Cometarum explicatio atque praedicto liberalium artium

COMET A* .* LVM EXPLICATIO, . ATQVE PR /£’D 1CT I O, liberalium artium Magiftro Barrientoautore- Yltm.in<tnm litentrum SahnMtictiprafejjbre er cathedrario. ( \f) I/ & Ifteg&MWF!'.: SALMA N%£AE. 0)^ Tmpcmii sSim onis Cura Priuiles&-,.^ 41^ 157 licencia. ON Phelipeporlagracia de DiosRey de caftillajde Leon jde Aragon ,de las dosSecilias, de lerufalc, de Nauarra, de Granada 3deToledo de Valecia ,de Mallorcas, de Seuilla, de Cerdena, de Cordo ua,de Corcega,de Murcia ,de laen3de los Algarues,de Algccira,deGibraltar,Conde de Flandes,y de Tirol,&rc Porquatopor parce de vos e.l Maefl.ro Barcolome de Barrietos Cathcdratico en la vniuerfidad de Salamanca ,nos fue fecharelacion diciedo que vos auiades compuefto vn libro en latinde Cometis cl qtial eramuy vtilepro' vechoCo ala republica, en elqualtta tauageneral,y particularmentc de Significacione pnjdi&ione come cum,y tambien defla cometa qauia' feysmcfes que parecia.Porende que Atnos CAPITA QJV AE '|j in hoc opufculo contijl *V nentur, j &Hnominibus cometarum forma ] fcu figura cap.i. Decaufa acmateria cap.2. ] De cometarum 8c aliarumixnprcfsionum differentia, cap.3. I Decometarum qualitate. Cap.4. Dcmotu Sc loco in quo fiunt.cap.j. 1 Deconjetarum effettu.cap.d. Cometarum effeftus homines non cogeres lapidefq; tcelo cafuros nudare.ca.7. Dc cometarum obferuatione &fignificatione.cap.8. Cometamfignificationes ex coloribus. c.o. Quid cometae portendant, quandoin locis alicuius fchematis vel fignis Zodiaci apparuerit.cap.10. In quibus regionibus,populis,gsntibus ,vrbibus ,cometarum influxus contingent. cap.11. Cometas non femper ficcitates,nec res aduerfas fignificare.cap.12. Dcficl De ftellis tranfcurrentibus. Cap.13.' Deijs imprcfsionibus qu£ caelo ferent) fiut, cap.14. DeCaftoribus ftellis quos nautasfanftuTcl mumvocitant.cap.iy. In quas res cometae laeuiant, quas ve foelici tent.cap.id. Dehuius noftrae aetatis cometae confidcratione.cap.17. j Quando fchcma in cometis effc erigendum cap.iS. .nv v Quavi cometx ex terra educanturac feran- Curfurfum.cap.19. 1Gencfeos cuiufcunq; vrbis indagatio, ca.ao.’ Dc cxleftibus pradigijs.rap.21. Quanto tempore cometarum effeftus dc> rant.cap.22, Quo temporepoftquamapparent3fuo$efte 'ftusoflendunt.cap.23. Comet$ quantum tempus durare poterunt, cap.24. AV- DoflorBvauus. Diogenes Laertius. iDorotheus. Diuus Hieronymus. DiuusThomas. E. Egefipus. Eutropius. F* .. Francifcus vallcilus Archiatrus regius com plutenfisDodror. Francifcus Villalupus medicus. Fernelius. G. Guido Bonatus. Georgius Trapezicntius. H. Haly Ahcnragel. HalyRodoan. Hiparcus. Hermes. Horatius. Hephaellion Thebanus. I* Iofephus- Inter Interpres Ptolotrm Grecus fine nomin^ JacobusMilichius. lulms obfequens. Leupoldus. Lucanus. Lucretius. Meflahala. Niceta. M. N. O. Ouidius. Olaus magnusGottus.' P, Panlus Venetus. Pontanus. Philoponus. Procopins. Plutarchus. Paulus Diaconus. Ptoloinsus. Purbachius. Plinius. s. Stadius. f Strabo. Senti 5cncca« Stoflcnnus. Tibullus. Torella. Timon. Titus Liuius. Vergilius. • Vicus mercatus. Zonaras. Zacutus. DENOMINIBVS COMETA- rum,Forma feu figura. Cap. I. I Orncta aut comctcs. is.vtibiapud Lucanu, Etterris mutate regna cometen agr^c<a voce 'Luca. lib. defcedit 5(0,«», qu^ efl; i.Ph. conia »«nde *wn* comatus &crinitus, hinc flcllas crinitas ,qua: in cado apparent, radios quafi crines ,aut comam iaculantes, cometas vocamus; quafi comatas,qui philo fophis &AUrologis his nominibus vniuer falibus vocantur: fidus, ftclla crini ta.ftella, cometa. Antiquoru opiniones de cometis hic recenfere,animus non cfi .Cumnanq; Aucrrois prifeis illis temporibus cometarum confide li.i.c.a.Me rationon effet fatis explorata, admodum tcor. avero tramite aberrabant, veritatemq; fuus Arift. Ii. i. dogmatis ob{curarunt :qua: Aucrroys feri ca. 6.Mc« bit ac confutat;poft Ariftotelem. tco. BCo- [• Liber I/CUpold? Cometa cft exhalatiofcu concretio qua?- tra^atu.y. dam calida Se ficca cum humidorniftainre gione aeris inccnfa apparens, aLeupoldo ducatus Auftrix filio Aihonomo antiquo iic dcfinitur.Comctaelf vaporterre9habes partes groflas fortiter c'oniaccntcs,afcende tcsadluperiore parte arftus. Icfc feribit vl- _.tcrfiis ede regnorum &aliarum magnarum • 1*' re™alterationcsinhoc inudo. Augulfinus i-y' “°" Nipliusfic tradit. Eli qu^dii exhalatio line teisj' e0quoddahypeccauma, hoc cft fomes,pabu r0'lum Sc fucccnfa materia continuoafcendens ad locu primgexhalationisjitd quod pofsit Plutarcfi9durare aliquo tempore. EpigenesapudPlu li.j.c.a.De tarchtitn Crinitam efletaiWpiritum terrepiacitisphi ni quid habente,qui in fubliroc fertur, ibiqj lofophoignefeit. Nomenclaturis varijs fi ngulitam rum. apud Aflrologos, quam apud Philolophos dicuntur: vtclt exhalationis leq concretio iris forma: nam quida fpeciem ac cornu formam habent jali; longfinlij rotundi.Quo- Anft.Ii.i. circa Arifirotcles docuit, Aeliam crinitam cv•Tviete. vocari ,fiue cometam ,qtiancunq; figuram /ampli flet. Ait enim, Tumid fidus crinitu fit, qtiancunq; figuram furrcfla exhalatio contraxcnt.Ec fic propoli tu ac materiae figura r.. DeCometisi z feranominantur: aut flammaaccefa,aut fa- JTcs, quas ctia torres 8c trabes vocitamus, J?apra,ftel]adifcurcs,dc quibus Ariftotelcs. Arift. Ii. r. Illud conii deratioxie dignii, cometam vmi cap. 4.Me Larias formas fumcre:Zonatas nanq; narrat, teoro. iftellam crinitCivifam ciite varias formas ex- Zona.Toprimebatjquaru vnafui{Tefertur,etiahomi nius.j.ipvi nisfinc capite. Quod ob materi^ varia figu ta kupera ra accidebat, Guido vero Bonatusex Ptotoris Mi> domcci mentenouem comttar,anomina po chaclis * !nit,que funt. VeuqCcenacqlu, Pertica,Mi Ragabiy. les, Diis Afconre ,id efl iacnli: hic corneta Giudo. Aconcia aPliniovocatur,Matutina flue au Cornutus, rora.. Argentum, Rolea, Nigra. Ariltotelcs par.qcap. Iduobus nominibus cometas appellat: Crini iop. gfcirs, qua; conias in vcrticc habet. Pogonias, quar inbarbx long efperie radios promittit aquo Plinius mutuatus dixit,cometas Grc- Pli.li.a.ca. ci vocant,noflri crinitas,horrentes crine fati? Lguineo, &comarum modo invcrcehifpidas,ijdc Pogonias,quibus inferiore ex par-, j t•infpeciem barba-longe promittituriuba |Quorii. vndccim nominat, Acotra in niodu ' t iaculi videf. Xiphia cftbrcuis magis qAco tia,<Sc in mucrone faftigiatur,vt gladius '3c fic nitet acfplendct,eltpalliciifsima,& line iB2radijs ! ArifL li.r. c.d.Mfcteoro. bus fic potefl fatis fieri.tcfte Ariftotele orn pe agens id intendit ,pro virilicjj conatur, fummaq; ope nititur, infuam naturam patiens conucrtere,ac tranfmutarca &fuis qua litatibus induere: ac cum vifolis aterra exhalationes attrahantur ,cas in calidum conuertiqhumidoacficcomancntc.Exquibus patet Anaxagoram ,Democritum &omnesPytagoreos averitatis fcopo valdeaber rade, cum affeucrarent, cometas (fellas ede in coelo explanetis, quosfapienter Arilloteles confutat. Qnando igiturhuiufmodi ha litus aterra in fuperumlocum afcendunt,& vfq; ad fupremam regione aeris ,primamqs ignis deueniunt,materiam denfam ac veluti concretam adignem temperatumconci3' piendum ,aptam fecumferunt: quae cum ac cenditur cometa fi t.IdfeniitSencca cum di xit, qnx fidera crediderunt ex duro concre ta, &igncm alienum patientia. Aliter enim nili aliquid ponderofum atq; corporale effet,&ni(i aliquid haberet, quo flammanite returjdifFus-eret.Yndc intclliirimus.,come OO tx materiam non ede calidam &fi ccam ex halationemduntaxat, fed bumidam quoqj rmmidam.Qportetautem ignem temperatum ~De Cometis. 6 tumeffc,vtdiutiusin materia duret, que!n« admoduoptime Ariftotelestenet. Si enim Anfto.lil* vehemens eft, cito materiam abfumit,fi mo i.ca. 7.Medicus ac debilis,extinguitur. Exquibus om teo. mbusinfertur, cometam exhalationem igneameile: propterea quando apparent, flatus,ficcitates ,Sc calores futuros oftendunt. Quoniam exhalatio calida Sc.fi cca adeo tuc abundat,vt aer aridifsimuscfficiatur: Sc humidumquod tunc finfumfertur,exhalatione calida ac feruida ficdifcutitur, ac difloluitur,vtno inaquanti,autinnubem cogivaleat, indem flatum difpergitur, vnde ariditas Sc calor emergit .Quij c£li conflituti o apparuit, quando in Achaia maris ingens ^flus iUefiiit fa<ftus:Etin CorinthoNicoma choregnantc^um cometa quidam fplendmuetjingetas ventus debacchatus eft, vt Ariftoteles loco citato feribit. D* Liber Decometarum &aliaruimprcffionum differentia atem pore quo apparent. Cap. III, tcoror Ormaeigniiini, qua: in aere vi« SQjj. funtur, multiplices funtacvar’‘E>acmaximc intcrfe differat pofitu. Qua: differentia, vt Ari Arift. li-r. ffoteles docet, pro materia: fitu &copia, c-4-Mtte- qU£incenfioni eff apta,exiftit,Cui cius eru oro*ditifsimus interpres Auerroisaffcntiturin- Auerro.li. quiens,caufam diuerfitatis iftarum propter i.ca.i.Mcfiguram vaporis. Ex cometarum materia funt ,ilis ignita’ imprefsioncs,nempe ,Caprie.FaccSjqua &]apadcs ,&torres etiam dicuntur. Nam fi aequaliter in longum ac latum diftenditur exhalatio ,flamma vo~ vocatur:Si in longu porrigitur reliquae fp«- cies fiunt,nimirum Faces, Capra:, ifcllae cur rentes.Faces accidunt, quado exhalatio illa feu materia magis longa, quam lata incendi tur.Capra nominatur ,cum materialongitudinem continuatam feruat, habet tamen adlateraflammulasfeu appcdiccsquafdam inter. De Cometis; 7 teruallis dirtinftas, quae faltare ac excurrcrcvidentur .Stella: currentes,quafi fcintilhv (unt excurrentes quae quoniam faepifsime contingut,omnibus nota:.Eli enim exhalatio h?c licca in longum porre<5ta,mo dicum latitudinis habes,qu£ ocyfsimeacce ditur,vtin paleis acccfisinuenire intuemur, jiifi velimus fentirc ,exhalationem cfle rotundam Sc modicam ,&nimia velocitate, qua agitaturae per aerem excurrit, longa videri :quemadmodum quando fauilla aut fcintilia, aut carbonem incefum rotamus in gyru,apparet nobis quidda rotundu aut 15 gum,aut alterius figurae,vt fuerit manus agi ta^tiscarbonemautfaulllam. Trabes huius gregis ac natura* funt, exterum idiftisdifFe Sene. Ii. 7. ruut tefie Sencca:quia non trafcurrunt,nec ca> unatu, prxteruolat, vt faces: ingenti magnitudine apparent,vt ait Anaxagoras rquandam diu fulfiflc; Galirt henes tradit ,antequa Burim &EIeliccinvrbesPeloponefsi in finuCorinthiaco mare abfconderet,Seneca ac Ari floteleautoribus. Dcquarum fignificatione vide caput Detranfcurrcntibus ftellis. Abcademcaufa etiam proucniunt, Hiatus Arirt. li.r, Foucx ,Colores cruenti,quos in ca-Io con c.y. Mete. lpici- Arift.1ib.i <a. <p Mctco. Plini. Ii. z. 