Hispalensium pharmaco-poliorum recognitio

EL REY. PORquato por parte de voscl Doftor Simo de Touar medico dela ciudad de Sevilla,nos fue fecha relaciotl-di ziedo,q vos aviadcscopuellodos libros,el vno in titula do.dcCopofiroru mcdicamctoru cxamme:el otro,Hifpaleliu Pharmacopolioru recognitio,eu los quales auiades \uelto grade cuydadoy trabajo,y por fer demucha vtilidad nos fuplioalteslos msjMaffemos ver, ydatos licencia ypriuilegio para que los pmlieiiedes liazer imprimir por ciempo de veinte aiios.o como Ia nueftra merced fuefle.Lo qual -villo por los dei nueftro confejo ,.por quanto culos dicho,s libros fe hizo Ia diligenciaque laPregmaticapor nos fobre ello fecha difpone,fue acordado.que deuiamos mandar dar elta nuellra cedula en Ia dicha razon, ynos tuvimos lo por bien. Por lo qual vos damoslicecia yfacultad para que por tiempo yefpacio de diez anos cumplidos primeros liguientes,que corren yfe cuentan defdc el dia de la data delta nue lira cedula en adelante,vos olaperfona que para ello vueftropoder ovierey no otra perlonaalguna, podais imprimir yven der los dichos libeos que de (ufo fe baze mencion Ypor laprefente damosiiceuciay facultad aqualquier impreflor dellos nueltros reynos que vos numbraredes paia que por ella vez los pueda imprimir,con que defpues de un ptelios,antes que le venclan los rraigaisal nuellro confejo juntamenjre con los originales que enelfueron villos ,que vanrubficadascada plana., y;i?fm*doalfin dellos de Lucas dc Camargo nuellro efcriuano de camara, yvno de los que em inuellro confejo refiden.para que fe vean fi ias dkhas imptefsiynes eilan conforme ainos, ofe craiga fe en pubii. ca forma ,en como por Horretur por nos notnbtado, fe vieron ycorrigferun Ias diebus imprefsiones por los dtchos originales, yfe imprimieron conforme aellos ,y que quedan anli milmoi upreitasla., erratas por el apuntadas para cada vn libro ue los que anli ft eron mipiefios, yfe OS tflfle ei precio que por catte volumen ovievedes de ven- ^ider. DrOCTIS SIMIS HISPALEN- frhus Medicis. D. Simon cTouav. *** IDISTIS INSIGNES ac pcritifsimi viri molefta &c ini pedicam ocupationcm ,quam llifce diebus Illuftrifsimus Comes Dodifsimo ac clarifsimo Do&oriFrancifco Sanchez ab Oropefa ,&mihi in Pharmacopolioru, recognitione impofuic :nec vos prcererit quantum laboris &moleftiarumfubeatjqui rcludtates corrigere ftudcat:quamq; femper fuerit difficilis inftaurationis labor ,pracfcrtim dum de rebus controvcifis agitur, quarum adhuc {vt aiunt) fubiudiceliseft. laudat enim quivis que fibipropomit audtore j&vix reperitur qui alte rius judicio velit cedere. Vnde tanta inter Phar macopceos difeordia confufioque orca nullus fit tam abfurdus error quin defenforem 8nancifcatur. Anaxagoram refert* Galenus di- i.dc Trnpcr. xjQ'cnpvcm non cflc candidam, atq; ita qui fenfum negare velit, id ipfum afleverans ,habet &c fui iam erroris auctore. Sic noftris temporibus tanta fuit intradendis Pharmacopceis feribendi licencia,vt non facile culpari quivis pofsic quin pari 4. fe *! ,U\ ./ par) fortafsis patronorum numero culpam vel effugere vel declinare valeat. Totam igitur hae opinionum’ divifionem in vnum redigere cupientes :vtque ide vtparefl fentiamus omnes , neruis omnibus contendentes: ea qua potuimus induftria,totam hanc rudem indigeffamq; molem,in tria deducimus praecipua capita :videlicet, vt eadem fit omnibus compofitorum medicamentorum delcriptio, eorundem fiucce daneorum vius,idcmquc confingendi medicamenta modus.quorum defedtu, quantum hadenus laboratum fitexiftimare in promptu vo bis fuerit. In afsignandis compofitorum medicamentorum deferiptionibus ,&fuccedaneis fubftituendisfequutifumusprobadfsimorij au diorum iudicia,nofka haud omnino negligentes:non immemores eorum qua: nobis 8Hippo cratesprarlcripta reliqint:qw magnam artis par dieif.iudic. &U.$, tem arbitrabatur effe rede poffe de ijs qux fericpiltcx.vltimo, pcaluntiudicare. Eum namque qui his bene notis redte vtatur,non magnopere in arte falli poffe affirmabat, in varijs vero confingendi me dieamenta modis, non audoribus aut rationiii-' bus prius acquieuimus, quam experimeto com probauimus quid pro lege ftntuendum effet:pe liculo femper nobis prxfcntibus fado. In quibus omnibus cum cimiitifsin.ii mihique ami- <J“ icilsi- \ 1)1 principio lii, to eifsim umcoi lega fru diorum ac laboris habuerim focium ,nihilquehkprster illius conhliu atque iudicium fcripferim :vobis fcne ,quibus eximia viri dodhina &acerrimum ingenium adeo comperta funt, feripta haec noftra probatum iri polliceri mihiipfe audeo. Quamquam ille pro fua lingulari modeftia nomen iuum in his indicari noluerit, neque vero inftitutu nunc noftrum eft abfolutam Hifpali Pharmacopceifim, quales multi viri dodti fuis vrbibus tradiderunt, de integro componere :neque ctia medicamentorum omnium compofitiones quae in noftris officinis parari lolent ad examen hic reuocare :nili eas dumtaxat in quibus Pharrnacoposos noftros ab arte ipfa vel audtorum etia mente deuiafle deprehendimus :magnam praeterea illorum in ipfis compolitionibus confu* fionem in*5fSinem ac methodum certam veftra opera redigere, ibi enim falutem diuina fapientiaefle confirmat, vbi multorum confilia : iudiciacp, multorum farpe meliora eile quam V- aniufcuiusque teftatur* Ariftoteles.Breqiter au- Lit. j.Po/yiw. tcm 01-jinjapercurrentes, quae pro tempore opportuna vtiliaq; maxime effe vifalunt tantum annotamus: in ijs 1'olum immorantes, quibus longiori demonftratione expofitione ve opus die arbitraremur, multis quidem alijs non minus nus vtilibus omifsis,qua(mod6 hxc vobis placere intelligamus) propedicm in veftram gratiam evulganda curabimus. Incerim vero hxe qualiacunque fine,fummo cenc ftudio ac pari induftria anobis elaborata, vobis examinanda tradimus. Nam/uo quem que attificem opere impenfe delcdari, dixit Ariit. non aliter quam rebus ex fefe progenitis, cft enim artificis opus quafi quidam ingenii fartus de quo Socrates ait,redius iudicare obftetricem quam matrem ipfam.Informem itaque hanc noftram fartura viri dodifsimi candido ac bencuolo excipite animo: &veitris exa&ifsimis iudicijs, vcluti vria catulos lambendo, paulatim figurate. ita enim fict,vt parentum loco vos ipfa fufeipiat &amet. LIBER PRIMVS de pondervm ab antiqvis medicis vfitatorum reftitutioncjac eorum quibus Pharmacopolae acjiraifemm Hifpani vtuntur emendatione. Ad ftudiofum le&orem, PRAEFATIO, xcomp ljf ^ns rs qui nonnunquam fimtilcura&i occur* runt rifjeflibus ,qui narii potijsimam ac primam curam operaqypojluletar- tifi.ciofa medendi methodus d/fpicere nos docet.Jiquidem nullo proripui Vi'gerite ,ncc caufit rationem habente , aab eofme quo alij curari non pote- * runt incipiendam curatione monet. Multiautem funi morbi quibus Tharmacopolia nafira laborare deprehenduntur:fedlonge omniurngreCvijSimnspveterrimus fme quo alij curari non pojjimt ,ejl intolerabilis error circapondera quibus nojlri 'vtuntur Tharmacoptei ,vt itato a JJb.to. de 'eftipdr, Cdp, 14. HISPAL, PHARM. RECOG. itaque tanto vitiofubveniamus,de ipjis ponderibus fe* dulo ac ferio agere, eyqtticquid circa ea nobis vifuni tfl adnctatione dignum bic afferre oportuniflimli ejfeceufebam. id Vero duobus complexifumus capitibus,in pri mo de ponderum iy menfuraru ab antiquis medicis v« fitatorum reffitutione agimus ,&quomodo antiqua: (ffomanorum meufura: vfuimedico maxime deferuie.n* tes facili iyad amtifimfabricaripofiint. hi altero Mero Hif panorum ac fontalioruponderum differentia docemus :Hispanorutnq;'Pharmacopolarum abufum iy errorem infuls ponderibus,(y quemadmodumea emendari oporteat, ofendimus. Quod vero bic mathematicis nonnullis demon/Irationibus vfnsJtm ,licet illis exa* Bijsimeponderum ac menfurarum rationes exponam tur iy yfiis aperiantur, Mere quidem cii “Galeno affeue rare poflm minime lubenter idfeciffe. Siquidem per inde ac ille timere debeam, ite medicorumpars multa ob eitifmodi demonftrationes noftra [cripta auerfetur. Quippe cumcequeac illefuo tcno,in ttojlra qtioq; dtate expertusJim paucifimos ex medicis effe qui alterius -quem in ali js dmedicina difciplinis Ver fatum effe cognouerint confuetudine deleBentur. *** Examen LIBER PRIMVS. i bxjuen VE\AE jTAVE exacice proportionis ponderum Hif panicorum ad pondera qubus olim fomani'ptsbantur. C is' modut queantiqtict manorum meiifura facile fabricari <y injlaurari pofi/nt. Cap, i. M1? HORA APVD Romanos tantudem capiebar, quantum vas cubica figura fadum,cuius capacitas in Jongu latum &altum pede Romano conflaret :nimirum,vas quoddam quadratum fex quadratis fuperficiebus ccyyi^ps* quod exquinque tabulis quadratis fieret, quarum fin gulx in interiori fu perfide vnicum Romanum pedem quadratum xquarct.Cuiufmodi vas o- Jim Romani ipfi quadrantal appellabant ,forma tantum ab amphora diucrfbm, quum alioquivtriusq; eadem effet capacitas. Veram autem pedis Romani longitudinem pofleritatis memoris tradidit infignis virloannes Agricola in fuo doctifsimo deponderibus ac menfuris opere :quam adhuc extare afferit Romx in Ahortis HISPAL. PHARM. REGOG. hortis Angeli Colocij ac alijs in locis,Eftque eadem quam alij etiam dodi ac antiquitatumilu dioii viri in nonnullis Romanorum, ardificiorum columnis repertam fccurn feruat. Qualem nobis comunicauit egregius ,ac dodifsimus DodorLucianus cNegro in alma huius Hifpa» lenfis duitatis ccclcfia cannonicus. cuius nos dimidium hic ad marginem appinximus, odo inccrfe&um diuiftonibus, quibus digiti ipfius pedis Romani indicantur. Siquidem totus pes in fexdecim digitos diftribuitur.Nos autem hu itifee pedis Romani longitudinis adminiculo veram ponderum Romanorum ad noftra pondera rationem in eum qui fequitur modu examinauimus.Cum amphorafeu quadtatal apud Rnmiw>o«j.ytdocongios caperet:ex geometrica dodrina colligimus, dimidio pedis Romani in cubum redudo,fieri vas eiuTdem cum cogio capacitatis, vt enim ex Euclidis dodrina conflat: fimilia omnia folida parallclepipcda inccrfe funtin triplicata ratione homologorum laterum.vnde cubi ad cubum proportio erir,ficut lateris vnius ad latus alterius proportio triplicata, triplicatam autem rationem feu proportionem eam dicunt mathematici, qux fic ex aliquo numero cubice in fc dudo, Quonia LIBER PRIMVS. * itaq; ratio quadrantalis aci congium eft vt odio ad vnum,ratio quidem lateris quadrantalis ad latus congij erit vt radix cubica o£to ad radice cubicam vnius. fed radix cubica odio eft duo, &radix cubica vnius cftfimi.lker vnum. icitur ratio lateris quadrantalis ad latus congij erit vc duo ad vnum. Quo circa quum latus quadrantalis pede confiet Romano ,latus congij dimidio pede Romano conftabit. quippequum ratio vnius ad dimidium fit veiuti duoruad vnu. Atque iuxta hanc rationem nos ipfum congiu compingi curauimus exquinq; ligneis tabulis cxadtifsime dolatis ac exquitififsime copadlis, quaru fingulasin interna ipfius vafis fupcrficic dimidium pedem Romanum quadratum obtinerent. Hunc aute nobis ad tynufini^cocinnauit Percgna frater ex focictatefcTu ,fabrilis anteii artis ad prime compos. Porro hoc ita paratum vas oleo optimo primo implcuimus; moxq;iublato oleo, ipfum vas cum ea tantum olei portione quam tabella: ipfa: cobibcrant, in altera exquifitifsima: libra: lance imponentes :in altera vero lance tatudem ponderis opponetes. quoad in aequilibrio vtraq; lanx permanerer, neutraque praeponderaret :pondus ipfius vafis vacui percepimus. Quod Hilpani ,Aavficato HISPAL. PHARM. RECOC. ipfa uim libra mcnfijxalis Romanorum muIro minori.negotio coftruipoflct ,quam fine eitifmocii vafe.Quum enim congius contineat duo dccim heminas,continebit quidem c£to fefqui heminas, vnde ratio congij ad fefquihcmina,. eritvtodlo ad vnum. Ac proinde ratio lateris congij ad latus fefquiheminx,erit vt radicis cubicae odo (qua:, cft duo) ad radicem cubicam vnius,qu£c cft vnum.Quo circa fi dimidium dimetientis congij quadretur :&ex huiuimodi quadrato vas cubicum., eo modo quo in reliquis tradidimus,conftruatur :eiufmodi vas fefquiheminam aequabit.Quantum aute raome> ti fint omnia vafa anobisiuxta mathematicam doctrinam reperta, vt ex eorum minoribus reliqua etiam maiora nota reddantur, facile quidem lhfSPHgct quisquis ex amphora tantum per pede Romanu repertae notitia reliqua omnia minora vafa conficere fluducrit. Ipfa enim experientia do&usapcrtifsimecompcriet dificillimum,neimpofsibilc dicam., fore idipfum affequi. Qui enim quaefo liquor in amphora co tentus in duas portiones ea qua oportet prxeifionedifhibui poterit, vtiuxta huius dimidiati liquoris quantitatcmvrna conficiatur? Quod fi hoc falte.fummo afTcquatur labore,quali praxi fiono LIBER PRIMYS. 