In hac causa vertente inter Marchionem de Nulles D. Josephum Català & Valeriola & Ludovicum de Borgia Ducem Gandiae, necnon Domnam Cajetanam de Omns Marchionissam de Moya, mediante persona & legitimatione Judicij eorum respectivè Procuratorum, multa lic
Full text
JESUS CHRISTUS. N hac Caufa vertente ínter Marchionem de Nuiles D. Jofephuin Catalá, ¿Se Valeriola , & D. Ludovicum de Borgia Ducem Gandís, necnon Domnam Cajetanam de Omns Marchíoníflam de Moya, medían¬ te Perfona, & legitimatione Judícij eorum refpedivé Procuratorum, multa licét fuerint híncíndé deduda , & tiim voce, tüm fcrtptis propofita , tría tamen fignantér Capita , feu principales , & diftínttes Artículos mataré ponderare , & decidere contíngit. Primo fcilícet, an fit locus leviíloni , vel confirmatíoni Sententis prolats ín Regia Audiencia Sardinis die 24. Decembris anni lóy-; per quam data fuit immiffio ad Statum, ¿Se Marchionatum de Quirra prsfato Duci tamquam ha;redi feripto Marchionis D. loachíni Carroz , ¿Se Centelles ultimi Poffefforis didi Status , óe Marchionatus ad mentem L fo C.de Edm. p, Adriam tolkndo ; aunullata prscedenti Doffelfione didi Status, & Marchionatus Quirríe contrk e^uf dem Magiítratus inibitiones pr*cedent« ca?ta ^"^"dedudh ’propofitis, & dedudtis d jpxxáitlo Marchione Jofepho Catalá de Vaj-íi- concedenda , vel deneganda fit immilfio ad praididum Marchionatum , feü Statum OuL* ab éo pe¬ rita coram Supremo Aragonutn Confilio ^ Scliedula d.ei quod ipfifuerit in contradidtorio eiufdem Duck adindirata ^ f immillio Marchionatus , feü Baronfai de Nuíg’per £ ^ ten-
*1 2 . - tentiam Regias Aiidientiíe .Regfíi Valentías cum votis Supremi Confilij Aragonum prolatam die 31. Maij 1695. , & in Judicio fupplicationis confirmatam á Supremo Confilio Caftelle die 5. Decembris i yoS, , quodque ideó, & confequenter adjudicari iibi debeat poffeíiio Statuum Quirrxy quos prastendit eidem Marchionatui, feü Baronías de Nuiles aggregatos fuiífe á Don Joachino Seniore in Teftamento , íüb quo deceffit condito die 8. Januarij 1601 • & quidem non obftantibus eidem Teftamento, & immiffioni deíFe(ftibus , qui á Deffenforibus didi Ducis oppqnebantur tüm poteftatis , tüm voluntatis ; Poteftatis ícilicet eo quia prcedidus Marchionatus , & Status QuirrsB, utpoté triplici iam fubiedtus Majoratuum vinculo Feudi nimirüm, dignitatis Cqmitalis, & tándem Fideicommifíi iniundi k Domna Violante de Carroz illius Domina , iterum k dido D. Ioachino Seniore cliverfo Major ítui vincuiari non potuerit ; Voluntatis verb , quia tametft didus D. Joachinus de eodem Marcbionatu teftari potuiftet, non ideó tamen voluerit pratenfam k Marchione Don Jofepho Catalá aggregationem reaiem didi Status Marchionatui , fdi Baronías de Nuiles , ñeque perpetuum , & indeflinitum FideícornmiíTum difpofuerit favore omnium in futurum SucceíTorum , feü PoíTeíTorum Baronías prsedidaí ^ fed ad fummum favore illorum SucceíTorum didse Baronías , & Domus de Nuiles , qui eífcnt de fuá agnatione, & fui generi D.Chriftophari de Centelles. Tertió deniqué, utrum prsefáta; immíflioni obftent deduda, ac propofita die 18. Junij anni 1717. per Domnam Cajetanam de Omns MarchioniíTam de Moya, quas pendente, judicio Ínter prasfatum Ducem , & Don Jofephum Catalá comparuit coram Supremo Conflio allegando ob deceflum Don Raymundi de Omns fibi uti eius has; redi apertam fuiífe lüccelTionem fuper medietatem didi Status de Quirra , quam Domna Alemanda Carroz ftlía didi Don íoachini uldmi Comitis de Qiiirra reliquerát Don Raymondo de Omns , & alijs fucceflivé íub ftltutis in fuo Teftamento condíto die 26. Julij 1607., & petijt declaran fe eíTe Dominam, & legitimam Succeditricem in proprietate medietatis diéti Status de Quirracum frudibus a di^ purificatíe. condítionis fovore eius AnteceíTorum, quia ex Teftamento didse Domme Viojantis fecundas, vocata erat Domna Alemanda ad Majoratum ♦ feü FideicommiíTum ab ea inftitutum, atque idcircó cum potue-
