Vota, et motiua a processu in curia Domini Iustitiae Aragonum, et scribania Ioannis Michaelis de Samper, Scribae principalis eiusdem habito, & actitato, intitulato Processus Don Alphonsi Fernandez de Yxar & aliorum, super manifestatione personarum

C-1 Ih%. VOTA. ETMOT IVA A PROCESSV IN CVRIA DOMINI iVSTlTIiE ARAGONVM . ET SCRIBANIA loannisMichaclis de Samper,Scribae principalis ciuf* dem habito , & aftitato, intitulato Proceifus Don Alphonfi Fernandez dcYxar,& alio¬ rum , fuper manifeftatione pcrfonarum. is?»"’; Utiaies- -^'^^NFroceffu, Sccaufa in Curia Domini luflitiae Aragonum , habito, & adita- to, intitulato Proceffus Don Alphonfi F^*'n3'idez deYxar, & aliorum, fuper manifeftatione perfonarum , intcruenientibusin Camera Confilij eiufdem Curiae.IlluftriflimoDho Don Auguftinode Villanucua, & Diez m.ilite Maieftatis Dhi noftris Regis Confiliario ,acluftitiae Aragonum, Scllluftribus Dominis Gafparc LupcrtioTarazona, Michacle ThomaSecarilla, Hieronymo Garcia de Benauarre, Hieronymo Torrero.& Didacode Canales eius Locumtencntibus, cxiftenteq; dido & praeintitulato procefTu in delibera¬ tione fuper diffinitiua fententia in eode ferenda.^QVATVOR ex didis dhisLocumtencntibus fuerunt voti, & opinionis, quod debet pronuntiari liberationem fup plicata per Petrum Morillo, Nicolaum de Sepulbcda, Petrum lofephum de los Bayos, & Clementem Ludotiicum Gil procuratores,locum non habere, cetera fupplicatam locum non habere. EX EO, 6c alias liberatio proipforum partefupplicata denegatur, quoniam ma- ^ifeftationis finis, tantum eft aCfccurarc , & in tuto po¬ dere reum, ne aliquod illi grauamen inferatur contra ius, & leges Regni, non autem liberare reum a carcerc poenitus, nec auferre cognitionem ordinariam cauf^ Ia A dicis tlkis capientis. Vncle raanifeftatio perfonarum fimplex, quicfit a podeludicum, (qualis cft,ea,dequain hoc pro ceflu agitur jcx fua natura, & inftitutione, non cft adecoata inflantia, ncc medium proportionatum ad libera¬ tionem capti,fiue in ciuilibus, fiiiein criminalibus , fed dumtaxat,ad rctentionem,& conferuationem perfonte, ctiamflnullitas capturteobijeiatur. Nam liberatio,manifeftatione mediante , eft quid proprium,& peculiare manifeftationis per viam priuilegiatam, in qua de vali¬ ditate captura: cognitio vertitur,& in cafibus in quibus illa locumhabet.captusvinculis roluitur,&in loco tuto ponitur. At vero in manifeftatione fimplici id duaitaxat agitur,vt retineatur captus,habetqjhic proceflus notiffimos fuos terminos & exitus, nempe» aut renuntiatio¬ nem , quo cafu, reus ad locum reftituitur quo fuit abdudtus.aut fententiam, quamanifeftatio finitur. Cteterum,liberationem a carcere,manifcfl:ationc fimplici mc diante exporcere,res fane noua,& mirabilis eft, & principijs foralibus non bene coueniens. Quare non obftac obie(fte captionis nullitates(fuper quibus pro nunc, no cfle ncceffarium duximus noftrum iudicium interponere)quia refpondetur cognitionem fuper nullitatibus, non pertinere,ad ludiccm manifeftationis fimplicis, fed ad ludiccm primitiua: captionis. Nam quemadmodum per intcrdi(5tum delibero homine exhibendo (ad cuius imaginem manifeftationem introdudtam fuifle noftratres teftantur ) non amittitur ludici cognitio de liber¬ tate,aut feruitute eiuscuins exhibitio ab eo poftulatur. Ita fimiliter per manifeftationem non infertur prteiuditium ludici primitiure captionis. Nec refragatur ludicem manifeftationis,fubrrogari in loco ludicis capien¬ tis. Quia refpondetur huiufmodi aftertionem ciuili mo¬ do intelligendam