6 fione liquor in vrna coretusin alias duas aequales partes diuidetur, atcj; huiufmodi dimidium in alias rurfus duas aequales partes diducetur,vt tandem cogius cuadati Sed demus iam omnes has difficultates improbo cuiufpia labore vinci polle,ac exquifitum nobis proferri polle congiumconficeiam obone,quisquis is fueris, fextariumcxfextacongij portione :atq; cx huius duodecima diftributione cyathum :&: demum cochlear paruu ex huius vigefima quarta portione.Nemo fane cordatus ac no vanus homo, qui fpecimen cius rei tentaucrit ,fe id perficere pofTe affirmare audebit. Quod fi omnia ea quae nos conftrucrc docuimus mcnfuralia vafa fibi aliquis parata habear, haud mulco ille ncgocio reliqua quoque conficiet. Id vero nequaquam debita prxeifione fieri poterit, ‘nmquores in lingulis compertis mcnfuralibus vafis contentos,in aliquas alijs menfuris corrcfpondcntes portiones diuidatur.Qmemadmodu alijomnes facere docet. Sed fi minora ex maioribus quaerere oporteat,in lingulis copcrtoru menfuraliu valoru contenti vnius alicuius liquoris pondus erit capiendu: atq; ex eius proportione ad podiis ipfius liquoris,que proxime minora quatitate vafa capere conucniar,eade conftrui po-te- Bxrunt. HISPAL. PHARM. RECOG, tunt.Vt Ilex felquiheminacoftrueda firhemilia, vel libra menfuralis :implebitur ipfa fefqui hemina liquore aliquo. Atque huiufmodi liquorin ipfa fefquihemina concentus erit exaftepondcrandus.vt fi liquor is fuerit oIeum,ta lis quidem liquor pendebitjiuxta olei pondus anobis in congio obferuatum ,duodecim vncias cum 'tribus vnius vncix odtauis. deinde dux cius ponderis tertiae a(Tumetur,qux in pro pofito olei exemplo erunt odo cum vnius vncix quarta :& tot vncias exnoftris Hifpanicis ponderibus ponderabit (vt ex ipfa arithmetica ratione confiat) oleum quod capiet hemina. Vnde fi in vas aliquod figuIinum,qnod aliquatulurn plus, olei capere pofsic. quam praefatum olei pondus vnciarum odo cum vncix quarta,, infunddtfteTlplx oleivnciae odo cum quarta vncix parte :&cx ciufdem vaiis ore tantum auferaturvtcxadeipfiistantum odo olei vncias ac quartam vncix contineat :tale quidem vas erit hemina Romana. Quod fi apraefatis duodecim vncijs ac tribus vncix odauis fubtra liatur quinta pars,nempe, vncix du® cum jcf vnius vnciXjfeu (quod idem eif)vncix dux & odaux tres cu quaruor vnius odaux quintis: relinquentur vncix nouem cum nouem vncix vnius LIBER PRIMVS. 7 vnius decimis,hoc eft,vncia: decem minus de- * cima vncixparcc.Mquod idem cft)vncia no uemodtauasfeptcm c'unv*vna cjuinca odtauae dccimquoru feptud parte. &tantum cx barithmetica ratione pong",l“con^“ *..n•rrr •• ,i 'tuunt octauam. derabit cx noltris Hupa.nicis ponderibus olcu b quod capiet libra menfuralis Romanorum, cummim hemitu Quo circa ad tanti oJcimeiuram redigi tacilej ^^ccwia^w^ eo quo in hemina tradidimus, modo, poterit furdcsjefyitibemi> vas aliquod figuhnu ,exaha ve fimili matem*^,^,,, ;„fu quod libra: Romanoru menfurali aquabitur. rMusvncijs,qumi Huialmodi enim vas duodecim vncias cuiufli- ^cnetres.wav jublcU bet liquoris continebit earum quibus Roma-tuqmu parte wt> ni liquores omnes menfurare folebant. Quod c „“ln‘ ' ne r,. 1 i•rirr'furdum ab ijsdcm (i liquor mnuiulmodivale lnenturatus eilee oquindecim vndjs me leum,ponderaret ex Galeni obicruatione vnfurdibus comitis in cias pondera!es/ Romanoruinjcccm^uum duo* tamen ex noftris Hifpanicis poriSeliDus pen- &mmmcfttuks,ni deret (vt iani aduertimus) tantum vncias noue ^c‘^us°mwru octauas feptem cum vna quinta odtauas parte. Cuius, differetis caufa ea ipfa differetia eliqua fuperius inter Romana pondera ac noftra examinauimus. Quum enim oitenfum fit Romanorum pondera anofiris. iiiperari ponderibus pernonagefimam nonam ipforum Romanorum ponderum partem .icti, (quod idem eib) per ccntcfuna. partem ponderum Hifpanico- B3rum: HISPAL. PHARM. RE-GOG. rum :cx arithmetica ratione conftat dece Romanorum vncias ponderalcs fuperari anoftris decem ponderalibus vncijspcr-^ vnciscipfius Romanx,feu (quod idem eft) per decima partem vncias vnius Hifpanicx. Ac proptcrca oleu vel aliud quodeunq; quod ex ponderibus Romanis ponderaret vncias decem ,poderare debere ex noftris Hifpanicis ponderibus vncias nouem cum nouem decimis vncix partibus. Porro comperta Romanorum libra menfurali, facillimo negocio eorundem vncia menfuralis fabricari potcrit.Cum enim vncia fit duodecima pars'librae :&oleum quod capit libra menfuralis Romanorumpendat (vtoftcnfum ell) cx noftri Hifpanici marci poderibus vncias novem^dtauas fegtem ,cum vna quinta odfaux parte,(eTTgfa&s quindecim quorufeptuaginta quinq;o£tauam complent: lanc oleum quod capiet vncia pendet cx noftris ponderibus o&a uas fex cum tribus vnius odtaux quintis, videlicet, cum granis 45 cxijs quorum 75 conftituunt ocftauam. tanta etenim cft duodecima pars vnciarum nouem &o<ftauarum feptemcu vna quinta odaux.Acq; ita fi ad tanti olei capacitatem concinnetur vas aliquod, tale qui- *em vas erit Romanorum vncia menfuralis. Simi- LIBER PRIMVS. 8 Similiter ex hemina: cognitione notus quoque reddetur cyathus. Quum enim cyathus' fit fextapars heminas, &oleum quod capithcmina repertum fit pendere ex nofiris ponderibus vncias odo cum vncire vnitis quarta dane oleum quod capiet cyathus, pendet ex noftro marco vnciam vnam cum odauis tribus, qux funt fexta pars vnciarum odo &drachmarum duarum.Vnde fi cocinnctur vas aliquod , quod prsxifc contineat oleum pendens ex noftro Hifpanico marco vnciam vnam cum tribus o6"tauis,ciufmodi vas erit antiquorum cyathus. At enim ex minoribus vafis compertis, multo etiam facilius maiora vafa confici poterunt. Vr fi duplum liquoris quod Fanni; caf >it cochlearium ,in vas figu^nim vrLfimicinfundatur ,facillime ,vt in hemina tradidimus, fietvasillud quod ab antiquis chc - mc dicebatur ,iuxta Fannij fententiam. quanquam alij aliter eius menfuram definierint :finfextuplum cochlearis ,fictMyftrum minus ,amedicis magis vfurpatum :quod iuxta Fannium ,Nicandri interpretem ,& Graecum audorem dc ponderibus Sc na enfuris, erat cyathi pars quarta ,aRomanisquc dicebatur, ligula vel cochlear :licet alij paulo mato- HISPAL, PHARM, RECOG. maiorem menfuram huic minori myftro ad* fcribebant.Qubd fi quadruplu afFumarur eiufmodimyftri ,vehriplum eiusvafis quod in fc o£lo cochlearia continet anobis antea mathematica do&rina reperti,cyathus ipie c:uch(sime confici eodem modo poterit qiio in prarcedentibns vafis docuimus. Atej; ex cyatho fimiliter reliqua maiora vafcula ad heminam vfcj; confici facillimo negotio poterunt. Porro nott modo prar fatas ilice commoditates fubfequunturex meufurahbus vafis anobis mathematica doctrina repertis, quibus reliqua omnia antiquorum vafa exade ac facile confici pofsent; Sed &in eorum fingulis noilra quoque pondo ra cum antiquorum ponderibus,perinde ac in cdngpjarius expofuimus,examinari poterunt, ImmonTRrTqiiib eminaquidem &reliquis in* ferioribus menfurisjfacilius id commodiusq; fiet. In quibus nihil opus erit arenam cum oleo ad aequilibrium ponderare, ncc ipfa arenas podera dimidiare,vehui in congio docuimus ,vc cius tandem pondus in minori quantitate maioris prtecifionis gratia examinetur :quum harum menfurarum fingularum pondera fatis ad exame ipfum parua (int,ac prxcififsinvc earum poderacapipofsiat. Quod vtmanifeftius reddattir,. LIBER PRIMVS. 9 datur, examen ipfum in fefquihemina faciemus. (^urnii itaq; Romana hemina contineat vncias menfurales decem fefquihemina continebit quindecim ex ijidcm menfuralibus vnciis. Et quoniam ex Galeni obferuationibus oleum quod capiebant duodecim vnciarmenfuralcs Romanorum pendebat decem vncias v eorundem ponderalcs :iuxta eandem proportionem oleu quod capiet fefquihemina ,quindecim menfuralibus vncijsconftansjpendebit duodecimvncias cum dimidia menfuralesipforum Romanoru. Quo circa fi fesquihemina oleo optimo plena in altera libra; lance imponatur ,&in altera ciufdem libras lance fubftituatur ipfius fcfquihcminas vacuae tara eodem modo fumpta quo antea congii vacui taram percipere docuimus; atque in eaifdemiancem inquapratfata tara fuerit conftituta tot ex noftro Hifpanico marco vncias vnciarumq; partes impofitas fuerint, quotfatefle animaduertcrimuSjVtadtequilibrium vtraq; lanx reddatur :manifeftumerit quod fi vncias illae &earum partes quas ex noftro Hifpanico marco ponderabit oleum quod fefquihemina capiebat,fuerint duodecim cum dimidia,noftra qui dem pondera aRomanis nihil omnino varia- Cbunt: .HISPAL. P'HJARM. REGOG. Ibunt :fin in minori extitiffent numero ,maiora :in maiori vero, minora neceifarid forent. Rc vera tamen iuxta noftram obfervationem,. reperienttir vncise duodecim cum tribus vatias odtauis, feudrachmis. Siquidem ratio vnciaruduodecim cum dimidia ad vncias duodecimcu tribus vncice odauis efl; fefquinonagefima. nona: qualem comperimus in congij examine effe rationem poderum noftrorum ad Romanorum pondera.Denique compertis ac inftau ratis antiquis Romanorum menfuris,communis quidem liquidorum omnium menfura qua li antiqui vtebantur.-noftro aeuo officinis defiderata, &amultis do&is medicis iamdiu ex petita, in viiunreuocari aquolibet pofletivt ji,quores omnes vnica menfura metirentur,ve- Juti anfISfuifSsIneri.rolebat :&non varijs ,pro vulgari PharniaeopcEorumnoftri teporis more, vnicumin eis pondus conftiruentium cui diuerfa in fingulis menfura correfpondct.Quo aniam vero “Galenus quocq; antiquorum dili- LrRc.jfcompo/; gen ci am indefignandis libris acvncijs pondeinu.ffrgfli.c. .j.gjjkjjj aut men[' ura]ibus defiderauic ,nec eam tamen fupplere cft aufus: licet enim aliquando cxprefserit libram &vnciam ponder rales ycI ;iienfuialcs,frpius tamen id prattermifit; LIBER PRIMVS. ie ittifit: idcirco nos blc Pharmacopocorum in in hifcc liquorum menfuris vfum in vniuerfum damnare non audentes :cis:tantum confidimus,vtvbicun^; in fuis copofitionibus liquores deprehcderint priefcriptos vncijs aut libris menfuralibus, eofdem menfuralibus ijs vncijs aut libris metiantur quas hic conftruerc docui mus.Et tlmilicer quoq; fi liquores ip fi defignati fuerint aliqua ex antiquorum menfuris, quibus illi eos metiri folebant (vc hemina,aut cya rho, &: fimilibus} eadem in illis menfura vtantur, paratas omnes habentes co qui anobis hic docetur modo. Atqui in eis compoficionibus in quibus liquores libra: aut vncix nomine tan tum pnefcriptifuerinc,citra menfuralis aut po dcralis notationem, interim in eis ,ponderalibus libris &vncij s(vthadcn u sTtftab!T. "7vtan - tur,dum ab alijs dodis viris aliter de hoc ftaruendnm fore decernatur. •r:* - ...... ' DE HISVJK 0fjfVM <?0N. derum differentia ad (Romanorum [>on* dera. deq-, Hifpanorum fharmaco^ola» rum abufu i? errore in fuis pom deribusst?quomodofacile emen* dari illa pofsint. HISPAL. PHARM. RECOG. duo com quinquaginta duabus fcriptuli nona., gcfsirais nonis ,vel (quod idem eli) fcriptuLa duo crana duodecim cii vieiiui erani triecfimis tcrtijs.Quod etia inde coftabit^quod ['eriptula liare duo cum granis duodecim &c viginti trigefitnis tcrtijsvnius grani fune nona pars (eri ptulorum i3.gr. 17 ~,quot ofbedimus cotine* re exRomanis poderibus vncia Pharmacopceoruna Hifpanicoru.drachma aure ipforumPharmacopcicorum eft fure vncia; pars nona. Quo circa ipforu drachma minor eric quam antiquo ru drachma granis vndecim eu trcdccim trigefimis tercijs vnius grani. Atq; ira medicam enttt cuius dofis fit vnica drachma, exhibitu podere drachmae Hifpanicoru Pharmacopolam,datur min egi dofi quam ab antiquis erar prasferipta per dniuciiu fere fcriptuli ipforu antiquorum. Quod fi medicamenti dofis per fcriprula elTec definienda, pro fingulis fcriptulis quatuor fere granis exhiberetur eiufrnodi medicamenti! mi nori podere quam antiquitus erat prasferiptu, Siquide fcriptulu vnii Hifpanicorum Pharma» copccoru cotinec ex antiquis poderibus grana viginti cii viginti nonagefimis nonis vnius gra ni, quanta cft tertia pars fcriptulorum duorum eugranis duodecim &viginti trigefimis tertijs vnius, LIBER PRIMVS. 14 vnius grani,qua: continere oftendimus ex antiquis ponderibus drachma ipforum Pharmacopoeorum.At enim licet non parui fit motnetihicerrorin medicamentorum dofibusa no- bis animaduerfus,multo tamen magis dcteftadus eft ilie qui in mcdicamentoru compofitionibus cum hifcc Pharmacopoeorum ponderibus committitur, deprauatis per eadem fimplicium mcdicamentornm illas ingredientium proportionibus :nifi forfam fiinplicia ipfa compofitum conftituentia vno aliquo dum taxat ponderis genere (vt libra, vel vncia, aut drachma) numerentur ,vel /altem libra ac vncia ,vel drachma ac icriptulo .vt fubfequenti exemplo perfpicuum fiet :fic medicamentum aliquod ab antiquis compofit um, in quo quatuor fint fi mplicia tuoTnnicrfi s ponderum generibus numerata :vt puta , primum vnius vncia: pondere ,alterum vnius drachma: ,tertium vnius fcriptuli ,& quartum vnius grani. Quoniam (vt dilucide aGeorgio Agricola probatum,ac ab omnibus bonarum artium cultoribus receptum adeo eft vt nulla vlteritis indigeat probatione) apud antiquos tam Grxcos quam Romanos ac etia Arabes medicos coftabatvncia drachmis odio,. Ddrach- Qjiod Arabes fhnili ter ticGrxci CTlxtini fcriptulu,quod Gin me aut Karnet up* pelUbXt, in grani vi ginti quatuor diuifc rint , inde cuidenter coft.it,quod illud co dem modo quo Gr£* ei ipji VUtini in duos diflribuut obo* hs ab cis Onolojfdt dppclUlos: er O/ios lojht in D.tnich vnu cum dimidiojiempe, fef‘qui lupinum : D.t= nich aut fcu lupinum in dius fuiqius, Ki* ratb ab cis nuncupa* tas: Cffiliquiinduo areola yqu£ voant KcflufiC? cereolum tadem induo grani. Qu.e omnia jhnul collefti efficiunt fu* mx viginti qiutuor grinoru. Porro D.t mcb bic eu Georgio Agricolxitixtd Cleo patra €7Arabesfib triplum fcriptuli eo* flituimus. quaquain Yannm er ili/ illud fcriptuli fubqiudru* pium fudant. HISPAL. PHARM. RECOG. drachma fcriptulis tribus, afcriptulum granis visenti quatuor :manifelium cit quod ex prarfatis illis quatuor fimplicibus, pondus quidem fecundi erit oftaua pars primi: podus vero tertij, tertia pars fecundi,primi autem pars vigeli rna quarta: Sc demum pondus quarti,vigefima quarta