scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Por D. Ynes Maria de Andrade Chaues Orellana y Calatayud, muger legitima de D. Eximen Perez de Calatayud, Gentil-hombre de la Camara de su Magestad, y de la Llaue Dorada, y vezinos de la ciudad de Valencia. En el pleyto, con D. Luys Francisco de Chaues y

Andrade Chaves Orellana y Calatayud, Inés María de; Chaves y Orellana, Luis Francisco de; Pérez de Calatayud, Eximen de

Full text

tolil POR ^ DOÑA YNES MARIA DE ANDRADE CHAVES orellana Y CALATAYVD; niugcr legitima dlcD.EximcnPcrczdeCaratayud> Gentil-hombre de la Camara de fu Mageflad> y de laLlauc Dorada,yczinos de la Ciu^; daddeVaieneia. eN EL TLETTOi GOÑ D. LVYS FRANCISCO DE CHAVES y Orellana .CauallerodclOrdendeíeñorSan^ t¡ago,vezino,yRegidordcla Ciudad deTruxillo, SOBRE LA SVCCESSION DEL ViNCVLO del tercio,y quinto dcíus bienes inñituyó doña Francifea de Andrade,afcendiente de ambas partes. EN 6L jrrzio ROSSESSQRio^ N.. j.^^RETENDE Doña YnesMaría dcAndrade,qporlapíouidéciadc la /.4j.dfTora,ylusdeclaratorias, fe le ña transferidola pofleísidn ci¬ vil,y natural defte mayorazgo, y quchadcícr am* patada en la que han tenido fus afccndicntcs , o confervada enlalinea derecha de primogenitura .... A ■ en en que (e hallajy noefl,acxcluida, por auef cclíado la caufa vnica,y final de la excluíion de Chriílouai deMayoralgodeTorre'-V.elafco,{uvifabuelo,yícr eftemayorazgo compatible con í 1 corto agrega¬ do que poíTee,yqueíolo tiene la incompatibilidad coael-principal, antiguo, y opulento delacafa de Mayoralgo de T orre-V clalco, que eí^ emo.traU- nca. Y para hazerdcmonílraGion de fu juílicia, re¬ feriremos del hecho lo mas importante. z y EnlacradcijyS. BlafcoMuñozde Cazeresfundó mayorazgo (que llámáron, y le de¬ nomina el Mayoralgo de Torre-Veláfeo ) y los bienes dtcquefe c6pufo>fueron, vna caía de capo, terminode la Villa dcCazeres,queícdezia, yllamaua laTortc del Mayo talgo,b heredamiento,la Torre delMayoralgo con todos fus heredamien¬ tos,paftos,ytierras,ladeheía,yhetedad que llaman del DcheCij OjOcta dehefa,nombrada del May o^ ■ a ^ go,íastierrás,paftúsd^uertas,y caías.y cafares, en el Aldea dclCano, vnas Cafas grandes.,y principales, cnla ViUaCazereSjVn raolinq.y de oteaspoffeísio nesconfiderables (cuyasrentas valen, y entonces redituavan mas de quatro mil ducados en cada vn año)y prohibid d teflador, que en cRe mayo.- razgo no lucediefle mu^er, y la excluyo de la (u cccísio.n. j ^ Porfcrtaniluttrc,eantiguócftcmayorazgo(quefedízc fue él íegundoque {efundo cn Efpaña), y tático,cnto,ncesen aquella tierra,los fucccíTorcsenéltoniaronel apcllidode MayoralgodíTáorre'y^^íiafc.Q^yvinoafucedetcnélChrif'- toyaldc May^algo déTorre-V.elaíco(cafa i.del Arbpl).el qual pic;r el teRamentoq otorgo,y coque falWóel.dñp df I fo-j, dexd al principio dél mudiférentes deudas,y mandó, ^e bijoíitBgjpinjo.y fjacceílordlamaddl’ ablo de ‘^ot^lgQd.íTgxtc-VdaícoCcaíaa,^ quiera quiera quchuvieffe de heredar el Mayoralgo refe - ridOjCumplielTe íu teflamento.y no fuefle córra lo difpueftoenél.porqaantcganófacultad del feñor Rey D.Enriqueipara hazer nueuos vinculos,mandas, y fubftituciones en el dicho fu Mayoralgo, y defpucs fe la confirmó en la Ciudad de 1 ruxillo la íeñora Rey na doña y íabcl. 4 f Porloqualmandaua,quehcredaíreel dicho íuMayoralgo deTorre-V elaíco,ybiencá en el cótenidosjfu hijo Iegitimo,y fus dcícendientes, prefiriendo elvaron ala hembra, llamando fiéprc la linea derecha , yquea falta deyaronfucedicílc muget, y no fucile excluida , dando eíla mifma forma rcgulaí en otros llamamientos que dcípues formó.expreífando, que eño éralo mas claro , y mas jufto; y porque aísi pareciófer la voluntad de Diego Garciade MayoralgodeTorrc-Velafco fu padre en fu teP amento , y porla facultad que fe le dio,y confirmó por dichos Señores Reyes. ^ y y aísi a losíueceífores en el dicho fu Mayoralgo les pufo diferentescondiciones, y en¬ tre ellas, fue, que qualquierapcrfona queheredare el dicho mi Mayoralgo, fe llame,fegun que huviere n ombrc,fulano, ó fulana MayoralgodcTorre- Velafco,y pone defpucs otrosgíauarncncs. .. h (5 ^ PorvItimo.diziC/^uecildichQÍuMayoralgofe compone de los bienes,yhetedadesaaiy ^es fi"uientes,que elpecifica.yíe han refeido fupr. na mcf.z y hazc mención de algunas tierras, y ca¬ fas pequeñas que ha comprado lasquálcsdizc agrega al dicho fu Mayoralgo dcTorrc-Vclafco, fin efpccificar otra cofa alguna, . # Rncftc Mayoralgo principal,ybicncs agregados, íucedió PaWo de Mayoralgo de Torr^Vclafco íuhijo (cafa ) y primer nóbrado por efte tcílamcnto,el qual casó con doña Radica de Andrade , decuyotnatriRionioprocrea'FOftpóít: fus hij os a Chriftoaalde Mayoralgo dcTotíí-V laíco^ larco,e!priraogenito(í'aí¿i 3 -.)aFíMnciTco (cafa^. 5.y(í.)yotrosleyshermanos,yconÍ!dcrando , y pareciendolc, que el Mayoralgo de Torre-Velaí- co,qucponeiaíu marido,era de taíico luñte, anti¬ güedad, y rentas , yque venia áfuccder en ellas Chriftoualdc Mayoralgo ftihijoir.ayof,y eníus hijos varones, y hembras, como lo aula ordena¬ do por fu teOamento Chriíloual de Mayoralgo íufuegro,refcridofupr» a nnm. j , yquepodia con ellas íuftcntar clluílrCjy eíplendor de íu caía,y pro¬ veer de alimentos aludefeendencia , fundó en el año de lyzi, por fu teftamento mayorazgo del tercio,y quinto de fus bicnes,y lia mó a la fuccelsió aD.FráciícodeAndradeíuhijofeguado(cafa 4 .) ydePablodeMayoralgofu marido , yatodafn deíccndencia,grauandolcs tuvieílcn cl apellido de Andtade,ytraxcflen las ArmasdeAndrade,a falta de fulinca,llamó a Gon^alo (cafa y. jy la fuya; y en íudefc¿fo,pa{íaíre al otro fu hijo Diego,y a los fuyosjydcípuesde eHos,aIuan,yíusdeíccnclientes:y dclpucsllamóalafuccelsion a otras treshijasqae tcniadcclmifnjo matrimonio (que todos citan en la caía 6.) 