidquam de [niu - fecloprima fcientia eft; & appellat ibi'primam ' | i | $. PROLOGI CQV/ESTIO 4. —ART. T. diftinxiflet triplex genus abftradionis: quia . , medicus, S ciehtia com munis non fi olürm quedam (cientia.abilrahit:à matcria fenfi- ^^ habebit pro fübiedo commune quocüm- : nein eó quód commune ; & fpecialis fpezt. ciale in eo quod fpeciale, Patet igitur quód: ; dicere ícientiam-communem , nihil aliüd- cft; quàm dicere fcientiam, qux habet pro' fubiectoaliquid.. commune in eó quód. commune: & non eft dicere fcientiam communé, id eft abftra&amyita quód ma-^ .giscommanis fit magis abftracta. 1 -. Quartó autem declarandz fünt differen: ligibili.: quia.cft:de rebus infeparabilibus;8c &inrelligibili,quia eft rerum infeparabiliü; & immobiliü;ut Mecaphyfica.Coclufit ex hoc triplici yenere abítraQionis tre$. eflen-: utique eviit [pecnlae?vePilofophie, Mathematica, | icientias,iftasautem ad prafens fant. quac? Phyfica;Taeologia.. Rufum ctia comune , &: . tuor. Primajquia alie habentur per huma: fpeciale- faciunt cflentialem differentiam in... nam inventionem, ifla autem per divinam fcientijssunde & i(to:modo Philofophusin: infpirationem:: unde & Aug, Toquens de Deusinfpirauit:: quód (i ifta differencid nó facit ditierentiam eflentialer;quátüm ad. - ipfos habentes fcientiam : quia licet fcicn- | tia per rationeminveltipabilis per 'infpira- Declarato 1. quód per fübiedum fcien- tionem haberi potsit : facit tamen eflentia- leni differentiam , fi confideremus ipfas ícientias in fe quia aliqua fcientiz fünt; in fcientijs faciunt. declaratur :fecandüm: qua per rationem invettigabiles exitunt : E * c yio ! 3 ts - tijs dicens: e JE quidam fcfemia y que fpeculatuns & magis commune; ut quedam ratio pro- nem non excedunt : doc&rina tamen facra , ponebat: namdicet:maior .abflradiio .,- &; .de fc eftapta nata per infpiratiohem habe-- git. Vnde 8&1; de Divin: tiom; feribitar : norcommunitasreperiturunde j-&cin 6, 4, abftya[agire druinitate aut dicere, dut. cogitá- Metaph.dicitur quód fi nj ef aliqia alia fubflg ^ ve preter ea, que nobis dininitus fcvipta. diuisa tia prater eas,qua mata confiftunt-, Phyfica pro- emimnciarint, tpfius entm fuper YAtIOnem 5 Co" intel - le&um eft cognitio. "Exitta differentia: fequi fcientiam, fcientiam magis: communem," tur fecunda : quód ifta fcientia dirette ; & & magis uüiverfalem: quia tüic Mataphyfi-- principaliter nec eft de fenfibilibus , nec de ; proprie facit medicus,qua: canon effet: nibilominus tamen'tunc Me-- taphyfica, quz remaneret, effet magis abí-^ trad, quàm naturalis, nontamen magis" nullifcientiz per rationem invente con-, : communis. "Tertiam autemi1ltc oftenditur: Dgruit. Quod fzc patet: nan fciétia per ratio ' quia fi fcientia communitater ; quam ha- bet, & fpecialitatem ex fabiectó trahit, tüc ^ talis erit fcientia, quale erit fubiectü fuum; * igitur fcientia communis habebit pro fü-- biedto commune : fcientia fpecialis fpecia- ^ le: verum quia hoc eft per fe jc proprie?" quia fcientia communis ex übiectó coni- muni communitatem trahit ?,'& fpeciális' cx fpeciali fpecialitatem 5 üt. poteft: patere" cx habitis: & ea; qui funt propri & per? fenfibilibus; ut naturalis, & qux ad fatura-. . fesfunt talia in'eó quód talia 5 tt. patet! per ^ Philotoph; in. 1; Phyfic. qui vult: quód ca^ * " facit in €ó-quód his; que funrinfenfibilibus? tiec habet fen- ^ fibilia , quafi^partem fubie&i fui : quod" nem humanam inventa modum huma- nàm fequittirs nyodus autem, humauus ett; - ut-cognitio à fentu iücipiat : nnde, & Phil." ir'1, Poft. vult quód noftra cogüitio inci-/ c: piatà fenfu, & deficiete fentü neceffe eit,& illam! fcientiàr deficere, que fecandum illiim fenfumceft : habet ergo fcientia tniof- tra éffentialet comparationem ad feufibi- liá?;eitur omnis talis fcientia, vel erit de leni redacüntür? ve] de his qua funt infen-" i fibilibus, ut Matliematica 1 vekhabet fen-- i] ibiliá fubié&ti für partem ; vEMetaphyfica.* .- | | co$a 50 R p^ PROLOGL Dios;de Di- Sapientia autem Diviriá nobis -infpirata gin. noi. modum Divinum fequitur: vnde dicítur . t deDiv]no.quod facit ipfosauimos fü- per Jucens radius extenfos bene, pondera [ast te, & recte; & commerifürabill atore iuf- eO 51. tarum illuminationum :'& quia Sacra Pa- : gina fequitur modum , & menfam Di- vinz Sapientiz : ficut DivinaSapientia pro obiecto principali habet fe ipfam quia * e Deus nihil intelligit extra fe per (e, & pri- E 3 mo ; fed intelligendo fe intelligit omnia : i ita in SacraPagina foliusDei cognitio prin "Teriadif, cipaliter eft intenta: & propter cognitio- E nem-Dei intenta eft cognitio omniü alio- TüD5. s. | | j Tertia differentiaeft; quia omnes ali Ícientix pro obiecto principali habent ali- quod univerfalejifta autem proprie loque- do nec habet. univerfàle, "nec patticulare. Oportet igitur univerfale aliquod. in alijs Ícientijseffe obie&utn : quia cum omnes: aliv fcientie habeant aliquam "per fe | analogiam ad ipfa fenfibilia; etiara fecuri "e düm quod fcientize funt: & fcafibili par^ VEU. 9 09 c EORR | | tet in talibus univerfale effe obiecti: prop- | ter quod in 7. Metaph. dicitur: quód Suj/- Quarta. dit IAPtrartms : fenfibilum ^ patrticuluvium -.., nequé Marta diff, ,,-. 4 : : diffinitio , neque. desmonjtyatio eft, Tlad. -au- tem , quod principaliter in iffa (clentià in- Los feüditur , neque eftuniverfale, nec parti- Jos. 2 CUlare, cum fit Deus; Qiirta differentia | - eftquód nulla fcicatia poteft tot cogno(- . . .€ereinpropria forma; quot iíla ,"& ratio cít :.-quia cüm alie (cientie confiderent univerfale aliquod ; particularia contenta fub illo univerfali àón coguofcent- fecun- dim ea, que infünt eis, in quantüm: par- ticulriafünt, fedin quantüm rationem illius univerfalis induunt. Scientia autem . Divina: quia modum Divinzx Sapientia: fequitur, licétpro obie&o principali ha- beat Deum ipfam ; ficut ipfa fcientia Del 'Cognofcere , qui confiderant fingula fcié Uz; ficut: & Deus poteft, & fi non tantü. | Quod fi aliqui habentes iftam fcientiam o qiii talia hon cogaofcunt, hoc non eft ex par- Lond 16 C5, quód ipfa fcientia non fit apta na- .. *. ta cognitionem talitim perhibere ; fed ex parte noflra: quia eam imperfe&é pofsi- demus, ftt nipnbibo: His vifis quaftio de facili folvitur: quia cum queritur Vtrum Theologia fit com- munis , vel fpecialis ? 5i confideramus fuü obicdtum: primum ,. & principale , nulla KR. /£zid, Col, fup. 1. Seat, p dere, utifta: coramunifsiima dici debet; tura poftulat; Vnde, & r.de Coclefti Hie- | ART. HH 5: - fcientia eftàdeo fpeciatis, vt ifta qnia in ifta fcientia unius folis ret , abfolute o« quendo , cognitio intériditur: in alijs aate icictijs, cit habeant pro obiedo univerfa- le, non intenditur in-eis utm realiter fed c, e H unum fecundüm rationem, luxta illudde Anim. Commt. in r. de Anim, intelleQus facit comm. z; . univetfalitatem in rebus : uniuerfalis ergo unitas non eftunitas rei , fed rationis,ive intelle&us. Si autem confideremus éa;que Itta fcientia habet non pro obiecto princi- pali ; cüin. nulla fcientia. ad cognitionem tot rcrum in propria forma fe pofsit exten Sed quia ia omnibus advertendü eft quod eft perfe, & principaliter; magis quàm 5, Éthiy | aliud : quia fecundàüm Philof. in fine.5. E- Cap. f14 thic.De bis qu junt pev aceidens nos eft- cura aj- tj, Simpliciter debet concedi quod fit (ci&« tiafpecialis; (00:5 55:8. $5 5105159151 Kefp. adarg. Ad primum: dicendum ; quód non füfficit;quód con(ideret dé on- nibus , ut fitfcientia comnmiunis : ftd. o« portet quód confideret'de omnibus pria cipaliter , in quantüm uniuntur in aliquo communi univerfali , vel analogo:utMeta, phyfica; quc confiderat de omníbis., 1a. quantüm uniuntur ia ente, quod Theolo« Ceia non facit; fed pérfe , & prim confi- derat 'de Deo folo , ut patuit, Ad fecun« dum dicendum, quód illa propofitio nom eft univerfaliter vera, quód. quantó fcien-^ tia e(t magis abítracta , tantó eft magis có- niuis: ut patuit periüftàntiam in: Philo- fophia naturali, & Mathematica. Ad.ter- tium dicendum , quód fciens iftam fcien- tiam eft fciens quodat modo omnia :- & ideó maxime fapiens dici debet; non ta- mien propter hoc eit artifex communis 1 quia perfe, & primo unius rei; Dei fcilicet, cognitionem habet." Ad quartum: dicen- uarcThea logia affü- mat quada dum ,quód ifta fcientiafe COaptat omni- communia bus, & affümit quedam: communia; "qux Poterit tamen inlpropria forma omuia aiia omnibus intelligibilia exiftunt ; ut exem pla;& alia; ut parvulos in fide ad Dei cog nitionem inducat, fedhoc nón eft rop- ter iftam fcientiam , quód ipfa quantüm eft de fe indieeat talibus : fed quia nos fic apti nati fumus manuduciin Deum: & ideó Deus Pater fic providit, ut nos ad fe | induceret proponendo. quafdam varicta- Dioa. s. dé tes velaminum, fecundüm quod noftra na- Cel. Hier tar, fcribitur : quód Neque pofsibile eft nobis dite lucere Diulaum vadium : mfi varietate Sa- crovum yelamimm anagoge 4 1d cft fartüm du- cendo, Aes d zb PROLOG cendo; circimrvelatum; && is; dé fecindim sos funt. providentia paterna comatuvalitoy 3 ex proprià praeparatum. Quia fcilicet ; fic provi- dit Dens Pater nos furium ducere; ut nof- tra requirebat. natura. . ve GOCAREICVENS: Hla sen :Quid fit fubieClum in Sacra Paginh 3... Eg. in 3. Sent. q.. art. 1. C: quod, 39q« p. D. Thome I P. q.- É. Art. T. Gerard. m Il... 2.40 V. 3e, d. I» pna. ALIf. Toler, pril. 5. q. 6. Greg, rim. ur X. q. A. qol. art. à. Gauiidi m 1.4.2. proem. ATE. ^Ertió quetitur: quid fit; fubieüum in | M. Sacra Pagina? Et videtur quodDeus: quia illud;à quo fcientia denominatur,ma xime videtur effe fübie&tum in ea;X prin-. cipaliter intendi in ipfa, fed Sacra. Pagina. à Deo denominationem recipit: ergo.&c, Praterea: illud eft fübiectum in fcientia, füb ciiius ratione alia iàttoducuntur in ea; . — fedfübratione.Dei omnia introducsntur. ^ in Sacra Pagina. Quia quidquid in ea.de- terminatur Divinum dicitur , ergo .&c.. Preterea, Arguit Phil.in.«6. Metaph. tri- /bus vijs, quod Metaphyfica maxime eft de Deo. Primo : quia.Metaphyfica eft maxi- me abftracta : igitur erit maxime dé Deo, qui eft maxime abftra&tus... Iteriim Meta- (; quia quelibet formahabet rationem actus, phyfica eft nobilifsima : igitur erit maxi- mede Dco , qui nobili(simus exi(tit, Ivur- fam. Metaphyfica eft prima fcientiarum, igitur erit de Deo maxime, qui eft primus interentia, His tribus vijs etià poteft pro- bari, quód Theologia maxime fit de. Deo. Primo : quia maxime abftra&ta : quia, ut habitum ett, nec eft principalitet.de-fen fi- bilibus ; nec-de his ; quz funt in fenfibili- bus: nec habet fenfibilia (übiedti füi par- tem, Rurfüm eft maxime nobilis, quia innititur nobilifsimo lumini :. quia lumini increato. .Ex hoc etiam apparet, quod eft . prior alijs fcientijs : quia lumen: cui inni- titur ita fcientia , ut lumen Divinum, eft Metaph. Hzc eft differentia inter materia, prius lumine rationis , cui aliz fcientiz in- nitatur. Igitur his tribus vijs probatum eft, quód Theologia maxime eft de Deo; fed ilud,de quo maxime eft fcientia, eft. füb- jecumuin fcientia: ergo &c. * In contrarium eft: quia fcientia eft vna; quz efcunius generis fübie&ti partes. , & pasiones confiderans, fed Deus neque ha- Tn €. Meta- ber partes, neque paísiones, ergo &c;Prz- Phyf. cap. 1- cere2 : fcribitur in 6: Me'aph. quód: nulla fcientia probat fium fübiectum efle... fed in Sacra Pagina: probatur. Deum effe: fi- QV/£srioT. 5 VLRT; Tf, cut probat Magier x:lib. di(l.s, Ergo &c. Mágtt de Praterea : fecundüm Philof. 1. pofter. de Sent. diftos fubiccto fupponitur.; quód eft: 5jta quód quid eft (bie , debet efle notum.in qua- 7: Poft- €! libet fcientia, fed. quid eft Deus: eft omni- , . - dry s : Ioan. Dam noignotum: iuxta illud Damaf. 1. lib.cap: ac giq. Os i 4» Quod itaque fit Deus, liquido conftat; Quid au- tem vftone e[Jentia, ac nature fit. mullo: ommno - «tiiodo comprehendi, cognofci que poteft; 5 sütdo i oIESOLRWTIQ.: Declaratis diffeventts iutev fnbieClum ,.€9* mas "teria, €? Theologie :à Metaphyfica, fatui; : quod Deus inquantum principia :moftie : teflau- - tátionis, €?* confummatio woftre .glovificatio- - 7 x "i * 28 d : sms. -eft. fubiestum in Theologia. — a prat : Ad unreal randa in A. Veritas huius qu&ftionis; duo -decla- 4440, randa fünt,Primó: quid intereftinter(üb- - leQum, & materiam.Secundó;in. quo dif: fert fcientia i(taà Metaphyfica. Et his vi- fis. apparebit veritas. quationis..' Prop- ter. primum :notandum : quód. ars -- eft imago nature: & ideó iecundüm ea , quz in.natura videmus; in arte loquimur. Videmus. autem ia natura. duplicem for- mam , fuübftantialem, & accidentalem : & Riese dicendum : quód;ut pateat Do d - Dieu epp s necis Mu s n Red .& perfe&ionis : confiderare eft: in entibus duplicem actum , fübftantialem , -& acci- dentalem:& quia quilibet aus prafuppo- nit propriam potentiam : ut dicitur. in 2. de Anim, Secundum iftum duplicem- ac- tum eftafsignare duplicem potentiam. ad adum fubftantialem;& aceidentalem, Po- tentia ad actum fubftantialem eft: potentia fimpliciter, . & pura : quia efle fubf'antiale per fe non przcedit aliquod efle: : -poten- tia autem ad adum accidentalem non eít potentia pura : quia effe accidentale per fe loquendo przcedit effe. fubftantiale: & Commét. f quia fecundàüm Commentatorem in $8, Mctaph. € ment, 3. | [ 1. de Anifl cap. 16. | & fübiedum : quia materia dicit. quid in Quia larg potentia : fubie&um dicit quid in adu : cà. (ibieGum? potentia ad formam fubftantialem fit po- citur de n tentia fimpliciter;potentia ad formam ac- eria pria cidentalem non. fit potentia: fimpliciter, * dm o fed potentia cum.a&u : Potentia illa/five:tz d folo. fufceptibileiin quo babet effe forma. (ubí- compofito*: tantialisdebet dici materia: illud autem, idcó didt, ii quo habet effe forma. accidentalis , per P; elo? fe loquendo; debet dicifübiedum, Exhis ^ — — autem habere poflumus triplicem. differen tiam iutermateriam, & fubiedum. Vna - ditte-. !niateria, fubie&ü., leplex ob- Gum in jentias E - Cientiz du m nes formas. GRE EL. Hoc vifo. fciendum : quód ifti duplici - lex actualis Me fpeciem, & alia àluminé, Nam fi quod nunc loquimur de a&u:nam nondat aQualitatem fcientiz ,. nec fub ratione fui iütroducitur in fcientia, fed fub ratione principalis obiedii : & ideó oportet obiec- tum fecundarium duplicem ac&tualitatem recipere, unam ab obiedto principali, qua €f propria;.& effentialis fcientiz,fub cuius triplicem differentiam : Prima eft : quia. Metaph. eftícientia communis ; eff. enim a0 eu * , Any. - 4 principale;ef rio etiam. deficit aQualitas effentialis cien 555.2. WT! QM e E: ud taph, entis fecundum quod ens ut. fcribitur 4. Metas - ph. Theologia autem , üt patet ex prace« denti articulo, non eft communis per fez nii forte ex confequenti, ia quantum de. pluribus poteft conüderare, quàm aliqua alia (cientia inventa ab hominc: vel limili- tudinarie in quantüm eft de Deo , qui eft camía omnium, & eflendo omnium caufa, & continendo omnia habet fimilitudinem cum communi, & cumuniverfali : pro- ratione in fcientia inducitur, & aliam à lu-D prie tamen , & principaliter non e(t com Tne: & ita patet quód obie&um fecun- darium eft dupliciter in potentia, quia re- cipit actualitatem ab obiecto principali, & alumine. Sad obiectum principaleeft in. potentia uno modo : quia recipit actuali- tatem àlumine, fednon- ab aliquo alio obiecto ? càm non fub ratione alicuius al- terius obie&i introducatur in fcientia, fcd fub ratione fui. Ex: quo apparet triplex dif ferentia inter obiedum principale , & fe- cundarium : prima quia obiectum princi- galcettin adu, & non fimpliciter in pos munis. : | Exifta autem differentia apparent tres pofiiones , qux afsignant 1ubie&tum in 'Theologia,0O accipere fubietum propries nec afsignare fübie&dum in Theologia : fed folim materiam. Nam fi Theologia nón cít Ícientia communis, non habet pro füb- jedto aliquid commune: & ideo res, &fig- na non fant fübiedum in Sacra Pagina;cü omaia contineantur fub fignis, vel fub re- bus. : ! : Im: ens Diuinum noneft fubiedtum Pa Ei 1. Opi Du Aem ce MUDAOL AXENELU VO MÓN 4l) dca ' nia, quz co- "ente, Sr PROLOG *3oSacraPasiná': éüitn omina cotti eantur | "Quot modis(itlyjivino:ente ;accipiéndorens Divinis dames. "Gfiaccipintt feiliee, perefféntiaus, pet | participatioueiit, per uriionem; & perfig- TOHCIHUMIOHES OA PURIS vt T ONBUREHSO: Q1 —fferria pofitio eft: -quod' fübieQam . if "Sacra:-Pagina'eft fcibile per infpirationenit "necitta, ut apparet; fubiectimm accipit pro- so... prie: quia quodlibet per infpirationem fci- 7s gppoflec, :Phetéáinultá per ifpirádónemi "7. 0 1 Babemus in Sacra Página 5" quas non füht ess fübiedum inea; iecenam pars fübietis& .-iritaapparet; quód per primam" differentia; i2. "Opinio. guam habct "Fhéologiaà Meraphyf. quód. in iílis tribus pofitionibus: noi direde acz- QUESTIOTO - t ARTOWIAS ;ePrima eftsqiiodibonum falutateeftfóbs — . ieQunvindftafcientia:: conftat enim quód 5 Opl -bouünreft quid:commune::quia. deberur 2 cuilibet enti; utfcribiturinzicEthie. Vnde *-— 1 Jicétfalutare pofletetie codirio fpecialisita . 1 :men'quia bormunreftiquid commxüne «à - in'fcientíafpeciali; oportetefle:fübie&turiy, non'commune fubzatione fpociali s: fed fgcciale fub rationc fpecializ: : ptet'qnód Afta alsignatióron: eft propriar 7-06 : o Adia pofitio:eft; qua dicitur Caffiodori; "quód Chriftusintégercaput;:&füerbra |. eft fubiedtum in ifta Ícientia: cni Chrift" . Of tolintegra inclndamur. ;& bos; Sic aéci- piendo fübie&tummon:accipitur proprie: cipitur (ibiettimiin ea nonrtamenliflas pog: quia aliquod'ensdiflindtum abialijeomnis ^^ 7 fitiones fillie fali&; féd largo hiodo loquü- xüraccipiendo fübie&tim pro fratéria. Sea "cunda differentia eft; que aliquomodó ex ». Differ, "prima fequitur, ^ Icilicet ;; quód deeodeni ^confiderabit Metaph. & Theologià: nam - fi Metaph. eftfcientia^ commutiis.; 'opore- Materia fciéter quód determner de orni ente aliquo- » fi : T7499 7371 o 1 1. iN ere weis Ed n ki , We iunt onm, modo: & ideo nulla fcientia eft; qua non 'determinet de illis; de quibüs/Metaph. de» 3e&ümin/Eheolopiasitta autem magis ac- fideratur per fe:fed f ubiec festinat: Si igitur Theologia eft de Deo; ti e quód oportet quod etiam .Meraphyf.it deDeo; Ser onem fed non potelt éflé quod fub eaderi ratio- modum, ... Jie déterminent dé Deo Metáph;& Theo- flamteftauratio eft conditio "firperaddita; "mon fübieQum.. »-: fit535 neris té "bus, ut Deus fübipeciali ràtióiic;eftfubiec - " - tuin iftafeientiay üt patuit; 5079 ZI Tertia pofitioeít: Hug. fi üper Angelica: . Hierarchia quód'operá reftauratiótiis für: Oil Tübiectunin Theologia. Apparet auten | "quód nec hic: proprie- accipitfübie&tum z Quarta pofitio eft; quód Deis :eft-fübsa. Opi j *tartien'ftlicienter afsignat fübie&um:qnia Ex ht "ütpatuit ,"minquam afsignatur aliquod T»; 'eéditadpropriamrationemfübie&di non | s --.. logia: quia fi eodent modo détermitnareó ^ fübiectum n felentia: nifi fub aliqua ratio- (5, cial effent una fcientia immo qualibet" deter? C me : aliter énim'eflét 'confufio in (cientijs; tatis fit! Metaphyfic, minabit deDeo fecandim modum fautn3 cum pluresfcientiz determinent de eode; fübie&? cofiderat de 'Cüm igitur Metaph. fit fcientia? commu Keri Bis determinabit de Déo fub imodocome- omnes mo- Inn, in quantum, fcilicet, ens eft;j& cau dos entis co- fa univerfalisentium : 'Theologia' autem; petentesDeo 'cum fit fcientia fpecialis, de his; de quibus Hd "t determinat, determinabit fub fpéciali moz fit caufa unl I cepi a MI peLCHr Iri my TIBROHS deri Se. ain verfalis, ac. Q0 : & ideo ficut fübiectum in fcientia co- "tus purus,in-"Iuni eft commune; in có quód commis ficu omni né, tia fübietuni in ferentia fpecialr debet pcriectione Jeffefpeciale, in eo quod'peeiale * & ideo totus fim li- , "rg dcr A erg orDerttt - l4 lu 22. LARES E citer,& pé Deus', de quo pr incipaliter interdit ifta fe&us bonus fcientia, fab aliqua fpeciali ratióné- debetD'confiderat de Deo principaliter peronina - "quz conver- efle fubiedtum | in ea Mir e. k muerur cum SEES EET fpecialis ratio poteit 'effe in quántum eft principium noftra? reftaurà . tionis, & confümmatio noftri 'glorifica* tionis. Quomodo 'autem hoc fit, pef ters tiam differentiam ápparebit. Ex iffa autem fecunda differentia apparet, quód ómnes- illz pofitiones,qua non afsignaverunt füb- 3ectum Deum füb aliqua ratióne fpeciali, 445.4 - Ronproprie acceperüt fübiectum, Étideó ^^^. quatuor pofitiones ex ifta via apparet non qu E" *aeiWam "€onfümmationoftrz glorificationis :.pas "tet igitur per iftas duas: differentias datás; " apparet quare Deus: in Metaphyf; non eft & ideó licetDeus fit principaliter intentus 2" in'Sacra Pagina, &füb ratione ipfius- alias DO Jintroducanturin ea: nontàmen-füffiéit fed quil 'dicere'Deus eftfübietum in Sacra: Pági- fufficit: na, nifi addatur ei aliqua fpecialis cóndi«- .- tio, ut priücipium noflrz reftaurationis;& - quodomues did pofitioneslargede füb :— | Tedto lodutituro 6^ SeipsUe ees "Tertia differentia eft;qtiód Metaph.non modum , fed olümrfeeundüm aliquem - modum, ut patuit art; r.Sed Theologia có» fiderat de Deo principaliter fechndüm ómhem modurn, Ex ifta tertia differentia fübiedum fimpliciter :' eft tamen fübiectüt ^in Theologia trib aliqua tamen fpeciali ra» | tione, ut patuit. Iíta autem fpecialis ratio | fic habetur: quia füb illa ratione: principa | liter fubie&um confideratür in fciétia; fub : qua eius co&nitio priücipaliter intenditur, fed it- Theologia principaliter cogüofcere : Deum S aa L | ^ : ^ A A [ Li HN E mr Ir fuu « H rer IIIA T ^ torem;:X glorificatorem;sergo &c. 55 1. -J-"Kefpond;: ad argünienta; qux probant /. Deunveffe tubiectum in illa fcientia;diceri dum; quód verum dicunt; fed totam veris 1/5502 .: tateminon exprimunt; Dam Deus eft(üb- le&umin ifta cientia 5:-fed füb fpecialira- tione;ut patuit, Ut .31msu rüOsSDOS 3D ." &dyprimüm in contrarium dicendum; quód Deus non habet partes;'& pafsiones: !Uaez ,: tamehyrit patebit ,. aliqua: fe habent ibi ut f ex 5 partes j^&c aliqua ut palsiones« V.elpoffu- mus dicere; quód non oportet loqui :de ita icientia; quz habetur per infpirationé; ficut de'alijs, quz habentur per acquifitio» tiem," Ad fecundunvdicendum , quód ffi- milisratió eft de fubiecto in ifta fcientia; Gc de priacipijs in ca: quia: nulla fcientia :po« teft probare dire&te, nec principia fua; ne fubie&um fuum: taríien per: quzdam figz na, & per effectus poteft: ut patet per Cós ment. 1». Metaph. & fic probamus Deutri | qvem ds Deum inteüidimus ; utiftroffrim féffaurá- , de; necefsitaté,. Circa, primum quzremus ; ^^ tria, Namo;ordo Ícientix ad fcientiam attég tur alicui fcientia: humanz.. Secundo vttü. fubalternetur alicui alij;fcientiz. Tertio ytrum fübalternet fibialias (cientias huma . nas, ^ ex pestf P woe M efle per effectus, non per caufam. Ad ters ' tium dicendum, quód quid eft Deus fecüis düm natüram, ut idem Damaf;dicitquans diu fuümusin via omninó eft nobisignotir dum habeat aliquomodo rationem :quód quid eft :'ip(i effets, per qnos Deum cog nofcimus, poffunt dici, quód quid e(t. Ett tamen ifta folutio aliquomodó impropriaz quia non diftinguit inter : demonflrationé própterquid, &quias 7 050 o5 PROLOGIQV £STIO . I;« De his que conequitur fcientia ex fubiecto, --.. potsm dubitavimus | de. fübiecto A. Theolovie infe, reftat dubitare de his, quz confequitur fcientia ex fübiecto; Iíta auter, ut dicebatur, fant quinquejfci» licet, ordo, dignitas, unitas; diftindio, & necefsitas. "Veri quia unitas, & diftinc- tio eidem rem importare videntur :- quia ex eó qtiod res habet effe unum, habet effe indiftindtum à fe, & diftin&tum abalijs : ideo folitm de quatuor quaeremus.- Primó de ordine iítius Ícientiz ad alias... Secundó de dignitate. Tertio: de unitate; Quartó EX, ditur ex €o; quód una fubalternatur alteri, . vel fubalternat fibi. aliam :«& ideó-quzre- re de ordine eft quxrere de. fübalternatioz ne,De fübalternatione-igitur tria; quzrane , ; .tur. Primo vtrum iíta/ícientia fubaltezne- : -AR TICVLVS .; 1, l4. Vtrum Theologia fubalternetur. alicui... aet qe ' E Cs drgent, 1 3. prol. anh. 3. B ph. Tolet. q. 1. art. 4. cont; 1. Greg. Atrim. q- Xirf 4. n4 D 4 P y py A $xnp A D; primum fic proceditur :. videtur obftupefcitintelle&us propter ea, qua. di- cuntur in ipfa : quia.non;tradit caufam dic ti fui: Meraphyticus-autem, quinon..ads miratione determinat, videtur tradere cau fam dii: fed fcientia; quz caufaliter. des terminat de aliquo, fubalternat fibi. .(cien- tiam,quz non caufàliter determinat de COP D dem:ergo. Przterea videtur quód fübal- ternetur naturali. Philotophiz:quia f. clentia - ifta dicitDeum efle potentix infinita.:Phil; autem hoc probat in 8,Phyf.per-hoc quod r, Metaph; Cap.2, movet in tempore infinito, fedilla fcien; 8. Phyficorg tia fabalternat fibi aliam,qu:» probat;& illa **P* !* fubalternatur, riüs videtur, tur omnibus íCientiJs, quia videmus quód perfpeaiva . fubalternatur geometrix.. ex €o, quod accipit ab ea aliquas propofitiov | ; Des, per quas arguit, Cum igitur iilaícieés |! &e 1n tià accipiat ab omnibus fciétijs: ergo qui narrat:ergo &c, , Vltez quód ifta fcientia fübalternez ' im "i: T202001 Ti contrari eft , quia quód excellit àpmnes fcientias, &:cói omnes fcientia-an- «illantur, nulli fübalternatur j fed ifta fcié- tià excellit: onines fcientids, &cci omnes ancillantur,ergo ritilli fübalternatur.Quod 'autem ifta-ernes excellat patet: riam ar- guit"in-principio: Metaph. quod'illa , -qua 3. Metaph. máxime Deus babet", «Divina fciesiayum eft. pel, 7Iriplex mo- -alteraatur,. - Cum.igitur "Theologia fit magis-principa- Jitez de Deo, quam Metaphyfica, magis proprie ipfa Dea fcientiarum dici debet : «€rgo omnas ei ancillantur, & ipía nulli fub 'RESOLVTIO. «t | ART. tivafolüm : tàmén vtraque aliquó modó eft de codem: quia linea fimpliciter refer- ^d. fui vatur in linea vifüali, & linea vifualis:.con- o tinctur fub linea fimpliciter: ad liunc aut duirunh modum quatuor requirunitur,Primum eft: | quód de codem aliquomodo fit fubalter- x, Cop nans; & fübalterriata : nàm fi nullo imodó de eodem eflent, tunc non diceret unà propterquid illius;'cuius alia diceret: quia, Secundo requititur; quód fubalternàta ali- quid addat ei,.quod.confideratur in fcien- :, Con tia fübalternante::: ficut videmus, quód li« | "nea vifualis,de qua confiderat perfpectiva; : aliquid. addit fuper lineam.fimpliciter, dé : 4qua-confiderat geometria. lílaàutem:.ad- | : theologia milli fcicitie bimane. fsbaltemati. - Citio ex hoc requiritur : quia ftiéntia, quz | Eipondeo dicendum, quód modus i 4ubalternationis fcientiarum'triplex eft ad prafens. V nus modus fübaltérnatio- «dus fübalter nis eft:quandó unafcientia ancillatur alij. '«nationis. Xt ifta fübalternatio nihil eft aliud ,, quàm quidam famulatus,poteft enim talis famu- A. Modus j«fabalternátio dici::quia üt. habitum 2X. " Metaph. JEAp. i. eft, exhoc convenit fübalternari unam fcientiam alteri: quia habet ordinem ad &liam : et quia una ordinat;aliao rdinatur: & quia quz ancillatur ordinantur ab his, uibus ancillantur: Inde eft quod talis fa- qulatio fübalternatio dici debet. De ifta autem fübalternatione determinatur in x. ex principijs linez, non eft eadem fcientia; dicit propter quid., eft magis abftraQa, & magisalta, -quàm ícientia, quz dicitiquia: & minüs ábítra&um fe habet per. additio« | nem ad magis abílrattum. Tertio requiri- | c3 tur; quod huiufmodi additio non :caufe- ** í | tur eX eo, cui fit additio per fe loquendo, |. nec ex eius partibus:quia fi caufareturtunc ^ ad eüdem fcientiam, ad quam pertinet có« fiderare deillare fimpliciter. ;. pertineret confiderare de illa re cum additione ; un- dequia curvum caufatur ex principis linezc per fejilla eadem fcientia, quz: determinat de linea fimpliciter, determinat de linea curvá.: tamen quia vifuale non caufatur ae cmn. ———— REO €T Metaph. Vbi dicitursquód omnesaliefcié que determinat de linea fimpliciter, & vi- tic Metaph. :famulantur. Ifta autem fa- $mulatio,& ifta regulatio ex hoc:convenit: quia illa fcientia, quz confiderat optimum .in aliquo genere-habet regulare omnes alias fcientias in illo genere : & ideó quia Metaph. eonfiderat optimum in genere 'entium,haber regulare-omnes alias fcien- tias inventas ab homiine,& verificare prin- cipia omnium : ut ibidem patet. *Secundus modus, & tertius fübalterna- zx. Modus, tionis funt traditi in I. poft, qui fic diffe- edis : ^ runt: quia unnsillorum non dicitur uni-D'fubiedi, funt cauíe per accidens , & (ine | y » * j. & eoru Aglifferentia, *'ocus; alius autem quafi uriivocus dicitur. Modusauté non univocus habet efle, quá- do una fcientia determinat de aliquo :. ita »quód de eodem alia fcientia non determi- - met fimpliciter , fed'folüm fecundüm ali- quem modum : & fic determinando una - üicit propter quid; quod alia dicit quia: fi- «utapparet in perfpediva, & geometria fam de codem fimpliciter non«ft perfpec £iva, &:geometria: Quia vtraque non eft &ie linea fimpliciter: fed geometria folüm: apec vtraque cít de linea Vifualis fed perfpec ditum fit compofsibilei, cui fit additio : 4. Cond quia fi non effet ei compofsibile, non pof- fet deco effe aliqua fcientia : nam de i- nea alba nó eft fcientia: quia lineam albam non-ft reperire, - rnit Iftarum autem quatuor conditionum; duz per fe requiruntur ad. fubalternationé alix veró due quodam modo per accidés; nam. ádditionem 'efle compofsibilem ei, «cuifitádditio 5.'