tertij,feptuagefima fecunda fecundi, & quingentefima feptuagefima fexta funplicis prioris. Quod fi huiufmodi medicamentum a noftris Pharmacopceis fuis concinnetur ponde ribus :quum apud eos (vt antea expofuimus) vncia drachmis nouem confter ,vel fcriptulis viginti feptem,aut granis quingentis quadraginra:in propofito illo cdpofito pondus quide fimpiicis fecundi erit nona pars fimplicis prioris :pondus vero terti/, erit fecundi tertia,prio> risvero%gcfimafeptima: &pondus tandem quarti,erit tertij vigefima,at fecundi fexagefima,prioris autem quingentefima quadragefiraa. vides ia Pharmacopola amice quam belle tuum medicamentum copofueris,in quo omnium ferme fimpliciu interfe proportiones ab eis quas eidem antiquus ille tuar copofitionis ainStor prxfcripferit mutata; fint ac diuerfre.fed dicet hic nollet Pharmacopceus fc audlorem,. ac etiam audtoresfuos habere quos fcquatur-r- Nico- LIBER PRIMVS. ij Nicolaum illum Salernitanum, Saladinum, & fuum etia Mcfuem.fed quod de Mefue traduc, eum nufquam' vnciam in odio drachmas diuififle, quin &in fuis medicamentorum defcriptionibus fatpius odo drachmarum &quatuor drachmarum meminifle (vt in hiera diacoloquintidos ,in Tryphera perfica ,fyrupo violaceo, fyrupo de iuiubis, &alijs) quod minime faceret fi vnciam odo drachmis conflare crcdidifletjdidurus potius loco drachmhru odo vnciam vnam:& pro drachmis quatuorfemun ciamfiue vnciam fe miflem ;tantum quidem abefl vt id pro eis faciat,vt etiam magis hoc eo demipforum argumento conuincantur. firnilitcr enim oflendi poteft minimepotuifTeMcluteum vnciam in nouem drachmas djfl^ributa opinari :quum pafsim in cifdem ipfius deleriptionibus videamus feriptas drachmas noue, &drachmas duo de viginti, &drachmas quatuor &femiflem :vt in deferiptione cmplaflri Arabici, &emplaftri relati ad Andromachum, &in oleo de croco, &in fua ipfius hiera,ac mul tis alijs ipfius compofitorum deferipeionibus. Quum autem in diferiminatim ipfe in fuis dei - cripdonibus interdu numero drachmaru odo, interdum noue viatur :verifimilius cefendum D3foret HISPAL-, PHA.RM. RECOG. foi'cc per numerum drachmarum odo ,vnciam intcllexiffe, quam drachmarum nouem. Quum enim reliqui omnes Arabes de ponderibus fcribentes vnciam in odo drachmas diuiferinc.jijlaro facrum has vero drachmas nominantes,neq; ipfe aliquid cotra hanc omniu Arabum diftributione animaducrcerit :nullus cordatus homo lufpicari debet nonam aliam vnciat in nouem drachmas diftributione allaturum illum in fuiscompolitionibus citra vlla fui noui dogmatis rationem autfaltem expolitionem ,quam in aliquo ex fuis fcriptis addu ceret. At vero ipfum minime quidem potuiffe eiuftnodi vnciac in nouem drachmas diuifionem intelligere, iam in fua deferiptione me dica mentihamcch apertius oftederaus. in qua ita fcrmfh Myrobalanorum chebulorum ,& nigrorum, reuba.rbari ana vncias duas.agarici, coloquintid. polypodij ,ana drachmas duo de viginti. Si igitur per drachmas duodeviginti, in telligeret vncias duas: cur non dixit, Myrobalanorum chcbulorum,& nigrorum,reubar-. bari, agarici, coloquintid. polypodij ana vncias duas? vel faltejn :Myrobalanorum chebulorum ,&nigrorum, rcubarbati ,ana vncias duas, agarici, .coloquintid. polypodij ana LIBER PRIMV5 i<S ana vndas duas ,ve! cantundem >; Quadam tcm fsepius in eius ,vt &in aliorum nudo - rum plxrilque dcfcriptionibus bis. ac etiam pluries in vrra Sc eadem dcfewpriolnb idcni ponderum numerus repcriatur manifeftifsN mum eft. Quo circa potius.quidem eodem Pharmacopolarum argumento credendum d~ rit Mcfuem ex odo drachmis vnciam cum reliquis omnibus Arabibus ac antiquis, cemftitucre.,quam ex nouem a nuilo ante euni vnquam excogitatam. Neque etiam aliquid monere eos deberet ,quod ille in luis: deleri - ptionibus interdum dicat vnciam vriam ^interdum vero drachiifasoffo pravncra vna.ita enim etiam de libra dubitare. polTent, an a-; pud eundem ex duodecim v;a^js :co >»4feue retur, Siquidem ele ea. idem quod de vticia obijeitur afferri poffet :vt in deferiptione confedionis tefticularum vulpis ipfius Mefiuv :vbi inquit :.fueei Puglofx libras duas ,fucci pomorum dulcium vneias duodecim ,zuchari libras tres. &in deicriptione fyrupi de portulaca feribit :fucci Endi-: uix libras quatuor ,feminis portulaca: vn - ciasduodecim. Q_ubd vero Saladinum etiam pro fe afferunt ,pudet nos fanc eos.tantx.J.c ditatis H1SPA.L: PHARM. RECOG. tatis' fugila re ,quos: non puduit ab antiquo * aruni' prxfcriptis defcifcere ,ac triuialis illius sylmMinfumetho aauiSfcoris iudicio lubfcriberc :qui,eodem mo- At [eniton quod do quo iiii, alnus libi hmi!is,Nicolai(inquam) "0‘ h‘c d: sdtAino galcrnitx,auCtoritate deceptus,eu liqui voluit dicimus. At revera „.1„.*1.. non[eruitor,fed s& in iJla poixderu varietate qua in coterrcinis a- Udinus fuit is qui su uitatibusannotarat :dices,viginti grana tritici lernitanos fequutM -."r•\" „*' eftin vncUindrdch cotmerc.vnu Icriptulu :&vua vncia continere ims nam, crferi* none drachmas fecudu Salernitanos, ,a tfecun- ^Utn Paduanos octo, fecundum Neapolitanos bvero dccemdcd quod bc6muniter tenetur cosmthtcr Acceptus ftarc ynciam cx drachmis nouero. Quod quiejlin hoc Alexander ..7**— / bemdiaiK b.trbdru deni nulla alia ratione aut auCtoritate nixus fm temporis igtmti fcribit,quam quod ita in illo Nicolai fui Salertuduilus. ii r•i•, meae libro Icriptum,viderit. At lam lpiam tanu Tslirnla^n fl-opiratem expendamus, quem ducem iple Saladinus.ac.cutu illo Pharmaco - polx (ibi eligere potius voluerunt ,quam reliquos omnes omnium nationum fcriptores ta antiquioresquam recentiores. Quatuor reperiunturantidotariorum' libri Nicolai nomine inferipti :duo Grxci,quorum vnus eft Nicolai illius vetuftioris Alexandrini,qui Latine verfus eft aNicolao Rhcgino: alter vero Nicolai Myrep fi Alexandrini quoq; nuncupati,quem vertit Leonardus Fuchfius.duo autem Latiniiquoruin LIBERPRIMVS. r7 tum vnus eft NicoIair$.a!ernit3ni,quacum Mefuse codicibus magnis impreffus circumfertur; alter vero Nicolai prxpolIri,qui.caeierorurn no uifsimus cxiftit. Ex bis quatuor libris ,tres tantum fuos proprios audores habuere nempe : Alexandrinum vetuftiorem ,Myrepficum ,&c prxpofitum. quorum rec.entiores licet averniliori plxrafq; exfuis antidotorum deferiptionibusmutuarint, multa tamen in ijfdem immutarunt ac deluo addiderunt.At liber ille Ni colai Salernitani titulo inlcriptus nullum proprium audtorem habuit, cllenim is liber Nicolai Alexadrini vctullioris fragmen tu quoddam abiplis Salernitanis .medicis traferiptum ex eo tempore quo eorum fehola magnum libi nomen arrogauerat in barbara illa^Juuie qua totaEuropa opprimebatur,omneSq; bonae litterae obfoletx iacebant.Quu enim cius fchola: medici reliquis adeo peritiores exiftimaretur vt aliis leges in medicina dare valerent ,regimen fuum Salernitanum pro tuenda fanitatecompofuere,&hunc antidotorum librum ad curandos morbos deferuientem concinnarunc^ninime quidem aufi nouas medicamentorum compoliriones proftituere, fed ex Nico lai vetuftioris antidotario eas quas fibi vfui ma Eg>s HISPAL. PHARM. RECOG. gis fore arbitrarentur fe!ige.ntes,& in fummam acveluti copendium redigentes,qua: jpfe Nico laus tain procemio fui operis quam initijscuiusq; fuaru copofitionum defcriptionis ad cari vfus explicados fcripferatjibru illum edidere, in quo nihil de fuo addidere :quin potius eo quo diximus modo eliderunt :atq;etiam nonnullas copofitiones qua; fibiin magna quantitate defcriptx vifx funt difcerpentcs,earum ali quotas partes tranfcripfere,lcd adeo finiftre,vt plxrasq; omnes ob. arithmetica; imperitiam defedauerint, nefeientes fimplicium medicamentorucompofitionem ingrcdientiil partes excipere proportione ei refpodcntes quam cx integra ipfa compofitione affumere ftudebac, vt tutius multo iit eas,immd omnes quafcuntp in libelTo illo rranferipferunt, ex ipfo vero Alexandrino auctore ,quam ex illa eorum farragine repetere :&quoniam in illo multa imprcfsionis vitia deprehenduntur ,illas cum alijs earum fimilibus conferre, qux in alijs Myrepli Sz Prxpofiti antidotarijs reperientur. ira enim errata ,li qua: fuerint ,corrigere facilius erit. Sed vtadipfum aSalernitanis compilatum antidotarium conucrtamur, &il in ijs cpx Salernitani rpfi ab Alexandrino. Nicolao tranf- LIBER PRIMVS. jS tranfcripferunt rcligiofc fe habuere :nihil fere immutantes,aut de fuo addentes,praeterquam vnam aut alteram deferiptionem ex alterius Nicolai Myrcpfiantidotario mutuatarmin ipiuis tamen antidotarij calce breuem dc ponde ribus tra&atu abipfis copofitu infelicibus aulpicijs addiderunt, quippequum ex eo pernicio ius ille ad Pharmacopolas error emanarit,in di uifione vncis in drachmas noue,ac feriptuliin grana viginti. Quem quide tra&atu ipii defuo addiderunt, ponderum diftributione medicis ac Pharmacopolis praeferibetes eo modo quo in ipforum patria Salerno vulgo recepta erant. Quu enim plxrasq; Italis duitates varie pode-. ra ipfa ac prsfertim vncia partirent, vnaquxq; fuis propriis vfibus confidens :confuliius eis virlrrr r rw» . Jumruit.liiuxtalusipLorum patris rationem pondera in medicina ftattierent. neq, vero ob mathematicaru imperitiam incomoda anobis expofica in medicamentoru antiquis copofitionibus circa fimplicium casingredientiupro portiones ipfi percipere poterant. In quo licet venia aliqua eoru ignoratia codigna videatur: noftrilane teporis Pharmacopoei ac medici ad huc idc peccares nulla omnino venia digni ccfendi.Quum aureis hifce teporibus omne? fere E*, bons w* IN SVBIVNCTIS TABELLIS RO- manorum podcrum ad Hifpanica, &rurfus Hifpanicorum ad Romana pondera certa traditur ratio. Vnde aliarum quoq; nationum ponderum ad ipla Romana ratio poceric a; [lunari. Exponitur etia antiquarum apud Romanos men furarum ex Hifpanicis ponderibus capacitas :vc fi fingularum nationum vficatx menfurx cum hisconferan> tur, proportio quam inter fe mutuo habuc’ rint explorari facile pofisit. TJBELLJ \EOVCT 10 UIS Ponderum Paemanorum antiquorum ad Hifpanica nojlrapndera. Romdnonmponderum ' 5 Sr- Libra ,duodecim vncijs confta . ns> -G. „ Vncia ** Drachma Scriptulum . Obolus, qui cft fcriptuli dimidium. Conti* Ceration, hoc cft, filiqua, qua: eft fcriptuli pars fexta, Chalcus ,live Acreolus ,qui eft filiqua: dimidium, Granum, quod eft Aereoli dimi dium ,vel vigefima quarta pars fcriptuli ,feu fepruageiiou fecunda pars drachma-. net Hilpctnicorm ponderum Vncias.n. oflau.7. grana maio« Oftavas.7. fcriptuiaflioc eft, ter tias oQavff) 2. &grana. iS~ Scriptula. 2. grana, i; j| Grana. 2;}f Grana. 11 p Grana-, j. f* Granum vmim Ynins grani i"jI Tabella | r tabella REDVCT IONIS PON- dcrum Hifpanicorum ad Romanorum antiqua pondera. *** Hifcitticorm ponderum Libra vulgaris, fexdecim vnciis, (eu duobus vulgo diflis marcis conflans, Libra medicmalis,duodecimvncijs ,feu fefquimarco conflans, Marcus vulgo aidhis.vncijs ofio conflans, Vncia Drachma,qua; vulgo dicitur octana, quoniam vncise o&aua pars exiftir, Adarme vulgO diftum, quod eft oftaua: feu drachma; dimidium, Scriptulu,quod ell tertia drach mi feu oftau* pars. Granum hifpanicu maius, ex ijs quoru fepruaginca duo (fimilirer acKomana) oftaua fcu drachmam complent. Granum Hifpanicutn minus ,ex ijs quoru feptuaginca qumq; octauam continent, Ronunomt pouitrm Vncias,ifi.fctiptula.j,gran. as-' ; Vncias.sa.fcript.i, gr.ai ^ Vncias.S.fcript. i.gr. n~£ Vnciamvnam,gr.5 Drachmamvnam (feu fcript.j.) &vuiuagr. ,-f Scriptulum vm1,gr. n-S Scriptulum vntun, &vniusgra» mJT Granum rnurn « Vmus grani 'f Oleum contentum in TABELLA PONDERIS OLEI, quantum 'fingula: antiquorum mertfurx continebant: tam iuxta Romanorum, quam Hifpanici marci ponderum rationem. Cochleari paruo ,quorum 24 conftituebanc Cyathum Cheme Fannij,quodeft duplum Cochlearis, Myftro minori.a Romanis difto ligula vel Cochleari,qu'od eft triplii chemes aut fexcuplum Cochlearis minoris, Vncia Romanorum mefurali,eu his proportio ad cyathum eft fubfefquibipattiens tertias, Cyatho,qui clt quadruplusMyftri minoris,&continebat vnciam menfuralem vna cii duabus vilius vncia: tertijs’, Hemina Romanoruiji.qiia: continebat decerrfvncias mefuft les,& erat fexcupla cyathi. Libra menfurali,qua: duodecim vncijs menfuralibus condat. Sextario,qui eft duplus hemina: feu duodecuplus cyathi, & viginti menfuralibus vncijs condat, Cogio,qui eft fexcuplus festanj &decem libris menfuralibus conflat, Vma.qua: eft quadrupla congij, &quadraginta lib.menfurali bus confrabat, fAinpliora.qna: erat dupla vrnrc, ‘'* &omiaginca lib, menfurales capiebat. Ex Roniiinis Antis quis ponderibus. Ex Kifeiitica inarto. . Sctip.i.gr.py Script.i.gr.maio.9 Script.2.gr.iS| Scrip. 2.gr. 18. Scrip.8.gr.8. Scrip. S.gr. 6. Drachmas. 6. fcrip.2. Odtauas.d.cum vilius odtaux. Vnciam vnam, drach.3. gr.8. Vnciam. 1. ofia.j. Vncias. 8. drach.2.fcr 2. Vncias decem vnc. S.drach.2. Vnc. p. drach. yj vel vnc.p-j-i vnius vncia:. Vnc.xS.drach.5 fer. 1. Vnc.i<5.drach.4. Vnc. ioo. feu lib.S.vnc.4. Vncias.pp. Vnc. 400. feu lib.j j.vnc.4. Vncias, 396. Vnc. 800. feu *Ub.dd.vnc.S. Vncias. 