Modus epistolandi.
Full text
i-J /ifT ^Opu&ulumcpiftolaum familiarium &arris caru cianlcribendi:maximcin gcnciibus uigitiri.Ad qu» fiugulx quibus nunc urimurfpccics dcducun* ^«Sunc^ geueraiftauidelicet* Epillola commendaciria» Bpiftola petitoria, Epirtpla munifica, bpilVola demoftrariuafiuelaudariua &uitupcratiua* ^pidola eucharifticariuetegratiatoria* Epiftola amatoria, , Epiftola lamentatoria» Epiltola confoIatorTa, Epiftola cxpofitiua, Epiftola gratulatoria» Epiftola exhortatoria» .*X? Epiftola diiruaforia» i ~ Epiftola inuectiiia, '^ Epiftola «pur^tiua. ,. Epiftola domcltica, t Epiftola communis» * Epiftola iocofa, * Epiftola cpmraiftiua» i Epiftola regia, " Epiftola mixta» ' Horumautcragenefum quodlfljet fuashabet rpcciei 'utlocis fuis in ftquentibus ftudioiis horum patebit lucidiflimc» .*;
Curame adhonorata ifta moderarione fiiam ptimii afcediftiin quanontantuuidcbas: tibiiuris moderamina fufcipiendacflerquo te duce facilius ad
eius apicem poffehtuiri ftudiofi-pertingcre.Scd cum etia multi occurrerenttqut hocin hu^lidicedi gene» re;quodfamiliaredicimus:tanqarduuquodda mu* nusaggrefluriidifFicilcs uidebanturpoile proficere. Tufane illoru laboremiferatus; quibus maximcneccf fanum fore uidebasifiadiuris tam diuiiii.q .humani anfractus contcnderetinon folum oratoriamilla fub» lime^ facundia haurire: fed hanc quocp mferiofemt Xcuiu5_uelhgio adjUamfaciliorjfit coicenfus. Mero gaftnut qhoc in gymnafio tup publicas Immanitatis kctioes^fitcrerihumanuetiahpc negociutuo amo* refufcipereiquo 8CtibigratiScafcr:&adhPc familia* re fcribendi genus afpiraimbus meolabore^dclTcm. Ego aut:q tuis imeplurimis maximife^beneficiis: tt biadeo dciiinctus fum:utfiLuita cnampro tua d^^ tate effundam:uel minima adhuc no uideat meritpru tuoru partem affecutus : ut tux more gerere uplutati ftudiofifip luuenibusrmeo labore aliqaemolumeti af ferre; familiare quada fcribendi arte repperire^couatuf fum:longe quidc ab illa forenfi 8C graui fembta.Qua cu in unu corpus redegiffemiad te uir integerrimebo . nis auibus mittere dcacuiiqui cu fempbonaru artiu ftudiofus extiteristquibus no minus ipfc fplendoris reddere ftuduifti:qiuaetibi;cu(j femg doctos uiros adeo excolueristac pietifTimc coplexus fismt te utriuf . (juirtutis parente omnis merito academiaia appella renodubitctimihidignus uifus esicuiopufculu hoc nofttumcomedarctunutilluda maliuoru morfibus tucreris.Adteigituruenieute fufcipelibellut Sc inter reliquos codices tuos: quos Sc plurimos &doctiffi*
mos icelibcrrimambibliotheca tua undi® collegiflis huc quocj noftruttanq illorii feriiulu collocato. No 'enimindignu erit:intcrtotfapietiffimosuiros:qud« tu monumctafpkndidiflimopluteo tuo feruatiirtfa^ iriulate quocp noflru accedere codicillurciii fcio utra» foelice feruitutc futura.Opus aut ipfum fide cofe quemurtfi primo epiftolaru genera declarabimus;ad 3\vx, fingulae quibus nuncpotiffimu utimurtfpecies eduCutur.S ecudo fi claiifularu ad tales epiflolas faci entiutclegatiabreuiter exponemus.Poftremo fi uni» ciriq uiroru ordini accomodatos titulostunico tanS kaxiomate abfoluemus. Sed ia bonis anibus (ufccptw proiiincixinoflriq; inftituti fumatur exordium, (TFrakifci nigri ueneti doctoris: pro nouitioru ado'« idetiuiad pedeftre.oratione afpirantiu utilitateiCla rilTimoiiiroiIacobogeroldotStyroiCnitelfeldefipa tauini gymnafii moderatori excellentiflimo: ac utriuf U-iiMi»!- ffl uirtutis cultoritifchnos dicendiaiodus; pietiffime {acratustinclioat, /Prxfatio, Cnbendaru epiftola rum initiu licet multi uariis caufis afcribat: illud ego tame ueriuf exiflimauerim quod in turpibanis fabulijj uetuftifTimis monCL rix traditu accipimuf noalia.f.de caufa epi 3 ftolafuiffe reperta: ni T fi ut abfentes amicos 3
hoc taiitu rfmedio ptcfentes reddcrcmufteoruqp litte ras intuetes: ititeruallo locoru ac tempor^ interpola* tamaliq^u3tifper amicitiainftaurarcmuf:(^uxcum pb tiffiminniuturnacofuctudincfundameta facere fo leatteaprxtermiffatnonparu quidem labefactari ui*, detur.Diuinaigiturno immerito epiftola appellauc* rimjquxdiuino fungens ofFiciotdiuinu quo^inno bis' opus efficiat. Epiftolxdiffinitiotgeneratacfpeciestcumfuis regu» lis &exemplis. Libellusprimus. HPiftolaeft oratio pedeftrisiquxabfeyef, amicos prxfentes facittta ad uoluptate; ad utilitatetu. publica tumpriuafirdiuim tus excogitata.EpEiru autgenera funtm^ gintiiprimu.f. comedatitiu. fccudu petitoriu. tertio.' mumncum.quartumdemoftratiuu.qiiintum eucha* rifticum.fexmmamatorium.feptimum lamcntatorio , octauumconfolatorium.nonumcxpofitmu; decimo gratuIatorium.undtcimum exhortatorium; duoded* mumdilTuaforium.tertiudccimu inucetiuu. quarto* dedmuexpurgatiuum, quintudecimu domefticum. feittudecimu comuneidecimufeptimu iocofum.deci* - muoctauu comifliuum.decimunonuregium,uigefi*: mu. &ultimu. mixtum. Coraendatitiu genus. Caputprimu«. |i^«3B<^ilpmmendatitiu genus cftillud: quodfit fBin alicuius certx perfone comedationftn |ad demonftratiua uel iudiciale caufam ac* |^^^^a[j|c6modatum:huins autem generis fpecief'-' ftint dux.VnaiCepentica. Alterauero dicxanica. a' iii
umoculis mirifice elucefcit:ita’utnullu prsetcr teftjfci atciuitts noftraoratorcmhabercj qui «in forefibus caufis (apientiaaufticia: dc xquitate utaturtSC in cxte ris rebus peragendistno minus fibi apud oes (pled6< ris 8C glorixadiiciattmenucpotiifimumadte uenirc copeUif.cufutnafidudaid c6fequcdi:quod animus meus exoptat .ii,f£Eft; nacp mihi cu aduerfario meo iuftiflimaquscda cotrouerlia: qicuabeo herxditatefpoliatusfimtpetoutineamuolentc ficiufticia rediu carnlle aute nequiffimo in meanimo perturbatus fu* isftudet cauillatioibus meab illa remouerc ,iii.JJ^Xu amigifinhoccafufapiamrequirojquxifenatu cora iudicibusorationchabituramo folli meabhis aduer farii calliditatibus abfoliiatrfed etia in optita hercdita te inducat.iiii.J£Quod.pfecto tibi facile futuru eftifii adpfis meitcftamctu aduerteris qpter oestmc unicu fibi haaedelegauit Suis patrui mei caliditate urgete ui dear ab hacpenitus rixreditate alienus ,v,J£Quod fi feceris:ucfpero:8c bptoipoftlegitima meicede tuam quxtibi ameliberafr exponeftme fg hebistcui taq mi nimo feruo poffes in oibus tuis uotis acdefideriis iu bere.Vale, Petitoriarei. I^Petitoria cplarei eilla.qux ad alique amicu feribit ^alicuius rei corpore*ipecrati6e;cuuis epiftolx talis cft regilla. R^ula. 1petitoria epfamrei ad amicu alique feribere uo' luerimusipro aliquo muncreipetradotiftafirrepXam in partes qniiicpdiuidemus.In quaru prima beniuo*^ lentiam captabimus ab ea pfona ad quamferibimus: lauddtes.ipfamprius aliberalitateideidepotiiTimu ab
auctoritate illiiis mcocededaetquSpctimiis.ln fecutii da uero detnonftrabimus petitiois iioftr» honeftatc unacura fummaipfius rei petitae ncceflitatefitie quix facere poffimus.ln tertia aute oftedemus tali uiro faci le efle nobis illud tribuere: quodpetimuf:&in. hoc lo co aperiemus ipfius iiiri facultatetnon folii in tali re: 'fed etiam in maiore multo eroganda. In quartaprxtc rea premiumaliquodpollicebimur:uel in precio con« ftitututn:uel potius in aliqua{eruitute:qu« animutn noftrii gratu oftendac,Iplam demu propofitione in« ter partes iftas :pout nobis melius uidebitur: inter* ponemus:ficut luTupiore pceptu eft, Propofitio* J£Pctamus atitio digeftoru opus quodnobis ttiaxi meaffectamus. Exemplum. pars.i, j£NouifemperTiti eameffe ingenii tui c6ditione:ut ad uirtute afpiratibus uiris no opibus folum: fed etia fanguine ipfo:fi opus foret benigniirimefubuenires. hacqidecaufa non mediocre tibi apud oesnome co* paraffe: necminorem quocj adiis gratia coftitutatq te tot tatifep opibus ftipauerut:ut faale etiatpter hanc bnficetia tua:poffifoibus fuppetias ferre.ii.4£HinCie g> cuiamper multos a'nos iuri exfareo opera preftera ac nonpoffim propter librorum inopiamad eius api* cempuenire:ftatuerim ad tua ope cofugeretfine.qua aut nihil penitus hoc in gymnauo conleqi^oteto : aut tade incepta^uincia deferere cogar .iii,J£Cu igit tibi bonis uiris &'ad uirtuteanhelatibus tam facile fit ope fiibminiftrarc ;quelle dC poffe: cu prxfertim etia miiltos ttix fidei comedatos elimo (ut ita dixai^ ad tsclii ufqt fuftuleris ,iiii,|£Tua^pide bnficctia exorata
uelimuit mihi digellum utiu dignetur elargiri quoin ceptu ftudiu gficerepofrim:& tibi non mediocreglo naadiungcre .v, (j£Quodfi feceris ut fpero &dptp: tati mmebeneficii tui memoria nulla unqdelebit bb< liuiotfed tibi potius fi debitas gras agere ufrefene no poteroifum tamenimortales mbiturus« Vale. |£Munificumgenus, Caput,iu, Vnificu genus eft illud: quodfitpro ali* cuius certxrei errogati6e:quxucl in aliq Statiaclargiedatuelmaliquomuneteco* donadorcofiituta efi. Huius igitur gene nsfpccies fimiUterfunt duac,una,f,gratix: altera ue» rorei. Munifica. Grati* rei |£Munificaepiftolagrati*eilla:qu*aQaliquc ami» cu fcribitur.pro alicuius rei incorpore* crrogatoeicu ilis epiftol» talis eft regula. Regula, fjiSimunificaepiftola grati* ad amicualique fcribe re noluerimus:uel in doctrina uel c6filio:feu ialiquo patrocinio errogandotillain tres ptes diuidemus. In quariiprima captabimus beniuolentiaab ea perfona ad qua fcribimustdemoftrantes:^ propter amorem &bemuolentiatqua in eam fumus aflfeClirdeliberaui mus talem gratia ei coferre: quale ipfeperlitteras fuas fietiuerit: uel qualem nos fcimus ipfi efte inecelTariam nfecudauero exponemus munus noftru;quod ipfi amico uolumus enogarc:ipfum qto honelbuspoteri muslaudantes: adhoc ut ipfi gratumfit ut abipfare uideamur beniuolentia nobis coftituere. In tertia aut &ultimaofferemus eide amico opera noftrann c*tc
risrAus^ libetiflimeaccomodata: duRiopoffimus ei re grati faceretdeclarates hoccflTc amici ofFiciu: ut in rebus omnibus debeat alteri amico operam fuam preberc. Propofirio. ^^Polliceatur Cicero patrocinium fiiu ualcfiotin cait faforcnfitquam coram iudicibus acturus eft. Exemplum. pars.u ccepi tuas litteras Valeri charilTimetex quibus i* Kllexiquito deficfcrio afficeris: uttibiin cotroiierfia tua patrocinii! meumprarftareuelimtquod profedro me:facere: cogit non folu caufxtuac iuftitiaSc xqta» qu*oiumiii rorum bonoru fauore merito confequi debct:fed etiaamor ille &beniuoletiafingularistqua fempcrabinenntcatate in omnes tuos:in teq^ pracci* pue affectus fiim.ii.fj^Tibi proinde non folu patroci tiiu nieii in hac tua caufapolIiccoKueru etia ocmoffe rofaiioreiqiieamicilTimusqiiifcjalteri debet amico c6icare:itautnullu penitus labore recufaturus fu: du tibi gratificari poifimiquod adeo libenter exeqiii co» naboriutfi res meapropria ageret: fcdhocmelius fie» riigfcribi aut dici uolo.ni.^In exteris autem rebiif: quae permetua grana effici poteruttoffero metibi in omnibus adeo deuotututfeiasme nihilgratius exeq pofTeqquodnixfenfero gratu efleuoIutatT: cuibcm operameam:in omnibus optatis mis qlibetiirimcpa rata offero.Vale, ^Munifica rei. f[;Munifica epiffola rei eft illa quae ad aliqueamicum fcribitunpro aliaiius|rei’corporeaeerrogatione. cuius cpiftolx talis eft regula. Regula. ^Simunifica epiftola rei ad amicu aliquem fcnbcrc
uoluentn,us;proaliqnomuiicreaogaiido:ifta fimili, ter epiftpl4 la gtcs tres duiidemus.lii quaru prima ca. ptabrmus.fiir,beniuoleada ab ea pfo.na ad qua fcribi» miis declarantes;^^pter amore bcniuoletiatquai ipfamfimiis affecmaelibcrauenmus ei tale munus ^as eere: quale ipfe anobis per Ifas petiuerit: quia majfime fcimusjpfum tale donu no fold ei gratiflima futura fed eria maxipae accbmodatum.In tecuda uero ,eona« Simur oibus umbus nfisipmmunusnoftrii comen* ^areicuomni tn modeftia &C fapia: ne uideamur ipm^ l^udates:de nobis iafiianter loqui; &fifr mhoc loco' conabimur oftcndere $hoc tantu fecerimus ea de caf qiiia fumus ualde inclinati ad oia faciedaiqua: fqmuf tali amico nfoeife utilia fiCgrata.ln tertia uero &ulti* maofferemus filir incacteris rebus oe.n opera noftra amicoaccomodata;dumofciamus illi gratificariiSC ^ l^uidemolumentiafferre, Propofitio,- 'I |£ivlittat titius digeftorumopus areadib: quodipre ab eo per litteras expofuerat. Exemplu. pats.i, (ll^Litterae tuxrqs^ximis diebus accepi: meadeo ob* lectarunt arcadi charifTime: ut inter exteras moleftias measthec mihi,maximaprofedlo cofolatio fuerit, Cu peipue nihil aliud affeCleiq ut tibi megratificari fenti am;fiC maxime cumuideo landiu te Iris dC bonard ara tiu ftudio adeo deditu effemt que tibi pfera; habeam ^focto ncmine:qubd mihi tarito gratius eft: qtoma? toreft aftipr &beniuolentk;quaMt fe afficior: qux tc ftiaindies exoptat in maiore mrueuadere,ii,f[iQua* propter cumanieper Iras eafde petieris digeltoruni epustuteofacilius poflis inceptum ftudiura gficate :
quo maior tibi dabitiofiSodifes llaHmdi; ddibera’n «quide defiderio tuo farifFacere,Vnde expedito fubi* tohoc nunciotcui adteifasiftas deditnuti libeiitilE# mctibi opus:quodtatopere cupiebas;iit eo ituis ftui diis adeo familiariter uti poffis: q> &tibi utilitate tha* ximat&mihi nonminoreleticiaadiugatma profecfto gto magis te diligo:tanto maiore afficior cupiditate: tcaliquado in humfeemodiartifl. noftiarupaleflra' ut (flore uidendi.iii.f[]Siquid cft praeterea; qdtibi gra» tu efficere poffim &periu£uHdu;tuu cft peipereimeu autexhilari fronte madata tuaexeqtcui etiaocm ope^ ramea offerotin omnibus optatis tiiis qlibentilTimc accomodatam*Vale, ’J£DemonftratiuugcnuSf Caput.iiti. B ^S^Emoftratiuugenus eft illud; quodfitih ]alicuius certx perfonxlaude uel uituperis ium.huiiis igitur generis fpecies funt dusc una fcilicctlaudis.altera liero uituperii» Demonftratiua . Laudis Vitupetii, I^Ocmoftiatiua cpiftola laudis eilla ;qua: ad alicjuc amicu fcribif;pro alicuius pfonxcomendatiot; cuius ^iftolac talis eft regula» Regula» idemoftratiua epiftola laudis ad aliquc amicurii feribere uoluerimustuel icius laude;ad que feribimus iiel alterius pfonasde quamentione facere uolumus: illa in partes tres diuidcraus.ln quari^rima declaras binius;^licet uires noftrac no fint fufncicntes ad lau dandu tantu uirurquiaeius coditioes fuperat omne modufcrihedi:tamen ut faciamus officiu noftru no b"-
