Incipit tractatulus de proprietariis monachis

lud 3 Ineipit tractaculus de pꝛopꝛietarlis mo nachis. Onachus dicitur perſona obedi£tíami? paupertate ct caſtitatẽ pꝛofeſſa. quoꝛũ vnũ fi defuerit monaci? nó eſt/ſed mo 5 : nachi vmbꝛs. Nec poteft cuiuſcũq; pꝛo feffionis monacho diſpẽſare fuper habẽda pꝛo⸗ pꝛiet gte: nec fuper obedientiã nec fuper caſtita⸗ tem vt dicit Innocentius.ca.iiij. decretaliũ ex⸗ trade religiõſis.Cũ ad monaſterium ⁊ct󰵲. Et niſi falloꝛ inter milia miliũ monachoꝛũ vix ſaluabi⸗⸗ tur vnus vbi (üt ꝓpꝛietarij niſt fe cito coꝛrexerĩ t et emen dauerint . Aouete ait ſpũs ſantus p pꝛo phetã et reddite ſcʒ vota que coꝛã deo et ſanct / is eius vouiſtis. Dicit ent xps ad beata bꝛigida m eos iudicãdos ad penas eternales ꝓpꝛietari os videlʒ monachos et hoc in pꝛofũdo inferni ſi an te moꝛtẽ ſe noluerint coꝛrigere et humiliter ei nẽ dare · Nec mirandũ de hoc q: bif qui deberẽt n nũ danis hominibus dare exẽpla humilitatis ⁊ i an ctitatis cii ſua cupiditate et ſuperbia eis pꝛcl ct vilia et ribaldica exẽpla.Et (deo certiſſime fc iãt religioſt quibus regula pꝛohibet babere pzo pꝛi um et habẽt ꝓpꝛiũ contra regulã ſuã: volem tes me per hoc placare ꝙ idẽ michi aliquẽ partẽ cõ⸗ ferũt fed eoꝛũ munera ſũt abhominabiita et (xo . Magis michi gratũ eſſet ꝙ paupertatẽ ã ;p« feſſi ſũt obſeruarẽt ſcd󰶄m regulã ſuã qua ꝙ to. tua aurũ et argentũ et ofa metalla mũdi michi pꝛ ea ſentarẽt. Itẽ diſtrictiſſime ꝓhibetur por £n decretis.ca.de ftatu monachoꝛũ Cũ ad mora rr 2 ſteriũ.vbi pꝛecipit Snnocenti? dicens. Pꝛohibe mus diſtricte in virtute ſetẽ obedientie fub atte⸗ ſtatiõe diuini iudicij ne do monachoꝛũ ꝓpꝛiũ ali quo modo poſſideat: nec per ſe nec per aliuʒ nec ine licẽtia nec cũ licẽtia fed necvllo mõ.Sequit󰵲 in eodẽ capítulo cũ ad monsſteriũ. Nec eſtimet Abbas g cii alíquo monacho poſſit diſpẽſare fup habẽda ꝓpꝛietate ymo nec ipe papa poteſt licẽ⸗ tía indulgere. Abi dicit gloſa. Papa fí vult po teſt facere de monacho nõ monachũ. fed ꝙ alids b3béat ꝓpꝛiũ et fit monachus hoc papa nõ pot. Ratio eft qꝛ pauptas eft vnũ de eſſẽtiʒ monacha tus ſicut ⁊caſtitas vel obediẽtia. Nã ratio €. St cut xp󰶄ianus er fide ſpe⁊ caritate oftítitzquoz tri um vnuz ff deeſt ſlue ſides fiuc ſpes ſiue caritas xpianus no eſt quãq; mileſtes baptífasatus. Ita et monachꝰcõſtſtit ex obedictia humili caftitate pura et pauptate vera q nichil babere cupit:ſed - ota vult eſſe comunia. Poꝝ triũ vnus ſi defuerit verus monschꝰ cffe no poterít. Habet󰵲 etiã in iu re canonico capi.monachi Qui pecliũ habuerit niſt pꝛo iniũcts miniſtratiõe fuerit ab abbate pmiſſũ a comuníone altaris remoucat. Et qui in extremis cũ peculio inuẽtus fuerit et digne non penituexit necoblatio ꝙ eo fiat nec inter frẽs ſe⸗ pulturã accipiat Fiat autẽ eius ſepultura in ſter qlinio Sicut btũs gregoꝛiꝰ cuidã feciſſe legitur. Et iuſte qꝛ nõ licet eiꝰ cozp? ſepeliri cá fidelibus xpíanis cut? aĩs ſepulta eſt in inferno. Sic etiaʒ de alijs duobꝰ ſubſtãciglibꝰ votis. JXedri£ enim monacho ex neceſſitate vt ſeruet obediẽtiã ꝑau⸗ ꝑtatẽ ⁊ caſtitatẽ ft cupit.