8 ^ TafaltadctodosllambaChriíloual de Mayoralgo fuhijo mayor, con tanto,que defpucs dcl vinicllc a íu hijo íegundo, y a los defeendientesdcl. 9 f Confiderando,queeraeíladiípoíició muy amplia,y dudofa,con el delíeo de limitarla, y aclararKininediatainente ordenó. CLArsVLA L ts U formal delprefinttlitigidé Ibi : Tactarando mas mi voluntad i digo, Itjifapdo i que tila mi mejora , y bienes de ella, ‘’fi tuateeen bienes dtlmayeratbgo dtldieho^ fu naturaleza reftrirtgibléjCÓnduzc Dóni. Salgad. diíf.p.irt.z.C4p.p.n»m.7.(^ 8 . d o n d e dizc,quela facultad para enagenar bienesdcvn mayorazgo, fielpoíl'eedor tenga muchos iiiayorazgos>no c 6 £ - tando a que mayorazgo íc concedió , co¬ mo incierta,y equiuoca, es nula , y no fe tiene en conlideracionjconqueíiconña,quela obfervanciafuerefpcdto dcl mayorazgo principal, y verificadolc en él la voluntad de la Fúdadora, de hazer^ le incompatible, fe deue reñringir a ¿ 1 , y no efteni derfe a los bienes agregados. 28 f Eñemiímodiícurroreconociódoña Frácifeade Andrade,quandó prcuino,q fiel dicho Ghriftoual de M ayoralgo fu hijo mayor falleciere fin hij o, é dcíccdiéte Icgitimo i y el mayorazgo de el dichofu marido huvicffe de venir, yvinicfle al dichoFranciícodcMayoralgo.íuhijo , yfúsdeíccndientes,cntalcafo huvieilela dicha mejoraeí dicho Gonzalo fu hijo; conque fue vifto,quefintió del mayorazgo antiguo,y principal,como oefÁ pues fe reconoció,y obícrvó. 29 f De donde Ícmanifieñ 3 ,qüe en ma¬ nera alguna fintió del agícgadojporque le pareció que nopodia llegar elcaío, dequénmertp íuhijó Ghriftoual de Mayoralgo, dexandofiijá i.pudienó efta quedar exheredada del mayorazgo ¿iriheipd; yantiguojytuvo bañantes motiuos,igriorante de la difpoficion de derecho, rcfpc¿to deque por cl teftamento dcChrifloual de Mayoralgb fu füegró cftaua dcclarado,que fuMáyóralgo de T oírc-Vei lafco,principal, y antiguo,íucedia en cUií hijo Paii blo dcMayoralgo.yíuhijc mayor,yíudcfccria‘ciÍ cia,porlinearca:a,primero clvaíon,^énrudefccX tola hembra,loqualdetlarÓidizrehda.que&falo nías juftóiy que auia fidp eftalá VoluHtkd'áftubaá dre , y también tenia páfaelldfkeülWdÜb'ltéñÓ^ Rey D. Enriqut i qüeíc confdrídió jp'óVlk Rcyna dqña¥f Abelcx á&fdpr.antí^^, ^ój^’dti- D ya> yas razones Pablo de Mayoralgo íu ttiaridotarn* bien eftauaen eílemiímo dictamen , que juñamente ignoraron,y como imperitos de la diípoficion legaljkspareció,que el mayorazgo principal auia de venir a Chriftoualfu hijo mayor, y en toda fu defcendeneÍ 3 , porlo qual íc dize.que a los teñamcntos,ydcmásdifpoficionesdelas mugeres,ccmo ignorantes del derecho j no íe atienden ala corte^adefus palabras,y quandofalta algoque íuplir.fcdeue \\izzt,l.codíctlis 91. jj. Liicius-,lfdele- ^at.z.Dofa.Lita,deanaiutrJ^libf. 1 -cap.i.an.zi. t)om.Caflillo,i/e<*/<í».í’<»/>.7.y¿/.5z.vcrí. SedifS •víihus. Eñe miímo concepto manifefto tener la Fundadora, porque quando llegó a peníar, que el mayorazgo de íu marido huvicflc de venir a don Francifeo de Andradc íu hijo , fue en cafo que Chriftoual de Mayoralgo íu hijo mayor fallecicflc fin dexar hijo,ydeícendiente legilimo5Conque no llegó aimaginar,quedexandolo , aunque tuétle hcnabra,auiadc priuarfe del mayorazgo antiguo, y princ¡pal,cípCGÍaltncnte quando dixo, ibi:Uí/»* llcctcrejtn dixard)iJo,i dejccndiente te^nimoiconque en la palabra, hyo ,y dcfitndienie (que pufo en condicion)fuc vifto confiderar, que podían íucedcr,afsilos hijos varones, com o las hembras de í u hijo Chrifloual , que contempló , y comprchcndióenaqucllas palabras, j in. C.de Ugitim.hAftdib ihvi Cumfcumcjue ftxus,rjcl dtta ctós dljjj¡deJcendt:ditbuí:Íx in Auth. CJeluredii. Ábintt^,. .Tcncnt Dom, Molin. Itbf. j,, (opa. 1. }Szt.z,piirt.(j. 6 i ¿.f 4 p. 4 !fl«w.íoz,Dom,yalen 9 kc«/‘p 7 ¡ » «. i V i lOar,!) en ninguna maneraima- 8 '9?^iui;éjm^yqj:azg9 principd^ y antiguo fucile aí^ipíia f uc la caufa de la exclufipn,la ^3^^S?Bftí^tp,ya,dcueccflarIaineompat¡bili- - -1?° ™ ° «»|q orniti,do,y rcílrin§idOj®l muyo- 8 razgp de Andrade deue bolver, y radicaríc en lalincapriñiogcnita 5 pereque ccfsó en ella la caufa de la cxclulion,y hallandofe al tiempo de la vacan¬ te fin impedimento,que era elmayorazgo princi¬ pal,y antiguo,recobró fu lugar,y linea fuípcnlaj/. 2 . ^.j¡ms¡cr,ff.adTerti¡ian. ibiiCumenimeíJ pfxla¡iom4{feomittenttScttatffS.Confuttfl>cntfc$um tus piccedit vttusJjiltOi quempatefffj'.deltber.(^ pofihttm.'ihi : traslatas , p dreditHS videtar.T cxt.optimus in Linde N eratiuS}ff.dei>fit~ fraSí.ihv.xíd ea m ent m pantm redttc debtíidqué iriltio ditft/ns eil. 9 X ^ De donde fe infiere, que aunque la voluntaddc'' los Fundadores (can al tiempo de íu difpoficion,fcgun fu prefente cftado,clara, cxprcl-* ía,y fitmc,ficmptc tienen cmbeuida en fi, y íubin-» tcícfta aquella clau{ula,ó coTíáxdQTi,rcbtisJicfiAn» iibus,(^in todm fíalapermanenttbas Defuerte, que dcípucs altcrada,y mudada en algo, por caufa que deípucs fobrevenga, fe altera, y múdala volútad,y fe pucdc,y deuc con facilidad apartar dclla, l. •ottlttatem.Íjncoajjrmando-ffJecoaJirmattd.tutof.l.i . ^ .J¡ pater,cum VCrf.A cd ’ofqaeff. de admtttiJlrat.iaior.l,exfá^o,tnpftac.fl'.devul£. fS* p u ~ ptl.l.qaodferaas,jf.decondit. obcaaf.cap.fuggtfr tum.dedecira.egreg. Text. i ncap. alma mafer,de Jent.excoman.tnó.l.^l .t/t.iS.pari.l, DoniiSalg3id.dereg.prate¿i.i.part.cap.8.9^4j/4$. Comprobat Dom.Caftaio,f<»ro. 4 .co»fw»ír/: cap:$¡,.4 nam.z.cam feqq.dottdc diíc,quc procede cípccial mente cnlasvítimas voluntades. Y cnelnara. 