musilla excufationetcirca tale audacia fcriberiditqu* nobis uidd^itur elTc c6uenieiitior.ln fecuda uero ind 5 fiemus ipfam perfonalaudareab aliqua uirtutcuel di ciplinarquailaudabiliorfit in tali uirotque laudamiif &etia uniuerfalibus claufulis utemiir:diccndo eius co ditiones tales &tantas effe: g> nonfacile polTimus ta* Ii (Illo fcribendi illafcopleAiJntertia aut &c ultima di cemusmos uoluifle haec patica 'dicere: quae quafi nuh Ia funtirefpedu illpruiquae did pntifimulij declarabi mustomniahaecdixifleino aflentatiois: fed ueritatis caufa incitatos :&C ut aliquantulu gratu animu often?» deremus erga talem uirumtquem c6mendauimus:o& -ferendo fimiliter omneopera noftrajipfi amico penis tus in omnibiis fiiis optatis parata. Propofitio. S[Laudetur Callimachus uates: ^lid illuftrifrimuM ominiuacfenatumuenetu. Exemplu, pars.i. f|[Licethonusl6gemeisuiribusiparhodiefinceperi Sereniilimeprincepsmofcjnobiliilimi patricii: ut 'g Iras meas uoois Callimachi uri laudes exponere :quac tot&tatae fut:utjifedo nefcia aquibus potiffimiin(i initiu fufeepturus fim:qu»ue facile oem dicendi ferp bendicj facultate fuperant. Eft tame offlciu meu:qm jeiufdemiltiacdifciplinatenconhucftrenuiirimu fapi entiffimuej milite fumis laudibus 'extollere: qui eti'a .inbecillachuiccpiftolae meaefacile poterit c&uenies at* 'gumentupftare.ii.|£Efl:profedro tale tantui^Callw machimeiingeniu: talis,'dodrinaiacreru pene oiiitii experietianit pares admodumfibi paucos nfa uiderit actas: qui t5 in publicis: qpnuatis ledioibus fuis tatsfc
tfthuic gywitiaflo ueftro utflitati:tato fpledori Bt or* nameiito:ut facile eo inditueute caetera italix gymna« fia qiix humana difcipIina^fiteanftfiC fupcret &excel lat. oed nolle; diu in tati uiri laudibus exponedis imo randotepiftolx modii nefcius excedere;pindeiti ali* lid cepus reliquano fcribedaifcd potius dicenda feler uabo; quO &fidei &ueritati inferuia;& uobis tatu ui ru melius intelligendu nofcendumij prxftemrcui eti» amut exteris laude dignis facere folecis; 8C gratiam SC fauoremueftrubenignifTimetribuatis.Vale, IP^Demonftraciua uituperii, f£Dem6ftratiuaeprauituperiieftilla qux ad alique amicu fcribitmro alicuius cercxproiixuituperatione. Cuius epiftofx talis eft regula. Regula,' eSidemoftratiua epram uitupii adalique amicuferi bereuoliicrimus:in alicuius certx gfbnx uitupatione illa fifr in tres ptes diuidcmufln quaruprima beniuo lentia captabimus agfona noftra: dctnoftrates; ^no uelimusfcnberecotratalepfonateo ^naturaliter de» leAemur aliisdetraheretfedalTignabimus aliqua ro» nabile cam:,ppter qua fcimus incitati ad talia Icribeda ,Infccudauero uituperabimufipfagfonatcotra quarti fcribereitedimustcu omnimodeftia &honeftate: ita iit nonuideamurhocfaccre.ppter odiuuel malignita» teiied potius^pter ueritate tutadamel 9ipfa duin fu perbia eleuatur:8c nemine uult apud fe patupotius di fna eft tali uitu patioerut deinceps defiftat.ab ifta fug ia. In tertia aut &ultima cxcufationcm capiemus cu eaperfonaad quamfcribimustfifortalTe cum tali feri» ptura aures fuas offederimuf:dicetefnos lohxcadea bii
fcripfiffe;quiauitelligimus eius integritate: &io up» lumus {iig nifoibils ea iudice coftitueretofferedp noi| ij^s &oianfaipfi amico accomo.date, Prppofitio. ^Vituperetur Catilina apud Gicerone:quia ipfe ip patriam coniurauerit. Exemplum* pars.i»; f£Non eft confuetudmi^5^as Cicero charilTime; ut diis detrahendotqd plenmfacere cofueuerutrmihi fa -coparare ftudea; &; his pcipue: quorum —'fcelefta facinora mihiminus nocere poiTunt: imo|8C. faepius ab inimicis ineis laceiliitusiadultimu ufcp per peirusfum.SedcuuidearceleftiirimdCatilinaigfibi oes ciues noftros ppetua quadafuitutc deuiiictos exi ftimatino folii in priuatu bonii: fcd etia in publicum. fccleflilTimecoiurafleino poirummepenitus c6tine« rerquineius tibi icelera aperiat ne fornlTe diti occulta magis nocercnt.ii.|]]Scias,pinde Cicero chariifime ^ter reliqua huiiifce nebulonis uitia: quacoibus pro*: fectp notiilifhia funf.hoc quo^deternmu adiugi :cp. dieif noctuqp fceleftilTimufiftecarnifex oefnefariofui ros ambittut eos in boHoru uirorii gnide iducat, hoc cni oibus ciiiibus noftris adeo manifeftu eft ;ut fole clarius elucercaticii prertim etia publicis thinis mftos affecerit: qui eum tanq uenenofum ferpente effugiut proinde eradicadu elTet hoc mahi mi Cicero: negra* Ilius inualefces offenderet ,iii.j£N6 fcripfihaccbfe* «ffoliit aliquo in eum odio uel maliuoletixmeae mif» faceretqua penitus femp abhorrui:fed utte his, rebus tanqfxueru iudice coftituens :inducere tadem ad, pe* ftem ifta ex noftraciuitate tollendam:tibi in oibus, eti anroperammea offerens qlibentilTime parata iVdc.
j£Eiicharifticum genus. Gaput.V Vcharifticu genus eftilludrqdfcribitad» lique amicuun gfaruadioibus referedis: pro aliquo beneficio fufcepto;& huius gc Ineris fpes fuiit dua:,Vna,fipro mun^e,al teraueroprobnficio. Euchafiftica, pro munere, probnficio, . ||]Euchariftica cpYajp munereefl illarq ad alique ami cu fcnbitin gfaru adioibus;^ aliq re corporea elargis ta.CuiuscpiftoIx talis eft regula. Regula. ' ^Sicuchariftica epfam^p munere ad alique amicum Knbere uoluerimusmtei gias meritas agamus: illa in partes tres principaliter diuidemus.lni quariifma be niuolentia captabimus are ipfa:qua ab amico fufeepe rimustdicetes ipara elTe tati pcii:q> nofacile pofTimuf ci debitas gras agere.Infecunda uero beniuolentiam fimiliter conftituemus aperfona noflra; declarantes : uires noftrx non fint fufFicientes ad correfponden Limhumanitati eius uiriiad quefcnbcre intendimus cii ipfa fuperet oemmodii dicendi fiue fcnbedi. In ter tiaaut Sc ultima talesjgfas referemus rcjles poteriit ui» res noftrxrofferetes fimiliter oemoperam noftra tali amico in oibus fiiis uotis parata, Propofitfo,, ^Gratias agat titio arcadiusrpro digeftorum opere: fibi ab eo elargito. Exemplum, Pars,i» •CCu tui in memuneris magnificentia SC liberalitatc; confideroTitichariiTimcuideo quantxfintam? tibi gfx no folu agendxtueru etia referedse. Sed nonpnt txiguxigenioli mei uires hoc opus pficeretquod non ipfas cxuperattfed etiam facile omnem dicendi feribe» biii '
uitafiniiiere.Tu auttales fugiensjpcnelope iinitare;q amoris fui coftatiauiro fcriJas foelicilfimos dies uixit tTiihi<^ adhxreas que abi fcnties in oibus qlibentifn< meparatu:qu3e aa honore &C pudicitia tuafacere uide antundu fuerit ha:c mihi uitafupftes» Vale» f£Lamentatorium genus» Caput,vii. Ametatoriu genus eft iUud:q3fitj> alicu< li I^JUm ius ®sliwri demoftratioe: apud alique a' lll «i'cu:apudquelametanteslperamus reci IkL^^^S pete c6lblatione:&huius generis (pes fiit tres.una,f.pro iniuria.altera pro re gdita,tertia uero ^ exilio. Lamentatoria Proiniuria. Procxilib. Prorcperdita. fJ^Lametatoriaeprapro iniiiriafufcepta eft illa: quiac' ad aliqiie amicnfctibitunapud quelainetamur de c6» tumelia nobis illata: ut ipfe fit iudex: uel forte rernedi* um inueniat:cuius epiftolxtalis eftregula. Regula |£Silametatoriaepfam pro iiiiria fu&pta adalique aavicu fcribere uoluerimusa quoremediu (peramus illaitresptes diiiidemus.Inquarn prima beniuolen* tiam captabimus ab ea petfona:ad quafcribimus: c6* mqnorates amicitia 8C Deiiiuoletia noftra ,ppter qua fimiis incitati de rebus noftris tam,pfperis qaducrfis ipm facere Certiore:fperates:q) fecudu ueri amici offis cium ipfe exiftimabit fortuna noftra fibi e(fe coem.In fecuda uero beniuolenria nobis conftituemus aper* fcina aduerfarii:deducendoipfumquatum poffunius in odium illius ad quem fcribimus: &narrando pri* mo qiiata "beneficia in ipm intulcrimus:& ta»'
men recitando ipfius ingratitudineerga nos: Cmul« explicado illa imurialquaattdi ihimico fuerimus aftCv Ai.In tertiaaut aut petemus aiixiliu uel cofiliu fup ia.* lire:.abeaperfonaaa quafcribimusrautipfa coftituc* musiudice fuper ingratitudine inimici noftritquercn doabearcfpofionecofolatoriatuttale iniuria sequo animo ferre poffimus:fimul(j offeremus illi ocmope ramnoflriglibentiffime parata» Propofitio». :. |J]Lametetur Appius apud Csefarem:^ aGicerori€ fuerit iniuria afF^cius. Exemplum. pars,i» (£Amor &beniuolentiafmgularis:qua inime afftee* ris Cscfar amantiffimerhoc potiffimu tepore:ad te iic feriba meimpellit:pro aliqua cofolatione captada iii his potiffimu rebustquibus aduerfammihifentio ee fortunamaamici officiu effe fcio ;ut ta in pfperis qad uerfistfe^ coem judicet effe cafum Cuigit diebus iftis aCicerone grani fuerim contumelia affectus; fta* tui remolm ad te fcribere:ut per Ifas tuas huc dolore aliqiiatululeuarc pofflmii. ^Scis Cacfar charilTimc: gtumfemper fupioribus tpimis elaborauerim:ut huic nebuloni nofolu honofeXcd etia utilitate afferre; cu prxcipiie mefacicte:adpraetura primu; deinde cufii». mofuoru ornamento ad cofulatu eueetus fuerit. Sed' neqj bonoru iftorg memoringratus hotnec boni ui* ripfficiu fedatus:cum mihi eflet caufa forenfis in c6? trouerfia cora fenatu populoq! romanout inigtate fu am oibus aperiretmon folu mihi operam fua negauit qua foletoibus etia ignotis ipartjri; fedacriter in me inuedus eftpro aduerfario meo dicens ita ut deduda
reiii pfua{tonc:acau(apffiitus dccicJcri.Hatc ego paGi fus fummi Caefatuanqlabom meoru pmia: (juosfi ingratiflitno uiro ifto demnodu^fu(cepi,iiij£Scd (juia adhuc ineft animus:^ illa fentetia iniqua&C in* iufta appellarethaec ideo ad te fcripfi: ut praeter littera* rumtuarum confolatione quam expertotipfum ctia Ciceronem moneastutfi mihi operan fuam pracllare nonintcdit:quis idfacerc debitus fittmihitame nolit egimpedimetotqd facile faciet fi tibi id placere fenfe» rit:cuimetommtrado &dedo.Valc, f£Lamentatoria pro re perdita» I^LametatoriaepFaipro re perdita clt illatquacad ali* quemamicum fcribitunapud que laraetari nolumus: «el deamilKonc fubftantiac: ucl dc amilTionc alicuius pfoiiac quae mortua fittuel deperditione horiorisi aut ^nitatisicuius epiftolac talis eft regula» Regula» fi^ilamctatoriaeplamprpreamiua ad alique ami* cumfcribere uoluerimustcui narrareintendimus uel a ihilfioncfub(lati*autdignitatis nollracadhocut ab eo aliquod auxilium recipiamiistuelperditione alicu* ius perfonae quae fuerit extinrta ut perlras amici cofo latione recipiamus: ipfam epiftolafimiliter in partes tires diuidemus.In quarum prima beniiiolcntia capta bimus ab ea perfona ad qui feribimus:declarantes :op propter amorem &beniuolentia e^s in nosiuclimus ei narrare cafumfortunae noftrxmtpolTimus abeauf auxilium: uel confolatibnem recipere. In fecunda ex* ponemus aduerfitatem noftram quae nobis acciderit deducendo quantupolTumusrem ipfam in cornifera tione.lii tertia uero S£ultima: petemus uel auxilium:
ue! cofblatione rebus nfis: dieetcsnos multil fperare in ipfo amico:&rogatef:^ talis fpes no decipiat nos fimultj offerentes eidem amico oem|opcram noftra libenter accomodatam. Propofitio. |£Lametetur Cicero apud Seruiumfulpitiu demor» teTulIixfilijcfuae. Exemplum. pars.i. Vellemferui chariffime:ut itam acerbo ac grani ca* Uuqui mediebus iftis afflixitttu etiam inter caeteros a niicos mihi affuifres:rum,enim certifllmust® nonfo Ium aeque doluifTestfed etiamin leuando dolore meo nonmodicumjprofuilTes.Quod quialocoru ac tepo rii intcruallo impcdicteteffici non potuit :dabo tamc operamtut faltem perlitteras illud tibi fignificarc pof fiintquodmediebus iftis malehabet; ieo amoreatij beniuoletia noftra cofides : quaeateneris anis una cu aetate creuit: q>|forte ifla mea:ut bonii amicu decet ti» bi iudicabis efte coem .ii.J£Scis fui amatiffimeti bac rei publicae nfx pppftioe:quot&qtis calamitatibus fiierimusaffed:i:itautg beatos illos exiftimarc foliti fimustqfinealiquo magno malojuita cu morte com* tmitauererfed tii ioibus nis miferiis :una tatu cofolati onc capieba; qiiac mihi reli<3:acrat:filiae.f. meaedulcif» fimxc6fabulatione:q facile oes amecuras penitus af mouebattfed nuceo magis inlachrymis &Iu<ftu tabe fcotquo crudelior in mefuitiuida mors; quae tali me. obledatione priuauittmortuaeft fpes mea: cofolatio meatiiitameatin qua oes alios moCTores facile depe» nebainecToo qua debea in hoc miferado cafu cofola» tione recipere:nifi ad te confugiam:qui oium dolorii mcorukuamenexiftisiiiitf£ft[ec igifad te faibotna
tantu utmecu doleastquodbotiu amicu deccttfed ut perlfas ftudcas huifc doloreraeufinbn penitus tolle re:aliquatulttfaltekuare}iuhi|»rijecipue hocate ibliS expcdtemr(}ui etia'c?eteras.calahiitates tneas tua foles' prudentiaieirioucrejeui ego 'tne tbtu rtado 6c dedpi' valeJ ,'^Lamentatoriapro exilio* ([|]Latnentatoria epiftolapro exilio :eft illa qu»acj ali qiteamita i[c‘nbitat:apucrque lamentari uolumus de exilio nfo:cuius epiftolseialisefl: regilla* Regula, iJJ^Si lainentatoria-^iftola pro exilio adaliquem ami cumfcribete uolu(irimus :a qtio fpcremus coiequi aut .auxiliuminreftitutioe nbftraiaut cSfiliusuel. cbnfola* tronenpfaniepil^blafiijtilitfrinptes ttCs diuidemus. Inquaru prima ebdemodobemuolentiacaptabimujf ab eaperfona ad quafcribimusidemcnftrates q> tfia» xirite cbfidamus in.amore ac beniuplerttia fuat qi oetn iftamforturiaexiffittiabitfibi effe cbem.In fecudaue« roprimii demoftrabimus beneficia quae intulerimu? in parria;uel.bqnitatc,noflra;fihearrbgantia;ut intelf, ligat attiiciistno noftraculpa uenifle in filium, Oftl ' , demus demde cuius culpa faflum fitmt taleexiliu pa* tiamiirtdeducendo remoemin aliquos aduetrarios; quos in odiumcohabimuriadduccreidcnioftrafes eq, . rumingratitiidine &iniquitate. Demuoftendemust > nosinlufticia 8C aequitate confidereiq» aliquado cti3 in patria re(litucmur:frabta nequitia aduerfarioru no ftrorfi.Itt tmiqaut &ultima pe,denius illud aiixilmm? uelc6fiIiuautc6folatibnemu4petere,iwtcndimus: c6 medantes nofnjcfipfbs iplramicpadque icribimus: , cui etia nos fiComnia bonahoflraglibcntiirimc offe<