ſaluare aiam ſuã.Legi⸗ | - d —— 33 tur enim in libꝛo de vita ⁊ obitu beati hieronimi q apud ſuꝑerioꝛẽ thebaidẽ erat monaſteriũ pe⸗ ne ducẽtarũ monialiũ decoꝛũ in oĩbus vita ⁊ ho⸗ neſtate quod dñs ꝑmiſit coꝛruere et vna excepta omnes oppõ ſit.et hoc ſolũ factũ eſt ex eo ꝙ nul⸗ la ibi recipiebatur in monialẽ nit aliquã ſũ ümaz pecunie ſecũ poꝛtaret ad monaſteriũ. Auid mo⸗ do fiet pꝛopꝛietarijs qui nõ ſolũ pꝛo cõmunitate cõuẽtus ſed pꝛo ſeipſis plura retinent. Suadeo omnibus vt fe coꝛrigãt ſi dentes demonũ euade re deſtderant. Notandũ infuper ꝙ pꝛopꝛietari⸗ꝰ monachus peſſimus peccatoꝛ eft. Anod parere ex multis poteſt. Pꝛimo ex ydolatria qꝛ auarus eſt ydoloꝛuʒ ſeruus. Ande paulus ad epheſios. Auaricia eft ydoloꝛũ ſeruitus.Secũdo.pꝛopꝛie tarius eſt fur et ſacrilegus quis res ſacras pauperíbusfuratur.&nde iheronimus. Pars f acrí legij eſt res pauperi pauperib? nõ erogare. Itẽ ambꝛoſtus. Aurum habet ecclefia non vt ſeruet fed. vt pauperibꝰ eroget. Tercio. pꝛopꝛietarius eſt periurus quía tranſgreſſoꝛ voti. vouit ent pz ꝓpꝛium non babere quod tamen no ſeruat cũ icri ptum fít ecciefíaftes. Gí quid voniſti oco ne mo reris reddere ꝗtẽ deuteronomij.xxvi.Að femel egreſſũ eft a lãbijs tuis obſeruabis. Quarto. ꝓ⸗ pꝛietarius eft apoſtata. Si enim ille apoſtata iu dicatur d habitũ religionis deponit multoma⸗ gis monachus ꝓpꝛietarius iudicãdus eſt apos ſtata quí paupertate abícit quá vouit quía pau⸗ ꝑertas volũtaria magis eſt de eſſentia religionis S exterioꝛ habitus que po:tat monachus in coz poꝛe Auĩto.ꝓpꝛietariꝰ eft homicida qz ĩutiliter 8. ij. v WES Ala conſeruat quibus pauperes deberẽt ſuſtẽta⸗ ri. Ande ecceleſtaſtici.xxxiiij. Panis egentiũ vi ta pauperis eſt.qui de fraudat eũ homo ſangui⸗ nis cft. Et. xij.q.iiij. Qui abſtulerit pecunias ec cleſie ⁊ bona pauperũ aufert homicida €. Auid tunc facturi ſunt illi monachi qui in malos vſus cõſumũt bona pauperũ ſcʒ ludendo aut alio mo do inhoneſto. De quibus ad pꝛeſens ſubticeo. Siudícetípfi qui huiuſmodi ſũt.Sexto. pꝛopꝛie taríus eft ypocrita quía ſub habitu religioſo gez rít animũ ſecular ẽ. Et extra aureus apparct in⸗ terius vero lutoſus et ſanie plenus.Septimo.ꝓ pꝛietarius eſt eccõmunicatus qꝛ eſt vnus de fep tem articulis zo quib? religioſi bis in anno ex⸗ cõmunicã tur. Patet extra de officijs oꝛdinarij capi.ab ecleſiaſticis pꝛelatis de ſymonia ſicut tu is 4€. Eſt ergo pꝛopꝛietariꝰ monachus excõmu nicatus. Pꝛimo extra gloꝛiã deĩ dñi noſtri et be ate virginis et tocius curie celeſtis ab eis dereli ctus et in moꝛtali peccato ⁊ in poteſtatẽ et in ma nus oyablí traditus:qui rectoꝛ ⁊ductoꝛ ip󰶄ius eft Et certe hec ſententia excõmunicationis multũ timẽda eſt.qꝛ reus in dictis articulis vere excõ⸗ municatus eſt maioꝛi excõmunicatione. In qua fí celebꝛat irregulsritatẽ incurrit et contrahit. Et hoc extitit declaratũ. vii p lectoꝛẽ oꝛdinariũ in ſcola iuriſtaꝝ. Et ratio eft iſta.qꝛ qa abbas vel plat? dicit excõmunico vel excõmunicamꝰ femp intetligitur de maioꝛi excõmunicatione vt patet extra de ſententia excõmunicationis. Sed