& non oriri ex principijs füali, Quarta conditio eft, quód illud ad- quibiis non. Prime: atitem duz. conditio- nes per fe ,& diredé requiruntur ad. fib - alternationem, quz ex ifta conditione fe« quuntur quód. una fcientia dicat propter quid, & ália quia. ; -—-DC 4 j Tertius modus fubalternationis eft:quà- Mod do de:codem determinat fcientia fabalter 3 nans, & fübalternata: fed fübalternans de- terminat de eo modo fübtili ; fübalterna- ta autem modo groffo : ficut ponit exem- plum Phil..de harmonica Mathematica, & de ea; que fecundum anditum:nam harmo [ nica bau: fsibilis, PAOLGGÍ, nicaMathematica dctérminat.de numero relato ad fonum modo fubtili : ea autem; quz eft fecundüm auditum,determinat de codem , fed modo grofío. : fimiliter ctiam fe habet apparentia ad. Aftrologiam: nam apparentia, five. fcientia y. qua nauta 'vtuhtur ,. confiderat- curfum; Aftrorum modo groflo, quem. confiderat; Aftrono- mus modo fubtili. ; 151 Iiis »cVifo triplicimodo fubalternationis po- teft appareresquód Theologia nulli fcien- tie humanz fübalternatur ::quia omnis (cientia humana; vel eft communis,utMe- taphyfica; veleft fpecialis, ut cetera fcien- ^ tieifiigiturTheologia fubalternarctur fcie- là tic lhiumanz,felfübalternaretur Metaphy- Blogiam fecundüm primum fübalterna- P fice; vel alijs fcientijs fpecialibus : Metaph. fabalternari non poteft: nam hoc effet ali-; quo trinm di&orum modorum;fed: nullo. -3modo eft pofsibile, Primus..enim modus éft impofsibilis::! nam Metaphyfica ex hoc; fubalternat fibi.alias fcientias-:: quiain ge- nete entium con(iderat.optimum; ut Deit: ipfum : ut patet per habita : fed quia. ipfe: Deus, licet dire&é. non fit..de con(idera-: tione fcientiarum fpecialium. irventarum ab homine; efttamen. magis principaliter: : deconfideratione Theologi quàm Meta- phyfici, ut patefactum eft; igitur fecundü: QV.£5TIO. 7, a. BSERAEETO d$ (abalternatur fecundüm aliquem. didorü ^ modorum: quia nulla fcientia fpecials exe confiderat de optimo in genere entium s quia inter ceteras ícieutias fpeciales natu- ralis eft magis univerfalis, & magis prima, ut patet per Phil, 6. Metaph, Si igitur ali- 6. Metaphs qua deberet confiderare;ifta coufideraret; caP- *- fed ifta non.confiderat : ut patet. ex fecü- do Phyfic. ubi dicitur que vero tales no. font," Phyf. c.74 videlicet, ficut que motum fubeuntes: movent, ez natualis confiderationis monjuntz es Si igitur nulla fcientia fpecialis confiderat m. de Deo, quod eft optimum in genere en- Philofophus tium , de quo confiderat Theologus, nul- 8.Phyf. per lafcientia fpecialis fübalternat fibi Thec- JOHN tionis modum .,. nec etiam fecundüm fi exIEI arlligé cundum. ,: nec fecundüm tertium : quia, de, que illis duobus modis fpecialibus idem fecun- eft Deus;qui dim: füam fübftantiam eft. de confidera- 57277» tione fcientiz fübalternantis,. & fübalter- inquit Boet. nate. aliquo modo , fed Deus fecundüm yel fi confide (uam fübftantiam. nullomodo. eft de con- I?"!5. conf fideratione- fcientie fpecialis inventz abr pb rfc; homine :. igitur Theologia non fubalter- dicitur quàc natür-alicui, fcieatix fpeciali, nec. com- fuit confide- muni : ergo nulli fcientie humane fubal- 'atoPhy6ca ternatür. 305 $c | ge no ;; Refp. ad arg, ad primum. dicendum uio SED itum modum nullatenus Theologia. fub-(, quód: non fufficit: fübiectum:. efle fub füb- motum non alternatur Metaphyfice:: immo magis vi» 1 modo. detnr,quod Metaphyficá. debeat fubalter-. nàrifibi : quid. tamen fit'de hocin art. 5; apparebit, Itemiuxta fecunduim. modum: fabalternationis non fubalternatur ei :'nà inillo modo per fe atrendédum eft, quod: in fcientia fubalternáte dicitur propter quid; & in fübalternata quis, fcd hoc non poteft effe in Theologia refpectu : Metaphy (ica: namea, . quz dicuntur in "Pheologia. de 9n. r. de Deo, (üpra rationem funt, it patet 1... de Y..nom. Divinis nominibus : & eorumautem, qua ie&o. eo modo ; quo fübiedt'um. T heolo- ace ad gi e(t füb fubiedo Metaphyficz; fed 17,5. dire quirunturibi conditiones pertadte diver- Goízd indi- fv fecundüm diver(os modos fabalterna- rve&é: quia ionis ; conditione: nofira recít principi tioüiis ; quas conditionesinon.poffumüsre? PPS fupra rarionem funt;(cientia per rationemD.git ex co quod. Metaphy ficus tradat cau ;invefligata rationem reddere non poteft. Rurfustertins modus fübalternationis eft: , etiam impofsibilis : quia -fecundüm: illum * 3.modó; modumdcientia fübalternans maiorà , & - altiora Cogno(cit, quàm fübalternata : hic: : autem eft é converto : quia per Theologi altiora deDeo fcire pofiumus;quà per Me- taphyf. Ité fecundà iftum modi fübalter- nans,&fubalteruata funt de eodem: fed. de Deo, ut eft principium noftrz: reparatio- nis, & 'confummatio glorificationis, ita e(t Theologia, quód non eft Metaphyfica. Scientijs autem fpecialibus Theologia nó fam eorum, quz Theologus narrat : cum. parrata à. Theologo fint iupra. rationem; fcilicet; propter altitudinem dictorum, ut didum ef... — 5 nj - Ad tertium dicendum : quód Theolo« gia. non prafirpponit à naturali Philofoph. Deum effeinfinite potentis , fed magis - hoc przfupponit à fapientia. increata. Ad: quarturi dicendum : quód. (i Theologia. accipit ab omnibus fcientijs.» non tamen. accipit co modo, ficut accipit perfpectivus à Geometria:quia perfpectivus accipit pro. pofitiones geomctricas, quafi regulas fue con- | Sieger quaritur , vtrum hac fcientia PADLOCI. 16. | Eo onfiderationis, fed Théólosus accipit ab , tur, qu&dem 1n alia : ita quód ficut diflinz. omnibus fcientijs propofitiones , ut éás güuntüur-principia ex parte! cognofcentiti ordinans in obfequium fui; noh ut regu- lctur per illas: ficut vidémus militarem accipere à frenefattiva, ut fuperiorem. ab -dnfriore: & per hoc patet folutio melius -adtettium -: quia dato quód Theologus accipiat à naturali Deum efle potentiz in- - "fnitzsvel probationem propofitionis ifüus: mon tamen accipit: eam üt reguletur -per dpfam; fed folüm in-obfequium eius, ^7 /ARTICVLVS dh. AVirim Theológja: fübaltermetur aliu [ciens de "Trinit; cap. 19. Opostetquod articu- 7 dpt 020 Bl Fidei in (uperiori fcientia nti (ints füpe- cay (übalternétur alicui alij fcíentiz ? Et videtur quód non: quia ifta fcientia ., «it. nabitur igitur Lheologia Diviaz'fcientis; "dictum eít ; non fübalternatur alicui fcic- tix humanitus acqui(itz, fed prater fcien- QVESTIO JI. tias humanas non eft. nifi fcientia Divina; fed idem non fübalternatur fibi ipfi : ergo: &c. Praterea : ifta fcientiaconiungit: nos: nobilifsimo fine : ergo eft nobilifsima; fed ' -mobilifsimum nulli fupponitur , «ergo &c. . Via. ^ "Incontrarium -eft , RURAL UNE füps ponit principia, & non probat, fabalter« LJ N "Ax f ira poflürit difüngui ex parte fcientiarem: Scientia autem illa qua vtitur principijs non per fe notis, fed in alia fcientia declá- tis , eft fübalternata: illa utem ;- in: qua ilá principia declarátur, eft fübalternans:/& quiaícientia "Theologi£^vtitur principijs; utarticulís Fidei, que noit appareat no- bis per (e 1i$0tà , "vel oportet dicere, qiiod "Theologia non it ícientia; vel quód illà principia fintin füpériorifetentia manifcf- ta. Sed quia Theologia: (ive- cognidio-de Divinis fcientia dici poteft it dicitur! 131 rior autem Theologia non eft, nilifciea- tia Dei, vel fcientia Beatorum ::^fübalter- velfcientiz Beatoram :.quo: autem 1mo-- do fübalternationis eisfubalternetür , fi queritur;: dicendum quód:nullus modus; qui conípifcitur in humanis-fcieütijs,- ii jubalternationi competit. Nam primus. modus. dicebatur effe. :^ quando- fcientia erat de optimo in aliquo genere; alix: az tem non erant dello :-ifteautem non eft: conveniens hic; Quia ficat fcientia. Beato- MEE o mea naturel, àquo füpponit ,'fed Theologia rum; & Divinacit de óptimo 5: quia de prafupponit articulos Fidei, abet, quafi principia , ergo fubalternatur Ícien- tix , àqua ifta principia prefüpponi, ^^ RESOLVTIO. .-. Ar heologia nullo ex: triplici offignato mudo alicmi fcientie viatorum (ubalternatur, | Efpondeo dicendum: quód omuis KR fcientia procedit ex aliquibus prin- TDifferentia Cipijs: nam cum hec fit differentia inter Sintetr intel- (-iontiam , & intelletum 5 quia fcientia "dJe&um, fcientiam. F eft habitusconclufionum, iatelledus veró rincipiorum: ut poteft haberi ex Philos] fopho in libro pofteriorum : cim conclu- fiones ex principiis fequantür, oportet om. nem fcientiam uti principijsad conclude- dum conclufioncs intenta in illa fcientia: yincipia autem nion funt; femper unifor- mia: quia fétundüm Boetium quxdam. fant principia nota cuilibet, quedam vero. fapictibus.Et ficut diftinguimusquod que- dam funt principia nota intelleQui fapien- tüm 5 quedam intelledui omnium : Ita diitiaguere poffiimus, quód quedam | fuit principia nota in fcientia; in qua afiumuA- quos habete; Deo : ita« & Theologia principaliter cft de optimo;'quia de Deo. Item.tollitur fecü- dus; & tertius fübalternationis modus:quia Ü ir illis fcientia fübalternatà dicebat quias cuius fcientia fübalternans dicebat propter quid. In confiderationibus áutém de Deo proprie noneftafsignare quia; & proptet - quid: quia omnia, quxexiftunt in Deo; Deus funt; & caufa càrent; IR —Etlicet ifte modus fübalternationis non (icf fit idem penitus cum aliquo prca(signato; fci habet tamen fimitudinem cum -unoqtio- 97; ». b Y o quM, que przdictorum. Habet enim fimilitudi- E. nem:cum primo modo : nam: fecundi i6 illum modum:fcientia Beatorum fsbalter- cot nat fibi Theologi: quia licet utraque fit de des optimo; illatamen magis illud optimum 5; apprehendit. :Habet, & fimilitüdinem cà 5a iecundo :-quia ficut Ibi princia fcientiz (cit fubalternatz non funt nota in ilIa fcientia; pr fed in fuperiori ; ut eft videre in Perfpec« 5 tiva;& Geometria. Ita principia certitudi- b ne fpeculationis- aflmpta à Theologo;nó funt clara in Theologia ; funt tamen. cla- ra fcientiz Beatorum. Habet etiam fimili- tudinem cum tertio : quia ficut ea qui rra 2 t d ocucni35Se ret . dit E PRÓLCCT.- dit apparientia, five navalis de: curfu aí- troram iatuetur ea modo groflos a(tro- nomwus-üté ea videt modo fübtili £2; ea que tradit Theologus de unitate effentize, S Trinitate. perfonarum, ea iatuetur modo. groflo, quz Deus , & Beati. fübtiliter in- tüertüretieecooe Serm tis "^ Ad primum dicendum : quód. feientia ita non fnbalteraatür- 4cientie ^ huma- nz, fübalternatur tamen" fcientiz- Divi- na:non tamen propter Hoc fequitur,quod | fübalternatur (ibi ipfi: quia fcientia Divina duplex eft : creata, &iücreata : & creata duplex Viatorum, & Béatoram; unde nó fübalternatur- fibi ipti 1fta^ (Cientia ? fübal- AREGmo: —— ds . alie, Sectindus modas eft; quando üna di- cit quia; alià propter quid: five ünia dat prin- cipia alij; & alia rezulátur per principia ac^ cepta; Tertius eit quafi univocus, quando dé-eodem &ft fcientia (tibalternans, fub alternata; fed una de illo dicit per. cafa; & modo fübtili 5 alia veró modo groffo €ognitioner tradit, - Qaod ti bene- adver timus: Secundus; & -tértius modüs-fünt omnino alieni ab ordine, quem. videmus inter "Theologiam, & alias humanas fcien* tias: nam fecundus modus, in quo -fciea* tia fübalternata accipit prihcipia à fübalter mante; ilti ordini non competit: nam áliz Ícientie humanzx à Theologia fua. princi- ternatur tamen fcieátie Divinz, vel Bea- B pia non accipiunt.Itera tertius, qui eft qua» sms torum, Ad fecun dürm- dicendum :- quód nobilifsinium 'eft diplex, "fcilicet, nobilif- c fimum ia genere , & &ióbilifsimum fimipli- citer, Vnde licet iita ferentia fit nóbilifsi- main genere; quia ingerere fcientia Viae torum tenet principatunt * tarien fclens ...fia Beatorum , & Divina nobiliores funt - ^ Tpfa,quibus fübalternari poterit; ^ ^17 ul ARTICVLWS- nic s Hm 0 Veri Theilógia fubaltinet fibi fcleitias: UO Cbmesms $70 "argenti WE 3. 4.73 i rol, art o) Géram; in Yi dig joprr drolc-wrt. Aviier! 8 ases queritar :: vtrum: ifta: fcientia AX ^ fübalternet ^ fibU alias-fcientias? Tue manas? Et videtir qaódfie:quia. quando aliqua féientià tradit cáaufani- eorum qua dicantur iialia : tane illa fcientia fübalters nat fiBralianr, fed ifta tradit^cogáitionem Dei; qireeft caula oniiiim 'eorünt- qu dicintür in alijs feientijs; ^ ergo ita: fübali terüat fibi oómnes aliák? Prétérea :' ex» hüc 3a M gs : - liguomody Jeientie humana fubalteenantur cha (A ke "SHE Theologi? ^ O51 nog £F LHEHETDS 0 t "4 B ti^ I UH m i JL 41414 j91J í [: ) Efporideo dice&dam : quod feein- Nz/dümi quod ta&ufn eft;triplex eft fübz - altetbatiouis modus; unus eff ex'éo; quod tínà attiligrt" optimis qu Genere: ; & non $51] LOR /E£gid. Col. fup. T Sent. fi univocus; non competit Theologia, & 1 € attingunt : ficut videre eft in. Metaphyf, ricis; fed'eciam in fpeculativis; In hac au» —— 1. Eth.c. x3 fcientis er ancillantae :ceo hec fola fcien-. s. Meta.c.z. cipum dibera €^: ut fcribitux 1; Merapls Seeudo «quià cognitionem iftius: optimi tradit fecutidiim rátiontsgdodum, &?quid Eft libera ra- nodusritióriis-eft; utex principijs; G ex his; qt& nota fünt nobis; deveniaraus Lin tione finis; fed non ratio ne modi ha- conclufiótitm cógüitionéri ;& nobis OC- bendi eam in cultorum: idéó ficut átringit finem .com- munem per modürm rationis, ita principia omhibus communia:&&'quia quelibet pro- bat audita , ut communes animi concep- tiones fecundüm modum pofsibilem de- C clarare homine. * | -£102. redit "lare fpe&acadigfam 2.5 MeD. ngule |. labuntur ergo. fingulas parata..non exit libera; fed cum, minus at- dere.caufam — perficit : quia actus; &ivorum fünt.in pa- : 4 25.- dllanà caufam inferior fcientia y. quein fa- periori fcientia traditur,prefupponat:quod non yidetur. in Theologia refpedur ícien- tiarum humanarum: & ideó fcientiz | hu- manz iei non. fübalternantur, | fecundàm illum modurm; fed folàm. ratione finis, ex £o;quód 'Theologia;attingit optimum, .ut di&um, et... Ad. fecundum, ,digendum :- attingit optimum; utididtum eíl Adillud in contrarium dicendum,quód nofi opor- «551 77 getequod.alis faientie: affumapt. principia. 4 ios. oi feenndim primum, modum, fübal- .. 2o si dernationissofed modo prc... 02. tor utet fuperius pa»... piqioiiig c5 .codefaQum, ..... 19g miaapr 14 39dilieup siupf POR unio oos *- i i uL ? $1130 2444 "u B». 32 if -d9238002 ifiüd6293I/Ítirmeo»: : 43 $4. 4A L2ILIMEALLIICtOs 3 e AJIDij - 35 ^ - ^n E C7 2245.7 582 : i E i JL dh.rg rst E "woher Aw & Suód ;omnes. fcientig; humane. fant.füb. dignioreri. «010 osos ; :díta.quafi füb digniore.;;; inquantüm iftaD c; 56s e | | Virus Theologja fit fcientia dignior alij fcieu-. prtine hs oic UHPAUISS eiie Dt. ?. 4. Y. drtl5 wovifsinoe Gabardi qe íii proem, - at. !s- Q2 £119 1 UD Lie " 35 Oftquam quafivimus de ordine iftius Denis die: quem. coníequitur ifta fcientia ex fuo fubiecto :. reftat quzrez tede dignitate, quam etiam cx fuo fubicc to coniequitur, Et.videtur quod ifta fcic- tia non. fit dignior alijsícieatijs humanis: CLP M Ct (ad: fcientia. alia.ab ifta. funt nobis magis proportionatz : cum eas ex naturali ratio- ne inyeflgare ;pofimus,. igitur ille nos magis perficient, fed. cum ex hoc fint ície- tiv digne;& nobiles : quia intelledum no- bilem partem animx perficiunt. 5. fcientia: alie digniores ezunt illa.: quia magis . per- &ciünt. '..- | iu lstinsis! édu dolnicontrariam eft:;quiajnt habitum eft, : . |us TH 6rIOIS alie omnes hnicancillanzur, ezgo ifia. illis - A238 025 s3leeen 6Hresis -üng 3igi22; KBR OL WILIO, s Ss. : v " * et * D e RM os Theologia eft dignior. alijs: fcrentiis humanis tam, ex diguitate fubieCh. , qum ex de- monfirztions vaodoz , - P [IY is ibn cun | aut CE siteoxS ebeteouist s R Efpondeo dicendum: quód dignitas - in fcientia dupliciter fumitur, aut ex - dignitate fübiedi, aut ex : demonftrationis modo: ut dicitur in.1. de Anim. Sicut ap- [L EI ir Pi fed » coi | j ] | | | : E | | Dd paret , quod Geometria excellit, A(lzono; Co^ ationis.A(tro- us aomia pujanx certitucine demon .d ! PROLCCI, QUESTIO 1i, RT. TII. 9; nomià excellit eam nobilitáte fübie&i, , & in omnibus eréaturis quàm in Deo fo- üt Commentator ibidem fubdit. Vnus au-^* Ium : & quia bonitas ex perfedionc (imi- D. Aug. 82 tem iíterum modorum, fcilicet nobilitas ex dignitare fubiedi , fpe&at dire&? ad grefens negotium : cüm queflio ita prop- ter fübie&um introducatur: dignitas au- tem ex certitudine demonftrationis infe- xiuslocum proprium haberépoterit. — — votandum ergo, quód fcientia huma- na duplex eft: communis , & fpecialis. Si autem quzratur utrum Theologia fit dig- nior aliqua fcientia fpeciali nobilitate tüb- iedi? Quaftio noa habet dubium : nam, ut habitum eft;nulla fcientia fpecia/is habet pro fübie&o Deum , nec de Deo directe confiderat; Theologia autem pro fübie- B finem, tollit omne bonum. cto habet Deum ipfum modo, quo patuit, Agitur cümDeus ipfe nobilitate excellat ce- tera, Theologia dignitate excedit ceteras Ícientias fpeciales, ,,,"€d vtrum fit nobiliorMetaphyf. fecun« düm. iftum. modum » Vcl. é converso fe habeat : dubium eft. Nam cin fübiedtum in Metaphyf. fit ensia cà quód ens , & €us in €ó quód ens noa folum includat Deum, fed etiam bonum creatum , càüm bonum creatum fit aliquod bonum,vide- tur qnód disnior it Metaphyf. qux. eft de Omni ente, quàm Theologia, quz folüm eft de ente r. principaliter. Et ideo, ut ve- ritas pateat, duo declaranda exiftunt : pri- mun eft, quód non eft maius bonü Deus, & totum iniverfum,quàm Deus folus:Se- . Cündum eft, quód cognitio, quam habet Theologus de Deo;eft maius bonum quá fit cognitio. quam habent omnes fcien- ( tix humang de. creaturis cum cognitio- | ne; quam habent de Deo,per creaturas re- perta. dar ui eid i Primum triplici via -oftenditur.- Prima. Jevs, & to- Con m univer- qui ius bona, Flo : cim igitur Deus fit ipfum effe fepa- &regantur in 1; principio. Et ratio eft: quia perfe&iones omnium generum. A ex effe. fümitur omnis perfectionis. tur , non eft maius bonumDeus, 5c univer- * did wie fam, quàm Deus foliim : propter hoc có- pasion, — cludit Aug. 8, de Trin. cap. 3. qaod. Deus eft tp em bowem. son alio bono bonum, fed eft. bos mum omis. bonr, | Secunda via ad idem probandum habe-: ri poteft cx caufarum ordine. Nam ficut potentia appropriatur efficienti, ita boni- tas appropriatur fini : quia ficat quidquid agit cthiciens, agit per fuam potentiam, &c virtutemsita ad quodcunque iaclinat finis, Merapfi incinat ex perfectione, & bonitate: prop- * phi: : ter hoc fcribitur 2. Metaph.quod qui toliit ox Epit .— "Comm, 84 Et Commentator ibidem ait : quód finis , & bonum idem : fed ficut. videmus: in caufis agentibus quód quando quidquid. virtutis habetagens iaferius , babet ab agente fuperiori , non eft maior potentia. in agenti fuperiori,& inferioti;quàm in fu«« periori folhm. ; unde (i quidquid habet: malleus haberet à fabro, non edlmaiot: potentia in fabro, & malleo quàmin fa- bro folum : & quid quid pofizt. faber cum. malleo , poffet fiae malleo. Et fecund&. | iftum modum : quia Deus e(t efficiens pri- Eum. mum, & omnia, quz virtutem habent, ab 5, 2.1.4515 ipfo habent ,. noneftplusde potentiaindividerer — Deo; & in alijs agentibus , quàm in Deo aquam, non folim:: verüm. quia ficut. Deus. eft agens prs E primum, ita eft finis ultimus : & ficut opi- boxb cars nia agentia habent virtutem ab ipfo , ita quam in ma omnia entia habent bonitatem ab co. ; & nu folàóm : idcó ficut concludebatur, quód .Óon exap dnm cra fine mBialor virtus in Deo, & in omnibus alijs, (5. bof entibus, quàm in Deo folüm : ita Inferre (« qui; ida. debemus , quód non.eft maior bonitas facere, Dei, & totius univerít, quàm Dei folàm ;. . quod declarare volebamus. | ; - "Tertia via colligitur ex infinitate bonita tis ipfius : quia Deus excedit bonitatem . creaturarum in infinitum : ideó bànitas: nam Deus T!" non participatum, citm fit ens pri-D Divina non comparatur ad boniraté crea- olus, IH : obortet. enód ei conveniar omnis ratio efr: 1 eudi, & per confequens omuis ra- to perfectionis : & propter hoc . 5. Meta- -Metiph. phyf. traditur : eród eft quoddam perfc- "MU eum univerfali perfe&ione, in quo refer- vantur Perfe&iones, que fant in unoquo- Domm,,; Mue BEnCre : &illa eft difpofitio Primi ' principij, Dei fcilicet fecundàm Comme- tatorem,Si igitur omnes perfectiones om- ninm generum refervantar in Primo prin- &ipio, noa eft plus de perfectione in Deo, | | tam, ficut liaca ad lineam : quia quzlibet. . linea aliam lineam finitam (quia infinitam non cft dare) per fui multiplicationem ex« cedit: fed comparatur ad eam, ficut linea ad punctum ; & ficut non eft maior linea, & punctus, quàm linea folum : aliter enira. linea divifa in partes effet maior fe i pfa có« ünua: tamen ibiplura punda aGvalitef- coexiftunt ; ita bonitas Primi cum bonitas te creata non eft maior , quàm bonitas: Pruniíolüm:&ideó non male dicebat. qu Cz Plato, 20. "PROLOGI, Plato, tit hàbetur ex 10. Ethic, quód dele- x6. Fthic. ^ ctatio non erat per fe bonum:quia delecta- 9P.* 7— "tocum prudentia eft aaius bonunuquàm "t delectatio folüm : quod'concedit Phil. de feparato bono. Si igitur bonitas creatura- rum nihil addit.ad bonitatem Primi, non "poflimus concludere Metaphyf, effe dig- niorem , quz-eft de bono increato , X reato fimul, quàm Theologia;qux eft de bono increato principaliter folüm : quia nomeftdemaioribono. |... .. Tnde Meta. "Quodatitem Metaphyf. fit inde vilior: etvilior: -quia confiderat utrumque bonum , quàm "yy non to derat Dez fl Confideraret principaliter increatumbo- principalier num folüm , ut Theologia : dupliciter de- QV £sTIO Tf. AAT. TI. ad Theologiati comparata. n A Secunda viá hoc idem declarari poteft ex ipto confiderationismodo , quem ha- bet Theologus : nam non: confiderat. de Deo fecundüm rationis modum , fed fe- cundüm revelationis formam : & ideo ali- qua cognofcit de Deo, ad que non attin- git ratio: .Metaphyf. autem quia viam li- mmitatam habetex inveftigationissmodo : — — Quiaíequitur ordinem rationis, ad illa in- tclligenda fe non valebit extendere:& ideo de Deo pauciora :cognoicets nec tamen "propter hoc illa, que in Theologia per re- velationem habentur , minüs vera funt; quàm:que per rationis inveftigationem ap- *clarari poteft. Prima via eft exeo , quod B prehenduntur, immoó.magis : quia viden Deusin Theologia principaliter intendi- tur. Sccunda eft ex modo conífiderationis, quam Theologia de Deo habet. « Primum fic:declaratur : quia fecundi Phil. illud; quod'eft perfe, & primo, eft 2. Metaph magis quàm id;quod eft per aliud : & ideó Comm, 4. in 2. Metaphyf. dicitur quód ignis eft ma- » xime calidus : quia eft primo calidus in ge- nere calidorum: cüm ergo Theologia ma- gis primó, & principaliter confideret de Deo, quàm Metaphyf. ut patet per iam di&a, Theologus plus de Deo cognoícet, quàm Metaphyf. unde talis, & (i plus cog- nofcet, cognofcet tantum, & amplius:ra- -. tione autenr, qua tantunz:cognofcet, cümC univerfaliter verus i quia fific eflet ;; €0g? cac dl bonitas creaturarum nihil addat fupra bo- nitatem Primi;cognitio de creaturis fecü- düm. bonitatem nihil addet (upra cogni- tionem Primi : cüm bonitas. cognitionis ex bonitate: , & dignitate obiecti fumat originem , fecundum quod hic de bo- nitate , & dignitate locuti fumus : igi- tur ratione,qua Theologus cognofcit tan- tum de Deo;quantum Metaphyf. cít zque dignus non obftante additione cognitio- nis creaturarum. Katione autem , qua cognofcit amplius, eft magis dignus : im- mo quantumcumque illud amplius fuerit, omnem cognitionem creaturatum tranf-D utroque principaliter non eft tante digpi- cendit : igitur de Theologia, quz ab ipfa: 11. De rac- Divina fcientia fumit formam,& modum, tia Diuina. dicere poffumus, quod Phil, dicitin 12. Comm.;1. de ipf: a Ícientia Divina, quód (ipfe Deus feire aliquid extra fe, primó (cilicet , & principaliter, vilefceret : itaj& Theologia, quia primo, & principaliterfolüm Deum pro obiecto habet, dienior inde exiftit : & fi alia pro obiedo principali haberet, vel in obiecto principali includerentur,de nc- ceísitate vilefceret : nihil c(t crgo Metaph.. tümca , quz per caufam cognofcuntur, mag türin maiorilumine, ut in Jumine increa- to. Patetigiturquod Theologia non eíb indignior .Metaphyf. quia eit de Deo principaliter, cüm illa fit de entesimmo ett "magis digna. ^. Nod Refp.ad arg. Ad primum dicendi, quód » fcire per caufam «ett magis fcire, in quan- caufa veriori modo fciunturs-non tamen prop- P ter hoc eit magis fcire per caufam ,' quàm verfa fcire per revelationem : quia in apprehen- quia dendo caufam poflumus errare ; revelatio con! autem (fi Diuina fit) falli; non. poteft. Vel fequi pofluümus dicere, quod ille modus rion eft fcieri nitio principiorum non eflet adeó nobilis, (cien! ut cognitio conclufionum : cuius contra l8 rium dicit Phil, 1. poft, unde ficut cogni- 7; qi tio principiorum, quz füht folüm notain omnift lumine intelle&us agentis, excellit cogni- requ tionem conclufionum, fic coghitio eorü; ^ zi que dicuntur in Sacra Pagina; excellit om- "12 j nem aliam cognitionem à nobis habitam: — | cüm lumen Divinum , in quotalia nota ;, Po funt, lumen rationis excedat, - 13 * Adfecundum dicendum, quód totum — ^| univerfum, & Deus non eft maius bonü, ' quàm Deus folüm : immo confiderare de - tatis, ficut confiderare principaliter deco folüm. Ad tertium dicendum , quod fi cognitio, quam habet Metaphyf, eft nobis — raagis proportionata naturaliter, non eft ^ . nobismagisproportionata fuperaddità — | . gratia. Vel poflumus dicere, quód at«. : "^. gumentum non arguit imperfe- -.