10 , qne el lucz fácilmente deue apartarte de layolun* tad eferita en el teflamento,quando alticmpo que fe ordcna,las cofas cftauan en vn eftado,y deípucs huvo mutacion,y alteración en algunas. Y en el num. 16 . aunqucefi,O proceda^ 4gunacavtfaip- confidetada, que vcrpfiEpilnjefltc nojfuep^iíada pprel]Fpndadpr,V:ide04wsi»cj|éimeni^^ maia^ aaióM,¿^.part.ifttííl. i Mmit. i .a baííj tí Z i . í m.edit. í j* tn dondedi?;c fe dcuc alterar la voliintadi filahazienda yy bienes fe minoran dcfpues. Esmuy a nueílro intento Mán¬ delo Albsnbítf 4 - J 5 ■ , difpoJiitotefiiHorts díbcttmdlí^i ^ •viprotedatf - 'VtnficettirCíifuSiijUíifipritfupponUli'Jiatordebcie 'Oertfcari, íS* debel difpo/iíiofccatjdfím tuentur/i taíis cafas lifnitari,^ moderan. ^ Loejuarco, porque aunquahdolas palabras fueran claras(que negamos) deuiapreualecer la mente, tnotiuo, y razón de la Fundadora, /. taltm,*d /w-jifi de hxredib. inftit. l.nomtKis, ¿ ¿i* rei,verbo, ff'.de verbor. Jigisijícat. l.ptnali.^.ai txhibead.ibii Mott opportereiasiiHtlecaltsmntari,nec ‘Verbaeiascaptari/'idqua mtnte,<ja)diiica^ taranimadaertereconuenire. • íi f Y aísi le han de entender, no como íucnan,fmo íegun la mente, é intención de quien laspronuncia. Tiraq.</í««flf*íW. donas. g í r /ijAtbertis,nnm:e^Z.Sued.cdnf¿^i Molin.i/i? rit.astpt.lib.i.cfuan.Z 5 ,n«.5 $. Gonca!.rre«/*3 8. fanceíÍAf.gloJf.e^Z.ntim. 55. Thuíc.íutcr ¡Kíohclttf.^l , Et in cafu incompatibilitatis Dom.CaítiIlo,r4/?.i8i.««8>j.i8.É5’««^OT.j.vcrf. Ratío,p.ct ícr,corop cslaiazon almadequalquicrdifpoíiciS. Grat. w»/^44.«. 1 .Rot. V ononiení. dícif.$ 4. wa.7. J 4 f HiñetcíteCicer, pro Gecirin.nos monctjhis verbis, illie: Senpsu mféqut cÁiumhi d- to/iseídi boniverditidsets vbhintatemf ríp'bnh tMUthoritáitmqtiidtfendere , tiondnsméxj^efbis fendet iusyfedveriafruidrti homtñumtonfsifs, ^ adrfhodii 4 ( i bas, net verba ventuns in iudicsu, ftdeWreSiCetiuscduft verba ín Irges contíCfdfátis. . y" fuelaraZOi .;y cauíaque le motiió prohibit elcoricnrfo^íuim*,ora2feo , con el qlic polTciá íu ínárfdo, .í^d(>aqije\ y Y tV prtnicipáldc fu liíifeiiiáíihiogc- " nita, liita.pfeciiTamentehade ccíTai'laésclufion.Optim\xsttxt.tttl.(jaodjÍ 7 . v bietiamglo£'.finai , ijji; Q^d cMtnf*ifCondiiioneadim¡tfir,talteji^(tcJitb contfariacondttione legatumfiStff.cjuand.dtes legat.ctd. Flores Diaz de Mena, a ddecif.zy, (^rf/a/M.Inillisverbis : Commanis rtfolunoeii, quod femtí txclufust mane! fmper txchfas^du rS~ íipemaa,^ ca/^fa cxclofionis perfo- CAufapottjidenuhítdmiiti:(^ hocinptccejp. Jtontbus tr.iá(tmpiccejsiaum hAbtntibás , ’vtitt pri'nogenySiff fdeic<?mfnifsispiépeiuts.Gmtb.de jfiiccefsioa.fead.^.¿-glo£’. 6 . p a . i i.veri. Propjjdbv. CfJante ergo exehfionis caufa nema impeditar faceedere, j6 f Como ai contrario admitido Vná' vez alguno alafucceísion, ceíTantclacauíadcIa adraifsion,íc excluye del mayorazgo. Ad text. tn t. ipiíeUtn,ittpfiae. WbiBm. Jad Trebel. Dotnl' Qiftiltojfoflí.j 91, 3. ibi! Sic tttami ^ econtra admijusfemel adfnectfsionem lemporaliterfinito tempere, aut cejante caupeadmtfsionit txcludt /J/íí.Gonduze al intentoMicr^.p^r/. q. t ¡ ítmitat.t.ttam.Zi.tm.edft. n y Lo quinto , porque cOnio dixd Ari(lotcIes,9R;M«4t^^íO/ p ropterjiaem la caula final es objepto de la voluntad.y como notóBald. en la/. i.n<*<n.i7.C.defalf.canf.adíen,efi,¡Uutfignum,^ obienum vifiiSi^portasnaatgamiam. Él fin es el primero enla intcncionjaunque vltimo' en la cxccucion, y de tal fuerte mueuc fu anirao,q de otra manera no hiziera fu diípoíieion. Raud/áe analogMbr. i .cap.z J na, 3. DomiLarrca,4//<'^.«/'. 81 . » ». 1 Es quienía rige,y gouicrna, cum fu lubfú tantia ipfiusdifpofitionis, & aftus GlolT; tn í, iürtí £er)tiam,^.qaodfere,ff.depanis. i la G loff ./»&.fi 'qais pojialante. ínft. '/í^^n»».lallam6 forma dd ad:o,y'&aid.inl.eam jaam,C.dtfideicomm íüCntcdelascauías.Y cnla UH(a,C.deittfJotq\iccu .E 1 ^ -'^ 'Btp 4 rt,¿\.cáp.i^nnA%\h\iCo^ \ hlbíí. runionernt ^ cotC 4 r Jtémfui m^icraius, cu m i^hcíUnditad prouifonemaUmentorumaliorümy -CHmpufumtn debeamusi qHodttílaiúfmotusJit ^A^úh^fítatCtíS affcídufubneu prouídcndi ^^^^Ji^txffU&íbuSi^creddittbtisbonommftiimaío^ -T:<*}M^Pgitsndoi qmd S ATJS efcíprimogenaus -ó^ b X P a l a \{^p 4 rUap,Z . n u m . i 7 . ibi i Q ^íú fatis pfouipimcífáJit primogénito , acltneét etus^exma^ Joit^titi^lJclmAíQratibféSi in quibus Umfuccejfenti .^jelinmri ide&cMcnstujiet úCpiéftbHenheiudicündtirn eíi ^oltstfe» - \ f Éfta mifma razón , y cania finaldc foraiar inconapatibilidad íc reconoce en el w/’.jinal délos ISI.f*mtf 0 s , ytxí. Esrasso httiusUgiSfCO- naolo noto laAdicion a la gloffa ordinaria , ya nueñro intento Roxas,/»<>r/. j ■ d i c t.cap.^. n». z«, conej /íaojf^, xo.jrivy los antecedentes (y de la porción mayor, y confidcrable, que por efló fe áffigno al pritnogcnito,dcípucs en íu lugar ha remos mención.) yá f La propia razon'Té infiere iurc D¡- wcftorumjCnla/.T/Wfínr»^/ uinplrthc ff.deiB- dlt. (Sd.monfir 4 t , hh Sed JiJlliofrattisalumno minasiadojirio proptífamejfe ‘voluit , interep hmdiscredeadamefi. Vbi Alvcric; & Bart. in priricip.<í»«w.i.RcxaSj^/^.fíip i. y7 jT IürcGa£farco,cnla/.^wf/)¿>wr,c 5 í a gloíl.VCrb. DupiicifC. deproxtm:facror.fcrir¡ii><. ithixr-- Donde la razón porque el Enaperadoríe moaió aprobibir elcocuríodedosramas oficios en vna períona ry que fueílen incompatibles, fue, porqueía ynacon vn ofidio teHiaiiitíchasconvcnictreias, y emóldmentos; y afsipafsó alccorrer a Otra coáci otro oficródbi: non oíetipinttírplar •fi^^**’'noda'<altstunfhihrí^iit retí- ?: *'* '‘^^"'‘iq'íCxornwDqm.Solor^fóOT.a '^ . 1 ? iur. Indiar.lw, i ,cap.iH,niim.Xi^^(^ li{>r.%,c4p.¡ ,d »M W.8 3 .Roxas,¡//¿f.c<s>/'.5.¿ «ww. 18 . y 8 ^ IarcrioftróRe§io,ex/.7.w,7.