ques Tie vtrũ poſſim notare ꝙ pꝛopꝛietarius fít peſſi⸗ Mus peccatoꝛ.Beſpondetur g cft peſſimus ⁊ pe be Uu. m —— : $4 riculoſiſſimus peccato: Peſſimus eſt quia aua x rus et ideo ſeruit ydolis ſecundũ apoſtolum.Et etiã pꝛopꝛietarius inobediẽs eſt regule ſãcte ec⸗ clefíeofio fuo periurus . Pꝛimo fractoꝛ voti.qꝛ vouít paupertatẽ et nó ſeruat votũ. Eſt etiã pꝛo pꝓꝛietarius ſeminatoꝛ ſcãdali ínter fratres⁊ ideo maledictus iuxta illud.Mathei.xviij. e bomt ni illi per quẽ ſcandalũ venit. ec igitur omnia mala cõueniunt pꝛopꝛietario. Pꝛopꝛietariꝰ pe riculoſiſſimus eft etiã. qꝛ nec luxurioſus nec ho micida nec quiſq; alius homo ita malus eft quin elíquádo cõfiteatur peccatũ ſuũ cõteratur ab in» tra vel pꝛoponat ab intra aliquãdo velle ceſſare vel ad minus ad vltimũ cõpellatur ceſſare pꝛo⸗ pter infirmitatẽ vel aliud impedimentũ. Mic au tem pꝛopꝛietarius nund cõfitetur peccatũ ſuum nec dolet nec penitet de ípo nec ceſſat Et ratio eft quía eſtimat hoc ſibi licere.et in hoc valde exces j «atus eft quía totalíter errans. Et ergo ducit il⸗ g lud viciũ peſſimũ pꝛopꝛietatis ſecũvſq; ad ſepul * chꝛũ. Et ota alia mala pꝛius enumerata et quoa tiens ſe ingerit diuinis officijs ſcʒ miſſis et alijs tociens peccat moꝛtaliter ex quo eſt excõmunica tus. In talibus ergo peccatis melius habebunt ſuſpenſoꝛes latrones meretrices d pꝛopꝛietarij. Maledictus eſt eniʒ pꝛopꝛietarius inter omnia genera hominũ:ſicut dysbolus inter omnia ge⸗ nera creaturarũ. Et ergo dicit papa ꝓhibemus et nõ conſulimus quía nó conſiliũ ad arbitrium ſed pꝛeceptũ diffinitoꝛũ eſt pericula anime ĩpu⸗ tandũ. Nam illa ꝓhibitio datur nõ per quẽlibet ſed ſolũmodo per ſummũ vicariũ dñi noſtri ieſu * edi. » — Bh. cheiſti ſcz per papam qui et auctoꝛitatem habet et ſcientiam. Ne auctoꝛitas fit ſine ratione et fci entia (ine executione. De illo vtiq; dicitur. Qui vos audit me audit et qui vos ſpernit me f; ſper⸗ nit. ⁊c. Et quodcunq; ligaueris ſuper terrã erit ligatum et in celis. Mꝛo falute ergo eoꝛum qui cupiunt fugere hoc vicium pꝛopꝛietatis eſt notã dum TES monacbo nec pꝛopꝛium nec peculiũ licet babere excepta conta adminiſtrationis so. pꝛo f Angler riter:ſed pꝛo alijs fimul in cõmuni . fuerit (íbi faltem ab abbate iniunctũ. 3. nter dp noſum ſit babcre pꝛopꝛium patet in iure de ftatu monachoꝛum. capitulo monachi vbi dicit󰵲. Aui peculium habuerit niſi ei pzo iniuncta am miniſtratione ab abbate fuerit iniunctũ ſeu per⸗ tmiſſum a cõmunlone temoreatur altarío Et qui in extremis inuentus fuerit cii peculio et digne non penituerit nec inter fratree recipiat ſepultu ram. Abbas autem qui illa diligenter non cura uerit / officij fuí (c nouerit incurriſſe iacturã. Wes Sregoꝛiꝰ. Sit pátet g abbas nulli monacho po teft aliquid permittere peculij niſi ratione offi⸗ cij ſui diſponendi (eu diſpenſandi Ergo claret ꝙ falluntur multi dicentes ꝙ abbas vel alius ſupe río: alicutus oꝛdinis poterit permittere quibus voluerit. Item falluntur qui dicunt quidq; ab⸗ bas perisiferít ꝙ hoc non ſit pꝛopꝛium quía niſi incaute ct male permittere