femus, ... Propofitio, f£LaraentcfCiceroapud Lcntiiliim de exilio fuojq^ pptetodiutii Clodii patitur, Exettmlum, pars.)^ npibus calamitatibus meis fcmp (olitiis fu mi Le tule ad amicos meos cof^ereiquoru ucl opera uel c5 folationefubleuatusrpofum aliquantulum re^irarc. Quodcum te no amicu mihi folum cxiftime; fcd ctii amiaflTimuiqui femp utramp fortuna mea tibi iudica fti effe coeraillatui phas ad te litterastqd mihidiebu? iftis euenerit:(cribere:utc6filio SC opera tua adiutus: tC cofolatione dC remediu etia in tantis malis inuenia ii.|£Scis Lentule charilfimetqtufemp pro reipub. di giiitatc feruada claborauerimnta ut no opes folulibc* ter expofuerimifed &fanguine ipmidum ei poffema* liquid utilitatis afferremcc minus etiam ab ea fum ad« iutusideuatus coferuatus, Sedmaliuoloru nequitia quae nullupotbonufuftincremeadeoipetiuittut qe« quid in rep.cotulerimnilud totu unico die pdidcrim: inllirrcxit ime Clodius uir iniqflimtistqui licet mub ta amequodabeneficia fufcepit: ingratitudine tamen cjccus meritoru oblitusmt mepenitus peffudaret plu fiina cft figmeta machinatustqujc apua populii^c6« tioe deducesulliiffi dedutilis nefariis qbufda teftibiis ^de facies memiinu atminnocete ciue ex pfia pepulit quodmetatodploreaffecitmtpenitus uitamihi acet ,ba pute .ili.j][.Et ofeAo dolori fuccubi cogerer: nili haec una fpes mefolaretur: quia fpero quadoiffuturu Utinfringatur malo,ruminiquitas;& ego atantis tan» demalis emergere poflim. Quodut facilius &citius .eueiiiatspeto ate cofiliuratauxilium 5c ope, tu cni po* c
t«mihi adeo opituTaritutmihi nihil Ct j^terea regrefti» dii cui ego oia meabon^tdonutfemrliaimeqf impmif ipfumcomcndoitrado Sc dedo.Vale. fl^GonfoIatonum genus. Caput.VlIL Onlblatoriu genus eftilludtqdfu pro ali cuius Aali fblamine:quod cu ab amico g Ifas uel per nuciu intcliexerimustcupiipu* ip{u C6folari:& huius generis fpes lut ttef yha ,f. pro iniuria.altcra pro re gdita.tertia uero pio exilio. Confolatoria, Proiniuria. Pro exilio. Prorejperdita. MTCSfoIatoria epFa pro ihiuria fufcepta eillarqusc ad auqueamicu fcribifiqueiticofDlari uolutnusp iiuria: qua,ab aliquo paflTus fit; deduceres ipm iiunaidtsc uf rernedii rpem'& huius epra:taliseft regula. Regula^ ij^Sicofplatoria epramprOiiuria fufcepta: ad ahquc atnicu (cribere Uoluerimus.queconfolari intendimus pro ea iiuria qua fuerit ab aliquo ai¥ed:us:ipfatti ip^r< tes tres diuidemus.ln qru pmaquae (olet anobis epw tafis appellari declarabimus qtii nobis moleflu fuerit intellexilfeiniuriaillamtquaifte amicus nofter fiierit granatus 8c fimul declarabimus amore &beniuoletia quain illum afFiciamiiriprOpter quam fimus coadi : ad omnemfortunam coem exiftimanda.In fecuda uc «otquaeanobiscataftrophe dicifdemonftrabimus q> propterhoc no' fitdolendfitcu pratcipueipfefnerit of .fenfus ab hoie nullius praccii;&inhoc loco beniuplcn tiam captabimus aperfona aduerfarii::dedticcdo iptn in odium:&: demonftrado iniqtatemeius: Scdiccdo
^huiufcemodi uirofu iniuriJCnofiiat cxiftimandaci ^defaciri jKjftea fut)CTantur:& fitnul dctnollrabimus mhoclbco:qtu fit i^eradii: (v fra<ila iftius aduerfarii nequitia:tande ipfe amicus:aa que fcribimus; ifit prU ftina dignitate cofecutunis.ln terda aut 6C ultimatcos nabimur ipmamicu cofolaruomittentes eiioaera nb< Oram nuuq defuturatdum ipu poffit omnedignitate Tuam ucndicare, ProppfitiO^ . (P]CofokturappiumCacfar;prp iniuria:qna fiiitife* r<atu afFeiflus aCicerone. Exemplum. ParS.i* Accepi tuas litteras Appi charilTimc: qu*mihi df^e tataraoefticiaattulcre;quatarequirebataraoruiia ,, .gularis :&bsniuolentia illa qua ab meunte xtate in te f. '^ affeiitusfumtex iis eniintellexirq nequiter fueris a. iCt ''’ ceronc ipetitustita ut in;Caufa tua forenfitqux tibi ^at cuin aduerfario cora fenatu agedaicohtta omne iufti«= ciam &: xquitate: uiiiloriam amiferis; quod cum pri* mumfenciremno poteram hoc naihi perfuadereiquia femper intellexeram: te multa beneficia in .Ciceronem contuliiTeiex quibus ipfe tibi omniu iudido debitus erat:unde noncadebat in alicuius opinionemuit teof (endere polTct. Sed poftq eius iniquitatem ex tuis Iit< teris pcrcepi:non potui non fumraopcredolere:tua p (ertira caufaicuius ego exiftimo omnemihi fortunam cflTe cocm.ii.jj£Cumautem cbnfidero cius.:q ite ofFen dirmalignitatemiqux illi potiustqtibittandembC de decori &damnofuturacft;non mcdiocrem ihoc do< lore capio confolationemtille enimcum primum fan» tain recognitus fuerit ufus ingratitudine in omnium tonfpedlu populorum erit f^ula nota «tu autem ,cii
pro tua aequitate &iufl:ida:qujc diu oppiTaefle no» potefttcum uid:oria gloriofum triumphu acquires . iii,j£Quciit citius confequi poffistdabo primu ope ramtut in tuu fi potero fauore illii deduca. fmminus fiet.non tibi opibus: ftudiotfauoretmete denicg unq deero;urponis optatu tuumqfocliciflime confequi» cui meetia ipm totum trado:c&medo 8C dedo. Vale» Confolatoria pro re perdita. f^Goniblatoriaepra pro re perdita eft illatquac adali queamicurcribiiurjque cofolari iiolumusautprq a* miflioe fubftantietaut^p amiflioe alicuius pfon^ qu?6 mortua fitruei pro pditionc dighitatis.aiius epiftol» taliseftregula. Regula, cofblatoria epl’am pro re perditatad aliqueami* cum feribere uoluerimusrqiii uel rubfantia fua amife» rittuel aliquS pibnapdiderit:quac mortuafit: aUt for* tedignitatefuarajipter maliuoloruiuidiamamileritf illam fimiliter in tres ptes diuidemuf.ln quaru prima quae fili: epitafis appellatur:declarabimus qtu dolore PpcfiTi fuerimus:cum tale fortuna uel cafii ipfius amici intellexerimus: que nfm^priu exiftimauimus ^pter amore &beniuolentia qua in ipmafFicimur: 8f in noc loco conabimur ipm dolorem augere gtu pofiTumus, In fccuda uerotquacfilr catafttophaeeit appellata:con iiertcmus oem oratione noftraad confolatione:ofte* dedo diiasttrcstaut plures ronesijipter quas^bemuf non eflfe doledu:8f fic concludemus ipmamicu debe re oemmoefticia telinquerc;& confolationc ex hac re capcre.In tertia aut &ultima: conabimur deducere a« micu:ad queferibimus in aliquam (pemt-^.f, oia ifta
malafintfutura mdiorasfimulcf illi offeremus oem o peram uram gliberifTimc parata: du poflimiis ei elTc confolariomSc utilitati. Fropofitio. - f£C6foIct Seruiusrujpitius'Cicer6ne:quiilu(thic5 Itimtufe:^pter obitu TiilUa: fili* fii*,Exeplu pars, i. (£ingemui,ptiniif.M.Tu)li:& dolore affeduslachry mas continere uegui:cuprimu ex liistuis triftem de obitu fili* tu* nuciuiu accepi,cogit.n.mc amicitia no (lra:tnutua(^ beniuoletiatqu* 3tenellis anis cu *tate aefcenstiameedocuitamicoru cafuscocs exiftimarc lamenimcogitatione cpci^emihi uidedri cuiufmp* di gladius paterna uifcera torqueat:quibiis cogitatio nibusimatur*amiff*fili* defideriu cor laceret 'at® UexeKuiideeffieiafiut nihil.tibi reliquum fit: nifi utla «hrymis 8C ludtu tabe(cas,ii.j£Sed 9116 femp moere du eftacdolorefuccubedu pindeat® hullatelitla fit ro: qu*moleftia ac moerore iftu leuare poffitrnon fu alienuarbitratus:fiquidad tefaibere tente: quando cora loquedi no dapur cppia:ut te in tamacerbo rud:u iierfante: 8C pr* dolor*minus uia teda proipiciente &exhortari afiquatulu qtiea:& eo undeaberratu eft; reduca.Quid qu*ro eft:qd tatopere doleas:&moe* rore afficiarisifuia tu? mormaeft;q ruortalis erat:ea Ic ge in initio procreata:8f genipamatura na®natainatu raquo^ exti(f^eft,No ergo' pniru cibi uidai debet:fi qd femej natu effl6ruit:rurfu id ipm defloruerit 8Cin* ter mortuu fit. Doloreitacp.tuu raitiga:fic bonis roni biis inixus alienaroftcdeteuinuexplica jprudetia tua: uirtute nuncopus eft. Sic intelligant ii:qui te non uj* derunt:te talem efletquantiosiqui te nouimus predi. ciii
CExpoficiuaepfe notitiae efl: illatquxad alique ami< culcriljit:que certiore reddere aolumus de coditione alicuiuspfpiixjquaipfefcirc defiderat.cuius epiftolas talis eft regula, ,.Regula, ®2Si expofitiua epl’am notitiae ad ahqueamicu feribe re uoluerimustcui cupimus declarare coditione alicu* iuspfonsctquaipfefcircdeiideratnllafifr intres ptes diuidemusiln qru pnmabeniuolentia captabimus ab capfonatad qua fctibiHius:dedaratcs,mex quo ex Iit taiseius intellexerimustipfufcircdefiderare c6ditio< netalis uiri:fuerimus ualdediligetes irteapquirenda! &qi tande intellexerimus oia qu»cu(j circa ncgociu iftud erantiatelligenda,In fecunda uero breuiter &di lucide declarabimus ca:qu« fcnbere intedimus:aperi« entes partiailariterocmcoditioneilliusuiriuei etiam illius rci:cuius ipfe amicus ad que feribimus notitiam habere uoluetit.Q,uod fi forte de nobis ipfis alicui no titia dare uolucrimustptcrmiffa pmaparte; capiemus beniuolentia anobis ipfis nos excufando ;fi aliqd de nobis dixeriinustquod ramedicemus facere no ex ars rogantiarfed foluut perfonaignota illi aperiamus: g eamfcire defrclerattSC tunc qto modeftius poterimus conditione nbftra narrabimufiut ab amico norcamur In tertia aut dicemus hxc fuilTetqiix detaK uiro uftas Ii reitellmere potuerimus :8C fialiapipfo aniico fa« ccre pofiuKiUStparaci fumus ad oia eius optatateui eti amofferemus operamnollramnn oibus fibentilllmc paratam, Propofitio, f^Fxponat Cicero exfari coditionemappolloniirho dii:oratori$:cuiusiprenotitiam.haberecupitt
''Exempinm. "pars.i# I^Nihilell tam arduum tdcp difficile mi Cacfarquin iluid libetiflima fronte fubireiut tibi rem gratafacere: quia fic mecogit amor fmgularis &eximius: quo ite. affedus fumiuc® me cogunt maxima praeclari flima* mbnficia tuatquibus &antea fempmecumulaftit& is dies cumulare non definis.Pccis ameut omni dilige^ tia explorata apollonii rhodii coditionc ad tc faiban» feci id feduloitecf de his quacfcire cupis: certiore red<, do.ii,(£Eft,n.is apolloniustquem tu fcire defiderase nir oiiim iudicio fmgularis: qui no tantuin oratori» facultate:quaipcmanifeftiflrime,pfitetur:fed etiam iit philofopmanon mediocre fibi nomencomparauittex; rhodo na®cumproximis diebus iftis in hoc athenie ft g)^mnafiu c6migrauerit:quia nemine reperiiiit:qui rhetoricamftituta diligenter enodaret.a pMofophi: ad iftam pedeftre oratione fe couercitiin qua tanta,p: fecfto ftudentibiis utilitate adiecit:iit uidere facile uide arriterum pallade ex cerebro iouis nata in hanc utben» dcfcediire.iu,J{]PIura dehochoiead teferibere polTc’ fed exaliisetiapluraintelligerepoteris, Hocunu ad* do:gi fi tale oratore in urbe euocaueristno priuatscfoi lum:fed publicae etia utilitati non parumconfules. Si< quid eft praeterea quodmeobi obfequi cupis: iiibeas ecccmead oia penitus uota tualibetilTimeparatu.V» !e. JI^Gratulatoriumgcnus. Caput.x, Xatulatoriu genus eft illudtquod fittquo tiefciiipad aliqueamicu noftrii fcribctes Ublumusilligratularitproaliquo fuo bo* no cofecutoifiChuiufgeneris fpes fiitduas
‘iina^ fortliha,Mtera uero pro (^ute. Gratulacotia. Profortuna Profalute. ratulatoria epla pro fortuna eillarqusc ad aliquc anuciifcribinciuuolumus gratulari: aliq dignitate ur^fpitatc cofecutascuius cpfac tafetegula» Regula» (j[£Si gratulatoria cpram pro fortuna ad aliquem ami cu Icnbere uoluerimusicui uolumus congratulari :uel jp aliq dignitate cofccutamelpaliquo gaudio fcu Ixti*' ciatqua ipfe^fpera fortuna fuerit aflfecutusiilla in tres ptcs dtuidemus.ln qru pmabeniuoletia captabimus ab ea per(bna:ad quafcribimusnpfam futnqpere lau»- dantestacoftcndcntestg) meritis uirtuteuia fuerit confecuta talem dignitate: uel profperitate. In fecuda uero demonrtrabimus qtumhoc nobis fuerit gratum beniuolentia captantes aperfona noftra:8C dcclarates propter amorem8cbeniuolentia: qua in talem perfo« namafFicimurinos fortuna iftamppria exiftimarc. In tertiaautdeu rogabimus: ut hacc dignitas fiue foelici» tasTitilliperpetiix laudi ac utilitati futura: fimulm in hocloco offeremus illi oem opera nfam qlibetiuimc accotriodatatdumodo polfimus:circa hanc dignitate fua:ei ahquid utilitatis afferre. Propofitio. fJ^Cogratiilet curioni Cicero:^ tribimitiaptatc: qua merito cofecutus eft. Exemplum» ,,pars,i. ^Nefciormihi potiusian tibi gratuler Curioptrihu nitiaifta ptate tuatqua nuper uirtuhbus tuis pclanifi» mifcp moru iftitutis coparafti.nbi.n.no mccfiocre uw , deo gloriam acceiriffetcui tantu honoris gradu: luuen mli pferti hacin aetate tua afcedere Ucuit: ut no minus
oiumde te opinionefupcraueris gacquaueriss nec id gde imeritojtata na<3ptibiapud pes exiftimatione co jcitafti ;ut laus tua nonobfcuro nec uario fermone:fed Sc clanfTitria Scnna oiura uoce pdicetur.Mihi aute no paru decoris 6c ornameti aduixiftitcui tali ftemate de coratii liceatamicu haberetq &fuo fplendore hac no folli amicitia illuftrare pofTittueru ei maximo fit futu» rus emoIumento.il.j£Tibi igitur tuaeqp uirtuti gratum lorijJ hac dignitate tuatta optima gbenemerita quali cet nung ambitiofe quaefiueris: utriufij tamen uirtu* tis tuseiplendore femg promereri ftuduiftitmilii uero gaudeo cui tatu laudis accefleritmec id qdem iniuria. oia.n.funtamicoruCutaiunOcoiar.quoru etia animi adeo dicut ee coiudiiut unuCidet^p fpus duo corpa re gat.ac ide fit iduobus fefiis eadeij uolutas.iii.J^Dii quotj te fauftu foeliceq coferuet: quoru arbitrio oia gubernSfac admelioralemp dignioracjmtmeritus es te^ueliant ut &tibi &tuis gloria imortale aegras: fic rcip.tade bonus achoneftus ciuis euadas:qua cu diu foelicilTimegubeniaueristineius tandefinu fauftifli* mequiefcas. Gratulatoria pro falutc, Gratulatoria epfa pro falute eilla: quxadalique ami* cumfcribincui uolumus gratulari:autpro falute:poft agntudinec6fecuta:aut quiaex aliquo loco faluus rc dierit:Cuiusepre talis eftrcgula. Regula, • . f[]Si gratulatoria epiftola pro (aluteadalique amicu fcribereuoluerimus:illam,utqiliterin partes tres dmi<i demus.ln quarum primabeniuolentiam captabimus aperfonanofl:ra:declarantes: quatumprius de amici _^a:gri.tudiedpluenmuf:urdeeiuffalutedubufuerimuf