//¿^, ¡.Recop. donde en cafo de incompatibilidad .lla*. mamicntodehijofegundo, y elección alprirí>p« genito en el mejor mayorazgo,y mas principales, porque conlos dos cueiitos de maravedis,que im^. portan mas de yu. ducados , cflábaftantcmente proueido el píimogenito, y toda íu linea j y que fe porte con luí re,y eíplendor. Roxas (licet non ita ponderetj it^.cap.^.ou m.\6. Pensó,confideró, y juzgó la Funda* dora doña Francifeade Andradc,que en el mayo¬ razgo de íu marido,prinGÍpal,y antiguo,auia de fu- GcdcrChriflouai dcMayoralgoíu hijo ptimoge-i nito,y queauia de detiuaríe en toda íu deleenden* cia, íuftentandofe con el cfpicndor, y luftrc de fu caía,y prouccrdcalimctos alos fuyos, para loquaí neceísitaua , yteniatodasaquellasccnGderables rentas,en que invariablemente le pareció auian de íuceder: empero efia cófidcracion falt6:el íupueí- to que hizo,fue en vano: yla cauíafinalfcfmftrói pues el mayorazgo principal,yantiguo¿por excluir hembra, íedefarraigó delalineade primogenitura, y pafsoaD. Francifeo de Andradc , comojeh^ refcrido,y oy (challa e n fu dcícendientevaronrcoque auiendo ccílado cña razon,y eaufafinal, ccfsó lacáufadcla cxclufion dé la linca derechadeprí, mogcnitura de Chrií oualdc Mayoralgojy aoraq fe halla al tiempo déla vacante fin cftc inapedinig. tOjdcuc feramparada,y rceompeníada con el mayorazgodc Andradcspotqudeneftc cafo la volun'^ tad citó cníocorícriajy áísife dcucconfiderar • ¿o í Elegantemente, aun en cafo mas ri<»orofo,apoyónucílró difcurfoíy tefolvió aKnt¿. taRoxas,dfj.üfííp.d.fld. io8i verfi; caufiprima,quaffiit in (on^diL rAtmiiitíiMHtorh , éf uquatftfnmitamtad G dsf, áijponíiídam, *ot4lUttt duoluímat&uyií'tifp*' ctrettraufitumadjeítitídogertitám , íiiJiqm^ :ptmo¿enitus ESShT 'Tk.OVfSFS DEAÉíO D ¡T/OR tnreddm‘jtifficien¡‘ tih4Í0'ratu ‘, £§* hxcfi*ii<:aufa^nAlis,ft>rec¡ít4,t^ ea ceffanítimn tía dtfpofaiffei( citalós'Aütoresyyr prougüc ¿n el ««'«A op ibií) E tcümhxcfit Cáujlipnalisfecjüitiit prxcif'- si,<jtíódquocamíjáetemporedejjcíáttdejictf 'VÓlutés ptiuéndipttmógehiiam tila méteráftí , (f transfirendi inficaadogenttum einftté linear»-, im'ofibeji voluntas talem difpoftiíonim reaocandi,(^ annullandi. Sim'tle confeejnétts dédaxit ex ptidiCié ttga- UJeeéufafinaluejfametD.Djoann^lilCaJitU. iiH.eap.iyz.num^iS. iliii Inde,t^conji^hentee, <^tfoájic4uféfiaéltsdt^osat,eiidcótir4£ttís,ftüdippofit ioiautaidas^qaigerifur déficit ,JiueÁr, nulfatnri4utreJiindi(ur,liCéthtefundÜ6,-.'übv(^lofi,ÍH *oerb.conueniat.B4ld.(^G4fifenf.n:u^ *Mtíftiíiptot,^vtndUor-.B.ól4ñdas,oonf:9.n.^dí •ooUa^.Becciustconfí^^. .n . í o i Cephálasiconf.cye^. nttta.óy. Sard.tonfM cnu.í t. es á^cifim.o.nA^^ Dtfpafitum^uippitfietiámin imi,i qtioáfi eéo/é dandi, vel adqmteodi, txftí'pimenümeaü'i fti dtbeniétur ad noocánfé m adi o> iiirt:;quafifiiíe gaufd perfeatrantf, dattim i nieladlpi*ijkam\í. i i fn finyikiiGonñAtdfmiámpofi’t6ondiciÁlics»/.iqii0Í wl mn fx iujié edtifá adeu m ptm eriiturufireddit édndninííémeéufiirnikiÁbi: Qupfifiñe.cdáfia£í dAlnniniidetut: (^\ibidemGlofiivs*fiii!¿íoi¡c4ufé fiili.eetpirf(ueran;ii£4fíoad.fin<^ Confiíjiiaíecftc.diícuElo'deíí-í/’iJí zo. 4» ^3-é/¿»/f.i/»d.dondc yno IJénefieip siq íédkos íuficicnce f ^eco in> <5PW»patíblc.con ptro, y copio efte Role podía ób-- tercena; Vfaltólc dcípúcs eípritncro. - de la ScdfeA^píloIica dttdcrfedrpod ia - - --í-, - ■ , . - . , . , 1 ,4 quitarle a el ot ro j pór ducr ce-ifadóía cauía final de la incompatibilidad 5 rcíüclVe'^;S^ moPontificCj qae^ÍHhazí.endo vft decretógdüér'M para decidir otros cafosféñíC}ánt-cs, ibi: dtfficultatecjuacamqtéeomntnodtmtjferm^'éh^ (coUattent necjaacjuam o[>fiattt¿)líÍ)l0ft(iéYtai}fufi ’ ‘ (5 i . y" Y aunque aeftalincá píimógéniía de Chriftonal de Mayoralgd'* y dedoña PrafiüiW^ de Andrádedc quedáronle^ '7GÍ0idüGadósX^üié>SS no llegan los bienes agregados . fin exceptuar ías carcas Reales; noimagiflojtóconfidérdla Fünídadotaiqúed mayorazgd péiftá|^ls y afitigW'át Mayoralgo de Torre-Vclaféd,^ma de quicarfclc a caalinca;eomo cscoftateíy fóriófó {upr;«.7;^ «.i 7 -.yq!lc auiáde faltatk)'$Í4^id0Cadosdcrefitó^^^ venir tanta dioaimK;ion,<jiédándofe éonforos ')oo.ducados,conIosqualcsñéicdnciirrct¿=iñ¿€^ patibilidadiC^od prídláílii^i^c aunquelá co¬ dició pocftaialosfacccflbíCsdéídMma^qrazgO^^^ que refidan en los ltigstrSsd»^^dft&n lás^óílefsiid nesique fe haUari en dffer«ítdsiíígfiési vulidait II__ J„ - ¿;»ÍAHn,ííáó<vi-íe:i<ia inCOnipaLlDlCSCUGls«Ht>l^ Wljrjn.£r,ii T ‘j; vorazsos al tiempo que íc fundó era pingiaíc^-í^fr mmórkfü^ícntasvw^ patibilidad\ytosddSífí^íÍbípo*^^m pctfonaíolaconcurrir. Opu^ R^Q|S^íltfW»Í'- ^do,fi de hoccéfafmjfet memg4tus,mouiptad dtfz M^:»Jafirré pefm tfi.dt paupír^ta^. G^k^^ -Áíaáfiz^ydipmd^^ 6i f LofcgwndOí poítlue la califa Vnicaj yfinal, Qpor lo menos el principal motiuo cjue tu¬ vo para llamar alhijo fegúndo »y ejncfu mayorazgo-ñoíc juntaflc éonlosbicnesdel mayorazgo de ^marido, y con eltal mayorazgo fuesniconfide- Vaciondc quccon^í , y fusrcntas cfl.auáfaaftahre- BííentcproucidoiyfoeGrtidOjCxauthoriiat’jbusíupra an. 54. y afsi todos réconoc en,qucla..iíojifidetaciondclFundadof en fcmcjante eaío>fuCidc que SA^ISfucur 0 jmtt 4 tpsipfgtaw^ ¡/íá d#^<i/flr/tí/¿»j(Coquc.auiadc íucedcr.invatia- .bilttcr j conque faltandp deípüés él qtic eífebaflan temcntc acomodado fioniosgpp^ dneados^cjíTa laiaincompatibilidad. .. .oi-!í,jr.’S.; - y ;Gof^rmaíiKTporq§ééníftapala^^ bta>í:^’r/'i’»eQnftdcrap£«miéjanteéFunda¡dQce¿i que no i^io cftá .bafta4^e:m^cc tófiottid{J-el;pti.- mPgcnit 0 ,finq;tambi?ja,qíKay.b.aítoiit:ép 3 Fafeí ¿oKcr,ydimcn.taf¡atpdaíífeeai,y.4ete 4«Í«W?S4- ■ ; ^ • ■ Í 5 { ? ! < p0M!i;3nIC20gS£10Y ;:j —J-J-« rl''» todos ellos eran vna caía , y ñi'áyQrazgd ampl fsi- 1150, y que auian de venir a parar a la linea derecha, Conduzela /. 