Por el monasterio de Santa Maria de los Angeles ... y el de Santa Clara ... con el ... Cardenal Obispo de Iaen ..
Full text
* T EL MONASTERIO DE -Sants María de los Angeles de la Orde de Santo Domingo, y el de Santa Clara de la Orden de San Francifco. C O N El feñor Cardenal O bifpo de Iaen. L Punto confifle en examinar, filos Obifpos pueden vifitarla claufura de los Monafterios de monjas Pujetos a fuperiores regulares , y entrar en ellos para vifitar claufura. Pretenden, que pueden vifitar y entrar,por diuerfos fundamentos. Loprimcro.Porquctienen enfu fauor la regla ge ncral. Que todos los monafterios intra Epifcopatu, eftan fujetos a la dirección y corrección del Obifpo, cap.quídam Monachorutn>cap.fiqu¡s tAbbasjap./íbbates,cap. Adonachorum,cumalijs 18 , q . z . L o fegundo.Por el texto que dizen fer efpecial /» cap.per ¡culo/o.(5 quoniamje Jlatu regular iutnjib. 6 ibi: I» bis vero qu<e ad 2{omattam ¡mmediate cxpeílant Ecclefiam auBorítate lApqjlolícA. A lo
Í **y*. • -H Lo tercero,por la autoridad de Doéfores ante Có cilium.G em imano,y Anchar rano in diéL. quema, notabili 4- Zabarela in Qement .z.de ftatu .ráonachoru, notabiLf-& q 7 - B ald.corif.q- 70 . l ibz. Jbb.conf.z6 J ib. z.in princip.verf.Circa fteundum, Pedro de Bollo in eco nomia canónica,,}.p.f* if-adfinem. Lo qüarto, por íanueuaconftitucion del Trid. Stfz,fjáp.f. ibi: Vljn ómnibus monajlirijs ftbifubit- ¿lis ordinaria in ali/s vera fedis aJpoJlplica auíborita • fr. Ponderando la palabra,/» ¿/jrr,que como indefinita equipollet vniuerfali.ex Bart./w l.(¡piares, ff.de leg. z.cum vulgaribus. Lo quinto,por dotrinas que dizen fer indiuiduales para declaración del Concilio.de Azor* Zerola, Fufco,y otros,que dizen fer en términos defla queftion. Lo fexto, por vnas.declaraciones déla Lacra Con¬ gregación , que refieren Farinacio ¡ M arzilla, y Guillemart. His «on.obftantibus,.vcrius,8c filie dubio tenendú cft. Que nb tocadlos Qbifpos.elenydado y vifitade la claui’uradcflos monaftenos, ni los demas que tie¬ nen por (uperiores inmediatos a los regulares de fus ordenes,a quien .ellan fugaos. Para mayor declaración fe prefupone ,que en efta materia fe confideran tres maneras de momíterios» Vnos.que fon fugetos a los Qbifpos. Otros, que fon exemptos de los Qbifpos,y eftan inmediataipenr te fugetos al Papa, y no a otros fupefiores. Otros, que fon exéptos de los Obifpos; pero no jmmediate íugetos al Papa,fino a fus fuperipres regulares. En la primera efpc.de de los que fon fugetos a los Ordinarios,claro es que losObifpos tienen corrccjó, vifitacion,y juridicion.comoen las demas yglefias de fus Diocefis: y ello en fuerza de la juridicion ordina* ria,
ria , vt in ditt.eap.periculofo. $.($ quonia, deJlatu regulanumtlib.6 .cltment.z.dejlaturegularium. Trident. fefj.zp.cap.g.de reformat. En la fegunda efpecie de los que fon exemptos,pe ro fugetos alPapa inmediatamente.y no a otros regu lares.tambien es claro;q aunq los Obifpos no lo puc den hazer por la juridicion ordinaria, pero pueden in vim iurifdnftionis delegara:, & ex auftoritate Apoflolica ,fibi tributa indiél. qnoniam, dtíl.Clem.z. t3 in < Trident.d¡¿l.cap.f. En la tercera efpecie de los cxcroptos, que no ion inmediatamente fugetos al Papa, fino a otros fuperiores regulares, como lo ion eftos monefterios ,no pueden los Obifpos vifirar.nofiolo en la claufura,pe¬ ro ni en otra cofa alguna,ni por juridicion ordinaria, ni por delegada.