potuerit di<aa Domna Alemanda teftare de di( 3 :o Statii Quirrx , obftet propterea iniiniflioni ut fupra petitae á Marchione de Nuiles deífedus poteftatis in diao Don Joachino Primo ad difponendum de prxdido Statu tam ratione Teftamenti didx Doran® Violantis , qukm quia virtute Capitulorum Matrimonialiura diei ii. menfis Febbruarij anni 1589. occafione Matriraonij contradli a dida Domna Alemanda cura Don. Chriftopharo de Centelles , Don Joachinus eius Pater ei . donaverit ín¬ ter vivos didlum Comitatum cura facúltate difponendi in .eventum, quo fupervixiflet eidem Patri donanti , quodque propterea cum evenerit didus cafus , non potuerit poñea didus Don loachinus illi.. prejudicare difponendo diveríimódé in fuo Teftaiiiento. Licét autem initio prajíentis Califas a¿imi folummodo fuerit de revocatione pi-xáidx Sententiae Sardinias, nec propopggeriiis Catalá Pater didi Marchionis de iNulles Judiciiirp immifíiouis in poffeííioneni didi Marchionatus de Quirra , quin imixib exprefsé femper proteítatus fuerit nolle tradare niíi de nuliitate poííeííionis appr^hen% per Ducem, & de concefíione petiti Sequeftri, nihiloniinus cum Partes. in progrefsu litis articulos & dedudiones concernientes m^ta Caufae propofuerint tam in fcriptis, quam mrvoce, exhiBdidbT^ariega^^^ Itrumenta , & rationes , quarum. ope quaslibet Par^ jura lúa confovebat , vel fuper immiffione noviter petita in .Supremo ^nfilio per didum Marcliionem de Nuiles, veí imuüuiiencia aidáEa^egatJonis ex cauTI^gitra]MBIonií& deMoya, ut appaiet ex píuribus Schedulis , quas reperiuntur in voluminibusProceífus prajfentisCaid?, &fignantercirca prxtennones excitatas Ínter didum &,ce;n^ & didum S ilT" porredi?’dSbus r? LZbíi^ÍKs á/a/d?'' *709. ,.ri nilfx de Moya in Schedulis oblatisSuf^^^IuK^^^^^^ 15. lunij 1718., & 18. eiufdem menfis & Inrd^Sis complunbus , proptere a iani pro certo Jadliaum non_^gfe^¡HFÍ ^efle^íL il^iyS^PoffelTqrium plenarium , attentis .prxíertim dedudionibus prxdidis hincinde ab ómnibus inte-
intereíTe habcntibus fadis fuper didis Articulis ab eís fufcitatis , nec non ratione connexionis caufarum , & voluntatisPartium iurifdidionem huius Supremi Confilij implorantium , ac prorogantium , ac demüm ex pluribus Decretis Supremi Confiiij Aragonum , & huius Supremi in eius locum fuíFedti pro dido Sardiniaí Regno ; Ex quibus prasfatorum Articuiorum omnium cognitio , diícuffio , atqiie decifio , iam radicata eft in hoc Supremo Confilio . Ñeque huic veritati moram facit confideratio, quod pr3:didus Arti c ulus immiílionis non poterat inrr oduci in Supremo^CóTifilTo á pr¡edI¿to D. íofepho Catalá'"Marchione de Nuiles , eo quia antea fuerit propofitus per eius Patrem D. Oggerium Catalá in Regia Audientia Sardinia;, etenim nec ibi fuit conteíbtus , nec conclufus , & quselibet inftantia ibidem propofita intercepta remanfit ob inhibitionem fadam á Supremo Aragonum Confilio in literis obtentis ad inftantiam diíll Ducis , prxhtx Regiaí Audientix dirredis , de non fe ingerendo in huiuímodi cognitione , fed de remittendis Partibus ad Supremum , cum literis inhibitorijs expeditis die ii. Aprilis 1699. ^ quamvis Don Oggerius inftiterit pro revocatione , feu modificatione didarum inhibitionis literarum , nunquam fuit lili conceda , contradicente potiíEinum Duce , qui femper excepit cognofcendum ene de dido immiílionis Arti¬ culo in Supremo Confilio, eo quod haberet connexionem c um articulp nullitatis aggregationis , cuius cognitio radicata erat'iri didto Supremo, ik alT eo refervatus ad me- ^ quamobran redé potuit didusJVI archio anSTuIIes filius D.Oggerij poíl: obtentam annoi7o8. Sententiam confirmatonam pro Statú, de Nuiles, non curatá inftantiá propofitá ab eius Patre in Regno Sardiniaí recedere ab ea , & petere immiíKonem coram Supremo lo. Iunij i7o9. . Maximé veró, dum contradicente Duce conteftationem didti novi Articuli immiíTionis die 29. lulij 1709. fuit provifum per didum Supremum Confilium , quod Dux diredé refponderet immiílionis inñintiaí, pto; pofitse á dido Marchione de Nuiles , dida die 10. lunlj eíufdeiií anni. Hijs igitur pra&habitis , quoad primum Articuíum conftat non debere revocari praididam Sardiniae Sententiani , ex Adis fadis coram ea , quia attento Statu , in quo fuit prolata , fuit iuri conformis, etenim licet bona, dequi* bus
5 bus difpofuit ultiuius poflfeíTor Marchionatus de QuVra , tavore Ducis Gandía: , fuiflent vinculo Fideicon mufi fubieda , quoties tamen adverfantes D. Oggerius Cataia, & Valenola, & D. Antonms loannes de Centelles, non edocebant de Fideicommiffo claro, &. eveniffe ad eorum favoreni caruni vqcationis , quin inanro , nec auli fuerint proponere ¡inmilfionem ex capí te pratenfi FideicommiíTi certum eft eps tune temporis non fuiffe legítimos contra’ dictqres ad irnpediendam poíTeflionis immiífionem di£to Duct, qui iiti ha:res feriptus in Teftamento non cancellato , n^ vitiato, fundatam habebat intentionem, quoad poflellionem in difpofitione Text. in l. fin. C. de