—- ^ A ctionem ícientiz, nec indig- nitatem 5 íed arguit | - infirmitatem | noftrain;uic i0 i24 13 PROLOGI, ARTICVLVS V. Vtrum Theologia. ft uta fcientia. * D. Tb. v, p. q. 1. art. 3. Gerard, Sen. q. Y. prol. avt. 3; .— MÁlfon(. "Tol. q, 3. prol. avt, 3. Francifeus à Chrif- toT Y, fent. q. 5. Toan. Puteanus in X. p. q« x.art, 3. Gabavdi im x , fent. q. 3. Proem, art. x. QVSTIO I1. ART. Y. £f 'eft ratio hominis, & unius hominis : pari ratione cadem eftratio fcientiz , & unius Ícientiz ; quod ergo non eft unà fcientia, non eftícientia: modum tamen unitatis afsignare non eft facile, Etfunt diuerfa opiniones de afsignatione unitatis huius. - Nam quidam diftinguüt triplicem unita- | Qo queritur deunitate iftius fci&é- té:unitate vocis tantum, & non reinec ra- tie: & videtur quód noníit una: tionis: unitatem vocis, & rei, & non ra- . ** nam iíta fcientia determinatde Crea — tionis: unitatem vocis, & rei, & rationis. tore, & creatura: tubcarguo, aut confi- Oftenduntautem quód unitas vocis tan- derat de cisfecundüm unam rationem,aut — tüm habet tfíein equivoco : unitas vocis, fecundüm diverías confiderationes? Si fe- & rei eft unitas analogie : nam ficut equi- eundim diverfas confiderationes? -Habeo — vocum habet unitatem vocis folum: , ita intentum : quia non erit una, cüm ex di-, analogum habet unitatern vocis, & rei;fi- verfitate rationis habeat efle diveríitas in P cut apparet in ente : nàm ens pradicatur Ícientia. Si autem füb una ratione? Con- de omnibus contentis. fcb illo fecandàm tra. Quz füb una ratione confideramtur, unam vocem. ltem dicit unam rem exif- non aliam confiderationem efficit nnum, tentem in omnibus entibus :nam entitas quàm aliud, vel indiffin&te accipiuntur: — refervatur in fingulis entibus : iftam tamen non igitur per Theologiam poterimus remnon dicit nomen fecundum ratione cognofcere Deum effe diffindum à rebus unam : nam licet entitas reperiaturin füb- creatis, quod fallum' eft. Przterea fecun- — ftantiaj'& accidente, non tamen fecundi «. Meaaph, düm'Comment, in 4. Meraphyf. dezqui- unam rationem reperitur in cis. Vitas Á omm. 5.& vocis non potelt efle fcientia una, fed fe- autem univoci unitaseft vocis,rei; & ra- € orb.c.r. x. Poft, 2 Comm. $e ; - 10. Metaph, Comm. r1. 4. Metaph. omm, 5, "Triplex uni tas notatur, cundàm eumdem in de fubftantia orbis: tionis: nam homo, quod praedicatur uni- qu: habent effe in fuper coeleftibus, & in- voce de fuisinfetioribus, praedicatur de ferioribus (ant modo zquivoco:cüm ma- eisfecandüm unuminomen, & fecundü eis diftet Creator,& creatura,quàm quod- unamrem: quiauna natura hnmana te libet corpus à quolibet corpore : immo «C periturin omnibus hominibus , '& fe- quàm fpiritus à corpore, ut dicit Hugo in Comm. fup. Ang. Hierar, Quid quid ergo de Deo, & creatura dicitur, totum vquivoce dicetur: ergo non'erituna de .eisfcientia. Praterea fecundüm : Philofo- phumin 1. poft. Scientia una eftunius ge- neris fübie&ti, fed corruptibile, & incor- ruptibile differunt plus quàm genus , ut dicitur in 10. Metaph. Omne autem ctéa- tam ad Deum coimparatum corruptibile dicitur fecundüm Aug. non igitur de crea to, & increato erit una fcientia, cum dif- ferant plis quàm genus, | cundum unamrationem ': quia natu- ra hüimana fecundum "unam rationem. ab omnibus individuis eft participata.Ifta tri- plici divifione unitatis premifla refponde- . tur ad quzftionem, quód unitas equivoct impedit genus fübijeibile, & genus predi- cabile: Vitas analogi licét impediat ge- nus predicabile: quia ens non eft genus; ut probatur in 3. "Metaphyf. non tamen impedit unitatem generis fübijcibilis : quia ens poteft cfle fübiectum in aliqua fcientia, utin Metaphyf. V tiitas autem uhivoci nec - Dimpedit genus fübijeibile, nec genas pra- . In contrarium eft: quia quod now eft dicabile. 'Clentia una^, non eftícientia : quia per - Hoe vifo,fecundü pofitionem 3t patet i habet afiquid effej& unum effesut feri- qua'ftionis folntio:quia licét creatura, &creà Aliorum fo "tar in 4, Metaph.Sed Theologia eft fcie- U2; Ut patebir, ergo eft una, | tC ES Y EIOS. decas Theologia Wná fclemia eflex wnitate obietti fui. Efpod. dicendum : quód oportet nos concedere Theologiam effe unam Ícientiam : quia aliter non effet (cientia : quia fecandüm Phil: lib. Elench. Eadem tor non pofsint effe unum unitáte univoci, funt tamen unum unitate analogie : & E talis unitas licet impediat genus pra- icabile; nó impedit genus fübijcibilejideó poterit effe una fcientia de vtrifque;' Sed illud dupliciter deficit; Primó : quia dif- Recte? tinclio non eft bona: nam non eft verum, quód unitas analogic fit unitas unius rei, vel natura reperte in omnibus analogatis: ficut videmus fanum przdicari — 48. Metaph. (omm. :. "Opinio D. *Ihon. ^3z —PROLOGk de cibo ; & animali : natura áutetm fanita- tis folüm eftinanimali, & non in.cibo, fed eft unitas unius rei, .cui alia. attribuun- tur. Vndeia 4. Metaphyf. unitas analcgiz dicitur unitas attributionis, Secundo aeft- cit : quia ditlindio non eit ad propofitum: quia illa fcientia eft una unitate analogiz, cuius fubiedtum .eftanalogum.: Deus.au- tem ipíe,.qui eo modo, ut diximus, in ifta fcientia.eft fubiedum,eft unum aliquid nó analogum. : Propter hoc eft. alius modus dicendi: quód unitas Theologiz eft unitas luminis: nam ex unitate luminis Divini ícientia ifta unitatem trahit: nam, ut habitü ett, Eheo QViESTIO Y | ART, Y. tati luminis, poftmocim: attribuerunt eX unitati rationis dicentes, quód ideó 'Theo D. Th! logia una eft : quiaomnia, qux introdu- fum! cuntur ii ea , fub una ratione formali: ob« iei comprehenduntur, Sedfíic dicendo etunt, quod eít in principio : nam de hoc eit quzfio, quomodo poflunt in una fcié- tia omnia fub una ratione uniri; ita quód art. 3e fiita cflct, alia fcientia in codem genere . fuperflueret : & ideo füpponere unitatem rationis eftidem , quod fupponere unita- tem fcientie : & cüm probatur unitas fci: tic perunitatem rationis, unitas per uni« tatem probatur , & quodin principio pe« . titur. logia eít Ícientia infpirata , & per revela-B — Ideó dicendum aliter, quód fpecies;per tignem habita : & quia unum lumen eftà - Non *ppro- quo origiaaliter fit omnis talis revelatio, dbsturiquiaab Theologia fcientia una dicitur, Ifte autem ac&ualitate oble&i, non modus licet videatur primo fubtilior, non 'Yuminis uni- tamen. eft bonus: nam nos videmus in tas fcientie drovent. Sup. q. X. BAS. je fcientia duplicem a&ualitatem, unam ex Jumine, principali ex obiedto aliam, ficut apparet inícientijs humanis : nam lumen üntelleQus agentis przbet quamdam actua Jitatem fingulis fcibilibus, & per confeques fingulis fcientijs : eft enim illud lumen, quod eft omnia facere, Aliam a&tualitaté xecipit fcientia ex obiecto principali: nam .üm per idem aliquod fortiatur fpeciem, & actualitatem , cà fcientia trahat fpeciem «x principali obieQbo,trahit & actualitatem zb eo. Iíta duplex a&ualitas fic differt, vt fuperiüs innuebatut : quia atualitas lum:- nis eft quid generale : unde unum. lumea $ntelletus agentis fufficit ad dandá aQtuali- £atem.omnibus fcientijs humanis, fed ex adualite (übic&ti confequitur fcientia. fpc- £ialem unitatem : unde fecantur fcienriz, quemadmodü &. res, de quibus funt ície- tiz, non quemadmodü & lumina;quibus innituntur : & ficut lumen intelleQtus agé- quas cognoícit homo, difterunt ab fpecie- bus,per quas cognofcunt fubftantie feparà- tz : quia frecies humane funt abflracta, à fenfibilibus, & ducunt in cogoitionem rei univerfalis foli. directe, & per ie : & ideó per fpeciem homiriis non ducimur in cog- nitionem eorum , que competunt Sorti; quia Sortes: neque per fpeciem animalis coguofcimus , que conveniunt homini, quia homo : & in eodem genere habemus diverfas fpecies, Subftantiz autem fepara- tz per univerfales fpecies pcflunt duci in cognitionem omnium. eorum , quz fub. illo univerfali continentur: & ideo poffet efíc , quód aliqua fubztantia feparata cog- nocens per fpeciem animalis non indigeat haberefpeciem caprz , vel afini : quia per illam. fpeciem poflet confiderare, qua: ineffent fpeciebus animoalis | in quantüm talesabfque fpeciebus fpecierum : & quia ícientia humana fequitur modum huma- num, fi habemus ícientiam communem, non fuperfluunt fcientie fpeciales ;: ficut fi habemus fpeciem generis , non füperfluit fpecies fpeciei: & ideo quia per. Metaph, que confiderat de ente ia eó quód ens; no tis comparatur ad fcientiam humanami,itary poflemus cognofcere, qua infunt corpori lumenDivinum füo modo comparatur ad Theologiam 5 & ficut unitas luminis intel- leQusagentis. compatitur fecum diver- fitatem ípecificam humanz fcientiz , ita tinizas luminis . Divini poffet compati fe- xü diverfitatem fpecificam Theologi : inimó multó magis : quia plis excedit lu- men Divinum Theologiam noftram, qui lumen intelle&tusagentis fcientiam acqui- fitam, Et idco oportet caufam aliam afsig- fare, in : " Hi 1 —. Propter hoc iili idem, qui prius unita- tem Theologie attribuere videoantur uni- mobili, in: eó quód mobile, non fuperfluit Re(pj! naturalis Philofophia. Sed fi per fcientiam ^ Metaphyfice, vel per quaracumque aliam Ícientiam humanam pofle mus fcire , qur: infunt (ubiectis fingulis fcientiarum fecun- dünmrationem propriam, &^ commune, - non efiet nifiuna fcientia hamana fecundü unum genus ; & quia, ut habitum eft; per. Theologiam, quz fequitar modum Divi- ne Sapieatie habens pro obie&o princi- pali Deum, poflürus de fingulis rebus có- fiderare fub propria ratione : & ideo in genere fcientiarum iunitentium luminiDi- yino tC'PROICCÍ. . QUESTIO Tf, | c Iam velis Yfoo non dcbet effe nifi una fcientia. zquia a turas fed Deus folii, Et per hoc patet foli L- alix fuperfinerent. : ficut neque. in generc?" tio ad tertium;quód non opottet Deumj&c ( Ácientiarum innitentium: lumini rationis: Creatura upiriin uno genere ad hoc;quód. .: ciet nifi una fcientia, fi peream: de fingas; Theologiafitnna: tamenaudtoritasPhilo | lis fecüdüi. rationem propriam confiderar&? non multum cogit :; quia ibi c dicit. cor: - poflemus. Et: ita patet, quód ícientia iffa ruptibile, & incorruptibile differunt ;gene« cit una ex unitare obiecti: & quare unitas! re, loquitur de genere pradicabili, non de: obiedii fufficit ad. diverfitatem:tantüm; -..- fubijcibili.-Si autem diceretur;quód opor« : ; Kefp. adarg, Ad primum: dicendum, .. teret Deum habere partes,..& pafsiones ad; quód confiderare fecundü rationem; unà; hoc; quód fcientia ex eo haberet unitatem; poteft intelligi: dupliciter ;:vel fecundüm:.. dicendum quód non oportet , ut patuitz . xationem unam formalem, ;vel materialé:;. tamen-Deus.eft ibiloco fübiedi :- Trinitas: fufficit: autem: diverfa: ratio materialisad). eftibiloeo partium attributa effentialia;. hoc;quód obieda diftin&te: cognotcantur.;- tehabent; it pafiones fiibicctisst notionás. Si quereretur: utrum album ,.:vel nigrum: lia; ut proprietates parti - ut liceat fecun«: videantur fub una ratione ;, vel (u- diver--B. dü: Metaphoram loqui :. quia in. ifta adap- j fis? Refponderetur quód tub.una ratione; tatione fümilitudo elt modica; & ditsxmi« | formali potentiz ; nam quid quid.vidit vis: litudomtlta; 1 00s E or. cn fus , videt füb ratione.coloris. jc kan cGühhüpdh Rfusiionsdog quet) dicii: quia à ta'Lratione: potentia; yiliva eít WBás) oboccAMNTIGVLVSaqNLE-- oou ign potentia; non tamen videntur;füb uaa fpe... VteumT Teología dicenda fit fcientia: neceffavia cie; nec fub una ratione: materiali |j. quà. xn eanitesili wisaeid icaseiipupe ero Lf diverfa ratio: materialis :quia;diilinQame. Egi. auod De c Franci (eis à Cbrifia in 19 vu edguionein;eoruavque sonidéx, zeRET UE dor qp. rantarinfcientia, iaquanüim-huiusmome $900 c ELE TII ans de di formalis:dici. poteft. Vnde aotandum; Se timist oie vomit Basti remses Dd biyib " quód ficut eft in potentia per.comparatio- Qna quexitur: atrum fit áliqua fcientTat nem ad potentiam : quia idem; quod fas 5 neceflaria prater Phyácas diíciplinás* cit diffcrétiam materialem refpe&tu unius;. Er videtur. qtód non : qui&fecanturfcien- -7 7^ facit differentiam formalem refpeQu alte-c tie; quemádmodüm & res ; fed de. omnix ^ ^ Berentia 7. atetiales r eípectu fenfus commtus ergo nulla alia eft fcientia néceflària.; Pra ateriljp DS; í untforinales reípe&u panticularium; ' tdfeaysr omnis fcientia; y ekeft communis: fpctu po- fenfüum, fic eft in obiedto r E: vel tig, Nam que tünt differentias formales e atüad diftinQam..coguitionem: obie- innanedicitar;aliquid ex €ó. ^ quód nou: diorum, poterit diveríaiobie&a cognofce-; attingit; debitum finem; (ed -IÉheologja: 1€: &ira patet, quomodo Theologia fub. maximi attingit debitum. finem; ut patuit;: P0540 I5 sene, quomodo (übidiverfiscog. ergo eftmaximPe necefaria; som Biid nofcit Deum, & Creatüram; & quacum qui 5:395 SO HE olii Eae á que alizobieQa diver(a, Xbsa i usq 535 a REBOEVTAGUiss n: ja Ad fecundum dicendum squód nen.eft; yeraaquivocatio ipter Deum & creaturas; licet ibi fit mena analogia; :vel-poffumus dicere, qub icientia: haber;unitateni ex: eum principale in'Theologia DeusjkGred. corporalem; & fic : neccflarium dividitur * etiam, ; ? "Theol. 2.0 tt S iei PROLOG. (ciendiinvenianme 3 & dello piódo ne x. Meta.c.5. .geflürijloquitur Phil; 7; Metiphyf?'dicens? qiiod ali aftes reperta furt'propte? rieccf fatittm: alia»propter modii féiéndi, five: propter introdüctionem;& hüldfmodi ne-" cellar fofüm fimtatrtes mechanic: alo? mozdo:dicitarars treceflariauy quando eft - propter alium-finemextrinfecumi» &c- fic neceflarixip: dividitar coutra honorabile; Et'quia iater fcientias liamanasifóla Meta piiyt: nion orditatur.-ad aliam fcientiam; omes autem alieordinautur ad ipfam? fola: Meraphyf;eit/ honorabilis priücipali-! ter loquendo: aliz autem poffünt-dici ne- ' r Mete Ceribitür quod: Cétera fcientle magis ea iecef- aris [unt ., nulla vero melior. Tertio todo dicitür fcientia, vel ars neceffaria, quando ea, que deterniüinantur in'illajeo modo, duó cogno fcunturibi, non:cognofcuntur: in alia, & fic quelibet fcientia dicitur ne- ceflaria : quia aliqia poffumus cognofce- re per uhr feiétitiam,que non pofltmus cognofcere per aliam: &illud neceflariü dividitur contra fuperfluum , & fcientia eft neceflària illo modo , quo non fupers ba udin np ri ^a did ei : E. Primo,&fe- ..- Hoc vifo;poffürnus refpondere ad quef- tionem per díftin&tionem: nam fecundümc cundo modo "Theologia ET Ad or cedo ii : non eít S a primum necefáitatis modu fcteritia iit4 ceffaria, ^ nulló modo eftneceflária ': ndm fecundi illüm modunifólüni iechanici necefla- iirerant :/fecündüm aütem modum . ne- cefsitatis fecandüim etiam Theologia nom c(t xeceffaria; Namamneceflácinim illo modo: cít; quod mort; habet finem intra fe ,i&c quiajur patuit joris fcieseishuic fama Sup.art,, altum A adihane'otdíiríántgés illa. autenx inter fcientias.-;:qua. competunt: Viatori,. farie, Secundüm tertiü necefsitatisimodü;pj párationem aditradéntes, vel^füfcipientes; ittà fcientia: dieitur necefláriait "quis nion eftaccidentalis- fcientis : fecundüm Igitur faperflüit? & flc pater; quód fecundum: illum «triplicen? neceteitatis irióduim tria genara fcictitiaruni ordimantir/ ad invicéi Nam tertius modtis hecefsitatisiácluditut^ in primo, & in fecundo : nam & qua fup plent indigentiam corporalem, & que or- dinaütur. ad aliut finem extia fenon fu- . s perfluunt, Secundus autem includitur in v" C11 pflimoc: quisqua. füpplenr inüigentiánt - Corporalem; ad exteriorem fiiem ordida- tut; Ec fecundum iftam irhodüm dicere pofiuimus, :quód" mechanic& funt neceflà» & dw etiam cóntra artes; que proptet modes. aidé tripli f - N fa/aísignatr confuevit : una quia; & fi fei&scaufe ceflarix aliquomaodó : under 14 Metaph; B roh ordiratur'ad:alias lüfridaas "dcientias; COCAmTSYT. ici 'neccfsltatis niodo: fpeculacivà autem ab homine/inventz duplici : Theo- «pt loeia'autemi per infpirationem habita unos s folo^inódo'néceflaria dicitar i^quia not Ripewhüros:nshqo: meson fbnoolsi ;Quód'aütem non fuperfluit,triplex catr«15., à tix Philotopktorüm determinant de omnbnantur eite; tamen loc/eftcum. ad-müxtione er- no rórünii wüdedicitarin Commerito Hu2 " ' gouis faper Ang; Hierar. quód Philofophi y, gl erraverüng P'quia-nom habuerunt lumempra. | Gratig; & Fidei Chriftiano :' idco. necefle füittradi-fetentiam ab omini erroris com- tágió.abfolütarti Secunda caufa huius po- | ditür: quiafinisatofter Deus eft; Gc fecun — | ditra quod feribitarin . Etltici Cornitio ff. edi nisád vitám óptm magnam affevtii uam: ut fagi-* | tàrij fim habetites magisid, quod oporte', at^: tincere poffunhiist Ideo neaefarium füit,quód: próponereturtióbis Cognitio Deijwutmas —— | gis finem moftrüni attingere", &' adipifcb póffemus; /T'ertja dicitur proportio noftra ad. finem "Cónfequendum: 2d qua: maxime fimtis proportiónabiles fic'eonfequi finem; ut per Fidem; & per Sacram Paginam no^ bis propofiitur, quàm aliquo alio modos & ideo Fides; & : Sacra Pagina" neceflarie | ehe cTWelad füBt. 399121 41 ibi : 5: Sed iniftis caufis confideratur folüm; | qüód'c(tperaccidens, & dimittitür quod. | .- eftiperfe quia queftioet deipfa fcientia ^—— ine ;' vtrum füperfluat, val/fit néceffaria? — Non eft. quaftio.de' ipfa in comparatione -o« ^ ad nos, vel.adtradentes fcientiam - nat T —t* o ryt! 4FEAE11Li»b4. fccundum Philofoghum 6. Metaph modi." M effeatiáles Philofophi futt tres, &- fi alius Com? afsigasretur effet füperfluus zdctamen alio :5:5 modo ypoflet:tradi- Philofophia, quàm: fit | ttádita., X nobisHagis proportionató:fed. — tamen inodicflentiales norpoflünt plari& — | ficari; igitur rnodtis; qui fündittr per com- raleim riódum afsignare fuperfluitatem; 8o necefsitatem eft éonfiderare, quod eft per aeaideusio^i T- óborronp-gsfeq 81i 75.:5t ^rErádeó' dicendum eft aliter; quód" ex opina! hóc perfe loquendo" non dicitár fcientia pri fuperfluas fi tradat. cognitioneiri aliquorii) qiix non poflent cognofci per aliás fcien- tias: & quia di&tüm eft; per-"Dhéologiatit cogaofcimus'de Deo ea; ad qs! cognótz cendaalie: fcientia fe. tion pofftitit extena deió: ideórtantó mdápis eft'ineeflaria ifta fciétiaj& minus fuperfluit quá alie quanto cogni- TEUER CRRRRNIRERRGRRARRRRAE ERR edt o ——— € RENNES CS d : . "quia "ügWesl ho Meta e q icribitur 1 . Tum tradidit ifta, SRouI3358 PROLOGI, eognitio,quam tradit hobis de Dco, exellit quidquid aliz: tradiderant, Refp. adarg, Ad primum dicendum, quód fi de omnibus rebus tractant. ícictiz: humanz.: tamen quia ad ómnem COg- nitionem. rerum dc omnibus rebus tri- buunt: immo aliquam cognitionem .ré- quam non tradunt aliz; ideo ifta non fuperiluit; ficut nec fcientiz particulares. fuperfluunt, licet Metaphyf: de omnibus confideret, Ad fecundum di-- cendum : quód fpeciales fcientic non faf- ficienter determinant de partibus entis;ac- cIpiendo partem entis quidquid habet efle diílinüum ab alijs entibus :: nam. de. Deo non confiderant fcientiz fpeciales, fi diceretur , quód de eo. confiderat. Me- taph.non propter hoc fuperfluit Theologia: quia aliquam. cognitionem tradit Theo- fuper | logia, quam Metaph, tradere non poteít, ' PROLOGI QV.£STIO III. De oifis Theolosze formali, efficienti, Cz farali. KY tito de caufa materiali Sacrz Do- Qrinc., reffat quaerere de ceteris "7; -— eius caufis, videlicet formali;cfficic- t; & finali: circa finalem caufam quizre- Tus vtram fit Eheologiz finis Praxis, ..vel fpeculatio : circa efficientem inquiremus an 4olus Deus eam doceat, Quautüm.-ad formalem. canam. :: quiaforma dát efle rci; & modusagendi ad formam reduci- tur ;cx modo autem agendi certitudo. in fciétia habet effes duo dubitare poterimus. . "Primóexeo quód forrna dat clie: & fecü- , €um hocquzremus quid fit Sacra Pagina: "vtrum fit fapientia, vel fcientia; Qugatüm d fecundum, ut quantüm ad modu ageu- -&. quziamus vtrum habeat modum cat- tiorem alijs Ícientijs, velancertiorem. es. cos. ARIEICVENTS::T, (0 VéramSatva: Pazisa fito fapientia ? Dh. ees rapi. 6, Alf. ola 1. fec q«.T. ofnsridta. Art; X^ pe. 1, Gabarali q.:3, Proem, art. 6. LA Doprimum fic proceditur : videtur A A SuódSacraPagiria mon fit fapientia: : . "Metaph. Sapientis eit otdinare, fed tunc fcientia fcientiá or- dinat, Quando tradit ci principia; per quz xegulatut *hoc nog facit Theologia ajteri Ícientiz €fgo &c, y: 6er s Preterea : Ordo babet efft ex eo, quód s multa redücuntur ad u naüms&proptez hoc UTEM afi, gd, Cel, fup. I. Sent, : QV.ESTIO II. Quod B deret Theolo - vebimur ART, T. às, in omni genere eft dare unum aliquid, ad quod omnia reducuntur ;unde & Dion. dicit 15..de Divin.nom. quód s» eft: al- titudo,que non fit unius particeps, - Illad: antem unum, ad quod reducuntur. fcientiz,me- rctur nomen fapientiz : non igitur erit ni- fi unum; quod. meretur tale nomen, fed Metaph. dicitur fapiens, ut probat. Phil.r. Mctaph. igitur Theologus non dicetur ía- piens, | ag: xkond In contrarium eft, quód fapiens eft in uno quoque genere, qui confiderat füpre- mum in illo genere, fed cim femper de ea te fit fcientia : gia falfüm non fcitur:quia noneft: utvidetur r. poft, Cim conti- tium erit potifsime fapientia in genene fcieatiarum. Vlterius videtur, quód. noa debeat dici fcientia : quia fecundüm 14. dc Trin, cap. 1. Sapientia contra 1Cié-- tiam diflinguitur : figitur Theologia eít fapientia, non erit fcientia. Preterea fcri- bitur in. 7. poft. Quod demouftratio ett: Syllogifimus appotetiton, id e(t faciens fci- x- poft-c.:, re: & ibidem dicitur quod fcive eft per de- monjivationem ;. cum ieitur ifta fcientia non demonftret, non merebitur nomen fcien- In contrariumeft : quia. fecundum Aug. 14,de Trin. cap. 1. Non quidquid poteft (ciri ab homine,huic Ícientiz trib» -tur, fed fol id, de quo-cft Fides, igitur Theologiam appellat fcientiam. Pratcrea - ibidem. dicitur, quod fcire quemadmo- düm pijs opituletur,& contra impios defen datur , proprio vocabulo Apoftolus vide- tur Ícientiam. appellare,: cüm igitur illud - habeat fieriper 'Eheologiam: Non. folüm. "E heologia:e( fcientia, fed proprie dicitur. -fclehtio:d aon cios taut: RESOLVEIQ, ^C Ebeologia propyié, fapientia, ejt, (01 x.Meta.c.1, * 4 de ioft;c.1. gia fiipremum in genercen- '-? Aug. L v As b - ^ o -? 9 Efpondeo. dicendum |, quàd ante ^AEAC quam folvamus |queftionem |, vic. - deamus :. Vtrüm..fpedet ad nos... -difputare de fapientia . hoc non-pertinet, : quia. fi.ad nos. tunc fupervacue que- ^ oritur, Propter hoc notandum, quód ÁÀug. ' - dubitationem movet. 14«de- Trin. cap quid nam pyofieyi noftra de illa impudens difputatio ? Non. ne ter- exemplo |. Pothagore- ? Qui. cum. au- fus wo foifet M profieri, Philo sque: n L 2" ? n 4 SENILLA 7i ] eros COS qun) Tuc ug; 14.'de T Et eft ratio dubitationisibidem: quia fr de fa. ^'ria; C. 3. pientia difputave fapientum efl, quid 4gemus: Nin tom. 8. x audebigus fapientiam., üe fi arifiens. potius , id ejt amatorem fapientia, fe effe vefpori-. , dir, Et fic deinceps funt alij; Philofophi" nominati, Si igitur Philofophi vitantes ar- rogantiam fe non profitebantur fapientes, nec nos debemus hoc profiteri :: & ideo fi folüm fapientes difputare tales. quatftio- nes poffunt defapientia;ta'e quafftioné in- . ttodücere effet; fupervacuum, ut. diceba- tür.Sed fecundüm Aug, ibidem etiam di- le&ores tapientix poflunt de fapientia dif- utare. "s y - Ft ideo mom quafi fapientes , fed ut fa pientiam defiderantes, folvamus ad que- fionem ., duplici diltin&ione premifia. Prima diftinctio eft, quód fapientia pro- —* QVAESTIO TIT. ART. T. que maxime Theologo competunt. Pris ma eít , quod fapientis eftícire omnia : ;. Met (cundo. difücilia : tertio quüd felat ca 6 9" certe; quartó confiderat caufas cauíarü; ^" "P quinto :quód fit fui. gratia: Sextó quód ordinet, & nonordinetur i quia. fapien- tiseft ordinare ,;& non ordinari, vt ibi- - dem dicitur: hzc omnia Theologiz có- », | , ;pétunt, nam vt «habitum eft ., Theologia ^* non folum in univerfali , fed.etiam diítin- «ie poteft de rébus «cognitionem habere: .& ideó eius eftfcire. omnia, E - Preterea: illius ícientie eft 'fcire omnia, qux omnibus fcientijs in fuum. obfe quii vtitur : huiufmodi autem e(t Theologia;ut prib accepta dilünguitur ; -Jarge tamen-B patuit ,. propter'quod prima conditio fibi v uu fumpta, & fapientia potest dicifcientia, & fcientia fapientia. Vnde Aug.15. de Trin. Aug. 11. decap. penul. Nec ift duo fic dccipiamus, fcilicet, "Trin.cap. 19 Gpjentiam, e$ fcrentiam, «quod non. liceat. dice- E €X ves vel iftam [aplentiam, que in vebus humanis * eft,vel illam. fcientia qua in Divinis. Loquendi enim latiore con[uetudine, -vrraque fapientia , C" ldem diee »fráque fctentia dici poteft, Gc ifta verba rcfe- Hen.in fum; runtur fecundüm quod fümitur fapientia & eadem au communiter : fecundüm autem quod oe uw s fumitur proprie, fic di(tinguitur à fcientia: rmat art. e de dicitur ibidem : Nullo modo tamen Zt, mfi eo pvoprit fingulis nomibus bec finsula L7 "vocarentur, Si ergo communiter: acCipia- ^^ 'frhec nomina, quxftio non habet loc: - fed fi áccipiatürproprie;&c.fcittia eff cognitio M a verum! bumauavum : apientia vero: Divinarum. 8. 14 C^»V't dicitur 14. de Trin. cap. 1. & 13. Cap. "Irin. cap.1. org : m. GPs & fecundümiftum modum fola Theo "competit, :2, Illa. fcientia 'eft de difficili 4j; x ibus, quiaad ea;'quzíunt tnanifeftifstma — "in natura, fe habet ocalus nofter , ficut oculus no&tue:ad lucem diei. : huius au- 'tem manifeítísimum in ;natura eft ipfe Deus: quia fi omne vnum fibi ipfi rani- , p;ij feftum eit, ut ícribitur prtmo Priorum —— fumme verum manifeflifiimum erit: de — -Deo igitur tradiare, de quo tra&at Theo- logus;difücilmü eft. Tertio Theologia eft certiisima,fed quomodo hec fit; infra pa- 'tebit, Quartó confiderat caufas :caufarum: ESdEL) i , " , LE s * : f * * |. z "- / «. Cferiptum effet apud Apoftolum -,-- Alijda- m ficut calidus igriis, eft caufa. omnium | —V fur fermo fapientiz, alij fermo Ícien- c; 'Calidorü, ita primà veruin eft caufa omniü *Nerorumxut dicitur 2. Metaph; .& quia iita :confiderat primum verum, quod eft cau- | -fa omnis veri; caufam caufarumcon ide- í at; Quinto eft fui gratia; nam 'illa-f(cien- ^r* tiàeítiuigratia que nonordinaturadali- — | "quid extra, óccuius cognitio:non ordi- 4 matur ad aliam coguitionem : & quia in- v ] 'ter fcientias humanas. cognitio omnium zx Modo humà& Mos proprie cít fápientia:na & (ializ fcie- vo; defunt de Divinis funetamen de isono- -éorum ordinatur ad itamiila aurem nó Dion D do humano; & ideó non proprie de Divi- "ordinatur adaliaim fcientiam - nobis pofsi- ifenfibus, hisfunt: iíta autem eft de. Divinis modo bilemin via;-intet fcientias Viatorunr iíta ] quz prim Divino: quia Deusrevelavit nobis. Pre- fola eftfuigratia, & libera. Sextó omnes — | WE terca alie fcientie , vel non confiderantp) Ícientiz ordinantür ad flam: pam com- | cione univer d D€6; utfcientie particulares vél fi paratio huius adalias, cít (icut: militaris ad alique füp Confiderént; "hon conüderantdeeo , ut frenifadivam, vcl, medicinalisad pigmé- — | ponit cogni- de obiecto primo;& prircipalij& per om- 'tariam, que ordinat, é& nonordinatur: X l tionem ji. fiem moduni , ut Meraphyf; Theologia fic patet, quód ex omnibus didis,inhanc — | s moón item de Deo confer sod rincipa- feieatiam cadit. qua(tum nomen: bene, | per revelado li & primo firripliciter-^, .