'A.27. Liber .fpicimus,&non nili noftefereiiatcfte Ari iiotclc,Aitnaque«iT<n[j kk'i TOVrty t0 «lito. Hoc eft,eadem autem caufa horum. Pias omnes igneas concretiones a^tcrcc/xi ./jkQkohktk. IdeftjCofcnnatas imagines, feu fprecla,aut vifa appellat Ariftot.loco citato.Hiatus quam ^Kcr/xct nuncupat Arift.oteles,patentifsimus eft, maxima altitudi ne ac profunditate conftansividctur tuc eoe Ium difrumpiacapperiri.dum autem profunditas ,quae ibi videtur cft pau.ca &obfcu ra,Hiatus,<5di magna.Voragonuncupatur . Poucavero.>qua? (badvkoa: dicitur graece, anguftiorcftjrninorernqjaltitudincmacpro- funditatcmhabenSjquamHiatusividcturna que coelum dum ifta phantafrnata in aere apparent,cauofe hiatu fcindere &apperi* re.Varios colores in coelo infpici monet Pii nius,prae ter AvillotelenuPunicciin primis acpurpurei.Fit,ait Plinius,&fanguinea fpe cie,quo nihil terribilius mortalium timori cftiincendium ad terram cadens,inde. Intue dum hoctamcncftjhos colores.ifton veros nec.permancnteSjfed apparentes ef!‘c eoru nanque caufa eft lux &litmen tenebra: ac opaci’ De Cometis; 8 opacitasYPcr mifiione «anq ue lucis &opaci tcrt.ecruditifsimoFrancilco Vallcfio Ar Francif* chiatjro regio eruditilsimo,multi colores ge Val.ii.2.c. jaerantur,qux inter fecum veris coloribus 23. Contro imrnill^ varias fpecies colorum producunt, uerliarum. vt in aqua ad iolem fpaifa ,<Sc lncolumbarum ,v-el pauonum collis vfu venire videmus .Sicut in Iride Ariftotelcs fic- Jj(,4 ri docet.» quae ex coloribus/11011 veris ca> conflat ::vt Olympiodorus contra; Ale-» xaridrum Apluodilkum fentit i,'teftc Ad lexandro Picolomineo .Nam ffauus ille color in album tendens cx reliquis duobus coloribus iit :nempe viridi iuxta puniccuiu polito .Etfi Picoloriuneus picolomi. aliter leniit :cui Timon refragatur .Has jntradtatu. tres apparitiones .Hiatus fcilicet ,Fo^-pe Iride, neas ,eoiores cruentos ,Augufiiuus Esi- Timon. Ii. pluis horridas nominat ,quarum has cau- ,.Meteo. fas refert: Ex parte materne ,Ii.tc tria Quarti, n. funt vapor ,exhalatio ,aer .Ex parte Augufli. agentis ,generales caufic funt ,dlix fci- Jjb.J.llnun licet ,calor fo!is,*& ftellaruin, eleuans excjato.i. lialationes &vapores :Sc frigiditas nodiis fiue medix regionis aeris 5qua exhalationes Liber nes &vapores infpifsatur colores fanguino lentos generari elocet, quoties lumen imminutum ac paruum diffunditur in aerem denfum inter noftrum villim &coelum in terpofitum ,aqua reuerberatur, vt inde appareat fanguinolentus color. Illud enim axioma verum eft, fi exhalatio turbulenta tranfparcntiam lucis exuperat, color niger videtur. Econuerfo autem fi lux exhalationem vincit,color albus fit. Dum vero h^c duo lux ac exhalatio funt in fquilibrio &$qua lace,ac xqualem habent potetiata, fanguinolentus color prodit. Qui colores cu elucent,fuas calamitates indicant. Nam Olimpiade 107. anno tertio in coelo vifi, & Philippus rex totam Graeciam concufsit, Phn.lib.?. piini0tradente. Comete illud commune ca.a/. crfm fl: e]lis fixis habent, aliqui, qui non mo uenturmotu proprio,habent ortus &occa fusiquando videlicet circa folflitium,aut in Zona torrida vidcntur.Sunt&perpetu^ ap paritionis,cum apud axem Arfficum vifun tur:vt hic nofter cometa,qui anno.i^z.me fe Nouembri vifus efhapolonanq; non nifi vigintiquinq; fere gradus diffabat .Prxterea aliqui comtte ,vt ftellae flantes, ignei, fplen- De Cometis." p fplendidiqjfunt, itavt^greac difficulter 'X exteris nili aperitis artis Aftronomix, dig nofei pofsint! adeo obnixe eandem faciem •dc formam feruant, vt hic nofter. Sic enim., 'vt extera fidera ,immobilis fixufq,-mane- bat,femperq; ac diu cum fiellis fixis Cafsio peix conftell,itionis quadrangulum cullodiuit. Huiufmodi cometxifi hac re aexteris fixis dignorcenti^fjNamcometxmagh^ tudopaulatim diIiringitur,atque irnminifi* tur:ac tandeeius claritas euanefeit, &oculis fefubbucit. Vt in hoc noftro cometafi eri contingit. Bruditifsimus Alcxius Vanegas Alexi. Va de tempore quo cometageneretur,tra£tat, ncgasli.ua inquiensrin hyeme non gigni jquoniam frinaturali.c. gore nimio Schumiditatc fuffocantur. Au- 33. tumnum tempus magis idoneu putat ,quia foliscaloradhuc viget, vt exhalare terram faciat,nec poteli exhalatione inintinererii nn oa-fhi fpargere,& media? 'regionis frigus non ita gelidum efi,vt calori repugnare pof fit. Experientia tamen docet sin alijsquoqj r.. . anni temporibus hanc coeli conffitutionem ^Jbc)loc*c fieri. OftauiusVibiafius' Brixienfis enarrat, conietls anno.729. duos cometas Ianuarij menfe vi -cluot ue'" fos. Item annof1372. menfe Decembri. Et lint* Canno Liber ... anno.i47a.cometa magnus menfc Iamiario. Anno.iyi2.menfibus Aprilis &Martij co* meta fanguineus vifus.Hoc no memini nifii fcmel legiiTe ,iu xftate cometam effulfifle. Capiam ede opinor, quia cum illo tempore ingens calor t'eruet,&antequam ad fupevam regionem exhalatio deuenire valet ,ipfam abfumit,acc6terit.anno.i4y7.integro mcnfelunio vifus, tradente Ottauio Vibiano lococitato. Decometarum qualitate. Cap. Illi. Valitates,ex quibus omnia,qu$ fub orbe 1unt- funt,conflat,quatuor ede,nemo eft,qui ambigat: dum prima philofophiae rudimentaac incunabula didicerit :calidum vi« delicetficcum,Frigidum, Humidum.Terra folis ardore calcfafta duplicem fumum & halitum emittere,rtillarc ac fudare capite fc eundo diximus .Primus calidus ac humidus e/l,quem Ariftoteles vaporem appellat, al ter calidus &ficcus ,quem exhalationem. Cometae igitur his qualitatibus componun tur De Cometis.' io tur his fuffragatur Seneca. Qui duabus viri- Senecali. busincenduturignc.quemeundo &agitan c. 6.natura doc6cipiunt,acregioncaeris calida exiften Quaeft. tc.Ha-duxcaul^funt, quibus inflammatur: niliplacueritaliamaddcre.caloremfolis, ac .. fideris alicuius ,cui accedit illud Senecae bene. l.r. Dogma teftans ex collifione &radijs folis atu" liare alimentaigniumardere.Quoniammo» tus eft caloris caufa.Indeeucnit, vt in acre multam flammam concipiunt. Idcirco Lu- LuCre.Ii.d. cretius fic cecinit. Vtomnia motu pcrcalefa£Va vide mus ardefeere ,plumbeavero glas etiam longo curfuvolucndaliquefcit,&ide vlterius. Non alia bngeratione,acplumbea fepe Feruidafitglansincurfu cu multa rigo ris Corpora dimittes ignem conccpitin «m ras. Quod Ariflotelesfenfitinquens. Stm» KlXITKiptVOfiiVKTlW/JJiVKCpKiVtffSxiTrOAACCKt T Idefl,vt ea qua’ feruntur,liquari farpe conj^^ fpicimus .Hinc Iacobus Milichius optij. ° me fenfit, materia eometSe e(Te fumos ideft 11C ”>!n vifcofos& lentos halitus comiftos,qui tanc . omi^l eta.'* dem &motu,&fidcrum radiis incendutur. i! ,S inii* Haec cometarum qualitas calida &(icca ha- K2‘caP2T* litu hoc lento ac viteofo iiiuoluta apparet,at que coafpicitur raro in via folis ,quia vis fo- C2lis Liber , &igne.Sed quia motus boni corporum cft tardior motu firmamenti ,ideo cometa exiflens in aere remanet pofi: corpora cadeflia, quie velocifsime monentur ,fit fic videtur habere motum contrarium firmameto. Sed cum cometae ab ortu in Auftru <Scafepten= trione in ortum moneatur cosmotufuo ferri,fateri necefie eft. Atqjab vento motum illuin effici, ego non dubito. De cometarum ,effc&u. Cap. VI. Vitorum annorum feculis obfefuatum reperimus,Hiftori£(]j clamant', cometarum aduetuac prudentia clades, excidium, po tentatum mutationes, multafqj alias calami Arifto.lib, tutes Sc aerumnas orbi denunciari. Quo cir- ;.ca.7. Me ea mortalibus quando contingunt,maximae ;e. admirationi funt: cum non fernper malum, Fh. fijper. (ed bonum etiam portendat.Arilloteleste- Arift.in h. flatur,cometa fplendente annum ficcum ac .ca.7. Me flatuofum reddi,quod hiflorijs probat.Cau ieo. famae rationem Diuus Thoinas offendit. Ma- De Cometis. 