7 . f /r. 7 . / /í. 5 . Kecop.ihi: Las chas cafas principales, en las epaales muchos defus parientes ,y criados ,y otros hombres Hyofdalgo fe acó fiambran mantener,yfóUener. 66 ^ Además, porque en aquella pala¬ bra, S A T/d'.no folamente confideran losFundadores, como coníiderd doña Francifea de Andra* de,que eílauaíuficientemente acomodado el pri¬ mogénito para elfuflentodefu cafa,y£amilia,íino también, que con las rentas del mayorazgo princí pal,y opulento , noíolopodiandarlcsalimcntos ncceílarios a todos, fino también todo aquello qconduzia ala pompa , yoñentaciondclmiímo polleedor,yconfeívatleclefplcndordc tanilaftrc, y antigua Cafa de xMayoralgode Tortc-Velaíco, como cabe(ja que esde ella efta linea primogéni¬ ta ; y aísimilmo para que ocupara el mas iluftre lugar,y fe apellidaíTe con fu nombre,y traxeíTc fus ar¬ mas con el mayorluftre, noble aparato, y ornatoj puesdeotramaneranoauiadequerer , comofe juzgaque no quifo, que careciellcdcfu mayoraz¬ go de Andrade,y en élíucedieífe hijo fegundo. 6~) ^ Efta confidcracion es bien natura/, juzgúela qualquier Noble porfi, con las palabras deltext. cnla/. 4 . C.denasur.líber,ibi:Q^man» defídena morüntiaum ex arbitrio viuentídum^ jtorsfsneiuliarationecolligimus , paraconfiderat efte mií m’o difeurfo en tan iluftre matrona,como eraD.FrancifcadeAndradc,ycaíadac 6 C auallcro de tanta calidad,y pofteedor de tan antigua C3fa,y; mayorazgo. ^ • ' 6 g ^ y además la confirrtiamos Cotí las palabras que anueftro intento (fibien en cafo mas rigorolo)notbRoxas,(//<!?.p¿/'r.5.f<i/>.<y.ft»w.74. M:Secüdó,ffcargamentor,ceJfantecaufafinaliad-i: tmptioais, daíHrttpttitiOffeH regrejfus ad fem da,- H faia i 4 m oh alta m caufam Jiña ím yl i, i.Jf.di'Cónditxat4fAatXAúpinonfeqíitítayl,2J.diCtHrn 8 .C. (cita las autorid^^^ proícqmm rttim.y^ ÁhiC) Sedfie eft , quodilUco ac mahrati^s r’cíeníns ■ eHÍlÍusfi4ÍtceJfa(4Ítcau(afinalisademption¡s,qaA necejfafiofatefidtífi^'ffiefiefinalemi^^^ ad empüo JufUcam fappofitioftetÚa, ad qtiaúipf imo loco reppexitiníttítitoirmahratus ^ qaodpfim^^enttusy fucLqríilíbet aIíus eius Itnta ^ fiiifijicientef prouíft^s efietaliopingatorimaiofatu , ctéi^s feddtfas non . folum altmentapojfentprabefenecejfAfia^tamipJl fucceJfori^quamtouehsfafnUiapedetmm omnta'i, quACóndfiCíintad pómpame (^ojinationememp demií^vtillufifíoremobtine 4 t i oeeim\nomenqi*e armétcum nohtlion apparatu 9atqueor^ natu^ qu¡ capuífamilUeJfet: aittéf nunquam b.oc fecundo maiorat ti catereípfam^jolmt. Et ««OT.77.ibi : TSertíofukitmexec^mm exi pnfumpía , Atqueverofimiliinfliiuiorisimientfy eidemptio talis maioratus non perpetuaificonditio: eueniret ifed temporalis cenjen dehet ^ . éid cafum quo núncareHtprimogenitm AÍipmaio^. ratufiui eiusbonU.ex quibus aUre fe. cumAppm-a - honorepojfeh ergaqmctmque témpora,npn frueturmaiomu^fibt retento 9 ^ eiusbonisaefikc, impedimentum reuertendtadalium matóratam,. Probaturconfequens ex t ex tu ^fibene pondérela r y in Lcuraé^.^.deficientiumfaculiattbus demuneribuSii^ honmbus, VbtVlpianusdixttt P>eficientiumfaoultatibusadmunevafvelhonores^qtii wdkuntur^exceffaiiononperpetuajfd tíi Namfiex 'uoto honefttsrationtbusypatftmonium inetemenium acceperitrfuo tempoee, anidofit Miquis ad^eí , quaereatusfueritajitmabi^ tur^non tantumiy, eos^ff.decxcufat. tutor, l. ^^f^kontnb iSy ^,Au¿íis9^^ muner, ibt: ^^^^^t^y^PpeUétionem medtotempore facultaubus. i6 tikiS,p4(i¡>tr!íiíisphlént(inúnexct)feintar.S¡qui:- dirnpereandem t'jfionem, (fuaconceditar immctn 'a.iSifi.ilicét ob pímperiaíem-, auSispoJieafacítltAUb»scejfdre,(ttAmdebetipf(itmmtinttas. 69 f OÍ3tinicDóni.Cáfti!Io,Wf-.j.fi}p. 15 . donde en caío.dc incompatibilidad mas rigoroíopara que no íe excluyan los hijos dej primo¬ génito, excluidoexprcíTamentéporla incompati¬ bilidad, auiendo en eldj iíentado la doctri¬ na, deque quandpelprimpgehlto cfta excluido refpCíftü de alguna calidad, que no fe halla,ni con¬ curre igualmente en elnietp, ódeícendiente ,yla razón de excluíion, no.cs conla miima igualdad, no citarán excluidos fus hijos, y deícendientes del mayorazgo, trayendo la doCtrina de Bart. ; » L ltbtromrn, ff.de "jeéorffgnff(ítt.iLM¡im.deconie¿t. y a Simón de Pr3etis,y auiendo en el vciL Sedj^c eji, argumento con eña mínptdhiiiSedJiceffqaod in caja pntj«níí,ea ratiane ioflitujo/es horkm maieratau m exeladmt mA>oratu principa Itfaccefferit,/jaiaftcfuccedeadoffatís ei eril confui tu m-, fed hsc ratio non aqaalitérmtltíat in eíusfl^s,nec qtéalitas ilUcpntutrUtn iiufdem;Jie]Htde dici nonpoteíl, quod ipjifacceffcrint in dt^o tnaip ratuprincipaCt , exeaqaedpafer eoramjaceefferit, necetiamfatis eis conjhltum cfi ipjametpatentes JaccefÍone[vtdefepatet) ergoexcluJiopAtris,non fimplícitir , fidqaia facceffernin deédo maioratet pftncipalÍfaaa,nallomodoeisde[>etol>efft,vtprA- %ti Aathoresnotarant. Dcípuesencl»«. <íp.conHipppt| Riminald. oM\conf.6iz.num. 15 } ^ \ i ^ . l tbr. 6 , hazc clmiírao diícurío ,que con Roxas dcxamos notado en citas palabras; Istmmn ttrmimtnof tfis,€f multum adpropofetum annotam, quqn- ’vü patretxchfs,a»tftcctdere pro-i hibitísjilto ^, dtfiendentis txclufos non ctpfiri. Et pontt ntpot^us mitz fíófí mtlítéí (admf^Uoexdí'^Jíoms^vclccpifípá litaSf^1pííJa^ci(4ar)domateff(4Ít excluía iQyíÁ CONqWE , MVLTISOyE BOls ÍS MOBíLlBys.Er IMMOBILIBVÉ d^ táta,Jj(U verh\ *vel <ol(erioreyf^tn^ dorat*c h¿n famccjuik'tmcnonfequitur 5 fnatefdíicongrísá dos redÜirftiii exvlufaéjhergct> riendo* tau (xclud'HnttinidiOtnelius fequiiuf yfilUdota-- tiU nonpifií ; éfgü exetupe non ccnfcntnr ^ quamais mateeexclufafaent , vt melius fequi firmarúne itiamSounmSenmiAlexander , " Barifius , ^ Ccphalusicjtios Kiminaldcís