&cper omnem. : agitur dicitur Ecclefiaft.6.. Sapientia enin do- ^^ né , &primi modum j & 'ita'dire&e ipfa fola debet.di- -élrine fecundum woran eft cius, e non eft multis coenofetdo ci fipientiat fed aditam veritatem; teli mane c5 s s ol Mlacidea ca. Ionium eorüms qui fecundüm modum ---Vifa prima difinQione ex parte fapica- ^2. Jis cognitio cua ex fetifibilibusaeceptalocutifunt, tie; X scing Shreicio íecundüm ea ^ — Dei nó pre: fiábeainus,: 69 etes quomodo hec do&iziua dicitur fapiétia, & "i cog" Sciendim; qued n prime: Merapyi- ! quomodo. fcientia: vicenda di fecunda uvam, ^ € tanguntur [ex conditiones fapientis, .«ifünélio eorum que hic: confiderantur: RI) 4 53 qua 1 | 1 i ] " - -—— I [ "PAAoLccf Or-£sr'o Tff. umi i7; i . "qui aliqua hic confüderantur principali-, tet, eas differre quattüm ad modiim pro- j ter, ut Divina , & fic dicitur fapientia: ali- qua ex confequenti ut humana, & fic po- teft dici fcientia Et ita patct,quod quatum ad primum modum dividendi accipien- do communiter fapientiàm, & fcientiam, Ata do&trina fcientia dicitur : fed accipie- i do proprie folümi fapientia nüticupatut: Tuxta autem fecundum modum divideridi, , Quantüm ad ea, qux hic principaliter con- fideraütur, fapientia dici debet : quantüim ed alia fcientia dici poteft. d .. Ad primum dicendum:quód noi fem- pet fapiens debet trádere priacipitim alijs, fed folüm vticis in füum obfeqüium, fe- £undàm, quod o(tenfam fuit, cürà difpü- B fatum fuit de ordine huis Ícientig ad alias, f& hoc maxume fácit Theologis. -Ad fe- kundum dicendum , quód Iicet' Metaph, fit ille unus (apiens in genere fcientistum umanarü;no eft tamen fapi&s fimpliciter: quia Theologus tantó eo fapiétiot e(t quá- 'tó de Deo profündiüs przícratatür,Snon (t inconveniens ; multitadiaé reduci ad anulta una,fi unum illorü ünoram ad aliad iordinatur: fcientie autem humane ordi- máütur ad Metaphyficam, & Theologi: Quia Metaphyfica etiara ad "Theologiam prdinatur. . Ad primum autem , quód obijcitar, quód non fit fcientia : dicendum , quód non eft fcientia proprie accepta, fed com- . muniter : vel non eftícientia quahtüm ad id, quód principaliter confideratur in ea, fed folàm quantiim ad id, quód con(ide- ratur ex confequenti, & per hoc patet fo- Autio ad didum Auguft. qui videtur. velle A -Theologiam propri? fcientiam effe; jp (sli Adaltud dicendum;quód fcietia ida de- ^ * "monftiat, non üt Geometria, (éd üt Per(- pediva, fuppofitis, fcilicet, atticülis Fidei; quia artesetiam' , que fic procedunt ident dici poflünt; hec fcientia" dici de- Det, | Dono uv wo —X— P E CDLCUCARTIOVEVS: 1/7» «c Vim T leonis fit certior. alijs fcienijs? D quzriturdeé certitadiae huius, Cerm, (up, fcilicet, Theologis : & videtür quod 2» Metaph, ifta fcientia non fit certior alijssquia ut. di- cit Cotum. 2, Metapli; denionftfátiones Mathematice füat in primo otdihe: certi- tudinis: Cer80 &c,' Preterea:itta fapientia ci, & Metaph. fapieritia'eft, &c cim "nen eiffcránt in co; quod füit fapientia; opot- C. "cedendi, fed ilia vrecedit modo certiísi- 110; tt dicitur primo Metapb. ergo" non ita. Preterea*quantó aliqua magis contri- cimus, tàntó de eis magis certi fumuss ted. €a; que determinaüt alim fcienti& /1nagis confpicimus : cüri determinent per viam rationis fumendo initium ex fenfu : igitur de eisimágis certi fiumus, Hb: Ineontrarium eft: quia fecundàm Aug. "E ; s wuesxenuu Aug.t;. d Chriftus de" eternis nobis exhibet itifallibi- 775 gis, lrin. lem veritatem : ficüt feribitur r3; de Tri- penult, nit.cap.petult. Sed ex hoc aliquid eft cer- tum inquantüm eft véram ,' & ia£allibile: huius modi autem eft quod habeter' per Theologiam : ergo &c. Preterea illud; ia qàó magis erratur; e(t tinus certum ; un- de; & 1n 4; Metaph. illud priacipitma de quolibet atürimatio, -probatur efla firmi- fimum ; &- eertisimum "quia circa "illud minus 'erratur , fed Philo- foohiTa tradendo fuas fcientias erraverüt, & noa Theologi , üt patet per Hugo. In Hug. vbi ^ priücipió comm, füi füperAngelicamHice- fupra, rárchiam :- ergo &c; dits. 4. Mleta.C, 34 RESOLYVTIO, ^: T heclozta cevtiov aliis fcicazt s eft, non: tien via CUUEU UT elenfpecaletions, - | .Efpondeo dicendum; quód. certitu- .. do in fcientia tripliciter poteft -acci- pliciter, pi. r. exipfis rebus de quibus confiderat. 2, Exlumine cui innititur, 5. Ex propor- tione fcientiz ad fcientes.. Primus niodus habet tria membra : namà uno modo fcie- tla poteft dici minis certa, quia eft de his; r. modug quie fe habent per appofitionem,X (ecun- triplex. dütiiftum modum Géometria eft niinus certá; quàm Arithmetica: quia pundQum; quod ett principium in- quantitate: conti- y nua; addit füpra vnitatem;quod eft priaci« pium ia quantitate difcreta pofitum :;un- de pun&us dicitur fübflantia pofita : eror tet quod fcientia de principiis eft certior; quàmfitalia': qeia omnia (e habent. per additionem ad principia , propter quod & minima quantitate: principia :defcri- buntur, & de illo modo certitudinis, de- terminatur in r. Metaph, vbi dicitur: fcie- tiri. Autem ille certioes funt, dike qnaxiib 1 Meta c.n priniceae funt: wam que (unt exc pauctoribas cer« ticres Tis funt, que ex additione: dicatas: nt Arithmetica , quam Giometria... Et quia ifta fcientia ef maxim? de principijs; qe 2 —— wy Certitudo Ia fcientia tri4 — Dion: de & orania principia. ordinat : nifeftum fit, quód omnes fcientiz appo- nuntaliquid füpta illam, & quod illa fcie- tia eft de minüs fenfibilibus ; immo. nullo modo de fenfibilibus principaliter Joquen- do, patet, quód ei competit omnis cer-c .. titudinis modus, qui confideratur in fcie- tia feeandüm-1g.- hoe ATEFTT Secundo confideratur certitudo in fcié- tiaexlumine , cuiinnititur : nam fi de citdem rebus determinaret, qui innitere- tur lumine. rationis cum eo, qui innititur lumini fupernaturali, non adeo: infallibilé . veritatem poflet pratendere ille, ut. alius: & ideó fcientia fic tradita non effet ita cer ta, De ifto modo certitudinis Philofophus non tractavit :- quia non credidit. nos alia fcire pofle;nifi , quz. eflent nota lumine in- telle&us agentis, -Et fecundüm i(tum mo- dum etiam dicere poflümus, quód T heo- logia eft certiísima, quia certifsinio lumi- ni innititur :;'&. ideo nihil homo certius tenet ; quàm quod fide; apprehendit, Tertius autem modus certitudinis , ' qui fümiturin comparatione ad cientes, du- plex eft ; quia illa certitudo ; vel.eft adhze- fionis, vel fpeculationiss & fi-lognamur certifsimá :. quia pro nulla veritáte tradita in alia. fcientia homo: fübiret fententiam capitalem ; ficut pro ifta.: & ideó:huic ve- ritati , vehementifsimé -adharemus. . Sed c v dicere poflumus,quód funtprimein certz- : — 1 tudine refpeQtufcientiarum. humanarum: ^— 7 quia aliam fcientià Comm. non. pofuit ^ | in homine;nifi abhomineiaventagm.Ad —— HÀ * o AR EIN IN Sasl Ih ub n - Virum folus Deus doceat eam. *. ; | | | ' Doct, p9?s quzritur de caufa agente huius ficer .' do&rinz, & e(t quatítio, vtrum. fo- E Ius Deus doceat eam ?. Et videtur ,. quód «ua fic ; quia nullus: docet aliquem. aliquam qualis! Ícientiam; nifi habeat illam, fed de fcien- dome tia Divina dicitur .1. Metaph. quod. non $^ ^7. eft poffefsio hominis;- propter quod, &Sy- monides dicebat, ut ibidem dicitur; quód ; Met folus Deus habet hunc fenfum : igitur ho- 1no non poterit eam docere; quia éam nà.--. habet : folus Deus ipfam docebit. Prote- rea non eft coguitio: rei; niít per profen- tiam fpecieiia intelle&u: ut poteft. habe- ;. de? ri ex 3. dé Anima, & ex 1. de Memoria, 1- 9*7 & Reminifcentia, fed huiufmodi. fpeciem com? [ Aon poteít creare in nobis Angelus: cum — 4 nátura obediat ei- folbm:ad motum, & no 1 -. : décertitudine adhef(ionis, .i(ta fcientia. eft adíformam : igitur nec homo, quieftmi ^ | noris potentie ,quam.Angelus:non ergo , j| docet homo, neque Ángelus docet : ergo 25s Deus folus, Preterea fecandum. Aug. de c Diiciplina: Chrifüana : Cathedram. habet. ip Pr. : um ^ "€wlo | PAROLOGI. «Clo, qui corda hominum docet: im rerris:. :xdemibidem : purus ergo homo. eam do- -cerenon potef.::- 5 -2:Ih contrariam eft: quia nullus docet;ni- -fi alium. fcientem faciet:non enim doce- ttr aliquis aliquid;nifi quod potett fcire: fi crgo: Deus nos docere poteft, .& nos fcire : poflümus; fed prorfus fognumz fcientis. eft, poffe Metaph, * Tocere : ut dicicur 1, Metaph: ergo: homi- p.51. :Besiftam fcientiam docere poflint. Prate- "TES fecundu: Dion. de Angelica Hierar- L3 Hie," Chia: Angeli Sanctos Patres multa docue- | runt : non igitur folus Deus docet. esqgroinixem 5b giro t Zi»srmmtamec- "Licet gSRESOLVTTUIQG - Deus pev omaem modum - docet: homo , € : umi "Angeins aliquo smodo, NIES Efpondeo dicendum, quód fecundü bofdam c; Jw. quofdam triplex eft agens, uniuería- lex modus 16; particulare, & adminiftrativum :-ficüt £s . eft videre in rebus naturalibus: nam, ageus univertale eft ipfüm Corpus Supercoclefte, five Deus : particulare eff natura alicuius .Y6i , ut saturafrumenti in productione rumenti : adminiiftrativum cft; quod. ad- hibct femina , vel fübminiftat ca, per que operatio habet fieri, ficut eft videre in (a- Snitate. Nam agens univerfale eft Corpüs,. Superccclefle, five Deus : particulare. eft natura hominis: adminiftrativum eft Me- dicus , qui nihil aliud facit, nifi quod fcis- tia adhibet , unde eft minifter natura : (ic :eft, & in dodrina, ficut eft- in prodactio- "ne naturalium: nam agens-univerfale eft ibi Deus : agens. particulare eft ibiratio humana. : agens adminiftrativum eft ibi homo, vel Angelus : & (icit videtur in rebus naturalibus, quod (unt. ibi quedam Anchoationes feminum , ex quibus 1emi- ibus resin efle producuntur; ita & in do- irina, funt enim quzdam feminaria. fcic- Uerum in intellectu noftro;ex quibus om- Désícientiz oriuntur: hec enim femina- 114 füntprima principia, que Deus uni- cutque naturaliter inferuit, & ex iftis femi- nibus fcientia efficitur Deo Authore uni- verfaliter , ratione particulariter; homine, & Angelo adminiftrative,--: - - . Ex hoc patet. folutio ad queftionerm; quomodó Deus doceat ,. & quoniodó alia : fedifla textura non e(t multum for- tis: aflunit enim quxdam , quz non ha- bent plenam- veritatem, :Nam intellectüs nofter in fui primordio. cít (icut tabula Improbatto, QVZ£STIÓ: TIT -modó autem principia dicuntur naturali- *?P- ter cognita,in 2, huius operis clarius ofté- ficut comparatio artis ad materiam , ART, YI. 29* -rafà , in quà nihil eft piduni : ide princi- -unde Caput docet membra fua. fecundüm eutiz^ pia fünt à nobis acquifita: via feufüus, me- morig; & experieutiz.Inconveniens eaim "eflet, nos habere nobilifsimos habitus , ex 18. latere nos, ut dicitur in fine 2. poft. detur, E Adquxftionem iftam ad przíens tef- x 4... pro« pondere poflümus,quód duo requirütur ad p; i;;, :hoc, quód fciamus, ordinatio fpecierum, -& ]umen : fieat videre eft in viiva potea- tia, ad hoc quod vifio fiat; requiritur ibi Jumen: quia fine lumiaenon fit. vi(io, cá : color non moveat vifam: ni(iper a&um ,. de Anim, ; lucidi, ut dicitur in 2. de Anima: requi- comm. 67. ritur ctiam ordo fpecierum: - quia nifi tes -vifibilis diametralitet: offerretur | oculo: ita quod eflet in dired'um multiplicatio fpe ciei, nunquam eflet vifio : quia fi fuffice- ret qualibet multiplicatio ad vifionem, ita videret homo pott fe, ficut & ante fes cu. - fpecies colorum per totum acrem fe mul- s, foan, Da. tiplicent. Et quia quod oculus n corpore , boc mafc.lib.z. mens in Anima ; ut dicit Damafcenuslib. 2. &2P-1?- Cap, I2. ;: » Lhex REO x UE x 2. & poteft haberiiex r. Ethicorum. qr gc se icut ad hoc quód fiat vifio duo requirun- tanquam tur Jumen, & ordinatio fpecierum, itaad per formam hoc , quod fciamus, velintelligamus,duo D ae requiruntur: 1, lumen » quia intelle&us E eh. nofter pofsibilis, qui eft oninia fieri, fitin obie&um in acu per lumen intelle&us agentis, qui eft celle&us pof omnia. facere : unde comparatio intelle- fibilisut pof din PET E " 4n. fit facere in- &us agentis ad intellectum pofsibilem, eft ^ 35... Utina&u cum poteft haberi. ex 3. de Anim; Secundo re- intelligitur quiritur ibi ordinatio fpecierum:qula ficut Per ipfum. litterz recte ordinate faciunt. fyllabas,&c orationes, quz exdem aliter ordinate ni- hil conftituunt, ità eadem. verba uno ot- dine prolata faciunt fcire, qux prolata ali- ter non aggenerant fcientiam, Dupliciter alius poteft docere alium, quantüm ad lu- ;. de Anim, cap. 16. - nien, & quantüim ád ordinem fpecierüm: quantüm ad lumen dupliciter , vel lumen de novo creando, vel creatum confortá- do : & quià Angelus nullum lumen iii nó biscreat, nec naturale, ut. lümen intelle- cus agentis.: nec gratuitam , ut lumén Fidei, & Gratiz ; ipfum tamen lumen có- : fortare poteft. Nam ficut carbo ignitus alio carbone ignito in fiia ighitione. magis roboratur ic lumen intelle&us noftri ad prefentiam luminis fubftantie feparátz magis roboratur : poteft etiam- Angelus cflicere in nobis ordinationem fpssdentnd xedu. ?A2OLOGL dh e AS « :50, -teducendo phantatinata ordinate ad prin- ,. cipium fenfitivum, Vtrum autem in ipfo ^ : jntelleQu noftro fpecies caufare pofsit im- mediate, &:quoimodójin tecurido patebit. Nunc autem fecundtim quod f£peciat ad ^ sprefens dicendum eft, quód homo adhuc poteft mitis, quàm Angelus. 3 quia nec poteft inmen creare, nec potet , ut An- :Sels,lumini fe nire, per quod. lumen có- »fortetur:poteft tamen aliquómodó ordi- . pem phantafmatum efficere , inquantüirm aliqua ordinete fcribit, vel dicit; propter ]z audiens, vellegens movetur ad fcien- tiam capiendam, Et ita .patet, quód Deus docet per ómnem modum: quia lumen QvZESTIO Xr. ART. Hl cuins finiscft'adtto , ipfa cft pradlica: ergo &c, Przxterca : vita videtur cfle formale in unoquoque, fed Fidelnoftrx tribuitur vita ex bonis operibus : quia Fides fine ópe- vibuszortuaéfó: utdiciturin Canon.laco- ^| bi. Cum igitur de eitdem fit Fides, de qui- rit! bus cít Theologia, perfectionem recipiet Ioco? .Sacra Pagina ex bonis operibus, ut reci- pit Fides; fed unumquodque ordiriatur ad iuam perfeciionem, utad finem : ergofi- .... nisSacrz Pagine cftoperatio. Praterca: Ícientiz , quz funt, ut boni fiamus, fat pradiicz,:4ed ifta maxime efttalis : ergo ^" &c. d eui [T HC In contrariu -- * ^ ATE m eft: quia de maxime fpes . goteít creare, & confortare, & potelt or- B culabilibus, miaximt eftfcientia fpeculati« dinare phaatafmata, & fpecies :: Angelus vero aliquomodo :: quia lumen poteit có- -fortare, & ordinare phantafmata : homo . autem in docendo minus facit : quia folü caufat aliquomodó phantafmatum ordi- . . Satlonem : verüm quia Angelus, & ho- io docentin virtute Divina, conceditur aliquando quód folus Deus doccat. Ad primum dicendum,quod folusDeus &am habet maxime, ut ibidem dicitur,no quód homo nullo modo eam habcat : uiü- de, & folus Deus cam docet maxime ::& propter hoc non .dicitur potlefsio homi- nis; quia non perfede habetur ab homi-c nein vita, Ad fecundum dicendum,quód non oportet, quód Angelus caufet huiuf- f ! -ct fi bellum ordinatur ad vid'oriam; 'po- modi fpeciem ad hoc, quód homo intel- ligat, velíciat, quod priüis. nefciebat, fcd fufficit, quód phantaímata, quz erant abf- condita in memoria, vel latentía in fpe- ciebus reducat ordinate ad principium fen fitivum, Ád tertium dicendum,quod non vult Aug. quod aullo modo homo: do- «ceat, fed quod non principaliter doceat, ARTICVLYS III. eia fit. [lentia praclica , el .- o fpeculativa ? NJ Ltimoqueritur de fine huius fcien- ANO tix, & quia fiais aliquarum eft pra- xis , aliquarum eft fpeculatio., ficut poteit Verum Theoloz p.Ethic. €.3. patere ex r; Ethic; & 1, Metaph. quira- anus vtrum iíla fcientia fit.pracüica , vel . fpeculativa ? Et videtur, quód fit practi- Cà, quia dicitur 1.Ethic.Finis fcientiz mo- ralisnon eft fcire, fed adio,fed in ifla fci- tia maxime: docemur de moribus :: ergo huius ícientiegnaxime finise(taQjo: fed ergo «c. "Theologia ws4gis eft fpeculatiia; quàm bva lica riam. Quando autem ita eft; quód in una -vet iu virtute aliorum; nec alia intendi- và, fed Deus eit maxime iatelligibilis; & fpeculabilis : ergo maxime deDeo eft (cic- tia fpeculativa, fed de Deo ettifta fcientia: e.t umbram v Praterca ícribitur r. deTrin. cap.r6.quód : » /in vitionemerces tota promittitur; fed vifo pertinet ad fpeculativanr: ergo &£.- - ^os RESOLVTIQ, H » 1 € dici valet afféttrua, Efpondeo dicendum; quód non eft A. inconveniens, eiufdem rei- diveríos effe fines, fiunus ad alium ordinatur: (i« teft homo intendere ad bellum, & vi&o- re diveríosfines afpicimus zz oportet uni illorum ad alium ordinari ;-& ille, ad qué alij ordinantur, dicitur finis vltimus. , qui ab alijs fic difünguitur::::quia omnia alia moventur in virtuteeins, &cin omnibus alijs ipíe intenditur, ipfe antem non mo- i 1 | turin ipfo: eft enim in finibus , ficutin | agentibus, Vnde ficut omniaagentia fc- «unda movent ín virtute agentis primi, & non € converío, propter quod virtus azé tis primi ad omnem eifetüm fe extendit, sabe! & cuiuslibet a&ionis elt caufas non tamen : fupct? | | qud res aliorum virtus fc extendit ad omnem effe- "^ li yu5! re &um,nec eft caufa actionis cuiuslibet alíg- rum: ita finis vitimus non movet ia virti- tealiorum ;, fedalia movent in virtu; 107) eius, & ipfe in omnibüs intenditur. Alij autem fines intenduntur fecandàütm aliquem modum. Et quia. videmus |. Sacrá Faginam plura intendere: opostet diverfas cfle rio 15. de ad.Char. ada so ab co, quod potifsime eit finis ab eo »p.-49. - PROLOGI, éffe Scripturz Sacre. Intenditur enim per, eám bona operatio : nam finis moralis,ut dicebatur, elt actio : ipía atitem rpotiísime de moribus determinat. : Rurfüm,in eaintenditur fpectilatio:quia de fumme fpeculabilibus tractat, irtendi- tur in ea dilectio: quia finis prxcepti Cha- ritas: igitur cà diverfi fines.in ca intendan- tur , oportet unum iftorum ad alium or- ' dinari, & nnum illorum principalem efle: finis principalis, :ut dicebatur, ab alijs di- ftinguitur : quia ipfe vbique intenditurs alij autem non: &«quia dilecio, & 'Cha- Yitas in tota Sacra Pagina intenditur,quia in ea pendet Lex, inducere homines ad Dei, & proximi. di- lectionem. - EIL .Quód autem univerfaliterin Sacra Pa- gina Charitas intendatur, manifeftat Aug. in quodam tradatu de laude: Charitatis dicens : Si ergo non vacat omnes 'Sacras Paginas przfcrutari, omnia volumina Íer- s$onum evolvere;omnia fcripturarum fe- creta aperire, &c penetrare: tene Chari- tatem, vbi pendent omnia ;, ita tenebis uod ibi didicifti , tenebis ctiam quod nG didicit & fequitur, : Ineo;quod in fcrip- turis intelligis Charitas patet ; in co, quod QU £sTIO TH. ART, TIff. «31. S; támém quereretur, vtrum fit magis pradiica, quàm ffeculativas vel € conver- 10. Refponderi debet quód magis eft fpce- «culativa , quàm practica: quia vifio Di- vina magisprincipaliter refpicit beatitudi- nem , adquam ordinatar omnisnoftra 'cognitio , :& potifsimé Sacra Pagina, quà faciat operatio. Ad primum dicendum, "quód finis huius fcientie afiquomodo eft adio, utpatuit » non tamen fimpliciter: "Theologi magis fpecu- lativà, quàm pra&ica, quia nec fimpliciter moralis extitit. Ad fe-. ... cundum dicendum , quód & íi Fidei tri- ibuitur perfe&io exbonitate operis ;. hoc "non eft fimpliciter : quia ipfam opus boni | & Prophetz: principa- "tatem,quam habet, à Charitate habet:iux- lis enim finisin Sacra Pagina intentus eft Bta illud 1, ad Corinth. 15. S/tradidero Cor- c pus meum ita ut ardeam, 'Charitatem autem. non habuero, nihil mibi prodeft : & ideà: Charitas "diciturforma virtatum; nonopus, ^ ^. Adtertium dicendum . quód fcientia ifa eft ut boni fiamus, fed boritas noftra, 'de qua hic loquimur,;no ineft nobis ex ope ribus; fed ex infüfione: & ideo licet ille modus arguendi valeret fecundüim tmodü *traditum à Phillofopho in 2; Ethic. quia ex frequenti :benefacerefimus bonijnon ta- :mé valet fecundüm modum Theologici, x. &d Chor. fecundüm quemrex eo;quód. boni fumus, ibona:facimus. .Ad primumin 'contrariü. non intelligis , Charitas latet: illeitaqueC'dicendum , quód fcientia ifta dicitur fpe- tenet, quod patet, & quod latet in Diuinis fermonibus; qui Charitatem tenet in mo- ribus, & quia àfine dignum eft, omnia denominari: ut diciturin 2. de Anim. er- potifsime res appellari debet, & quia Cha- ritas eft fimpliciter finis Sacre Pagina , ut probatum eft, quia vbique in ea. intendi- tur, ut principalis finis, ab ea denominari debet :. & quia Charitas eftin affe&u, non in intelledu : intellectusautem dividitur fecundüm fpeculativurn , & pradticum, Cica Proprie dici debets fed affediva:quia 2d afte&tionem principaliter inducit : &€ ideo bene di&um eft; quód magis eft fa- piehtia ex eo, quod'ad faporem Divinorü n » quàm ex eo,quod Divina fapere *culativa per comparationem ad praxim, magis tamen affe&tiua,ut di&tà eft:& quod dicitur ., quód eft de maxime fpeculabili- bus, ita eft de maxime amabilibus : immó ;fecundüm quodad prafenté vitá pertinet, cui ftatui conceffa eft;ifta fciétia magis attin. gitad amoré;quàm ad cognitionem: iuxta illud Hug. 6. tup. Ang. Hicrarch. Dileclios, Jfüpereminet. [cientie, € malor efr intelligentia s lis enim diligitur, quim imellrgitur , €? ippyat «dileclio, c?» apprópimquat-, vbi fcientia foris efr. fed prout fe ex- denies co dewdemE due *X soa "SV: Hup. lib. 6. in cap.7.füp. Ang.Hierar. «Ad aliud-dicendum : quód vifio'eft tota: Theologia neque fpeculativa, neque pra-D merces, non fimpliciter, tendit ad affectionem : ut fuo locopate- - bit. : -— ame — »-. oM oa o c tit quemdam ' prologü; in quo volers inducere auditores, & lectores ad'amo- rem huius operis, illud tripliciter.com- mendat. 1.ex eorum de quibus deter- dendiratioralitate: 3. ex fru&u , 8 vtilitate ; quam inde liabebimus: iftum triplicem modum «&ommendandi fcientiam. tangit Phil.in principio de Anim, x; quia dicit illam fcientiam effe ho- norabilem exfübie&i dignitate ; && hoc quantüm ad x. modum: fécundó commendat fcientiam de Anim. ex cer- xitudige, &rationabilitate, St hoc quantàm ad ». 3. ex fra&u:, & vtilitate ; & hoc quantüm ad 3. Et ideo poft primas duas commendationes, fubdit tertiam dicen: : vi- detur autem, Gcad veritatem omnem cognitio ipftus ma- ximé proficere : propter quod prafens prologus dividitur in;. partes i r. enim ponitur niaterie huius operis dig- nitas :- 2, fübiungitur modi procedendi rationabilitas : 3. anne&itur fru&us, & vilitas. 2. pars incipit ibi berum igitur, € Deo odibilem Ecclefiam: Oc. 3. ibl Nom icr debet bic labor &c. Dignitzs materie alicuius operis tripliciter in- veftigatur: 1. ex noftro defe&u adillam, & tenuitate: uia ad ea, qua funt manifeftifsima in natura, fe habet intelle&us nofter, ficut oculus no&uz ad lucem diei , ut dicitur.2..Metaph, c. 1. & ideó quantó magis fumus te- nues ad liquam materiam pertra&tandam, tantó illa ma- teria eft magis digna, Secunda via eft ex remotione à fen- fibilibus; five ex rei arduitate : quia quanto res cft magis ardua, -tantó.dignior, & nobilior : propter hoc conclu- B'PIENTES ec Magifter huic operi ptmie A poffunt: ipfe autem propter "humilitatem dicicfe foll minat, dignirate : 2. ex modi proce- . B, poffe aliquid. Pensa poteft referriad defe&ü vfus (cie tir, vel eloquentie : quia penuria videtur. rerum ext florum, & per di&a in exteriores fcientiam transfum mus. Temntas referatur ad effe&um jpfius do&rine; Y fcientiz : quia tenuitas rerum interiorüm videtur efft & (cientia 1nterinteriora computatur. De ifta tenuiti fua cum paupercula vult mittere aliquid in gazophilsó Domini: inquo alludit hiítorir , quz tangitur Lul 11. Gazophilacium dicitur arca, vbi ponebatur "T hefál rus, & oblationes; five locus in quo illa arca erat : Scd citur à gaza quod eft divitis inlingua Perfica , &Pà lafe , quod eft fervare 5, quafi refervatorium divitiaruf I(tud autem gazophilacium Domini. ponitur hic pro cra Scriptura; vbi divitiz fpirituales, rationes, ícilict B per quas Sacta Scriptura defenditur, ponunzur. — | Pofita dignitate huius operis ex. Magiitri tenuital & pofito Magiftri incitativo. ex proficiendi cupidital Sequitur fecüda ratio dignitatis ex materie arduitate ol fubiungitur 2rd4a,6 c. que pars dividi poteftin partes tff quia 1. ponitur ratio dignitatis, per quod habetur dil! " cultas, & retra&ivum ad hoc opus faciendum: 2. fübiul gitur incitativum ad opus perficienditm : ibi con finzoatil Y fiduciam 3/3. incitativa, 3C retrahentia comparantur 2 Anvicem : ibi delectant nos Cc, Dicit ergo. ardua (tende) Divina afcendere : dicuntur Divina ardua propter eo füblimitatem :: zd ea fcandimus , quia per.quofdam af! - dus afcendendo. , ad ipfa pertingimus, Ifti gradus qi «uor funt: quia primo debemus relinquere fen(ibilia, pf! ter quod Divina excedunt fcientiam naturalem. 1. ditur 6. Metaph. cap. r. quàd Metaphyfica eft nobilior bemus praterire ea;que funt in fenfibilibus;propter:jit ceteris , Gc prima dignitate, quia eft de maxim? abftra- &is, & derebus arduis. "'ertia via eftex invidorum de- tra&atione, & mordacitate : quia quató materia eft ma- gis digna, & magis ardua; tantó magislatet; & quanto magis latet, tantó homines facilius mentiuntur detrahé- do, & mordendo do&rinam de eo traditam : & ideó fcri- bitur circafinem 4. Ethic, cap. 7. vbi determinatur de 3aCtantia, & eius reniedio)quod homines de fácili mentiu- tur , vbi in mendacio comprehendi non valent: propter hocinoftendendo huius operis dignitatem materiz tria facit : fecundàm quód tripliciter hoc oftendit. "1. ex fua tenuitate : 1. eX Operisarduitate : 3. €X contradicgntiü mordacitate, Sccundá ibi 254a feanderez 3. ibi mo» «alen- tes fiudiofo:um fratri. Et quia quodlibet iftorum, ex qui- excedit Mathematicam. 3. debetis; tranfcendere 8 que. habent fenfibilia partem fui fubieüi-: ;qua, propt upra Metaph calla "heologica collocantur: & hjs gf -dibus pertranfitis m quarto gradu Divina. confpicimus . Afsignatur gradus; &aliter:quia primus gradus en fenid "Secundus eft phantafia : Tertius ratio naturalis: qU -grádus fcandimus 5;.cuni imus ad Divina; 26225 ergo f dere e(t ad Divina afcendere. Opus ultra vires Anffras p | prafump[anus y quia nifi inniteremur Divino auxilio, 0f fufficeret intelle&us. Deinde ponie incitativum conf illud. retra&ivum , cum dicitur. - Cozfizupaeopis faucfl -latoris que mercedem i. Samgritzno [tatuentes, Qui Samaritaf! Ey 1 * H O1 rri pipi - prolatis in curatione. femivivi. duobus. depais3;. fopzserocaf bac et uDen rend M IE T UM TEE figererogtn [ P :«penaenti,, vitratummam dictam cunt bus oftenditur huius operismateriz dignitas » habet ra-D ddere profeifüs eft. It? Samaziczits Chriftus eft, Ser tionem difficilis, 8& retra&ivi, cuilibet retzadtivo adiun- git fuum incitativum. Nam contra retra&ivum ex fua te- nuitate adiungit defiderium proficiendis contra aliud ex operis arduitate adiungit mercedem à Chrifto promifsá. Contra tertium ex invidorum mordacitate;adiungit pro- fe&um fratrum, & fociorum ; dicitergo zr. cupizares füp- ple proficere; & addifcere.tl/guid de pesa, ac tenuitate no- fna. 1n quo triplicem fuum defe&um denote. s, Quia dicit züq1d , non multa, S magnalia. ». qnia fübdit 4e jeusviz, 3. quia addit tezuitate. 