14 Manifefhim effi enim(ait) quodventi &fic crtates fiunt propter hoc quod inulta exha* latioficca c(t fegregata <1 terra indenecefTe cft.aerem eile ficciorem &humiditas ,qua? cuaporatab aquiSjrarcfffi&diffioluipotcfl:, propter multitudine calid^ exhalationis,ita quod non de facili vaporesin aqua condenfentur:fed magis generetur venti,qui caufan .tur ex exhalationibus ficcis. Hoc Diuus Tho.Hinc Poptanus dixit,Ventorum quo que certa dabunt tibi figna cometae. Vehe- Ponta .in mes nanqj ac ingens halitus calidus &ficcus fua Meteo cum aerem occupet ,&humorem humirologia. dum ,qui ex aquis exhalatur ,diffioluat, . ventos profilire ac ficcitates euenire ,nccefsumeft. Flatus autem adeo veheiticntiores mouere cometam, affirmat Ariflo- Arifi.loteles, vt lapides ingentis magnitudinis in cocitato. altum ferantur.Vtille qui exaerein AEgos flumen Cherfoncfsideddiffic,fcribit,cu ve fpcri crinitum fidus effiet exortum.Huius la pidiscafum Anaxagoras, antequam caderet^ caslellium literarum fcientia prarditus,vt narrat Plinius ,praedixit. Bcdare- Plini. Ii. 2. fert,Saracenis Galliam vallantibus quatuor c.yS. decim diebus duos cometas fulfiffe, quos, vt Liber vt Paulus AEmelius tcftatur 3Caroli Mar* telli Francorum principis cu Saracenis con fliftus maximus fecutus eft ,in quo trecenta feptuaginta coru millia cecidere. Multi Roma; cometa: fulferunt, ante lulij C^faris milerrimum interitum :bella ciuilia fecuta fuerunt. Quaderefic Virgilius, nonalias coelo cecideriit plura fcreno Fulguramec di ri toties arfere cometae. M. Manilius fic Minili li can*t'Qilin&bella canunt,ignes, fubitofqj infime* "tuniu^tus* ''Etclandeftinisfurgentia fraudibus arma.Et- &infra. , Zonaras Ciuilcs etiam motus cognataqj verba. Tomo. 2.Significant ,nec plura alia incendia mudus ideTom.3 Suftrnuit^quam cu ducibus iurata cruentis, in vita ArmaPhilippaeosimplerutagminecapos. Anaftafij. Crinitas flellas fanguineo colore ante Augu ‘Ocfauius lhCaefaris obitum fulfifle, tefliseft Zona- ( Vibianus .ras. Idem ait,Cladem, quam Romani aVul libello de garis iulllincoacceperuntftcllam crinitam ’cometis praefignificafie ,O&auius Vibianus Brixie :quot fuefismemora^anno.^.cometasincoelovijrint, fos,quosingens terremotus fecutus elRatq; Terre mobella acerrima, Athilananq,- rex Aquileia ,tus Bella. poftlongamobfidtoneccpit:& Veronam, i.Mc- De Cometis. 15 Mediolanum, atq; Tirinum,cum multa op pidanoru carde diripuit. Anno.yo4.tot6 xnenfe cometa vifus,poftquam maxima ficeitas praecefsiffetj deinde tanta locuftarum agmina iubfecuta fuerunt, vt quidquid in ar uis viridcinuenemntjcum depafceret, bien rio toti Italiyringens fames ingruit Anno 910.cometae fplenduerunt, qUae mortis Ludouici regis Gallorum &Roduphi regiSj& Anaflafij fecundi pontificis, ac caedis Bucardi ducis iiuncij fuerunt.Anno.p^.noftibus.iq.cometae vifi ,animalium magna ftragesfecuta: Vngari aBocoarijs :terrae - motus. 22.mefe Aprilis maximus fattus eft. anno.ioo6.ad meridiem cometa vifus, Sergius quartus pontifex moritur:fames ac pellis per totum fere orbem graffatur. Anno.i orz.comctes crinibus fanguincis& magnis vifus ,&ab hora prima vfq; ad ter* tiaduo folesj &Iris in medio cernebatur: terr£motu inSyria multa oppida corruerat: «ScBohemundus Antiochiae princeps moritur. . Anno.1264 .cometa magnitudinis inufi tatae ac infignis tres menfes vifus, &eadem ipfa no£tcqua Vrbanus Pontifexfummus obijt extin- Siccitas,Io cufts fames.' Mortes. Mortalitas animalium. BelliiTerraemotus. Mors^&fa mes. Tcrremot9&mors. Mors& bellum. Regni mu tatio. Regni mu tatio» Morfc es Bella, Morsbcllutn. Liber extinftus BondogobarBabylonie fiiltanus in fequetis anni initio Syria: Chriftianos de bellat. Anno.13 o1. cometa omnibusfpe- «ilatibus fulfit,atq; in fequetisanni principio Belgaru vulgus opifices &infima: coditionishomines abracis deficiunt,dominicp pro uinciae fafti Francorum regis copias lupcrant,& crudeliter interficiunt Anno.^.adBorcamDecembriinenfeco meta eft conipeftus, quo extinfto ,ventorumaeftusfubfecuti,&ca:leftis trabs priore ardente parte vifa.. Ludouicus Philippi Ta rentini Principis filius contra Ludouicum Pannoni? rege RegnumApulire obtinuit. Anno.i3i4.comcta tribus menfibus, Sc tres lunae in coelo apparuerat.Hernicusimpera tor obijtanagna difienfio inter eleiftorcs fecuta,alijs Lodouicum ,alijsFedericmn eligentibus:poft annum oftauum multis pra> lijs Ludouicusvoti compos euafit:Clemens Pontifex moritur, fedefqj Romana annis duobus ,menfibus tribus diebus decem & feptemvacauit. Anno. i337.cometes qua tuor menfes,& antequam euanuiflet ,alter ortusqui menfibus duobusvifus. Anno.i^.cometalucente Galearius Mediola- De Cometis. 16 diolanenliu dux in Florentinos perfuos duftores bellum mouit, apud Malignamini agri Mediolanertiis oppidum moritur.Ta> burlanus incredibilis potentiae imperator, ,vt pote qui in caftris duodecies centenamilia nominum duftaret.hoc anno moritur. Anno. .472. cometamagnusmenfelanuario vifus,multi mortales obierunt, Chriftophorus MaurusVcnctoru dux moutur.Per lie in Alia ab HazuncalTano demfti. annus liibfequens glacie &niuibusinfignis, adeo vt pruina vineas abfumcret, Anno.1477. integro menfe lunio in.2o.Piiciu gradu cometa vifusrin quo varia prodigia nuciata: in Sabinis vitulu capitibus buobus ortu :Ro= nue apud Veneris portam,&in Liguria car nes pluifle .Vcnetijs nonulli ambitus dana ti:ad lacum Benacu haud procul aSalodio Mons magno hiatu dehifcit,FracifcusFoicarus Venctorum Princeps, cum ob fencftutem reipublicie muneribus vacare non polletmagiftratu a fena tu abdicatur. Anno. 1487. cometa vifo Robertus Sanleue rinus exercitus Veneti Imperator dum aducrliis SigifmundumB ariaria* ,Sc Albertum Aumia: principes copias ducit, mul- Morbi, Mors bellum* Mortes bellum. Bella. Bella. Bella. Liber tis hinc inde cladibus illatis inAthefi flumi ne fubmerfus,quinq; milibus ex fuis abfumptis ac defideratis.Hcluetij agrum Mediolanenfem vaftant:Sadanenfis antiftes Principis Valefi^ aduer fus Mediolanenles djrni cans,a Mediolancnfium principe multis ex fuis amifsis fuperatur atquefugatur. Anno, aliquot dies cometa vifus :Philippus Catlellae Princeps Sc Auftriar Archi duxinHifpaniaextreimtdie ClauGt.Maximilianus Romanorum rex comitemPalatinum debellat,&vincit.BoliemiGenna niam depopulant, &aMaximiliano reprimuntur. Anno.i^i2. Martij ac Aprilis menfibus cometa fanguineusfplenduit jBrixiaa Gallis expugnatur, atq; diripitur,ciim multa tum ciuium, tum militum occifione :illo Anno Galli cuHifpanis ad Rauena cogrediuntur: &Rauena diripitur ecclefijs &cocnobijs depnedatis,cum magna ciuium itrage. Anno.tyi4. Veneti duceBartbolomaeo Lu uiano,dum Ferdinandi Hifpaniaruni regis, ac Maximiliani copias ,quas Raimundus Prorex Neapolitanus,ac Profper columna regebat,ad fummam annoiif inopiam redi- De Cometis. 17 giflctjinfqgamqj compuliflet ^ad qiiartura lapidem fupra Vincentiam dumjnicampofito agmine cos aggrediuntur, iuli fugatiqj funt,omnibus fere duabus in eo prxlio defi deratis,cometa hoc anno fulgente. Anno.i^2,i.Infubrjx principatum Galli ocjg cjj a cupabat,Rhegium &Parma cu inuaderet.i jyj ors " Profpero ColumnaG&laris exercitus duce deletur,atqj tu gantUr: Franci fc oMari aSfor tia in Mediolanefis principatus gubernatio ne rellituto Ideo Decimus PontifexMaxi nmsad Villam Malliana infebrim incides calendis Decembris Romae poftmodum moritur non fine cometa; fplendore. Anno.1^3. cometa maximus ad feptentrio nem vifus, imperator imiTftifsimus ac poten tifsimus Carolus quintus Bruxellis ili Gal- Bella, lia Belgica argrotauit.oum Henricofecundo Alortc?., J0_7; Galliarum rege dimicat .'Imperatorius exercitus Teruana ac Hedinurn fortifciinaGallo rum prxfidia,expugnat ,&ibi filius maximus comitis Habilis Gallia’ &Natiarre Ala rifcalus/ aptus,dux Horatius Ferncfius cum multis patriciis intei feci i. Plini5'fuis feriptis tradidit, quoticfdmqj cometae cumftellis fixis tri.iguluai aut quadrangulum fecerint Dijjge- Plin.lib. ca.ae. ) 4 I ! . •> . .Liber Fontanus ingenijs &eruditione portendere, Hatcauin meteotemnoftra crinita quadrangulum cum ftel* rologia. lisfixisconflellationisC&fsiopei$facic.Pon tanus quos efFeftus cometa habeat, ficlufit. Illi etiam belli motus feraqj arina minantur, Eutro.li.ro Magnorum &clades populorum &funera ,in vrta Itn fcgu.Eutropius de Coftantini morte loques pera. Coit Eciibit., Denunciata mors cius etiam per ftel ftantini. jartjcrinita, quainfiflt^tas magnitudinis aliquancliulullit .Paulus Diaconus prodidit, Menfe Moiiebri ac Decembri cometa ap- Paulus. Ii. paruilTi;,pofl:quam hoc fecutum fuit, Hera- i18 .in vita clianuw.qui Africa regebat contra Imperaimpe.Pho torern Phocamrcbellaffej Imperatpremqj c.t. ®no <5evita priuafTe.Id tande obferuatu Ptolomc. ab HiItoricisPhil*fophis,acAftro!ogis e(f, li.2.c.9.Iu nunquam coelo fpeftatum impune cometa, dicioruin. Cuius documenti ratio eft ,vt mihi videtur, eaqja Ptoloroeofcribitur .Quonia effeftio iharumeft Martis ac Mercurialis proprie ta' ti3,& inde bella,£lhis,& turbulentias notat, &ea que ifla fequi tonfucueiut.Solct quoq; videri cometa quida, qui xiphias nomine di citur,dequo.c.i. egimus .Illud obferuatum in antiquorii annalibus habeo, nunquafine iProro.li.z magna hominum clade huc apparuilte. Pro bel.Perlici copius De Cometis; r8 copius fi cmonet ,Infuper cometes eo tepo re diebus plurimis apparuit ,prima quidem partevirimagmtudine in occidentem verla,po(lenorc autem longe maior in occiden teinfpe&ans folem in Crapricorno exilten tem,ipfe in Sagitario lequebatur,xiphia vo eant,quod longe in acutum tendat. Poliei fubdit,in gcteS igitur tunc Hunnorum cxer*'-V citus Hiftrii tranfmittentes in omnem Euro pam inuaferut. Deinde addit,centum vigin timillibus hominum capti? domum reuerte runt,nullo penitus eis refiftente. Ex quibus omnibus Hiftorijs ac multis alijs ,quas filen tio ne txdiofum fit, eas recenfere,praetereo, conftatjcometas in ljs inferioribus locis aliquos effc&us operari. Quod etiam ex praeftantifsimorufn teftimonijs fatis perfpicuumacpalain eft,Ciccroncafseuerate,Turn Cicero. Ii. lacibus vifisc^Ieftibus, tum flcllis ijs, quas ^.deDiui- Graeci cometas,noftri crinitas Vocant, quas ug. nuper bello magnarum fuerunn calamitatum praenuntia; .Tibullus etiam occinit. Tibul.li.24 Belli mala figna cometes .Iofcphus corne- Egloga. 