fi anobis fviprit fegaratnsJnfecuda iicro Sclafabmiuf <juanto gaudio affecfufummusrcu deeius falutc; iid ancoluttii reucrCioc intellexOTimus: &tunc ei de tali fa# lute c6gratulabinmr:deumrogates:^hac prius ineo ]umitarenifua diu ieruet.deinoe ipfum deinceps ab oi aualo tueaf.ln tertia auteofferemus eide amico omne operam noffraiutin aliis fieri cofueuit. Propofitio, |j£C6gratulefEuffachm&aridronicotpro falutis fu* .pnftinxinftaurationc. Exemplum. pars,i> (JlIQuanto doloreaffecilus fiierim diebus iftist^Eufta chi cbariifimcicum fuimuexamicoru mcoru Ihs iteb' lexi ffetn:te in graue c^uepiam tiiorbuth incidiffetp teras quidc tibifignificare non poffem. Exiftimauij) feAo hanc mihi xgrituclinc tuamteffc cocmyiro eO a? moreac beniuolctiaiqua in te fummoptreaffecSus fu ii.f[[Scdquato maior fuitexadramoefticiaitantoma iornunclxticiafucceffiticum intellexerim: te iam dei ; optimi bonitateiuuaiitctin pftinamfalutemfiiiffe re< ftitntum.Gratulor igitur tibi prius proiftaincoluini«:: j late tua inftauratatdeumi^ exorotut diu te faluum ftr' * uetatej fuperftitemtut nos oes amici tui cupimus & peroptamustqui tuo amoreadeo deuincili fumus: ut hurtq.poffimus ab eo auclli.iii.f£Nos quo<p fciasidi luna faiiente pietate: faluos omnes eifeati^ inColumcf &omnibus uotis mis qlibetiflimc paratos: dumtibi poffimus effe &honori &utilitati qmaxime. Vale. j|]Exhortatiuum genus. Caput.xi Xhortatiuu genus eft illudtquod fittquo tienfcucp perfona aliquamadaliquid per agendum uolumus cohortiri: &mjiusge
n«isfpes fatu duae.Vna (cilicet ad Ja:ntia, altera uera ad dolore, Cxhortatppa, AddoIoremV Adlscutiain* |£Exhortatiua epfa adlactitia e(i illa:qu2c fcnbiturad ‘ amicutquecxhortari uolutnus ad aliquid peragcndii quodilu in gaudiu honore: 8c utilitate fiituru ut.:.Cu iusepiftola: talis eft regula. Regula*. ^Siexhorcatiuaepramadlacticia adalique amicutit faibere uoIuCTimus:quemcohortari uolumus: uel ad uirtutesapcrtendasiucladgaudiu^ahqre fufcipicn dnfiue adaliqd aliudgagedutqdi eius utilitate rcdu. det: illa in pteSqnw diuidemus.ln qru primaberiiuo' lentia captabitnus^J ipfarc:declaratef:qtu.ipfi amicO. 3dqUeicribipius:{Itfutura utilisres ipaiadqnaipm, exhortariAudemus.In fecuda uero beniublecia finhli ter capiamusa reipfatlaudatesipfaniab honeftatc 8C iuftida, 8c demoftrates ipfam acquiiTima elTe: &quo? cuhcp^ibatiiTirao dignamrad hoc ut ipfe amicus facili us incitetur ad idfaciendutad quod ipfu cohortatpur fi fenferitaliqiud inde fibi honoris^fccluru.In tertia aut demoftrabitnus rem ipfattViCfre poiTibile.^C.faalc ad peragendii.cp namraliter quatOires eft faciIior:tan? to libentius anobis iiifcipiturtQu natura noftra akbo re procliuis fit adlibidinem &uoluptate.ln quarmuc ro ofteiidcmus huiufce rei necelTttateidicetes, g> n,eceC fario amica iptn oportmttale quid peragare: neforte in aliquod damnuiueldedceusincidcrecan ultimade niqp proponemus quiduolumus ipfum atnieu' facere dantes ei modii rem ipfam peragendi:& hxcproppfi tio appellatur; quatameinter caeteras partes eft ppne ;
i^rtVribi magis' ad;pp6fitiJ facere uideat. Prdporitiot’ 0£E.vhortetur Fabius papiriu prxtextatu: higeiiuua* dolefcenteiaduirtutescapefceaas. Exeplfi psaV img fliitpapyriehari(Iime:5> ta publicis qpf liatis rebus maiori uiig emohimeto fuilTe legamus: 3 capotifTimumuirtustcjuaenorolii priuatas domos: ueru Se publica quo<^ imperia regcrergiibernare: a^ imprimis augere folltaeftthine dcatheiiiefes doetim» irios uiros re fua publica merito inter cscteras praeftan tiffima reddidiffe compcrimus.Nec minus qiiide cla^ riffittibru iiironim prudetiaifapientifrimom confilio rhomanafcimiis remp.conferuata atij mirifice amplia atatii.j£Pr6tereo eiufde uirtutis fplendore: quo quif cppotiilimu eifamiliaris 116 minimu quide nonellas tus cft:eft eni tanta uirtutis gfa: tanta gloria &audio» ritas.mtfacile ex ignobili quequa nobile; ex mortalijl» mortalemreddere poflit dii.ff]Adhac igitur uirtutis^ laudem;pro fmgulari in. te beniuolentia mea;his meis litteris te incitare difpofuitno q> ad illam te tiiafpontc fetis incitatu eflfe dimda:red ut amore in te meu apud te teftificatum relinquam.iiii. f|]Necprofedlo tibi ad uirnitem capefiendam difficilis additufpatet.hancai» tibi facillime cdparabis fi hoc flatueristquaru laudum gloriam adamarisiqiiibiis artibus helaudes coparanf iniispotifTimum eile laborandum .v.^Hsecuides quanto tibi hacmaxime tcmpeftate neceliaria fint: cd cadeti rcip.tali fit opus defenforetq omni uirtutc ual» latus eam in priflinu ftatummeteremqg Ubertatem me >ito fit uendicaturus*Vale* <£Exhortatiuaaddolorem»
f]~Exhortatiua epFa4d;doIore £iIk:qiJ5c fcribitUf ' aJiqueamicurquetij exhortari uolumus adlaclirynias &mocroretpro aliqua fortuiiaaduerfa: uel publicauti’ prmatatSC huius epdlolac talis e(l regula. ,Regula.. li^Siexhortatiuaepramaddolorcad aliqiie ainicunt’ (hribere noluerimus :que ad lachrymas uel ludu incU tare uoluniusipro aliquo cafu aducrfo qui nobis uel a micis priiiateaccidcntruel publice etiaeueiierit: illa in, ptes quattuor diuidemus.liiquaru primabeniuolen^ tia captabimus ab ipfa teidemonftrantes qtu fit iufta. &honLcftu:autproamicorU: aduetfitatibus taut pro pub.incomoditatibus dolereicum praecipue huiufce» modicalamitates debeamus coes exiftimare, In fecura da nero narrabimus cafum ipfum; propter quem uo?’ Uimus ipfumairucumad doloremcomouere.In tertia aut cuucrbisaccomodatisrexhortabimuripmad do loreipro tali re fufcipiendu.In qrtauero &ultima des moftrabimusrqtum fit neceitariurin huiufcemodi ca* iamitatibiisdoleremtpoft dolore fuccedat cogitatio cura confulendiipfis rebus afflidtispmittentes eti4 nos operam iioftramtin oibus fore paratamtdummpi dopoiTimusaliquidprodefre. Propofitio. , j^Exhortet planca Cicero: ad dolore capiendu pro. reip.romaneopprefTione. Exemplum. pars.i» CCii iiire ta diiiino qhumano cogentespofl: pientifs fimu in deos obfequiurquicquid in nobifeft:illud ro tum patriae rei^ publicae debeaf:pro cuius non folun* profpcritatibus laetariricomoditatibiifijlugere debics musifcd pro qua etiam fanguine effudere: uopus ,efi debiti fumus t.non fumab officio boniciuis alienum dii
*rbitratus!{iexpofitis calamitatibus nfisttcadnobii* cu lachrimadu icitauero.ii.jtS cias place chariffime ftina illa dignitate &au<floritatenfam: qua mirifice hoc in fcnatu pollebamusiCxfaris nuciniquitate pe nitus effcfublataiquimonarclaia imperii confecutus: hofolu. patres aburbe^pulitifcdnec alicui uiro bono hberu amplius nomereliquit» Quis igiteftta ferreus dtiisiqui fe alachrimis cotinere polTittamilTa natp dt gnitatcnfaiquidreliqufl nobis eftmifiut inludlnJC fqualoreiaceamusfflemusiploramust ululamus tota diette® lachriraaru iftaru etia uolumus fociu kabcr& •iii.^Neceneeni e:ut gemitus augeanfr lacbrimatcx* crefcaritrploratus crebriorfiatihxceni fortaffis aioffi quaedamirritametafnerittqux diu iniuria ifta pati ne quibunttqdfi quis ad hanc laudabile^iiinCia animu adieceritmo recufo laboretfed potius ad omnecapitis periculum {libeundumtomncmoperamea: uita aeni» iprumlibentiffime paratam uoueo »Vale» •f£Diiruafiuumscnus»CapHt.xii, ' ^^jlffuafiuu genus eiTludtqdfit quotielcu^ ^1 ydaliquem amicum Icnbimustqucfi uide 'ad aliquem amicum Icnbimustqucfi i jrimus inclinatu:ad aliquid peragendumt Iab eo uolumus dcducerc:& huius generis^ fpes fimilicer (utdux:ima»f»3lxticia:altcrauero ado* Ifore. DiiTuaGua 'Alacticia Adolore ^^DiUliafiua epiftolaaixtida: cilla quie (cribitur ad ^quemamicumtquem fi uiderimus inclinatum ad3f . liquod reprchefibile gaudiu; ipfum ab eo conabimur rettolicrc:^ huius epilfolx talis eregula* Regula*
4£Sidi/Tuafiuam cpiftolam a Ixtkm ad alixjuem ainw 'Ciimrcribere uolummuis; ciii dinTuadere intendimus: ne in aliquam indebitam Ixticiam prorumpat: urada liquid faciendum properet:quod ipfe fibi bonum fur turumcxiftimet: illam fimiliter in partes .quim^p dwi* •demusJn quarumprima oftendemus rei ipfius inuti iitatem:fi fecerit eam;8C omnibus mediis demonfl:ra« te conabimur ipfam omnino effc danofamf Infecunn da uero apcriemustrem ipfam efle penitus iniuftam dC inhoneftam;&minime uiro bono condecetem; ita ut per haec mediaipfum amicumnoftrum inducamus ad hoc:ut rem ipfam exiftimet nullo pacloelTc facienda* In tertia autem proponeniiis; quopadto fit ab ipfo a« micoperagcndumtut atali re facienda defiftat:8c finif «iipfius moduaperiemus:quo debeat in ipfa re pro* cederejn quarta uero demonftrabimusiquantum fit ipfi amico facileia tali re facienda defiftere; ita ut phic facilitatem citius inducatur ad perfuafionem.In quin :ta uero 8c ultima declarabimus neceifitate ipfam:pro* pter quam fit coadus atali Ixticia defifteretfimulij ip fi amico offeremus omnemoperam noftram: fi iioliie tit perfuafionibus nfis moremgerere* Propofitio^ I^DilTuadeat Curioni Cicao:inlaticiam prorumpe tcrquia Cxfarmonardiiam obtinuerit irripefii. ' , Exemplum pars .i* j([]Inueteratafuit;digniirimam uniufcuiufi^ philofo» phantis opinio';Curio charimmcrnihiluirobono in* utilius cffernihilue damnofius qdefuxreipublicx o.p ptelTionegauderetpro cuius coferuationetquanto maioremlaudem &gloriam confequituritanto mato diii
Regula. |£Si mucdiuamepiftolam contentionis ad aliquam perfonam fcribere uoluenmus;cumqua nobis fit con troiierfia ;fupcraliquo loco ftudiofo iiel humano 8i ipfius in ea re ignorantiam reprehendere uel accufarc curauerimushllam in partes tres fimiliter diuidemus. Et qiiauis poffimus ipfam epiftolam dirigere ad eam perfonamtad quafcribimustmelius tame cft ^ipfam mittamus adaliquemtertium: apud quem tanquam iudicemtres ifta agatur.Sed ut cum^nt:in primapar« teepiftolsc oftendemusficut in fuperiori fadrumeft: qpiionfit officium uel confuetudo noftrain tales co^ trouerfias uenire:cum potius femperpacem &quiete amauerimus:& g» f^enumeroprouocati: ad ultima ufqj fimus perpeifi.l^mcn dicemiistimprxfentiarum tantameffeaduerfariinoftriinfolentiam; qu* prxci< { >ue tendit adhonorem noftrumdenigrandu: gi nub opado amplius tacere poflimus; fecTpotius omni » no uelimus rem iftam agereapud ipfam perfonam:ad qua feribimus tutpropter bonitatem &prxftantiam fuam uelit fupcr ea iudicium ferre.In fecundanero nar rabimus breuiter dC dilucide rem ipfam: fuper qua eft inter nos exorta controuerfiatfimulqp recitabimus ra« tiones noftras :ipfas confirmando;& per oppofitum rationes aduerfarii confutabimus. In tertia autem db cemus multa etiamalia nobis dicenda efte: qiix tame dicere nolumusme uideamur potius odio queritate faciente:eius ignorantiam accufare:rogabimuf« amb cum iroftrumiut fuper his rebus imperitiam aduerfa* riinoftri iudicet: fimul<} illi commendabimus nos :
KeiofFetemus oetn cpetam nofl:ram:in omnibus pa tatam. Propofitio. nuchatur inbatiUugeliussqui iperfonalc uerbu di aC numeris perfonis carere. Exemplum. ^ars.i, f^Nihil unqamdmagis alienum cfle uolui;obierua* diifime dodorrgalienis detradlioibus dcledaritqusc profedlo iniquumfemper Scmaliuoluum hominis a* nimuprxfeferut: fed potius ab iimicis meis &acmu. hsfsepifrimelacciTimsiad ultimumu(^ perpeiTus fu ne inquinatiflimis 6c impudentiflimis eorum maledi Ais reipondere conatusialiquid in mefimile efTe olie I deremjquodmeadrefpondcndumalliceret.Sedcum !diebus iltis uarias in mebacillus contumelias coiedasite non ceflet:qu»nonfolum ad litterariam c6trouer« fiamtfed ad honoris quommei ofFefionem pertinet: ftatni non amplius fileretied apud te iiidicen^eritiHimumthuiufceniodi controiierfiam agere ,ii,f£CIami tat ignoratiflimus ifte nebuloiuerbum impfonale nu mens &perfonis carere: cum impfonale aperfonarii carentia praecipue dicaturtnecfibi aliquo paiflro pfuas dere potimperfonali uerbo numeros SC pfonafaccide re:quodlicet multis pofferonibus 8C audoritatibus approbaremnamtame potiffimS adduca: quae inter caetaas facilior exiftimatur, Certum eni eft uerbo per fonas &numeros accid€rc.accidcntiaaute non cornu nia fed propriafunt uniufcuiufij partis orationis; ita g> omnibus fpeciebusifubfuogenere c6tentis conuc nire debent:utprifcianoplacuit;ergo numerus &per fona etiam uerbo imperfonaliaccidet: uel imperfona«
te ncrbum noil etit: fed cutii impcrfoiialc uerti rpecieff fitjrelinqueturipfum etiam numeros &perfonas ha* bere.Necobftateius denomiiiatiot ^fciliceta pcrfo*; narum carentia imperfonale dicatur.nam ficiit mutan dicuntur litterae non quia omnino uoce careat; fed ad fimilimdmccacterarum litterarii finttang mutsei cum uocentminimamhabeant: ita 8£ impcrlonale di* citur:non fine perfonis fit fed quod ad fimilitudi « riem perfonalistillas diftindras habentis; fit tang fine perfonificumeas confufas habeat.iii,f£Plures quide &alias polTem huiufce ignoratilTimi hominis inepti asfcnbcre:quas dedita opera praetermittere ftatui; ne, illas carpendotodiofepotiustqueridieeidfacere uidc, reriTii igitur fuper his rebus fententiam feresrqui lati, nitaris noftrae lumen exiftis ;&metibi ccmmendata habebistcuiego omnem^erain meam offero: in om ‘) nibusuotistmsglibentifumeaccomodatam. Vale. ij]]-Expurgatiuum genus Gaput.XlllI. I '^^^^CTXpurgatiuum gemis eft illud :quod fit ; 'obied:umex* purgareuolumustuelquumicirca remali*. li qija:quxnobispoiretopponi:exciifatio* ;nem noftramexponere conamur:8c huius generis fpe ^cies fimiliter fmit duxnma fcilicet criminis, altera ue« ro Contentionis, Expurgatiua,- Criminis. Contentionis. J£Expurgatiua cpla criminis eft illa :qu»ad aliquam perfonam fcribitur:amicam uelinimicam:a qua fiieri* rausautrcmiirea«tc»:3n4efcenterpro aliquo fcelere