1. potelt referri ad defe&ti ingenij: quia homines altiingenij mul:a , && magnalia ' vivus , lile eft homo per - peccatumexpoliatus gratul? vulneratus in naturalibus duo denarij.furt duo te(taff ta: opera füpererogationis funt ea, quz ad expofii) nem duorum teftamentorum componimus : & quia M gifter talem compofitionem fecic, fozrabat- habere d cedem. a Chrifto , qui f'üpereroganti cun&ta. redde? profeffus eft. Deinde dicit delezla; os tz. Vbi comp retrahentia adincitativa. Et duo facit r. comparat 2 fe invicem. Secundo oftendit incitetiva vincere zeli! Secunda lbi, quam vincit c dicit-ergo delest mos ril pdl'ceniis , quantümrad. fecundum. incitativum, 5d y L "i ^ !] SVpER - immerfrtas Inboris quantüm ad. fecundu fetta&ivum:quia 9pus vltra vires affümpferat, Dfideriv hortatur proficiendi . quantüm ad. primum i ncitatívura, quod notaverat; cam. dixit capientes, Sed dehortatur infirmitas deficiendi;quatá ad primà retrativum:quia fentiebat fz tenuc, & penuria habentem. Deinde ponitur incitativorum vi&oria,. cum: dicitur;quam vincit: quafi diceret rettahentia pugnent; vtopus non incipiat, incitativa tamen vincunt ; unde dicit;quan ; fcilicet, infirmitatem, five laboris immenfi- tatem, qui retrahentia funt, Vipcunt zelus DoriuiDei,hoc eit amor inteníus, quem habeo ad Ecclefiam , quo, Ícilicet; amore mtenfo i» arde (onsec id eft, inflammati Fidem noftra adverfus errores carnaliii,atque animalii hominá: per car nales pofsimus intelligere errantes propter corporales vo- zPt3tes: per animales errantes propter intellectus deprzf fioné:quia fenfibilibus immerfus nà f apit,queDei funt;ani malis homo.DzviZize Tw is, hoc eft, Ecclefim. five Sacre Seripturz,cbpris id eft,rationibus munire vel potius mu- xitam oftendere, quia rationes, quas adducit, San&orü unt : unde Fidem noftram non munit clypeis Turris Javidice , hoc eft , rationibus Sacrz Scripturz;fed po-, tius munitam oftendit à San&is. 4c Theologiavum: inquifi- tion abáita aperire , qaantum ad tres libros. Nec op ,€ Sacramentorum Ecclefra[ticorum pro modulo intellventia noftra. moti» tam. tradere. (induimus,quantum ad materiam quarti libri. Ton valentes , vofitis duabus rationibus, per quas colligi-. tur dur huius do&rinz, que retrahentia funt, ut pa- tut, & additis duobus incitativis: hic ponit tertiam vià adinveftigandam dignitatem huius operis , qua eft ter- Hum retra&ivum :; j/j quamvis nen ambizamus &'c.. Dicit er- £0 n0" valentes: fhudiofavum franium votis, hoc eft, defiderijs. not vefiftere s. eovum in. Chrifie laudabilibas ftudijs lingua, ac fty- lo y no; ferire flagitaatium nobis agitat Chrifti Charitas : biga bige eft currus ha- ens duas rotas, & ficut per currum vehitur aliquid me- diantibus rots, lta perlinguam, & ftylum, quafi per duasrotasbiga , hoceít, Sacra Scriptura à Magiftroin- difcipulum trásfunditur , 8z has bigas Charitas Chrifti fe habet, quafibos, vel vt biga. Stylus, & lin-. agitat : ita quód Charitas ibi 1 4 1 equus Sacra Scriptura fe habet, guafe habent vt rote, que verba fumpta fant ab Aug. 1a principio 3. de Trin. Deinde ponitur retra&ivum,cir- €a quod duo facit : quia 1, ponitur detrahentium loqua- Citas : 2, ponitur detrabentium.caufa : jjj qua diffeatienti- 3w c, Dicit ergo Guamis non ambigaviuis opem bumani clo- pj fermonem calumnia , atque contradiclioni emulorum, five in eividorum, fomper faffe ebnoxium , id eft, füppofitum; five fubtra&um. Deinde ponitur contradi&ionis caufà: circa oc duo facit, quia prim ponit di&à caufam: 1.fübdit ta- le: Cotradi&ores veritaté non cofequizibi qui non rationi &c. rüpa rimum duo facit : quia primo. ponitu r caufa in- s A 1. extrinfeca:ibi » quam Deus Ore, Dicit ergo, pdt. f gentibus voluntatitim motibus difsétiens quoque terret ani- 21 dfis , quafi dicere ex: malitia in affe gignitur Ceitas in intelle&u : vt cum ditum omne veri vatione perfe- num [it tame 8m aliud alijs aut videtur: quantü adcatitaté in in- telle&u, ^! laci propter malitia in afie&u yueritati non 1m-. HE T NE ad primum; wel offendipsti, quantim ad fe- Cus Wiss 50 as veritate offenditur : quia ma la adiselchs d * enaitur,Impictatis eror e; uttatiryquantü fe orien. caufa extrinfi ca, cum dicitur,444,. dyizus rd: hoc eft, Bie desahendi voluntatem 55 Diis o bes zh e. E A San qui dicitur Princeps mun- deu DU E D pominem,operater infilijs dif- - Qi 5707] Neu in qua offendi Bist iFljditur Hh dee tem; circa quod tria fac] M dtossetet Bon sfisqui PELA qu It*. T. oftendit. tales veritatem POR confequi : 2. manifeftar €0snon-concordare cum E. £d, Col, fsp. 1. Sent, PROLOGVM.- » fiverogantium: quas bigas in. contra veritate deprehenditur tripliciter luntatis invidia refultet, quantüm ad affe. MAGISTRI. 23, modis fequentium veritatem : ijv zom veri c, 5. oftendit eos in fuis di&is falfitatem habere : ib Laleat -sationtm Cc. Q ud aliquis non confequatur veritatem triplex: eft cau- . fa. 1. quia non fequitur regulam rationis .,.& quantüm ad hoc dicit. , qui mon vationi voluntatem [ubieiumr. 3. quia do&rinz ftudium non impédit, & quantüm ad. hoc-fub- dit, mec dedhriza fiudimm impendunt, Propter. primum impe- ditur inveniens : propter fesundum addlfeens; tertio im- |. peditur, fi non equat ea, qua funt in mente, rebus ,. fed | res vult adequare his, qui funtin mente, Et quantüm ad hoc fubdit , fed bis, que fomsaiarunz fapientia verba. coaptnre nituntur. Deinde fequitur illa pars zen veri, in qua. often« . dit modum iftorum difcordare à modo fequentium veris . tatem : B& duo facit: 1. facit hoc, 1. epilogat ibi, 24e- vien profefsn.. Circa primum tria facit : quia triplex eft mo dus fequentium | veritatem : 1. quia debent ratiocinari propter veritatem, non propter placita, & quantum ad. hoc dicit; non-veri, - fed placiti ratiocinationco fé&antes, 1. quid. hoc debent facere, vt veritatem intellirant, non. vt po- Gitionem defendant : & quantám ad. hoc fi ubdit, quos. isi qua. «voluntas non ad intelligentiam oeritatis , fd. à. defeufionem placentium incitat. 3. hoc debent. facere , vt doceantur iux. ta veritatem ;' non vt convertantur ad fabules: :- 8b ideà fubiungitur von de dochrma vcritztisy fed ab ea , ad Yabulas con- ve tententes auditum, Deinde epilogat quantüm ad hec tria. dicens : quorira profefsio eff maris placita y quam dbcenda. conquis, rrt; Shoe quantüm ad primum. | Nec. doceida. dcfidevaie quantim ad fecundum. Sed. defideratis. doctrinam coaptave, quan- | tüm ad tertium. Deinde cüm dicit; babent. oftendit cos. ia fuis di&is fal&itatem habete,& tria facit. z. oftendit quód di&um falfum eft infe, 1, quód eft falfum in compara- tione ad alia .: ibi fal(a dociga inftitutis, 3. oftendit eos m bellare ibi, av; coztentioai. Falütas eorum : nam falfum inequationem di- Cit. Prima falfitas eorum ett , quia fuperficies non. con- cordat profundo. Ft quantüm ad. hoc dicit;baben: ratitnem fapientia im fupev [lione id e , in quadam fuperficie. Et fe-. quitur qvia. Fidei defectione fiquitur. bypocrifis meadax 4; quia. exterius protendunt veritatem in profundo meudacium., Secundo verbis non concordat confi Gientia,& quantàm ad. hoc fubdit. v: fit i» verbis pietas, quam ami [sir confeientia.'Ter- tió quiaipfa verba ad invicemnon concordant, & quá- tüàm ad hoc fübditjipfam que [imulatam pietatem y oxi. verbo- eum mendacio. impiam veddua:, Deinde y cum dicit,fzifz;often- di: falfitater itto En contra alia. Et primó contra Fidei San&itatem :: cim dicir fzl[e dochring infututis. Fidei Sanctitatem corrpmpere molicntes, id eit, defiderantes, vel nitentes. Sc- cundó quantàm adipfos Fidei fufceptores: cum fübiun. gitur awrium que prin ininem &'c. Dicitur enim do&rina eo- rum prurigo, & modus novellus : quia com fabulz fint, & fabula compofita fit ex miris, generatur quidam pru- ritus in auribus , femper audiendi nova. Deinde cum di. citur qui contentieni C'c.. O(tendit eos contra veritatem bel. lare. Et duo facit x. facit quod di&um eft, 2, csu(ams afsignatibi mer vn: namque Cc. Dicit rgo,qu, fcilicet. detra&ores;coitentioni fistdentes contra. Veritatenz fie fadere,hoc eft fine paGto, fed cum clamoribus folum bdizzr, huius caufam fubdit dicens imer veri n2psyo pires quentü ad veraces , € placiti defeuftonem.anancim ad detraBores, persnax pugna eft, dum [e veritas tener, ct f£ vocluntas erroris tue- tur borum igitur. signata huius operis meteris dignitate, fequitur a(signare ipfius quant&m. ad modum rationabili- tatem:rationabile Opus eft ex €o,quod per caufam ipced't, Etideó quatuot facit (fecundum quadruplicem caufam, 1. ponit caufam finalem : 2, effcientem, ibl, ;» Zaborc : 1e materialem, ibi ex teftiogijs, 4. formalem, ibi, i» quar. Circe primum dno facit, fecundum quod duplicem finem 4 . . 8 ^ afsignat. 1. oppilare ora conftituentium odibilem Fcclc- fiam. five imitantium diabolum. , ne. virus nequitia 1a A. ES alios 345 SUPER. alios: &fundant, quod habetur 5 uri dicitur Diram Ov. 1. veritstem elucidare, quodanótatur càm fubiungitur; e lyctynpm ia. candelnbro exaltàwe (c. Portéa notatur caufa eflicienss icum dicitur, in laborewnilto, at fiidove s hoc Deo pr«- aftante , quantim ad caufam efficientem principalem. Com- petias quantum ad inftrumentalem. Notat caufam mate-. rialem/g cami fubdit ex tefrimonijs veritatis in aternum. fen- dati. DDelüde cum dicit: io quatuor libris (ubdit cau(arfor- inalem; Et duo facit; fecundüm duod duplex :elt caufa formatis? diltin&io capitulorum", five formià tractatus, uod notat, cutn dicit »» quatuor libris y diftinétum, Et mo- du tra&andi , quod habetur, cam fübiungitur,i» quod ec.Circs quod quinque facit) fecundi quod circa quinque eius modus verfatur. 1. 'eft exemplorum pofitivus, quoc habetur, cum dicitur, im quo maiorum exempla ee. 1. eft fraudulentie hereticorum improbativus, quod habetur; pee doctrina; & dicitur do&rina hzreticorum do&rina vi- pereas quia pariendo filios , pereunt, vel viperea, quia vi pariunt, in eo quód textui violentiam faciunt. 3. eft- aditus veritatis manifeftarivus: ibi adirum demonfiranda ve- vitatis complexi , id eft, comple&entes. 4. eft particula er- roris vitativus : lbi nec pericillo 6c. Ta quo dicit fe tempe- rato inter vtrumque moderamine vtentem : quia inter errotem Arrij, qui feparavit fübftantiam, & Sabellij,qui confafitperfonas. Quintà cft Patrum limitibus adhz- fivus y ibi: fc vbi verà pasiem. Tunc fequitur illa pars»: 202 dgitur delet , in qua oftendit huius operis vtilitatem : «cum dicitur: iz quo per Dominica Fidei fynceram profefiiónem vii- Pc zo (m : N TERIS, ac noui &c. Finito proemio fequit ! natuor facit , fecundim quod quadrupliciter operis huius vilitas colligitur. r. ex ipfius brevitate quod no- atur ibit no» igitur debet hit labor. 1. €x ipfius firmitate: quia hoc opus eftper Patrum teftimonia confirmatum 5 ibi ' appojrtis eovum teftimonijs. 3. 'ex ipfius profunditate , ibi i» boc autem traclatu non (elm pim lecloem, fed etiahh liberum. cor- (C vellovem defidero, & dicit liberum : quia liber eft fui i rie vt dicitur r, Meta. Tunc eft libri corre&or, quando gra- tia corre&ionis, non nvidie , & impugnationum corri- it: & fequiturtobi profunda vtritatis verfitur qua[io, Quar" to, & vltimo vtilitas huius operis colligitur ex- ipfius or- dinabilitàte, quod notatur ibi ; v autem quod. quaritur. DVBITATIONES. LITTERALES. VPER litteram prim dubitatur de eo,quod dicit:ar- o "dua. (Eandere contra Eccl. 3. altra te ne qusfreris Refp. uàd verá eft innixus proprio auxilio;fed nó innixus Dei auxilio:utMagifter.Ité dicit;fe prafumpfiffe in agédo hoc ópus;fed prefumptio eft peccatum:ergo Kc. R.efpon- deo, quàd prefumptio erat re fpe&u propriarum virium; fed'non refpe&u Divini auxilij, vel prafumptio erat,quia pre'alijs fumptio; quia plàs dixerat, quàm alij. macen. 1. lib. cap. r. 0m"ia que nobis 1àm per legem ,.— Prophétas y quàmi per Apoftolos.. & Evangehfias tradita fimt am- plehnirs angno[cimus, ac cuemeramim, ne vira ea quidquam ve- »iimut. Re(pondeo : nihil vltra contrarium; fed non ni hil vltra expofitivum , & declarativum;, ficut fecit Ma- gitter. Itern dicit Charitatem Dei ipfüm agitaffe.Contra: demo (Cit sot odio vel amore dimus ft. Ke fpondeo dicendum: iu5d ibi Charitatem appellat intenfumn amorem » non EIURUHL. ends OSA Item in afsignando tria retra&tiva ; Rcincitativa non tenüit ordinem re&um : quiain 1. & 5. incita€iva pra- mifür retractivis.In 1. retra&ivum incitadvó. Refpon- deo: quia 1. & 5. retra&tivum non hàbent rationem bo- ni, &defiderabilis, & ideb ea premifsiticam nullo moó- do moveant appetitum s fed fecundum retra&ivum ha- bet rationem boni, & defiderabilis. Item dicit , verita- term aliquos offendere, & eam aliquos odire:contra.quod; va pnoOLOGVM A nullo modo habet rationem mali; nullo mo4o habétune I aA, AO RA usse | MAGISTRI. i de habeatur. odio. Kefpondeo , quàd veritas in fe nott oditur, Ted in l'ais effe&ibus, in quantüm málitiarn -ali quorum prodit. sa - Atem dicit hereticos. omni. mendacio verborum imz piam reddere fimulatam pietatem : ergo jn |. di&is «eof nom*eftaliqua veritas ; quod non eft pofsibile:: cum pus lia :do&rina fit, qua non pratendat aliqua vera. R.efpott* deos:quàd fi verba in fe vera erant; comparata: tauielt ad3ntentionem erant falfa, in quo imitantur patrem eo rum Diabolum :: qeia- & fi aliqua vera dicit, tamen fen" pet ea. dicit intentione fallendi fecundüm Auguit. 4.9 "*Irin. cap. 17. t b — o DISTINCTIO IL: IZ De Myferio Trinitatis, " tra&atus, inquo Magifter duo facit: 1. primit: !— dr quedam ad pralibationem eorum , que ór cuntur intoto opere » 1. exequitur de intento.Secunt da "ibi hoc itaque c. V. principio fecundee diftin&ionis tri £irca primum facit; quia r. diftiaguir libros huius opt ris::2. circa perta&a movet queítiones : 3. in fümmt recolligit , qu: dixerat de librorum diftin&ione, $8 cunda ibi: porandum vero. Tertia ibi omnim igitur. Circa 1 duo facit; qnia 1. feparat trium materiam lib. a-matet/f quárti : 1. feparat 5. libros primos ad invicem : fecu da ibi:id ergo ip rebus &c.. Circa t. duo facit t. ponit vf diftin&ionem: 2.unum membrum illius diftin&ionis fu dividit: Secunda biz oum autem.Circa 1. duo facit; 1, 8l ftin&ionem ponit : 2, membra manifeftat ibi: proprie 4^ t5 , dicit ergo -quàd Sacra Pagina verfatur circa res) : figna : quia omnis do&rina circa hoc verfatur,au&off tate Aug. in quo diftinguitur. quartus ., qui eft defi£ nis, à tribus primis,qui funt de rebus. Deinde cim die roprib. aurem diffinit quid fit res, S& quid fignum , && p? tet. 'Tuncfequiturilla pars : eor antem , in qua füb i viditalterum membrum , & tria facit; r. ponit bd vifionem, 1. comparat rem ad fignum, ibi oye. inr j adaptat diftin&ioné primá ad propofitum five ad ordi ód librorum : ibi ew» que fübdividit x. illud membrum vifionis ; fcilicet, frimum dicens: quàd aliquod fien eft; quod folüm fignificat, vt Sacramenta legalia : jl quod; quod non folim fignificat, fed etiam confert; ! Sacramenta Evangelica, in quo oftendit de quibus f! nis determinatur in 4. quia de conferentibus princip? ter. Deinde cum dicit ome ititir, comparat. figrunt remi , oftendens quód omne fignum eft res. : quia fin effec res, effec nihil : & ita nihil fignificaret; neque tff fignum; fed non | econverío ; omnis res eft fignumD "Item dici: fe fupererogaffe , & Addidife contra Da-T) inde cüm dicit cumque adaptat diftin&jonem 1; ad proff fitum dicens , quód Sacra Pagina verfatur cirea res 24 figna; & quàd 1. determinabit de rebus,vt in tribus prif libns, &pofteadefignis vtin4s 7 00000 "runc fequitur illa pars; id erzo inqua diftin guit tériam 5. librorum, & duo facit: r. premitar di &ionerf, per quam habetur triü lib. diftin&io: :. mant? ftat quod dixeratyille quibus, dieit ergo quàd quzdá ycslil quibus eftfruendü : in quo habemus materia primi I ue cft de fruibilibus, alix quibus vtendá;in quo habei! materia fecundi,que eft de vübilibus: alix quibus frui --tur ,& vtuntur; in quo habemus materia 5.qui eft de V reparante, & homine reparato : qai Deus, & homoff?, cur; & vtüntur. "Tunc fequitar illa pars: ille quibus, jn declarat , quàd in diftin&ione tetigerat : & tria facit; dicit que fant fruibilia,quia qus nos bonos faciunt: vtibilia : quia per que ad beatitudinem adiuvamur. "; ve e? convenit, qua funt res , qua fruuntur, 83. |) SVPER PnoYoCVM MAGISTRI. PIT uf * quia nos, & Angeli. 3. ibi, frui autim, diffinit, quid A Deus fruatur homine *. Et quatuor facit ? 5, movet fitfrui , & quid vci. Éeduo facit: r. facit quoddi&um ^ qufionem/di&am : & patet. 27 dbi: c precide, folvit, e(t, & patet: 1. magisin fpeciali declaratfrubilia,8t vti- —^quàd non fmürur nobis: quia non eget bono fnottro, bilia.Ibi resgrzo s. Circa quod tria facit,fecundü quod tri- nec eft yerum quód non fr Uatur, nec vratur nobis: pliciter hoc declarat. r. fruibile eft Deus ipfe; vtibile mà- quia nos nori diligeret. Kelinquitur ergo , quód vtatur., dus. ». ibi: idem n coder; quia fruibile eft. quod e(tincó- .. 3. Ibi : neque tamen , dot differentiam fécündàm quod ho- mutabile, cetera fant vtibilia/" 5. fbi: idem »mlbes de Tri ^ mo vtitur homine, & fccandüm quod Deus: quia Deus Dicit fruibile effe, in quo quiefcit appetitus;vtibile vero, !titur.homine propter bonitatem fuam » fed homo non quod ad alind refertür, Deinde f. equitur, »randum verójn propter bonitatem fuam, fed Dei. 4. ibi: zo; suzez, pro- equo que tionem movet, & quatuor facit fecundàm quod — batdifferentiam afsignatam ; & patet. Poffet etiam ibi euadrupliciter qüxftionem móvet. 17 juartüm ad ftatum! .afsignari fecunda:differentia ut patebit in obijciéndo. fmentium, 1, quantàm ad obie&ta früibilia, 3. quantum, ^^. Tunc fequitur illa pars, bic conlidevandun, ig qua mo- ad ipfos fruentes, 4. quantim ad inftrumenta, perquefit ' vet queftionem de virtutibus :' vtrum eis fit fraendum? fruitio, Secunda ibi: [éd cim Deus." Tertiaibi: cm amem — Et'duo facit: r, movet qu&ffiogem , & obijcit àd eam. bonines, Quarta ibi :'hirtopfiderandam, Circa 1. duo fadt:r, — 1./folvitcibi 4. dics : Circa. duo facit : ^r. mo-- movet quzfionem £ i, (o]vitibi: bi ero; Dicit ergopri-iB vet... queftionem , Sc, patet i 2. ibi , d: i obi - mó, quód frui et cum gaudio vti, non rej, fed fpeisideà. cir. Circa quod duo facit : primum obijcit ad, partem frui eft fpecialius,quàm vti, ex quibusverbisoriturque- illam, quàd virtutibus nonfitfruendum dupliciter: 1. ftio , quàd Sanhi in via non fruantur , càm habeant quia non fant: fummum bonum, quo folo. eft fruendumz fpem eternibóni, hon rem. Deinde cim dicit, bic éco — 2. quia propterfe nonfünt amandz, ;. ib; alijs uero ,ob- folvit , & duó facit; fecundam quod: dupliciter folvit;: ijcit in contrarium. fecundàm opinionem aliorum , qui fecunda ibi: Deteft etiam 5 dicitergo quódBeati perfe&? — dicunt authoritate Ambroft] virtute; propteríe aman- fruuntur; viatores imperfe&tà : S MR eüm dicit, po-, eas effe. Tunc fequitur illa pars,Zciiu, - inqua tf? folvit alio medo: quia etiam in via ;non tantum —Gtria facit : 1. dicit; elsinon effe fruendum quia abemus fpem; fed & rém : quia licet non ipfum vter-'. propter Beatitudinem diliguátur , quod co2frmat per num benum vidéamus, tamen ibfüm eternum bonüm: Aug... ibi; (i4 dicet. SC inflat, , quàd eis fic fruendum: diligimus. Deinde càm dicit, cesftat erzo:, folvit obie- ula propter fe dilizend funt. 5. ibi : 244 q//2?, inftantiant tionem pofsibilem fieri , quibus eft fruendum : dicens divis : quód non fufficit ad hoc vt quid fit obie&uns eifbe fend elt folo Deo »Céteris eft vtendum.Dein- früitionis j quód propter fe diligatur , fed requiritury 486 cüm dicit, c azte, móvet quzftionerm quantàm ad quód ibi ponatur finis dile&ionis, quad. non:;competit ipfos vtentes ;- && fruentes » & duo facit: quia r, quze-C virtutibus, nec voluntati , nec alijs, qu ? requiruntur ad Tit vtrum homo fruatur homine ? 2, vtrum Deus? Se- fruitionem. Tunc fequitur illa pars, o; , in qua pet cunda ibi , (64 Cm Deus, Circa r. quatuorfacit: x..que- modum Epilogi recolligit, qui "di&a funt , continuans Yit ; 1. folvit, 3. inftat, 4. inftantiam removet : 1e- fc ad alios libros dicens : phiüs e(fe dicendum de re-, ; inqua folvit, cunda ibi, 24444, tertia ibi » hiis , quarta ibi, q(d ias bus; quàm de fignis, & de fruibilibus , quàm dicit erEo vtram homo früatur homine ? Deinde cur de alis ; quz funt materia r. libris 7. dicit , nd qued folvit quàd' non- : quia fpesmoneft . —& fic terminatur fententig penenda in homine, Deinde càm dicit , wie , inftat per .; diftin&lonis ,- 8c 2 Eo poftolum , QU dixit ad Philemonem, tz ergo frsar te fra- le&ionis, 1 ser i» Demine. Deinde càm dici *. t5 quoi ita , (olvitper Aug. quia addiditz Dozijo)non Proprie früebatur homine. June fequitur illa pars ITI »féd cim , in qua querit vtrum — ÉBERECRYGCR sooo o XSENSODASTPDA ONG uno c EE uer Ald wio LT . D——- E T rcfad "pk ACTIB VIA ad adum frui- . tionis ,.& víus, de. . quibus a&ibus deter: 2 minaturinprafenti 7T ditin&ione;tria có- currunt. 1.€à, per. quz adus. eliciun-. CE c tur, 2. obieda, ad "quz adus determinantur : 3. agentia,qui- : bus aGus attribuuntur , ideó tria quxre- mus 1. de potentijs, vel. habitibus ,. per. qua eliciuntur fruirio, & vfus: 2. de frui- bilibus, & vtibilibus : 3. " früentibus. Circa 1, duo queruntur : 1. cuius actus fit frui ; 2. culus atus fit tans "quam habitus. ARTICVLVS I... An feuitio [it voluntatis alus 3. v D. Thom.p.t. q;x1.Aart.Y. dirzent. d.p.q. X. art 1. Greg, drim. d. 1, q« 1, trt, T. D. Bon. d. x, art.1. q. 1. Gerar.Sen.d. X.q. X. 44:1. lA Dprimum fic proceditur, videtur quód frui fit adus intelledus : quiaC x0; Eth.c.S. fecundüm Phil. in 10. Ethic. Foelicitas eft fpeculatio, & proprie habet effe in. intel- Je&u,fed ad illam potentiarn pertinet frui- tiojin qua ponimus foclicitatem:ergo &c.. Prateroa:fic frui dicit quietatione qua- dam; fed ratio dominatur voluntati, vt patet per Phil. 1. polit. & per Magiftrum. quando eít obiectum extra, requiritur ibi 6- E 5-- "aliquis motus ; vt coniungatur virtus ob- **P* ^ '. decto.Nec quiefcimus fecundüm cognof- z.Poli. iun prologo, quireprehendit eos, qui vo- Mag. in pro |untatem rationi non fübijciunt, fed infe« log. riora agentia non dicütur quieícere,cüm moveantur mota , fed fuperiofa : ergo ratio, quee dominari debet, dicetur quicf Àug.1.d6 cere,& per confequens frui. Pratérea : 1, "Trin. c, 13. : ie. v1. Ve DT. de Trin. cap. 15. dicitur, quod viflo--eft »i- & Ioan.17. : - t4 eterna, & Ioan. 17. Hiec ef? vita etevna;vt. cogmfcam tes fed fruitio fpectat ad illam: potentiam, cui beatitudo attribuitur : er- go «c. Vilterius videtur, quod pertineat ad omnes potentias : quia fecundum Phil. | 1o. Ethic, unicuique operi competit de- ro.Éth. c. 5. Jeclatio proprias & fic laqnendum eft de ! '* delectationibus , utloquireur de operi- Dubitatio la teralis 1. de vtentibus, &'p -D quietandi : iuxta illud 1. Prior : : | | | J S | | i : | | I : | C) I " ys FAVITIONIS, ET.VSVS$ d rd bus ; fcd opus, ác adio attribuitur. cuilibet potentiz :-ergo & dele&atio -:;fed fe- cundüm eumdem ii 1, Ethic, Opus huius, ^72 «c fludiofi buius idem elfe genere dicimus, vt ci-—.... Ciharedi, ftudiofi que. citbaredi, £xgo :eiutdena eft dele&ari , & bene deledari pari rà:io- » É ; né;& perfecte deledari, & optime dele- ^ &ari; fed in tali delectatione ponitur trui- tio: ergo ad quamlibet potentiam: perti- , nét fruitio, Praterca fruitio eft quoddam :. . - prrmium fecuüdüm meritanobisexhi- . bitum, fed per actum cuiuslibet potentie meremur :,ergo.quxlibet. .potentla per... E fruitionem .pramiabitur. ' H ^ -Mhterins videtur », quod nom ft vitas potentiz : quia vt dictum eft, ftuiimpor- -tat quietationem 3.fed ecundümx, nullas potentias-in nobis aptinatifumus quicí- cere: ergo fecaundü, nullas potentias frue mur.Probatio affumpta:quia poteritiz in nobis , vel funt naturales, vel. fnt. cog- . nofcitive, :vel appetitiva, Secundüm ope rápotentiarum naturalium non qüiefci- mus ; nam vt fctibitur 2. Phyf. omne mo vens Phy(icé movetur : íi ergo naturales faat illz:potentiz ,. Phyüce agent: : ergo ..earum aciiones, & opera crunt cum tráf- . mutatione, & motu, Nec fecundüm ap- : petitivas quiefcimus: quia bonum, quod eft obie&um caruni.; elt ia. rebus extra, - vt poteit haberi ex Phil.: 6. Metaphyf. fed ' citivas: quiaverum,quod dicitur obiedü "earum, habet rationem mauifeítandi,non ; Oportet enim omne, quod verum eít , ipfum fibi "omnino manifeftum effe : ergo &c, Prz- c -tetea : fifruitio competeret alicui poten- - tige, denominaretur ab aliqua potentia, ficüt intelligere ab intelledu, velle à vo- - Iugtate : fed non denominatur ab. aliqua: ergo competit nulli. ] Quód autem foli voluntati competat: patet per Aug. de doctrina Chrift. Qui vult quód eo fruimur. 3 quod propter ie diligimus,fed diligere eft a&us voluntatis: crgo E Dubiti T 4 : Pbjl C. 7. 4s o» p. 9 1, Pri f L Avf^ Grm c. 4. ex P. EB 9 4 | b. : ever. T , &go &c. Ad hoc idem facit in principio de do&tr, Chrift; frui eft amore C inherere, quod foli voluntati competit, qe Hui RESODLVIIO Cos s oAKKus früitionis proprit perfe cü'venit volürati, /&. -fequifitü HR Etpondeo dicendum, quód vt pa- Safmitione. EA. teat veritas huius quazftionis, duo 77175 '* declaranda fünt, 1, quod -importatur per sso Bocnomen fri, 2, quomodo diftinguü- ss. für potentis anime. Propter primum 5 Gbow Dotandüum quia frui importat delecta- 58:81:74. tionem,unde Aug, 83. q; 30. Frui evzo di TNT: CIrtis ea ve, de qua capimus "voluptatem , five de Tine, ,. deledationem , & 13.*de Trin, cap. 4. tocos ^n. Scribitur s. quód eo: homo eft. Beatus; Quo fruitur cam volu sub oss X0 confittit Beatitudo.. Ex ifto x. quod »; ad frui requiritur; fequitur fecüdum;quod ^": eftcognitio : quia nullus fine «ognitione 5255855 dele&atur-: unde & 10. Ethic. dicitür: "o. Er e.,, Qódaliqui putaverunt: delectatione: efi | 7* fenfum; vel mentem it'quianon fit fine mente, velfeafus femper ergo delectatio Prefupponit mentem , hoc eft cogaitios m : velfenfum ,'hoc eft, E ) nem intelle&tiva cognitionem fenfitivam, Linsdpd kurfüm requiritur ibitertitim s quod: eft quietatio, & hoc duplici ratione: tum fatione: delectationis: potifsime, que re- : quiritur ad früitionem : tum ratione ob« 4 ici, in quod tendit fruitio : ratione: de« | Iccationis requiritur ibi quies, Nam -vt y. Eth.c.7. dicitur 7; Ethic, Delecatio; five voluptas ni foluns mmotlonis eft operatio; fed mmbiliratis; €?" i quicte potius, quam in moti confiftit;-- Et * in ^10. fcribitur, quód-dele&atio eft totit: quoddam; & perfeQum, & non requirit. tempus, üt perficiatur, propter quod.noi c(t motus : qiita omnis mótis eit in tem- pore: & quia dé ratione dele&aationis Vi- detur effe quies , (i perfecta fit delectatio; tollitur ómnis . fé&ám dde&ationem importat «;.. WW fruitione effe Aug. deDo- €X ipfo obie&o : quia fecundüm Augutt, er. Chrift, de do&rina Chrift, Res, quibus fruendum [3o gi ? "105 Beztos faciunt, fed beatitudinem nó ; S IDUS Propter aliud;&in obiecta Bea- titudi to. Eth.c, ; Oportet r E his B » d frui co g- hit, dele&- ES ; ; : fuies requ;; Fe Qtr Coonino ectatio,& quies: ntur, — g. IO. de Trin. o t s RCUS: frii/pity ent cogpitis, tn quibus. às "nvlitas ipfi $ Proptey fe Tpfa delectata coquiefcit. Potentie antem auime fic di(tinguü- 5i. Qtr, quia quedam fant ration ales,& qua- na difting "12 7 | quod diciturA dam irratfonafe«: B plex eft appetitus fen ptate- ipfius ,- in motus: & quia fruitio per-T) quictem. Item hoc patet: ART. f, Prid irrationales dividuntur; quia quzdam rationi obediunts quadam hon obediunt rationi, Ethie. & Damafc. », lib. cap. funt irrationales rationi: non obedien [e8; 12. funt potentia naturales , five vitales: ut- Damafc.dicit ibidem, Potentiz aute irràz tiopales rationi obedietes funt irafcibilis, & cócupifcibilis.Potentie aut& rarionales per eflentiam, accipiendo rationale ome Be,quod non eft organicum;ett ipfe appe titus intellediivas: & quià qatlibet appeti- tiis pracfüponir fà cognitione, ficut du- fitivis& rationalis, ita ; duplex erit'Coenitio rationalis, &fenfiriva. Suntergo quinque ge anime. Naturales: co V£ : appetitiva fenfitivz rationales : & appetitiva, & voluntas;Potentiarum potet efl& actus fruitio : füistales non conf equaüatu €um non cognófcant, Ali rum à voluntate noü tio : quia'ill Quinque : Cognofcitivie five intelle&us, naturalium non quia in aQibns T delectatione, arüm poteütia4 poteft efie'aGus frui le potentiz in füis adibus non: dicuntur quietari » quod fic patet : nari quód.aliquod agens non quietcat, tripléx poteft efle caua, Oobiedtum, potentia, & modus: fienim obiedum; in quod ali- - quid fertur; non lit ftabile; fed mobile; lic latum/non-quiefcit. Rurfüm fi illud; In quod fertur, eit ftabile,. & illud tamen, per quod fertur, de fe e(t mobile, vel non fertur in ipfüm modo quiefcibili, non ag- generatur inde quies/ Propter r,. poten- tiz fenfitive tam cognofcitivz, quam apa petitivz per fe non quietantur :: nam ob2 je&a earum fünt res corporales. mobiles: &ideó quia non attingunt ad bonum im- mobile, in quo:potiísime habet efle frui» tio, non «con Íequitur.eas quietatio, Prop- ter 2, & 5. intellectus etiam non proprie dicitur. quictari per acum füum :. & ra- tio eft. :-quia in cognofcendo eft immotus rerum ad. animam ; in appetendo abime ad res, Eft ergo ite ordo; quód res jn]; tiplicant fpeciem füam ad potétias nofttas cognofcitivas, & per talem firilitudiaem muitiplicatam perveniunt. ad intelle&um noftrum : illa autem fpecies in intelle recepta eft initium motus ,:& agens moa tam; vt forma balnei, five cuiuslibet a]« terius dele&abilis eft. foecies apprehentas res autem extra, vt balneum, ad quami movetur voluntas, eft finis motus: VEIDA S non ue nifetat Comm, -12, Metaph. 