* y la vifita, corrección y omnímoda juridicion,toca priuatiuamentc a los regulares a quic cftan fugetos. Efte tercero cafo.y generalmente todos tres,fe de terminan indiuidualifsimamcntc en los mifmos tex¬ tos. Porque por regla general fe difpone ¡ndifl.Clement.z. deJlatu Monacborum. Que aunque los Obif¬ pos pueden vifítar en los dos cafos primeros,no pue¬ den en efte tercero, fino que la vifita toca a fotos los fuperiores regulares, in htec verba; Hoeigitur {aero approbante Coeilio duximus Jlatuendum, vt fingida mo ntalium moHaJleriaper Ordinariosexempta.videlicet, qit£ itaSedi ¿/poftolic<e,quod mili alijfiubiefia nofieuntur oApoJlolica'.non exewpta vero Ordinaria auflorita te,ac exempta alta per alias quitas fubfunt annis (mgu~ lis debeant vifiuri. Et per eum textum itadiftinguút, & ttncni(jlo(J a,\biverbo alia,epnvc\ fequuntur poft antiquioresCardinalisZauarela.Hj.vbi ficdicit:£# hoc textil notafieeundm Laudenjem, quodfiunt tres/pe -
des r digioftrumquadajubfunt ‘P apg immediaíe iquadamdiocefan¡s,qu<edam fupcrioribits non Epifeopis : & num.8./0»c?4 p r xdifla Glofia, v e r bo alia, i n hac tercia fpecie pionacharum conñituit rcguiam generalem per íllum textil .vcmonaflcria exempcaqua: fubfunt non Papas,fcd alijs fuperioribus viílcanc ipíi fuperioícs regulares priuatiue no Epifcopi : itaquoque de¬ clara t fmola ibi num,i Áiccns-.Singula mona feria Jingulisannis debere vifitari per Ordinarios locorum (i nonftnt exempta , ($ etiam fifint exempta,($ Papaimmedíate fubicftafs verofsnt exempta,& alieri inferiori a Tapa fubiefl a,tune per illumvi fitari debebnnt. Efta diftincion de tres cafos, y lo que aquel texto difpufogeneralmenteen.la vificapor viade regla ge¬ neral,procede indiuidualmentecnla vifitadeclauíürade monefterios de monjas, como indiuidualmentc cftá determinado indifi.cap periculofo.§,($ quoniam, de Jlatu regularium Jib. 6. in haec verba: ]n mona- Jlert]s mentaliutri fbi ordinario itere fubicffis fuá: in bis vero,qu^ ad Igomanam immediatefpeBant Ectlefa fedis -e/tpcfioliCtS aucloritAte. ¿dbbates vero, £ 5 “ ali]tdtn exempti,qudm nonexemptiPralati Scdefarum mona - JleriorumSS ordinü quorumeuque in monajlerijsbuiufmodiftbi fubieffisdeclaufura conuenienti,vbi non ef,ip firum tnonaferiorum expenjh, fidelium eleemofynis quas adbocprocurent diligentius facienda, (Sí de ipfss monialibusinc¡udendis,quamprimumeommodepoterut prouidereprocurent:§c ita in indiuiduo poít loannem ‘¿Monaebum, joannem cdndream, & alios antiquiares,tenent ibidem ‘Dominicas odncbarranus,(3 Fran ««i,quas late deeiarant.Sc magis in fpecie tenent Jfa uarr us,dZjOr,Santhetj,iFid ir anda fatimrefer endi. Ella diftincion de tres cafos no efláderogada , ancs aprouada por el fanto Concilio Tridentmo fe¡¡- 2f-
3 2 f . c ap.}-e 1 qual no trato de reuocar,y alterar,finode renouar y mandar, que inuiolablcmente fe guardaífe lo que antes fe auiadifpuefto por Bonifacio OdaLio in d.c.p¡ffonalis,yt patet ex verbis prooemialibus degreti Tridentini,ibi: “Boaifacij Oéíauiconjittnúonem» qtt& iñcipil píriculofoyrenoaansfanBa Sinodus.'i Ce di» xo expreíTamsnte en el fumari© impreíío del rnifmo decreto,in hxc vcba; De ?cnouaiic?ie antiqu<e conjlitu * tioniscirca monajleria monialium'.y afsi aunque renouó>y mando guardar aquella conftitucion antigua en los dos primeros cafos,q(jc p.pr ella tocauan a los O- bifpos/pero no la rcuoeó,p.i alteró enel tercero calo, que no tocaua a los Obifpos,f¡no a los fuperiores re¬ gulares. Efto en lo literal del decreto Tridentino, es claro. Porque ni habla délos fuperiores regulares, ni los nombra. Y en lo intclc<ftual#y mente del decreto, es cambié íindifputa.Porque renouandoladifpoficion del cap. perieulofo,y mandando que fe guarde, con efto que¬ dó aprouada en todos tres cafos.' y afsi el mifmo de¬ creto Tridentino en que fe fundan los Obifpos, es li¬ teral y exprefíb contracllos, y en fauor de las monjas y fus fuperiores regulares,como mas en particular fe fundará en la reípuefta del quarto fundamento con¬ trario. Y afsi por el texto in d.cap.periculofi, y por el mif¬ mo decreto Tridentino que lo renouó.y mandó guar dar,es común refolucion defpues del Concilio Tridé tino , que en los monafteriosdela tercera efpecie de monjas fujetas a fuperiores regulares, no toca a los Obifposelcuydadoyvifitadelaclaufura.íinoalos re guiares fuperiores aquieneftan fujetas. Sicuti in indi uiduo tenent C\auarr-in c0tnmcnL4.de reguUrib.fu- B per