7pa, UBER SECVNDVS T> EUEDIC JUENT 0\V U expurgantium tritura ,ac multipliciin illa Tharmacopoeomm errore. ET ECTVM ia &emendatum priorem Pharmacopceorum noftrorum errorem in eorum ponde* rum ratione &vfu, altcriam fefc xque perniriofus ac comunis notandus corrigendusq; fubfequitur, circa expurgantiu Pharmacorum ,&prxeipue Scammonij, in copofi tismedicamctis trituratione. Quam omncsfe reHifpani Pharmacopcei crafifsima. pfeitatia perpetuo eradam e(Te volut. Qnumq; opinione hanc in illorum animis inuetfmta talpam inviolabile lege tueantur ,non minus covenire exifiimo in hoc extirpando errore, quam in poderuantiquomreftitutionc, immorari. His enim maximis aPharmacopolioru foro abuii bus exclufis, parvo admodum negocio reliqua omnia conuincetur: nimiaq; in hifce covcllen dis prolixitas, alioru qux tradfada reilac brevitate copenfabitur, Qhod itacp illi omnes cora munis prxeepei nomine obfervant buiuimodi F3ni-i HISPAL. PHARM. RECOG. nimirum eft :in copofitis omnibus medicamc tis nulla expurgati.! pharmaca, vno auc altero excepto, e(Te tenuiter tetecia: Sed ia dt-Chrijsa lia erado modo, alia vero mediocriter: ili palla lis autc omnia'cralsius iugicer terenda. Art]; cu Ungulos enoftris Pharmacopceis in hacPharmacopoiiortl recognitione examinaremus ,vc quid vnusquisq;in medicamecoru tritura craf futn auc mediocre indicaret, faCta fimilitudine cu re aliqua naturali,proferrccitaca inter eos co perimus varietate, vc nullus fere cum alio fentirec .Videres vnum ad dimidiu cicer id referre, quod Gbi videbatur craffum :aliuidipfum ad granu orizx: quosda ad miliu, alios ad fefaminu femen .atej iuxta hafce easde differetias varie ipfa expurgatis medicameta terebant: in hoecfntum crlnnes convenientes quod minime cdfent fubtilicer terenda. Quam quidc opi< nionem adeo firmis credunt innixam effe fundamentis ,vc quodvis aliud medicinae theorema potius corruere ac labefactari poffe credat. Primum autem acpotilsimum eorum fundamentum efi Galeni illafamofa auctoritas libr. 4. de fan. tu, vbi in hunc modum feribie Galenus: Haec omnia fimul tundenda cribranda^ fune tenui cribro. Quippe eiufmodi mcdicame i LIBER SECVNDVS. 24 ta in totum corporis habitum maxime digeri tur. veiuti edivcrlo crafsiorain ventre hterenr, vtquae angufta venatu ofcula iubire nequeat. Quam ob rem etiam medicamentum ,quod Diospoliticon vocant,cuius in hoc libro antea mentionem feci, cralsius facere lolep, quoties dejicere alvum per id iludeo. quidam vero id non intelligens ,cum tenuifsimum minutifsinmraq; itvftftr -pollinis feciflfet,vt alvo dejicienda: nihil contulitjfcd vrinam plane multa mo« vit: mecum rem communieauit, mirans ac fcif citans eius eventus veramcaufam :ipfeenim .arbitrari fe aiebat, hominis intemperantiam •( nam ita appellabat )eius quod inciderat caufani efle. vt vero propriam caufam didicit efle copofitionis rationem ,poftmodum aliter copofuit meliore fucceflu. Ac huitTs quidem prtecepti in omnium medicamctoru copofitione meminifle expedit. Alterum vero fundametu quo fua opinione maxime fulciri credunt noftri Pharmacopoei eft aMeftia: audoritas in Ca no. vniverfal.vbi pnefata Gal. audtorirarem cj .tat, in huc moduicribensiTriturationis necef litas efl: triplexiaut vt mifeibiliu in vtiu melior fiat figilatio,aut vtmedicinis aliqua proprietas acquiratur, vel vt in eis aliqua malitia' reprinm' •'tur. fl CdpJctYttWt a Lib.j. b Lib.i. I-! !si;AL. PHARM. RECOG. tur.ExcpIu primi, ed trituratio theriaca: &alia rii mcdicinaru. Exeplum fecundi: inquit Galenus, inditi vitime trirutado &pulverizado cu« minu, &cum effec naturas folutivu fa<3u cft vrinx provocativum. Ego dico quod aliquado aliquod acutorum folutione facientiu vltimo pulverizatu acquirit proprietate pod illud vc fiat magis penetrans, &repat ad alias partes in quas non poterat prius, &provocet per illas. Demil hocide praeceptu ab omnibus fere feriptoribus,quotquot Pharmacopoeas tradidere, obfervaricredut Pharmacopaci :quoruau&oritates plenis buccis fonare non ccffant, Sc prx fertirn Iacobi Silvij. in cuius verba cu plerosq; eorutn iurare intclligamus,qux ex cius feriptis pro cis magis facere videbuntur, hic afferre no pigebit. Is itaq; in 9fua methodo coponed.mc dicam, ita inquit :Sic Scamoniu tenuilsime te rut, fi medicametis corpus peruadentibtis mifcet, crafsius aute fi catapotiis aut alijs, quas diu in veiftriculo manere volunt .fimiliterinfua Pharmac.^in huc modii feribit: Scamoniu exa dtc teredu ,nifi cu in catapotia venit .tunc enim crafsius tritu diutius in verriculo manet , potetiusq; agit, ct infra :Quxda crafsius tereda, qux in vetre diutius morari volumus ,nec LIBER SECVNDVS. 2j prompte vaforum orafubire :ficpurgatia medicamenta crafsius teruntur, vt in ventrem par tem minus principem &c euacuationi expofitifsimam ex corpore reliquo trahant, non aute ad partes principes tota feratur easq; offendar, cum ad has facultate aut falcem vapore ferri, vel (quod plurimum fit) portione paucifsima fufhciat. crafsius etiam teruntur ,quorum virtute multa tritura difsipari metuimus,ficfcammoniumvim purgatricem multa tritura perdit, et inferius :ficfcammonium, colocynthis, &alia valenter purgantia, nunc crafsius,' cum illud in pillulas, htecdn trochifcdswanfittnunc tenuius ob didfas prius rationes :rhabafbarum. tamen fere tenuius teritur ,vt colocynthis temiifsime,;cnm mox &citra aliam per trochifcos trituram fumcnda. fcammoninm quoque crafsius teritur, fi coquendum eft cum alijs,aut diuante vfum fcruari .dcbet-medicamcntum : idcpne.viseiusco&ione pertgrieni;aut logam fermentationem exhalet. Sed vttum Galeni, tum Mefux, ac Siluij aliorumq; audtorum qui redte de his fenfere, probe percipiatur mens, illud hic exponere coucniet,quod noftris Phar macopceis omnis in hac re erroris caufa extitir: nempe, quid in propofita quasftionc triturx Gno- 9tli. y-.dc cop.phar • fcc.lo.c.i.in arteria ea dclingibili ad omnes internas affettio nes.crli.ft.c. 2. tibi fecunda affert An - dromichi compofitionem ex Iimpone Pclufiota ad jio nat chicos. b Vt !i. 9. d: comp. Thxr.fc.lo.c.4 in e> clcgmte colicis neftareo facienti pkut riticis CT dyfpiwis Wi. H1SP- At. PHARM. REC OG* uomine intelligatur, &quid in ea craffum.aun tenue vel mediocre ftatui oporteat. Quum tamen ipfi nihil magis fibi notum credant, necfrequentius in orc habeant. Triturae feu cotufionis voces bifariam.apud nudiores aeeipi folent. Aut eniittin latiori ac fufiori fignificato. vfurpantur.pro qualibet vnius vel plurium rcru in partes eommimitione, fiue illae plurcs vel pauciores fmr, feu exiguae vel maiuicular :Aut ftritfiori ac peculiari,pro ea in minimas partes c5minutionc,qua res in puiuerem rediguntur, in priori quidem fignificacione ad id extendatur, quod peculiari voce cofcattio ,vel coquaffati.o, aut concilio, &ab aliquibus etiam proprie contufio appellatur. Quomodo res in pau .ciora ac maiora.ftu(l:a,pr.oicuiusq; generis quatitate, confra&a: confider.antur, quam vt fub pul uerunomio ecomprehendi pofsint. cuiufmodi contritionem, aGaleno prascipi perpetuo compertos in medicametis ore aflumedis , ybicuq; res ipfsecon tufae fint in aliquo liquore decoquenda; ,Sc tali decodo abiedtis facibus, yti oportuerit. Atq; huius generis caminutionem vocibus figniheat 9KoVre/// atyo/noa?* quod eft, in craflas partes cotundere :vel bKoWar mlo-ifrti/i mwnfa xmi», quod eft, contundere &cribrare cxafsiore LIBER SECVNDVS. t6 ctafsiorc cribro, hunc etiam contritionis rnodum defignauit, vbi filicis radices contundere Li *, vpArnu 1praecipiens in Andromachi arteriacis, modoUomp.fcc.kc.c.z. inquit quod HnyiMunte M-n-rUmmi xal*OT«3vw[tW«is> n. . . ,rn,....... Post pnncicum tpa hoc cit,in rruita trium digitorum magmtudi-1jhsap.z. nis cociduntur &confringuntur: cmodb quod c 'u t*Eodciilcap.z.propc K&TOtTt/XVWTtt* CM f'6LHTV\tCtli04 [XHitH ,Kai KttTKTt.UVOVTtt frfOtVOflSp jj~H-^£UiCrvfas idefb, concinduntur in Frufta digitalis longiru- ““ w«™ dinis ,&concife confringuntur. In altera verd fignificationc trituras aut cotufionis voce,id noneor/wriojiigw fignificatur quod amedicis ac Pharmacopoeis Mi,s "j-'Smtlsil,us : peculiariter puluis appellari iolet :&quas hoc proprie longitudo modo contrita funt inpuluerem redadhi effe l!Smfiatllr-At‘Ii vt dicutur,vel (vt Plinius loquitur) in farina trica. fipius enim eiufmodipuluis 'a Galeno &alijs eme* qua ««tw audtoribus nominatur farina, quamquam proprius loquendo leguminum tantu puluis dica- [trio intdligm o= turfarinaivt combuftarum rerum pu!uis(iuxta portethuncquiirm aGalcnilenteuam) cmis;Auj huc enturas mogltudman,ilhmvcz dum defignare folet Galenus vocibus m\ riiuxu trium Aigi W9-P ,quod cft ,terere &cribrare, &interdum tonim , i95rum latitudine cjjc 'Viiatantum VOCC Tf#8V,ldelt ,terere :Icci Ix -accipiendam, ita cc pius duabus firnul vocibus timu? mi «»«</, vide* licet, tundere &cribrare. Perpetuoquc huiufj ’ modicritursc vel cOntuiionis genere vtiillum Ub.&dccopsbtri comperies inomnibas copofitis medicanictis Gzore f'c.lo.c.prinio . HISPAL. PHARM. RECOG- tritu rx modum quo maxime ciuiinodi malignitatis correctio effici pofsit, magis eidem rei fore conucnientcm. vfus igitur feufcopos triturae omnes percurremus :atq; eos exponeres,, quxftione ipiam fimul decidemus,Trescjuide i,i eZn.v*m;r[dlo:j}* McCuc ac reliquis Mefuem fequuds medicis cointcciiito&tri confideracur fcopi :primus,vt medicamera fimul mifceri exadius pofsint. Secundus, vt fa- {fPjtiff c.altatcm nouam acquirant. 8c in hoc edam co l\\,pledtitur Mefues cu mtrituras viitm qui ratione loclfeu partis afFc<f§* confideraturj quem ali-}) qui in Hac eius diuifione defideraricontendur: 4 cuius tamen maximam rationem Galenus habuit, tertius,vt malefica coru vis mitigetur ac ,tollatur. Quibus etiam quartum addere poteris, vt medicamenta ore fumptum anatiuo ve- *" ,u -1-* Q u,**triculi calore in adbum (vt dici folet)mclius dc- ^'vV >*hr omnibus igitur medicamentis, in qui ',.£/ .4.. t.* bus hxc omnia vnico triturationis modoob- !-<•„»* y.ru hi rincri po{sint,nu]Ii.dubium erit quin is ipfe tri~ ni.yjhJf. turationis modus conucjiat. in cis vero mediv .jf camentis, in quibus alius e.xprxfatis tritura: ir„.fcopis vnu tricurs modum,vc pote tenuiorem, J alius vero alium,ut craisiorcm,ex poftulet :maj >f»rs -jK-h-u,-”-*-- ri jfcq.urn etj3rn cftjiuxta medicoru dodrinaniis 1—ry<»*» ac ladoniipfi confcntaneum ,vc maioris mo, mcnt? kt. r?« «- LIBER SECVNDVS. 30 menti fcopl maior femper habeatur raqo ,mi- (: norfnorfnes!edto iquodTi omnino differctcs .^f***e'‘ u" C••Ia•••/* ky 2f f* ' i ruermtjCtiam ncgic6to minoris momenti ico- , po,ad eu qui maius emolumetu promittat ma j*.tZU gifq; ad propofitunobis fine fa&u rus videatur, ' VAlpvJn^Y erit dutaxat rcfjMciendu.vt fi nobis opus fit me ^-A. «-*- j dicamcnta aliqua fimul macerare, quoru pars nwrfm- e' fubftanti® tenuioris ac fuperficiaria: fit faculta , ''r' .j tis,pars vero alia fubftantiam eradam &c magis ^4^. ; in profundo fita fit fortita :fane ratione medi- ^-^ o, camentorufubftatiae tenuioris breui admodti macerationis mora opus eric,vt verbi gratia ho raru duodccim:ratione autem medicamctoru crafl* fubftaciae multo logiori mora,nepc triu vel etiam plurium dicru.At in eo cafu iuxta pru dentium medicoru pratcepta,tot in maceratio ne ponetur dies, quot ea,qux crafsioris fuerint fubftantix.poftulauetint. &c ne apropofito negocio recedam,quum iuxta Galeni &aliorum quiillumfcquutifunt, medicorum Hodrina, VrA ad ftomachi affedlus medicamenta crafsiufcu- 'f lc trita, ad iecoris tenuia,ad renum vero pafsio nes tenuiora conucniant. Si affedius no- •'I bis in tribus propofitis membris curandus ofte ratunneceflariu quidem erit ipfa mcdicamcta tenuius cotercre.quippcquum licet hoc modo Hilacui- i y.< /ivHH&vt-e*- r> ~A-*i >---; : i HISPAL. PHARM. RECOG. Ixuigata non adeo propinquioribus nnembris conducant ("quia non tantum in illis immorari pofiunt quantum opus ede conjicimus)!» came crafsius trita propinarentur, nulla ex parte diftautioribus membris iuuarent ,vt pote ad illa minime pertingentia. videamus igitur quis tritura: modus vnicuiq; ex praefati? tritura (copis, magis conueniat,& epuis ex his potior (it ac ma ioris momenti. fane quanti momenti fic tritura iuuare medicamenta vc melius avermiculi calore in adhim reducamur,&quarum ad illorum quam vocant afituationem conducat tenuior ipforurn 1te uigario,manife UiuseIt quam vt probatione vlla indigeat. Similiter haud parui momenti cft ille tritura: fcopus quo malignorum» medicamentorum vim maleficam corridere conamur.Hxc autem corredtio duobus modis intelligipoceft:nempe,vel in medicamento per fc folo exhibendo,de quo non cft hic propoiitum agere :vel fi illud cum alijs comifturn efiet albumen dum. Et hoc rui lus bifa- ’riim fieri poteft :nempe ,fi per fiolam proprij /. ''**” medicamenti trituram cius malitia mitigetur corrigatur ve abunde ,auc fi interceden te ipfa tritura.commifceatur medicamentum malig- "& y*j***~ lium cum alijs qux cius malignitate corrigere pofsint. i LIBER SECVNDVS. ?I pofsint Prioris correctionis exemplum attulit, Mefuesin colocynthide,admouens cam tenur ius tritam meliorem reddi, plusq; efua malignitate amittere.- Neq; aliquod vfquam malignum medicamentum confuluic aliquis teredum crafse vt malefica ciusvis corrigeretur, praeterquam vrius Serapio,qui turb.it ac fcammonium ,vt &ipfam.colocyntliidem ,contra reliquos omnes auClor.es, non efle exadtius terenda admonet,falfa illa fua.imaginatione dcceptus,quod Iteuifsime. trita ftomachi villis ad haererent. Qu.um potius eadem met caufa ne ftomachi villis adhaereat terendam tenuifsirne ipfam colocynthideraeprarGipiat Mefiiesicitrans in eo ipfum Serapionis iilium :vt no immerito. ' quis iufpicari poisit mendam fbrtafse aljquam efle in Serapionis codice.Alterius autetn corre dlionismodus quo medicamenti malitia alio-g rum benigniorum medicamentorum midura emendatur,cum ab ipfarniftionc pendeat ,ide triturae modus,quem miftioni magis conuenireoftendero,eidem nmiliter conducet. Notia etiam in aliquo medicamento facultatem ac- ' quirere,vbi opus fuerit, magnitft momenti. Sed neq; hoc eif femper neceftarium ,neq; in omnibus medicamentis id ex tritu tte varieta te H3a/fequi fjyjfg. .