poſſet abbas pꝛopꝛi⸗ um de facto q; Fuis non de ture vtiq; papa nõ pio hiberet. Et eſt in iure idem pꝛopꝛiumet peculiũ. Sed aduertẽda eft magnitudo delicti vicij pꝛo⸗ We magnitudine pene quia non ſolum js i — «i fecundum miſericoꝛd em monaſticam diſciplinã regule ſancti benedicti eſt hec pena pꝛeſcripta: vt pꝛopietarius ſolum puniatur cũ pane ⁊ aqua tãch ꝓ exceſſu leuioꝛi . $55 pꝛiuatio hec eſt panis gie et󰵲ne et cibi ſpiritualis tãq; ꝓꝛo exceſſu gra uioꝛi quia dicitur ꝙ a cõmunione altaris remo⸗ ucatur. Et merito: quia fce remouit a cõmunione fidelium per excõmunicationem quam incurrit ꝓpꝛietariꝰet comunione regni celeſtis. Nota bñ ꝙ hic nõ veclaratur pꝛopꝛietarius incurriſſe pea nam purgatoꝛij pꝛo qno folct ficri oblatio fed pe na eterna et gehennalis ignis pꝛo quo non fit ſa tiſfactio qꝛ addicitur. Nec oblatio pꝛo eo fiat In ſignuz ꝙ nand poteft iuuari quia altas eſſet ina gna impietas per eccleſiam fed nec aliqua eccle⸗ ſilaſtica expiatio quia ſubiungitur. Hec inter fra tres accipiat ſepuſturam. Abi autem tũc erit cer te in ſterquilinio ſecundum beatus gregoꝛiũ qui fimiliter legitur feciſſe cuidam. Et iuſtiſſime vt non accipiat inter fratres fi epulturam quia ani⸗ ma eius in inferno ſepulta eſt.ergo no de bet coz pus eius ſepeliri in loco cõſecrato religiõis chꝛi⸗ ſtiane. Aideamus ergo cõ ſcientias noſtras qua temeritate altari iungamur. Aidesmus vitam noſtram qua ſecuritate moꝛiam ur: qua auttoꝛi⸗ tate ſanc te eccleſte que ea que liget in terris et li gata facíat in celis et gratia pꝛiuamur et glozía pꝛopter hunc exceſſum pꝛopꝛietatis. Ait quidã. Si iuſtus vix ſaluabitur: pꝛopꝛieta⸗ rius deo inobediens et recalcitrans pꝛopꝛiam pꝛofeſſionem violans vbí parebit. £ftimo quod ille indignus ſit celo quo per — pꝛi⸗ 8. iii. wES , natus et eo minus eymiterio.Auomodo illũ ſu⸗ ſcipiet terra viuentiũ cui denegatur terra et ſe⸗ pultura moꝛtuoꝛũ. Abi vnus pꝛopꝛietarius inue nitur in monaſterio dñs deus indignabitur toti congregationi ſicut actoꝛ ſumme vicioꝛuz in tra ctatu de auaricia narrat.vbi tractat de pꝛopꝛie⸗ tarijs. Et pꝛo exemplo adducit actoꝛ ioſue.vijꝰ. capi.de filijs iſrael qui tulit de anathemate iheri co et ergo dñs percuſſit populi ífrael ꝓpter vnũ hominem. Et dixit ad ioſue. non ero vltravobiſ⸗ cum donec conteratis huiuſmodi hominẽ de ter ra. Et populus lapidauit illuʒ et ita ira dei quie uit. Sed diceret aliquis.Quid eft pꝛopꝛietas ff ue pꝛopꝛiũ.Pꝛopꝛietas ſic poteſt deſcribi.Pꝛo pꝓꝛietas eft ſubſtantia quam quis poſſidet per fe et per aliũ intentione pꝛo ſe habendi / vel quan⸗ tum in ipſo eft tanq; fuum defẽndendi ſtue licen tiam habeat ſiue nõ. Illa deſcriptio patet in par te piíma, quía nullus monachoꝛũ debet aliquid baberetand pꝛo ſe fed omnia debent effe cõmu⸗ nia. Quia quando ab eo requiritur hoc quod te net debet reſignare et alijs comunicare. £t pꝛo⸗ batur per illam decretalem monachi ⁊ eſt devna tota congregatione monachoꝛum alicuius mo⸗ naſterij ſicut de congregatione omnium mẽbꝛo⸗ rum in homine que facit vnum coꝛpus. Sicut in vno coꝛpoꝛe