tiel flagitio accufatheiiius qdMfcltiepiffolx talis ellre gula» Regula* ^Siexpurgatiuaepram crimuiisad aliqua perfonj l'cribereuoliierimus:primofcire debemus q>ilia epfa dupliciter fieri poteft: uno fcilice tmodo remifTe! &ab tero excandefcenter.RemifTe fcribit hscc epiftola: qua do apud amicil nos uoliimus excufare:pro aliquo cri« mine:cuiiis etiam ipfe iioseemilTeifimulaLierit: &tuc harc cpra potius excufatoria dicitur.Excadefcenter am tem haec epiftolafcribitur: quado aut apudmimicum nos defecfere nolumus abaliquo crimine obiedloiaut apud aliquam tertiam perfona: quod ufitatius 5, Sed quociinqj modo fiatipfa epfa: eam in tres potiiTimu partes diuiderefolemus.In quaruprima;per aliquam ratio nabilem cauiarajaut ueram: aut ialtem ucrifim’ile‘ nos excufamus abeo crimine: quod fueritobied-ii di» centes aut hoc non eife uerum: quodab ipfa perfona fcnbatur:autperimprudentiam iiel ignorantia &no malitiofe id fecifle:quod ilobis uitio afcribitur, In (e» eunda uero aut remilTe aut excandefeenter :fecundum ’ epiftolx mrflx naturam :ipfam perfonam :ad quam fcribimus:ueltali uel alio uitio ,criminabimur: dicen» tes.q» boni uiri oflficium efl::antequaalios reprehedat leipiiim infpicereine csccus cxcumilludat.ln tertia au» tem dC ultimatfi remifla fuerit epraipromittetnus ami co noftro:i tale crime amplius no efle lapfuros:fimul» ^cohortabimur eu:ne 8C ipfe in tale culpa intidat cii^ ius eu accufauerimus quiaeodeillum crimincconde» nabimusicui etia offeremus oemopera uram ioibuy
fui^ Opatis fae^'to pafatatn.Sed fi excandefces fuerit epifto1a:cohortaIjimurpcrfonamilla;adquam fcnbi? musjutdeijiceps adetractione defiftatrqa fi qusc uult dicere perrexeritjquafnop uultifbftaflTc audiet» Velft ad terna perfonamfcribatiir epiftola: pofTumus Gmi< literinimiciimadrnpnererutamakdicendo fe abftine atrdeinde excufaljimus nostfi contra uiri boni officii^ inimico detraxerimus: dicentes: qdhoc ex iniquitate npnfecerimus:fed potius utfuis nialedictis finemali* quado imponeremus» .Propofitio, (|£Expurgetfe. L.catijina aconiurationis criminc:cus ius fuerat aCicerone ifitnulatus»; Excplu .ps.i. |£Eafemper fuit conditio mea patres c6fcripti:ut ma ' liuolos penitus homines: alieiiac^fam* fxuillimos obtrectatores abhorrere:nihil(p magis uirobono de*; teftabileexi.ftimatem: qmordaci quodaliuote aliena carpere aclacerarechaccjtandiu infententia permanfi:, cpaplerifcjficpenunierolaceflitusradultimu ufep p* pelTus fiim.Sed cu diebus illis ab inuidilTimo huiuf* cemodi rabuIa:omniu^ bonoru iimicilTimo: aflidu* is obtrectationibus proupeatus fimidilfimulaui quo, ad potui: ne fi maledictis omnibus refpondere: in idc procacitatis uitiiimincideremiquod impudetiffimusi ille fcutra non crubefcit:cum tantum adhucquOttidi* anis meconuitiis fuis lacerare non defillat: bonacuM; uellrauciiia patres confcripti:in uocem^tandem eruta, perellatuiiaraunoCutaiutillabpretduaferumnasfoli uerc;:& maledictis fcilicet carnificis huius refpondert dC eius upbislcelelliIfima coditione aperire: quomaf; nifeitius fcirepoflitistquatum fit cius callidiffimis di’
<lis Meiadhibeildutn.EiciamatbdfldrSdtatiiu iniii diffimus ifte caluniatortcatilina bdnu optimutiKj ci* uemin patria coiiiurafferquscqaonda no opibus fo* lumtfed&fan^ineproprioauiis femp progenitori* bus feruata eft^xelamat inquilinus contra patricium remfcilicet publica fua:fuaminq:cuius ab urbe condi ta ad hscc uftj tepora membru femper extitit: deftrue* rcconarittanqalteralteriinterfecorporis artus rebel# Ics ciTent. Huicne fceleri patres cofcripti credciidu ce» fetisiqui tanqcopertaforethaeccoiuratioun coiuratio nem inuehitur;qua quscfo conieAuraiqiiibus fignisj quo iie mouete id percipere potuitinifi FortafTe moru confciecia fceleruiquod in ie uidet delprus fenex in ali isfu{picetur:quinullu unqbonuniciuc amare potuit fedoibus femper infenfus:die noduij infidias pata« reconteditrquo fe oibus uiliffimus arpinas pracfcrrae poifit.ii. Videte quxfo patres conrcriptiiqtum fic huic pelTimo iiiro fidei adhibendus ut aliquatifper ad eius.fcelefta facinora meconuercam.Nuper eni cumal bis pedibus hanc fe in urbe contuliiTetsac inani quada cldquetia fua fretusspauperrimoru in fe animos con* uertiffetifuis adeo eos illecebris fpoliauitsut nihil ipis amplius reliquumfecerit Hinc ex inopia fubito in ma ximas diuitias dolofeexcreuithinc domusshinc agri: polfeflionesferuitclientessquacoiatacitofibi parare non potuiffetmifi infidiistquibus abundat: pauperri m»plebis bonafurripuiffct.Ex hac igitur foediffima opuletia tanta fuperbia excreuittut patricio quoij or* diniinfenfus:n6illifoluraoleftusc(re:uerum etiaefi prouinbus delituere conetur.iiu J][Attingerem pro*
fedo reliqua nefanda "huiurce Nebulonis ficinora: SC plurmia qiiidemmifi benigniffimas aures ueltras tali comemoratione offendere dubitare; uidi ciiigratiius auditorum animos offenderetqui aliena flagma apcr« te dixeretg eos qui coraifereiproinde ea dedita opera fubtiecbotiieftrutameefltrcsiftasscquo animo cog< hofccretac ciue ueftni ab huiufce rabula: infidas libera re. I^Expurgatiiia contentionis. j£Expiirgatiua epiltola contetionis eft illa; quas adai quaperfona fcribitur.-a quareprehcnfi fuerimus fiiper aliquo loco hiimanotfup quo fuerit inter nos contens tioicuiti sepiftol» talis ell regula. Regula. expurgatiua epifVolam contetionis ad aliqua gi fona fcnbere uoluerimusta qua fuerimus reprehefi lii per aliquo locotfiiper quoUlter nos fuerit aliqua con trouerua, Scireprius debemus; q3ut plurimum talis eptftola fcribitur ad aliqua ternam pfonam;prout epi ftolafiiperioriapiid qua huiufcemodi cotrouetfia tra< dratunfed nihilominus poteft ad ipam perfona propi ani dirigiiad qua fcnbere intendimus,Sed ut cuip fiti epiftola ifta fimiliter in tres potifrimnm partes diuide tiir.In quarum prima faciemus prius exordiiiirirdecla» rantes quacaufa fimus incitati ad refpondendum illit ad que fcribere uolumiisniet de quo loqui intedimuS &qd licet no fit noftra confiietndo altercari: &: praecb pueeu hominibus malis &ignoranbus:tamene tace doiiideamur coferitire fuis detrad-oibus: noluerimus illirefpodere.Etttincadducemus rones adtrerfarii no flri;quas ipefcripferif:8c illas cofutabimns; prout me Kus poteriijius.tn ftcuhda uero parte: ex oppofito de
nton(lrabifnus ^iqiiamigiioratianaadLierrariinoftri; quxoibiis fit maiiifefta;8c tticu. ommmoderatioc cp liabimur 111 ipfiim iniichiioftcndentes eii penitus effe Jitterani omiiiu ucl reru expertem, lii ultima aiite dice iiiusiqdlicet plura elTent de tali homine dicendaiqua: ipiiis ignorantiam apperiiiiTetitame nolumus ea om? uiarecitarenieiudeamur potius propter odiuiq prop terreiuentateunipfiiminuehitfimtilqj dicemus nos uoltiiiTehiincaniicunoftnimtangrerum iftaru iudi* ce conftituercnit ipfe intelligatiquacaufa fuerimus ad fcnbendu incitatncni etia offeremus omneopera no< ftram in omnibus eius amici uotis ^ibentiffime para ta 8c penitus accomodata .Propofitio. , 4£Expurget febatillus ab ignoratiaicuius fuerat accu* fetus ageno. Exemplum, pars,i. J£Accu&tiis agelio facpcniimero ignorantia dodror excdlentiffimenio folu fiiper quibitfdara humanislo cisi in quibus lara pmfios dies inuice difceptauimus: fed fere fup omnibus qux dodumuirii intelligerc dei cetdicet ingratis in haneCut ita dixerim!)fenguinariarri paleftram defccndaminon poffii fanieh dimrrreiquiii refpondeam:ne fecundum publii minimo graphi feiw tentiarametetes ferendo iniuriastnouas iniiifem :bC profedo nihil mihi gratius eft qcoram excdlehtia tua puiufcemodi controixerfiam agitariiqux totius hii manitatis 8c iitriiifi^ uirtuns laurea cofecuta e, Accu* .fet mefimpliciffimiis ifte nebulo quod uerbu imgfoS naie dixerim numeris 8C perfonis deficere :tanquani te falfa: 8C ab omnipenitus ucritate fctiiota: nititurij;
fioc prifciani auctoritate probaretdicetis ideo gfbnaS &numeros imperfonali accidetetquia accidetia geiie ralia debent efle omnibus fuis fpeciebus. Cni licet re^ fp6derenondebete:raquaigriaro:SC rudiffimo uiro tame uolo ipfum liberalitansmeae participe fietiteiiy dcclataretquodhadierius percipere non potuit» Acci* dentia duobusmodis accipiuturifcilicetjjprie &cois ttnfi propriadicimus effc accidentia uerbit tunc uctu eft gpomnibus fuis ipeciebus conuenire debettSC hoc modO'uerbu impibnale numeros &Cpetibnas habebit Si nero comiiiiia tnne uerbu imperfonalerut apfoiiali diftinguatur: numeris Cutego exiftimoD &peribnis carcbitni.JJTdocnofuiipii condonalTe munus»Sed in reliquis cum tali uiro filentiii potius qoratione mi hiffatuo IandabiIiore.no eni mihi effet norori cii tali uirodiutius cotenderetqui etia prima gramaticx nidi mentaignorattquiip nihil unq de (e boni pracftititmt fi plagiario quodamfurta multaetia enormiter elabos ratarqux oia fi narraretiellem:inderer potius ex mali» tiolentiaqrciiieritatennipfiiminnehi .iii.f£Dimitti miturquod dicenda eratrin aliud tempus aperienda fi mefedereperlenerabit: tua tamen praeftatia bene co gnitauttiulcp fentetiafapientillimiKuteius moris eft indicium feret:nii me in omnibus uotis fuis ofFero'pa: ratiflimum.Vale» J£Dome(ticu genus» Caput.XV» BSfSOmeftieu genus eft illud quodfit coitcrt ^quandoderebusiioffrisdomefficisacfasmiliaribustaliquemamicu admonereinte 2£dimus;8CImiusgeneris Ipccies funt duae^
Vnardlicct dejsptio fiam/ attcra uerp de negotiis»' Domeftica Deproprio ftatu Denegotiis, Domeftka epiftola de proprio ftacu eilla: qusc ad aliq^ua perfona fcribitur: qua de faliite aut segritudine npftrauraliena admonere uolumustcuius epiftola: ta lis eft regula. J^egula. j£Sidomeftica epiilpla de proprio ftatu ad aliqiiatn perfona fcribcre uolueriniusrquam admonere intedb mus de noftra uel aliena falute aut aegritudine lllam in tres partes diuidere debemus.In quarumprimafecun du confuetudine Ciceronis: folemus iftauel ei firpilc tlaurulaapponere.SiuaIes:,beneeft:ego quide ualco. In (ecunda uerp recitanius dilucide acbreuiter:uel falu tem noftra:uel falutis reparationeifi aegroti fuerimus; uel forte etiam aegritudinem^alicuius amici uel cognati noftri:8c quo padlo fein principio aegritudinis habu* etitt de tande quibus mediis fit liberatus: iemp in om» nibus his deo gratias agetes:qui fic fieri uoluerit. Vel etiam fi cafus accideritifcribemus decoditione noftra uel in paratis opibus uel in dignitate quefita:ita ut ui« deamur:dehis.rebus amicum admonereiquiuellaetari uel dolere debeat de utraij fortuna noftra. In tertia au tem &ultima folemus apponere huiufcemodi claufii< las.Vale.6i meames:utfoIitus es; uel 8i;menon dili* gas:fedames:quiaitamedii amenttego nofolutedi ligoifedobferuo.Poifumus etiam fi uoluthus,ante ta les claufiilas addere opere noftrae in omnibus oblatio nemiqueadmodii inomniufermeepiftolaru fine fer« liatur, Propofitio,
ri cofueuit;nor(p jllicottieiJabitiiuSjrogates g» cscterif quo(j amicis tiodris noftro hoie falutes uelit impar* tiri. Propofitio. aibat adfemprpniulucilius:de rebus occurrenti* busillu certiore facies* Exempluni. pars.i, (j|]Licet ad te antea nullas dederim Irastfemproni cha rilTimeud ho caufa: fuit:qd tui obliuione coeperi :fed ea potiustquae alios fimiliter afcribcdo retinere folet: quia,Cnullu mihi fcribendi argumentu dabat: quo te Iris meis reuifereincitarer, Nucau tclante fe fcribendi opportunitateihas breues (fatui ad te mittere qbus f* mu nos ocs faluos fuglfitefij inhucuftp die tibi elie fignifico; ea potilTimu dei bonitate cocedetetqu* cun da. mortaliu negotia difpoijit SC moderaturicuius cti ammaieftate exororut de te quoij ac oibus tuis ide fc tire polfimiquos oes femp diuij fauftos cupio foeli* cefcjfuturos ,ii,J[Haru autem argumetu potiifimu quo nu^cipue adfctibendd incitatus fpthuiufmodi ee fcias.C u.n.iafonistuiri pcipui ac fingularis &noij imeriro iure cofultoru principis:fama c6pulfus:ex pa* *ria mea murbe patauiiia mec6tulerim:ut eo legente: ad cacfareu ius aditu ipetrare polTem iifij maxime co* dicibusidigeatquiCutfaniarefertDifthic uenetiis ap3 pubiicos imprelTores abundanter reperiunf: te pro ui* ribus meis exoratu uelimtut iuris ciuilis textustcu bar tolidiuinis cometariistmeo noie emere cures ;ad me* ^fideli uelis nuncio tranfmittere: fcribafcj: quidpo* tiflimum pecuniae expofueris;nam per eundem fi uo* lueris nuucinraieam tibi remittenda curabo: habebo* 9tibigratias immortalestquific necelTitatimeae ope
ratn tua benigne pracftiteris Muf^Beneuale amicora optime:8c me non diligas:redames:at(5 antonio cor nelio noftro meo noieplures falutes dicito: caeterofi^ amicos ois noftris uerbisplurimu falutato:quiburoi bus:&tibi in primis: omniameabona: meqp in fimis ipfum:& c6mendo:& trado:at^ dedoJteru»Vale* H^Iocofum genus* Caput.XVlf. ~|Qcofum genus eft illud: quod fit: quoti* enfcun^ iocofe &femiliariter ad amicos : animi cauiaexcitadi fcnbere uolumus:8C IJiuiius generis fpes funt duae *una.f. de fe» altera uero de alio: uel de tertia uel fecuda perfona* locofa* Defc Dealio* locofa defe* Ipocofa cpFa de fe eft illatquae adaliqua perfona feri bitur:cum qua familiariter iocari uolumus:fiip aliqua re:qux in perfona noftra acciderit: cuius epiftolx ta* Iis eft regula. Regula, esi iocofam epfam defe ad aliquaperfona feribere noIiierimus:cum quafamiliariter iocari cupimus in g fona noftraiilla potiflimu in tres ptes duiidemus .In quaruprima:aut uere:aut uerifimiliter declarabimus aliqua remridicula uel iocofam:quae nobis acciderit: penitus adearu rerupropofitu faciat dequibus po ftea didturi fumusiitautamicu ipm adrifu incitemus quia nulla eft epiftolafamiliarior iftaiqusc faepenume ro etiam in rebus grauibus &arduis aliis epiftolis ad*‘ tnifcerifolettut dicemus in epfamixta. Sedinfeciida; parte epiftolseoporcebit nos atalibus iocis fubito re?