\ -• /JL atu bVr> cLrJ twv C.'va* HISPAL. PHARM. REGOG. aflcquipoteft.In diofpolitico quidem,rhabarbaro,acn6nullis alijsid obferuatur.qubd craffiufcule trita expurgantem cantu,aut magis ex purgantem:tenuicer vero lasuigata minus cxpurgantemraut diureticam tantufacuicarc obtineant. Quod autem hoc minime contingat in. plarrisq; expurgantibus medicamerisjimmd in nullo cx malignis ac valenter expurgatibus: nulli non conflabit, fi fingula ip forum valide expurgantium mcdicamcntoru percurramus, primo enim colocynthidem melius ac innocctius expurgadi caufamollifsim.e terere ab omnibus medicis iubemur,nemo autem ea quauis tcnuifsime Ixuigata vrinas mouere hactenus annotauit, Elleborus vero tantum abefl vt crafsiu^tritus magis expurget quam tenuiter lxuigatus,quod contrariu omnino ab antiquis au&oribus ohfcruatum rcpcriatur,nepe, quo tenuius tritu fuerit eo validius expurgare. Idq; Xeirj *Aetius prudenter infinuat exbibes de eius ramentis ad furfuru magnitudine concifis dracli mas duas &c femis, de puluilo vero eiufdem drachmamtantu vnam &obolos duos.Idem bquoq; ex bPaulo colligitur qui ellebori radices Libj.ctp. io. ad fefami magnitudine diffedlas in potu exhibct,na intenuifsimuredadlx polline viriueffi-, cacia LIBER SECVNDVS. 31 cacia fhagulationes parere admoner.Delathyride fimiliccr tnanifcftc coftat ex eode 3Paulo * •• . .X/i. cius grana ejuo tenuius contrita propinentur,- eo valentius purgare.Ita enim de his feribirdathyridesbilem purgant ficut veratra et fcamo niu. offerentur igitur feptem octouc et vfq; ad quindecim, Robuftisfane &qui liberaliori indigent purgatione maducari pratcipe:imbecillioribusSonalo prteditis ftomacho integras ipfas deuorare. de fcamonio quoq; nemo vfqua ^ animaduertitneq;expcrimeco vnquam coper- Antonimmufuia meii expurgantem eius facultate cx tenui \xai cxm-Pil-W-&- :11.v. 'r 'r.i omnes mtus pm» gatione diuretica reddi.mimo iple Pharmacores f,Mifimos fo> poeoruduxNicolausin piliulis linequibusprarrciitorf: crde cipit bene tritu &cu fucco feniculi per panum exprefsu admifccri. Turbicetia Ltuifsrsne tc-in putuere fubtiiijn* riit bmulti in copo(!tionibus,&:':Serapio illud m:l nd,£end*" .tYerndtusquoqtteli. jn magnis antidotis \qualia iunt qux rermeta-^mrt/,, 7,indi& tione perfecta rccipiunt)tenuifsime terendum fimeo turpetbunt tradit, Sc fimiliter vbicuqj vifeida pituita pm-^^etritmia gareoporteat.neq; id vc inepte di£tu ineorec darguitur :fed ratio caufave qua ille cius effedus attulit improbaturiquddjnimiruj tenuius tritu pituitae adhsrcat.Qjabd aut code loco di xerit, quod fi exhibedu ciTct in medicinis laxatiuisjcribretnr cu cribro raro,vc fit in eo aliqua groiis Cap.«8l. b ap.joj- C C4p. 201. HISPAL. PHARM. RECOG. grofities nc adhaereat villis ftomachi: huiufmodi erratum inphcrisq; omnibus valentius expurgantibus medicamentis (vt iam aduertimus) notabitur, Ita enim de colocynthide adixerat,quod non inultum teratur, ne adhaereat intefiinis 6c vlceret ea ;&de bfcammonio quod non debet multum teri ne adhaereat ftomacho& noceat ei multum. Nec vero ille in hoc deceptus effquod ixuifsime trita catharti ca medicameta minus expurgare exiftimarct. quin potius quod ita magis iuxta eius fententiatn expurgarent, aperte exijs colligitur quae ipfe de caloe fcripfit,quod ("nimirum) fifubtiliterteraturadhterer.villisJdoinachi,Sc hoc mo do plus purgat. Porro verum hoc eile in vniucr ftim,awion folum de medicamentis .praefatis, fed &de quibuslibet alijs valenter expurgantibus ftatui po(Tc,nQn modo cx fubtili eorum lac uigationevimfuamper ahium purgandi non amittere,fed eo magis aut faltem violentias ex purgatura quo tenuius trita fuerint ,ratione ipfa conuinci videtur, quippequum vt facilius eft implexi potu quam cibo,fic quanto tenuius Iaeuigata aut etiam liquidiora fuerint medicamenta,tanto melius ac perfedtius (vt loqui lo- IcntJ' aduenfur,cteleriusq; in corpus rapientur, & LIBER SECVNDVS. 33 &latius fcfe diffundent ,anguftosq; partium meatus penetrabunt:quas ita citius quidem ac vehementius afficie.nt.vndc fi hoc modo lacuigaca propinentur fola expurgatia maligna,magis quidem eorum vaporibus atq; etiam aliqua ta tenuioris eorum fubftantia: portione patres principes ferientur ac vellicabuntur :euenietq; vt ex maiori horum impetu &efficientia cum mularius fucci allidantur ac trahitur, maiorq; inde, aut fi in aliquibus non maior, violentior falcem ex nimia eorum comotione, confequaturpurgatio. vndenon iniuria fufpedum efie debet quod Ioubertus in fua Pharmaceutice , communi Pharmacopolarum ac vulgariu medicorum errore ductus,fcrip&j trituram craffiorem omnibus fere catharticis convenire, quippequum tardius meant veherr.etius agat. Atque fapientius ille quidem alib. fuornm paub. 1. parti. 1. radoxorum dixerat,tenuiorem trituram multum conferre ad adionem medicamentorum tum faciliorem tum euidentiorem. Minus veb ro ferendum quod Ferdinandus bMena dixit,1,1 i“V comnmt.in \.rr nrGihlib. duos quibus quod quanto mmaiores partes effractum fue- a-qumd0purg. 0- rit purgans medicametum, tanto felicius tra-porf. flionem fuam in ventriculum perficiet :dummodo non praepediat quam vocant aduatiQ- Inem. a UcxMine pii. lia; quibus. b Li. 4. m:th.c,iq. clAbJcmsdic.Vft.ct timacm-iAiri, 5. d lnftiscom.i-Diofc. /i.4-c. iefumosiio. lldimeiic, cfyof. I-JISPAL. PH’ARM. RECOG- nem.At verius quidem dixerat aAntonius mufa,de Pharmacopocorum dubio prudenter ftaruens,an fcammonium pillulis ingredi debeat in tcnuifsimum puluerem vel in craflum reda- £tum: Qu,bd fiquis fcammonium in puluerem reda£lu,& nulli compolicioni miftum ,fed vel ex vino vel iurc infumeret, grauia forte fyrnptornata pateretur. At cum in pillulas conforma tur, multa commifla habet, &in tota compoficione no cftamplius puluis,fed cratsius quoddamcorpus. Arcum verriculi calore eliquatur, in puluerem non educitur, fed in fubilantiam quadam liquidam. At^[; ita do&ifsimus medicus bIoanncs Ferneiius aiferere non dubitauit pillularum drachmam vnam liquore folutam non nqiqus purgaturam quam duriorum duas* 8ccAndernacus quidemiuis (criptis caue.t ,ne fcammonium ex iure aliquo aut in catapotia redadtucumiufculis pratbeatur. Sic enim perniciem potius quam fanitatem ad ferre folet; Quod ille ex “Amato accepiflc videtur, qui fcammonium aut pillulas iuribus eliquatas in in potu exhiberi magnis obfccrationibus vetat. Qjippequum inde multis mors fubfequatur.idqjno modo experimeto coprobare,fed et eActuarij auctoritate «onfirmare nititur ,qui .”in. LIBER SECVNDVS. 34 in hunc modufcripferatdcammoniu vero non ccnfeoiuribus inferendum ,quod experientia compertum eft,id cum iplis cociliari non poffe, In quo tamen aduertendum videtur no eiTc Adtuarij mentem fcammonium in aliquo humore exceptum nunquam (impliciter propina dum e(Ie :cum ipfe aantea vbi de fcammonio fcorfim egiflet, ita feriberet: datur per fe ex meile vel ptifante cremore.,quibus clam volumus hanc potionem prxberc :fed illud catum voluiffc.qubd in iuribus.3quoru illic meminit, exceptura non aflumerctur,quoniam cum illis minime conciliari comperilset. attamen vtcumq; explicetur Actuarius, ex Fernelij quidc, &c aliorum quos citauimusdentetia manifeftu fit fcammonium per feliquore aliquo exceptu vel folutu magis quidem aut faltem violentius purgacurum,quam in catapotijs exhibitum, id quod etiam vnumquemcj; periculum facietem experientia ipfa comprobaturum cum praefatis audtoribus arbitramur, quod vero de reliquis valenter expurgantibus fit idem fen - tiendum :vt ratione eadem conuincitur, ita experimento quoque perinde ac in fcammonio euenturum minime dubitamus. Quod fi aliquis contra Fernelij &aliorum I2, doftfsi- a Eodem libro» HISPAL. PHARM. RECOG- vetuftior, cuius perfonam induit apud Pii arma copocos Salernitanus Nicolaus,in proc-mio fui ancidotarij ita feribens :pulueris autem cribra tio duobus modis fieri debetnam in clccfiarijs fubtilifsime cribari debet :in alijs vero medicinis crafsius, maxime in laxatiuis. vnde in hoc faltem culpa fe excufare noftri Pharmacopcei nequeunt, quod contra fui Nicolai oraculum in elcchirijsmedicamcnta expurgantia craflo modo terant. Qjiod vero fmiliter fintfubtiliter terendi pulueres in fecundo compofitorumgenere,qua:Iicet vere rnifta dici nequeant, aliquam tamen fevmentationem fufci - 'piunr, vtpillula:, fi eiufmodi compofitioncs in grediantur expurgantia aliqua medicamenta ex malignis ac valide purgantibus ,inde etiam cuincitur,quod ex latui trituratione iuxta eiu-s teraumfeopum aMcfue commendatum, malitia expurgantium haud parum fubducitur ac aboletur. Deinde vt illorum malitia aliorum fibi adiumftorum freno compefcatur, Nccefifarium omnino cft, vt omnes eorum particula: cum aliorum particulis quam minurifsimc fieri pofsicdiuifis,feinuicDm cotingant (periti* de ac dixi necciTariu dTe in vera miftionejvt co tum malefica vis abenigniorum mifcella ac con- LIBER. SECVNDVS. 38 confortio comprimatur,&promptius in agendo ac patiendo cu&a vcluti fermentetur. Qui enim qusefo in fcammonio vel turbit ,quod in pillulis poft earucopofitionis anna maior milio aut fefamo repentur tale omnino quale (eruatur in pixidc,correCtio aliqua aut reprefio eo ru maligna: facultatis fperari poterit, quum vt hoc fieri pofsit, oporteat omnia fibi ad ipforu malitiam copefcenda comifta eo vfq; permifceiiaccofundi,du exmutua eoru qualitatum adionc fubftantiaru quatda fit aequabilitas & aequabilis ornniu vnitas. veru enim vero quam quam expurgantia illa maligna pillulas ingredietia corrcdtaanteafuifset, vt fifcamoniu in cytonio malo codu prius eiletme tue quidem craila illa tritura qux inter pulueru terminos cotinetur eis couenirct.tantu abeft,vt mollrofailla expurgantiu medicamctoru cotufio ano ftris Pharmacopoeis in pillulis vficata ferri vlio modo pofsit. Quis enim ex eiufmodi tritura eam no pertimefcct in medicamentis purgadis anomaliam,quam Hippocrates &Galenus Ca ne peius &AngucCvti dicitur) vitandam femper docuerunt, Deinde iiifijjillularuxnafla.pro lingulis dofibus conficiatur, quo ingenio aut arxe cofequi poterit, quin in vna dofipluximUj K2. in HISPAL. PHARM. RECOG. in alia vero parum aut nihil validi expurgantis ingrediatur. Quod quatum incommodum fit nemo non videt.Atq; idcirco medicamenta talia.fi non tenuifsime /xuigata ,faltem adeo tenuiter trita efle oportebit, vt xqualiter omnia commi/ceri polsint,nec in vna dofi pius re periatur ex aliquo praefatorum valide expurgantium quam in alia. Eiufmodi autem trituram non modoinfcamoniocorre&ojfed &in non corre£to,ac alijs etiam valide expurgantibus concedimus, ne nimium morofi nonullis viris dotStis hoc ita decernentibus videamur. Quod fi pillulx aut alia quxcunq; fecundi generis compofica medicamenta, qux ad expurgandum in forma folida folent exhiberi,ex benignioribus finteompofita medicamentis citramaligni alicuius medicamenti mifturam: tunc quidem qux inter ea adeo tenui ac fupcrfi ciaria fint praedita fubftantia,vt ex nimia tritura eorum vires exolui ac difsipari pofle timeamus,hac tantum ratione non ede lubtiliter lceuiganda ccnfcrctnmon autem ea qux vulgo di ci foletjVt ex maiori in ventriculo mora felicior fuccedat purgatio. Quippe forma folida qua exhibentur talia pharmaca vicem cralsifsi jm triturat gerinmaiofe cx hoc modo exhibito LIBER SECVNDVS. 3i> bito medicamento mora inftomacho fperari poteffquam fi crafle tritum Sciure aliquo exceptum in potu propinetur.Atq; ita aperte coa ftat nihil omnino in huiufmodi medicamentis compoiicis impedire tenuifsimam trituram eo rumquathaud omnino fuperficiariam fortita fincfubftanriarmtenuem vero eorum quorum fubftantia adeo latuifsimam trituram non fufti neac.Irnmb etiam vel in his maxime procurari debere, vc quantum eorum fubfiantite natura permittat, tenuior fit tritura, vt melius quoad id fieri pofsit omnia fimul mifceantur, atq; ita eam fermentationem confcqui valeant quam ipfius compofitionis modus fufeipere queat. Cui etiam adde Galeni au&oritatem ,cui vni contra omnium aliter fentientium turbam abunde fatis ponderis cile debet.Is enim in fuis. de 3compofic.Phar.lib.vbi catapotiorum Se fimiliurn compofitionum meminit,ficca omnia ex quibus componutur tenuiter laruigare maciat- At enim fi medicamenta componenda in puluerum forma feruanda fine, quale efle dixi tertium ccmipofitorum medicamentorum genus: tunc omnia crafsiufcule terenda exiitimarem ,vbi ad ventriculi aut partium ci vicinaru curandos aliquos affebtus eade exhibere opus fuerit: Vtlib. 7.de comp: Phurm.fcc.lo.c.