ipferetuUtibidem. H^cautemreplutio adeó geauts Authorls^ in UrminnAeq^tbusagttur^ maximí momería ti^atqneconpderaúonis esls quoniam ( mt diAúm temanet) horummaioratuum injlttutorffsexclü’^ dftnt^ antíucceísione príuanteum , quiiñ diSto MA IOKaTV PRINCIPAL! ÍP A^ TRIS SVI SV'CCESSERIT,(^ptoMi0úe hutas difpofitionis , aut exclujioms (xprtAHin’ti <^ON SL ESTARA ‘B/Edsr REME DIxíDO: (como aquila hüvó tácita^ yfubintelcfta, queobralOmiímo quelaexpítííai exdiítis) Síjutalis txciuditaf > vel pftüatüf^ WlA CONGWE HABET,ET VNPRO DIGNIP’ATE VIVE RE POSS rT:tf¿o ob (¡tés tx(lf¡onim¡tt(illomodo in~ ftrripotdíad excluJtonemjíliarHm pritdicfafam, QVIA NON IDEO HABENTVNDS CONQRVE . ET PRO DIGNE TATE VIVE RE POS SI NT. Jdsomeliuspijiuitur, filas hijas no tñdn remediadas por áster heredado fu padre: trgo non ¡/¡¡elliguntarex^ tlufai fiejuidem deficiún ipps rallo principalis d¡fpojistonis i (f non veripeafurcjualtlas ,fiaécafrs ilíefiKttfsionis maioratus principalis ,fiquidem •>on/iie{ejftruntindiAo maiorata. 5: Bien fe reconoce,que cl cafo ddícñor ñor Gaíliíio,y ía rcfolucion, es taríibicn masfucrte que laddpreíencelitigiojpucsallilashijasnoeñavaii bien remediadas,para que fe padieílenfuftentar con lufttCjy oílentaeion,conforme fu calidad; porque el mayorazgo principal pqfleia fu padre; pero ceniancfperá<¿a de fuccderenel como inrne'- diatas:mas aqui el mayorazgo principal de la Cafa de Mayoralgo deTorrc-Vchico , ademásdeno auerentradoenélChriftoualde Mayotalgd, hijo mayor,fue excluida déldoñaMariafuhijaprimo-^ genita,y ella linea de primogenitura lo ella,como deícendiente de aquella,y fin efpcran(¿a de fuceder en d, por eñar en otra linea de y aron. -71 ^ No eraChriftoualde Mayoralgo eí hijo primogénito de la Fundadora, ydePablode Mayoralgo fu marido,cuyo honor, como cabera tic la cafa,auia de coníervariGon fus rentas , y continuartambiendoñaMarjafu nieta , como hija primogenitade Chriíloual de Mayoralgo, y toda fu linca derecha, y que fucedia en todos loshono-*- res, y fe iluftraua c6 ellos,cótinuádo(c de primoge nito en primogenitoffde cuyas varias prerrogatn vas,y excelencias honorificas, videndus Cirier. de fritnogdib.z, i .2. J. :Gvxhz,defucceJf.feud. ^.í.gloJ¡.%,nu.l .verf Prímogeaitascapatfamiis^ eñ etafqnehonofes rocjorenel ^.iglojf.^ aetta.É. v b ilacc.) . . y? . f Pues como es pofsiblc auia dé prclumirdoñaFrancifcade Andrade,nicrecr,que lospodia confervar con la renta de los 700. duca¬ dos,fi no es teniendo enteñdido,que con cimayorazgo prinGÍpal,y con fu s rentas fe auian de mantés ncrcon todoluftre eftos honores? Yaefteirtfenta notoRoxas, deincompat.pAft.i .cap.^.ntf.i 2.ibij jSamcfuedecauhomr , achoneflAsperUnottim pñ diutti 4 s coifferuafur. Como ai contrario en el num,\l -á^VíOÁhhQaodptóptetdf^ 0 Í t tiit(oníml>on 9 r ifm,Jiüp 4 u peftaifffi,Jiqannf í ccntidendu ifüi SVBSISTB EADEM RAT/ONE. 92 . f Yaquipara cftendcrlaprohibició delyno al otrojoo íubíiñcla mifma razón; pues la que le movió a la Fundadora, fue en confideració deque el mayorazgo antiguo, y principal auia de veniraparar a Chtiftoual dcMayoralgo fu hi jopri mogcnito.y derivarle en todaíude(ccndencia,lo qualfaltó 5 yafsinofchade cflcnderalosbicncs agregados,fino limitarle, y rellringirfe a el Mayoraigo de Torrc-Velafco,y en quien le verificó ya la prohibición. Optiméin cafuincompatibilitatis Dom.Caftillo,í/¿'.3.í'<»p.28.»». 24. donde relucívc.quc para verificar,declarar , óreñringirqual* quierdifpolicionlegal, ódetodoFundaüor , es preciíío confidcrarla razóporquelemouióaha- *ctladiípofiGÍon,na¡rando pridcipalmentc,fiíu in tcnGion,y el fin de íu razón íc verificó, y guardó eh todo,y por todo, fin que le falte defpues éirtunllaÁ cia alguna, que concurriciTe al tiempo que dilpu^ ÍOjlo qual íe prucua de la t. cupaur,^dnift ifstm ti-, aooicn , de •uiElarurn i^.fin-jf.delé^. gai.l . Defuettc,quc fi defpues faltaqualquicr mo J tiuo,yfchallaqualquicrdifimilitud , nofepue^d dez¡r,que todauia queda la milina razón 5 y alsi impidetoda cñcnfion,cfpecialmént€ ?n1o odiofo,ydcíunaturalczarellringible,quecslaincomtótifeiUdadjCorao hablado en íus términos lo n otoD0m.Ca(lillo,^/¿f..mp. 18 uwww.ji-Veri OB i»i^W/¿dondc conHoadcdco,y el texti en la > dixocflasí palAbras,.ib¿ txunJionismAtmafandut'ui’ iaiAniMtdttrattofíh, es* 4ilqfá*libctdifs{miUtado , ¿ 5 " •rMréíPnfrarsttm j^denSiitism fobf rafia eji txprfjfdt (^materia iji , (fqaadfiíadfibitafíafan in virofjni *^{kyt¿**tt4tdfmf*ttoámpedtttxttn^ntmtaát^ no há dé eftendetfe la incónapat ibilidad a los bie¬ nes agregados. pj Yafsi, de lo referido ieinbere,quepa ra excluyr de los mayorazgosdcEfpaña álos hijos, ydeícendiéntesde mejor lineaiesncceflario que la mifma Cau(a,é igual razonquehavo pdtaéxcluyr a íüs padres,y afeendientes j nailitejy íe hálle cotila miímiiguáídad en ellosádeíucf te, q por qualquier defigualdadqfe cófldere.ccílá la cauía dclaéxclu- (\on.^3Xt.in l.liberoritmiff,dt/vtrbor.fignificat\!>¿ Caflillo,fíW.<í.í’^/’- r 2í>,»i*w. rjiDom.Soiorcán. íam.í.dtiar.Ir,diar.lib.z.c*p^y9-'^»»*-iSr Etia cafo iacompatibilicatisDoni.,Gaílillojc//íí.f<ap. 1 j y{i.xí.Re'fpondett»r,(^ nam.óf.Ós.d'oS. Yíepru€uadela/.