pcrcapfatuimus t¡) q.}.v b i mteraiia fie dicit > 7 " u m , quialfcetpr<efatum foncilium videatur fignifcarc,quod SpifcOpi pof[unt includere omnes móntales citano exemp tas fui Epifcopalus.tamen mens eius ex illa,quam pr<efatus % quoniam elarius exprimit,quod Spifcoptpof funt,( 3 ' debent includere omnes móntales fibi fubieÉas auftoritatefua,f 3 etiam exemptas fanclx Sedi Apojlo- 1 ic<e immediate[ubicólas auólorttate illiut non tame exep tas ab eis,(óPfubditas alijs Prxlatis extmptis aljorum Ordinumtnampotejlatcm includendi buiufmodi Abbatibus,&fuperioribusfuis concedít tile §. C 5 quoniam ft cundum quem intelligi debet prafatum foncilium *Tri- dentinum.cum eonjlitutio interpretan! jn dubiofit intel ligendafecundum interpretantem,quod isi deturftnftfe •Tiusin d.Extrauaganttdecori. Stquilur TbomasSamhezjinfumma.ml, i.lib.6. eap.i p.nu.zo. & zr.vbi propofitahacquasftionccum eadem diñinílione triutn cafütim eandem rcfoluit.in haec vzxbo:C<eterum Íhtndum ejl, nullam Epifcopisfa cultatem concedí i»diccnd<e claufuram monialibus exep 1is,qu¿fuperioribus regular ¡busJubicólafunt,fed id tffe faperiorum regular ium.Qaare mens T ridentiniejf, •ot Spifcopi auélor ilate ordinaria móntales fibi fubditas ad claufuram cogant aufloritate autem Apoflolica moniales,qucefedi Apo/lolic<e immediate fubiefl* funt, non tame exemptas ab tisfSfubditas alt)s Prxlatis exe ptis altor um Ordinum: 5 ccompiohat per plura funda menta. Quodlate etiam comprobat idem Thomas Sanefnezin todemlib.6 .cap.16 ,nu.i}. vbi inter alia dicit, At Spifcopi ejl claufuram inductre in duplici Prior i mo najlerio.fálicehtiamtxitusin Cafibusnecef ari)S conce dere,& fuperiorum regularium inpojlerioribus mona- Jlcri)s regularium. Idem
4 Idem ex proferto eoprobat Emanuel Rodriguez, qusftionum rcouh¡ium,fom,i,q.^.artie.io.vtr/.£x (¡no Concilij loco, vbi multis lace comprobar. t ate etiani declara,,&comprobar 1 udouicus Mi randa in directoriopr¿datorum regulariutn, in fraílala defacris monialibus.art.fy.concl.j. Tradunteciam viera prardictos Llamas in método £urattonts in apendice,quan> ponit in Jtne,in $.y. Ma¬ nuel Sa in Svttnma ,verbetimonaJltrij. Altamiranus in cap.}.Stf-tyXwily ÍEridentini. Nauarrus/» tfldapuali Latino cap.2f.m1m.14j $. in additione. Graffis in i .part.dtcifionu mjib.^xap.zj. na mcr.6. Confcdtius in ptiuilegijs wtndicantiumjtiiulao.eap.6. Azor in injlitniionnmw>eraliam,part.i.lib.ii. cap.S.q 7. vbi bene ctiam dcclarat pradictam triü cafuum diftindtionS. ; Nec obftancin contrarium addudta, Al primer argumento contrario, quod Epifcopus regulaticer habeat correctionem , & iurifdidtioncm, in ómnibus monafterijs fuse Pioecefis. Se refponde, que efta regla general procede en las dos primeras efpecies de monjas fugetasal Ordinario>ó inmediate fugetas al Papa, y no aotros fuperio res regulares , ve in íllís.vifítct authoritate ordinaria in i (lis authoritate delegata. Pero no procede en las monj3s dc la tercera efpecie>que fonexemptas de los Qrdin 3 r i o s , y fugetas a fuperiores regulares; porque en citas no toca a los Obifpos,fino a los fuperiores re guiares el cuydado, y yifita de la claufura , «</.§. Cf ^uoniant,di¿l. c ¡‘n)ent.2.cutn alijsfupra, Al feguodo argumento del texto in cap.pericalofo, quoniam, deJlatu regular ium. Se refponde con las palabras claras y expreflas del mifmo texto»que haze ladiftinció de los dichos tres cafos. Y en el tercero,que es elnueñro , decide contra lo? 4