1giturcper : 7. Meta. Qin- vtianuit Philof; i, '* Fd» c. bs Ie, que Damafc.1.c. 9. spe nera potentiarü nera poten- gnoftcitiva fenfiti- tiara anime. 5 TN — finis immotus eft in obic&o voluntatis.Cura ergo per fe loquendo fruitio quietationt | damportet, qu nouinvenitur in potentis paturalibus, non in fenfu, nec án. appetitu du fenfitivo, noniniatelle&u;ted in fola vo* q ; Tuntate, fola voluntas per fej.& proprie " 38 A 1 IT. [A ATP, H C : T ET à im emnem operatióném Tntelledut non he- y. à «betur quies, necterminaturmotus ., fed" cet deledatio diterificetur fecundi ope- ci rationem 5 non tamen oportet ; quód eft com Hh frui dicetur, | (e utet ^ fingulis potentijs -delcétatio: competeret, |» H i : x : ; Meri mteia nientist i . Adprimum dicendum ;,:quód-omtis:. licet contrarium dicat Anfel, de Conceps venies M 'foclicitas rpofsibilis nobis ex. naturalibus - Virgindl.: capi 4s. Non tamen ibi. dele- modo? | j| pur. is ixfatelle&u habet effe;quia'talis 4oe- Gatiofufficiens ad fraitionem poneretur. appe 1t m licitas;vel eit atus 'prüdeatie, vt civilis; ^ Adaliud dicendum, quód omnes poten- n " ol velíapientia, vt «contemplativa:foelicitas 'ftie prainiabuntur. fscandüm..quádam IC puur M o. 5 dtàmen,quam ex gratia Dei confequimaur;. dundantiam., non quód ad.cas frui pro- 4.quo! qM xefpectu.cuius dicitur fruitio;perfe&iüs elt B prie, pertineat; 5s 200 00000 D 15. | e 3n voluntate, quam in intelledtu. Etideó Ad illudjquód probat, quód non per- Ant n füinoneftadusintelledus,fed voluntas tinet ad aliquam;patet folutio : quia appe- M 4 j i fis: quia non dicitar refpectu. foclicitatis; titus cft quietari in appetibili ; licet appeti- colutil hi | qua citin intellectu, fed refpectu foclici- bile fit diftinctum ;ab. appetitu. Preterea dubiti i tais, -quz eft completiüsin voluntate; . illud appetibile;refpedu cuius diciturfrui- — 4 f ^Siautem quzratur , quare Philof in tio , licet (it extra voluntatem per diffe» ^77 " "voluntate cam non pofuit: dicencü,quod rentiam formalem;-non eft/extra ipfam — | i1 vel eara non cognovit, veladeum deca perdiítantiam:ocalem, Ad;illud autem; d &dcterminare non pertinebat. Poflümus | quod obijeitur qued frui mon pertinetad | ju | tamen fi volumus, &aliteríolvere: quia aliquam potentiam ;;quia:à nulla denos | P Alia (slutio, tO; quód felicitas efiecinintelledu iita. jninatur : dicendum ;quódid, quod com- | "n quod ipfe actus intellectus :effet foelieitasy | petit. potentiz fecundium fe, & abfolute; | IN mon.tamen oportet frütionem. ad intel« -denominaturabca: vtinteligereab in« — — in Je&um pertinere: nam fruitio deleQatio- (c telledu, welleavoluntaté; fed quod có» — n Aen inipor tat; & fecundum voluntatem; petit: potentie «peráliud;non denomina- di & appetitum delectamur : nam dele&az tur ab ipía.: uinde-eligere; quia. competit dd tio.complacentiam dicit, quz ad volun- voluntati; przfuppotito ordine rationis, "ü tem pertinet, I(ta autem complacentianó — non denominatur ab ipfa, .& ff cire,.quia d folium .eft refpedu adus, qui à voluntate competit intelleQui. prafüppofito habitu i elicitur , fed refpeQu eius, qui-eliciturab: principiorum; non denominatur ab eo: Hu alijs. potentijs: unde licet intelligere perti- &fic etiam frui competit -yóluntati me« 1H neat ad intelledum : complacere fibiim diante habitu Charitatis. wi $e M x intelligendo pertinet ad voluntatem. là uoa ANEICVEVS:» IIL i dato , quód fcelicitas adintelledum per- —. Vtrum fri fit atus. elicitus: ab. babitu i sineret; fruitio tamen refpe&u foelicitatis c Charitatis- 3; | " pertineret ad voluntatem. taret Ecundo quaritur :. cuius (it frai, ficut. T Wide zgid. Adíecundum dicendum,quódfiintel- ,) habitus, fiveficutvirtutis? Er vide» — i | in defenforio lectus eftaltior, quia dirigit : voluntas eftD tur quód üctisll victuta Rie ir eto Avg t je Eu P. eltior, quiaimperat, & quietatio magis difruitionems nam fecundàm .Aug. 10,1 24 NH competit imperantiquam dirigenti que — de Trinit, Perm coznitis, quibus. volnatas |. 1 tamen potentia dicatur fimpliciter altior; delectata corquicfcit ; igitur. .ad voluntatem. ji fion expe&tat ad prafens, —» pertinet fruifed voluntasin fe accepte no; rdi i Ad ter tium dicendem ;.quód vifio eft. includit habitum;nec virtutem:ergo &c; vet ] i ota merces non fimplieiter, fed in ordi« j ne ad voluntatem. Vel alirer, dato quód vifio effet tota nierces; adhuc fruitio, & l4 complacentia; five delectatio ad yolunta- P tempertineret; ^ ^ | | "n olutio dubi die illud, «H8 | igi 6:quód pertinet PE. ases pn- MLOBISDORSDUUSS icendum, quód li« Ha mz. : * -Praterea fecundüm Phil; 3. Ethic; .& lib Danafcen. lib.z. cap. 212, Volantas eft? » " ipfius finis : electio; & confilium. funt. dE Ne ram, que fantad finem, fed ea; refpectu ase t quorum dicitur efle potentia nuda , non ffr egrediuntur ab-habitu, vel virtute;fed vo Uu ' luntas potentiam nudam dicit : ergo &czfiííd Pre- 2d | 3 QV.£ST; T. non indigemus habitu regulante : cüm 9. Metaph. potentie naturales fint ad unum, vt feri- omm. 17. bitur ro, Metaph. ergo &c. V Iterius videtur , quód fruitio fit di- Veríaru m | virtutum : quia. ad fruitio- nem concurrit vifio , que füccedit Fi- dei, & tentio, qua fuccetlit fpei, & amor, '" quiclicitur à Charitate : ergo &c. | Sed contra :- fi opexatio egreditur à ; potentia , ergo perfedia. operatio egredi- " tur à perfecta potentia, ied potentia ha- L bet perfici per perfectum habitum,& per- h ART. [f 3p. | Preterea: in fifiemn movetniir naturaliter, Á virtutes moralesnon pertiactfritioma:m fcd ad ea; in qua naturalitér: movemur, ^ut habitum cft, fruitio .q uetatioaem Aua- portat:quietatio autepi non eitinifiin vl- timo, & in termino,Cüm.igitur ifle. vit- tutes, ut obiectum. proprium .refpiciaat, non bonum iücteatii, fed:.creatum, quod iet mobile;non proprie eis cópetit quieta- tio,propter quod;& tales virtutesCardina les nominari cófüeveruat, cuius nominis impofitionis una ratio poflet cíle: quia fi- cut cárdo eft illud;ia quo oftiü vertitur, 5c quietationem non importat, ita nec ilte virtutes quietationem dicunt, ergo frui noneítaéótusearum. Adhzcidenipoteít —..., 1o. Ethic, fecus habituspotifsime eft Charitassergo — valere ratio Phil. ro. Ethic, Quia fecun- ad Charitatem pertinebit fruitio, que vel B.ditm. hoc boni fümus, fecundum quod e(t operatio perfecta, vel confeguens ad Deos imitamur; fed Dijs non competunt operationem perfectam. morales virtutes: quia ridiculum eit di- | cere eos habere numifmata, vel periclita- RESOLVTIO, ri terribilia tubfüinentes: & quia Beatirudo x Fruitio virtute Charitatis. procedit, in ipfa frnitione confifüt , fruitio non D. | erit aus virtutum talium, ficut nec bea- o, Eth.c.4 $ t dele£latio : non igitür egreditur operatio .non poteíte(le quietatio: quia cum pro- on;eft cum iftitiaprop '. E: 1 S Lh th r ad mix. Vifutüm autem triafunt genera : quia tur fruitio : foliusergo Charitatis, cnius Dnem con- quzdam funr acquifite, quedam funtin- .obiedum eft bonum in eo quód bonum, Ri ee, P ACquilite autem, quas pofüerunt eritfruitio. —— aae oH Irtutum,.f. philofophi, dividuntur inintelleduales& .. Adprimum dicendum, quód ad volü- loralis, in. morales , utpatetexfine r. Ethic. Theo- — tatem pertinet frui, non tamen propter lle&ive,erlogicz aütem virtutes füutinfüfz: funt hoc habitus excluditur : quia ca, que vo- nz. — ergo alique virtutes morales: alique — luntas per habitum operatut.., etiam vo- virtutes intelledmales alique Diving.Ad luntati attribuuntur. Ad fecundum [1 | : Ei á : cen comm. iO, 40. : * intelleQtus dicitur principtoram, am fi- "cut intelledus dicitus cognitio principios rum quia principia fünt prima eb intel- Je&tu«coguita y ita voluntas dicitur finis: quia firiis et primum à volütate volitum: famen ia confequendó finem ipfim ,' vel 3n volendo ipfum modo debito, indiget aliquo habitu regulante;& ideo cim frui- tio dicát deledationem finisiam habiti, vel fimpliciter ; velaliquo modo, ftuitio nonegreditur à nuda potentia, Ad ter- tium dicendum, qód licet in finem fera- amur naturaliter, fifinis eft naturalis; in Deum tameu, qui eft fupra naturam, per gratiam, & Charitatem ferimur. Vcl pof- B Sed ifta difin&lio non eft vera : nam vti -fümus dicere, quód fi eftinclinatio natu- ralis refpectu talis finis, inquantü. eft prin- "cipium , & finis omnium naturaliter:non tamen eft talis inclinatio naturális, inqua- tüm eít obiectum beatificans. Ad illud, quodprobat , quod fruitio fit omnium potentiarum dicendum, quód & fi alia "concurrunt tamen à fola voluntate, me- -diante Charitate, elicitur. ug.1o. de - ARTICVLVS HI. Cuius potentis fit vti v D. Th. p. 1. q. X6. art. Y, Gerar, Senen f. d. 1. q.5. Art. COR n 1 Dir. 1. f. d. 1. 4. 1. q. 2. 04 T, fi dex. qe2e m. x. f. Lt q.5. tias : reftat querere de vti, cuius po- tentie fit?Et videtur quód fit cuiuf- libet potentiz : nam de qualibet ré dici- Qs de frui quantüm ad poten- tur, quód cuius vfus bonus eft ;'ipfa quo- ue bona eft : ergo cuiuslibet rei eft vfus; "fed quzliber potentia eft aliqua res : ergo "&c. Praeterea vti re, eft rem pertractare fed ad quamlibet potentiam pertinet per- tractatio alicuius, ut operis fui faltem:er- o &c. Praterca: vfus eft proprie rcrum luvantium nos ad confecntionem finis; fed eim qualibet res ordinetur in finem, D & quxlibet res invetur per aliqua ad con- Íccutionem finis, quzlibet ergo res vte- tur aliquibus, Praeterea videtur quód per- tineat ad folam rationem; quia vti eft re- ferre aliquid in finem,fed' referre eft ra- tionis:crgo &c. . - 1n contrarii efisquia 10; deTrin. c. 11. vult Aug. Quod licet. doctrina; ingeniü pertineant ad memoriam,& intelli entia & votuatatem, vfustamen ad flans vo- luntatem pertinet, E: DIST, f, cendum, quód voluntas dieitur fiiis icut c bonuseít , ipfim quoque bonum eft... 2. gel C quia debet effe Domina füi a&us,X debet di miseNpSOIDVTIODO c conn yet proprie foluim corvenit, voluntati, —7— | Efpondeo dicendum , quód aliqui peint difiinguüt vfum tripliciter. Namin v fes uno modo dicirur operatio culusli- 7? betrei: & ifto modo dicitur cuius vfus js. 4nodo víüs dicitur a&us frequentatus, & rate ifto modo diffinitur à Victorino, qui vult "* | quód víus fit actus à potentia frequenter elicitus: vtroque iftorum modorum vti eft a&us cuiuslibet potentiz. Alio modo fumitur vfüseorum , quzordinanturin — | finem, & ifto modo competit voluntati. K , non competit nifi volütatifolums& quia — voluntas eft appetitus confequens ration cs nem, vt dicit Damafc. lib.z. cap.22. iade ;,& e(t, quód folum rationalia dicuntur vtitun — de etià minüs improprie conceditur frui- tio irrationabilibus, quam vfus; & idco Aug fi ffai aliquomodoó dicuntur, non tamen qu£ vti. Vnde Aug.$1.q. 30. Frui quidem cibo, 4-35 €?* qualibet corporali voluptate, uon adeo. ab[ur- 73 d? efimastur , € beflie: : vti. atem aliqua ve t105 potefl, nifi animal, quod vationis eft particeps. «ul Etideó ddm. quód.illa potentia, cuius, zi eft vías elicitive, duo infehabere debet: — | potentijs ceteris imperare: & quia hoc habet fola voluntas;fola voluntas vtitur. "Quomodo autem hoc fit ; notandum pg quód fecundüm Damafc. 2. lib.cap. prz- (ur allegato. I(ta quatuor fe habent per. ordi- nem, defiderium finis , elediio, impetus, : '& vfus, Eft enim ordo, quód primo | fi- De 'nem defideramus, vtputà doinari,po- 9^ ftea invenimus vias; & eigimus viam;per P] quàm poflümus confequi domtnátione, pd vt putà per bellum; & ita electio fequitur - defiderium finis : poít quam autem eligi- mis bellare, ftatim à voluntate fit impe* Du tüsin membris: quia imperat eis, Vt at-J mà accipiant; & bellent, & fatto impetum tunc fequitur pertractatio armorum fe- «li cundüm voluntatis imperium, & ifla per- pfi tractatio libera fecnndüm voluntatem di- Pha citür vfus: noníeitur vtitur nii potet E tia, cuius eft eligere, & impetum facete qe rátione qua eligit et Domina fui ads e ratione qua facit inipetum id potenti» syl s dominatur. Et ideó. patct , quód 1 'paturales, qiiia non fot Domiaz fü 2€ 0 tus, cüm potenti naturales fjüc deter pur minata ad unum, non vtuntur. Ite a m ze ——— —————————— ' * e: Quideff ' Mus. llus, Aug. ro. deje ab. Lrin.c. rr. cuti (, ür febus exterioribus , ? QV£ST, bc malia irrationalia : quia magis aguntur, quamagant , & fuis a&ibus nan doimi- ,, Bátur üt patet per Damafe, lib. & cap. prealsignato,non vtontdr, tcr potentias animz fola : actui, & "ceteris potentijs dominatur, foli voluntati competit vti : propter hoc An- fel. de Concep. Virg. cap. 4. vult, quód cctere potentie voluntati obediunt , & quód eislex à Creatore eft impofita:quód imperio voluntatis refiere non poffunt: & ita patet ad quam potentiani pertinet Vti, & quid eft vti, quia vfus eft per tra- tatio reram fecundüim voluntatis impe- rium: & quia voluntas nor folüm res ex- - fériores, fed etiam membra affümit fecü- düm füum beneplacitum, non folüm vti: fedetiam vtitue : membris, & potentljs, & actibus earam. *Etex hoc apparct, unde accidebat moti- vum diflinguentium taliter víüm : nani quià videbant quód vfüs erat cuiuslibet :ei, credebant quód quelibet res. vtére- tur, quod non eít verum.Nam Iicét equi- tare fit vfüs equi, & incidere fit víus cul- telii. : r'0n-tamen equus vtitur equitatio- n6, nec cultellus incisione , mec oculus Vtitut vifione, licét vifio fit vfus oculisfed 10mo per voluntatem fuam vtitur.eguo ad equitandum, cultello ad incidendum; & oculo ad videndum, Et ideó illi ijdem, qui priiis diftin&tio- nem illam fecerant, videntesfe non be- né dixiffe alibi fe Cortrexerunt. dicentes: quód. vti ficut principali agenti attribui- tur voluntati , fed alijs potentijs attribui tur inftrumentaliter : & idcó itrationabi-- lia nullo modo vtuntur, Potentia autem hominis ali à voluntate vturtur inftruz mentaliter 5 voluntas principaliter, Sed . hec illud eft ben? di&um : nam vti nihil. c(t alid, nifi quzdam negotiatio volan- "atis circa res, quibus vtitur, propter hoc I. r6 de Tin. ait: quod »ti eft affume- Item quia in- qui -Utelle&ts circa res negotiatur, cog- nofcendg eas, "cir ca Volübilia ,. ita voluntas negotiatur cir endo eis, vel &uendo , & ficut Per talem negotiationem intellectus intelligere non communicatur intelligi- bilibus : uhde non cg beni dictum,quód intellectus iutej] Dà | inftrumenta liter y ita exeo quód volun- tasutitur potentijs, & alijs rebus: affüme- O easin facultatem füi, utt non commis Ricatur potentijs : quià hon commanica- C7 E. £d, Col. fup, 1, Segr, voluntas: fio d'in facultatem -yoluntatts : & ideo fi-D igat principaliter, & lapis | RBS Ac pecori, 5 AT. tur eis libertás : nàm uiti dicit liberam per- tradlationem, & quia in tali actione po- tentig fé habent; ut mots à voltmtare,no: utuntur, Sicut licet iocidere conve. iat cultello; "& fibro per culteilum j tamen folus faber ntitur incifsione: quia folus fa- ber liber& incidit^; ità ducere cultellunr, licét conveniat voluntati , & vircuti ia mufculis , & nervis, five brachto, & vo- luntati conveniat per brachium, fivc pet dicam virtatem ; fola tamen voluntas utitur du&tione cultelli; quia fola ipfa libe- rcoperátür; |. nob ^ Adprimum dicendum, quód licét de qualibet re dici l quia voluntas re qualibet titi poteft, Ad (2cua- dum dicendum , quod fi ad quamliber potentiam. pertinet aliqua pertra&atio faltem inflramentaliter : quia voluntas per eam pertractat aliqua , & affamit in facultatem füi, ut res, velopera : fola ta- men voluntas utitur : quia quzlibet. pet- tractatio non eft vfüs, fed pertradatio Ii- - ber1 in ordine adfinem; - NL -— Ad tertium dicendim;quód licet ques libet res ordinetur in finem , cüm tendat in finem fim, hoc hon eft per cogaitio- Dem , que fit in ipfa, fed per. cognitione; c QU eft in altero: ficut fagitta tendit dire- 1e 1n fignum non per cognitionem, qua tin ipla,fed per cognitione, quà eft in fa gittánte .: & ideo ille, qui indidit naturas rebus; utitur rebus. fecüdüm utiiver(i pere fecionem , & bonitatem fiam priaci- paliter:cuilibet conferen tia tribuendo:ipfe tamen res cog nitione intelle&uali- earenz tes. rebus. aliquibus Bonccetur. "Ad" quartum. dicendum ; quód ficut ele&io à fola voluntate elicitur, ita quod f5 livo- luntati cópetit eligere elicitives tamé quia non elicitur ab ea, nifi in otdine adratioz hem, cm fit conciufio confilij prxíopo- - nit rationis acum unde & 1j 6. Ethic; dicitur effe appetitas intelleaiyi , velin- telleQus appetitivi , fi & ng. quia - prefupponit otdinem rationis aie - finitur per refegri; nonquód- . arationeeliciatur. feq HRS ASNYEPRS. Y voltate" y o B feles ME tto RE 1 L2 | o Id £e JE * pofsit vfus eius bonus;hoc ^ rguit quad B'non eft,quód quelibet res uratar, fed dt entulh- bet rei. 4s ! DS DE MODO FRVENDI,ETVIENDIDZO- Tan aro dcirar, & uti qui- . 1àm ad ea, ger que funt; fvc per comparatione /à) .ad potentias, vel zoltus, Sm xeüctquererc Ge eis per - -209 comparationem ad ob- ic&a. Et r. qusremus de fi, pofica de | uti; Circa frui quoeremus duo: r, utrum folo Deo tit fruendum ; 2, utrum tribus gerfonis it fruendum una. fcuitiene, vcl pluribus. | | ARTICVLNS L Vives. folo Deo fit. frie dum 3 3I eit; utrum Devs amandus fit ordinata fruitio- ne, ut omnia pvopter ipfius bonitatem fint di- : Wigenda, & folüm Divina bonitzs propter fe? "A D primum fic proceditur : videtur. uv; s, de. LÀ. Quod non folo Deo fit fruendum: Do&. Chrif. nam fecundüm Aug. 1. deDo&zin.Chri- c. 4. tom. 3. ftian, in prin. Trar ejF more inheveve: alicui ex Parif — sop pyoptey fe ipfums fed wt habemusin littc- | va , virtutes propter fe funt diligeude : et- go eis eft fruendum, fed ipfe fant bonum creatum. ergo &c. Pratercà: fecundum Philof. s. Ethic. £Ethic. c.4- bonum in eo quód tale cft amabile : ergo quod eft per fe bonum , eft per fe amabi- Jes fed virtutes funt períc bone, & non pcr aliud bonz (ütprobabitur) ergo. &c. Probatio a(süptz.: quia quod ctt per aliud bonum, poteltintelligi non bonum ; fed virtutes, & potifsime Charitas, cüm non potsit efle in formis, noa pofluat intelligi non bone :-. ergo virtutibus, & potifsime Charitate eft fracncam. . Pratercà: Aug. 83. quafton.q. 30. ait: Aug. 8f. d. Vtdter boueflom Caatile iuteveft rta iater fraen- 30.tom.6.eX dum, C utendum, fcd iater bona honefta Parif. computantur virtutes : ergo &c. Ad hoc Ang d ir cip. qui. vult, quód zs, quibus fruendum ef?; Beatos nos faciust, Íed virtutes ; & ipfa Eca- titudo nos bonos faciunt .: ergo. Deati- tudine creata, & ipfis virtutibus eít fruen- Apeftol. ad dum. Pratereà : videtur quód homine fit phlem. —fruendunis nam Apo(tolus ad Philemo- nem dicit : 7ta fraterego te friay ia Domi. . Pretercà: Ang. de Trin. lib, 9. cap. 8. Aug de Trin foviore utendum eft ad Deum s pari autem [vuen- Lib.9. caP* 9^ dug; , fed n Deo , & fequitur. , Nobis ergo Qn fratribus in. Donio [ruant Cap. 3 * 3: trp»DC 4 M6 AA 1324 , ^. ) nz D . 1 Aa princ. RES ; quibus | fruendum eft Pa- der, C Filius, €9* Spivitas Sentus : cadez que, "Trenitas; una quedam [usua ves ; exgo &c. :olo Deoper fe, co diveclt prinzipstiter obiezW-. : N . KA. -fcultas queítionis confiflitin citfini Aliqui idem facit Aug, de Doctr. Chritt, ia priaD N it contrarium eft : quia frut dicit quies ) ationcm 5 fc borum inobile. non quic- Idem tat; ergo benoimmiobii debemus- fru, ^ Yretercasiccunddm Aug. de Dor. Chri, ^ cep. $* | GR 8 T 'RESOLVTIO. x1 nog Joesendum efl... -Efpondeo dicendum, quód tota dit tur per gi propter fe.: quia habent :aliquidin fe; ^ P undediliganturs &fíic diligi propter ís 2 &| dividitur contraid., quod diligitur pet prie ut accidens : ficut dicimus potionem Qui- cem efie diligibilem asliquomodo per fe; quia habet in fe aliquid , unde diligatur, ut dulcedinem : potionem veró amaram | dicimus efle dilivibilem folummodo per | accidens, Et iftam divi&ionem innuit Ma- | giller in diflin&ione prefenti. E | - Alio modo dicitur aquia diei prop- | ter fe,quia e(t cafa bonitatis : nam fibo- num períe diligitur , illud cft diigibile propter fe, quod eft propter fe bonum: | & per fe bonum potett dicitilud, quod E ; bonitatem canfat: caufare autem boni- alit tatem eft dupliciter, vel formaliter, ficut c£e8if vita vivimus formaliter:vel effective; ficut 2099] Deus dicitur effe bonum omnis bopnl: & M. iftam diftin&ionem iunuit Dion. de Di-»i fot vinisnomiaibus cap. 9. quód per fe tale Dione ei illudjin quo aliquid formaliter cít tale, vin. illud quod principaliter caufat in nobis ta uu le, quz omnia fi bene recoliigimus : ap- quati paret, quód bonum noftrum, five diliei- dis €! bile à nobis poteft dici quatuor modis; |] aliquid dicitur tale folhm per accidens non quodiníe habcat aliquid, unde fit m bonum noftrum , & undeipfim diliea- ^ : mus :ut potio amara. 2, quia habet etiam ia fe aliquid, unde diligatur , & uade fit bonum no£rum, ut potio dulcis, 5, po-- teft cici tale; quia eít illud, quo forma- liter boni fumus ; ut virtutes, 4, quia cft principi fimpliciter omnis bonitatis no- ftre; ficut Deus, Ila autem quatuor fein- clidunt:namíiecundumiacludit primü, — . quia illud , quod abet iníe unde diliza- | tur, luvatnosad bonitatem confeqaea | dam 3 Gptir, qr. dtm ünde potio dulcis eum hoc , quod habet in fe aliquid, unde ipfaz: amemus. .,TEeriusiaciudit prinum, & fecunda: nant virtutes ,. per. quas formaliter fumus boni, iuvant nosad confeqaendum fi non: propter quod inc udunt primum. XU 9 juvatnos ad confequendum bonitatem, ART.L d. pulchritadiné pulchra funt, quecumque, pulchra tunt ;. & talis palchritudo cítDi- vina pulchritudo , qua tracadum eit, Vel potiumus dicere quod in argameéto eft £l lacia confequentis: nou coim valetho- ncito eít fruendum ;;ergo hoc honcílo: Idem ibid; & idcó ibidem Aug. fubdit , Oportet, erzo modum: bonitatis: Gc habeatiaíe,unde, fra palcbris favifibilibus , c7 bonzfiss, Vitvira diligantur : ut Magilter dicit in littera; propter quod iaciadit fecundum,Qrartus modus boaitacis iaciudit tres precedetes; nam Des ipfe, qui ei bonum omnis bo- .. Biuvat nos aa inem confequendum,tri- [: buendo nobis graciam, & virtutes prop- D 5/555; f€r quod modo excellentifsimo: primum - módumin fe coatiact, & habet in fe; ua- B guitur de alijs àfruitione, Nam E de diligat: cüm fit ipfa bonitas, & fic E. includie fecundam; Eitetiam formaliter ^ o&ra bonitas, x íinoa formaliter Lale- j renter , ramen. formaliter. cxemplariter, Boni r.mo. T res modiicorum dicuntur per íe tales; ES & quar funt bona its modis per. fefünt Slo; igibilie:folum; autem bonum 1, modo ijsperfe, eftperaccidens diigibic. TEETS —. Hoc vifo norandum, quód licét per fe dilig'bile dicatur quodlibet trium modo- rum ;excepto.primo modo 5 non. tamen fecundiun quemnübet lorum modorum habet efie.truitio : nam fzaitio dicit quic- tationem : utdicum elt, | mpereag Oppettus eit quietatus quando bonumyia ft eratis me Quod fertur, non refrtin. aliud bonum; p ideft; cüm igitar femper imperfe&um bonum ia fnis reirarsrad perfeQum, & quanto aliquid quia omne, t P e: 2d a i quod eft ag; Cit perfeGrius bonum,tantó alia bona ma- £A finis, au, gis includit : cüm:1. modusreíeryetur in P ünem, fecundo: r.i 2.in 3. in quarto autem. lunc. autem, dxtens ommbus? Adl]a quaflzo ejl: tomen fos cundüm eum honcíla.noa debent. dich proprie. ni(i fruibilia. : habeteurem hoc aliam folutionem; ut patebit, Adillud , quod taugebatar ex tere; quód Eeatituciae (it frvendum : poflu- . nius diitinguere fecundi quod gin» : E m diligere - aliquid poteít intelligi Inultipliciter ; vcl dileione formaliter ; vel voluntate in» f:rumentaliter:vel diügib li tamquam ot5- iectos unde diligo dile&ione: diligo vo- luntate : & diligo diligibiil: ita fraorfrui- bili, five Deo principaliter, & obicáive: &fraor £&uitlone ,,. (ive Beatitudinefor- maliter: & fruor potentia, & virtutibus quafi UE nee Et ex hoc etiam epparet; quomodo virtutibus fit fruendi, Adillud, quod cbiciebatur, quod homi- he it fruendum, aicendum quód bomi- Dc in fe non eit fruendum, fed homiae in Deoiita quód ipfo Dco &uamur in homi- ne,inquo habitat per gratiam ; ic hozmi- nc cit fruendum : ende & Aug, de. Do- 4. dé Dac &r, Chrift. folveas iiam que(tioaem ait, &r. Chri, qud fi te Éusr tantum. dixiff-t C? rms dü- didiffz.in- D'omiuo, iu co conjituiffet (heu Beatitudinis [5«.. Sed. quia illud addidit, 1a Dominofe &inem pofuifie , eo denique 120.0. teferventur omnia, fcilicet, in Deo ipfo, fruifignificavit; Nu cum honaine in Domin. bh. Qui eft bos omnis bual. , & quiin omni frueris, Deo potius, quam homine frueris... Et [:;i», « V bono percipitur, ut dicitur 8. de Trinit, d * ? 