//fef Impe.ratoryx^ f.delegal,i,' ib'liíJflíjaidjicerlacatifafMerjtcarabittíhttflore >-elt-:jaeM,(^ua tnfubfitíM í.Et notauimüS, {üvx.dnum.g} • , ^ ARTICVLO 11. P4 /^On lo fundado cndatitcccdfcntC j bienfé V_ , j reconoce j que fi la incompatibilidad dclmayorazgodeAudradc es clara có; clMay oralgo deT orte*V claíco,que reconoció D.i Francifeo de Andradc,y en diferentes tiemposlos po(ley5,tío lo es con el agregadoíanf es feha maní feftado con claridad poder concurrir en cfta linea primogénita, y vn lolo fucccííor los bienes agrega dos,y losdel mayorazgo de Ártdradc, 9 y f Mas {apongamos qualquier duda, rcípcAo de cfte Ícgiíndo cáío^yfin embargo hallad remos, que deuc obtener doña Ynés María de An* drade. . . ' 9(5 y* Eos mumosfauotcs, y prerrogati¬ vas de que fe hallan afsiftidajlas hembras de me jbt linca,y grado,quando litigan cón varones de la inferionqucptctcndcn priuarlas dclmayorazgoypóf. itre<^ulat, íceftienden,, y.CQráunicanalqíhtjt», o ^ primogcnitós^y afusdefcentlicntcs.quándó lirigl conlcshijosfegundos , ylcsíuycs, cncafodc iucompatibilici«d 3 p ucslashcnibras,ylcspr¡mcgc nicos tienenfjndada fu intención en tododere-* cho, y en el G aniun, en la naturaleza de les mayo¬ razgos de Efpaiia , y cnlas reglas por donde fe goviernafufuccelsiom 9’j f Porloqu3l,afsicomolahcmbíacri cafo de duda hade v4ncer,exDD.inf|:arefercndis: itafiniiliter,elprimogcnito,yfusde(ccndicntcsen cafo de incompatibilidad,notó Mier. de otaterat^ £xtf(tofeífuttur,^HodJiJflcan[en(ioia(er^littof Jeenndoginitu mf» perptccefsttnc mahratustq u fiíiusficundo^tnitus niñtur , qaod nonpotefi ve~ ñire adprimogenifaoif tfipronnnciaadamtndabio iofmoremprimogcoií't. Et »«.4.ib¡: Q^odji~ litis primogénitas habetitttentionem,^ prajUmptionem funddsa inJUceeJsione primogentturtt ad-^ aerfasa¡iosfrAtres,etaodaotandumefi,¿jaiafle~ r«w^»efonr/»^ii.C^icalintentofiou¡¿D.Caíl!lI. infr.refcrcnd. .o'» p8 f Ydc los tres cáfosquefuelen coníideraríefobre laexclufíon, ó admiísicndelahembrajclaro.b dudoíode íapart(í,cIari(simo,y cuidétifsimodeladel varón de inferior linca.cn los dos primeros fiemprcobtcndrálahcmbra.Dom.iMc- Iina»b¿. j 7. V bi Add.& Pard. Dcm. Larnd«//?j4.n«w. ip. Doro, Vcía, dijjertaí. 0,9. .y 5 j .DoniíValen^. conf.^j.nttrng 1. óel varón de hembra,quando ay duda,li es de agracio etmay orazgo,ó:dc nuda maículinid ad. Do m. Caítillo,c4/>. 12 p.,í o«i».5y. .99 y TábiéfchazccIra¡fmoargurocnto,yc 5 ^dwaciq en cafo de incompatibilidad a fauor dcl fo¿°fnuo.vlosíuyos;Pqm,Caílillo dom.Ó.c^P- .ly, ^ ..”• P0C« primogetfítus habtt intentionemfundaiamcontta filmm fec(§ndo¿enitnm w GiCccpíonc masoratíéSe, ioo ^'Porqcncaíodcdüda,cstóásfauo rabie la caufa de la hembra,íidcl primogénito ■ , a quien afsiílcnlas reglas, que no la del varó de linca inferior,y del Íegundogeniío.que les refifle, Vt iñ calo incompatibilitatis ratiocinatur Dom, Gaílillo,vbiprox¡mé'ía.iií.//3//o.verf. /» daiío. Otía. razonaísijPcaelprimogenho,y alos íuyosjy es, q en calo de duda le prefumen naasperfciftos, y que losPundadotes los aman tiras que alos hijos fegudos,y les demas.yt probaturGencí. c.zy ibi: ccí cdafñlij metfJicHt odor, podcá illicíDíf ubi- Deas defonCcelu de ptagtúdtae ierra abundatiamffamenú,(^ olei-.eJlo 'Dominusfruirán» tuoram, inctttatntetr anteU. EchabeturRegaña, cáp.il .Zaeharias,fap. i Mloanais,cap.y.i.z.¿t,f^ j j .parí. i.Tiraqucl. /o ttacf. deprtmog. inpnmpi. exnum.iJ. ’ ^ ^ , o í f Et in punítp ratiocinanmr Micr. de. ntaiora[.z.part.íjaafl.e^.tUat,iMúm,^%.<¡^ym. i»¿<r/í?o.quefiguió,y aproubDóm(CaftiHo,fíiOT.<í cap. 16o. nam. t .ciredpn, veri, Q^dfiftt dubium. 102 y Como al contrario, afsipomo el varón íolo vencerá a la hembra de mejor linea, quando tenga en íu fauor-vn derecho clarifsimo, y cuidentiísinao.ó porpalabras exprcíTas, ppor cóf» jcóturas Goncluyentiísimas, y en grado íupcrlati-* vo, euidentes , comoporelderechocotnunlo notó el feñor iMolin. en el //é. 3 .cap.4. aum.^z re¬ firiendo muchos textos, y fus palabras ,aque nos remitimos,que notarontambicn Dom. Vela ,D.i Valenc.y otros muchos. loi f Itafimilitér,Gníolocftecafovcn-.' cera el hijo legundo, y los íuyos en el punto de in¬ compatibilidad, como noto Dom. Caftillo,,//¿E C4p. j 8o,o«. 16. ibi: Sicfanépltusfitundogtmtaíy •vel aliaSt^di inremoliori Itaea, 0 *gradu extltsti ‘vbicumque ordt.aem regalafem faaefs/ónis pnt-i fterfcre ialtndtf, ^f(dtrifTÍmog(mí 9 ,it«t.txiñett ti i» miUati^fAdUi Hne 4 p u t fxtif incampatibi Ut 4 t is, 4 t étalio prifírti: non altas obiinfft potente qHamfiadin fifi o mmtnisjífa¿at'íónemi ixpnfi - faa oíltndat dtfpifiiionímivcl fitaciian) iContectutalem, pf^fia mpfáitahs ea/il, atqueex ehfi~ modidtdHSatMrarlnt»t>*P‘¡>^ontt 0 u r tSi(^ taiio-> fíibaiiqaod eutderjSyC^claram tus exaíifefialttii p/oul euidcntes , (^clatasconieSuratiJfilpfifJfi'^ rjasdiximus,(f infir/tilicafuconfidcfauiiLudojA uie„jii 9 jina,(^ fingulartaiaratf^ daUfinttspo^: 4v<«f;,<5ue,escn cldÍGhaí<«/». 4 . 4 n.izJdlibr. j. ■ 104 jT Yedasconjeóturashandcícrca-: mo dixoclinifraofcñorCaaillo en el num. 14.ert: cWcrC ífd e tianuquatídotibiiStdettamquanda tactta adfihjjuiconúdttraltsi pttfiimpia mftitutnlis maioratuai n}oluntas,quandofiilicesex identitatetationtsexpreJfeiíjuaaquatiiérfJfgeat, txverifimiliincafit omijpi'voluniate , it’velut txprefiuf, e s* fubinteUeHaS ’ütdeatar.aíque exeui deattbaSyfS rnaaifeílis, ^ velut exj>rjefsts,atque eoneíudiatibitscohieüuris' , ^ argumentisetici ^aleatyma¡oratuií,autjhaior^t(*t*^I trifitídíores^ coniuntUniím^^^ 'íofr- Yqücíean tan claras, y éuidentes^. qic no ay a fi quiera vna ra^on j urid ica.que de par-- te de lahíinbra fe les pueda oponer. Dora. Molin. díU.cap.^.nam. J8 ibi: Dummodoconieitureetus qualitatisfint, vtnihilaltad inducen'valeani, ntqataiiqaaiaridica(attone,f!»bt.eff’tgdq ” cant. ÁÍtoS. : jr Porque auiendola , ydudadofc prouablc, y juridicaraentcdcl tenor de lasclauíulaSiudeiamódclamCarapatibilfdadcncftecafo, en qvialqtticr|nyzio petitorio, ó poíícflorio ficnipte avrá de obteneí el pri mogenito.como no tó e l íeñot Gañillo enel w/». 160.referido j donde en el »»«"^; «'.aúiendo aprouado la doctrina de jVIicrcs,y «ííetidoíuspalabtas,notadasfüpr.