Ediñ. D. Adr. toll. ; & maximé cum eorum ius veniret dependenter a propolita aggregatione Status de Quirra , Baro¬ nía de Nuiles , fadla á Comité D. loachino in fupra relatq eius Teftamento, & priüs tenerentur in competenti ludjcio edocere de eorum bono iure ad Baroniam de Nui¬ les , qua: omnia requirebant altiorem indaginem, & non poterant retardare immiflionem dido Duci , cum fit re¬ gula , quod comparens, quando non exibet titulum potentiorem, aut parem non debet audiri ad impediendam immiffionem haredi feripto , quiá tune non eft legitimus contradi¿tor , quamvis opponat exceptionem, quod ultimus defundus non potuilTet teftari , maximé ubi fiinihs aflertio reqmnt altiorem indaginem , & bona poffint etiam multis de caufis detineri ab harede quamvis vincúlala , & de Maioratu. quamvis Nec obftat alia nullitas infmuata k Don Oggerio , nemoé immiffione petita t non potuerit Regia Audientia concederé immilfiqnem , quia hic exceptio remanet re- Fultaf\umd”^^^S”‘’® ipforum Adorum , ex quibus reliutat eumdem Ducem in ea femper iaftiti/Te r^A “iS ™ «te prtolVÍ. attentatum poffeflionis ouam effet purgátum te inibitione Reg^AuS* alia forma purgari, nifi pmcéde’nt^ "c" riE íjnfpniiQm ríí Q- ^ St3tus Quif- , antequam dicto Duci concederpnir ^ cum pro parte Ducis non adfuert 1 Unmiífio , nam tabul, fetatUn p.rfa|in¡bmo„“rB‘V»m p," parte
parte Miniftrorum, & VaíTalíorum, ut fatisfieret Majiíla* ti Tribunalis , á qiio emanavit inibitio pr¿ed¡¿la , voliiit rantiim in prima eiufdem Sententie p irte Regia Audientia pro attentatoriim purgatione poiTeíTionem a Duce iam apprsehenfam revocare , & eum condemnare in expenfis huius artieuii, cumpariter non conftaret de culpa in Duce, & ifte claré, éc incontinenti edocuerit de íuo bono jure ad poffeíTionem, negledá allá maíori forinalitate, 6c cir* cuitu , pronunciavit dandam eíTe ei immiíTionem , prsecipué vero non interveniente legitimo contradidore, prop» tereaque indubitatum eít eamdem Sententiam exAdisfadis in Regia Áudientia, 6c ex ítatu , in quo fuit proiata , ,non eíft revocandam; . Verumtamen quia ex noviter jdedudis in hac fecunda inftantia , 6c judicio poíTefforio plenario , in.qiio Partes voluerunt fe ingerere , apparet de, legitimo contradi¿tore habente titulum potiorem illo.haírcdisí, conílat eífe reparandam, utinferiüs. Qiioad fecundum vero Articulum, an fcilicet deíFedus poteftatis , 6c vbluntatis qppofiti á di do Duce obftare poffjnt in hoc judicio plenario per Marchionem de Nuiles, fatis dignofcitur , praE;fatos defedus minimé poífe impe¬ diré praedidaip immiílionern ; Quod enim dicebatur de qualitate feudali , vel Majoratu dedudo ex Titulo Co- » mitali , nullam videtur mereri difcuffionem, pofteaquam ' Diplómate Regis D. Ferdinandi Catolici dato die 8. No- : vembris 1504. conftat ampliífimis verbis , fupprefsá priorí : natura , 6c qualitate Feudi , eíFeda fuiífe Loca , 6c Cof mitatum Quirr^ alodialia , libera , 6c omnino difponibilla, cuius quidem Diplomatis audloritate utraque Paf' í tiuin litigantium nititur , ñeque pr^fentis ludicij eífet de illius validitate , 6c perpetuitate quasftionem facere, cum natura Partium de hoc difputare putaverit , fibíque ! obftet Sententia lata in Supremo Aragonum Confiíio di^ 2. lanuarij 1520. , igitur pr^etermifsá etiam forti replica' tione , quod ubi fortaífis hucufque vigeret primeva natu¬ ra Feudi , 6c dignitatis illi annexa , adhiic tamen DUJ¿ Gandiaí nullum jus ab hac eadem qualitate metiri poífd, quippé quia uti defcendens áFemina ad Feuda ju xtá mo' hil profedió de'Hác'^bppofitíone , ^ defcdueX hoc Capite curandum eífe apparet. Nec etiam obftare vifus fuit defedus Poteftatís dediiduscx Teftamento Domnae Violantis condito die iS. Íuniii5^4* quia
. . 7 quia licét per lineam tranfyerfaiem cIí¿ 1 :lis Diix defcendat ^ íangiiine de Carroz , nihiloininiis ex. lectura pra:citati Teftamenti didae fecundíE Doninx Violantis Carroz aperte liquet , didum Majoratmn non eíTe perpetuuni indefinitum, & iiniverñdem pro tota Familia, fed folummoáb temporalem, limitatiim , & reftridum ad tres gradus luorum Nepotum , & Filiorimi Domnís ToddiE Carroz íuae Sororis, nempé D.GulieImi , D.Iacobi, & D. Seraphini, eorumque defcendentium maículorum & ad alios dúos gradas fcilicet D.Petri Sánchez Centelles, ScD.Mh chaelis de ürrea íilij Comitis de Aranda , quibus ultimis litoam facultatem tribuit ; Quamobrem cum praglatus Dux non defcendat áPerfonis vocatis, & Aibftitutis a prasditta