efte, hoc eft, quoad liberationem pcf viam priuilegiatam,vt fupra diximus.Tame in fimplici manifeftatione, tantum fibi locum vindicat, quoad fa¬ cultatem cultvitcm relaxandi captum fub fideiiiflbribusdn crimi¬ nalibus,in cafibus a foro permifsis.ik in ciuilibus,quan do-debuum eft ofl^urcatum: verum quoad liberationem capti,minime gentium.Qme omnia vfq.adeo verafunr, vt cum lata^cntentia etiam nulla,maniftftatio extingua tur , ad impediendam exeeutionera , nece0arjum fit re¬ currere, ad maaifcftarionem cum qualitate, yeliurisfirmam obtinendam, quibus captus nullatenus liberatur, fed.impcditur fenrennxcxccutio , appofita exceptione nullitatis.Namcaptus(vtiamfxpediximus)manifeftatiqne mediante,aliter quam per priuilegiatam.a.captione.liberari valet. In qua quidem manifeftationis fpecie propter contumatiam Indicis requifiti, & reum libera¬ re rccufantisjudex manifeilationis in illius locum mcritq rubrrogatur,quod fecus eft, in manifeftatione fimpliq!, per quamminime amittitur cognitip Indici ca¬ pientis. Adeo veetia.fi illeincompetens fit,liberatio per viam fimplicis manifeftationis locum non habcat,veluti cum laicus a pofle lodicis Ecclefiaftici manifcftatur. qui.quidem fub fideiuftbribusrelaxari folet,nullatenus vero a, captione omnino liberatur, etiam fi ille qui cap¬ tum detinebat incopetens fit. Vnu ex hac regula cafum excipimus, nempe quando his qui ob caufam ciuilem capitur iurisfirmam prxfentatjaduerfus inhibitionem, quam obtemperare ludex debuit,ad captionem proce¬ dere iuffit, namq? hoccafu captum manifeftacioncmediante,ctiam fimpliciter liberari pofte receptum eftjfiuc cx^eo quod pra^fentatio iurisfirmx effedtum habeat euo cationis caufx , ac per confequens prxfens Curia in lo¬ cum primi Indicis fubrrogueturjfiuc ex eo quod captu- ^'^poft prxfentationcm inhibitionis fubfecuta propter fpretam inhibentis iurifdi(ftioncm,tanquam quid atten um reuocatur,& captus priftinxlibertati reftituitur, ^deo vt etiam liberatio priuilegiata locum habear.Non deniq, obftat captum ob caufam ciuilem die inhono- A 2 rem rem Dei, feriato , manifeftationc mediante,fepe fuiffe vinculis ex folutum. Nam in primis refpondetiir.non efTe exemplis indicandum,fed ex iuris principijs difpoficionumforalium. Deinde refpondetur.quod cum offi tialis ludicis capientis non obferuat notorie in captura ~ V formam iuris, videtur abfq; mandato procedere, quo fit, vtiudicimanifeftationis, tanquam captum abfq; mandato liberare manifeftatum permiflum fit , quod etiam alienu eft a pr 2 efc.nti proceffu. His igitur ex cau fis liberationem fupplicatam locum non habere cenfemus ,& aliasatten. conten. ET infuper didfi Domini quatuor Locumtenentes addendo fupradidtismotiuis per eos praeditis fuerunt etiam ex fcquentibus. EX eo etiam denegari didfam liberationem, quia exceptiones & caufe in quibus fundatur, funt caedem ipfc caufae & merita , quae fuerunt ab ipfis propofita in accufatione criminali pro ipforum parte oblata contrallluftremDodtorem AuguftinumdeMcndozaRegcntcm Cancellariam praefcntisRegni.Q^o fit.vtpraefentis cau fx cognitio non aliter polTe decidi quam fi dcclaremus,etiam iuftitia proccfiusdi£t« accufationis,5c alias LrTtLZ: Attent.Cont. ^ ET ALIVS ex didis Dnis quinq; Louarre. cumtcnentibus fuit voti,&; opinionis,quod tenctur,5c debet pronuntiare, & liberare perfonas Egregij Don Alphonfi Fernandez de Yxar,& DonAuguftini Terrer de Valcnzuela principalium,Petri Morillo, Nicolai dc Scpulbcda,Petri lofephi dclos Bayos,& Clementis Ludouici Gil proc. a captione