los Obiípos,y en fauor de ios monafterios, en las pa¬ labras arriba referidas. Al tercero.de la autoridad que alegan de Gcminiano.Ancharran.Zabarel.Baldo.Abbad.y Pedro Bollo. Se rcfpondc.que Pedro Bollo.a quien alegan i» eco nomia canónica,}.p.§.i4 jnfinMas vertís, n o coca cf te punto >fino que finiplemente refiere el decreto del Concilio,y la confticucion pciiculofo, y encomienda a los Obilpos fu obferuancia. AncharranOiy Geminiano/w d¡8.§.& qnoniamSo lodizen,quccl Obifpo puede vifitar circaclaúfuram los monafterios inmediate fugetos al Papa, que es la ■ fcgundaefpecíe.fegunladiftinciondel mifmo texto ¡que interpretáb. * Baldo i»eonf.47o.lib.z .antes es en fauor delta par¬ te,y niega la vibra a los Obilpos, en los monafterios q porpríuilegios fon fagetos a fuperiores regulares. Abb.cow/2(f.»H»i.2.//¿.2.habla en los monafterios de la fegunda efpccie,que fon exemptos de los Obifpos, y inmediatamente fugetos al Papa. Zabarellarw C lement.z deJiMumonacbornxn,notabi ii f.(f q.y. esdotrinaindiuidualifsimacnfauordefia ¿parte: porque aunque in di tt.q.y.hablando de los mo nafterios de monjas inmediatamente fugetos al Pa¬ pa,y co laudéfc.refueluc.quc puede vificarlos clObif po.fin embargo que los monjes de Ciftel.finfer fus fu periotes en lo demas,tcnian priuilegio de poderlos vi litar. Pero luego en \aqu<cji.8,sn los monafterios fuge tos a la mi fina orden de Ciftcl.y a otros Prelados re¬ gulares,con el mifmo Laudcnfe refneluc,queno los pueden vifitar los Obifpos,con eftas palabras. 08 auo qu<ero de mona(lcrijs ¿dlaarum qu<e confueueruní vi Jitaripcr edítales Cijiercitnfcs. Credit LaudcJis,quod cum iUxbabeant lAbbatcm Cijitrcienfem pro/aperiori, per ipfum viftabmtur. Y
s y afsi ninguno de los Doctores, que alegan de an¬ tes del Concilio,tiene la contraria>ni la pudiera tener contra las palabras claras de los dichos textos. Al quarto argumento de la nueua difpoficion del Concilio Tridentino. Se refponde, que como fe dixo arriba, antes es en fauor de las monjas fugetas a regulares, y contra los Ooiíposjpues en la letra no nombra los fuperiores re guiares,} en la mente no les quilo perjudicar# Porque aquel decreto fe hizo en conformidad de la conftitucion antigua de Bonifacio in diéí. cappcriculofo dcjlatu manda>que íe obíeruc,y guarde :y la renueua con palabras expreíías, fin jnouárlá.reuocarla» ni alterarla en cofa alguna. Y afsi quedo también renouada, y mandada guar¬ dar en el tercero cafo en fauor de los fuperiores re¬ gulares., , . Y es precifo deuerfe entender cT decreto Tridcntíno limitadamente, quanto a los dos cafos, que enco¬ mienda a los Obifpos en coformidad de los mifmos dos cafos,que auia determinado en fu fauor el capitu¬ lo periculofo, por las concluíiones vulgares. Quod Iexnouaaliamrenouansintelligitur iuxta términos conftitutionis renouatae. Etquod lex nouaprohibés, vel permúteos aciones aliquas eft rcgulanda fecundum iura anciqua, quibus antea permittebantur, vel prphibebantur,& intclligeda.ac reñringéda ad termi nos illprum. Etquod conftitutio.qua: fit ad roborandum aliara,intellígenda eíliuxa términos roboratae. Etquod conftitutiointerpretaos eft in dubiointelligenda iuxta eam.quam interprctatur, 8 c recipit orunes illius declarationes. Et quod non eft recedendum áconftitutioneantiqua.nifiquatehusper nouam repericur contrarium expreífe difpofitum. Et quod po- C fterior