dire ad remferiattime nimiuiocado hiftrioncs efl*e m» deamur.ln tertia aut fecundiicoiifuetudiiie aliaru epi ftolanun offeremus amico noftro omnem opera no« ftram:in omnibus fuis optatis libetiiTimeaccomodas ta. Sed fcire debemustquod iftiid genus epiftolx po» tuis efl mixtumig fimplexiquia fempermter alias epb (Irolarudaufulas folemus humfeemodi potius iocos niilcererq fimpliciter totam epiftolam iocofara fcribea re* Propofitio* j[j]Ioceturfabius cit antoniotqui uerebatur: iprumin exerdtucontrahoftespotius timidumiqfortem futu rutn. .Exemplum* pars.ii 4£Nomiror antonitfi in hocacerrirao bello; quod co lia parthos rufcopimusimepofius timidumtqmagna; uiunim futurum uereristquia foleo ego nunq matutis luim bellum inchoaremiu prius optinia fadaientatio nebenedormiuerimtutfiantuires tanto robuftiores:. hac adiiuianrc quiete;quanto prius propter labore fu erant imbecilliores effec'l3e:& tamen adhuc euigilans ; mx ftare pofliira quodtibi forte tale timedi cam ptaec bet.Sed ne amplius hac imbecillitate meam uerearis; addam intentioni meiebonumaruifiuroptimafqj ca« feicruftasrquas gerardus ueroiienfis medicus nofter, deuorare folebattcii longu pedibus iter aggrederet: iit cofolidatis pedubafibiis nihil tibi demefit reliquu ti, moris,ii.{£S^aipio tecucoraiocaridllud iieli inteb ligis texpeditioiiemihiifta tantecurae efle: utperdeU; imortaletetia ciborii qiiadopp oblitus firnuit reipubli cx utilitate curare polTinuqua tamen diebus iffis tato,- fHdorecofeegtus uun:utiii^iemmilircs.Oepius edu»
cemsMio obfciire demoitflfauerimjquidpatriae pietati debeatur:fie quid de medeinceps fperaiidu fu: quod ego iiuc ad te ii6 fcribo: quia paucis poftdiebiisiad fe natum fuper haere litteras publice mittam.iii,K£Tu m terimbeneualeto:& deum exorat ut res ad uota fucces dant:quia nuiiqua reipublicae operammeam negabo etiam umihi millies moriendumeffet.lterum bene ua le:Scmefcito:ficutanteafemgin oibus uotis di iuffis tuis elTe qparariffimiim, f£Iocofa de alio. jJ]Iocofa epfa dealio ell illarquae ad aliquam pfonatn fcribituncu quafiRrdomeftice iocari uolumus: fuper aliqua re:quxmperfona aliena acciderit: cuius epillo Ixmhseft regula. Regula, ^Siiocofamepiftoladealiofcribere noluerimus ad aliquem amicumreum quo iocari intendimus fuper a liqua re:que non in perfona noftra f:d aliena contige rit: illam fimiliteim tres partes diuidemus .In qua< nim prima nero uel ficio ied uenfimili tame loco: aut ih eam perfonam inuehemuriad quam fcribimtis: auc in aliquam aliam:de qua fcribcre intedmnis.dtimmo» do talis iocus fit ad eas res accomraodatus:de quibus f toftea in iplaepiftola mentionem facere intendimus nfecunda uero fubitofimiliterad rem ipfam feriam conuertemiinne nimiumfabulofi elTe uideamur: nat*. bimufip ea :queanobis fcribeda erant ipfa cu fiipiori busadaptado:ne uideamur diuertereabcoqd fupius dixerimus .In tertia aut utemur comuiiibiis elaiihilis quxfolent in domefticis epiftolis ad amicos fcnbirq* nxcepiftola locofa etiam cumdomefticis aliqn nume
rari folettquiliis ut dfxitnustpotius {rabcat natura mi xtaragfimplkeni. Propofitio, ^loceturquintiiius cum ualetiotqui raras ad eu Ifas darefolituseft. Exemplum. pars.i, IP^Cofideraci mihi diebus iftis ualerichariflGimeuq ne gkgens in fcribendo fotestcu nullas adhiicpoft ifcef fum tuumihilfas dederisrfacileilla incidebat fufpitio inquaetiabilbilitanus fkpius uates incidere folebati quumclientulunihi^atronoporrigenteichyragra !a borarefufpicabatur:Egoqiii<ie te femp antea adeo in : fcribendo diligente cognofcebam:ut quemtecu cofer re poffem:habereptofedio neraine.ndc aut cu nullas ampjius ad melitterafte dare uidea:& ad eu praecipue qiii maximeipfaru percupidus eftino poflum nonfu fpicari:te in chyragrae fortafle ttiorbu incidilTe: qma« niis tuasrquoda.ad fcribendu proptiflimasitaraioref efficiat; Quodfi uerum eft Cut opinor!) aut aefculapiu confulastquiteabinfeftahuiufcemodi aegritudine Iw bereticalamumtp tibi nunc grauem; facilem deinceps ; reddat; uel fi omnino icurabilis efthxc aegritudo: qd manibus facere non potestid falte pedum officiope^ > ficias.ii.|^Sed cupio tecum cora iocari. Illud mihig gratiffirnu feceristfi poft ifta negocia tuaiquac animu tuu diuerfetrahuttfaepius admelfas miferis: qbus 8C de tuaimprimis falute: Sc de his quae ifthic agutuncCT tiorfieri poffim,!Mdfti,n.aium:mente: ftudiuij meu in his praecipuegnorcendistquac adrepublica attinet quodfi mecrebro certiore reddes :nihil eft: quod ate magis hoc tepore impetrare contenda. Ego quocp in huiufccmodi feribedi genere te faturarcfpcro: pfertim
fi ftiidiu mcun6a^a:n4j?i:is.tiii.^Vale igif; &fi gcf efttqdmea tibi oga^deffepoffic;utefe:cu uoliietistec ce metibi ad oia optata tualibetifllime paratum. f[|C6miiriuu genus Caput.xviii. i^«aSgj|Otnmiirmu genuseft illud: qdfit quoti enicucj adaliqua pfona fcribere uolumuf cui fup negotiis noftris expedicdis :mada tu aliquod dareiiuedimus:8chuius gene ris fimiliter fpes futduae,Vnafcilicet generalis.§C alte taparticularis. ComilTiua Generalis Particularis/ fJ^Gotniffiua epiftola generalis eft illarquae ad aliquS perfona fcribit:cui generaliter fiig oibus negotiis nfis in alicparegione:iiel duitate expediedis :gencrale ma datu dare iiolumus:cuius epFa: talis eregula. RegFa jJ]Si cpmilTiua epiftolagenerale ad aliqua perfonam fcribere noluerimus:cui (up omibus negotiis nris: ta particularibus qgeneralibus:in aliqua regione: fiue ci uitate trad:adis:uolumus generalemandatum:uelc6* tniffione dare:illa in partes quattuor principaliter di« uidemus.In quaruprima:prius tang pexordiuibeni* uolentia capt&imus ab ea perfona ad qua feribimuss oftedentesgtam fiducia habeamus in ipfa:ppter fide &integritatefua:qdbene tradlabitipa negocianfaq ci uoluniiis c6mittere:ddndeponcmus fpem:quaha« beamus in ipo amicotqdppter amore &beniublenti* am:quainnos afficifibene&diligeteronua tradabit Iti fecunda uerqnegocia nfa narrabimus: cuiufmodi fint:&cu qub:8£uDiperageda:utfciatipearaicus no fi f
fteV!g4;po!fei®mivnfaca,estegdebeat.In tertia autppe nemus auctoritate quatalianiico tradere uoIumus:fu per ipfis negotiis ptradtadis cuoibus claufurrquae uis deatee necelTarixad forefes cas pagedas.Iii cjrta uero &ultima ponemus gratificatione nfamidicetes. nos uelleeafirmatcneretquacpipmamicu nfm fuerint in talibufnegotiis nfis expeditaiadiugetefaliqua poena uel obligatione bonoru nforu:j)ut nobis magis uide bif&ipfis rebus 8c amico couenire.Addentes deinde die &annujqiio tales Ifac fcriptx fuerint cu titulo aut fignoconfueto. . ‘Propofitio. fj^ComittatScipioniCicero Ilices (uas inoibus nc« gotiisfuisromepagendis. Exemplu. pars4» ^£Nihilefttaarduu:tacp difficile Scipio chariffime: qdego tui ca no libeter fubireim fic amor ^beniuolc tia nfapoftulat &reqrit.Vti efficifutdete quoqp no minore fiduciahabeajg» in oibus n^otiis meis page distingbus mihipoffis opera tua pftare: illa fidcliffi» maexalfbiffimacp ate expette» Quapropter cum mfta mihi fint hac mciuitate negotia pageda: qu»ego nuf potiffimff expedireno poffutcu regedse huius^uicix podere fim ipeditus; (latui ea tibi cpmittere: utqi pn? oia facilius agerepotestea comodiiis expediasiin quo rti oiuna pacflioerut nemineobftateniice &audoritai' te mea fubeas:p putes Ifas te meu peuratore ac nuciij fpeciale c6ftituo4iiJi[]Et fpaliter uip ea caiquac mihi e cii Marco antonio incontrouerfiatqua etia credo tibi notiffima e(Tem'i.4£Gencraliter uero ad pia mea ne» gotiarta ifthicromaetg etiam alibi meo noie tradadat Muocadu quecuni^ optis erit in, iudiciu:8C fug ipfis
negotiis libcllos^ducedositeffes &inftrutneta: Sc fi ab aduer&riO uocatusfucris; ad refpodedum: &ttico lioie obiiciedutadlites c6teft3das:&: earu fnias audie das:ad appdlandm&app^latioes^fequedas: &gcs neraliter ad oia gagendatqiiae merita caru exigut &re quirut.Sug qbus rebus do tibi oemauctoritate &po teftatetut eas agere 8C tradare poflis:ac fi cgoipfe plb naliteradeiTem» iiiii||]Promittens meoia &fingula t quse pte in his negotiis meis gefla fuerintrgrata &ra« ta habiturutfub obligatioe oiumbonoru mcoru.Tibi igit oemcamcomedoimeqg ipfiim tibi trado &dedo cui nolo oemoperammeamqlibentilTime ciTe parata Vale.Ex gymnafio atheniefuCaledis iahuatiis.olyni .piadis duccntefimae anno tertio. Egomarcus Tullius deero propria manufaipfi. J]]|C6mimuapticuIaris. . ^ComiiTiiiaepFa particularis cillaiquae ad aliquap* fonafcribiticui particulariter fup aliquo tatu negotio noftro peragendo iiices noftras credere uolumust cu* iusepftiola: talis eft regula. Regula, icomilTiua epfam particularem ad aliquam perfb hamfcribereuoluerimus ciii particulariter taturrj uolu mus aliquod fimplex negociiim comedare: illam fimi liter in partes quattuor diuidemus. In quarumprima ut fecimus in fuperioreibeniuoletiam captabimus .ab caperfonaiad quam feribimus :demonftrantes nos hfe maximafpem 6c fiducia in ipfat^ppter amore dC beniiioletiatqua in nos afficitnpfe bfi &diligeter oia ptradabit.In fecuda uero exponemus ipm negocium pejragedufi unufuerituielpluratfi plurafuerinttferua» (ii
to fiio ordinesSi fup quocil*^ hceotio declarabimus cas gtitulares claufulasiquac uideoufee ad eiufexpedi tione necelTariaci ufpotius referemus huiufcemodi de daratione adfingularu carumJjceffusjqiios adipm a micu dicetniis mittere:uelbreui eflemillurostfug qui bus poterirderebus ipfis certiffime informari* lii tcr« tia autapponemus ea audoritatetfiip ipfis negotiis p agendistquaei uolumus c6eedere:fi&addedo omnef daufulasiquxadcas forefes gtineredicuf. In qrtaue» ro^mittemus nos ce oiaapprobaturostqux ipie amt cus fun iis negotiis tradtauerittapponendo fib bono hi noftrdru obligatione: cu tpetloco: &.titulo: ad ta» les Iras corroborandas neceflariis* Propofitio* (p]^C5mittat Appius Ciceroni uices fuas fup facerdo tio fuo in Cilicia expediedo. Exempla* pars.iV f£Fides &integritas tuaMarce fultitqiiafemp iami <bru negotiis ufus es: 8C quaegoquoqpin rebus meif ate pfedla cagnoui:n6 paruamihi imprxfetiaru.fidu 'cia OTerttut prxter simore &beniuolentiatqua atenei bs annis inter fe uterqp noftrum deiiincSlus eft tcxtua 'humanitate &^bitate:fi tibi negonamea comendauc 'ronllaacfi tuaelTenttdiligetifiime expedies .ii,j£V|t igiturinteliigastquid mihi nuepotiflimuopatua a^ ferre poiTit.Scias mehac in proiiineia tuatdum ei prap ‘cflemifacerdotiu publicum geffifletqd omnibus, ma* gifl:ratibus:qiiiarhomano {enatnpro cofulari digni* tate ifthuc,pficiieunfaduenirefoIet:& qnia cofuetos -redditus ex tali facerdotio adhuc peipere no potuirft^ mi hoctibi ncgoeiu demandare:qui in^uinciapns es SC Oiafacilius expedire potestiii.jtQuapropter fiiper
iis pecuriiisjgiKe mihiocftoc faccrdocio debent; accus ratifliinee«gedis:p pfenteslitteras te meu^curatqre ac nunciu ipecialecoltituotad eas penitus exigedas 8C delTemrad eu iniudiciuuocandu;8c contra tale aduer fariu libellos^ducendu:lit« coteftanda; fcntetias au* diedas:8C fi opus fuerit ab eis appellandu; appcllatoef qj,piequedas;ac oia facieda:qux forenfes hutufcemo* Acaui® exigut &requirut. Promittes me oia copro* baturutquacfiiphoc negocio pte fuerint cxpeditatfub obligatione omniubonorumeoru: tibiqpomne renu ipam:atqp caufa plurimu c6medo:cui ctia uolo oemo pera meS tibi effe parata.Vale, Ex urbe,Idibus quitili. DustducctefimaEolirapiadis anno fccudo,Ego Appi us pulcherjrpria manufcripfi, Regiu genus. Caput.XIX PEgiu genus eillud: qdfit quotiefcucp feri Ibit princeps epfam aliquamel publica: ucl priiiata;& huius.qde generis (pes funt qn ;qB .Prima,f.fidei,fecuda familiaritatis.ter* tiaedi<(liua,quarta inhibitoria,quinta uero^motiua. Regia. Fidei.Familiaritatis.Edidiua.ihibitoria.Promotiii» f|]Regia epfafidei eftilla:qua fcribitprincepsikcula* ris uelfpMis ad aliquaperlbnatpro udeabeui faciens da .Cuius epiftola: talis eft regula. Regula, fCSiuolucrit priceps epfam ndei ad aliqua piona feri bereteui fide adhiberi cupiat notare debes q> talis qiE» pot feribitaut ad ipfampcrfonaiqu» tale fide fibi fieri fIli