qua indebite detinentur, neutram partium in expenfis condemnando,caetera fup plicata locum non habere. EX EO, & alias, manda¬ mus liberari perfonasEgregij Don AlphonfiFernandcz de Yxar,& DonAuguftini Terrer dcValcnzula princi¬ palium,PctriMorillb,Nicolai dcSepulbcda,Pctri lofephi de los Bayos,& Clcmctis Ludouici Gil proc. a cap¬ tione indebita,qua detinentur. Qma ex dedudis inproceftu ’ ceflu conflat,Thefanrariuitigeneralem Dni noflri Re¬ gis pcvRegiamAiidietiam praTentis Regni appellitafle, medianteappellitu executorio,&; captionario delilora pevfonis.vt Dipiitatis pr.xfcntis RegniAragoniim, anni proximepra’teriti,pra'textu negligentia in recnpera- (j tione feruitij Regalis concedi per difcumRcgnu in vltimis Curijs. Et fecundum forum, & obferuantias, ‘a ilW- & in quibus nos recedere no n polfumus, Dominus noftec Rex(ralua Regia maicftati debita femper fide, ac rcoe- «arentiaferuata)non poteft coflituere in prafenti B egno plures,vcl diuerfos procuratores fuos fifcales,rcd tantu poteft facere vnum procuratorem fuum fifcalem; qui i'i agedo.quam in defendendo faciat partem.Et per i|^''73.crf'.conrcquens didtus Thefaurarius generalis nulla,potuit exercere aftionem pro Dno noftro Rege. Sicq 5 diftus appellitus captionarius deficit in falurari, cum non fit prouifus ad inftantiam partis legitima,quia pro iuribus ‘«hiii i.regalibus agit‘‘procuratorfifcalis.Neq; obflat fi dica- 1». tur, quod per foruannimillefimiquingentefimi nonagefimi fecundi, fub Rubro de laexaccion delasretjtasy drechosReales,c{k difpofitu,quodThefaurarius generalis recuperet iurain didto foro exprefla: ergo dictus The¬ faurarius fuit pars legitima,ad obtinendum prafentem appellitum.Q.uiarefpondetur,vno & altero medio. Pri mbjdiftusforus iamdeclarat taxatiua.qua exbigere debet dictus Thefaurarius,fcilicet/or derechos delas Cenasyde Al>fencia,Alimetacion,Primogemtura,jCmalle rias. Sicq; ad alios cafus protrahi nequaquam poterf. Secundo,quia in di(5to foro folum efl; difpofittim,quod in contumatiam obligatorum in non foluendo iura ibi mcncionatain prafenti Ciuitatc.contra illos exeeutio priuilegiata fiat; fcd ad cuius inftantiam hoc fieri de¬ beat,non dicit forus:Sicq;debcmos recurrere ad difpo- ^tionem aliorum fororum, quodfcilicct fiat ad inftan¬ tiam Procuratoris fifcalis, quia folusifte cognatus eft pec per fcrales fantliones aJ recuperanda Regia & patri¬ monialia lura.Ocficu etiam proi)i(loch£i:iappclhtusob dcicdfom huiicis.quiaRcgiaAudientia.eftludex inconi petens ad ililus prouifionem : dirpofitiimenim eft , ad confevuationcm totius Regni, & vt magis ehiccfleret, amor,obcdientia,& dcbitafidelitasAragonenfium erga fiios dnc6tilIimos Reges,quod magiftratus luftitis Ara clfct Index medius, fecundum legem quintam' vt in didbo fuo tribunali agerentur, tam in cl.<^.Schraf, In¬ dex quidem me¬ dius auej-o inco7iUi2en.foLz6. M 'xrii.inc^iujd Vro regi:,n,-j 6 . & 90 . goniim ciim scffe dilnbi. agendo,quam in defendendo omnes caufte, inter Regia ‘{oHir.hmdeom n^aicilatcm, & fuos fubditos.quod enim eftdifpofitutn nkls i-..depiiK. per noftrosforos^&ob^eruantias,iteratis vicibus, verff^raglnlfio taxatiuis.vt videre eft apud Molinam,^Bardaxi. interp.qudiforM'. Noftratcs quc intcr praEhemincntias,&prairrogutiuas ccidf proc fijci, qyj (upremiTribunalis luftitiaeAragonum.vt maiori ^irag./or.qiiodIncnumcrant prarlentcm.de qua elt lermo, rulcita, oc cor- ^‘^borata tot foribus,& obferuantijs, quod forte nulla y^rng.yirf.Mfii. aliaixperietur,tammunlta &fottificata. Vnumtamen 