3v ^ fri í- - - " : Cap. 3» folo illo períc, && dire&t$ fruen- dum et. jc bua | — Ad primum: dicendum, quód virtutes b. Períediligende , quia habent in fe ali- qid, unde difiganturs non tamea prop-D. |o 7 terfedilizende tuat : quód earum dile- Io Bon ad aliud referatur : quod opor- tet 6isefiet £aendum. Ad fecandum. : dicendum ; quód virtutes, & Charitas. funt perfe Gone; quia per eas formaliter bonifümt; fed inillo modo pez fe bo-. | nitatis non refervatür fraitio , üt patefa-. Dino: Qum eft" Adterdam dicendum,quod ibt hoacftas appellatar. i;telligibilis palchri- pado» ut AUR. feibidem exponit, à intel- perhoc patet folutio ad. aliud, — duco CNBUEICV LIS. CIT: OUS oe Deplanr It/0; ? dy 2 «y iNotàndurm Viri tribus Per[oais usa fva. tfoye fet fraendii | Seins Um .te frueris, S6 .obiedi- frui vto : bilis, ut t1o- *Eeundó queritur utrü tribus Terfonis id Re XJ fitfrucndum fraitioae una? Er vi- 5 üt eppre detür quód non , quia aQuis recipit fpecié henfura; pof ex obiccto» fsd à quo aliquid recipir effe, fumus i : re S eO rV nes "i PS : abcodem recipit daifündionem : fed tres 222 Perfona zi ft "BAS AEPBET SECUTI E Seen fine reLquiss Periong unt diftinets, cum non. fit pO-* & effentio fi acre confüfionem Perfonarufn : er&o & ne Pcrfonis HESS ENG SX NEL DR TISTIR [Y dio cust n^ffh aQus diltinci eruntProterca früitio quie: quia peffüm : S SPI. Aute Aid apprehedere Hic fni eft diligete propter fe, à Ld SUE? unamPerfo- cogaotcendo rem, quandiu ftat in com- s Gne reli» m x » - a CON M quis, & effen ES "UT 4c NER: x pup, Hunibus: cüm Igitur effeatia Divina fit. nis, ut Phi, quid commuoae tribus , naturalis.Ex diitinétum ibi.Si debet terminari appeti- es e tis nofter, oportet terminari fruitionem e(t'ex ndm. Oftram ad dittincta", fed quod termina- xe, nom tur ad dutindla 4 videtur habereefie di- quiavolutasfliftétumn: ergo C. ^— Se sd - Tn coattarium eff quia ficut adoratio . one fag Iefpicit Maieftatem, fie fruitio refpicit bo- Bonitatis, $c nitatem j fed propter unam Maieftatem fciésPerfonà debettie una adoratio tribus Perfoumis : vt us Rr patet per-Damafe; lib. 3. cap. 8, ergo una- re «- fruitione tribus Perfonisfrui debemus, bere,non po dins RESOLVTIO. teft utraque non frui.Sco "Vua fruitione tribus Perfonis fruemme. tus dum vo- luit; quód una Pérfona ^ ACRES fruamur (ine 1.3 Efpondeo dicendum, quód ficut ta- reliquis, cófi R &um ettin argaendo , una früitio- ORT md hie frui debemus tribus Perfonis : & hoc modo, c co- triplici via invefüigari poteft, Primia' via fequérer di.in arguendo tacta füit. Nanr ctim frui ceret, "quód fit amore inhzrere, & amor fit perfe bo- P d Dl: ut dicitur 8. Ethic. oportet ex boni- ma eife "" tate fümere rationem fruitionis, & quid uni, cónfide Pater, & Filius, & Spiritus Sanctus non rsvit eà fecü (tnt tres bonitates , fed una bonitas: ut aed -. dicitur s. de Trin. cap. 8. ratione unitatis r5 fuo modo Obiccti formaliter erit unus atus; &c una Damafc.lib. (ruitio.Secunda ratio fumitur éx ipfo fine: »cap8. giinfine proprie quietamur: Pater, XFi- S. Ethic. 6.4» fs &SpiritusSáctus nó funt tres fines;fed Tag, unus finis, Nam ficut funt principium, à quo omnia fluunt; ita fünt/inis, ad quem omnia reducuntur ; unde 5, de Trin.cap. 13. dicitur, quód Pater, €?» Hlius, € Spi- vitus Sdn lus ficut eft unus Deus, ita dicitur ve- latiye ad creaturam Vnum principium, mon tria 5.'de cap. $. 2. ratio. & omne aliud in^ ^ B : ta. Umen 5 fecundum dicéndum : quod tetmtiatue ad difin&a, ineo quód dittindd, recipit — - efie ditindums fed qüod terminatur ad — difün&aTecundium unam rátionem. non Oportet: & fie elt in propofito; üt patuit. - Vecldicendumy;quóodipfasPerfonasditins — | &€& coghofcimusuna vifione : nan eadé cognitione cognofeitar unum relativum; & reliquum : & ideó eadera. vifione tres Perfone videbuntur, & ità eadeim truitios nefruemureis, ^ — IG OQ eULCEIU ARTICVLVS IL ad "Vtrum. Deofit utendum; | Nota ;.quód uti Deo ; ut hie queritur. eft dili- ere Deum referendo eum in aliud, taquam gere 4 adillud ordinabile. —X——ENO C AM Mu weemescoc cCEBMM emnt "utibili : & primó utrum Deo fit "C utendum? Et videtur quod fic:quia — | fecundüm .Avg. ro, de Trin. Omnis , qui ^ug. fruitur, utitur ded Deo frumur,ergoDeo uti Tria mur.Preterea :ntieftaffamerealiquidin — | voluntatis facultatem,fed omnis, qui frui- tur fecundüm Aug. àffümitaliquid in faz — | cultatem voluntatis, ergo omnis qui frui- : | tur, utitur ; & ficidem, quod prius, . In contrarium eft : quia tecandüm: Aug. 83. quaft. q. 30. Jaime noflra fecin- Iden! diim Deum de ceteris indicat, neque co; (cili- quaft cet Dco, utitur, fedfruitur, Praterea : (c- 100 candim eumdem de Dodtrin. Chrift, in ^^^ principio : Nos fiunus conflituti fater: utibilia, efrulbilia, fed tamustfra fraibilia; ergo fimus füpra utibilia; fed hon fumus füpra Deum, ergo &c. Qe: de fruibili ; reftat querere de '"u E de 2 HE principia, vel duo : itaparirationenontres. — Vlterius queritur : utram omnibus alijs Doi P. fines, vel dto fines. Fertia viafumiturex. à Deo fitutendum? Et videtur, quód nó. E. ipfis fruentibus: nam nullusquietatur in quia cis utimur, quz füntin noflra pote- | M duobus in co quód duo ; vel in pluribus ftate , & facultate: qux autem funt in P j inco quódplurascümigitaradusmumc- noflrapoteflate confillabilia funt, nt di- — | "i retur, & recipiat fpeciem ab eo, quod eft | citur in 5. Ethic. fed de omnibus non fpe-^, (34 nn "i per fe tile,1n.co quod talé; fequitur ergoD &at ad'nos confiliati : quia de «ternis nó d d Mw quód unafruitione,non pluribusfruamur | confiliamur, neque de bumanis omnibus: ncc Nt - tribus Perfonis. Tribusergo vijs hoc in- putà qualiterScithze optime converfentur, nv 4 in] Epi foo veítigatum eft. Prima via fumitur ex ra- nullus Lacedemoniorum contiliatur ,. ut À d ja ' tionefruibiliratis , quiabo:itas eftratió ibidem dicitur , ergo &c. Preterca : per q. ill ipo - huius, Secunda via tümitur ex ipfo fruibi- B ous f, quia finis eft illad, quo fruimur. Tertia m famitur ex ipfo fruentes ut liceat (ecundü p adaptationem loqui, | i | Ad primum dicendam, quód Hicet tres dca perfonz fint ditincdtz; tamen els fruimur, dis ut in eis reperitur una ratio bonitatis, Ad ud | utibilia invamur ad confecutionem | fiais, (unt? fed per aliqua impedimur àtali confecu- nai tiones utpatà per multitadinem divitia- 27H ram : quia fecuadtm Phil, 10, Eth. CAp. qal 10. fuperabundantia talium impedit adj" fcclicitatem. | E Praterea: per peccata retrahimur. à con- QVAsr, Tr^ An. Tff "Confecutione finis, ergo péccatis uti non, poterimus. Preterea : fecandüm hoc vi- "detur , quód. nullus a&üs Gtiüdiferens: quia fi omnibus poffimus uti; tüic in oim "hibusa&ibus no.iris, vel atimür , velab- 1" Uimür.Ad hoc idem videtur facere;quod : - mulli peccatum erit veniale: quia femper ivelutemurt , vel fruemur , fed fi atimur fruendis, vel utendis frnimur peccamus imortaliter: qüiatorà peruerfitas eit fe: | cundum Aug. $5. quatit. q. alsis, Fraea- ug. ibidé «dis: uti-velle y arque utendis frui : i aatem üti- [, mur utendis , & fruendis fruimur; non ' peccamus, ergo &e, | | lem ibidé ,. 1 COntrarium eft Aug, 83. quaft. q. » - icta, qui ait: Oria erzo, que facla furit, in B frui tunc ütl eit quafi gentis ád frai, Sed | um bominis fatta funt : quid omnibus witir iie Jhyr c dicando vatio, que bomini dita. eft, Prátetca: imm, 14, fecutdüm Phil, 2; Pliyf, Nos fürus quo- 'dàm modo finis omnium, 1edlioc. non eílct, nifi omnibus uti poffemus;ergo &c; AAESOLVTIO,; gipiuost ! Poffumus Deo wt? non proprie, Ca frricte, fed - acceptouti darse, | | | VP dicendum, quóduti du- x . - X. pliciter poteft (uii : uno modo lar | £t , & fic uti nihil aliud eft; quàm affüme- i re aliquid in facultatem voluntatis : | : voluntatis, ut ibi quietemars etiam ipfo Ls fine utimur; & fecundüm iftum modum Bess loquitur Aug. de Trinit; cap. peault, ubi: m.g,ex Alt: quód Vfüs £i voluntate eft. pertraZlarte vi dla, que in memwta , co tntéllizeütia contiaen- : ttv, (Pve e ad cl'qufd vefevát,füve eorum fine de- elata conquiefzat : & fic accipiendo uti, ctiam ille, qui fruitur, utitur, Alio modo accipitur uti magis proprie, & fic uti eft hon quocumque modo , fed referendo. lem r. de TPfum in finem : & fic accipitur uti r. de: -tur;utitur, nec econtrario : & fic Deo . afiumere aliquid in facultatem voluntatis, AR. | 4$. dicia, Vel proprie, & fic dieit quictatio- : nem , non quamlibet, fed in ultimo fine: Fx Roc ia & fic loquitur Aus. de Doctr, Chrill, in M. . . DMESE - A Y. - 5 pc n 32 priüc, ubi dicit : quod Res, quibus fruendum quàd frui ne ejt, Pater, Filius, C Spir tus San Tus, eadem gativéà eft cü queTvinitas, una qnadam fama ves, Accipiee Md A Ini witeaib: CORN ; : 4c Ouod nonr do ergo proprie, &firidé, nec qui frui EImE Ero | 4 E MEC fitiué cm noa eítutendunm, cüm eo tit früeadum. amatur. fic, Sed accip endo large utrumque, habeat quàd prafer fe ficut excedeatía , & excefla: quia ali- EXT Peap quafrüuntür, qua noa utuntur , ut brü- pios 6o tasaliqua aliquibus utuntur qaibus nof qáod &r, cà früugtur, ut bot homines rebus creatis, ^on. 'olum Srautem accipiatur large uti, & proprie Ro m fiacciptatur frui large, óc uti propri? ad- hue dividuntur ex oppofito : quia aec qui früiturutitur, nec econtrárió, Et fic pa- E tet folutio ad primam quefiionem, quód —.- 57 Dco utendum eft: , accipiendo utilarge non proprie, & per hoc patet folutio ad rationes, quia loqucbantur de uti extenfo nomine, . Ad fecundum quefitam. dicendum Ad dubira- | fecundi aliquos, quód quictique há- tiorendetes bentboaitatm;hibszat bonitatem;in quá- Suppe tam acceduntad fimilitudinin bonitatis; | Divinz, Vnde oportetquód Bonitas Di- ies tem voluntatis: & (, Vina fit ratio dilectionis, & defiderij ; ut quia ipfum finem -affümimus in facultate alia amentur in ordine ad Bonitatem Pri- màm : & quiaomne, quod bonum eft, 4 Deo eft, & in Deum ordinatur ,.emni- bus que à Deo (unt, uti poflumus::: inalis autém culpz uti non poflümus , quia talia non funt in Deum refcribilia : mális poc- ni uti poflümus referédo eain Deum per. recognitionem propria infirmitatis, Sed. id non eft bene dicium: quia fecandüm Aug. omnibtis illis utimur,per qua iuva- mur adconfequendum finem noftrum: & quia otiinia, que cooperantur Bobis iq bonum , iuvant nos ad talem confecutio. o&. Chrif. Do&r, Chrif, ubi dicitür: quod I/"squ-' nem: ergo peccatisutt poterimüs, cn -3. tom. 1. hen HEYPISy V Cos eua a doptitculanie , ut ad illas; d 05 Beatos scu. beyyeniyo atqiie his ia- - lem que. bevere pofstyrgis, Tttoetiam modo accipitur | perra ga 01 53 Qt, q. pertacta;ubi dicitar:quód. lpra. Nec uti quifeue boreft ea yo que qua. vefevendá. ft nefcit. S Et ficut duplicite; accipitur uti; ita du- pliciter poteftaceioifrat; Vo modo lar- g5,& fic dicit quietationem defiderij non referentis in ülteriorem finem : & fic bru fa fruuntur fecandim Aug. 85. quett. q. //5 Utendtps efl tendentes ad Beatitidinem ad-D peccata nobis cooperentur in bonnm :iux Ason. ad ta illud Aypott, ad Kom, 8. Scimus quontám Kom. 8, d'liseutibus Deum Oma Coopevaomiu. in bong, eiiam peccata fecundümGloflàm, Et ideó dicendü eft, quód omnibus uti Solutio pro- debemas,vel titi poflüimus:pofiàmus enim PP uti aternis,Schis quz non funt ii poteftate noftra approbando ea,& per ea in cogni- tionem zterae Maieflatis, & bonitatis ve niehdo : uti etlam poffamus hisque funt in poteftate noftra;eaiaDeum referendo: | ponümusuti malis pznz-tolerando ea c : : paue- "U 3 A6. evt Dodo E gauenter, & nti raalls culpe deteftando A postu motum. sSigoiErC. Yamteremfé 0 doa, natpsr noobtitet Jitfibi ^ E eig. adazg. ad primurà dicendam, 1. . AUN. 22i I Ts aliquomodó acgotiatur, vcl jaudando,vcl candüm talem a&tum. nec eit. ufus ;. nec ^ Soluio dubi . .Adillnd j«quod. taagebatur ex latéte, asi onis, per referimus omnem actum deübcratum. in Deum, quando nen peccanius morta- | | . — Viterius videtur. quód fruatur pecca- iter, fed non temper illetiactum, vcl ula Side edem operationem reterimus actus fed aliquan- IUE ^ do referimus habitu :.& quando referi- SU» Car musdéumerepur: quando habitu pec- ced boc di. cànius veuialiteo 4 quando nec actus. nee due, babitu moxtalirer. Vel i hoc eft dubium; | dicendum: fecundi: quofdam ,. quód peccans venialiter itur non fimpliciter; íed qnodam modo. —— QYESTIO I. ^ (De fruentibus , «5 utentibus; OSEQVAM de ttibilibus, & fraibill- l/ bus-cusfivimus , reftat quaerere. dcD inherere alicui proptcrle, fed hoc faciau£ /...| . frventibus,& utentibus.Et primo de frue&« tibus, poírmahodum de mtentibus inquire- ARKTICVLVS I Vtrum Deus fruati 3 AT videtur , quód Detis non. fruatur: |, quiafrai dicit deledationem 5 fed g.Fdje; delectatio dicit motum , & generatione: comm, i4, Utprobaruria 7. Ethic. in Dco autem nO. ^A) 996 - quód tüc nullum peccatum. efiet veniale: | - dicendum; quód non.gportet: quiafems. fruantur: nam fecundüin Aug. 10.de T rin. Dubl . sEeati proprie pevfecte, Cat pev [e:Saxcli Visttores * cundüm Magiftrum,liDeusfrucretut noe bis, egerecnobis, fed.non.egetoliqnoseze — | "di Jus VR IQ iit if . Incontrarium eft:quiadieitur 13.M8- — — taphyf, quodintelligere e& voluptuofum i. j propter.comprehefionem. intelligibilis ab com in maxima voluptuo(itate cofiftt. früitios ; : f RI ergo-Xc. Ware fic Vlterius videtur, quod inanimata fra ^ T ^ In.contrarium et; quia frui eit. rerum Dabi ordinabilium ad beatitudinem, iuxta illud racan Aug. de Do&r, Chri. Fraipser. vebus , die — | nos-be atos faciunt a» ergo «26. c io Mf 390» 1 Viterius videtur , quód fruantur brota fecundàm Auguft. $3. quaft :q. przdicta Du? Frui qiidem cibo, C?* qualibet corporali vosuptase tate von Adeo abfurde eftimantur. P bee, — 0 In contrarium eft : quia fecundüra cü- dem 10. de Trin, Omaisqui fraitur, uti« ,tur;fedirrationabilia non utuntur 5 ut di- - citur 83. quaft, q. dicta, ergo &c. a tores: quia fecundum Aug. fioi utenais Dub cít peccatum, & uti fruendis, , clim ergo Jaten contingat peccatores peccare fccundüum .di&tagenera peccatorum,crgo peccatores £fruentur,; 6. In contrarium eft : quia frui dicit £xli- citatem, vel ordinationem ad ipfam, fed peccatoresnon funt £celices, ncc ad focli« citatem feordinant,ergo &c, ^ Viterius videtur, quód íufliia via no, * Fri eft ti cuna gaudio, uon adbuc fpei, fediam att " yel, "m tab oc PER mE In contrarium eft: quia fzui eft amore boni viatores: quia inherent Deo prop- terfe, €engo &c.. «oe 3 o s RESOLVTIO, S Eo Deus frtituy plene ,, perfecte, Ce*- pev fe pirum fer fe; e proprie, n9i perfeéte i peccatores (ee rita aeque propriéy. neque perfeste, H Efpondco dicendum, qued fecundü X. Aug. in lib, Conf. ficat pondus in. COrpofá o i: QVEST. Ir, ART. ]. : 47. corporibtis, fic eft smcr in fpiritibus: un- , betur 8. Thyf. nec movetur pez fe, nec 3 e ipfe dicebat: or meus pondus qieum: eo" peraccidens, nec zb intra : propter g 1:00 $. Phy. : fervor , quacumque feror, Nam ficut videmus | bene di&um eft de Deo. 7. Ethic, Qrod fi comm. 1' corpora per fua vóndera adlocum fbr — elicuius natuva fimplex ft, [mper eius atio ea- E Vu tendere, & ibiguiefcere 5 (ic & Spiritus — dew deleffabilifsima erit : unde ibicoacle-" ^^^ o7 per amorem infinem fuum teadunt, & — ditur, Propter quod Deus femper una y. 7 fim ibiquiefcunt : & ideó poflümus loqui de — plici gaudet. dele£latiose, Beatienim übiin- quicte Spirituumi per amorem , ficut lo-.— nitentes quiefcunt períc: quia non. nx Suimur de qniete corporum per podera. — ventur per amorem in bonitatem. exc Videmus autem aliquod corpus ponde- lentiorem : & quicfeunt perfeGe : qi Iofum quiefcere proprie, perfecte, & pri- — fecundüm eorum proportionem perfe mo, ficut ipfa terra , que immobiliter | eiadhzrent: quiefcant proprie quiar collocata eítinloco fuo. : Aliqua autem. «| adhareat bono mobili, San&iin via m quiefcunt: quiain terzafunt, ficut cor- nüsde quiete participant ; ;iquia lic poramixta,ubi dominatur terra: & ta&- — quiefcant per fe:quia aon tendüt in alt: lia non quiefcunt primó : quia quies eo- B bonum finaliter, & proprie squia boa. rum eft in eo quódinnituntur corpori ja quod tendunt , eít immobile : tam; scvaliter immobili, ut terre :igiturtertà. non quiefcunt perfetes quia pereas i E Ae quiefcit primo : mixta Vero quia funt in. fum non pofsideat. Peccatores aute - rártes C119, Don quiefcunt primó :qulefcuntta | & bruta, quz eodem modo frauntut;p- lic;4. men perítQ, fi perfede adhzrent im- nentesfinemn fuum ia bono mobili, n ier fin: mobili actualiter : quiefcant proprie,quia — quiefcunt perfeds : quia in mobili àc - E non moventur, ficut adherentia. Aliquá- — eft perfecta quies: nec quiefcant propti mobije, &€ Corpus grave non quiefcit perfe, ut — quia non adhzrent incommotabili. bc * aure Hi On. perfeG& adhzreat immobili: ali- no. Ec ideó improprie eis cóceditur fra t284- quando non quicícit proprib,ut quia mos | inquantim adherent bona , qaod no | ome] vetur per accidens, ut cm adhzret mo- referunt in aliud bonum : & quia fraiti | no49 Ullb üthomoia naviexillens cüm pete — importat quietatiouem, iz patuit, po les , oco moveatur, fequitur quód per fequief/ fruitionem Divinam fruuntar Beati ple $ ce-Cat:X quia moyetur per accidens, perae€-o né & proprie : boai Viatores propri * . cidens non quiefcit, Gravia ergo adhzré- " (od non plen? : bruta, & peccazores né | tia mobilbus non quiefcunt proprie: ad- proprie Beempléne. sae ed oso | barentia immobilibus imperfede , & íi Refp. ad arg, ad primum dicendum, Quicícant proprie, non quiefcunt pleae, quód dele&àtio non eft generatio, neque Adhzrentia perfete, & fi quiefcunt pro-, motus: & probatio ad hochàbita in 7. jJ. Eth. c pris; & plen&,& per fejnon. quiefcunt pri- Ethic, non e&t probatio Philofophi, fed à mo: quia non quiefcunt propterfe, fed, Philof, im probata. Ad fecundum dicen- quia adherentali, Immobile autem, cui d'un,quód au&toritas Magiftri noa ted. -. iuhxrentia alia quiefcunt, quiefcitprzinib, niü quando fruens, & fraibile differu. períe, propris, & perte&e. Etad finili- per eflentiam, .quod non eft reperire |, tudinem corporum graviuim quadrupici- Deo refpedu bonitatis f, qua fcaignr, | à tr fic acceptorum fant quatuor modifpi . Adillud deinnanimatis dicendam Tuum . quia quidam Spiritus eft Divi- quód ad fruitionem nou: requiritur fol. 15 quidam funt Spiritus Beatorum, qui- — quietatio, fed cogaitio & delectatio, x 2m fur íunt fj at Spiritus Viatorum vere,quidam? patuit, quz inanimatis non Conveniun | aunt pi ; «DL "Piritus. peccatorum , & pecorum, onuesalimrationes procedunt vijsfüi -piritüg Divinus eftillud bonum imos &(íolvuntur per icta.in ptincipait fol: bile, €vi Spisitus innirentes quieí(cunc, A dones nr UM un Xp6 quicieit erimó : quianon peraliad, - .ARTICVLVS JL ER feipfum :quiefcitpetíe:quia ..—— Yo Dowutapw dligeo * infe habe t unde quiefcat , ut bonitate | | : ; t at ,utbonimateul fruta cS i La " T * "I : V » utrü Deus 1 & a j 1 t ve nlt propriam : quieícit perfed& ; quia perfe- s exrat liquid in ineat, vef'ali Uetaeh Qai ee SEMEN us cuiinhreacamorenonpropteríe, ^. [p ce continetur fub Primo. : nam fecan- fed propter aliud. : "i CAE düm Phil. 445 Me:aph, quod eft primó tale : ett maxime tále : quicfcit propri: quia *X.FLtimóquzritur deutentibus: & Ron movetur péraccidens; quiaut pro- , dstar quódDaus nó. utatur aliqu: ; 1- H —- k Ace D.Aug.t.de gy ; ut dicitür in x. cé Decr. Chritti, ^ 48. ' Do&.Chrif.. (1 Deus per nulla iuvater;ergo-&c.Pra- lis. Vtrum beati utantur; terea : Ver ef veferre aliquid imfinem: ut. cà citur ro. dé Trinit, fed referre videtur importare difcurfumsDeus non difcurrit in intelligendo, ergo &c. In contrarium eft Magifter in Iittera, Dub. latera- qi qicir. quód fi Deus nón uteretur, nec fraeretur nobis, nó diligeret nos: fed nos diligit, & non fruitur, crgo utitur. Viteriüs videtur quód Beati non utan- tur: quia perütibilia confequimur fine; igitur fe habent quafi vias & fiiis fe ha- Bbetquafiterminus; fed ádeptó termino -OUUBISR LC | « 4 DA» »ond 14 I. $143 artrt * je, ; ex f Motu ced. uoi À Quia vtimtir prs) pev que ad Beetitucinem iwva-. , contrario utitur nobis propter Ecoitaté propriam, & utilitatem nottram.Vtendo nobis Deus propter Bonitatem foatm,tri-, | plex nobis confertur utilitas , five boni- tas, ut Magiflertangit. Primó quantüm | ad bona nature, & quanti: ad hoc di-: cit: Quia bomis eft, fumus. Secandó quan. tüm ad opera mifericordiz,-& quantüm ad'hoc dicit: Noflvi mifcvetur, wt [c perfrüa »ur, Tertio quantüm ad opera lafütiz; & quantum ad hoc fubdit-: Porro etiam quia Iuftus efE, non Impune mali frmus :- & in quántüm non impune mali famus;& per poenam retrahimur, bonitatem vitz có- fequimur, Propter bonitatem Dei pofsi- «cefiat via, ergo cüm fruantur, non utun- B deridam, quod füittertió didiü, utuntur Tur. , " i: " T : In coritrarium eft : quia uti eft affune- xe aliquid in facultatem voluntatis, fed imaxime Beati hoc habebunt : quia fecü- dàm beneplacitum voluntatis membra; & potentie anima ejs obedient , ergo Wtentur. - m eps E RESOLVTIO ^ ARTICVII. Deus utitur omnibus propter" bonitatem [uam c- imunicandase? Viatoves vebus utuntur propter 2 edm confequ adem. 7 070 "[D Efpondeo dicendum , quóduti eft atlumere aliquid in facultatem vo- luntatis, & hoc per relationem ad Boni- tatem Divinam, & debité : quia fi áliter fieret non eflet ufus, fed abufüs : ut vult Aug. 83.quatl. q. 30. Aflümere aute ali- quid propter bonitatem poteft efle tripli-- Citer: velpropter Bonitatem Divinat. communicandarm, vel propter eani con- fequendau, vel ws ipfam confecu- tam habendam, & pofsidendam. Primo funt propter Bonitatem fiam, non con- fequendam : quia eam habet; fed tribué- Beati: nam licet ipfam-Bonitatem Di- vinam habeant,vteotur tamea rebus re- | ferendo easin Divinam Bonitatem: nàm | fi res aflümptas in fácultatem. voluptatis |. ad Divinam Bonitatem non referreat; à -: fruitione ceffarent : & ideó hoc quod di- Co propter, faltem dicit caüfam line qua - nom : nam finé tali rdlatione. rerum af- .. fümptarum in facultatem voluntatis in - fruitione durare non poflent : quia non ^ vterentur rebus, fed abüterenturs & frui- ^ tio fecum abufum non compatitur. Kefpond. ad arg. ad primum dicendit, -- quód ill&d vti eft Viatorum : unde ben& ^ drguitur , quód non vtitur Deus, vt Via-' | tores: fed non quód nullo modo vtatnr, Adíecundü dicendum, quód ticut Deus: cognofcendo fe, cognofcit oninià,& ine difcurfu:ita voledo Bonitaté füà vult alia; & fine difcurfu : & quod dicitur, re&rre: dicit difcurfam, non e(t verum de necef- fitate: quia fimul aliquid poteft ferri in relatum, & in finem. i | " Adillud de Beatis dicendum termino non compatitur fecüm effe in Vias fed fi compateretur, non eflet: ne- dam; quia eam omnibus largitur, Secun- — ceffe ceflàre : & ideó vías iftorum » qu do modo utuntur Víatores :: nam utun-D non compatluntür fecum fruitionem: ác turrcbus, ut Divinam Bonitatem con- fequantur. Ef iflam diffetentiam inter ufüm Viatorum, &^ifum Divinum tan- git Magifter in littera. dicéns , Jlle zoffr? mijeretur, ut fe pevfruamur, igiturutitur no- bis, noftri miferendo, ut nobis (uam*Bo-. nitatém ip fruitionem tribuat : & poftea fubdit, Nos vero fgvicem nofi pufevemtm; ut illo fruamur : & ideó Viatores utuntur re- bu$ propter utilitatem propriain;,& Bo-- nitatem Divinam 5: Deusáutem. modo vfus malorum poenz , &talidm cefra- bit in Patriá: non tamea víüs fimplici-: ter 5 ficut poritur exemplum :. quia-li- cet accidentia fint 'via ad cognofcen- dam fübftantiam , quia conferunt mage "ham partem ad cognofcendum qvod ^ "quideft: vé diciturin r, de : Anim. - "fubítantie ceflat cognitio "accidentium, fedaug- ^^ c 7 UL UUSVP THehtaturgs T9001 598 -— $ "n ege , quód sol modo utitur ipfe Déui$ omnibtis , qux — adepto termino ceflat via : quia efie in 14* | j ] I | id 1 1 | i D | i. Dub, | | Dub, Ota quód iquid eft rfe&ius a] DVRLA, rDRSO | 49. /CODVEITATIONES. IITTERALES, A. ltem difiinpütt fuens & utens 3 fruibi- Liu litteram primó queritur : quia 1» dividitrem contra fignüm, fedip- fum fignum eít res , ut dicitur in littera, Jtem ses eft communis quàm fignum, fed fpeciale non dividitur contra commu ne, necidem contra fe ipfum, ergo &c. Refpondeo dicendum, quód Iic&t res ac- cepta large fit idem, quod fignum ; tam& fi contrahatur ad fignificadum .folüm ea, quorum ufi non éít n ignificand o,tünc nec eff commune ad fignum , nec idem. quod figoum.Vel poffümus dicere, quod. non eft divifio realis, fed eft divi(io rátio- Lis: & tunc non eft inconyeniens idem B efie rem; '& fignum diverfis rationibus, rima tamen magis eft (ecundüm. inten-- tionem Magiftri : quia aliter determinat: de rebus, aliter de:fignis.os: eon esfunod . Item dicit fe pris velle determinare ze rebus, quàm de fignis, Sed contra:per. | ignum devenimus in cognitionem: Iérü. ergo tenetordinem contrarium. Dicen- dum;quód verum effet; effent fignà illa- rum rerum , de quibus determinat, Vel pofiümus dicere, quód. non eft idema mo- dus addi(cendi rem, & tradendi dodtrini. Terün EPIO mel: fae . Item dicir nos effe in medio Inter uti-c bilia & fruibilia, «ergo utibilia tenent lo- eam infimum; fed cüm virtütes inter uti- bilia computentur,ergo virtütes fant bo- Dainfima, & minima: cuius contrarium "rr Rr dicit Aug. quia dicit cea bona maxima, 'o ingene. Dicendum, quód comparatio - Aug. ciim Pperfe&tio- iinsenere tis E Arió eft. i dicit: quód virtutes. funt bona maxima etiam refpeQu eorum qui funt in nobis, & refpedtu bonorum proficientium .nos, vel adminiculartium nobis, virtutes funt potitsime perfecliones, Velpofiumus di- €cre, mo Perfetio fit nobilior perfectibili , ut acci- dens fübiecto : in genere entium eft mo- $45 converfus:quia in genere entium (ub- AL eft magis eps quim accidens) li- Cet magis ei non competat nomen perfe- &ionis : & ide nno modo nos fümus fu- pra Virtutes & alio modo virtute funt fü- Pra 105. Solvirur & aliter : quia tefpedu re&itudinis yrs. eft virtus maximum bo- num, potehtia naturalis ej medium, res aliefunt minima . refpe&u Beatitudinis, Beatificans eft fammurm, participans Bea- titudinem eft medium, viens per quam peryenitur, eff minimum RR RS COSAM £. Eid, Col, fup, 1, fent, licet 1n genere perfedionumi - Ii, & utibili ; fed ipfum fruens, & utens,4. Dub. (ut homo) eft utibile, ergo male. Dicen- dum, quód non eft ditindto iecundüm rem,fedfecundümrationem, ^ Item diffipit uti per ufüm dicens:Vz et quod in. w[wn "venerit, Sed cm ntrumques. Dub. - dicat aiüm ; «& actus nón notificetur per adum, ergo &c, Dicendum, quód totü illud, quod in ufum venerit, ponitur pro obiecto, five pro ütibilis & ità notificatur adusperobiedum, nonperadum. — tem dat diverfas diffinitiones defrui, 6. Dub. .