Domna Violante , proculdubio caret adione, ideoque patet eífe fuperfluas , & impertinentes probanones ab eo peütas fuper fuá Geneologia , miniméque ODitare tres prscitatos defedus poteftatis oppofitos á dicm Uuce contra Teílamentuni D. loachini Primi ad impcdiendam immiflionem petitam a dido Marchione de Nuiles. Ncc pariter. obftat immiflioni petit® per didum Marchioneni de Nuiles lam allegatus defedus voluntatis noviter excitatus pro parte Ducis , fcilicet non adeífe in Teftamento Don loachini Primi-:aliquam aggregationem , FideicommilTum •’ veftridum ad favorem fui Generi Marchionis Don Chriftophori de Centelles , eiufque Famihs agnatitia: quia licét non adfit aggregatio realis í didf fada mentioVdifpof.tiohprfí de Teffamento Don Gilifnní-n’ Majoratii , nec de aggregatione StaceíTorié^^^^^^ Statum de Nuiles fubjedivé , & accenorie nec hgreditas Don loachini fuerit i ''1-“ta Sor/ferS; pofitum in íuo Teftamento m * ’-l abeodiííum univerfaie & nerDetuom f adwíl Fideicomniifclan*
8 claufulaí fubftítutíonis fad¿e in di¿lo Teílamento, ubi loquendo de deficientia prascedenter vocatorum , dicitur A ells y al ultim de clls axi mor'mt^ a nos kcreií injlitubint lo que fera perpetuament Señor , y Poljeffor de la Cafa , y Baronía de Nuiles en lo Regne de Valencia , de la qual Cafa no fe pugnen nojires Eflats en manera alquna feparar ¿’f. , ex quibus ver- bis claré patet, quod eum fuerit fubftitutus i.s- , qui pro tempore erit perpetuo Dominus , & PoífeíTor de Nuiles, debet dici vocatus unus poft alium per FideipmmiíTum fucceíTivum, & perpetuum , quia eft íubftitutio fideicommiíTaria , & Majoratus, qui de fui natura ad infinitatem temporis , & ad multitudinem Perfonariim gradatim voptarum reíFerri debet, máxime cum fit fada fubflitutio indefinité, & nomine appellativo , & concurrente quali* tate confpicuá fubiedas rei, & agatur de magno Comitatu, nunc' Marchionatu ^lirrae , ex qua inducitur faciliüs voluntas Fideicommifli perpetui conftituendi. Qiiibus additur itá fuiífe inteííedam difpofitionem hanc , & exprefsé admifTam ab ipfifmet primis .hsredibus didi Cqmitis Don loacliini , etenim Don Chriftophoras in fuis juratis refponfionibus, & judicialiter editis in Cali¬ fa cum Domna Mariana de Pinoz confe/fus . fuit didum Comitern Don loachinum conftituifTe fucceíforem in Marchionatu Qiiirr^ , & Comitatu de Centelles poít mortem fuaí filiaeDomnse Alemandie iUum, qui tune erat , vel pro tempore futurus effet fucceífor in Statu de Nuiles , ipfumque Don Chriftophorum fuiífe talem tempore mortis Domnaí Alemandse , & eífe de praefenti, & uti ^lem poft mortem fuae Uxoris Domnaí AlemandiB acceptaífe didam íucceífipnem , accipiendo poíTeírionem prasfati Status de Quirra; Ex quibus verbis, eo íignanter ex illis, qui pro tempore fui/[et , evincitut claré ordo fucceífivus , & progreíTivus in ómnibus Succeíforibus de Nuiles. Et Don loachiniis ultimus Marchio de Qiiirra Filius didi Don Chriftophori verbis adhuc claris approbavit , prsdjdam yeram intelligentiam perpetui , & progreíTiví Fideicommiffi in ómnibus Succeíloribus de Nuiles , nam in fuis Capitulis Matrimonialibus Maij 1636. amrmavit exprefsé, quod refpedu Status Sardinice deberent ob; fervari vincula appofita in Teftamento Don loachini Carroz de Centelles Comitis de Quirra, in quo dífpofuit» . quod in Statu Sardinise fticcederet, tám in cafu ,
9 iam erat fequutus , quáiii in perpetuara , illc , qui fuifr íet Dorainus, & Pofleffor Oppidi de Nuiles; Quaraobrem fi in perpetuara ex confeflione dióti ultimi PoffeíToris cuius eft hieres prxfatus Dux, fuit difpofitura á Comité D. loachino , quod fuccederet ille , qui eífet Dorainus & PolfelTor Oppidi de Nuiles ,• eft indubitatuni adeíle favore omnium Dominorura , & Pofleíronim de Nuiles gradatim perpetuura, & progreflivum Fideicommiffum. Quin obftent oppofita k Duce didis confeflionibus , nempé quod remanent repróbate non folüm per alias confeffiones contrarias pofteriores , fed etiam quia ambo difpofuerunt in fuis Teftamcntis ad favorem aliarum Perfonarura , nullá fada njentione Succcirorum de Nuiles , ac praiterek confeffio Don loachini ultimi in didis Capitulis Matrimonialibus edita fuerint ab illius Curatore, dura ipfe erat in ramón State, para ifts objedlionesfuntparvi ponderis , tüm guia nullibi reperiuntur expreíié revocats prims confelhones ab eis fads, quod nimirum fucceíferint in dido Statu de Quirra, uti Domini de Nuiles ^ui debebant femper, & in perpetuum fuccedere