'toT&itilr' prsfenti generali regula excipimus, quado pro vtrf.DHsKer,fih curatoi' fifcalis, non principaliter, sfedadhaerendo , vel opponendo in aliquo proceffu facit partem , quia tunc tes, v er.de Ubertati non foliun in pra:fentiCuria,red in qualibet alia,poterit ln!Rcg)u,joi 209 conqueri, &c ifto cafu cxccpto,in omnibus aliis procuin praiud. de offi. tator nlcauSjtantum modo in prailenti Cuna poteft faifefJof'it6^Z' partem.Nonobftatdeniqtquodfinisproceffustna ^ ■ & y erf. q uadam nifcftationis fit aflccurarc, & intuto ponere reum, nc fetTs^tiUM oontra ius,& Regm leges aliquod grauamen inferatur, c.i.^.un. 2 o . R aficq; pr^fcnsproceiTuSjnon eftaptus,nec ad^quatus,ad t‘' 3 ‘ ^andum dehuiufmodilibcratione. Quia rcfpondcg for! 2 . rit. de tur,quod per nianifeftationcm perfonarum pr^fensCu- ^Zcri-^pm.fijcah fubrrogatur* in locu ludicis ordinarij,ad aliquosforer/.prccurltres ri cftcdus, Vt videre eft, dando manifcftatosad capleu- P''^^libito voluntatis fuae, non folumincriminaliverum etiam in ciuilibus, quando debitum eft offufcaium''',vt f^pe f^pius,iudicatu fuit.' Quod fi repug- ^Rexp' . ■ naret 27.k Sifedcdf'. facultatem dandijit.de o(f.Iuf..Jrag.S€f.c.$.§-t.n. fejia.ccrfona 19 . ^ pri.i 6 z 6 ^!^^^'^^^^^'.7''^^^ioLverb.capleta.n.2 0.\ lnproce(fuIoanmsMedranofup.mam-‘ r ‘ ♦ • ^^P^oceJ.^ndre(eCclaya,itir alterius,fup.maniJleJia.perJomyi.Septm.i^jp» naret nature.didi proceffus-, non pofTet. Augetur foitftio,qui»pr^kns Curiaeft afillutn , & tutamen agraua- 'tornrn , & nullus tnagis agraiiatus, quamqui nulli,- "Mi. ter captus e(t ,nam exig ente captione,ex aliquo deffedu nulla,captus relaxari debet,“non per viam priuilegiatam , quia in ciuilibus, nifi adfit prcjfentatio iurisfirmq, illa non procedit; ergo venit fimpliciter liberandus, vt ‘ ■ ' “d.tfM ''isliinus pluries" pronuntiatumfuilfe,liberandomanif^datos,captos, in diebus in honorem Dei facratis.Et (i hoc procedit, quia videtur officialis ludicis capientis, fine mandato captum c^pifleicadcm ratio militat in alijs nullitatibus.Etfi fententia.qu^ ex aliquo deffedu, V*. eft nulla non dicitur fententia,necfententi^ nomen me- «s, rctur,° multo magis captura nulla, quq damnum irreparabile fecum ducit.Hoc receptiffimum inucnimus, apud noftros antiquos,&credendum c(l,fuiffc fororum ,®“j;*/;<V.obreruatores, p Et quamuis legibus,& non exemplis iu- 1 . & 4 dicandum fit, verum quando quam pluries iudicatum • cmj. eft,^fere nome ftilli'^ mcretur.Maximc fi adfit copia pru dentium, quia pr^fumitur inuentus ® a pcritiflimis lujop. rifconfultis. Et tandem fi contra finem,& naturam procdfus manififtationis eflet liberare captos a carceribus. lSi,. >r-'‘ .Surd, ; nullatenus prsfens Curia eospoffiet liberare pretextu ■ cuiufuis nullitatis. Ad qui contrarium inucnimus, ergo ^(i/*'«r/iuridice,cenfemus liberandos effe fimpliciter, & alias atten.conten. SIG^^NVM ntei Ignatij Camon in Ciuitate C &faraugufla domiciliatipuUici,ApoJioUcavbi(j.^ Kegia wrb per totum Kegnum Aragonum m&oritatibushlotarij ,ac Secretarijfubjlituti Camere Confilij diSli Dni JufiittA • Aragonum.opii huiufmodi vota,^ mottua,dfuo origina li libro diSiiConfilij de anno millefimo fexcentefimo tngefimo tertiodn cjuo continuata exiJiunt aliena manu extraxt,comProbaui £5* fignaui. Cofiat derafisenmendatis vbi legitur^ (egitur,capte,vi, ^ deenWendato,tittim, ^ de virgulata inter diSiioneSypofitum, cjuod, confiat etiam de fupra pofito vhi legitur,cis,^ de enmedatis ,unt ,tum,h&ren,cuiufcms^ ^ de virgulato inter diciones,fundantur,e/tdem.^