6. tas Edifta dei vocat.Poflea autem in fine ca lofe.lib.7» pitis ,addit,Haec fiquis reputet ,inuenict. c.12, bel Iu DE VM, qiiidemhominibusconfulcrc, da, D2modii- •' i 1 Liber Magnitudo comete confideratur,abeius magnavel parualuce,<Sc radijs ac fplen* doribus,fi nanqueluxmagna ,Sc radi) in ge tesfueriutmaximequeextcnfi, &fplendor maximus,quod proueniet ex corporis magnitudine, cometa erit prima: magnitudinis:fi autem non ita magnus,fecunda: ,&Gc decarteris magnitudimbusdijudicabis. Hisfic penutatis lignum &gradu in quo commorantur cometae ,' conudera:ac cum quibus caeli coftellationibusfeu imaginibus coniungaturmempe cum Cafsiopeia,Serpe tario,Hydra,Aquila,Delphino,Hyadibus, Pleiadibus,aut cum quoPlancta ,nimirum fi cum Saturno,Ioue,Marte,&exteris :aut cum aliqua ftella fixa fola .Vt cu cane ma iore,qui «ScSirius dicitur, &cane minore fcu canic ula qui Procyon,oculo Tauri,qui Aldebara,corde Scorpionis,q&Antarcs,Vuc ga &reliquis.His diligenti trutina ac aurificis ftaterafidelifsima hoc cft lynceis oculis &certifsima obferuationc cognitis,ad figni ficationem confiderandam dcfcendetperi tus AftrononuiSjVt verius quam pofsit, homines quid fugiendum, quidcaucndum fit moneat,Vir nanque fapiens(vt inquit Pto * lorn^us) De Cometis. 24 lomaru$)dominabitur aftris. Ac multosve- i turos cafus ,aerumnas ac calamitatcsprouidere poteft. Non enim hxcnecefsitatem rei imponunt, fednaturx curius &inclinationesoflendunt.Neciemper cometa: malum portendunt,fed bonum etiam .Nam cala- . initas ac horrendum illud quodfignant, fre qucnteralijs nationibus ,gentibus ,potius quam Chriftianis:putaTurcis,Mauris, Ido lolatris &alijs exteris rebus. Illud eft nobis bene praedicere,ac remiucundam ofl endere.Prarterquam quod funt alij cometae, qui profpera ac falutaria influunt,vtcap.12.Di- Guido Bo cetur.Guido Bonatusfuismouumentisina natus.part. dauit.Si cum caput draconis in Ariete fue- 8.c. 104. rit,ibi cometa aliquis ei coniunftus vifatur, Jn Ariete, malum ac detrimentum diuitum &potentum, atque nobilium ,fimul &triftitix mul titudinem in rufticis in orietis ac Baby Ioni? partibus fignificat. SicaputDraconis in Tauro inueniatuv, InTauro. &cometa ibi vifatur hominibus malumac iniuriasimienturosnunciat Si in Geminis capite draconis commora In Gemite cometafplendueritjVirosinlibidinanin nis. ccnditpneamque pronos facit. In In Cacro. In Leone. In Virgine. In Libra. In Scorpio. In Sagitta rio. In Capricorno. In Aquario. Liber In Cancro fi cometa apparuerit capiti draconis iunftus illo anno locuftarum copiam mcffes rodentium ac deftruentium fu turam hariolatur:&brugofeuvermis arbo res ac fruges perdet. Si capite Draconis Leonem occupante cometa ei copulatus inueniatur,lupiin animalibus fxuient,vermes frumentum valla bunt. Virgo fi caput draconis holpitio accepe rit, hominum de loco in locum migratione, &prafflertim magnatibus ,ac viris regijs in feruientibus malum ftaturri minatur. Libre hofpes quando caput draconis cfl, cometasque ibi intueantur gentes,abundatiarn furum,ac praedatorum intelligemus. Scorpius fi caput draconis recipiens ibi cometa ei adhaerente bellorum multitudinem,<Sc militum rebellionem fore inucnieinus. Sagittarium caputhabitas cometa cum amplexus rufticis afflictionem notat. Capricornum fi caput hofpitatum fit,ad fornicationes onmcs inuitabit,atqj alliciet. In aquario capite dra cenis manente,Bel loram affluentiam (liniabit. In De Cometis. 23 InPifcibus inter affines bellum,maximum InPifcib*. accaedes,&: inimicitiae. ^Cometarum fignificationcs ex coloribus. Cap. IX. Sg;* Vcmadmodum, vtPtoIomaeus Ptolo.Iib. traditin deliquijsfeuEclypfib? 2.c.$).Iuclieft color hmiiriafium feruadus, ciorum. vtcuentuseoriun fciri pofsint, fic in cometis contemplandum cenfet Leu Leupo.tra poldus.Edocctnaque colore cometarum, «ftatu quin &exnaturafignivbipriiisapparent, malu to. quod fignifi cant,cognofcitur. Si cometa colorem AEthiopicum,feuni grum,& liuidurn habuerit, Saturni effeftus prefiigit, frigore immenfo morbis diuturnis homines opprimit,vt tabe,marcore,eosetia humoribusmoleftijs,fluxionibus ,quartanis,exilijs,inopia,anguffia,terroribus,lu&ibus,mortibus fenum conficit:bruta hominibus feruientia comminuit, morbifera ma la ipfis inferendo. Aer eft horrendo frigore infcftus,glacio{iis,nebulofus,peftiles,indc tempeftates pefsimas,denfas nubes,.caligines. Liber •mcs,niucs affert,penuriam frugum &vaflitatera immittit.Quas munes fignificatior nes,religiofomm ac piorum hominemprecibus &fuffragijs Deus optimus,maximus, farpifsime auertit, mitigat ,fuaque clementia diminuit. Et vt ait Ioanues Damafcenus Leupold9.apud Leupoldum,cometaadeofitadfigna tradfatu. dum mortes potentum, 8c diiToluitur ,per Deum.In hoc loco Lcupoldusfcribit,hunc cometam ex Saturni natura mortalitatem &fainen flgnificare. ,.,,;Sicomctse color candidus eft ,qui co* lor Iouialis, exiftit ,flatus ac ficcitates, quas cometae generant, hominibus falutares erant. Si rutilus efl: color ,qui materialis efl", bella,rixas,&diffenfiones efficit. Siflauus,quicft Veneris ,multos ventos procreat. Venusnanqueplaneta ventofus eftaSc ventorum domina, omnia fcelidtat Deo redemptore noAro,anhuente. Si variorum colorum efl ,quodMercus .rio attribuituriventos mouet :febres quotidianas,tuffes,tabes excitat,tonitrua, fulgu+ ra,fulmina cit .Quas omnes fignificationes, catterafque quas txdij gratia praetereo, afpe ftibus. DeCometis. 122 .ttibus ,coniunttionibus ac locis bonorum vel malorumplanctarum,aut augentur, aut minuuntur,vel mutantur. Leupoldus refert, duos cometas cflelo- Lfupol.lo uis, quorum alter Argentum ,alter autem co citato. Rofavocatunqui dicitur Argentum,ait,radium pulcherrimum habere: qui aipicinon poteftiSc cum apparet .fignificat annos fer tiles:quod vberius ac plenius erit ,fi Iupiter in ligno aquatico,vt Cancro Scorpione ,Pi fcibiisinueniatur. Rolam autem,inquit,magnam ac mundam cllc,& faciem vt hominem habere :& ; color eius eft argenti auro commifti .Qua: cum confpicitur,mortcmpotcntumac diui tum portendit. Idem Autor docet Martis cometas clfe quatuor,Veru,PerticajTenaculum,Matura rubea.Qui omncsMartis co metas,cum confpiciuntur, Prarlia,terrores, in mun,do vaticinantur .Veneris vnum eflc affeueratjvocarique militem,magnnm eft. acinftaf globi luna:,qui crines &radios retro effundet :&percurret duodecim Cigna .Nocet potentibus ,&tunc inlurgunthomines ,quivolunt mutare res antiquas,&nonas inducere ,Meramjviiuseft, &vo- Liber <?c vocatur dominus Afconia?,cfl:que cteruleus &paruus caud alonga,cum vero appa ret, mortem ac bella demonlirat. Veru elt alpeftu horribilis, < 5cprope folem vadit.Pcr tica,grolTum corpus habet:paucitate aquarum notat ,8ccopiofius II iungatur Veneri: vfi Mercurio copulatur ,morienturiuuenes Sc fapicntes:filume,populusmorictur:fi Sa turno,mortalitas grauis erit :fi Marti, bella &cardes:fi Ioui,quicquid fighificat in potentibus& diuitibus apparebit. Ptolomaeus Ptolo.ccti monet,fi ftella cometa fuerit ,in vndecimo lo. 100. figno afole,quod contingit ,quando fol eft in Tauro,&cometa in Ariete:autfol inGe minis, &cometa inTauronut fol in Cancro,&cometa in Geminis :«Scficinabjs lignis:&hocinortuvelm occafu:& apparue ntin angulo meridiano,vel occidetali ,aut potentifsimus aliquis, aut magnus in regno inorietur.Si autem infuccedenti,hoccft, in oftaua domo,vel vndecima ,bene fe habe* bunt ornamenta eius ,fed gubernatore fuu mutabit:& fi in loco cadenti, ide!l,in nona, velduodecima,erunt.vgrotationcs&mortes repentinf.Et fi ab occ afu ad ortum moueatur^alienigena hoftis regionem inuadet. Si vero De Cometis: 32 Sivero non monetur, hortis indigena erit, hxcPtolomeus. Quid cometa; portendant quando in locis alicuius fchematis velfignis zodiaci appa- . ruerint. Ca.XI. D‘huius capitis notitiam &ve ram cognitionem,ea qu? Leu poldus commemorat, repetere necefle cft.Scvibit enim: fi cometa in natiuitatis sdificij, autcuiufuis radicis afcendcntefeu horofeopo fulferit,ide obtinget.Si in fignopro feirtioniSjVel reuolntiones,vel indivediionis radureperiatur natimorte vel illius rei dc ru<rtione,ac detrimentu, cuius afcedcsfuc rit illud fignu oftedet.Et li in medij coeli fig no genefeos aut natiuitatis alicuius fe orten - derit, vel quandoquis cleuatus eft ad aliqua dignitatem,eleuationi dignitatis periculum imminebit.Ert qiloq; coliderandum,in quo figrio primo cometa fuittnam damnum, aut conimodu pro illius ligni natura, &domu» Ein Leupold.’ Tradiatu. 7- Liber in qua fuerit,indicabit.Innatiuitatib5enim domus etiam eft contemplanda, in qua fuit fignum,vbi cometa apparuit,inalijscofide rationibus fi gnum cotemplarc fufficit.Na In Ariete, fiitraequinoftio Arietis nitefeit, regni Babyloniae detrimentum ,Bella inter Graecos ,&Barbaros ,& inter Italos atque A- lexandrinos fignificabit: Infortunium Ro manorum ,ficcitatem magnam ,oculorum dolores ,boummortes, nobilium drfcenfum ,Sc eleuationem infimorum minatur. Aurifodinas &argentifodinas ,manifeftabit,eftatem aeftuofifsimam notat,Si primii, in Oriente cometam intuemur, odium in= ter Perfas &alios fignat.. Si in Occiden - te ,magnates apotentibus non bene habebunt ,ac caedem in Occidente ,pluuias multas ,fluminum inundationes &ni- Ucsef&ciet. In Tauro. Si in Tauro emicuit, Bella Sc rumores terribiles in terra Romanorum ,&Babyloniae erunt,aegritudines vehementes graffabuntur, annona in penuria erit .Infortunium Italis in captiuitate Sc opprefsione, ac mortalitatem ,multi dolores ficci,fcabies ,pruritus homines infeftabunt .Boucs De Cometis. 