in Statu Ouirri virtute vocationis , & fuhfiitutionis faSio! a Comité D hachina i» Juo Teftamento . Nec unquammltimus Marchio Dorainus loachmus tmm poftquam fuit major fadus, reclamavit a confelTione fada in didis Capitulis Matrimonialibus • ttira etiam quia non poterant revoeari , quia non folürá non cranterrones, fed fads juxtátpentem , ócexprelTam volunutem Teítatoris, cui in prsejudicium Succeííbrum oer contrarias confeíüones derrogari non poterat. ^ ^ allegata pro parte Ducis, nempé quod dida fubftitutio perpetua debeat folüm intelligi reftridaad lineara mafculmaraagnatitiamdefcendentera k prsdido D Chriftophoro eo quod prsdida fubftitutio fuerit fada ad eius conteraplationém , & confervationem fus vers aonationis & non ad alimii fin^m, quia licét verum fit ulí-inííim rnmí* tem D. Joachinum voluiífe in fuo Teftamln^^ 1 > tione
i6 ¿la ex donatione difpoíita in Capitulis Matrimonialibus anni 1589., ^uia cüm in primis Capitulis anni 1561. refervaverit fibi Comes D. Joachinus facultatem apponendi in rebu’s donatis quascunque vincula , & conditiones ei beneviías in Tellamento , vel alias, & in fecundis Capi¬ tulis anni 1589. Coníirmatoriis priorutn adíit padum reverfionis bonorum donatorum , vel ad ipfum donantem ^ fi viveret, velifto Defundto, ad hseredem fuum quocumque modo nominandum , & virrute iílius padi reverfivi fuerit á dido Comité D. Joachino in fuo Tellamento nomi natus haeres is , gui pro tempere foret Dominus , & poíTeíTor de Nuiles in cafu deceífus Domnas Alemandx, aliorum pr^cedenter inftitutorum fine Filiis , indubium ell , hoc pariter donationis fundamentum p^nitus corruere. Qiiin obftet aíTertum di¿lx MarchioniíPas nempé quod ratjo¬ ne Amphibologi^, qu§ continetur in Clauíula refervationis fad^ per didum Comitem D. Joachinum in didis Capitulis de annoi589. non comprehendatur Status Quirr? , eo quod fub refiduo refervato ifte non veniat per confufionem didl? Claufulf, & eorum verberum, in quibus conceditur Domn^ Alemand^ facultas difponendi de ómnibus bonis, & ex altera parte dicitur , quod refidiium redeat ad ipfum , vel ad fuum h^redem nominan¬ dum, ex qua verborum confufione , & perplexitate non poteft intelligi , quod comprehendi vofuerit in facúltate conceífa Domne Alemande deteílando , vel aliter difponendo, cumque proptereá res fit omnino confufi, & dubia , debeat judicari pro exclufione Status Quirrg k predida refervatione. ' Quia prfdidum dubiura eíl imaginarium , & infubfiñens; nam attenté legenti ílatim apparet , quod in facúltate difponendi favore Domn^ Alemand? folum eífet q^uantitas librarum viginti millium , quam fibi ref rvavit Co' mes D. Joachinus ad fuam liberam difpofitionem in di¬ dis Capitulis de anno 1589. adeó ut , iítis dedudis, f^' vore Domn^ Alemand^, reliqua pars,tám Ducatonqrum 9 ^ ^' draginta millium , quam aliarum rerum reverti deberet ad donantem, vel ad fuum heredem nominandum; ver¬ ba namque didf Claufuí^ evidenter recipiunt fequentem verfionem , fciíicet , quod D. Alemanda poífit tüm deiu; per Ducatis 40111., cum defiiper aliis rebus donatis di^ , ponere de= libris lom., reliquum vero iílis dedudi^» ^ . vertatur
r/ vertatur ad donatoremñvé ejus hcredem, qu^ vera, de germana intelligentia eíl noíioñé comprobara, in Sentem tía fupremi Coníiíii Aragonum lata die 17. Julii 1615.* que traníitum fecit ín judicatam. Pr^terquám ii in dido reíidiio non compreliendiffet Status ^iirr9 , ceteraque fuá bona hereditaria , non appofuilfet in Teftamento gravamina, que appofuit, fignanter in di- ¿lo Statu Qinrre poíl mortem Domiie Aíemande fine Filiis, virtute referyationis fibí íade in didis Capítulis Matrimonialibiis anni 1561'. apponendi illa vincula , de gra¬ vamina, que fibi placuiíTent. Nec obílat , quod dida refervatio debeat intelligi reftrida ad unicum adum, qiiia fiiit didum , vel per Teftamentum, vel per alium quemlibet modum, dccüm jam difppfitum ñiiíTet Ínter vivos per D. Joachinum tempore Capitulorum Matrimonialium de anno 1589. apponendo nova pada, & gravamina fibi benevifa, non potuerit pofteá in Teftamento apponere alia gravamina, de conditiones, que non fuerunt appofite in didis Capitulis. Qiiia nedum didum padum deducitur ex ipfis Capitulis anni 1589., ut fuit fupra didum, vertim etidm conftit quod in illis non fuit confumpta dida refervatio cum partes exprefsé convenerint , quod in cafu deceífus Domne Aíemande finé malciilis , fi non fupervixiílet didus Comes Don Joachinus redirent bona