humano nullum membꝛũ habet ius pꝛopꝛiuz in illo cibo quí ſumitur ab homine pꝛo toto coꝛpoꝛe et omnibus membꝛis pꝛopoꝛtiona⸗ bilíter fed quafi in quodam repoſitoꝛio commu ni cibaría reponuntur (c5 in ftomacho et ibi pꝛe⸗ parantur per general virtute vegetatiuã vni⸗ N. 85 * — — «uias membꝛo ficut ſua cõditio exigit dirigatur. Ita in hoc coꝛpoꝛe ſcʒ in vno cõuentu fratrũ nul 1a perfona habet ius pꝛopꝛietatis in bonis tem⸗ poꝛalibus vndecunq; veniant. et hoc tangítips abbatem: cum et ipſe ſit monachus et pauperta tem pꝛofeſſus.a qua nec papa ipſum abſoluet. Et ſecundum regulã duplici doctrins debet ful⸗ gere ad ſubditos:ſcʒ verbo et exẽplo. Debet er⸗ go abbas ſuis pꝛeuidere monachis de neceſſa⸗ rijs tanq; bonus pater filijs ſuis.Sed diceret ali quis. Quare tam malum et deteſtabile eſt mona cho babere pꝛopꝛietatem. Ad hoc reſpõdet quía dam magiſter theologus dicens. Pꝛopter hũc finem ínftítuta eft religio vt monachi ducant vi tam contemplatiuam vel tendant ad perfectio⸗ nem in caritate diuina. Modo fecundum augu⸗ ſtinum et nycholaum ve lira. Auaritia illoꝛũ bo noꝛum tempoꝛalium eſt venenum diuine carita tis et augmestatío diuine charitatis eft diminu tio tempoꝛalium bonoꝛum ſeu vera paupertas. Sed diceret aliquis.AQuid eft tendere ad perfe ctionem? Ad hoc reſpondet Auguſtinus in qua dam omelia dicens.Tendere ad perfectionẽ cft quando concupiſcentias malas homo in ſe ſen⸗ tit paulatim gratia dei ⁊ miſcdiã diminuere. Et hoc fit per ſancta ſpiritualia exercitia ſcʒ ieiunia oꝛationes et vigilias et per que vicijs reſiſtitur et bonis operibus inſcidatur. Explicit tractaculus de monachijs ꝓpꝛietarijs. 36 Keacket vnicuiq; ſecundũ ſuum laboꝛem et fecti | dum opera fua. Et per pꝛophetã oc? dicit. Aĩia que peccauerit ipſa moꝛietur · Et iterũ ideʒ dicit. Iniquitatẽ eoꝛum in caput ipſoꝛum reddas. Et alibi. Reddam vltionẽ hoſtibus meis et hijs qui oderunt me retribuam. £t per eʒechielẽ dicitur. Si receſſerit iuſtus a iuſticia (na et iniquitatẽ fe cerit omniũ iuſticiarũ eius non recoꝛdaboꝛ dicit dñs. Sed quid neceffe cft ſuper his multateftía monia adducere quod poteſtonuſquiſq; etiã inſenſatus cognoſcere. Pꝛedicta autem vcrba nõ ab aliquo ſimplici homine accepi fed ſunt dicta Iheronimi. Et ideo a deo (fta veraciter venire fcío et cred o. alias nó pꝛoferret quod neſciret ef fe verũ et ſecundũ voluntatẽ deiet iuſticiam ip⸗ fiusefic. IDec autem non ſeribo deo teſte vos et veſtros criminando quos necdũ oculis meis cóz | ſpexiꝛ ſed verũ boni ſitis vel mali ſed a vobis ro gatus ideo ea vt ſpero que vera ſunt ſcribo ⁊ ſa⸗ lubꝛia ſi fuerint ad opus pꝛoducta. ulla eni fe cundum beatum iheronimũ in mundo tã crude lis belua et inanis ac moꝛtifera beſtiaeſt d mas ius facerdos et nichilominus monachus pꝛopꝛi etarius inobediens et impudicus Dñs nofter ie ſus chꝛiſtus rex altiſſimus pauper pꝛo nobis fa ctus vt nos perenniter diuites faceret:ipſe ⁊ ſpi ritus eius bonus ad faciendum perficiendum quod bonum eft vobiſcum femper ſit et cum ſpi ritu veſtro. Amen. 1 TRIIEMIUS DE PROPIET. LIDFINDLIM