fogamus fercniitate niamtutpellitus atali iediflcatioe dcliftatifi nobifcu ubiuerit perpetua pa<e habete fi fortafle tieglexerisicoadli erimus pemiiiiuria riram,p uiribusupiilfarereu pfertitn uim ui repellere liceat Sed benecondimusttetiiaeffe faeturujqujc regia gfoha tua deceaticuietia nos offerimus oemopera nram:ii* oibus optatislibetiffime parata. Dataeapud faiieUim petruianno ab incarnatioe dnica odtogeiimofexto fu» pramillcfimu &quadringetefimu. Pontificatus aute noftriianno primo. (£Regiapromotiua» (p[^Regia epPa^motiuaelt illa: quae feribifafncipe ad aliqua pfona qua ad dignitate quapiafeu gradum J)» mpuere in tedit: cuius qdeeprsc tafetegula. Regula’, f{^Si uolucnt princepsjimotiua epram ad aliqua gfo na fcnbere.hoc dupliciter facere poterit:Lmo.f,m8:qn ipfam eplfam dirigit ad aliqua tertia pfona, cui madat iit amicu quepia uel familiare ad aliqua dignitate pre» moueat.altero uero moqn ad ipfam gfona Dpria Icri» bi tqua,pmouere intedit. Sed quocuqp monat: illa in ptes tres diuidet.Inqru prima (ecuduiftaru epTarum c6fuetudiiie:appouet nome:&titulos fuos: cubreui falutatioe.In fecuda uero captabit beniuolentia ab illa pfona qua^pmouere intedit:iparn.f.laudando ab aliq uirtute parti cularitquse fpaliter in ipfa tefulgeat:&: di» ceiis proptq uirtutes fuas ipfa mereretur: omnium fauorem acquirere.ln tertia autem captabit beniuoleii tiaaperfonapropriaidices.qiproptcriftamcam ipfe fit ?incitatns:ad porrigendumei bmnemfauorem gratiam:&C tunc fubiunget:^ uacante hunctalibenefi
do,uel dignitateupre uoliierit ea. tradere ipfiamico:,5*. uis no fit fufficies uel acqual’ ad eins liirtutes &codici ones reniuneradasiofferedo tn eipbft hac oemopera fiiaiita g> facile icelliget ab eomagniexiftimari dC plu» rimi fieri, Propofirio, SPromoneatduxmediolanenfis Fracifcn ueturium ticineiifempotificatn, Exemplu, pars.i, l^loanes galeaceus maria:dei gfaduxmediolaiii: pa? piac comesrac geiiux dnstFracifco ueturio:abbati leo nefi Reuerencfiflimo faliitetac diIed:ionis affedium. ii.^EximiJC uirtutes ac fingulares quaeda animi tui ,c6diti6es:qux no obfcuro nec uario fmoe: fed 8C das rifTima 5C unaoiumuocepdicaiiftadeo diebus iifis ad aures nrasgratifTimcaduolaruKutmeritoanimus nf ia inclinatus fiftad eu tibi fauore in oibiisrebus 3C op tatis tuis exhibedu:queunicui(y familiari ac domefti co nro exhibeduexiftimamiis.iis.n.raediis duximus iiiros bonos ad uirtiitealIiciendos:qui cu uirtutu fiia ru aliqua fe uiderint pmia cofecutos:eo facilius ad trie liora (empaccedant .iii.^Quod ut apertius illa in te affectio nfa patefcatmacatenuc ticinefis pontificatus fedettc pteroes duximus huicporificio muneri pficie •diituthoc fit tibi animi nfifirmiffimu monumetum. :His igitlfis nris declaramus te huius ecclefix papiem fis epmbenemeritUirogamul^uthocmunulculu ho ftru grato aio fufcipereueiis quis multo fittuis merb tis inferiustSedpollhacfi d^tur&cultasrut merita poflamus uirtutibus tuis praemia codonare: fenties p fedromos tati lapietia &doiftrinatiiaexrffimalTe: qti ab oibus exiftitnada craucui etia uolumus oemopda
hoflfaaiioibus optatis tiiis elTe pataca, Datsc lanian nfo ducali palacio,anno (alutis im.cccc.lxxxyii H][Mixtu genus» Caput.xx. gcnuSeftilludtqd fitquoticnfcunqp f^3 fcdm diuerforu negocioru exigetia: iuno JM^Jlitterarii uolumine.diuerforugeneruepi» ftolaecotincntrfic huius generis fpes funt duxtnaaut ex duobus generibus emixta epiftolataut explunbus* Mixta Exduobus Expluribus |£MixtaepiftoIaexduobus generibusteft illa: qduO tantu genera copledjiturmretia duas fpestde iis: qux fuperiusexpofitxfut:cuiusepiftol*taliseft regula. Regula imixtam epPamcx duobus gcneribus:uel duabus (pebus:ad alique amicu fcribere uoluerimustilla prin« cipaliterinptesduas diuidemus. In qru prima pone* musea ptemepEiefcribeda:qux magis nobis uidebif efTe necelTadaan fecunda uero fubiungemus illatqux minorein fe 8C miniifnecelTaria camhabet. Sed tn no tare debemus:g> in tali epfa mixta folemus in pncipio femp facere exordiu hocmo.f.fi epfa fuerit prmcipalif 0Cprimo (cripta ad amicutdeclaramus ei tanq p.exor« dui gi cu nobis multa &uariaadeu fcnbeda occurrat phas Iras uolumus eu de oibus admonere: 8C tiic pti« culariterferuado ordine diumfaibedorutfingula bre uiter &diiucide exponemus.Siliero fecundaria fuerit epfa &refpofiuarcTicemus in pneipio:nos recepiffe ab amico nrolfastqux nobis gratilTimx fuerut: 8c gi ad cia illa gticulariter refcribemusiqux uidebutur refpos
fiotiedigna;& tuticniMilitefper ordine ad oiareipon debimus.Si uero aligdetia nobis fcribendiiacciderit illiid in fine epr* fcribemus:offeredo ipfi amico oem ‘opera nfamii oibus parati: ut inaliis epEs fieri c6fue< tuttieft. Propofitio. f[jScribatexcufatoriafiimil domefticaepEimadcu none Cicero:ipfiim de negotiis fuis admonedo. Exemplum. pars.i. ^Acc^i abs te Iras Cuno chariffimetquaclicet mihi lucudiiTimae fiierint:cu ex illis intellexeri:de tua tuorii cp oium falute.aliqd tn moleftijc attuleriittcu te uidei nie negligetiae criminefufpeAum habere: g».f, ut opta basificpifiimas ad te Ifas no dederim: &profedo gg hocmihi raoleftu fit:qsme fentioab oi penitus culpa uacare.efl th aliquatulu ex altera pte iucudu:cu haec p* fertim Ifarumearu expoftulatio non paruu imeamos rem tuum oftedit.D^o igitur operamiut quauis nee minem practermiferimiquem quidemad teperuentu* rumputauerimiciii litteras non dederimrteetiam hoc in fcribendi genereexpleamiprjcfertim fi uidero offici iim meumabs tenonuilipendi. Sed de litteris had:e« nus,ii.(j£S cribifad me ut de negotio tuo te certiorem reddamifcias nos dienoctucp laborare: ut expediatur fed eft tanta adiierfariorum tuoru iniqtasiut res fonp ficipfis cogetibus:inlongu protrahattiperamuftamc ut clemu infradra ipforu iniquitateitua fis dignitatem reteturus.iii.jJ^Quodantfcribistutad te libros iuris ciuilis trafmitta;facia id equide libetiifimetfed cp pro» pter hxcbella inteftinaiquse adhuc fedlcanonfuntj
'ndiushiricfotcHnutidustuio dircedere: cxpcdabi# ad paucos dies:quoufqgpax;qu3e inter partes, tradra* tur:adc6clufioneueniat:tucuoto tuo feciirius &me* lius fatiflaciet. Siquideft aliud;qdmea abi operapto defTe poirit:tuu eftiubere;nieu aute madata tua qhbc tifiime exeqiii.Vale» J|]Mixta ex pluribus fJ^Mixtai epTaexpluribus eilla: quae plura in fe genera compkdit;uel plures dmerfas lp&:cuius epiftolse ta» lis’breuitereft regula» Regula. iuolucrimuS mixta cpiftola ex pluribus ad aliqua pfonafcribererilla in tot ptes diuidemus quot erut gc nera:ulffpes^ifl:olaru;exqbusipa eritcompofita:8C tuc amaiore lemp 8C maioris mometiincipiemusipet Oiaferuando regula fuaiproutinfuo capitulo declaras tu eft.deinde ad^pinqua defcedemus;de'ndead mis noretdonec ois reru fcribendaru numerus copleat: fg in oibiis feruado regula fua:ficut in fuo loco fuit fi^e rius definitulSed illud addere debemus; q3Ip eft faci endu aliqd exordiu in tali epra:p qSdeclaremus ea ge neraliter qujcfcribereintedimus:uel falte utp ipm efo mus alique introitu ad ipfa epHani coponeoS. infinc pterea epfx adiu gimus oblatioes cofuetanaddedo eti am;fi nobis uidebit:expofitione alicuius negotii nfi: qdad ipm amicii fcnbere intedimus:qua: negotia; ni fi fuerintalicuius magni mometiifutlp poftponenda q? aniicoru cax fut prius rccitad*; &expediedae: pri3c:utuideamuripforu negotia iriagis cordi habere qnoftra. Propofitio. jp^Scribat cofolatoria fimuh&graug; ac domefticatn epramad popiliu marcus curius, Exeplu parsj.
j^riit^Iexi popili ichariUtmcex amicoiii npHroril Icii - t6ns ;qu2etnihx diebus iftis redditae fiierimtipatre tuii uiiru optimutexhac uita deceiTifTeiqd tnihi^fedo taii: to mofeftius filit; quanto mihi tu charior esiciiius ego exiftimo oemfortuna mihi effe coemthac ideo calami ; tate tanq^priaexiftimauitfcdcu ex altera parte cofide rd: qua bene natus fuerittqoptime educatus: qbus ho - noribus inter cacteros fui orciinis uiros fundus: qfa« cilimorbo correptus.6C du tepus eraf.iit naturx coces dcrettq fciffime mortuus:certe nihil eft q3 dolea:imo uerepotiusdecetmt deo maximo gfamhabeamus qui ptis illu tatis muneribus donauit: deide pkcidifTima morte no ad tenebrastfed de tenebris ad lucem reuoca uit.ii.f£Sed Ins omilTis ad ea ueniamus:q ad nos ma ' gis attinet. Scias diebus iftis fenatu nfo nunciatii fuif fe.faiiites maximucotra rep.nram exercitu pparafle ac qUottidie in agrii nrmincurfione facere.Vnceturiatif comitiis caclebratis:decteuerutpatres:ut cotra hoffes armafumant:eicp rei popeiu nfmppofuere:q confilio fapietia: &audoritate nemini cedes facillime poffit re ' iftacoficere.Tu fimeaudies excumanotiio qprimui urbe uenies:ne tumultuario bello ingriieteialigd dani patiaris,iii.4£Q.uod fcribistut adebitoribus tuis pe« ctinias exiga:gficere illud^fedo libetiiTGme: ied ihoc ti graui tumuitutneij forenfiii carumtnem fenatoriae adiois amplius locus eft:quouf^ res ad diqd melius teiidat Sed hoc unu tibi audeo fcribere:qd fi te ad nos gprimucotuieristnofolu poteris priuatistfed etia pir blicis fortafle rebus no mediocre fubfidiu ferre: quod ' «tfacias te hortor:rogo:& moneo,tibi.tameminq de .
futura operammeampolliceot.Vale. f][[Elcgatitie diffinitio ac regulsctqua: ad fuperiores e* nftolas faciunt, Libellus fecundus. Legantia efl uenuftauerboru concinitas: ; dulce auribus afferes fonutcuius qde ge< ^ neralesregulxfut triginta. Regula,!,. |£LaudaBitilla oratio: qujc obliqua dici* tur:&apofl:erioribus incipies 'did:i6ibus:in uerbum fepiustginaliaoratiois parte finiatiut Cxfaradeptus eft monarchia iperii fumis uiribustquod elegatius di eittfummis uiribus imperii monarchia cafar adeptus eft, Rcgula,II, ^C5mendabit qtioqp oratio quae didionem habeat iiniuerfale affirmatiua uel negariua in fine:uf aliquod, , infignenometuel aduerbimExeplum primi, Oeslau dant ei;quxuirboiiusfacit:qduenuftius dicit, Quae uir bonus facitrlaudat oes,Exeplu fecundi,Ego nemi, ne habco:qiie magis diliga tetquod pulchrius dicitur Quete mag's diligamthabeo nemine,Exemplu tertii . Egregia (utea qux fcribis ad rac:qd cocinius e,Qu3C , ad mefcribis:futegregia,Exeplu qrti,Egooia.cHIige*. ter perfecuquxiuiTifti mihi:quod xloquentius dicif: Quxmihi mffifti:perfeci oia diligeter. Rcgula,IlI. J£Nomenadiediuum elegantius fixbtftantiuo ptxponitur:utuirtus fuma:imperiummagnum:confiliu uti. Ie,melius enim dieitur:fumma uirtusmiagnu impeti* . ummtile confilium &huiufmodi» Regula,IlIL ^pnteradiediuu &fubftatiuu femp aliquid eft intcir pQnendu:utmaxim3uirtus exfaris fuma laude femg ' extollenda efttquodelegmijtius dicit nmima exfariat
iiirtusfumafemperlaudc cxtolledaell, 'R.eguIa.V4 |£Quotienfcun(j ab appbfito alicuiiisiierbi fecunda rii oratio incipiattquoduibito rdatiuum fequatuhelc fancius inter relatiuum &antecedens fecudarium ner umponiturtut Aeneu pompeiutquiromanoru aus xitimperiumtfammoperediligo.Venuftius enim di* citur.Aeneumpompeiufumopere diligo: qutroma* humimperiumauxit. Regula.VI. rsifuerit relatiuum in obliquo caftt pofitum: uenu* ftiusantecedensrinrelaruucafupofitu poftponef: ut Virtutes quibus ab ineunte aetate ftuduifti; imortali* tati nomen tuum commendabunt:quod elegatius di* citur.Quibus uimitibus ab inenteaetate ftuduiftitim* mortalitati nomen tuumcomendabunt» Regula.VII. dQuado cftaliquodfiibftantiuu cum pracpofitionc aliquaiunctum:quod fit de natura praecedetis uel fub fequentis claufulaetpraspofitione in relatiuu uercimus &uefbumfubftantiuii adiungimus:utpro tua huma nitate multa in mebeneficia contulifti:quod elegatiuf dicitur.Qux tua humanitas efl::multa in me beneficia contulifti: &fic in cacteris. Regula,VIII. f£Saepiusrelatiuu:qUoduerbo primario additu ctt ad fecundarium tranfferemustut cicero:qui eloquetif* fimus fuittcjcceris oratoribus in dicendo pracllicinqd elegantius dicemus.Gicero eloquehtiflimus fuit: qui cjeteris oratoribus in dicendo pftitit, Regula.IX, 4[]Sial iquodhabuerimus uel nome uel aduerbium in figne:elegantiu5 illud cum quidemuelfidejp nomine.