donata ad ipfius heredero , & fuccefforem univeríklero, vel ad eos , quibils Comes D. Joachinus voliuffet , & ordinaffet verbo vet in Icnpto, qiiainqbrem extra dubium eft, quod non ob- Itante dida donatione permanebat adhuc refervatio di'* poiitionis Don Joachini. coníjderatio illa eíl, quodquantumvis iiF ulque dicta penltas nonoblur rfrié reiiunciatione efcludere'tur , cüm voluriuiie i^nunciayent juri fiio , fi quod ei comnetiiffet pigílando coníeníliro proprio Patri & acc=‘n(-4nár> rlom’ Confirmationein ífde íub refemtTo^fib-K ^ /v n,' dis in lilis contentis , omnia firmanrlr» ^ Nec eíl attendenduro , V-od taUs^SSCdi^a^r d’tfivus, turo quia non apparet de laefione , nec Juod 'Pfa vivens reclaimverit, nec nnpugnivpi-ir rll’v H^oa ma. piaefertim in dicta donatione f íc Teft ¿ tris poltea fublequutiim; immo videtur ilfum aDDrnb.í fie; turo qiua nihil de litis fuis juribus ’allegavit ?í Caí: ^ fia
® íit Donin^ Mariann^ de Pinos, tametfi validiora fuiíTenl ad eílidendam iftius pr^teutionem illis , que fuerunt ab eá dedudla in Cauík. QuiripoíTit dici, quod non habuit notitiam didi Teftamenti, quia Audores ipfius Doinna' C ijetana; exprefsé ñiííi funt, quod Domna Aliemanda habebat notitiam, 6c cognitionem Teftamenti fui Patris, ut iegitur in Scheduía Don Berengarij deOmns iniite, quam habuit in Sar-' dinia cum dido Marchione Don loachino i. fuper hac cadein praetenfione , quse reperitur in Adis voí. 13. foL 76. , Se eadem fcientia , & notitia deducitur ex Tefta* mentó ipfius Domna^ Alíemanda: , in quo facit mentionem de multis legatis fadis k fuo Patre in ejus Teftamento, prxcipiendo quod folvantur juxta tenorem Teítaraenti didi fui Patris, Se per confequens defe¿l:us poteftatis oppofitae á dida Marchioniífa non poífunt obftare immifliqni petitae per Marchioneni de Nuiles, & ipfa venit omninó repellenda á Indicio, quia car¿t adione. Ceífántibiis igitur ómnibus defedibus poteftatis, Se volun- , tatis oppohtis á didis Duce de Gandia, & Marchioniífa ' de Moya immiíTioni petitaí per Marchionem de Nuiles, non videtur iftam efle ei denegandam , quia juxta pruí- 5 fentem luílitiam munitus eíl lüfficienti titulo dominij , 1 óe poífeíTion's Marchionatus de Nuiles per binas Senten-yf tias, quaí fecerunt tranfitum in ludicatum, & habuerunt fuum eíFeduni , cum ex Adis refultet reperiri diduin Marchionem in adluali poireíTione Status de Nuiles; Qua-r mobrem cum habeat iftam qualitatem ad íuccedendum in Statu QiiirríE unicé defideratam ex Teftamento , & í Fideicommiífo perpetuo didi Comitis Don loachini, & conftet de exiftentia Fideícommilíi , & eveniífe caí’um {ux vocationis , Se quod di¿tus Comes Don loachinui poífideret tempore íux mortis didum Statum Quirr^e,# nec non tempore conditi Teftamenti , Se nominutionb h'^redum, & fubftitutorum cum appofitione gravaminuni» -6c vinculorum, quag voluit, indubitatumeft, competerá ei didam immiíTionem. Qiiin obñet, quod pr^fatus Status poflíderetur k dido Don loachino nomine fuae Filia; Domna; Alemanda; virtute claufulariim conftituti, Se aliaritm , qua; fuerunt appofr tac in donatione fada in Capitulis Matrimonialibus Ánni 1589., quia pariter poíTidebat ex confenfu ipílus Domna? Alemanda; cumpadlis refervatis nominandi alios
r9 & apponendi vincula, & proindé Íicéí quoad alios eífedus poffideret nomine Domnaí AlemandíE , ne fcilicet poíTet ei praejudicare fequuta íua morte in poíTeífione ^ quam Doinna Aiemanda debebat habere ; quoad iftum nihilominus eftedum virtute padorum refervatorum nominandi alios haeredes, erat ipfe verus PoíTeíTor; quamobrem fequuta ipíius morte , primo transferebatur poíTeffio in mam Filiam , & ea poítea decedente fme Filijs y in alios teredes nominaros , quia juxta pada conventa ab eo poíndebantur cum iílis conditionibus. Nec etiam obílat aliud argumentum allegatum pro parte Ducis , miod fcilicet hucufque non habeat didus MarchJo qualitatemDomini de Nuiles, fed foiummodó meri Poflefloris; quantumvis a Teftatore requiratur , quod fit Uominus, & PoffeíTor perpetuus, quodque hoc patet ex ipüs Sententijs die 31. menfis Maij 1695., & 15. Septembris ^7^0. , qai^_jion cqn^Ieduntur Judicium proprietaill u d immifl ionis f^ócabiíis per Sen-^ tentiamjin ludicio p r oprietatis V iiTqu^ult refervatum J^s^dp D uci ^ cui d ebet adTudicárr^;rnig'l[^^ digm^e , hoc-SíípíeiíH-CSñfilió dehbando 1 eftamentanam'difpofitionem D. GilaberH Z Centelles > per quam eft ipfe Dux immittendus in poffelTionem Marchionatus de Nuiles