54 nesmorientur ,&quaedam pars per terra*- motum dcfolabitur :frigus vehemens *& mefsium corruptio vigebit :arborum fruftus cadent ;culturae ac plantationis paucitas eucniet .Si in Oriente fplendqerit pullulis homines implebuntur,&durabit hoc annis fequentibus :aegritudines multae in quarta aelliuali contingent. Si in Occidente pluuias multas fignincabit. Quando cometa in Geminis federit,& In Gemiemicuerit,qui Romanis praeeft, Anguftias: nis, infortunia,aegritudines habebit: fames,mor tespuerorum,& aborfus praegnantium non deficient .Aues morientur ,Tonitrua magna &corufcatio venenofa fruftus comburens accidet. Si in Oriente fuerit inucntus, multi magnates ob ordinibus fuis cadent. Si in Occidente multam captiuitatem pluuias multas &inundationes fignificabit. Cometa in Cancro fulgens bella,multam JnCancro mortem,multa mala, fubmerfionem 3mor- tem fubitaneain quorundam ,multas pluuias, paucos pifces praedicit .Si in Oriente remorabitur,Anguftiae, &annonae vilitas in anui fine erunt: in Occidente rixas inter potentes,&poftea pacem, conciliat. E2Inleone, Liber PRxccdenti capite dirtumcft,quid corne tae fignificentcum in Zodiacifignisfedc *rint nunc autem,in quibus regionibus,prouiqcijs gentibus,ac populis, illi influxus cadant ,docendum eft .Cometarum influxusAc fignificationes non ad vnam du-nta- xat vrbem ,aut gentem ,fuo-s effertus producunt ,ac immittmit,regioiies etiam,prouincias atque regna amplertuntur, vt be- Gcorgius neGeorgiusTrapczuntius teflatur. Quod centiloqu . vt amufsim facias, locum coeli ,quem ioo, Ptolo cometae occupabunt, confiderabis.Vidcintei. licet fi orientalem, aut occidentalem ,meridionalem', autborealcm plagamvel loca intermediapoffederint ,in ea nempe regione fuos effertus operabuntur:item quo cau-1 da cometae vergat,fcieudum :nam ibi fuos influxus exercere dices ,&co certius ,quoniam ab illa parte cometae fomentum venitlgnca nanquefui fomitis ac pabulilocu .refpicrant:ibi aeris mala temperie efficiunt, ac exhalant. Contepiare vicifsim fignum in quo primum appareut,ex eius, enim natura fauflujVcl infauftu quod praedicant, venaberis. Speculaberis deinde, in quas regiones feu loca danum velconiodumimmitat. Quod De Cometis. 38 Quod oflcdet,fignu,in quo funt. Dominus •quoqj fignieft intuendus, puta II eft infelix autfmifler ,vel profper Sdalutaris. Satum9 ac Mars calamitate Iupiter Sc Vcnusiucim da achilaria vaticinabitur. Quadocometa: in his lignis remorati fuerint,fua tabe vel afflatu felici has regibesvrbes&locaaipget. Aries habetfecundumAEgyptios,vtnnr In Ariete. ratEpheflion Thebanus Babylonem veterem,Arabiam,qu^ AEgypto eft finitima: fecundnrn verol?tolomarum ,Britanniam, feu Anglia ,Galliam Brachatam ,Germaniam, Baftarnas^cclcfyrianijPalreftinam, Samariam,Galilteam.Idumaram,luda:am. Veteres autem cumHyparco fic diftribucbant,fubarmo fini ftro Arietis Babylonem fitam efle affeuerabant :fub dextro Thraciam,fub peftore Armeniam, fub ilijs Arabiam AEgypto propinquam fub Spina 8c Aluo jPerfiam,Cappadociam ,Mefopota miam ,Syriam ,Mare rubrum.Subfunt& Arieti h^c oppida,Cracouia caputrcgniPo Ionii* minoris. In Italia Patauiu,Neapolis, Floretia,Fauetia, Imola flue foru Cornelij. Inregidc Italic,que AEmilia feti Flaminia, &IIoniadiola dicitur,PolaHiftrieoppidu, Roma- Liber Romantfrum Colonia,Pergamum Afic mi noris infigne oppiclum.In Hifpania Pincia, Tortofa.Csefaraugufta. • In Tauro. TaurushabetMediarn,Parthiam,Pcrfida,Cycladas infulas,Cyprum,Maritima lo ca Afix minoris,Poloniam maiorem,Iccun dum AEgyptiosacDorotheum ,vt tradit AEpheftion Thebanus,Arabiam &AEgy ptum.Hipparcus autem<5c veteres fic:Tauri eornibusMediamfubijciebat,dextris par' tibus aurigam verfus,Scythiam finiftris,Ar meniam: Vergilijs ,Cyprumin oppidis]habet,in Italia Bononiam, Sennam ,Vcrona, Capuam,Salernum, A.nconam,TreUirim, Mantuam,Senogalliam,Vinc<sntiam,Parmamriti Sicilia, Panormuiin Hifpania, Tau rum,Gironam,Pacem Auguftam, Ofcam, Afturicam,Mentefam. In Gemi- Gemini pofsident Hyrcaniam,Armenia, nis Matianem,Cyrenas,Marmaricam,AEgyptum inferiorem,Elandriam,Sardinia .vt AEgvpti &Dorotheus, tradunt, Cappado ciam,Phoeniciam. Veteres fic,Septentrionale Geminis fnb pedibus, Boeotiam, manuiT]iraciam,Dorfo ,Galaciam :Auftrali fubpedibus,Pontum,dorfo,Ciliciam,{capu lis, De Cometis. 39 lis,Phoeniciam,vertici, Indiam:oppidalunt in Italia Mediolanum,Rhegium ,Taurinu, Viterbum,Tridcntum,Senam,Norimbergam,quodcftGermani oppidum. Iu Hifpa nia,Ciguntiam,Talaueram,Sagutum,Cordubam. Cancer Numidas,Carthaginefes,Afros, In Cacro. Bithyniam,Phrygiam j&Colchide tenet. AEgypti &Dorotheus Thraciam, AEthio pia. veteres fic diftribuebat ,Prioribus par tibusBa£lriana:finjftrisScythia, Acarnania, Hellefpontuni,Lybicum pelagus, Britanniam,'Thuleminfulam ,pedibus Armenia, Cappadociam,Rhodum,Coum,Cycladas: Medijs partibus Afiarn minorem :dextris, Lydiam,Medicus Torrella, addit Galliam Medicus Belgicam Britanniam Galliae, Romandio- Torrella i' lam.InHifpania etiam Legionem ,Gallia, lib.de ima Perraram,Babylonem,Noruegiam,Holan gini.afl.rodia,Zdandam:in oppidis occupat Conflan logicis iHi tinopolim Venetias,in Italia Vincentiam, fpaniac edi Nolam,Lucam,PifamdVlantuam,Medio- to. lanumdnHifpania.CompoftcllamdBarclii r nonem,Vlyfipponem,llliberim,nunc Gra natam dicimus,meumnatale folu ,&quod jueos vagitus audiuit ,quanuis oriundus ab Abila, ' Liber Auila jilluftri Hifpania: Tarraconcnfis vr~ bein BaftetanisHifpane vocatur, AuilaEpi fcopatuscftCaftellas veteris. In Leo. Leo Italiam, Galliam Togatam ,SiciliamjApuliamjPliccnicCjChaldaeos^chiniam,Bohemiam,&littus;maris rubri,quod eftMechamverfus AEgyptij &Dorotheus Gr£ciam,Phrygiam,&Fauces Ponti .Vctcres,Propontidem,capiti fuppoiuenint,pc £toriGreciam,Aluo <3t cauda; Macedonii: in oppidis Vlmam,Crotoniam,Cremonia, Mantuam,Rauennam,Pragam,<5c partem Perufiae territorij:alij addunt hic ,Romam &Hierofolymam ,in Hifpania Legionem, Murciam. In Virgi- Virgo Mefopotamiam,Babylonem,Af ne> fyriam,Greciam, Achaiam, Cretam ,Thylem,AEgyptij cumDorothco.>Rhodu,Cy cladas,Arcadiam, Cretam .Vcteres dorfo, Ioniamfubiacent,finiftris medijs pastibus, llhodumfPelopoiiefTum collocant.Subla* tere liniftro,Arcadiam,&Cyr^ncm manui dextras Doridetmfiniftne Siciliam ,Spicas, Pcrfiajn .Oppida habet,in Italia Ticinum, Nouariam..Ferrariam, Cummas.Tarentu., Beneuentum,Alexandriam,Perufiam,Pa- 'De Cometis 40 rifios.InHifpania Algeziras, Toletu,Abaviam,quevulgoAuila, ilierda, Calcidoniam Hifpane dicitur Medinaderiofeco,alijFo rum E ugurorum appellant,poisidet,&turrim Chalcidoniam Hifpane Tordehumos. Sic in annalibus antiquis cuiufdam monade rij haec oppida vocabantur. Libra Baflra,Cafpcriam,.Seras,Thebai- In Libra. da.Oafin,Troglodytas ,Auftnam.Tufcia, Cyrenaicam,Italiam occupat.Vcteres froti ilomam<5c finitima loca afcripferuntymc dio Arabiam,AEgyptum,AEthiopja,Carthaginem^ extreanoLybicam Cyraene, & vicina loca: dextro,Spartam,Smyrna: mon tcm:Capiti,Tyrum,5c infulam Tacoru,que Pancarposdicitur,iuxta mare arabicum.Pe flori, Siciliam:Aluo,Synopem:& fecudum alios Syria.in oppidis Placctia,Lodos, Par ma,Caeta,Sue{Tam,Augufta jVianam :In Hifpania Salmantica ,burgos ,Almeriam. ScorpiusMetagonitida], Mauritaniam, In Scor- Getuliam,Syriam Comagenam, Cappado pio. cia,Sc maris Scotis litWa,Tyrum, Lybia, Carthaginem,Siciliam.Vetuftiores prioribus partibus,Italiam,medijs, Icariam, Sc vi cina loca :Ori, Romam,’ (in oppidis Mecinam. Liber nam,Aquileiam, Ceruiam,Gemiam ,Brixiam,Cremam ,Padua ,Ferrariam. In Hifpania XatiuamjTudelarnjValentiamjSegouinm ,Malacam, Bragam,Burgos, Tudelam. In Sagitta SagittariusTyrrfienos.CeltasiHifpania, rio. Arabiamfodicem, Dalmatiam;Illyridem, Narbonam,Hetrunam,Liguriae parte,Gal liam,Cretam,Myfiam,Europam.Hypparcus autemiuxta huiusfpinam fubijcit, Cre-> tam,& vicina loca lini liro, Siciliam ,dextro,Cypruni &Rubrummareextremispar tibuSjTyrrheniamjfpin^jCalpianos&acco las Eufratis-.Caud? Mefcpotamiam,Cartlia ginem,Mare Africanum:capiti Italiam, Sc Imum .A driaticum,& illius accolasipe&ori, Syriam:Pharetr«T Athlaticiim pelagus:prio nbus pedibus, AEgyptum &finitima loca: in oppidis ,Melitam, Hierufalem,Budam Auignonem,AfT:am,mHifpania ,Mentefam,CalaguriamjMetbymnam Coeli'. In Capri- Capricornus,Indiam Arriauam,Gedrocorno. fiam, Thracia,Macedoniam,Illyriam,Ro* mandiolam,Lufitaniam,Croaciam,Bauariam,Cimerios.Veteres fubiccerunt ,lateri busAEgsumpelagus,& accolas illius, atq; Corin- De Cometis. 41 Corinthum ,dorfo Sc Zonae mare magnum: Cauda: lbcriarmCapitiCyleniam ,&Tyrrheniam: aluo mediam AEgyptu ,Syriam, CatoamJnoppid^Conflatinopolim/Tortonam,Crotonam, Verona,Forliuium,partem agri Ferrarii, Saboiam, Faucntiam. In Hifpania ,Carmonam ,Tortofam, Soriam. Aquarius,Sauromatas,Oxiane ,Sogdianc, In Aqua- Arabiam, Macedoniam, Azaniam, Illyrilio. cum, Aragoniam,Saxoniam,j)artem Bohc- i mii, AEthiopiam,Indiam,Taurica,AEgyotum quoq; fecundum,Hyparchum, &Me fopotamiam. Veteres afcriprcvunt Liuimanui& peftori ,Syriam: dextri Euphratem,&Tjgrim,profufoIaticiJTanaim,&{ilu mina alia qui cotra Aufhum,& Fauonium fluunt:in oppidis Hierufatem, Conflatiam, Vrbinum,Montem Ferratum, Taurinum, feu Pedemontium ,FIif{Ane Piamonte, alij Venctias, Pifauri^mJlaucnamJ-iis:adijciunt.In Hifpania.Zonaram,Palentiam.vltimapars huius &principium fupcrHilpaliin. Alij Methymnam duelli ,quam ,dei campo dicitur. 