poftpbnemus.ExempIumprimit Marciis tullius ora»; torTingularis fuit: quod ueiiuftius dicitur.Marcus tin lius orator fuit: 8c quidemfingularis, Exemplum fecu, di,Quaemihi luifiituomnialibeiiter gfeci:quod elos; quentius didtur.Quae mihiiuifilti omniaperfeci: 5i quidemlibenter. Decima regula. ^SicLitiii mediocri ftilodiceiidiia re nuda prius iii« cipereopbrtet:deinde illam exornare. Sicinitilo gra? Ili: ab exornatu initium fiimere debemus. Exemplum primi Pompeius omniumromanorn: tu armis: tum confilio facile princeps fuit.Exemplum fecudi.Om « niumromanorum: tu armis tu c6filio:facile princeps magnus Pompeius fuit . Vndecima regula. ^ f|]Genitiuus caftis femper cacteris'pracpon:’tur:ut c5fi filium optimi uirnquod elegatius dicitur. Optmii ins ri confilium. Duodecimaregula, CSigerundium uerbum habuerimus cum fiio appo fito:appofitumillud in gerundii cafu ponemus:ac arabo iiuiicem concordabimustut ueni gratiaamadiuir? tutem: quod tienuftius dicitur:ueni amanda:uirtutis, gratia. Terciadecima regula. (fTSi fuerit aliquod relatiuiim inter duo fubftantiua:, imid potius cum feqiientitq cumpraecedenti cocorda mustut.Eftlocusincarceretquoatullianumappellaf» Quartadecima regula, f£Si diifbionis alicuius fignificationem augere uolu« ttlus pofitiuo per :aut perqteotnparatiuo Tonge: fu* perlatiuoautemgiungeredebemus, Exemplmii om* niu.perbeatus uelper qbeatus fuit caefarifed longebea,
tiorauguftusjgbeatiffimusautetraianus» Quintadedmaregula. |£Nomfnagraca tertia: declinationissfiperitto Cyl* labicafucrint ad fecundam declinatione referunturr’ut delphindelphinis:delphinus delphini:elephas elepha tisjelephantus elephanti, Sextadecima regula, fl^Si aliquod adiediuum habuerimustfignificas lau« demuel uituperiumtutile uel inutile: illud potius in da tiuu fubftantiui uertemus cumfumes eft.Vt uirtutcs funtmihi iuciinditati. Decimafeptima regula, J£In rebus paribusttum uel geminatum ponimus in imparibus iierotcum dC tum; fed leuius praeponi? , Exemplumprimi,Cicero tumlaude:tum rerum Cciei} tiaualet.Velxneas &fortis dC pius fuit. Exempluie* cundi.Cxfarem plunmu ualuilfetcupopulusttum fc« natus affirmat» Decimaoiftaua regula, fJ^Si aliquam perfonam aut laudare aut uituperare uo luerimusiid trifariam facete poterimusiautcum geni» tiiiotquod magis poeticum eftiut marcus cato uir eft magnaeuirtutis; aut cum nominatiuo 8c ablatiuo.ut Marcus cato uir eft maguus uirtute, aut cum ablatiuo folojut marcus cato uir eft magna uirtute, Decimanona regula, jJSxpenumero uerbuminfinitum uertemus in parti cipin tam ablatiui qaccufatiui cafus; fi uerbu aliquod! prxcedat. Exemplum primi. Mihi opus eftconfulere .quod melius diciturtmihi cofulto opus eff,Exemplfi
^Medioxima plebeiu:egregiu;pruden.te:Iiumanifri miubenigaifrimutprobimmfiqj dicemus, Ciii in lit« terariim tergo tales titulos dabtmus,Hieronymo ma latheiio .plebei ordinis uiro humanifTimot^pbifriraos qsdii epiftolse uero medio: prudentia: humanitatem: b^nignitatemtprobitatemqg appellabimus, ^Minoremautem plebeium;dircretu:moratu: indu« Itriutmfolertetexgtumtdiligentiflimucp uirum: obfes qiiente:accuratura:fideliffimuq3dicemus,Cui in epi» ftolarum tergo tales titulos tribuemus, Antonio pcci no:archited:o,uiro ta induftrio.g accurato. In epifto* lac uero medio:indufl:ria:folertiam diligentiam fidera q3 dicemus , Adftudiofos mros:&primo [ad theologum, Reeula, VIII, fEStudiofos uiros oes appcllamus:quos cuicucj fci cntixdeditojfcimus.quoru titulos per ordine fuiftp locis ordinabimus,Etprimo detheologis,Theologu igitur.diuinaru ,huanarucp retu interprete, facraru Iit tcraru ciiltorem.facrac paginx profeiTorem .diuini cui tus moderatore.diuinx uoluntatis expofitoreifapien tilTimum: eximium: excellentiflimu:diuinumcj dice< mus.Cui tales in litterarii tergo titulos dabimus,Pau Io perguleufi.racrx paginae profenfori.tam fapientifTi moqdiuiniflimo In|epp3e uero medio:fapietia excelle tiaqsdicemus, Adiureconfultu, Regula, IX, igEIureconfultum diuinaru humanarucp rerum inter* pretem:pontificii uel cxfarei iuris dodtore. uellorita: diuini:uel humani iuris moderatore: utriufcp iuris^p* felToremtiureconfultoru. cofultiffimu: fapietiffimum
optimucximiutevcellenrifliinujsicquifrimujmtegerri miic^ dicemus. Cuii epiftolaru tergo tales titulos da bimus.Alexadro neuo.diuinaru humanarumqgjlegii interpti.tam excellentiflimo qaequiffimo.In epiftolae autmedio:fapiam:^bitate:excelfentia:*quitate:inte« gritatemqj dicemus . Admedicum. Regula.X. fl^Medicu thumanxfalutis moderatore: auxiliatore! tutorem conferuatorem:rcmediumqp medicxartis pi* feflbrem:morbGrum curatorem.xgritudinu propub fatoremtaccuratiffimum: promptimmum: expertilTia mumrdiligeutiffimuqp dicemus.Cui tales in epiftola rumtergo tituli affignantur. Gerardo ueronenfi. mes dic» artis profeflbn:tam acciiratiffimo: gdodliffimo Sed in epiftolxmediorfapientiarexcellentiam: dodri namcp cficemus. Adphilofophu dialedicumij. Regula.XI. (^Philofophumfophix filiu nature exploratore:cau laru (peculatoreifapietix amatoretfiliumi^p fapietiffi* muimodeftiflimutexcellentiiriutgrauiirimuiacutifn* mutipeculatiffimuqp diccmus.Cui in epfaril tergo ta les titulos trademus.Antonio Cornelio philofopho cxcelletiffimomaturxqg exploratori non minus accu* rato gacutiifimo.In epEx autmedio iapietiamtmodc ftia:excellentia:grauitate: fpeculatione: acumeijdice* mus. /Idmathematicum. Regula.XII» II^Mathematicu arithmeticxtuel geometrix uel fidera Iis fcietiaspfefToreifatorum expofitoremtdiuini numi tiis confeiu: fidcruipeculatoremiphxtoteicurfus ex» ploratore :uel immobilis magnitudinis metitore: uel
difcreta: quantitaris fiipputatore accuratiflimu: fubd hfrmiutnracutiflitnumiprudentiflimimitperfpicacem cxcdlentiflimiinitdiuiniinitfapietiflimumqg dicemus, Ciiitaks in epiftolaru. tergo tituli affignantur. Domi nico baragadeno mathematica: artis profeiTori no mi nus accuratifllmio §dodiffimo.ln epiftolsc uero me» dioacamcn:fubtiIitate;ptudcntiam;fapientia:excelle* tiamipcrfpicacitatecp dicemus» Admuficumuatemqp. Regula,XIII. f[]Miificum uatemqp eifdemferme titulis decoramus c.il cftis armoniximitatore appellantes? picridum fili» umimufarum alumnumiapollini factatum: thefpiadu choro dicatum:hippocrenidum choro facratiimipega fidum amicum: libetridii cultorem: pegafxo liquore faturatumilauro infignemipallida decoratum hxdcra pirenxo fonte potum:ca{l:allii fontis domefl:icum:par nafii fluminis nonignarum:cephifi gurgitis ue’ flumi nis non exptem.hxliconiX rupis accolam: parnafii ne mons exploratoremtcprrhxi lugi non alienum: aonii montis habitatorem:phdebxi numinis interptem te« ftudinex Iyrx moderatore:noiienarum (brorum deca tatorem;parnafixxdisciuem:facrum:diuinum;eIcga tiirtmumtfacundiflimumtfuaiiiflGimum: iucudiflimu ornatiffiinu canoru.fonoru.argutum .decentiflimu, celebratilTimu. expoliti flimu. aTtifonum.duIcifqnum mellifluiimi^diccmiis.Cuiinepiftolarumtergo tales mento titulos tribucmus.Ioani mario philel^o, mu farumcultori.tam ornatiflimo.g eleganti. In epiftolx uero medio diuinitarem:eleganriam:facundiam: fua» uitatemiornatumuntegritatemnobilitatemjexccllen»
tiamq} dicemus, (£Adoratorem. ReguIa,XIIII, fl^Oratorcm forenfium cau0rum tutoremdatini elo* qiuimoderatorem.pedeftrisoratioiiis decus: patrix lingux unicum(pleadorem,reip,confiiltore,fand:aru legumaflTeruatore.canoram uirtutis tubam(rhomana: linguedecus,facudifllmu, difertiifimum, eloquentif* fimu, elegantifTimu.limatilTimu .expolitiffimu, ama tifTimum.copiofiirimum.grauiirimucpdicemus.Cui in cpiftolaru tergo tales titulos dabimus, Bcnedicflo Brognolo.oratori facundiflTimo. rhomanacc^ lingue ffioderatori.diftilTimo.eloquetiflimoqg, In epiftolx liero medio.facundiam.elegantia.eloquentiam.graui tatem,nobilitatemfprxfI:antiam,excellentiam, integri tatemq^ dicemus. Adgrammaticum. Regula,XV. ([^Grammaticum reipublicx litterarix columen: lati* ni fcrmonis cxpIoratorem:humani ftudii principem: litterariae difciplinx moderatorem:anciorem poetarii qj interpractem humani codicis expofltore:Iatina: ori Sinis e^loratorem: humaniffimum: accuratilTimum iferti(Iimiim:ornatiirimum:copibfiirimuffi:dod:if* fimumqp dicemus. Cui taks in litterarii tergo titulos dabimus,Pomponio romanotutriufqplingiix mode ratori.tam humaniffimo: gornatiiTinio, In epiftolx aute medio:hunianitatem:eIegantiam: eloquentiam: do(!lrinamtexcellentia:nobiIitate:prxfiantia:iiitcgti* tateq? dicemus feu appellabimus, Adlcolafticum. Regula. XVI. ([[Scholafticum quc<j:de uirtutebenemeritii littera*
riac difciplinse dicatututriuCj uittutis floritufornatu litterarum haud exgtem; bonarumartiu ftudiolTimu eruditum:dodu;fl:udiiqg decus humani dicemuCCui tales fn epiftolaru tergo titulos dabimus.Iacobo cota rdnorutriufcj iiirtutis cultoritta ftudiofillimo gacura tilTimoJn eplfa: uero medio;huanitate;eIegantia:elos quetia:dod:rina:excellcua:nobilitate:pftatiautegrita temcg dicemus. Adcognatos. ReguIa.XVH f£Paterfiliu:uelnepote:cnariffimu:dulciirima:pien tifljimu:dilediflrimu,;ljepidiffimumtfuauiirimu®ap» pellat.Filius aut patretuel patruudionoradutobferua dumtpientiflimumrprobiflimum: humaniffimu! ue< nerandum colendumc^ dicit. Quibus tales in epifto* larum tergo tituli tribuuntur,Films ad patrem. Petro CorneliopatrifuauilTimo pientiffimoqi. Pater uero adfilium.fcani Cornelio filio charifTimo fuauiflfimo qj ,ln epiftolarum autemmedio pater ad filiiim: pieta« tem charitatcm:amorcm:beniuolentiamcp appellabit Itidemfilius ad patrem.fed paternitatem: obferuantia dignitatemtprobitatemcj dicere folet. Adfoeminas. Regula.XVIII. II^Foeminam: caftitatis decus: pudicitiae exemplum: honeftatis fpeculumpudiciffimamtcaftilTimam: inte« gerrimam:honefl:ifrimam:primariamqp dicemus Cui in epiftolarum tergo tales titulos dabimus. Lucretiae cornelixfoeminx primarix integerrimxqp. In epifto Ix uero medio honefl:ate:pudicitia:caftitate:integrita tei^ appellabimus.Illud aul^fcicdu eft.gi foeminx ui« rOrii luorumtitulis decorandx filt.Proide ex fupiori bus feciidu rei gfonxcj exigentia: no tatu in hoc fexu
uemetia in alterp:uir acciiratiffimus quifqj ex fepote* I^ccondccciites titulos aflignaretSc maxime qiuamuj tidmtiqmbus diucrfifuiit attribuendi tituli; propte* uariam eorum conditionem. Peroratio. ^lamannuente deoimagnifice lacobeiad pcroptatii tinem dedud:um eft opus noftrum: quod eo libentis us pcrfecuqd &illud magnificentia tuam maximeper, optare mtclligcbai&plerofcp ctiamhuius noutcartis mea: percupidos uidebam;quibus omnibus fatiffacie dum elTe duxi:& tibi praecipue: que ego &amo &mt, rificeobferuo.Namcum tua in mebeneficia memori mentereuoluo:quibusmenonfolum exadio tempos re affidue affecifti: fed etiam qiiottidie afficere non de finistfemp cofidero quona potilTimu pado tuae poG fimuoliitati more gerere Et mihi^fedo gratiffimuta iiicudilfimucB fp accidit: qcqdprotua dignitate etia cu maximo labore meo reddere pofTu. Nec id qde iiii ria quueni magis magifipindies emolicrtut teciibe neficiis certare poffim.tu magis magiftp adeo refpon des,ut mefemper benignitate ac liberalitate &munifi cencia ate uidumefle fatear necelTc fit. Et merito illud poeticum figmentum in te compleri uideo.qd illi fitn pliceni dicunt charitatem.duplices femper forores res mitterefolitam.Tuenimnunq unica euphrofine mes, amrcccpifti.quin illi aeglen thaliamt]^ cum fiima bene ficentillime remiferis.Hinc ortumeft.ut non ego fos Ium, qui inter eseteros oratores fiue poetas minimus fu appellandiis.fed &C exteri quoqp omnes, qui tuaiji hancIiberalitatem agnofeunt. quotidie meditetur quibuspotilTimum fis muneribus afficiedust Sufcipeigi
tiir 13Cto uultu exhilariqg facie qu« tibi muncradamus Etfac ut noftri memorfis :qui maximo cupimufardo rcnitaliquado intelligas:hanc tibi etiam anima nfam perpetua feruiture dicatam efle.Vale. j||£racobusgeroldus ftyriistCnitelfendenfis: bonarii armumdodortacpatauinaeaademi®moderator; Ex celletiiTimo dod:ori:Fracifco nigrotVeneto ta orato rum qpoetarumprincipi foelicitatem. Excogitabam mecu ipfe diebus iftistFracifce charif _ firaetquona potiffimu padlo tibi poiTemifi no maio ' res tpares tamen pro tantis in mebeneficiis tuis grati* as referre.Nam agere quide fatis polfe confideba;|{ed no in uerbis cofimthumanae focietatis coferuatio: aft potius in beneficioru multorum uiciffitudine.Et pro fetftonilulreperire potera praeftatia dignum: ex quo intelligeresauimumeutibieife gratiffimu. Sed cum in hac diutius dubitationemanere:fupuenit etia pfta* tiffirau opus tuumtmihi nuperrime dedicatuiin quo tamfacuailTimetta^ copiofiifime nouam epiftolaru— coponendarii artem inueniftinit nequea profedo illa uel fatis mirari: uel etia fatis comendare.Vndefi prius mens mea dubia erat:quo pado poflem pro tatis in mebeneficiis tuis tibi pares gratias reddere: hunc mul to magis dubia relinquitunnec penitus fcio:quemad modii poflimtatabeneficia etiam fummaanimimei gratitudine cofequi.na no eft ad diuinae huius bfifice* tix tiiaclaudeia tnearemuneratioe aliqua uel par uel (i* milis coparatio.Hacc eni fluxa dc iiaHa.illa uero ftabi* Iis 8C immortalistSc ideo n& nifi abimortali corpore — exequeda» Proinde hoceft adanimu defereduquod
fuucrat coi-poris gficerc Animus igitur qui pcrfcim mortalis e&diuitius:quod corpus tibinecagere nec referre pottillud ppetua ac memori mentefemper ha^ bere pollicet. Tibi igitur Fracifce chariffime; pter hac imortale apud me tui memoria: fi quid eft quod mea opera ut uflueris: tuu eftprxcipere: meuautem iuifa tua qlibetiirimeexequi.Vale, (Q]Opufculu hocde fcribendi epiftolas ratione qdili* gcntilfitweemendatiltlnmreirum eft in regali ciuitate burgen.per Fredericu bafilicnfem germamccnationis Anno duii,M.cccdxxxxiiii,dieuero.xiitraeGs aprilis.- Deo Gratias* 1