^.tn catapotio cocoCiorio cx libris Pmgcnis ad tufiim O' defhlU tione,pr<capies res eius copofitionis fic* eas Mdyas, i.Uuigi tas excipere ,C7m catapotio alio ad oitt netufiim CTfluxio* nem cr abfccfius in* ternos cx Apollonio, 'abi ficca quoq; Aoa, quodfimiliter Leni* gata jtgnificjt9aqiuc excipere mbet, Qui bus mlocis,vf CT iit alijs multis Unus cor nar, AeaVf CT minus, quidem pro* prie (vt iam aducr* iimus)vertit trita* HISPAL. PHARM. REGOG. fuerit :quoniam hoc modo trita maiorem in ventriculo moram facientia felicius ac plenius adtiones fuas abfoluent :vt ediuerfo (i affectus curandus fuerit in aliquo ex remotioribus aventriculo mebris,tenuius ctuntiuxta Gale- ni prateeptum Ixuiganda. Demum fi ex valcntioribus illis ac malignioribus catharticis aliquod folumperfeinpulueresffcdaCtum propi nare coucniat, crafsius quidem tritu exhibendum cenfetem :ncc modo id crafsc tritum,fed informa folidiori comodius multo exhibebitur. Ita enim &innocentius purgabit, Sc maiorem mora in ventriculo faciens aremotioribus partibus fuccos expurgandos trahet. Na quem admodum copofita medicamenta in pillularu aut alij/olida Forma exhibita ob maiore quam faciunt in ventriculo moram ex remotioribus corporis partibus fuccos trahent,quam fi liqui diori alia forma fine affumpta :ita eadem fimiliter ratione maligna expurgantia fimplicia quia quo crafsius fuerint trita eo maiore in ven triculo moram contrahent, ipfius quidc morx ratione eremotioribus partibus humores elicient. Quaquam alioqui no tanta copia eos tra hentatq; euacuabunqquam fi eadem tenuius cotrita exhiberentur, vt enim antea ame.oft.cfura LIBER S.ECVNDVS. 4e> fum efir.ciufmodi valenter cxpurgatia medicamenta efficacius quidem trahunt &cuacuant tenuiter comminuta quam cralsius tufa aut integra deuorata, Nec vero alicui diflonum aut aratione alienum videatur, quod liuiufmodi medicamenta in (olidiori forma vel crafsiori trituratione exhibita aremotioribus partibus, fed minus, trahant &cuacucnt humores, quam fi liquidiori propinentur forma,vel tenuius Jxuigata: Quum fere idem in igne eaeniac, qui panes quos moderatus exiftens in furno exadte tam interius quam exterius concoquit :nimium contra' aceenfus } illos inflamans ,exterius adurit ,interius vero per coquit :&fimiliter carnium in veru externas quidem partes cxurit,intimas au*4«Q'Ur das relinquit.Quoniam itaq; medicamentfi va leter expurgas tenuiter tritu atq; in iure aliq uo dilutum melius ventriculi calore elaboratur, quam folidiori forma deuoratu, &iccirco magisad fuas opere exprimendas facultates fufeitatur ac promouetur,& pcrfediiusfvt dicifo- Jet) adfuatLinfqjs quide integris viribus potentius reddi tu,taquamfo lutis habenis, tum fu bftantia cius tenui iu corpus peruadete, tum vaporibus largius ex ventriculo trafmifsis,bumarc& HISPAL. PHARM. RECOG. res eundos valenter ad ipfum ventriculum ac inteftina conuehit,&partes circumuicinas vellicans humores quofcunq; obuios confertim dcturbat,fimulq;cu illis educitur, an teaquam ad remotiora permanare poisit. quippequum liquidius exiftens,facilius ii natura,eius violentiam ac furorem auerfata,fuccifque ab eo attra dis irritata,cum ijfdemperaluum detruditur. Atq; hoc fane modo &cum hifce ame praefinitis limitibus ac cautiuculis intelligendos credo omnes bonos audores,quicunq; expurgantia Pharmaca craffo modo trita exhibenda fcripfc runt.& Siluium quum fcammonium in catapotijs e(Te crafsius terendum praecipit,vel amice interpretandum, vtin multis alijs fuis (criptis Hj^rpretari oportuerit: vel eius opinionem vti falfam ac rationi &dodiorum audoritatibus repugnantem rejicienda, qus tamen amice explicaripotcrit,fi dicamus per crafsius intelligere minus fubtile,quam in reliquis compofitionibus :vel fi fcammonium in ipfis catapotijs e(fet in fucco aliquo foluendum,vc fit in pillulis fine quibus &de fumaria :aut cu ipfum fcamonium eft incoquendum,vti fefe interpre tacus e(f ipfe in ijs qua: antea ex illo citaui.Quo ctia modo intelligic Ioubertus in fua Pharmac. \ m LIBER SECVNDVS. 4r in annotatioa.in cl!e<5t. efucco rofar. Nico, ica inquiens:porro crafsiufcule tritum efle volunt fcammonium. quod admitto fi fuerit coquendum, auc calidifsimo fyrupo permiiccndum, quo diifoluaturexade. alias tenuifsimepuluerari debet, vtexadiuspcrmifceatur. nec laeuigatio exa&a nocet,vbi coftioncm ferre no debet. Quienim feribunt hoc craiTomodo teri debere, fupponunt efle coquendum cytonio malo,vel aliter. Sed qui hanc opinionem tueri ftudent,rurfus mihi obijcient,tu ex Mcfue tum ex aliorum dodifsimorum medicorum fenten tia,non omnia medicamenta vniformiter texenda :fcd quae ex illis vim infubftantia tenui ac fuperficiaria fitam fortiuntur,crafsiuscuIe et minus accurate terenda eile: vt flores ^aromata, quorum nimis attenuatorum vis facile difperditur: quae autem vim &facultatem in fubftautia craffa pofitam obtinent, tenuifsimc &in exquifitumlaeuorem terenda, atq; ex expurgantibus medicamentis nonnulla vim fuperficiariam habere, quae magna trituram minime ferant :ex quibus vnum efl: fcamonium, cuius prtecipuecaufa quaeftio haec orta eft. Na de illo feribens aMefues,ita ait :&ipium de tri turatione modicum fuftinet qua propter Lopor- a Cdp.proprh deJ'ca monti. In canonibus ucrfdlibus. citpit. d: p-iturd, t li&.J.tr.i.cip.j. HISPAL. PHARM. RECOG. oportet vt in eius contritione non nimium in- {iftarur. Et de tritura in vniuerfum agens, ita bfcribit ifuntquxdam quorum virtus cito tollitur :vt funt debilis texturx :&buiufmodi no multa indigent trituratione: (icut fcammonia Antiochena bona, verum ingrofla expedit vt plus in triturando infiftas. omnia enim quanto plus vel minus funt gro/Ia vel fubtilia,tato plus vel minus opera triturationis indiget.Similiter aute Auicena multa fcammonij tritura videtur damnare, ita bfcribens :&c ex medicinis funt quxda quarum virtus propter contritione deftruitur,ficut fcamonia. Quare oportet vtvltima facilitate conteratur,ne ex contritione cali ditas eam confequatur,corrumpens cius virtutema.Prxtcrca,quum non modo iuxta Mcfux, fed& iuxta Galeni prxeeptum, nobis quoq; receptum ,in illo de diofpolitico exemplo ,ca medicamenta qux in corpus altius penetrare ftudeamus ,in tcnuifsimum pollinem terere oporteat: contra vero negligentius qux moram in ventriculo autei vicinioribus partibus facere velimus: Atq; ex expurgantibus medicamentis quxdam etiam fint qux ex nimia Ixuigatione expurgandi facultatem ,quam craffiufcule trita pofsidcbanc, amittant, aliamqj notiam LIBER SECVNDVS. 42 nouam per vrinas moucndi acquirant ;vt in Rhabarbaro concefsi :Quo nam patfco ego hic omnia tenuifsime terenda efTe contendo ;Pro quibus obiedionibus difloluendis ,animaduertendum cft, quod alij etiam ante me tradidere ,duos efle terendi medicamenta modos :alterum quo medicamenta aliqua valido piftilli i£tu tundi oporteat, alia vero quee clementer friare conucniat du- <fto per mortarium molliter piftillo .Alterum, quo rurfus alia medicamenta diutius ,vc pote,trituram Iogam fuftinentia :alia vero parum diu ,vt pote eam breuem exigentia, teri oporteat. Animaduertendum etiam quod ex mcdicametis aliafunt quae vt in fubtilifsimum puluerem comminui pofsint ,tum valenter tum diutius teri ex poftulant :alia contra, qure nec longiorem ,nce validam trituram fuftinentia ,parum diu ac clementer friare expediat ,etiam fi in tcnuifsimum pollinctu redigenda forent. Aliaqux longiufculam trituram fuftinentia, validum tamen piftilli iiftum non ferunt :&ediucrfo alia qua: piftilli iflum ferentia, longam tamen tritura: moram minime fuftineant. Quamquam vero medicamenta ca qux validam &longiorem L1tritu- HISPAL. PHARM. RECOG- rum genere fine qute fermetationem aliquam tametfi non perfectam admittant ,fimilicer omnia tenuifsime terenda: pratter ca qua: fubftantiam adeo tenue ac exolubilem obtinuerint vt tantam triturationem citra fuarum virium iaCturain fuftincre nequeant :htec enim hauditala:uifsime,nifiquantum eorum iubflantia: natura permittat,erunt tenuiter terenda,Expurgantia quoqjhorum compofitionem ingredienda poterunt fimiliter haud omnino exquifite laruigari. Sin nulla omnino fermentatio in cis fperari pofsit,cuiufmodifunt pulue res :tunc habita ratione loci aut partis affcCte, iuxta Galeni prateeptum, ad ftomachi affedus crafsius,ad alios vero eo tenuius quo logius ab ftomacho diftiterint, erunt ipfi pulucres terendi.'C^uaquam vbi in illis expurgatia aliqua fuerint ,de quibus hic potifsimum agitur, fi benigna illa fine nihil omnino incomodabis fi iuxta Galeni mentem etiam ad ftomachi affeCtus tenuius terantur: nifi in quibus ob facultatem diureticam,quam fimul cum folutiua obtimic rint,timeatur,ne humor per vtinam vias deducatur.VtinRhabarbaro. Hxc enim crafsiufcule teri oportebit. Similiter fi exputgantia ipfa maligna fuerint >ex quorum violentia» immo- LIBER SECVND VS. 46' immodica expurgatio timeatur ,crafsius e*- rutu terenda inpulucre vna tantum dofi exhibendo: inpulucre autem pluribus dofibus propinando ,ea inter crallum &tenue mediocritate erunt terenda, vt aequaliter omnia mifccri pofsinc, neque plus exeis in vna doli quam in alia reperiri pofsit. Neque aliquid ab hoc praecepto deterrere nos debet formido illa aPharmacopolis iam diu concepta, quod ea quae funt tenui ac fuperficiaria vel facile inflammabili fubftantia praedita medicamenta, fubtilifsimc trica prompte difflentur &euanefeant ac vim amittant. Quum id' arte prasueniri pofsit :dummodo eam Pharmacopola ,vt teneturj exercere ,ac libi tradita prateepta omnia ad huiufmodi in - commoda vitanda ,obferuare lludeatT" Neque vero ad hoc tantum, fed ad ipfum tritura: opus peragendum ,quamplurima extant praecepta. Qualia funt in Rhabarbari tritura amygdalam aliquam aut cucurbita: femen prius in mortario tundi :(picam,galangam,calamum aromaticum,cubcbas, caliam, fchenatum,alarum,dictamnum, fcammonium, vt & aloem,colocynchidem, euphorbium, turbith, elleborum}&:efula.tn,ac alia multa tam tenuis Miquam HISPAL. PHARM. RECO;G. quam mediocris &craflce fubftanciar,oIei rofacei guttula vna vel altera, commodifsime teri. Sic Ambram &mofcu vel aqua.rofacc albini, vel cum alijs fibiadiundfis pulueribus friari. Et fi militer camphoram vel liquore aliquo quod propoilto magis vfui fitfolui,vel cum pulueribus alijs quibus permifccripratcipitur comminui :vt Se caltoreum 8e /picam. Nc autem tenuior medicamenti fubftancia piftilli plaga aut motione emortario euoier,ae in auras .eua nefcat,autfaitetn vtid quam minimum fit, omni arte procurabit Pharmacopocus.Quam fanc artem diligentilsime exadrifsimeq; nobis aCritonis nomine tradidit Galenus “lib.de anlA.pnmoMpn'. cidotis. Sin vero in aliquo ex huiulmodi valen ter expurgantibus medicamentis -, in quibus maxime timetur eiufmodi difflatio ac exolutio,Pharmacopol£E ars aut diligentia non fuerit tanta ,quimaliqua .fu.b(lantia: aut virium ipfius medicamenti iabtura contingat :eam. parui faciendam cenlemus, prar viu atq; emolumento quod mollifsima tritura exadtas. medicamentorum miftioni affert :nimirum vt mut uoipfa vniantur.Qua etiam ratio nefimilicer Galeno parum eurx.fuit fi ex tenuifsima ttitura medicamentorum thcriacam ingredien- LIBER SECVNDVS. 47 clientium fubftantia: eorum tenuis pars aliqua difflueret. Adde quod in bifee valenter expurgantibus id quod diffluit ac. exhalatur,dumroo do perpaucum fit (yt eueniet ,nifi omnino iners ac negliges fit Pharmacopceus) quodam modo cotredionis vicem habet :fiquide cum eadem eorum tenuioris fubftantiae ac virium etiam aliquantula iadura,plurimum etiam ip« iorum violenta; ac effrenis facultatis infringitur :vtin fcammonio.turbic,colocynthide 5& fimilibus, tenuifsima tritura fit eorum malignitatis veluti frenum &quaedam caftigatio. Atque fi hoc malitiei medicamentorum frenum aliquantula eorum fubftantiae ac virium iadura non ferunt Pharmacopoai ;curfcamonij caftigationem recipiunt ,qurc fit ex eius in citonio coctura. Quum manifcftifsirmimjit hoc modo corredu multo minus expurgare. Adde quod quantulumcuq; effet darnnu illud, leuifsitno tamen impendio ,conuenienti nimirum dofis medicameti ipfius additiuncula, farciri poflet.Quid enim qutefo intererit ,fi ex maffa pillularum ^cuius iufta idoneaque humori propofito expurgando quantitas effet drachma vna, pondere drachma: vnius &granorum quinqj aut dece tibi exhibeatur? nonne M3mul- HISPAL. PHARM. REGOG. mulro pias ex compofitorum dofibus apud audtores pradcriptis imminuere hadtenus medici omnes quicumq; eas Hifpanorum Pharmacopolariun drachmis expenfas propinabat; quas ijs qu,x Romanis ,Grascis ,latinisq; omnibus, atcj; adeo Arabibus auctoribus vfurpabancur,dimidio fere fcripculo leniores e(Fc iam deprehendimus &conuicimus. Ex quo fit vt quamquam ipfis medicamentorum dofibus nihil deinceps addatur vitra pondus id quod eisaudorcsprtefcripfere ,fiiuxta vulgaris noftri marci pondera determinentur (vt determinanda ac ponderanda omnia eflc medicamenta abunde oftcndiffc vidcmur)multd quidem maioris momenti erit quod in eiufmodi ponderum variatione vfurpatis hadtenus dofibus accrelcet, quam quod ex fcammonij aut alicuius alterius eiufmodi fimplicis medicamenti exquifitifsima lttuigatione in medicamentorum compoficorum viribus deteri imminuiq; pofsit.At^; haec de medicamentorum expurgantium tritura differenda ccn- ' febam. * Liber LIBER TERTIVS DE ME- dieamentorumcopofitorum examine. DE Sr\V9 0Q(JPM JNI- madiierfione. Cop. i. VVM noftri inftituti non fit, vtiam praefati fumuSjPliarniaco pcciam hic integra tradere, nili viam tantum ad eafubflernere, errores ejuibus in hac Pharmacopoiioru recognitione irretitos efle Pharmacopolas noBros comperimus animaduercentes :Explofis. duobus illis qui Pbarmacopoeos omnes non folii huius duitatis;, fed &vniucrfe Hilpanix male habebatireliquum ia eri tvt ad particulares, 6e in fmgulis copofitis in officinis noftris afleruari Politis comiflbs,defcendamus, Neq; vero omnes percurremus,fatius efleiudicates in multis coniuere,quam omnia ad viuu refecates fimul cum zizania 'triticu eradicare. Netpetia cofilium hicnoftmeftcopofitiones ipfas in trutina reuocare,atq; earum deferiptio nes ita reformare,vt(quod in multis optiseficducimus) interdia aliquid in cis immutare audeamus (quu tamc id maxime nobis inanimo HISPAL. PHARM. RECOG. fit facere in noftra Pharmacopocia nunquam facis laudantes Fernelij in hoc iudicium ac libertatem) fedipfas fingulorum medicamentorum deferiptiones religiofe tradantes, vbi dumtaxat librariorum forte incerpretumvc culpa errata aliqua in eis deprehenderimus, ab alijs etiam annotata,afuorum audorum mente minime quoad fieri poisit deuiantes, emendare conabimur :&quod in eis obfcurum, vel anoftris Pharmacopoeis finiifire intelle^dum videbitur, exponemus. Quae per ipforu clafles aliorum more examinantes, afyrupis qui primo fefe oiferunt exordiemur.Illud vero de eis in vniuerfum aniinadiierfione maxime dignu cenfemus, quod in omnibus officinis eos palalam morborum auxilio paratos idqueneq; in fcitia ,neq; auaritia noftrorum Pharmacopoeorumfadii. Caufan tur enim omnes Hifpalenfium aegrorum delicias, qui vfquc adeo lunt delicati ,vt nifi fiyrupus vilui &guftui fit gratus,&nihil praeter fiaccharum depuratum referat, eum guftare non folum rccufient, fied hac vna ratione quod fyrupusfiapiat herbarum fiuccos aut aliquid aliud quo conftet,damnent Pharmacopolam illum, &eo relido alium quaerant :eumq; magnis enco- to^gtius qc ortendimus: LIBER. TERTIVS. 