1 Pilees Lydiam habet Ciliciam, Pamphi ^n^uCI^,‘ liam, Phazacam,Nafamonitem,Garamanti , Fcam Liber cam,Lufitaniam,Iflandiam, Normandiam; Pcrfiam,Mare rubrum <5c vicina loca oceano. Veteres prioribus partibus fubiccerunt Euphratem. Tigrim :medijsSyriam rafare rubram,mediam Indiam.,Perfidcm:Dorfo, mare Arabicum: Filofeptcntrionalispifcis ThracianuauftralfiAfiam.In oppidis,Ratif bona,Coloniam Agrippinia, Alexadriam, partem Ferrari^ 8c Vcnetorum,R egium.In Hifpania iOrenfem, Hifpalim ,&portum Lufitaniar,vulgo Oporto dicitur. Cometas non femper ficcitates nec res aduerfas iigniiicare Gap.' XII. Mnespro comperto habent,ob 11 >x£qjobferuant, cometas cum aPPareilt»fi cc'tatcm fignificarc, Avifhli.u ictqj Ariftotelisteftimonioduc. 7. &i tcftantur ,quoniam ibi nulla pluuiarum mentio fit, quem cum vniuerfi Philofophi 'Leupold* icquantur ,id tanquam Apollinis oraculum Traftatu tenet,accullodiunt: exterum Aftronomis quinto. longealia mens eft,nam Leupoldus adhortatur De Cometis: 50 taturjComctam in Tauro exi(lentem ,dum in occidente videatur ,pluuias multas afferre. Quod etiam experientia docet, nam hic noller cometa pluuias magnasfecum fert. Item idem perdocet ,fi cometa in Arietefplenduerit in occidentali plaga, pluuias multas ,inundationefcjue fluminum ,&niues efficiet. In Geminis 11 cometa fuerit inuentus, idem monet ,pluuias multas Sc inun dationes portendere .Item in Cancro pluuiofum annum nunciat.In Capricorni fi gno cum ffelia Crinita commoratur etiam aqua rura abundantiam prredicet .Nec femper malum vaticinantur: cometa enim Iouialis, qui Argentum vocatur, cum fulget, Ioue prarfertim in Aquatico Signo cxilfente, pu . taCancro, Scorpio ,Pifcibus, annosfertileslignificatj fic Leupoldo lococitato feribente .Enimuero vt crebrius diximus,Cometsc malitia ac peruerfitas minuitur, aut temperatur; benignorum erronum ac flellarum fixarum afpcftu vel Sinodo feu coniun «ftione. Quoniam vtHaly Abcnrragelfcri- Haly bit planctarum ,Vinis fortunat alterum ,&j.cap. vnus damnat alterum.' FaDe Liber fpei erant,quod iam apparebat Trangftcmpeftatem, &vetitos mitigari. Verum quando vnus ignisvidetur,fignum eft,procellam impetuo'am ac horrendam futuram. Exha* latio efl fumo pinguiac vnffuofo milia,quj cumincenditur,non multumaterra extolli- *tur: ideolo,caa!tiora,quxcitcaterramfunt, Plin.locopetit.Qilocirca Plinius fcribit, militum picitato. lis,antenmijnauium, hominum capitibus in ,fidere.Proptcrea prodigium dTemaieanti- ,Virgi.li.2. quiautumabant.Virgilius catat,fuper A.fca AEnei. nij AEneaefilijcaputvifam canens, Gum fu bitum diftuqj oritur mirabile mooflrum, lNanq; marius inter rnaeflorumq; ora parentum,Ecceleuis lummodeverticevifusluli. Fundere lumen apextaftuq; innoxia molli, Lambere flamma comas,<Sc circum tempo- TitusLi- ra pafei. Titus Liuiusin Seruij Tulli fexti ui.li.i.ab vr Romanoru regis fediffe narrat, aitcnimEo becoudita. tempore in regia prodigium vifum euctuqj fii mirabile fuit, puero dormienti, cuiSeruio iTullo nomenfuit, caput arfilTe,ferunt,mul iAlixius li. torum incofpeftu. Alexius Vancgas refert, naturali, c. hunc igne mconfpe&um fuiffedum quidam ‘32. iter facerent, atqj in auricularum iumentoru i.fumitate ,inftimulis &galeris rudicorum. Quo- De Cometis: 47 Quocirca fatis liquido conflat, nontantum in maris fcd terrae qdoqjtcmpefhtiftushac exhalationem generari. Quae tempeflate im minente fit. Quoniam aeris frigiditate cogitur,atqj denl'atur:cuq; infpiffeturySc afrigore fugiens huc atq; illuc relu&etur 3inflam- matur vapor,non tamen adurit,fndc Virgi- Virgi. lolms pixit,taftuq5 innoxia. Hic Vaporin-ca citato, flris propter hominum concurfum &multitudinem f^penmnero cernitur: pariter &in nauibus propter nauiganduni flipatam copiam. Duos ignes tranquillitatis Sc tempeilatis fodandae, Vnum vero ,diri ac minacis naufragijindicium efle ferunt. lacobus Milacobus lichius hanc ratione afsignat, Gemini ignes Milichius, feulumina(ait)fignificathocinccndiuqnv« in Cometa ne tepeftatum materia abfumere :Soliiarij ri;s Piinij Vero,rcgione,materia,quatcpeftatesgencra li.2-ca.37- tur,abundare,pr^fagiunt. vel fi magis placet noflra opinio,cum duo lumina videntur,fignumefi, exhalationem aeris frigiditatem ac tempefl atem vincere ac fuperarc,quando fic fpargiturjac dilatatur: cutnveronon nifi vnum tantum lumen infpicitur ,procellam &aerem turbidum exhalationem fuperare* «otat.ac hoc modonon cftfpestepeflatcm Liber Alexi .Iotara cito mitigatum iri. Veram,VtAlexius cocitato. Vanegasjnonet ,non ita obnixe ac exarte hoc natura feruat, nam duobus ignibus vilis nauigantes naufragium patiuntur econtrario vno liberantur,vt cx naufrdgis cognitum ac palam cft.Emm vero, fa: pe numero tempcllas contingit,non tamen apparent. In quas res cometa? feuiant, quas vefoelicitent. Cap. XVI. HXhis ijis qure prardirta funt, in quas res cometae debaccbcntur, quasve fortunct,fcire poterimus fed exiftunt multaali2,qua: a, no bis reticenda non funt: de quibus inpraefen- Interpres tiaPtolomaei interpres Grxcus docet li co Ptolo.li.2. meta in figno humano inuentus fuerit, puta in Geminis ,Virgine, Aquario, hominibus sduerfum vel profpemm portendere.Si autem lignum Bclluitiu fuerit ,nempe Aries, Tafeus Leo ,Belluis fignificabit. Si cometa vifus Trabis formam affert ,ftirpibus limul- &germinibus &lignis, ideo nauibusquoqi De Cometis. 48 que malum praefagi et.Nos autem ex Ptoloma: ofic tradimusJnfpici edurii eft’, eumqua coeli figura coeat &coniungatur ,fi cum fignis humanis ,nuuc in£clytica ,nunc extra ipfam folis viam cum reliquis fixis euentus in homines cafuros praedicet: fi cuna formis quadrupedibus ,vt cum Hirco,Haedis,Afel lis, Canibus maiore &minore,in fimilia animalia damnum incidet :ficum formis miftium animalium, vtHaedis ,Afellis, Ariete, Tauro,inAfinos,Equos,Boues,Pecudes, fauflumautinfauftum illudingruet. Si cometa fuerit cum fignisfcptcntrionalibus ter renis vt Tauro, Virgine,Terrcfnottis erunt: ficuromeridionalibus,vt Caprirorno,nimbos corneta: influxus afferet :fi cum formis alas habentibus, vt Virgine, Gallina, Aquila ,Vulture cadente ,Geminis, Pifcibus inanes ,quae vi&uiapta funt, inuadent.Si cum formis natantibus nempe ,Pifcibus ,Cancro, C?to,Delfino, in Aquatica &Pifccs euentus cadet :&fi 1i.tc marina fuerint vt cancer ,quod mare feptentnonalcfigmficatjficutcapricornusauftra- le, &inde inter pifccs marinos numeran» tur ,idem accidet: Si cu Delphinp,marinis, pifci- Liber 'pifcibus,clafsibu$,& nauigationibus, mina» turdi fluuiatilia,vt Cancer fuerint ,ftuuiaticis&fontanis decernet. Argonauisvtrunqj amplectitur: &(i cometa ei copulatur clalfium,nauium,naufragiurr, &fluuiorum ari ditatem prarnuutiabit .Si crinita gladij formam referat,qualis iliaell, quam Xiphiam vocat,vrbium excidium notat.Sivt columna eluxcrit,principumac regum morte ffatuet.Eft quoq; aduertendum,vtlcribit Ptoloingus ,in quam regionis partem fafhgium feuapex inclinetur, fignctq;,ibinanq;fuos Ptole. Ii. 2. cuentus exercebit.N am vt Ptolemaei interea. 9. ludi- Pres Grccus(inquit)fumcndus eft circulus, ciorum. &fi partes fuperiores habere colorem viderimus,idefl fplendorcm&lucemvtin coma tis flellis fit,cfFeCtum circa regiones Borcali ores fore praedictionem dicemus: fi inferiores, circa auftraliores, fi priores, circa orieta Ptolc.loco Iiores:idinnuitPtolomfus,hisvcrbis.Qnod citato, fi coloris proprietas pertota luminum corpora ,aut etiam loca fe diffuderit ,plurimis regionis partibusfuturadecernit:finquacun qja parte apparuerit, illis partibus, in quas proprietas illa feinclinuauerit. Huius negocij hirccft caufa ,quia ab illa parte pabulu rn ae De Cometis; 4P ac cometa: fomentum'vehit, &ideo ibi in fortuniumillud magis abimdabit.Comcta: quoqj motus efi intuendus,videlicet fi ador tum,occafurri,meridiem, feptentrione, aut quancunqj' in alia partem feraturrinibipeftis,famcs,h<vrefisybellu,autqu;euisres pr® fpcra,autaduerfa-Mt. In Cometisilludefl: obferuatione dighUrn ,fiiigularem crinitae cuentunotareiquod fitf •firt, Infpirias' qpor tet,fi iii alicuius Geijefeosifeu geniturae fche mate,autfigura,cometa fulgeat,fi gradum, vbi vite fignificathr eff, occupat,aut in eius HorofcopoVel afcendeteelft, ille natus, nifi aliter D,E O. optimo,vifum fuerit, precipuus ac magnus vir erit. Siautcm ih medio coeli fplenduerit,ab ftatuac dignitate,&ho nove deijcietur,aut in hondfis acfp tendoris columen cuelietur, vtloci ac geniturae fuerit deferiptio. vrw De huius tldfee tEtjatis cometae confkieratione. Ca.XVII. >-; f'Valiora, &quo tempore hic cometa apparuit, cxafte ac fine errore' fcire Gnon Liber non potui .Quis enini illud momentum ac initium Cubitum &repentinum, cum come tx coelo elucent,obferuare poteftrlicet ipfe Laer. li.2. Anaxagoras, fit, qui vt refert,Laertius, diin Anaxaxit, fenatuvtfolem&lunacotemplaretur gorxVita. quando mihi eam videre contigit, in parte occidua rutilans colore rofeo erat.Propte reafchemafeu figuram erigerenon licuit. Quoniam prxcifum apparitionis tempus mihi occultum fuit .Quod tamen potui, id effeci.Declinatio eius feptuaginta quinque propemodugraduum erat, pars declinatio nis,Borealis,(eu feptentnonalis: collocabatur in Conflellationc Cafsiopeix, qux & cathedra diciturdnTauri prima facic;a polo Aritico quindecim fere gradibus diflabat; immobilis manqbat, in figura nihil aplanetis differens, in principio magnitudinclovem ac Venerem praedabat, poftea autem fenfim diminuta vtflellafeciinc!