praílativé quoad Don lofephum Caíala ejus aciualem Marchionem ; & ouod m confequentiam í;t pro nunc deneganda , vel faítem fufpendenda immiflio Statuum Quirraí favore didi M irchionis de Nuiles; pra f ei tjm ver o quia Proce/Tu s proprii tat^. reperiíM jam inftru d u s ^ concluíli^ ^ hreviT»,» QfrtüTíc^radKteTmx Sententiíe , tir-gtríl 5 u rTe“Fundat Maicillo de Nuiles , concludanf, dandani e^fe imniifllocumjt^^idteDux rqüSíiTprsedidus D We^nretala, five ejHTPite-rDon Oggerius prSnde' reñí, fe effe vocatos ex eodem Teftamento & alten praterendum , declaratufque fuerit didus Don fephus five eju s Pater immediatus fucceffor dUi ¿ ^?i-£SS] 5 ol 5 ÍEÍ 2 Pe'omñirfff áüméñmram, qüilueruHTdeauda ab onini •’ ^ ha-BSdbíís , &%íííat¡?F;d-|s ' rSel^id ftantias, & declarando dfe imniittendu.i ^ Oppidorum de Nuiles, cum jiirifdi¿>¡oñe Dommum pe,t,.„mta, & Sem
2Q Sententiarm, cvídens cít\ qiiod non fint prohta: in ludido meré pofle í Torio . ¿cíumniariíiim o immiílionis \ g^iirludícIo~ p oílíe 3 or í o habegte anngxim ~cau¿ain pro - prtet^ir ^ cüm^Ti ierí F cogni t i mi r&^ déciium , uter T^ oruña litigantium vocafus^et TlídTroc ut ei concedí pof> fet immiíTio , & per confequens praidiclaí deciarationes praiferunt fal f e in implicire dec!;ira t i o n e m domínij D 0‘ mu s ^ & Bar onías d e N uiles, pra^cipué vero " guia im n íif- C o'^n fuit ei conceíia tam qüaai mero 'Poíienori , fed v eluti lmn1cdiató~Tucce1 Ioji^ Ne'cetíaifTobftat alia ponderatio fadh pro parte Ducís , quod nemp é Marchio de Nulíes fit Dominus revocabiliter attenta refer vaudn e íudicij próprietatis; guia iniure 'ñóñ deími t tntcrim elle Domi n us is^qui jurédominij revocabilis póíTidet , quamvis entar habeat tituíum refolubilem doñee aliter contingat judicari , dicitur Doininus plenus, & pleno jure poíM^ ^— -^ Nec etiám'obftat altera objeíFio, quod nempé Teftator D. loachinus per verbum perpetuo ab eo appoíitum oftendere voluerit fe loqui de Domino, & PoíTeíTore ad vitam fuam irrevocabili: Nam prasterquamquod didum verbum juxtá fenfum Teftatoris refultuntem ex contextu totius claiifulae ha:redítariiE , & fubftitutionis ab eo difpofitss non fuit pofituín ad diélum ñnem, fed ad denotandum / quod intendebat facere FideicommiíTum perpetuum Sta-'^ tuumQiiirríE ñivore PofléíTorum de Nuiles, adhuc etiam fi poífet intelligi de Domino , & Poíiéífore , ciim iíle numquam poíTit dari perpetuus , debet intelligi de ilío, qui reperitur PoífeíTor ex titulo habili, legitimo, fufíicienti ad fuccedendum fuá vita durante ad exclufionem illorum Poífeíforum, qui poíTiderent titulo tenutoe pignoris , & fimilium , quam obrem rati o ne titulorum , quo¬ rum virtute fait déc la r atus immedTatus fuc^íTor ^ debet Mbé^rTlitdus ^Tio^^ vero Domino 7 ^ PoíT effore Statu s de Nuiles , cumque uti talis habeatur ^ debet ei quoque dSi immiffio Status Quirrs, máxime cum in praefentiarum titulus , cum quo poífidebat prxfatus Diix, fcilicet uti bagres feriptus in Teftamento ultimi PoíTeíTpris fit redadus ad non titulum, quia eft jam pofitum in comperto claré , & notorié ceífaífe didum tituíum, & tífe praídidum Statura Qiiirne vincuíatum favore fuccefforum de Nuiles, magifque etia m cum pari modo . ^áÍdus Dux praetendat fe eífe vocatum ad did um - rx
21 fg, fe p oífe_decl arari legitímum fu cceíTorem "St^sj d en^ule s, & per confequens cum hodié cedettitulus haeredis fcripti , quo nitebatur prxfatiis Dux , & liucufque non habeat alium, non poteíi: eíTe contradidor ad impedjendam innmíTion em praedidlo Marchioni de Ñulles. ”” Nec obftant pro irapedienda dida immiíTione argumenta ad¬ duda favore Ducis circa luftitiam , quam fovere dicit , a d ho c ut ipfe deciaretur legitimus fucceíTor in Statu de Ñuiks i n ludicio pfoprieta tísT ^^ pro ptereá prSdidus M ar cluo nl)nhabeat~IuIfiHentem titu no n íuerjF_deafepe^ in propríetate ^ & ei oBHaret excep^ (doíojfacis, quodT ftatim rdtituturus es); quia hgc cogn i t io non Ipe dat ad níIHid~^i^ rcnaü^^ ^ i n prafenti rerum liátu, cum Iiij^r intelligentia Te- IFámenti didi Don Gilaberti adfint fortes rationes bine inde, potentius jus habet didus Marchio de Nuiles, quia pro fe habet binas Sententias prolatas á duobus ampliffimis Tribunalibu s non in ludicio meré poíTeíTo rio , fed ha bente ann e xam^ caufaifi prdprietatis , & é cónverí^ Dux habet hodié prsefumptioneiii contra fe refultantem ex di¿tis duobus Sententijs cum fo la fpe . quod poííit vine£ie_J^ Indicio proprietatis - - - -— NequeípSFandmir'^ff^tñcqñv^ ex parte D^js, quodfciíic et feque r e tur ex immiíri ohe~arSiEarum Qü^favqillW^^ eo qiiod forfan efí et revoca b in?_j^coníequenHXiir^urtrrig-^frTn^^ ^itorja.ejífrdemmeFTMarchionatus deNuIFes, quia hsec ratio eft nitnis generalis , & vaga, nec minimum attendenda, jnani_fj^ui dquatn valeret, femper fufjae nderentur Sententíx^mirio ntsrqair-p mfegri^vodáFr^^ Wyi* nec.femtum'fiiltTñ-jirdi’ o^^iflbnis^insT^ardma ^ D„c¡ pro Statu V tf Jí g - j jeque immiICómsboñcaE^ ád Statum de t^ataia ménsTírr'i noiTadell inconvetempore, asiríariter StaMirnOnff?''*^ ^flSSnveniens , quoties poííi- . podef-