&uti: fedunius reiunicum ett eflc, ergo & una diffinitio. Dicendum, quód feci- düm unum modum una cft notificatio, rci, fed fecundum diverfos diver(a, fi tna non contineat omnesmodos ; -& ideó in, 8, Metaph. commendantur | diffiaition es; quas recipiebat Axiftomehes; qua dabas j, Buone tur fecundum omaes caufas unde di&a: quinque fit diffinitiones daritur diverfitmode. Diffini- conüiderida, propter fe ipfam,quantüta ad finem. Secua-- da datur per poteatiam, cüm dicitur: Pi nitio diflinit uti Viatorum : quia ipf utü- tur., ut obtineantillud,qio fraendum eft: fecunda fe extendit ad compreheofores;. cüm dicitur: Vtimur eis » que ad illud Yeferi- mus Cc, Tertia fe extendit ad utt Divinti , & etiam ad fruitionem ; cum dicitur ; Vu ^é Ds cr «CE EOM : ise rnit x Tollerabilis foftinenms peregvr- nationem noftram :: quia in bac oiita frutinur- pev 5; Dab; Jpeculum. Contra : Spesyque differtur afFijois antmam, Dicendum, quód ratione, qua non habemus complcté - Beatitudinem, affligimur; ratione, quà aliquid deca eue ftamus , tollerabiliüs fafüinenus, | - Item quia dicit: Deus bogus eft, Tnmus ec. Contra : Boct, in lib. de Hebdomadibus 2. Dub; vult, quód fi intelliseretur Deos, à non. intelligetetur bonus, entia effent, fed non effent bona, ergo à Bonitate Divina eft bonitas in creaturis ; ab entitaté entitas, Dicendum , quód Deus eft in eere caufa formalis refpectu entitin, &in Dub. vltima. mi fümus,ergo bona, & etis iunt fynoay- L4 [2 —€ 39. DT & in genere caufe fiastis.: Sin quantum " ma , quod non-eft. vétum, Dicendum; €ft caufa formalis omnium exemplaris pex ^-quód hoc quo dico inquantum, dicitut booitatem cft caufa bonorum, & per p.1- chrtudisem pülcbrorum : & fecundum iium modumloquitur Boct, inguartum eft caufa f*ialis propter bonitatem fuam funtomui, & quantüm adiioc didum eft; Quia bonus ejl, [roms. ! irem dicit: quia inguantüm fumus;bo DEZ MYSTERIO TRINITATIS, ET VNITATIS, propter unicstem rel, non propter upitá- tein rationis: quia per eamdepa. rem ha-- bemus efíc, & bonum cfíe;alio,& alio mo« do: velfecundüm quod aliqui dicunt, hoc di&um cett proptert&onvertibilitatem luppofitorü : quia bonum, & ens conver« tuntur in fuppofitis, | - DISTINCTIO HJ... A STQVAM Mi gift:r in qua- B modeftum quantàm 2d fisecfttionem rationumg dam univerfalicaze tetigit om nium quatuerlibrorum mate- rlam; hic iacipit exequi fecà- dàm ordinem pretaxotum.Et dividitur przfens opus in par- 5a C-7 tes duas: quia prim deter-- minat de rebus , fecundà de fignis. Secunda ibi án principio quarti : Samaritanus enim. Prima pars. aiividicur ia tres partes : quia res, ut habitum eft, *ripliziter dividuntur : quia quedam funt , qui- "bus fruendum eft , ut tres Perfone * quedam, quibus utendum eft , ut creatur *: quedam a3- tcm, que fruuntur. & utuntur , ut Deus homo;: & quelibet rationalis, velintelle&ualis creatu- ra. Et ideà primà determinat de fruibilibus, ut in "imo Iibro : fecund? de utibilibus ; nc de crea turis, & hoc in fecundo : tertio. de fraentibus, & utencibus ; & hoc de tertio libro, Determina- tur enim ibi de Deo reparare ., five de Verbo Incarnato , & homine reparato, quo omnes Deus & hono frauntur , Sc utuntur. Secunda pars in- cipit ibi in principio fecundi: Crezzogem reri. Secunda ibi in principia tertij i Ci; ergo veair. Pri- amus liber diuiditur in duas parces : quia prim? determinat de früibilibus ut de Deo trino & uno: fecundà continaat fe ad fecundum librum, Secá- da ibi circa finem primi: Que ad Myfterigz; Divum €c. Circa prinuim duo facit? prim enim often- dit, qualis debeat cffe auditor huius fcientiz : fe- «eundó tan eit ea, quz determinare vult in hoc prl «mo libroibit: Ommes autem Catbelici, Auditor huius quia in talibss votde periculof2 erratur,, Deinde cim dicit : Preimde-05s55;5, Oftendit auditorem hu ius fcientie 3n cótnparatione ad alios debere. effe bumilem, non füperbum : quia hum li:er debet quzrere , ubi dubitat, nec verecundari difcerc. ^ "Tunc fequitur illa pars: Ormmes astem. la qua, tanfitea, que in hoc prime determinare debety iria facit: primó innuit ea, fecundó dat mo- dum procedendi inSacra Pagina, "Tertió fecun- dim:modum procedendi datum exequitur. Sc- cunda ibi: ceterbm. "Tertia ibi : propenamus. Eas de quibus vult tra&are in hoc prinio, ad quatuor redueuntur, ad effentie unitatem, ad Perfonará diftin£&ionem , ad durationis eternitatem, & ad Mio:eftatis equalitatem 5 darationis tamen zter- a-(Q, nica füb. equalitate comprehenditur. Nama ex eo quód Filius eft Cozternus Patri , ei equalis exi- ftit. Item equalitas in eterni:ate intelligitur: na exeo; quód Filius eft equalis Patri ; ei Cozter- nus exiftit. Ideà de tribus di&orum quatuor mé- tionem facit, ,& patet. Tuncfequiturilla pars : eeter2z2, In qua dat modum, fecundüm quem debet procedere Theo- logie Do&or ; quia primó per auGoritatem, fe- cundà per rationem , qu probat per Aug. & patet. Deinde cüm dicit : propanamus, Exequitur fecundam pretaxatum modum, primà per au- — &oritatem, fecundó per rationem. Secunda ibi: "Apo[folns namque. Yn principio dittin&ionis tertiz. Circa primum duo facit, primó oftendit hoc per a2u&toritates veteris te(tamenti, fecundà per au- fcientie tria. debet habere : primó in fe debet effc) Goritates novi, Secunda ibi: Nunc poft tefumen- mundus : fecundó in comparatione ad fcientiam iftam debet effe attentus, mod-ftus, & timidus: terti) in comparatione ad alios fcienzes nop. de-- beceffe litigiofus, & difcolus , fed concordazi- vus, & conformativus : fecunda ibi: Hae iir. Tertiaibi: Prem4e omnis, Dicit ergo quód auditor huius fcientiz in tanta re, fica. e/t-unitas effen- tix, & Trinitas Perfonarum, debet cffe purgai- tifsimus mente : quia purgatus débet effe in vita- co errores Gentilium , purgatior in füfcipiendo veritatem Fidei, purgatifsimus in habendo nito- rem coafcientie.. 5i e Tubc feqüiturilla pars: Deja initur, Ia qua. &licit auditorenrhuius ftientia debere efie. 2tten- rim ín audiendo , fcilicet di&a Sanctorum, tini- dum: quantàüm- ed involitionem errorum , fcd iss ail Ó 26 ry ÁN ant A C. T Apr ra t4. Circa. primum duo facit : ^ primó fa- cit: quod di&um eft: fecundó fpecialiter addu- cit au&oritates de Spiritu San&to ibi : DeSpirita Sanélo. Circa primum triafacits namut di&um eft, ea, que determinantur in r. lib. ad quatuor reducuntur, fcilicet, ad unitatem effentiz, diftin &ionem Perfonarüri , zqualitatem, 8 eternita- tem , & tertium. reducitur ad quartum : quia aequalitas ad eternitatem,vel econverfo : & ideà tria facit: prim enim determinat de unicate éf- fentie , fecundó fuperadditur perfonarum di- ftin&io , tertió anne&it durationis sternitatemy in qua equalitas continetur , fecünda ibi: Pejo- naim. "lertia lbi s Alibi etia ei(Aeyn, Prima pars patet. Secunda pars * Pofmgvum quoti. Dividi- raringiuas: quia t. probathocper Aug. expo- nencenga rd QVAST. E^ HET. T, péntem 1tam au&toritateri » Tacimmis bominem Cc, pluralitas perfonarum 5. cim dlcitur : 44. izagi- wen, C [imilitndimem no[tram, oftenditur unitas na- ture. Secuhdó ibi: Hilsiss. Manifeftat hoc idem per Hilarium, & duo facit: quia prim facit quod di&um eft, |. 2. quia quodam modo digrefsionem fecerat, revertitur ad propofitum adducendo au- Oritates probantes unitatem effentie , S 'Trini- tatem Berfbnarum. 2:1bi : None ad propofitum. Cir- ta primum tria facit. 1; adducit unam expofitio-: nemeius; Quia ex hoc , quod dicit: Facizmws nd imaginem €'c, Oftenditur unitas & diftin&io : wni- t25 ex eo, quód tres Perfonz inDivinis funt fimi- les: diftin&io: quia jmago , & fimilitudo exclu | dit folitüdinern. 1. Ibi « Irem idem exponit, Alio mo- do per faciamws ,, intelligitur di(tin&io : ex eo, quód fubdit sofiram, intelligitur unitas. 'Iertió lbi: In bis verbit tinibus: Concludit quod fignifi- cant nomina numeralia in: Divinis : quia remo- tionem , non pefitionem. Deinde cm dicit: Nanc id propofitum, WV.edit ad oftendendum unitatem ef- fentie , & "Yrinitatem Perfonarum , & patet, Ph Tunc fequitur illa pate $ ADU eium, in qua anne- , (Nam per hoc; quod dicit ; Facamus, intelligitur &it duratlonis eternitatem : & duo facit, pri- mó anneGit durationis eternitatem addendo mul tas au&toritates, que pretendunt unitatem effen tie, G Trinitatem Perfonarum. Secundo ne ali- uis érederet propter eternitatem , quam habet Filius cum Patre , ne ei competeret generatio temporalis s oftendit ei utramque generationem competere, ibi: Micheas quoque Propheta. Tunc fequitur illa pars :. De Spirits Sapdlo, in quà de Spiritu San&o fpecialiter adducuntur. au- Goritates, & patet. "Tunc fequitur illa pars: Nvc poft » inqua probat predicta per auGoritates no- viter: & tria facit , primà probat unitatem ef!en tiz, & Trinitatem Perfonarum fimul ; fecundó anneüit duratienis eternitatem, tertio excufat fe à fufficienti afsignatione au&toritatum dicentium unitatem efféntiz: , && "T'rinitatem- Perfonarum; quia fer omaes fyllabe novi'T'eftamenti hoc pro- bant , & indicant. Secunda ibi : Ipfe etiam initio, Tertialbi: Sed qnia ngule,& patent partieul&. Et in hoc terminatur fententia le&ionis , & diftin. Gionis, NODKODR RIORSOOR NIDRORNCORSIDRSIOR MORNOOR Sidoxcorcokotdoxirokoogiordogog iK gUXCOR TORIO RT RC, SUR SOCR IOCR IUOS EORR NI OR COR MOOR NICK IOTR QV.ESTIO IL t DE VNITATE DIVIN.£ ESSENTIA. * de unitate eflentix : fe- cüdó de diftindtionePer- fonarum , quz duo Ma- gi(ier probat in littera; : . . Circaprimum queruntur Hà : primo an Deus fit unus in effentia? Secundó utrum in effentia ipfius fit plura- litas attributorum ? Tertio utrum illis at- tributis refpondeat aliquid ia re ?. Et circa Joc tria querentur primó utram pluráli- Ub attributorum. refpondeat. aliquid in 1e? Secuadó utrum id Correfpondens fit ü ndamegtuim proximum, vel remotum? ^fttio de.origise talis pluralitatis? . hl *4 ——— À . ERUAEISSIC quarantur duo : primóc, omni genere e(t reperire unum per eífens tiam , & multa pcr participationem: quia femper participatum prafupponit £impli- citer ; ted nos videmus diverfa genera perfe&ionum, utpulchrituditiem, & fa« pientiam, &- huiufmodi , ergo erlt dare diverfa talia per effentiam, fed omne tale habet rationem Dei, ut Proclus probat, ergo fecundüm diverfa genera entium eft dare diveríos ordines Deorum. Pratereà: : quantó aliquid eft magis formale , tanto magis multiplicatur : videmus enim igne, qui eft formalior clementis effe in maiori quantitate , quàm aliquod. elementum: &corpora Supercocleftia (ua magnitudine : -D excellit fingula corpora:& Coclettes men- Sec MARITIMES. 1. | Vti ft dare plures Deos? D. Thoma p. q. Y. et. 3.0 4. Hen. v fni is 15. jj "e 73.0 Avid, is queff. de effe €" effentia q.1. L CHAT I 1. oot. Wife, x. pur. q-1. art. 3, adrgen-. EC "A. 1. q. 1. Greg. Zfrim, 1. d. dift. 1. g. PS enf- Tol 1. f. 4.1.4. 1. Gerard. 1. f. d. 1.4. » 5 ; T de Viterbio ia qu&[f. de pradicam, Dr- nmi * 39 - ! | 'AP primum fic proceditur, Videtur 4 quód fit dare plures Deos; namin tes íecindüm pluralitaté fingula excellere dicuntur, (ecundüm illud 14, de Anocel. Hierar. |.:Multe: enim fent Beata militie fuper Div. Dien; somdalium | intclleCluum — dg firmam ,. €9* cóay- tatem fuperantes matevialium fecundum nos. uu- paevorum commen[uyationem:Cim ToiturDeus fit maxime formalis; plares erunt Dij, quá omnia entia, Pratereà : dicitur in lib. de De Gen. 2: generatione quód i dem manes idem fem cap- 5?- per facitidem, ergo diverfitas caufatorü arguit diveritatem in caufa ., fed diverfa funt eaufata, ergo diverfi funt Dij, à qni- G; im urn W mia QUT LI t3 "Ed [ETE x3. Metaph. Dion.de Di- $2. 3DBT. fum fit.perfe&tifsimum, principia univerli ponenda fuat fecaadüm optimum mo- dum, fed plura bona paucioribus bouis plus de boaitate coatiaent : debemus igi- tur ponere plures Deos priacipra. univer- fij utin eis refervetarmagis ratio boni- tatis... 5 j nii ..$n contrarium eft : quia fi. ponuntur 1nulti Dij, aut funt eiufdem natuce , aut non? Si non fant'eiufdem nature , tunc MEG p, 1 unus eft Deus , alius noa e(t : nam ille,. ron effec ide quii erit Deus, habebir Divinam náturam, effe &ratura alius;qui habet aliam naturam, non habe- fequeretur, bit Divinam naturam, fed quod non ha- » d t£ t. : 4 EY S : 3 " f nens - tudo bus caufantur, Pretereà : cum. univer- A Ge: que funt multa fpeciebus; .funt.unB |y genere: quz funt multa procefsionibus, pon: funt unum principio : hoc eft, que funt jo d multa generibus, funt unum analogja:di- n^ cuatur enim divería genere efle diverfa "dn procefsionibus : quia iecundüim quod. va» prit riantur genera , variantur procefsiones. nori Nam in genere colorum eft proceffus ab? albo in nigrum ; non autem abalbo. in fre dulce, fed ab amaro : ftatinienim, cüm opi vàriatur genus, variantur ptocefsiones,& beni termini.Qua autem funt unum analogia, f dicuntur unum principio : quia fecuhdü ^ ^ Philof, 4, Metaph. cap.z. Vnitas analo- — gizeft unitas attributionis: nam. omnia, | quód natura per Divinam naturam non eft Deus,ergo B quz dicuntur fecundüm analogiam, attri illanon effet Deus : quia qUSp 3f pe poffet ma. habent eamdem maturam: cüm in Deo lior cogitari idem fit natura,& efle tunc habebuat effe fi cogitare- idem | fed qui habent eamdem quiddita- tur habere DTE D v. ees cu cogi f£, & naturam ; & idem effe,(ant fim- tata non ha- P beret effe. liciter unum : tanc igitur illa duo erunt: utium, non erunt duo Dij, fed umusDeus, Pratereà : Deus dicitut illé , qui habet univer(alem influentiam, fed nibil univer | faliter influit, quod non immobiliter in- fluit : quia fi influétet motum; quia om: ne , quod movetür, ab alio movetur : ut fcribitur 7. Phyf: Tunc non univerfali- 7.Phy.có.1. ter influeret; fed aliad haberet influentiac efle unum , non habet efle : ut babetur ex füperipfum 5 Deus igitur e(t principium immobile fimpliciter ; íed probatur in. 8. Phyficor. quód eft devenire ad unum principium fic immobile, ergo &c. Pratereà : concludit Phil. ia: 12; Metaph. 8. Phyfic. quód. eft unus: principatus, & unus Prin- comin. 39. ceps, fed ifte princeps eft Deus, ergo eft - inus Deus, Probare autem hoc per aucto comm. 4;.titatem Scripturz non expedit: quia tota SacraPaginahoctettatur, — -RESOLVTIO. c Non eft dare plures Deos, . prediis Yiuntur aliqua ita unum. ;,. quód in : eisnon fit diverlitas ; non tamen eft pof fibilc aliqua effé adeó. diverfa: , quód im eisnon reperiatur unitas: propter hoc fcri: bitur in prima ptopof.. Procli; quód om« nis multitudo participat - aliqualiter uno z: '& 13. de Div. hom. fcribitur.: Arles eft eorum, qua funt, quod non. fit usTus payticepsz quià fecandànx-eüdem ibid em, quz funt R atio qnare flitilta aceidétibus funt unm. fübiectum: emnis multique funt muita mumero,funt uium Ípe- va hu vin.nom.t3. siento ose CüBosum boc, € bonum illud , tolle boc c& illud, &fi » quód fi repe-D e? vide ipfum bouis fi potes, C? ifa Deum yi- fet iponitur Deus non eft Deus. Siáuteni buuntut alicui uni, quod eft caufa & prin cipium: quarealiafunt talia. Efle igitur divería procefsionibus, & unum priüct- pio eft efle diverfa genere, & unum ana- logii: ó quia nihil e(t in enribus, quod non participet unitatem aliquo dictorum modorum, concludit ibidem Dion.quód nihil efteorum qua funt , quod non par- participet. fecundüm aliquid uno : fi igi- tur eftdàre multos Deos , illa Deorum niültitudo aliquormodo unitatem parti- cipabit : quia (i nullo modo effet unum, — | nullo modo effet :: quia quod on habét 4. Metaph. &cà.Diog. ultimo de Divin. — | nomin. Vnítasautemab iflisimultis Djs —— son poterit párticipari, nifialiquo didos — | süftmOdorumiMg rou) 9" - Sed nullusmodus habitus eft cóveniés; ergo non poffimus ponereplures Deos; — | Non enim - poflümus :dicere, quód finr Pl í multa accidentibus , & unurrfübiedto: "9 quia fic nullum eotum effet per fc exiftés, WU & ita nullus eflet Deus: quia: Deus ett; ibi quod habet effe abfolutum; purü; ab(traz nvf tum ab omnibus; quód innuit. Aug; 8;:de 157 Trin. cap. 3. dicens : Quid plima,- € plus ^egl Jt debis: cür igitur Deus non:fit particula- tum bonum, non erit bonum in fubie- 775 &os & ita prima unitas Dijs convenire nonpoterit. Rurfüm nom poflümusdi- | cere, quód tales Dij fint untun fpecie, & qud plnra numero: quia ut fcribitur.7, Me- (e taph. cap. 45. Quando aliqua: fuut unum plif fpecie, & plura numero, multam habent (97) materiam : Deus autem eft actus purus, (dif cui üón admifcetur: aliquid. de ;niateria, e nec:de potehtia jut dicit: Comm, 12. 0. : Metà- | A QVEEST. | Metaph. comm. 59. Noa igitur illi Di ,- | erunt fic multa, |... : Tertio non poffumus d [. icere,quód fint ( funt plu fpecie; um gene- | quia eo- & differcatiz,cüm genus fimatur ab eo; | | Metaph mm. 421. ] | | -:ido materiam large ad omaem : materià- r triplex -pletur, ut corpus Je 5L Het bhaos petur, tpus Coclefte; Aliud: vero, logie... WESS pore: nam corpus non e(t proprie genüs -. 60 Sdipía , fedanalogim:extendendo :no-. .. Ren analogir, fecündümi quod hic. de b. Metapb. putos gladio cs no ecwalir terre] hq $ quàm genus: : ut dicitur 10. Metaph. , SC8ndüs modus analogie: fumitur; quà- - , 4o Uhtim babet-materiam:; ut corpus 3 aliud non. haber materiam; fed. materia- le ut anima, vel Angelus. Nam jatelli- giilia habent fimi hilenchim , hoc: eft B8 BERT ; Sei 3 Taur materiale, ut dicitar in lib. de cau- on dur H8: & fie "fpiritus & corpus analogantur ir apg]og;. 1 fübftantia: Tertius modus habetur ex ide. aliqui €0 quód üfüm eft per- párticipationern 5 vel am- tale ; & liabet quid materiale: s aliud. eft ^ ; T el logie modum didi Dij uniri non pote- P Logd . ed potentia pura per effentiam; ita unus ac- cuius appetitus non totus; completur, ut . lame ieerenqeet, petes |. Suerilós S corrüptiblle :óreéum- ccocAdkertjum dicendi quod diverf- 5845; dümiltam modum poflint emniafaper- -tasprincipiatorumaliquam plusalitarem ART. T. $3. per effentiam tale; & ei parem:& fic bo- Fo attribuü- num ; & ens dicuntur analogicé deCrea- 75 Vaies tore & crcatura, Secundüm primurg auà seri: (2d quod attri- buitür dimi- runt.: quiatunc utrumqne eflet corpus, mi nuté partici- & ita neutrum Deus. Nec iuxta fecundü; 7,775. : : .. patycper de quia utrumque eorum haberet inateri&, pendentiam vel materiale , & ita non eflet aQus pu- natura analo rus, & per confequens nec Deus, Nec 85» ergo E tertio modo : quia tunc ille; qui eller per 27S rq effentiam perfectus, poflet eje. Deus; fed cem uni illo ille, qui eft per participationem, Deus ef- rum non fe non poflet : nonigitureit dare plures *5*t.- Deos. TEL. i - pes e Refp. ad arg. Ad primum dicendum, unum in primo principio ::noa enim lia- de bent effe per fe ordinatà & divi(a, ut Pla- to pofüit , & Proclus : unde fapientia per modum pofiierunt ; nec ipfi fciverunt quid dicerent, nec patres eorum : ut di- citur iu 10. de Divin. nomin. Vel poflu- jnus dicere , quód fi eflet ordo ille. Deo tus purus; ; Xi. arguit in-caufa:: -& niti eflecaliqua plura- litas: fecundumi rarionema in Deo aliquo |... njodo. , exeo non: haberent eflediverfa | .caufata, Ittà pluralitas c(t pluralitas perfe- analogia loquimurextenfonomineznam |; ionum iu. Deo , & idearum in ipfo: nà rz 14:50: Orraptibile;;: & incorrüptibile differuntD fecundüm Aug, 8 5..q; non cadem ratio- ciam iz» rs ne. fa&us eft: homo & equus. fed omnia 7»: &c.5i ef i(tain Deo: Sinrstdab & ideó non ar- fedus adz- - LE Dac n Ii ree cet totam Saint: plur ome J^eorum s. fed arguitur perfe&ione pluralitas perfe donumin Deo. Vel poí- caufz vera ditus diccre, quód ab eodem fecundim efttvel ef in uhüm: modum Bo ocedendi non proce- S UUEEnPp in dunt plura; fila plura confequuntur tó- (sralibus,nó tam perfectionem agetis, Videmus énim auté per inte -diverfas fpecies generabilium, & cortup- lle&umoque tibilium caufari à fole : quia deficiunt à 7^. ciujeg utc: eth HMRISNANI MEE (3, vel eife :periceione. folis, V e] poffumus Küsetr, poffunt. quo gmaíe. quo ft unus $4 quód db eodem'genté ratvraliter pon progrediuntur plura5 non tamen ab eo- dem agehte per intelletum : quia poté- tie rationalesfantad cppofita :; .quia Deus babet.in fe pluralitatem idcarum;eft «etiam agens per iutelledtum, deficiunt à apeffedtione fuxres , poterit diuerfas res producere, . quiis HIBDIOL ES. S Ad quartum dicendum , quód plures Dij non fant plura bona, quà unus Deus, Et ratio et: quia quidquid. Bonitatis lia- ibet unus ;'habct & alius, & eaídem:boni- tates : quia fi non; ille, cui deficeret aji- "qua bonitas, non eflet Deus. Vnde ifta «eft una ratio, per quam probat Damafc. Gg. attributaDéo cotivéntunt.Pretércà- fec 'cundüm Phil, 4. Mctapb. ubiccmque eft reperire. magis , & minis , ibi eft reperi« re fimpliciter : ed. ponitur. magis, mr nüs potens : & magis, & minüs[apiens: ergo reperitur fimpliciter potens,& fint« | pliciter fapiens, ergo &c. RESOLVTIO. Pluralftas attributorum Deo. ex, pevfeclione fut. Comvetit, iy Ws dui cos L0 Efpondeo dicendum, quód plurali- | X. tasattributorum.. Deo. competit. Hoc autem eftinveftigare ex eius perfe- : unum:efic Deum 7. lib.cap. s. QuiailliB Gione: nam exeo quód Deus. eft perfe- Wstio. Da-plrres Dij,qui ponuntur, vel differunt vel non? Si non differunt ?. Sunt unusDeus, JDeus tanti, 91 differunt ? Tunc aliquam perfectio- : nem haber unus , quam non habet alius; :& ille, cui deficit illaperfedtio , non eft Deus, | ARTICVLVS I. ; Vitrim Deo conveniat pluralitas attributorum? 4D. Thom, sani. gen. cap. 35. Gerard, Senen[. in x dift. 16q. 1. rg. in 1. f. d. 6. q. x. art, 2. Alf. Tol. -30 1. 0. 8. q. 1. art. 2. Greg. Zim, in 1.4. 8.4. 1.411, 3. Frant, à Chifio, in X, d, 3. q. 3; Ggvard, iq. ae Attrib,ariu1, dC Ecundó quaritur : uttum Deo con- veniat pluralitas attributorum ? Et - .videtur.quód non : quia :cüm Deus fit TDamafc.lib. 3« 8p. 14. « "fed hac fant. pluia ártcibuta, ergo plura 'fummé unus , & omnis pluralitas unitati 'repugnet , nulla pluralitas debet ei attri- "bui, fed pluralitas attributorum eft ali- qua pluralitas,ergo &c, Pratereà : huiuf- "modiattribüta habet ratione perfectionis fed perfectiones nó ponimus,nifi in per- "fectibilijperfectibile aute eft in potétia ad ' perfectione, Deus auté eft adus purus;cui 'non /4dmifeetur potentia, ergo.&c. Pre 'tereà : fecundüm Damafc, Iib.5 . cap. 14. "Diverfitasadionts indicat diverfitatem "nature ; & diverfitas náturz diverfitatemD "actionis, fed in Deo non eft diverfitas na "tura, ergo nec a&tionis : cfletautem plu- -xalitasactionis,(i poneretur pluralitas at- tributorum:quia cuilibet attributo cópe- teret aciio füa,vel efiet otiofum;ergo &c. . Incontrariam::quia Aug; de Trin. lib.6, cap. 7. ait: Quod Deus multipliciter guidem dicitur : quia dicitur: Maeus,bcus; faplens, Beatus; verus, c quid quid alid, fci- licet pezfectionis, Nos is di gne dici: videtar, - € unumquodque perfe&um eft, cm. attin à "Et proprie virtuti : & in 2. Phyficomm. £ &ifsimus , perfectiones omnium ;generü, congreganturin eo : propter hoc deDeo dicitur 5. Metaph. quód aliquid eft pec« 5-9 fetum univeríaliter, inquofuntperfe- ' &ioncsinunoquoquegenere , & quód "nihil eftextra illam : quafidiceret:quód | non-eftaliqua perfectio in aliquo genere, Qquenoncontineaturin perfectione pri- | mmi principij:& quia huiufmodi perfetio- - nes attributa funt , oportetnos ponere ' pluralitatem attributorum inDeo ex per-; factione. fuac: . Abe qas rre amo sca, - ^ Etuthoc magis pateat: fciendumy . qoc auindn Divina:à nobis maxime . fecüdüm remotionem cognofcitar: quia . ut dicitur z. de Ang. Hierarc. cognofce-. re per negationem cftid, quod cítpoté- tius in natura Divina. Sunt autem tria in: | «reaturis ;. que perfectionem iudicát,per quorum remotionem- habetur Divina... perfedio. Primum eft: quia creatura nó ;.f eftinfinita ::.& ex hoc. quamdam: perfc- c tionem contrahit : nam fecundüm Phi- , lof. 3. PhyGc; Infinitum non habet ra- ;;5. tionem perfecti; nec totius : Deus autem per | 1 1 €x hoe eít perfectifsimus : quia cft infini- c'^ tus, Dicitur fecundo creatura: perfecta, P7 €x co quód attingit ad propriam fpecie: 5 unde dicitur 7. Phyf. comm. 18. Quod vit 23. Habetur: quód non dicitur. aliquid pro efle tale, five habere perfedionem talé, ép doncc habeat fpeciem illius, aus autem €] modo contrario dicitur effe perfe&tus: có ^id -quód ad nullam determinatur. fpec iem, qu? | Deque genus, Tertio modo accipitur perit] cctum in creaturis €x. eo. quód. quodli-Jly bet creatum intra propria principia /Coü- rd tinetur ; undc diffinitio dicitur perfecta, có : quando ai I- aem Quándo ilfa principa: perfeQte exprimit, Deusautem imodo coatrario perfectus dicitur : quia non inter aliquos terminos ?-de Di- continetur : omnia autem ifta innuit bre TOU. wirer Dion, rs, de Divin. nom. dicens quód : Dess ejt perfetlus s: quia onsietm ex- | ceffum, € ovztem infinitatem, ef. termtnaus. . |. Et hoe quantüm ad primum : quia. per- fectus ratione infinitatis ,- & non ratioae ; finitatis : & fequitur : Vlera omnem termai- mum explicatus, Quantum ad fecundum: . quia ad nullum termiaum f peciei , vel ge nerisreducitur, Et fubdit : Nec ab ullo, Cébptus, aut comprehen us, Quantüm ad tet-, tium : quia intra nulla principia conflitu- hfinitate tl71 clauditur, nec comprehenditur. Ex B Rioni hocautera quód. Dco convenir ultimo. E afsignatum ; quia intranullos terminos. | clauditur, non folüm una perfedio, fed multe períedtiones ei competunt : quia fi. folàm una ei competeret, intra illius per- fc&ioais terminos clauderetur.Ex eo au- tem quód convenit ei, fecundüm quod. | non continetur ia genere , nec in fpecie, d non folàm perfectiones. plures. utputà, | onines, qux fant ia eodem genere, fed. pertcctiones omnium generum ei come. petent : quia fi folüim. alicuius genetis ci competerent 5 tunc extra. illud genus fe nonextenderer. Ex eo autem quód Di- vinz perfe&ioni competit primum : quia eft quid infinitum, non fclüm perfectio- | nes omnium geuerum , yel emnes pet-. | fcQiones, quz adu reperiuntur, quz: fi- | nite fant, Deo competent; fed etiam om nes pofsibilesexiftere , qua funt infinite: n & quia fecundàm quamlibet perfectic- | nem poteft fumi aliquod nomen,five ali 4 quód attributum , infinita attributa ei conveniunt, & ipfe eftinfinitorum nomi num :- beae igitur dicit Dion. 12..de Di- Vin, nomin. Deus , qui. infinita habet nomi-- P4 ut San*lus Saactovum, ut Rex: vegnantiam. C. Nobis laudandus eft, 7.6. de ih. cap.7. quod illa elaralitasattributorum in Deo citinodo uso. & ideó eius unitati non -. ISpUS93t : unde 6, de Trin, cap. 7; dici-: tur de Deo. E4do;; maznitudo eitis e! , qu& : fepiertia «mon enios role magnus eft , fed vir- tute C eadem bosiras , qe f'apleitia, Co máz: nitido, 9* eadey yeyteas que illa omnia : «9 i efp.adarg. Ad primum dicendum, D | ton eft ibi edu Beetum effe , eo aliud maárnil, dut (ab'estet , aut -veyumz, aut bomm, ant om-- aimo ipfum cffe. Ad fecundam: dicendum, quód quando perfáio eft diffczens à per: FL Am XU x: $T. fcüübili tealiref , habet: veritatem: quod. dictum eft; fed hoc non. ett 1n propo(ito,; Ad tertium dicendum, quód ficut inDeo ett pluralitas attrjbatorum tno modo:ita: eit ibi pluralitas actiocaium que compe- tunt attributis uno modo : nam ficut :bi: dem. eft eflentia , quod fapieritia, & fcic- tia: ita ibidem eft fapere; quod efie ,- &. Ícire, —- | bi x ARTICVLVS III. Vivum plmalizaci artvibutteyam: vefpondeet. ali«: qud ive? — ^ zs. "lf, Tol. def. Y.Hiff. 8. 4. v, ewe. t, Ger Sen, de P. 1.q. 1. antc Arts 1. vo. qup g. 9-9. AM. te, Jrgne, à Chriflo ipi. diff. qd. 4. 4Egid. luit. tom. . . de Dea.. q. 4. art. 1. Ó' T. Putea, 2. piq. V6. art, 1. Garoad, q. attri, X. AvE, 4. yet A D tertium fic proceditur. Videtur. A quód pluralitati attributorum ni-: hil refpondeat in re : quia fi pluralitati ref ponderet aliquid in re, tune ipfa attribu- ta eflent in ze modo pluri : fed dictum: ef quód fantibi modo uno , ergo &c. Praterea:fi intelledus vidensDeiim per-: fecte iplum comprehenderet, ei impo-. Beret unum nomen : & ideó quia Deus fe perfedte comprehendit; uno folo Ver-: C bo fecundàüm Aug. dicit quidquid dicit: & facit quidquid facit , ergo tota caufa pluralitatis nominum |, & attributorenz eítexparteintelletusDofirifolhm.Proe- ————— tereà : Comm; 12. Metaph. Vult, quód EE nut ata inpropofitionibus de Deo formatis fit ^ ^ ^9? diftin&io folüm fecundüim acceptionem quód if intelle&us, ergoidemy quod priüs. —— «i pioralitzti: In contrarium eft :: quia bonum ia attrieutorü creaturis caufatur à Bonitate Divinas & pee pulchritudo à palchritudine;fed hoc pon 755 7. 759 eflet, ni(i illa vere eflent ibi ergo cis ref qsatier, 8c in pondet aliquid ex parte rei, Practercà :teicfec? c- : quod eft per effenti, eft veris, qua quod «v denc mi eit per participatione, fedDcus eít per cfc ber Pa tlá omnes tales perfeGiones: crezture vec. (ots. (ed. ró per participatione : fed càm ipteliigi- pleralenc, mus eas in creatura; refpondet eis aliouid nt plurelites in re, ergo multó fortiüs cium intelligt- 873 HE ^: 2 * Ae T pocetinieo , mus easin Deo : ubi veriori modo funt, ]j5::3. £o: paliter in eo i d RESOLVTIO, : | exiftens; fed AttributorimDei ylyalirati aliquid ex parte vei DIEM, id debet vefpondere, Di ; : "CHER, T Qr&do intej RA pondeo dicendit;qu5d nominibus Ie EC -abintellecta iipcis non dips |Synonymus, [Document text truncated for crawler view.]