^ magnitu»! «linis videbatur ,fcu potius videtur nam ad huc bxc mefcribente apparet ,Die videlicet decimo fexto Aprilis Anno, i77 3. colore nunc, nonrofeo, fed argenteo, minutisradijsac exiguis vt extera fidera fecundxmagnitudinis. Quadrangulum cum ffel- De Cometis: 50 lis fixis conftellationis Cafsiopeiac perpetuo feruat. ca:pit videri ab vndccimo die menfis Nouembris, vtmihinunciatumeft Anno. 1f72. cuius iufluxusac malitia fi DEO noftro /redemptore maximo aliter vifum nonfuerit, in regionibus fibifub ieftis exercebit ,Sc quoniam feptentrionalis eft,fuamfignificationem offendet, in regionibus, ac oppidis ,Stgentibusfeptentrionalibus, &illos praefcrtim-fiJvcnenoin- ficiet., quae Tauro fubieftae funt ,vt capite vndecimo videbis. Vcrumquianoneftyini figno humano, eius fignificatio non adeo atrociter in homines graffabitur. Illud in huius notlri teporis cometa fumfpteulatus, ipfius fignificationcs mitiores ac placabilio res futuras,hoc di n5nimishorrcdas& acres propter cometlpr^fentia in fignofortun^, Taurus cnimVeneris eftdom9.Acpropter illiusbenignum colorem: cauterum non de erunt mortes ,rixae ,ac vulnera inter homi- * nes 8cacerrima bella, in borealioribus re£'*', gionibus .Veruntamen nifi mu»di noflfe^ redemptor fecus difpofuerit multo tarr-i/ pore durabunt, propter cius multam acfdiq . tinam durationem .Haftcnushyerji 1G2bol $ .'LtlDCi borealeir),niuofamac frigi difsimam Infui» nius,ad<o vtm Be rica, quod prodigiofum atque miranduinrfurtj Durius ,Ana, vber» rinaa ii limina gelu fic conftri&a fuerunt., vtfupev ca in u1u]ncederen t:quod &*inCa {lella accidit fed non ita mirum, .mali aurea acerba &citri Irigore ;ic glacie perie- .yiint.,Procter exterorum ordines hominum, praciptii viri obierunt^Pontarchus feu Ar~. cbimariuuqPraifcs Cardinalis Spmofa, Ar. cliiepiicQpus C.ompoftellie.Hpiliiopus Pla- Iulius Fir. cpntinu?>,£,tquoniamyt.traditIulms Firmi - li.2.c. 12,citfjTaurusfigni^ca tdapdrem amarum:Co' lorimt.^irjdcni &!4.1bum ,animalia quadrupediafcifljrtMjvv.ngularu,Clima quintum terras qpjLtgs, hominesmediocres ,onmefqj ceruicis sggitudine.Sjha.-c-oftmia infortuniu calamitoium ferent;vthomines ,quiTaixri< lignum -in fuaguUeS Horofcopans habuerunt;:Armenta bourn patientunterre culta;, argre fruftum edant,atq; creabunt :&quiai Alchibiti9Arbores habet,qua: plantantur, autore AI JDiffcretia chabitio pauci fructus exeis decerpentur,’-* i. praefertini ab ilhs ,qua; Taurofubie£b? funt viridaria i& pomaria mferiabutur. Etqriub Taurotefte Ptolojlisco eft infula Cyprus &. "Afix i De Cometis. 51 Aliar minoris maritima lora bellis vexabutunac quonia m,vtAIciiabitius tradit,habet guttur Sc collum,&corii egritudines, homi nes argrotabunt,atqueperibunthismorbis, il anula,GreccJJi«r^£r^ evocatur,tumor eft fub lingua.Tonlilis,Angina ,Vua,ftrUmis. (Hi morbi augebuturac mortali b 9noccbu t, *cum LtmajadpieniIUniumtendet, veljufta plenilimitt Cit* quia' ekiilta'turiiiTaur6 vbi cometa hofpitatur.llludqj medicis& chirur gis in illis morbis hac tempeflate curandis canendum, atq; bbferuandummoneo ,ne- UrumaSjToiifilas, alioiqj huiufinodi tumores ac tuberculos-fcindere, aperire,fcarifica rc,fecare vcnambcontendant ^Luna Taum lignum occupante :argrotiim enim ad vltimaritmilenam afterent fic Ptolomafo hor Ptolomc’ tante. Mcmbrumferro ne percutito, cum Ccntilo. Luna lignum tenuerit, quod mebroilli do- 20. minatur. Loca enirn quae incolit, magishu incthat. Lunananque humorum dominatrix ell:indcque II tunc mouentur, iinpcnliusea humoribus replet, vnde vlccra putre facit, neruos chftendit ,quo circa curatio ir - •rata acpcriculola &incommoda erit. Atq; •quia Taurus lignum efi: terreum aliqua lomG3ca I Liber Quavi cometa? ex terra educantur ac ferantur furfiim. Cap. XIX. —LLVDcognitione dignu elf, qua vi comete fcu exhalationes A terra extrahantur ,ac fuifum ferantur. Vtrurn id iponte iiia ,an potentia ac altbrius rei virtute hat.Leupol- Lcupo.tra cius docet ahosAftrologos aihrmarc extraftaq. hi,ac iurfuin vehi aduorum planctarum Sy nodo,& coniunftione.Alios vero ex adhe* rentia vaporis cum lumine plancta? vel ftel Cieor. Tra le.GeorgiusTrapczuntim per influxum fu pe. in com penorumgenerari ait. Cui fuffragatur Aument.cengufthiusjShphusinquiens,omnis cometa at ti.pS. trahitur aftellisiquia omniscius materia le Auguftin. natura ftelhs 'j Quod Ariftoteles prefsius & ncometa, ardius tradit inqu!ens,mouentein exhalationem furlum Solem cceleftem efterque (i alicui igueo occurrerit,incenditur,&fit co- \rifio.lib. metamee amplius Ariftoteles dehac re clif- .c.7. feruit.Cui refragari poflumus. NaSolfemper aterra exhalationes fugit ac excutit, Non tamen in tanta quantitate vt cometa gene- DeCometis. 5? generari polsiqergo aci aliam abftrufiorem caulam eft recurrenda,qui iolisiiunc effefhim adiuuet,& augeat. Aftrologoritm igi turhoc eritmuinis ac penfuffl,qui confuleh di,& ad eorum dogmata deueniendum eft: quorum officium exiftit, hoc penitius intelligere;qui fle deccrnunt.Quando eft aliqua triuinfuperiorum conrun&io,Saturni, fcilicet,lotiis &Martis,Sciri llloanncjMars fuerit dominus,apparc bit cometa :qiionia Mars &Sol multas exhalationes attollent. Vtcometa eniergerfc valeat .DeirideVero fi Marsfitanni dominus, morcturquein lignis aereis ,puta in Geminis, Libra,Aquano:vel terreis,vt Tauro, Virgine Capricor no,&Luna in ligno aereo iit ,male afflata ac infortunata afpectu vel coniunftionc Martis,vel Saturni,aut alicuius aftriprim 5 magnitudinis,com eta affulget:$ceo certius,- frMars fuerit dominus ligni ,quod lupi ter iu anni principio occupauit. Efficientur ctiam cometa? ii Mars in annorum veuolutio nibus copuletur,Vel opponatur Satuniotdc; caudam draconis malo afpeffiu Saturnus pulfet,vel ei coniunffa fuerit. AdditPtolo matus, fi rn cleliquijs luminarium Mars, aut nMercurius Liber Mercurius ligno eclyptico dominatus fuerit,quod expertus fuit Auguftirms Niphus anno iyad.die tertia menfis Augufti,cometa apparebit .Hinc non admodum mirandumefl:,Cardanum multis ante diebus,qua cometa confpicerctur,videndum eflepraedixifle.Stultifsinmmenim ac ftolidifsimii vulgus ftatim ad id reccurrit ,quando res adeo abftrufa& recondit a, vt fuo ingemo aflequi nequeat, malis artibus id fcitum ac cognitum ruifTc,tantumabefl:vtliteratis di gnamfua: eruditionis gratiam referat. Genefeos cuiufcunque vr- bis indagatio. Cap. xx. COmeta cum effulferitpli in quibus oppidis 8c populis foelicitatem velinfoeli citatemnotet int el ligere libe t, <Sc illud oppidum cui ligno fubiaceat,non cqnfl:et,di.li gentilsimc inec erunt confideranda. i cupold. Leupoldus de hac re lic difleruit. Credo racta.y. (inqiiit)quadruphcemefrcviain:vnam ,;fi tempus illud poterimus fcire ,quando pri- De Cometis. 56 inavillarvel loci fundamenta iaftafuemt,' quoniam lignum illud quod inHorofcopo Icu afcendentc in orientali angulo erat ,cft illius villa: vel loci fignum:&plancta qui in illo temporis punfto feumomento infigu ra potentior fuerit. AlmutamArabias-ideft potentia vincens exteros planetas vocatur,nulla ratio feu via eft hac certior,verum perdifficile erit hoc principium inuenire. Alia via eft,attento animo indagare, atque obferuare, accidentia foelicia vel aduerfa quxilli oppido vel loco eueniunt. Namfi ille euentus cftfoelixac profper, planetam illmsvrbis fignificatorem potentem inapo telefmateinueniri oportet: fi gnurnqueil* lius loci potenti/simum in aliquo angulorum, hoc eft in afcendentc, vel Decima, Septima, Quarta domo erit. Planet^que faufti ac bencuoli ,vt lupiter, Vcnus ac Sol in bonis locis fortunati afpcftu Trigono vel exagono lignum illud vifentes con fpicietur,aut hofpitaliter in eo excipietur. Si tame accides illud ac euetus pcrniciofus Sc atrox extiterit, plancta illius loci dhm, debile,vile,inabic<ftisfigijrx locis, ideft,ca dentibus domibus proftratu &cum malis plane- Liber planctisvt Saturno &Marte coniunchim, maloque ac foedo eorum afpeftu vifita tuiq in fcheinate videri conuenit .velfaltenfin eodemligno non fauenti hofpitio termini planetae accipiantur.Tevtiavia cft, fi Gene fimjVel natiuitatem domini,qui villam vel Ptol.inter vrbern condidit,fis naftus.Cums viae Ptolo prespar.2, mati interpres meminit. Qiuirtavia&mo» c.3.1'11 tine. c[us oppidi afeendens inueniendi ab ali- (Leupo.tra quibus ponitmneodem.Leiipoldo docente, fta.y. per diem fori svel mercatus illius oppidi, na 1 11 illius mercatus dies efl: VeiicrisyVenereilliusloci planctam efTe aiunt, fi autem Iouis ,Iupitrem dominum loci, conffitnunt.: Verum luxe vltima via friuola ScinUtilismi bi videtur,fepe. numeronanque accidit,'ne' cefsitate quadam populares aut vrb;stities* motos, lmncvelillum Hiemfuo mercatui, foro aut nundinis defignafle ,id pva'fertim confiderantesiin hoc die non polle fieri,vt mercatus dies afsignctur,quod villa*,aut op pida qux* prope fiint illo die •nundinantur: quocirca in hocvcl illo die fori tempus in-' liitnerc neceflbcfb,prout ifi oppidis proxi-> mis,dicm va care vi dcrint. Super hac aiite m rejSc cognitione nosfic difputamus. Vnius cuiufq; De Cometis. 57 cuiufq; oppidi Vel vrbis Genefis tribus mo. dis indagari afcintelligipoteft.Primum fcire in quopunfto vel minuto aut gradu figni liorofcopusaut afcendens erat,quado locus ille aedificari coepit,ipfenanq; oppidum rc fert ac fignificat,Vtq; ille gradus &fignum afflatus aut affedus fuerit ,ficpenuria vel copia frugum,valetudinis,foelicitatis, vel in felicitatis illius oppidi DEOfic cpnftitue’ te,erit.