11 ^ poífeíToris iddrcíó cum circa frudus perceptos á Duce ufque ad diem lo. Junii 1709. conftet , illos Au- ¿tore Praitore , & bona fide percepíííe , n"ec ante didaai diem fuiíTe á di¿to Marchione conteílatum , ac legitimé inftitutum immiífionis judicium, propterdi fuper hoc ar¬ ticulo pari modo conítat, eumdem Ducem feciíTe friidus fuos uíque ad eámdem diem , ñeque proptereá ad illorum reftitutionem tener i . Iddtcb , & alias deliberationem , & conclufioiiem in hoc noftro Sacro Supremo SardiniiE Confilio lumptam infequendo, & vifis, & confideratis ómnibus a Pa^rtibus dedu¿Hs in voluminofis Actis prcefentis Caiife ^ & íkpius auditis earum Advocatis, iSt Procuratoribus tám in ícriptis , qiiam in voce , perpenfifque eorum Juribus, & Allegationibus ; Pronunciamus, fententiamus, & declaramus non fuiíTe^ nec eífe locum revifioni diélaí Sententiae Regiai Audientiai Reghi Sardinie prolata; die 24. Decembris anni 1675., fuerit bené, & redé jiidicatumad favorem didi Ducis attento ftatu Caula; tempore, quo fuit lata, & attento eo quod tune temporis conftabat, & refultabat ex Adis; fed quia ex noviter deduélis, al- . legatis , & probatis in hoc Judicio plenario conftat cel- ; faíie radones prasdidae SententiíE ex lundamentis novitér i dedudis, & luperiüs allegatis ^ reparatá ad eíFedum de/ quo agitur , & in hoc Judicio dicía Sententia, dandam^ eíTe immiífionem in poíTeíTionem didi Status , feü Marchioíiatus de Quirra dido D. lofepbo Catalá de Valeriola tamquaiB adiiali Marchioni de Nuiles, eumque imittendum eífe in reaiem ^ & adualem poíTeíTionem omniiim | Oppidorum praedidi Status, & Marchionatus Q.LiirríE cum jiirifdiddone, & cum ómnibus acceíforijs , pertinentijs , & juribiis ad praífatumStatum ípedantibusi R^rpeclu ve¬ ro fruduum, qui fuerunt petiti per didum M..;rchionem de Nuiles hucufque perceptorum k diéto Duce , abíblvendum fore , & eífe iftum deífinitivé á reftitutione eorumdem á die adepta; poffeíTionis perceptorum, & decurforum ufque ad diem decimam lunij 1709. ; in quo fuil^ idílitutum hoc Judicium immiífionis plenarium , / q u o ad décurfos poft didum diem fore, & eífe refervandum jus, ' quod ambabús Pártibüs competi^;rit in Judicio petitono, prqut fie cum prsefenti confirmari, reparari imniittJ , abíblvi, & refervari jubemus , repellendafque eífe omnes inftantias fadax per didum Ducem fuper nuílitatibiis aggrega-
gregationis ^ feü Fideicommiífi ^ tam ex defedu poteftatis , quam voiuntatis , prout pariter cum prasfenti repellí jubeinus; Et fuper ómnibus iftis Articulis corapenfentur expenfse Ínter diduin Diicem , & Marchionem de Nuiles. Pariterque declaramüs, & fententianius inftantias fupradidas propoíitas , & fadas per didani Marchioniífam de Moya Domnarn Cajetanam de Omns tam fuper medietate Marchionatus de Quirra virtute FideicommiíTi Domriai Vioiantis dé Cárroz fecundae , quám virtute donationis f'dítx in Capitulis matrimoniaiibus fqre, 6c eíTe tamquam infubfiftentes repellendas á prasfenti judiciq , prout fie cum praíí'enti repelli ju.bemus,repellendamq; pariter elle in confequentiam aliam fuam ipfius fubordinatam inftantiam pro Sequeftro tamquam Perfons non legitima in hoc Judicio , prout etiam fie cum prsefenti repelli quoque jubemus, & declaramüs , repulfis ómnibus alijs Articulis ^ caeterifque a Partibus dedudis, 6c allegatis tamquam ad prajfens Judicium impertinentibus , 6c irrellevantibus; 6c refervatis Partium juribus , quai ijs competierint in Judicio peti¬ torio, & proprietatis coram hoc Supremo Confilio ; 6c in expenfis inftantiarum diítx MarchioniíTae de Moya condemnamus eam in medietate , 6c in alia medietate predidfum Ducem , 6c Marchionem de Nuiles . Hanc 6cc. non obílantibus 6cc. V. Riccardús Prffes. V; Galcerini Forteza Regens. V. Aguirre. Publicata fub die 30. Decembris 1716. , intimata fuh die i. Januanj 1727.