40 encomijs extollant qui gratiora paret medicamenta: nihil prorfus de eorum vtilitate, nifi de guftu tantum curantes. Quanquam autem po pulus iple taminlignium medicorum, quales liate ciuitas alit, admonitionibus, breui vt fpcramus, refipifeens, quae vere laude digna fuerint laudabit: nihilominus noftros Pharmacopoeos exortamur ne deinceps tempus in populari auraxaptanda potius quam in arte probe perdifcenda ac exercenda infumant :atq; fyrupos omnes exarte parantes nihil eorum qua: in illorum deferiptionibus continentur praetermittant ,fiue infipidos fiue amaros liue etiam horridos guftuj foturos intelligant. Quoniam vero ferapia permulta,vt &complures alitu co politorum medicamentorum fpecies ex decqftionibus parantur :nobis quidem primo propolitum foit de ipfis decoctionibus latius agere ,.mulcaq; in eis animaduertere, qua: anullo alio idoceri' exiftimabamus .Quorum prsedpuum illud erat quod ,in multiplicatione aut diminutione. lingularum decoCtionum nemo vfquam quonam paCto in eis fervari deberet proportio vere exponeret. Sed cum in libellu poliea incidilscm quendam Hifpanica lingua aqupdaLudo.ufoo de Ouiedo Matritcnli Phar ...... Nma- HISPAL. PHARM. RECOG. macopoeo confcriptum: in quo vere quidem dc ip fis proportionibus in decoctionibus obferuandis tradebatur: fenrentiam noftram dc his latius diferendi mutare ,au&oremq; illum, viru (ane in fua arte fatis peri tum, noftris Pharmacopceis commendare conftituimus,' vt iuxtaeius prxfcripca omnes fuas dccodtionesparcnr. Vtq;manifc(leintelligant veram eam effe proportionum in dcco&ionibus feruandara dodtrinam quam vir ille infequitur, vtnimiru in omni decodtionc minori aut maiori copia a Pharmacopceo quam afuo auctore parada ,ca iugiter liquoris quantitas fit inijcienda ,equaxqualis inter coquendum abfumstur quatitas ciquam in fua decoctione confummi auCtor prappcrit ,&prxterea expetita iurisdeco&i quantitas fuperfit :Nosid fequeci exemplo exponemus. Sit propofita aliqua decodtioab aliquo auctore „in qua libra: dux radicu in libris octo aqux ad dimidias coquantur, cuius tantu' dimidium libeat coficerc .Hoc Pharmacopcei omnes iuxtafuum vulgatum more itafaciunt, vt libra vna radicum in libris quatuor aqux incoquatur ad dimidias .At(j; hoc modo feruata cflfe credunt proportionem prxfatx integrae decoctionis ad eius dimidium .in quo tamen non LIBER SECYNDVS. 50 non parum faluntur. Cum proportio illa qua ipfi feruare credunt non modo no feruetur,ied ncq; feruari debeat. Qui enim dimidium alicu ius propofiti decocti coficere ftaruit, illud quidem in quantitate rancurn, non autem in facul tate aut viribus dimidiatum cfle vult: ita ut decoctum ipfum dimidiatum quod in libris dua» bus remanfit ,eadem omnino polleat facultate, qusein libris totidem iuris integri decocti continercrur. Vt autem hoc contingat, neceffarium eft vt eodem ignd tantundem temporis confummatur in dimidiata decoctione quantu in integra. Vnde etiam confequctur tantun de aqua: .confummi debere in dimidiata decoctione quantum in integra. Quoniam ita<j;in propofita hic integra decoctione libras quatuor aqtia: confumptas effe dicimus, in eiusautem dimidio duas ratum iuxta vulgatum Pharmacopolarum morem confummuntur (incoquutur.enim librre quatuor aqua: ad dimidias) manifcftu ia eft dimidiata ifta decoctione minime a:quali facultate pollere poffc qua propo fitaipfa integra decoctio, nifi multo minori. Ex quibus euidctifsimu fic ,quod liceteade pro portio quas fuerit integri decocti ad eius parte, fit feruanda in medicametis ipfam,integra co- Nx, ctio- HI SPAL. PHARM. RECOG. ^YR VPVMementha caufantur Pharmacopcci ob nimiam menthae Gccx &roCarum copiam, aut luccorum inopiam in cius compo (itione aMefue prarferiptorura, rite parari non polle. Vnde quidam fuccos augendos ,alij vero mentham Scrofas minuendas cenfcnt. At nos contra, vt alij etia do&i viri, nullis nec lier barum nec luccorum quantitatibus ex ijs quas in Mefure defetiptione continetur immutatis, illum cx arte in eum qui iequitur modum para xipofle ac debere cenlemus. Accipe fuccorum expurgatorum cydoniorum acido dulcium, cy doniorum dulciu, granatorum acido dulcium, granatorum acidorum ,&granatorum dulciu, ana libram vnam &dimidia .in his fuccis percalentibus immittantur foliorum nie thie non nimium»fed mediocriter, liceas, rupto lum aut cotuuforum ,vncire noucm .&macerentur horis duodecim fuper cineres calidos, vel in loco alio tepido. Deinde igni admota in vafe duplici leniter coquantur, vt (cmeltatum fcrueaat .protinus^; per telam lineam fortiter torquedo colentur. atq; iniureexpre/To adhuc calente macerentur rurfus horis viginti quaruor foliorum mentha: limilircr mediocriter ficcx autpa/fe, non autem arids,.&; modo pras LIBER TERTIYS. 54 diCto confractorum, slix vncix noucm: foliorum rotarum rubrarum ficcarum vncicc dua\ Poft haec,vt prius,eodem vafc duplici praidi&o coquatur lento igne ad medias .colentur cum esprefsione.cxprelfo adde facchari rubri libras duas, percoquantur in fyrupum .quiin fine aromatizetur cum drachmis duabus.galia: mufehata: ,ftilla titio rofarum liquore foluta:, &diligenter immitis. ihsraiv tru< Jbjynthij. -’• pRIOREMferapij de abfyntbio apud Ms* fuem deferiptionem ,qua: magis cil in vfu, nothis. quoque officinis commendamus :hac tamen animaduerfione vt in ea legendum fit, abfynthij libram femifem: quod &in antiquio ribusMefiice codicibus legitur, &aplsrisquc omnibus recipitur: non autem libras duas, vt recentiores habent codices :&vt abfynthiu fit poticum, quod vulgo dulce appellari folet ,& non aliud :vtq; mellis loco fubftituatur faccha Oztum HISPAL. PHARM, RECOG. rnm rubram :Quod in calidioribus regioni' bus,quaIishxcnofira eft, magis conucnic. mru ve tujiilagina. ^VM fyrupus dctufsilagine nulli certo auctori adferibatur, &varie in officinis paretur :nos fequentem eius deicriptioncm magis probamus: Accipe tufsilaginis recentis manipulos fex. capilli veneris manipulos duos, hyfo pi manipulum vnum. paflularum vnciasquatuor.glycyrrhizx vncias duas, maceretur omnia in libris octo aqua: per horas viginti quaruor. deinde coquatur dum ad quinque libras reddeant. colato iuriaddantur facchari rubri libri tres, mellis libra: dua:. et fiet fyr upus. in sr^pfos rite endiui* (sr cycborij compojitos. JNcompofitisfyrupisfijrnariasMefux, in tubi ieu endiuias Gentilis, &ecychorio Nicoli, tantam varietatem acconfufionem compcrimus, vt merito ab eorum vfu deterreri medicus LIBER TERTIVS. 55 cus debeat. Quoniam vero inffitutum noftru in hoc tractatu noncfl novas aliquas medicamentorum deicriptiones afferre: ei qui fimplicibus ferapijs ,qui ex ipfarum herbarum fuccis fieri folent, contentus non fit, confuleremus, vt ex omnibus praefatorum fyruporum qua: cir cumferuntur deferiptionibus, eas deligat quas Ioannes Fernelius in fua methodo affert. IN S?%VVVM i.E quinque radicibus. ^VMfyrupus ex quinque radicibus varie in officinis) incerto etiaau£tore parati foleat: confultius nobis vifum fuit, fequehtem noftris officinis prxfcribere .Accipe corticuro-EAfiicu apij hortenfis,fceniculi,pctrofelini, rufci,& afparagianavnciasquatuor. corticum radicum capparis &eryngij ana vncias duas, feminum anifi ,fcenicu!i, &petrofeIini, ana vnciam lemis, coquantur fecundu artem in libris decetn aqua:, donec ad fex libras redigantur .tunc demittantur ab igne donec tepuerit decodtum. fricentur manibus,&colentur, colatura: addedaefaccari rubri librre quinq;. etfietfvrupus. Pnetermifimus autem acetum,quod alij ad- O3jice- r HISPAL. PHARM. REGOG. jiccre hic folent ,quoniam mulieribus, pueris, -& alijs etia maxime aduerfari folcat .Et quod vbi aceto opus fuerit,facillimum fitfyrupi acetoii conuenientem portionem ei addere. IN SrfVUEX artemijia. J^ABORANTIBVS mendum fuprcfsione fxminis frequentius opitulari conueniet, Idquodfyrupo ex Arthemifia plerunque preftari folet .qui tame adeo varie &confufe defcribitur, vt opereprecium nos fadturoS exiftimemus ,(i illo prsetermifo hunc alium proponamus. Accipe artemifix manipulos duos, cor ticiinvadicum eringij, petrofelini,helcnij, Valeriana:, afparagi ,foeniculi ,ana vnciam dimidiam. radicurubix, pxonix, cyperi, ana quartam vncix. pulegij,origani,calaminthes, nepitx ,mcliflbphylli., fabinar, fampfuchi ,hyflopi, prafsij ,chamcdrios ,chamepityos ,pimpinel- Ix, hyperici, parthenij ,beronicx, centaurea* minoris, ana manipulum vnum.baccarumiuniperi, calami aromatici, feminis anifi ,petrofclini, apijhortenfiSjfccniculi, ocimi, dauci, rucx, nigellx, ana drachmas tres .contufa mace- LIBER TERTI VS. 56 cerentur horis vigintiquatuor in aqute libris decem. coquantur ad dimidias, tunc deponant tur ab igne, donec aqua tepuerit .fricentur ma nibus, &colentur, colaturae adde iacchari rubri libras quinque .percoquantur in fyrupurn: qui aromatizetur cinnamomi vncia vna,& fpicat dra chmis tribus. VE ELECT'J\10\VU AC pilularum examine. Cap 1. |N’ expurgantium compoftorum recognitio: Xne, quOrum aucioresScammonium in illis in. coqui mandabant ,non minorem ndfttnr.qm Pharmacopceorum errorem circa Scammonlj codtionem ,quam circa eiufdcm trituram offendimus .Nemo enim illorum eft, quifeammonium in compofitis medicamentis incoquere audeat ,licet' afuis au&oribus in cis. coqui praecipiatur. Sed femper poilrcmo loco illud admifeent in elebbarijs ,. nonnulli pofl-quam ab igne femota tepida adhuc extitcrint ,pleriquevero poftquam omnino infrixerint, in quo focordiamagis. quam ratione abdu- HISPAL. PHARM. RECOG. abducti afu oimperatore Mefite difcedere voluere :Siluij &alioru doctorum viroruaudtoricate territi ,qui eos erroris quem fcammonij coctio admittere nonnuriquam folet admone tes in maiorem nunquam illud incoquendierfrorem induxere .Ita enim fcripferat JSyluius: Lib. Vhamdc. i. rir Scammonium ucalorem lcntu in srumos coa O gulatur:quare fic vc interdum in vna dofi. alicu ius medicamenti plurimum fit fcammoninm, in alia minimum: ficfijintequale.eft medicamc btum.obidadfineinijcitur. Ioubertusquoq; cuifci.deatUr iAcm in fua bPharmacopceia fenfiffc videtur: ic,s-dum in compofitione electarij efiucco rofaru a Nicolao deferipta ita adnotat :Scammonium in fe facile coit &grumofum remanet :Atq; fi difloj^iatur, quiefeens aliquot dies fundum petitSc feparatur .At enim fi diligentius feripta horum ipforumauctorum expendantur, reperientur illi quidem nihil minus quam fcammo nij cocturam damnare: tatumq; velle Pharmacoposos admonere, ne quid erroris in cius coctione admitant :multaq; diligentia ac arte opusefTe, neingrumos vertatur. Quod enim Syluius fcamonij cocturam probet, iplc aperte teftatur, dicens parum ante citata verba: Scam monium fi crudum cftcrafsius tritum in media liber tertivs. 