£t fi quolibet anno id intelliger ecupimus reuolutionem oppidi cotemplcmur, nempe in quofcrupulo feu minuto Sol erat, quando vrb is fundamenta iaciebatur,quod tunc fcietur,fi cognouerimus,quo temporis momentoprimus lapisinea collocatus fuit. Scrutemur ergo quando Sol ad idem fcru» pulum reuertitur,tunc vrbis reuolutionem habebinius.In templo maximo Illiberitano feu Granatenfi,ego memini,aptam coeli conflitutionem arnatliematicisilliusvrbis feruatam effle, in qua primus lapis fuit iafhis. Nam vt Halp Abenragel docet, fi inceperimus extrucrc parietem ,illius initium erit Haly natiuitasilliusparietis,&ita docendum efi: i.c.y. de omnibus initijs .Deinde fi hoc initium ignoratur,natiuitatem illius, qui vrbem fun Hdauit, Liber dauit,vidcamus,Sihoc alfequi difficile fiierit,minimcqj valuerimus,feire, quoniam ab ditum ac reconditum hoc cft, domini illius vrbis,qui rerum potitur,genituram confide Ptolo.lib. ra.VtPtolomsusmonct.Quod etiam diffi 2.c‘4.Iudicillimum efle puto ,ac praeterquam quod ciorum. noneift in promptu,domini vrbis genitura ad manum effie,illud maximum obftaculu oflertur,variajoppidaidcmfignum ac planctam dominatorem habitura :cumigitur forte fortuna hanc domini oppidi Gciiefim fis naftus,illius domumdc cimam intue re,ac quemadmodum annorum reuolutio ilibus illius dominigenitura/e habuerit, fic de oppido vaticinaberis .Si enim in angulo vel fuccedcnti decimae fignum fuerit,plane taq; illius fortusatusinucniatur,bo.nOseuc tus in illo oppido futuros efle, praedicemus fin aliter euencrit. econucrfo fodicabis. - Poftremofihacc omnia ignota fuer nts ' per illius oppidi fhuflos eucntus,vcl infifoilos,hominum mores,negociationcs,morbos,& vultuum colores,quod fit illius oppi di alcendens,&planetf mtcIligemus.Quod rJioc modovenari poterimus ,fi in illa vr.be pialium,fames,pellis,libertas,priuilegium. De Cometis.’ 58 aliquod apotenti,vel adomino cuius fit, ac cidat in illa hora quae figna in angulis more tur.infpice:dein dehorumlignorum planetas dominos,qui lunt,conlpicabimur:qucqj fortiore inuenierimus ,illi oppido iri Bonis tuentibus attribuemus:!! autem cafusinfce lices, ac infortunati cxtiterint,figna cadcn tia ab angulis ,&planctas fuos Videbimus. Illudqj lignum,&eius planetam,quimagis infortunatus fuerit,illo oppido fignificatorem capiemus,(3tlic lingulis annis de quolibet oppido,municipio,vico,vrbe,& quacu que domo iudicare poterimus ,Aftronomi jjanqj regjoncs,proumcias,regna, vrbes,op pida,lignis cxleflibus fubiacerc alfcuerant, longa enim eclypfiura ac magnarum conjunctionem oblcruatione,effe£lus &plane tarum,fignificationes in huiufmpdi ngnis, in illislocisadcidereinuencrUntiiSccum effeftus huius ligni ac planetae,in hoc vel illo oppido contingere,obferuaruHt:iHddilhfi" gno &planete fubijei,affirmarunt,lic cnint DHvSoptimusmaximus \ddponere voluit. Si autemvrbisfeu poteritifstmi viri Ge nefim habuerimus,tunc mcdimivcaeli pro gubernatore feu principe confidorabimus, Haatque Liber atque locum Solis ,vel Luna, <3c afcendens vrbis.>quodc{l:ipfiusfigniiicator,&cufta in ter fccdfere.mus.Si aute vrbs,ab aliquo pia: fide, aut prorcge gubernetur ,&potes ille acdominus oppidi proculabijt mifce eorii triunrGenefes, hoc paftoin vrbisgenitura quae potifiima efljfuum afcendens inueniemus .IrfDomininatiuifiate dabimusyrbi, medium cah,& poftremo,medium cadi riai tiuitatisprsfidis vtel gubernatoris eidem da: bjmusiqua omittenda tritui potens ille,ve t dominusillius vrbis adfitjVefprope fit. j Cap. xxi. . aEputemus plmritafmata ,feu vi-f fci, &prodigiofii ofl-enta ,qua in; aere confpiciuntur, fignfficatio-i. m«.carcre,& quoniam ex come-*, tafemrmttexiaconflant i.;de ijs;aliquid dn IputMeyjfi^jrieft.iin aerjsptfeafegione qu£ da,innata! imprelsiQues feri confpi cimus,, qya quandpaccidudtitWWtoJ^cn terrorein. ac admirationem hominibu§>quara come- DeCometis. 59 'tar inferuntiquo circa praeter naturamcon tingere multi arbitrantur .Plinius narrat, Plini. lik.3 .apudMamcrcinos acTudcrtes ,Vmbrix cqp. iin fexta regione Italia; populos, arma coele :i1iafpe£hta,abortuoccafuqueinterfecon .'curtentia,pullis quat ab occafu erant. Iofe= Iofe. lib.7. rphusitem memoriae prodidit,ante.Hierolo cap.i2 -bel„ tlymarum excidium ante Solis ortum, vifos Iud. .efleper inane ferti currus totis regio.nibus .& armatas acies,tranantes'nubila.,.& duita itibus circumfufasv Iulius obfequens re;- Iulius lib. ,fert;L. Qpimio,Quinto Pollhumo confuli de Prodi' b\ps,arma in coelo volare vifa. Ab eodpmli gijs. teris mandatum efl,Caio Mano,& L. Va- -lcrio confulibus fub occafumSplisorbis cly peifiinilis ab. occidente !ad orientem viius perferri .AugulLnus Niphus refert, anno y(>4 Acies igneas 111 coelo vifas inter fe aSe* tptentrione in auflrum concurrere ,pulfis tandem ayH:ralib.iis:3tquidem cum magno pr.morum fonituin. cado auditas .Anno item 'fSqdncteloAlrroyillicifeuruftici ho- «uiaies bimulis inter-fe dimicantes, in coelo iVlitvifi*Aimo quQque 774.ii! coelo barba-. i:u$quidam vipvifus fuit in manumagnum baqulum iguitum ferens, inter annos 1174. i/ H3"&I184. Liber 7 inferiora,prauam illam confli turionem intromittetundeq; fui efferus exordiu capit. Exiguus tunc cnt,&nonitamanifefl:us,attnne corpora aptaredditjVtquado cometa radios ftios vibret, line vlionegocio nec niora pvaua natura fuam cxequantur,vnde mortes repentinae,fubiti animoru impetus de repente proliliuntjopinamurcp in illote poris momento'morbu aut malum illud, ilia malitiam operatum fuifle, cu iain inultis ab hinc temporibus in venis &corporis GuidoBovifceribus&inteflinislatitaflfct. AlijAftro natus Par* logiPtolomaeufequentes tr.uluntpTiinortu ti. S. cap. cometae confpe&i fuerint ,pauloppft tepo i04.Ptolo. re fuoseffcftuspanderejfi in occafti,aliqua li.2.c.p.Iutulo tardius. AugullinusNiphus profitetur, diciorum. Quando in ortu apparet,fignificatiolie c&t meta primis quatuor mcnfibusoftedbliin meridie in fecundis quatuor mcnfi buseue* tus incipere?!! in occafu, in quatuor vltiipis menfibus.Attamen illud eft.queritandum* jvbitandiu malitia illa latitet, -Rcfppndcn-; Doflor dumcenfeo,itavtin acane rabido morfis-ac •Brauus.Iib. cidere,navtdoftifsimusDoftor.Brauus pro de Hidrobat,duo.s tres& quatuor menfes tSc annu &• phorbia. y.anuos rabies &venenu ocultatur.Euenit ' .:.. .wanqj De!Cometis. 61 nanq; illud ,vtipfemetDoftorconfirmat, ex maiore vel minore agentis vel pafluri corporisdifpofitione,fic in cometaru cfFe- <ftu obtingit.Sineclifpofitione enim tu age tis tu patientis ,nihil fub coelo agere influxus poftunt,illud aute veritatis catellos acfxdei tranfilue videtur quod Porphiriusfcri bit, quot dies cometa: apparuerint,tot anos cometaru effe<fls!tdurareJaIij aut$?iiut,quot horas in prima apparitione fuper terra crinita vifa fuerit,tot annos eius eRectum per durare. Ptolomaei interpres Grecusexfiii magiftri expcrimeto, prodit, fi Mercurius illo tepore quo crinitum fidusfpleduit,luit amllus numero,tadiu oftentu illud durabit, quod adminuaturcofideranda igitur Mar tis &Mercurij dominatio,&dicendum, eo vfqjmanlurum oftentu iquodvteuidentius teneamus, dicendu eft, concretione hanc cometaru &exhalationem de na tura Mar tis ac Mercurij effle (vt diximus)ideohoru planetarii numeri auftioeft conteplanda: fi enim cum crinita fidera prodeunt jaufli •numero fiunt ,tandiu durabit oftentu illud ac fignifieatio, quoadnumero diminuatur. Plancta audusnumero dicitur ,vt docet Purba Ptolo .interpres Ii. 2.c-5?.Iudi=* cioruni. Liber Purbachi. Purbachius, quando ar quatio argumenti ad in TheoditurliipermotunuMinuiusvcro, quando ricis Plane minuitur. hocaccidcre,aitZacutusfiarg;u* taru.ca. de mentum,'veru planetae minus fuerit fex f»g- Pafsionib9nis:auftumvcro fi fex figna cxceffcrit. Planetarii diuerfis. ZaCUtUS... xr-trTTTT Almanare poterunt. Ca. XX1III ch.problcma. ip. /L Plinio memoria: proditum reperio Plini. Ii. 2. at* breuifsimum tempus, vbi cometar cer c.af. nuntur ,efle feptemdicrum longifsimum Seneca. Ii. o&oginta. Vcruntamen Seneca memorat, a.c.2.Natu fexmenlibusdurare|,atque{capite decimo raliu. Qua: ciufdc libriferitjCometas fenis menfibus apftio. paruiffe :&capite vigefuno primoirc progreditur ,fex enim mefibus bic,que nos Ne lofeph51 li. tonis principatu 4'tifsimo vidimus, Ipeftan 7jC.i2.Bcl, dum feprabuit. lofephus feriptum reliquit, ludai. comete ante Hierofolymaru excidiu, annu Cometa; quantum tempus duri- AEgcfsip. duraflesait nanqjModo cumfiipra duitate lib.i.ca.14. fidus ftctit,fimilegladio, &per annu perfe De exci- Herauerit cometes cui fuffragatur AEgifipdio Hieropus,cuius verba funt. Nam perannuftrmefolimitario fupratempmn ipfiun cometes pofsrrn igne* gladijt °T) eCometis.' 64 gladijquandapr3tfercsfimilitudine,denu;! tiabat quoq;,fcrro &igni gentis ®ni vr bifqjipfius vaftitate futura. Quid enim fimi litudo gladij ,nifi belluJQuid ignis, nifi ince dium denuntiaret. Vifus eft autem, priuf. qua populus aRomanis fefe diflbciaret,hec AEgefippus.ZonarasbisafTcntiesJiocrcri^ Zonaras Pf'iSi (UjvtmoVo A qjaVfop pc/x(pccux 7rx~ Annalium ztAhcicv K) nofAHTiur (pan}<r-7rasiI<xr^PmoJ' tna.UTo(J. ideft,fupravrbcaftruaditit gladio fimile,cometa per annum apparuit. 0<danius' OdAaui* Vibian9fcriptisfuis tradidit,Anno jjg cjc if 64.cometa inufitatx magnitudinis tres me me{;js fes vifum,&Anno.1314.alteru confpedluqui totidc metes vifus anno.i433.quatuor meles alius cftulfi t. Anno.i337.alius quatuor menfes fplcndait ,Sc poli huc alter flatim ortus, qui duos menfes cmiruit .Quibus omnibus hiflorijs liquet ^tepus durationis cometam varium ac incertum dle.Quod qiiide Acerta ratione pendere, nemo ed ,qui inficias eat. DEV Senim noder optimusfalutis huma r.nr omnipotens autor nihil fi ne miro ordine difpofuitj atqjdigefsit. Vidit nanq; cundta quae fecerat,oc crantvaldc bona. u i hi Salmantic^. Excudebat Petrus Lafus. Anno.1574.