««»í. 9 7 _*y 3 p r c - Tadii^s,dcípaes cnel yerf. Addtdtrim, añade las Hgiucntcs. jb,; Ibl: Addidcv^im e¿ú,pt¡)e id cantineen, c¡mnr. dbfMerficundo^enitps ^ aur*vlt€riof litígat cr 4 m fratfeprtf^o^initOií^corJíendír^etimfi^ccedcn pojfeinea matorat^M agiiur^ híh nonpAcctf. pérumobimpedimentHmmatorattíSi quemp.ofsi ^. det^q(ii 4 pilícet is,C 0 f n alto maioratftpmfálhngi pofsit: tmcnamqtiepiodHbio ^verfcmtír.atque^ excUf^ptlis inJlit(étionnm , apertc nonapparear, aut exptrejfe dcexchpone , atst deincowpattbtUta^ íe,/i( 4 ¿ ifit indiciopo]feJforií> Its agitetar, de teñoreclatáfularam j pfohabiittér% ^ taridícedctbiíelar^femper in dnbiopro primogénito pronfántiandnm ésl : Ule entm ^ideearpr/zdilelias.-fed, ^ tl-^ HaspUoi i (f dependentes injlitatorprtsdilextffc ^idetar. lOT f Y aunque doña Franciíca de Andrade ptohibio claramente no,fe juntaílc fu mayo fazgo con el de íu marido, y que la incompatibili¬ dad íea cierta,refpe(a:o del mayorazgo principal,q fue el que ccntcmpl6,cs claro,que no íe eflendió a los bienes agregados, que aun no imagino: y alo menos,no podránegar D.LuysFranciíco de Cha¬ ves,queidel tcnorde las clauíulas,dc la razón,men¬ te, y caufafinaldclaFundadora,nofepucdedexar de arguirfe prouablc,y jurídicamente por parce de doña YnésiVIar¡n,hija primogénita, para que dcua vencer en efle juyzio poífcílorio. io8 ^ Y quequalquier ponderación que íc hizierc délas claufulas , {c admita fauorablemete, yfeinterpretencontr^DonljLiysFr^ciíco de Ghaucs,como deíccndicote,di hijo íe^^ndo, co-> itio notóclícñorCaíiillo,¿-í4/>. \%<,.nu.í^.tr>fia, verf. ChufuU, ibi: ?««»'?»'? ’fPMh^íimts matorafas, cjuecontta (uiittscofnoittne 4j¡iJlit,poiiderpnt ar,^ tpffUio-, rtrn eias,ij0t iutt rejí fíente agíf^contra euminurprf( 0 nd 4 s fireXy!:t?i]h'ihffJfpP^- _ ‘. , 10 ? y írtOquaJ^pnmjypt^i^^^ M eede# ccdc.quando cl juyzio es poííeílorío,censo ío es ct preíentc, paraconíervar al primogénito en la me* jorlinea. VtconílatNumcr.íí/cí.w/'.az.'t'f»'/<5* evcap.\‘;.verp^.lo{üti c,i ^.wferfiliam. Etmvcí{, DtfunClo.Vceüdorjtt.i-CJi de feu Jo difmüi. Dom,Molin.¿/¿f.í'rt/).4. «««.41 .D.Vela, (í//i,?.í///í/ríír.49.««'».s5,&Add. ■ lio f Dondequalquierprouabilidad, difpLita.b dudcío raotiuo k baña para vencer. V t probatúrex/.J. ^ x aufxtff.dscarbon.idit. Dcirii Gaflillo,.í//¿?.e‘»/’. 143 5.i»^r.Op* time tcftatur,& deciilum refett in íupremo Sena* tuGaípar h n t on .'íh.tii.wcJibf.z.quxH.furtrf.i j. fíam.6.&7.Xtn elverí. ¡n hec.Y en el veií, 1 1 iia, Roxas,í/í wcompat, i .p<iirr.cap. c.num. \ 50. donde dize,que bañara alguna kue duda, vbi piures.C^ibus addcndiArgclojí/#/egií/í» c¡usst. 1 ^.artic. i .num.$$.VCí{, Arbitrorixhv. Mdhucalfí^uia reddendi vigetrattoftmin^m ejeenpa ttmíta, *ot ludexoonjttpUnéCerfusejfe incap/i(í. lunCtoverí. Priwówyíi.Yenelatí.yC.ibi: Oran¬ do pAmittAm feudalium pojjtfhancm pr<^ter/ctens^ rationtrnalicjuam alíegat, cjux nonjttpalnmfi¡lv Ja,Jid ittdicemfálu»} dubmoi reddere popir , anji! fi»ái eapax.'Et de adquirendapoflcfsione, 4»x/^.a artic.p.nam.i 3 4. verf. ob rr «.Negueña/- til y Nohapodidonegaí,nidexarde feconocer la duda D. LuysFranelíco de Chaacs,y fulincajpues permitieron cntrar.ypoñeercftema* yorazgodc Andradea doña María, tercera abuela de doña Ynes María, é hija primogénita de Chrií* toualde Mayoralgo, y q fe contínuafleen toda íu defceridencia, a que alsintió D. LuysFranciíco de Chaucs,cidi¿tis'fupr.»?tt/». 14, itx y Yreeonóciendoeftaofaíervancia, VpoAcfslonquando tnpiiío cñclitigio , y juyzio poa^qnq,qvieiüeporcláñopafladode lóíy.no ^ ... pitiiolapoíTefsionpcrvácantédcteíminadci,nÍ3le go.qperíonafucíícclvkimopolkcdor.ytenedor, en conformidad de la ^45 díTófo.ó quid fucile el legal poííecdor.exdoiftrinaDom. Paz,dírfn«í^. cap.il.Qfcap.is.yH.x.DSchíc.’üm.zJíiar.Jtt diaf.ttb.2.cal).\6.»tim.\o\. II5 f Yfolohainfiftido , enqueeños frutos dcl mayorazgo de Andradc íe han diuidido ficmpre entre fu linca, y la de doña Ynés María, lo qual aunque no ha coiTsprouado , por lo menos quando fucílecierco aucr participado lafuya.faca mos, que a feria incompatibilidad clara con los b.enesagrcgados, no es verofimilhuvicranlos de lalinea fecundogenita dexado poíIeer,ni aun proindiuifo los bienes del mayorazgo de Andrade, ni percebir fus rentas. ii 4 f Ellos fon.fcñof,los fundamentos* y difeurfos que hemos podidoforraar eneltiem-| po tan limitado que fe pos ha concedido * dentro del qual hemos buelto a verlas fundaciones, y de-| más hecho del pleyto.y fe ha omitido mas exorna¬ ción,y póderaciondetcxtos,yautoridadcs,yotros argumentos, por no moleftar mas aV. S. y demás Señores Iuczes,que han vifto efte plcyto,que fuplirán los muchos conque clDerccho fauorccc a do-’ ña Ynés María de Andrade,que cíperafeguro el ve cimiento * cnmendandoícla fentenciadeviftaj Salva inómnibus. TantiPraefidisGrauifsimiquc Senatus Dignifsiraa eenfura. Lic-D-Berflardodc Caftro Azcuedo* • i ■ ^ ' ' '• ’ I'"' ' ' - - ■ ' ■ • ■ ’ " - ■ ' ' ^ ■ ' '' " > ^ i ;í.. • ^-í-' ■ ‘.'' ^-‘^• ■ /.f ‘ -.¿íj «I” ’ ‘ ..i*..;í jiil.'-'- ■ • ■ ■ - ' ■ ■ •';’ ■ ' ■ - i^ / : . ^ ^ '‘ r ;:.:. :'- v : lví i ■ ^ v \ii//.':. ^/ít;v 'r « ■ :•• ■ .-i-Vy vyr -w:.hb n y ' - : í . v .. * :^;loblLoq2v ‘'.:wíivr:pY o’iift^b c ohiL -'üo'jrilaos-.i iv;'- : u^.ib /. ob7,£tn5i:.rbf!í4¿í:.lpv,f;c:::::d ::;ui:)r!!/ üpd-ú -snioz- ;:f;íncbhiaíO£ifi|:;b oa-.:. 'y(íi ¿t-íírjbV,í¿i- ¿bui'if.fir'ion- ’ rM-' | .?-03ni;ínrujiR ^iíqai:MqDfloofíbanr! rñ »rQb^3^5ic:ij:1oíbi>itjOlD2ijpí:iOU¿L fbaíí; ¿ ¡nu oib o*ír;g:Oiioqb5apc5kb;nA:.L£n^M2:^ndi:fi .cí}íy3b/)iCíníí3ni/) i.bloLrií.brj5rüfO < 03^i-•ííTii^ pripirniü}iiiit*iD sibllx'iíijnidf ^adinffio ni £vk2 .nula:*;;/;aii^Ui2ÍQ 2n3í^n:}2 oiíli}3 sb oLísnísCi.U .oul ' »obprJ3:i'A