57 dia codlionc mifcednm.ee aalibi etiam inquit: Scamonium quoque crafsius-tcritur, fi coquedum eficum alijs. At Ioubertus Scammonium in elletlario efucco rofatum Nicolai non ineo cjnic :quia ipfc Nicolaus illud illic non coquit, atin prarfata' in illum annotatione moduquo exadte illud illic pcrmifccri debeat docet ,ftatimpoft verba fuperius a nobis citata ita praecipiens :Ergo fcorfim diflblucndum fucco rofarum ,cui bene permifeebitur. deinde fyrupum codium ad eiledtarij confidentiam illi feorfim affundere calidum oportet ,6c exadte mifceri .Atq; in iilis eiufdem clc clarijannotationibus, de Scammonij tritura agens, illud cra fiufcule teri concedit vbi fitincoquendum.fed in eledtario rofaceo Mefua; ,vt &in eledlanfo e pfyllio illud cum Mefue incoquit .et in fuis annotationibus in cledtario tofaceo Mclua: ,vbi in eius dcfcriptioneiubctMefues illum cum alijs incoqui, fic inquit: Ergo Scamonium fu fi inet squalem alijs decodlionem .An non vult finml coquendum ,tametfi omnia ?et certe Scammonium melius fic corrigitur. Neq; verum cft non pati illud codlionem: quum ea ratione pratparetur intra cytonium :Et Melues capite de Scamonio,id varie coquendo prtepa- Pret. HISPAL. PHARM. RECOG. rct,6c reddat innoxium. Sed quid opus cft alios ipfis Pharmacopcris audores quam ipintn Mcliiem cis oboculos ponere. Is enim vc rede aduercit loubertus,omnes fere Scammonij noxas eius coctione emendare docet ,capite proprio Scammonij fcribens:& dico quod decodio eft generalis prarparatio eius, auferens plura exeius nocumentis. Quin quod ip (e cxprefsis ver- bis illud incoquere praecipit in ipfis compofitionibus: vt in fuo eleCtario rofaceo ,&elcdario epfyllio. Quemadmodum autem in ipfius Scammonij tritura oftendimus, poflein Ixuiffirnum poliinem redigi ,&nihilominus inte - gris fuis viribus permanercuta &c in eius codio ne eunda ea incommoda, quar pratfati audores aduertunc arte praacaueri poterunt. Atque hanc arte asquius multo fuerit Pharmacopoeos edifcere &exercere (vt Scamoniuin omnibus compofitionibus, in quibus earum audorcs.illud coqui mandant incoquant )quam incommoda quae ob fuam negligcnria artisq; ignora* tionein eius codura accidunt, caufari, quomi* nus audorum praclcripta obferuentur. Poterit MocimlmfM au «mnon “uIt°fanc negotio id confequi ,fi liusUuigtri oporta Scarnoniuni incoquendum optimufemper e/i 'mgatur,idq; aminus acuratc trituprimo in parte 'fuf- LIBER TERTIVS. 58 fufficienti deco&i autfucci in quo incoquendu eft, antequam mcl aut faccharum ei injiciatur, exa&e difloluacur, tepido exiftenti ipfo iure aut etiam frigido .deinde reliquum decodtu aut fuccumexfaccharo aut meile ad fyrupime diocrem confiftentiaperco&um callidum fen< fim affundatur ipfi Scamonio difloluto in fuo vafc: probeq; exagitetur, vt Scammonium ipfum per totum ius aut fyrupum exadte commif ccatur. Pofteaque igni lento redditum fpatula jugiter agitatum leniter quantum opus fuerit decoquatur, quippe incenium ac vehementem ignem non fuftinet .Et hoc eft ,quod dixerat Mcfues :&oportet vt fiat eius dccodtio cum fa cilitate .impetuofitas enim in dccodtione addit ei malitiam. Atq; ita oftenfum fatis/clinquitur Scammonium recte ac ex ars“ te coqui pofle. IN ELECT Catbolicon. -p AMvaria eft electarij Catholici apud -* Pharmacopeorum feriptores deferiptio, Sc in officinis compofitio ,vt quam nos magis probamus hic referre cogamur :nempe Paquam- HISPAL. PHARM. RECOG. coquatur quoufq; ad ipfam mellis compagem reddear. et poftea cremor cafsis Sc tamarinda rum ,prius quampaucifsimo prasfati dccodi extradfus &feorfim feruatus,addatur. cum qui bus fimiliter percoquetur ad praefatam vfque mellis fpifsitudinem. &tandem femoto ab igne^ tepido cxiftenti.infperge fequentia in tenuem puluerem redada :Rhabarbari vnciam vnam drachmas tres :myrobalanorum citrearum, cepularum jindarum ,ana vnciam dimidiam: Belcricarum ,emblicarum, feminum fu maris ,ana drachmas tres: anifi fpicar nardi, ana drachmas duas .Permifceantur omnia probe, Jignea rudicula, continenter agitando. IN ELECrJ%\VU Diabh&nicon. TT> ESCRIPTIONEM Diaphsnici qua affert Mcfues,cum fequentibus animadver fionibus probamus. Primo vrdadtilifumanrur cx maturis folidiores Serecenriorcs :qui ex A- frica couehifolcnt: quidquid alij viri docti Me fue grscifare cogentes ,interpretentur vocem cheyron fuluum ,ac fi effer vox grarca LIBER TERTI VS. ** Cum potius per chcyron ,regionem feti oppidum intelligendum fit :ex quo dactilos, vt& tamavindos optimos, cenfebat Mefues adtiehi. Nam quod per dactilos cheyron, non pofsit ip fe inteiligere fuluos, quales funt immaturi, coftat ex eodem Mefue in eclegmate de pinis ,in quo accipiendos efle dactilos cheyron docet, cum enimeclegma hocteftcturipfc conferre ad tnfsim antiquam &fputum glutinofum & afthma, manifetiu cft minime ei conucnire da ctilos immaturos. Secundo quod, tametfi paru interfit dactilos ipfospoderare ante vclpoft maceratione ,(i ex arte vtrumq; fiat, &dactili pingues,vt oportet, &non cxficcati &carie co fccti, affumantur. Nihilominus 'cum Mefues ipfc, cuius deferiptione fequimur,exprefsis ver, bis videaturprxeipere poft macerationem efle ponderados: fatius efle ducimus cum fcqui. Po itremo cum varij varie mellis quantitatem in hoc electario determinent :quod eam Mefues hic non prasfiniat :nos eis potius fubfcribc mus, qui nec dactylorum nec amygdalarum caufa, qua: hoc electarium ingrediuntur, mellis pondus in co augendum minuendumve ccn fentrpenidia autem mellis vicem fuplere aiunt. Quoniam itaque reliqua, qua: hiepuluerum Q^i no- HISPAL, PHARM. RECOG- nomine ingrediuntur pendent drachmas feptuaginta duas,qux vnciasnouem confticuunt: hae aurem pro conucnientieleflarij confiflentia libras tres mellis exigunt: 1jex libris tribus fubducantur vnciafcx &drachmae dux, quod cft pondus penidiorum hic ingrediendum, relinquentur vnciaenouem &viginti,cum tribus vncix quadrantibus.. Vnde mellis quantitas Quiksfmt moh quas huiccledtario injicienda venit ,erit libratfj bmUi er pin> rum duarum cum dimidiafere. erit itaque hum,lm[Mmnein' l' as elc&arij defcriptio talis :Accipe carnis dab(Stilorum 8optimorum, maturorum, bmuncuiiT"!cfikrifex! datorum, contuforum, a.c in caceto per triduu furatorum. maceratorum ,&tandem cribro excretorum, vncias duodecim, cuna dimidia. Penidiorum hordeatorum recentiumvncias lex, drachmas duas. amygdsbar.um dulcium ,cuniculis cultro detradtis,. vncias tres drachmas fex .Comulis, fubadtis, &pcrmifljis omnibus, adde mellis op Titndiu, nimirum-, titxii delpumati libras duas &femiflem. dpauiiim tectu in <U(ly> him coquantur .ac deinde rcfrigefcenci rhedimubfmrnr. camento inlperge icquenria probe Jxmgata: uirbit optimi vncias quatuor ,drachmas tres:. Scammonij vnciam vnarn &femiflem :zinziberis, piperis longi, foliorum Rutx ficcorum, cinnamomi (hoc: cft cannei® optima) maeis, Jifr- Optimojioti.dcer.: rimo.. LIBER. TERTIVS. 63 ligni aloes, feminuanifi,foeniculi, Dauci/ ga- a langa: ,ana drachmas duas &fcmiUcm. per Hwow«f e*«k mifccantur omnia probe ,lignea fpatula continue &c diligenter commoliendo. mELECrA%ivu EX Tfyllio. A/j VLTI, quos minime damnamus jhoce- Jleftarium componuntex deferiptione Mo tagnanre. Quoniam vero apud noftrates Pharmacopocos defcriptio Melua:invfueft ,de ea hic tantum agemus. Ac primum quod hic animaduertendum ducimus ,eft circa Scammonium ,quod quamquam aMefue 1'i'i'c prarferibatur in pomo codfcum ,nos tamen id porkS crudum cum alijs viris dottis fubrogandum cenfemus quod.illud incoquendum hic cum alijs praecipiat audtor.deinde quod femina pfyl' lij integra Srnullo modo fradla maceranda hic funt. Quod vero nonnulli dubitant de Rhabar baro, vtrum illud vel potius trochifci ex Rhabarbaro ,fint in hac compofitione aMefue coi : locati, nos minime dubitamus,eum troehifcos de Rhabarbaro intelligere .At magis dubita- Q^3 mus, I I t Ojgm Dodonm credit c[Jc oxydcdn* thjin Gxktii, differc tcm ab oxyctcdiithx Diofcoridis3ctoxy<t cdntbo ipfim Gdf b HISPAL. PHARM P^ECOG. mus quid pro fpodio &berberi iu eorum tro - chileis, qui hanc etia copofitione fubeunt, (I: fubftituendum ,cum cis careamus ,In qua tamen dubitatione eis magis alTentimur, qui fpo dij loco in omnibus copofitionibus ore aflume dis rofas commendant, in medicamentis vero exterius admoucndis (fi ab Arabibus vel eoru ledlatoribus fuerint prxfcripta) ebur adultum fubftituunt :pro betberi autem no oxyacathx, vulgo didtxefpino dcmajuelo,nifi potius fruti cis acrifpini vocati frudum accipiunt, demum licet in Mefux codicibus legatur afari vncias quatuor: nos cum Brafauola ac alijs legen- * dumpotius credimus, drachmas quatuor. IN ELECTJttiJVM VE defucco rofarum. JhLECTARII de fucco rofarum in officinis vfitatifub nomine Nicolai, legitimus au dtoreft bNicolaus Alexandrinus vetuftior. a quo reliqui Nicolai illud tranfcripferc .cuius pirandi modum quem affere Ioubcrtusinfua Pharmacopoeia,qudd is nobis artem prx exteris LIBER TERTIVS. 64 ris obfcruare videatur ,hic fubjicerc non pigebit .quamquam in pondere Scamonij, in quo aNicolao recedere voluit, ei aftipulandum mi nime cenfcmus. Accipe fucci rofarum rubeam cx arte depurati libra vna vncias quatuor. in cu ius parua portione difloluaturfcorfim aScam- „• momj optimi vncia vna &fenus .reliquus autem fuccus, cum facharialbi libra vna 6c vncijs »fl/. quatuor, coquatur lento igne adconfiftentia cledtarij crafsiorem .tuncq; abigne femotum &calidum adhuc exi(lens,fenfira Scammonio feorfim infuo vafe diifoluto immittatur :ac fubinde agitentur quoufqjexadbepcrmifceantur .fub finem vero ,/tepido iam exiften ti infperge fequentia in tenuem puluerem redadta: trium fandalorum ana drachmas fex, rofarum,' rubrarum (loco fpodij )drachmas fex, caphtfl rae fcrupulum femis. ec commifccantur omnia probe. Caphuram inboc cle£tario,vt &in omnibus alijs medicamentis ore aflii mendis, 116 oin nino rejiciendam cenfcmus :vc nonnulli viri dofti volunt ,nos vera caphura carere putantes. Quod fi ita effer, libenter illis fu bic liberemus .Sed cum ipfifsima Arabum caphura ad nos ex ludia afportecur, non eft quod con- HISPAL. PHARM. RECOG. contra audorum ,quos fequi profitemur, men tem, eam in fuis deferiptionibus omittamus :eam (inquam) qua: ab India affeitur, rudis 8c ignem non experta, nec fublitnata. quoniam vero caphurat odor infellus maxime aliquibus ede folet ,ingratasq; reddic confediones ,aliorum odoratorum in eis fuaueolentiam eneruans ,dolim cius in medicamentis ore aflumendis minuere non recufauimns cum nonnullis viris dodis. Sed ita vt in cledtarijs dimidium ,inpulueribus vero quartam partem dofis eius inaudtorum deferiptionibus reperta: retineamus. QI 1K SENET) ICT AU. IVAMVIS nomine aufpicato videatur e- Jedariumhocfefecomendarc: Nos tamc de eius bono omine maxime dubitare cogunt tum formularum eius apudaudores varietas, tum etiam fimplicium hic ingrediendum di£- ficultas Scadulteratio .varietatem aprioribus eius audoribusexorfam tcftari videtur Nicos« iJttiJ 447 1^US Myrepf. quatuor eius deferiptiones aaf- y»/! 508,^509, ferens :aquibus Salernitani fuaminfuo Nicolao LIBER TE.RTIVS. 55 lao colligentes,aliam etiain variam adducunt. Quam nouifsimus NicolausPrsepofitus mutua tus, nihilominus in cfula ab eis di(Fentit,-'b hoc cledtario illam rejiciens :8c pro eo quodlSaler» nitani habent, fe. lini fpcrmatis, petrofelini: in quit: Selini fpcrmatis. difficultatem &adulte» rium in fimplicibus arguunt difsidia atque li» tes inter iuniores, quod fit verum turbith, qua: a vera 3efula ,an veris liermodactylis carcamus: Rftfe Matbiolmet vt intcrim amomum &cardamomum omitra mus, quoniam etiam fi vera dcfidcrentur, non miimcffe qmcoffc multum referat eorum antibalomenis vti kcim icitursfu!* „,r.n.miner, a-ADiofc. Quibus de caulis nihil, mirum, cit ,curetiam dicitur rithymAut iuniores Pbarmacopocarum.fcriptores adeo in cypfi^-. Mfchri r11...V.veromdmeWpm tcrlem hoc medicamento.vaneuit, vtvix vr.us tmiGrmi Mm cum alio. confentire videatur: alijs.Sarernitano fityufm. rum,alijs Pratpofiti defcripcionemfecutis: alijs vero neutra deferiptione contentis, pro fuo arbitrio fimp-licia quatdam immutantibus, &cir ca dofes etiam variantibus .Sed ex omnibus quas ipfi afferunt huius electarij formulis, eam noftris Pharmacopceis magis commendanda cenfemus, quamaffert Idanric£ Fern c1iuslibro fux methodi feptimo. In qua ille efulam, perinde acPrarpofitus Scplerique etiam dodtio- Rrum HISPAL. PHARM, REGOG. ratn audorunY., rejicit. Quos nos etiam imi-' tari vci ea ratione oporteret, quod qux in coiit muni-,,' fu eft nofirarum officinarum nihil aliucl fit quam uchymali characiae radix, ex reliquis vero fimplicibus aliqua omific, alia eorum locafubftitticns. quibuspro fu alingulari prudentia &integerrimo iudicio, coniodius reddit medicamentum, vt orc etiam tuto affumipofsit. cius autem formula talis eft. Recipe turbith drachmas decem, dacridij, hermo- »dadtilorum, arofarum rubearum drachmas Exungmm. quinque, caryophilorum, zinziberis, radicum bfaxifragae, fefenisiapij, falis gemmei, bgiilan- Umorls,fdiat, gaf, maris ,carui ,feniculi ,acinorum afparagi ,&c rufei ,feminis milij folis ,quatuor feminum frigidorum maiorum, glycyrrhizat, ana drachmairivnam. mellis opti- .imi defpumati libram vnam V&[emis, conficiantur ex arte. IN HIET^JM Logadij. HI E- LIB.ER TERTIVS. 66 T__T IERAlogadij in officinis vlitata defump- *ta eft aaNicolao Alexad. vetuftiori .cuius ap.410 , copoficionis decima parce tranfcripfcrc Salernitani in fuo fi£to Nicolao .Idq; ob arithmetica; imperitiam non minus depranate quam in multis alijs compofitionibus,quarum deferiptiones non integrarum quidem ,fed aliquota eam parte decerpere eis libuit. Errata auce, qutein deferiptione hac deprehendimus funt: primum in dofieuphorbij, polij, &coccognidij: vbipro decima parce drachmarum feptendecim, qua; in Nicolao Alexandrino repe - riuntur, habent ipfi drachmam vnam &femis grana fex :cum* numerando iuxtaeorum fupputationem, pro lingulis drachmis grana fexa ginta jdeberent dicere ,drachmam vnam &- femis grana duodecim .Re vera tamen numerando pro lingulis drachmis grana feptuaginta duo, funt drachma vna &lemis grana quatuordecim cu duabus quintis. Similiter in doli abfynthij &mirrhat dicunt, ana drachma vna &grana duodecim,pro decimaparte drachma ruduodecim,.numcrantesfuomorein fingulis drachmis grana fexaginta: cu numerado grana feptuagitaduo (yt debent numerari )dicendu, Rafit