Bononien. emptionis. Illustrissimi & Excellentissimi Patres
Full text
BONONIEN. EMPTIONIS. Illiiftriffimi , & Excellentijftmi Patres. Ie 20. Septembris Anni 1708.legitime in Obfonatorem Monafterii confirmato F. C. B. Froc./0/.33., ab ipfomet Monafterio fuerunt predi&o Obfonatori confignatae diverfis in partitis fingula hebdomada pecuniae non folum fufficientes pro Cibariis neceffanis emendis , ve¬ rum eti^m exuberanter Proc. fol. 3 j. Praeeledlis autem ab ipfo Obfonatore pro Aromatariis DD. Ca. Ci. , caepit de Menfe Martii 1709. Oleum, & alia Vidualia ab ipfis emere , proflfecutufque-* fuit in hujufmodi emptionibus ufque ad Annum 1713 Pro primo verb Anno 1'cilicet 1709. emit Oleum pro Summa Librarum 266. 19., & exburfavit Lir. 399., & fic ultra praetium Aromatariis debitum Lir. 132. 1., pro Annis autem-, fequentibus ^ Ca. Ci. fupponitur F. C. B. remanfiffe Debitorem pro Oleo non foluto Lir. 514.; quas & Conventu nunc exigunt. Ex hoc fafto, adjun&a Religionis Gonftitutione Urbana tit. 2. de admintflrat. bon. §. 14., & cujus verba funt Depofitarius Expenfori ad nec e far ia providenda pecu - niam tradet ; decernitur autem , ut quotidiana :, JivZ confuetae Conventus expenfe , Provinciali Capitulo , five Capitulari Congregatione , pro unoquoque Conventu taxen - tur . Praeter has quotidianas expenfas nihil penitus abfque ejufdem Capituli Conventus licentia , Conventus Ojjiciales pro necejfariorum provtjione expendere audeant . Quiqmd igi¬ tur necejie fuerit fer. fer. ex pecuniis d Depofit arto fibi traditis Expenfor provideat ~ Ex hoc inquam fafto , & Gonftitutione Urbana clare cognofcitur Religionem ad novam folutionem non nifi injufte condemnari poflTe; quin obftent Partis Adverfae Fundamenta, quae aU ujalutumm . v Primo fe fundat D. Exadversb in partita Proc. fol. 43. nempe pagat e Lire &c. per Oglia difpenfato alii PP. Ltbre &c. 9 ex quibus verbis infert Olei emptionem , pecuniae exburfationi preceffitfe . Secundo in quadam Difcordantia Librorum rationis Monafterii cum Libris C. C. probando potius iftis , quam illis fidem adhibendam eflky. Tertio ex Emptione Olei in Monafterii Ufus ab Obfonatore indu6h, nullo habito pretio ab Aromatariis, Obfonatorem habuifle a Monafterio mandatum ad emendum ad creditum, five ut vulgo dicitur d Credenza infert. Quarto D. Exadverso nititus in eo, quod abfolute, & abfque aliqua limitatione F. C. B. in Communitatis Obfo¬ natorem fuerit nominatus, & ele&us, ex quo jun&a hujus diftionis Obfonator fignificatione, affirmat non reftri&ive, nempe cum Claufuta, precedente femper pecu¬ nia manuali (ut a Communitate rette-fupponitur ) fed etiim ad Creditum , ex vi prsedi&se abfolutae eie&ionis F.C.B. emere potuiffe , non obftante, quod in Mona¬ fterii Confli turionibus praedi&a Claufula contineatur ; nam hujus Conftitutionis, Utpote legis particularis praetenfi Creditores ignari creduntur , quod fufficiens eft, ut per talem Monafterii Conftitutionem Contradlus non veniat anullandus. Quinto ait Monafterium pro Oleo ab-Obfanatore ad Creditum empto, & non folutoa&ione de juffii conveniri poffe, argumento l. Quidam Fundum jf. de in remverfo ajlerit. Sex¬ to allegatur Ufus, & Confuetudo aliarum Religjo nillT i,quarumObfonatoribusper¬ mittitur ad Creditum emere , innuendo praejudicium , quod Monafterio ali-
tur, cum res furata Domino pereat . Nono D. Exadversb allegat pro fe porri¬ nam Cajtr. in l. i. §• non autem jf. de exercit,attione ; fcilicet venditorem Panni, prb veftiendis Fratribus empti, poffe contra Monafterium agere, quamvis Abbas , feu quilibet alius Minito illud diftraxerit, feti in Ufus proprios converterit. Decimo ait Monafterium teneri ad ASs alienum Monaci contrahentis, aut delinquentis fine ulla Monafterii fcientia, utilitate, ac voluntate. Abb. in cap. Quod quibufdam des fidejuf. Undecimo nititur in Dodrina generali afferente , Mandantem ad novam-* folutionem teneri, fi Mandatarius pecunias dilapidaverit. Gomez. lib. z. var. cap‘ 7. Ultimo fcandalofas effe has Controverfias inter Religiofos , & Seculares verbis fonoris affertum invenio. Non obftantibus omnibus his fundamentis, crederem abfque minima dubitationem» Sententiam in favorem RR. PP. proferendam effe, nam ubi nulla adeft obligatio» & exclufa remanet condemnatio. Nullum enim fundamentum invenio, ratione cujus RPv. PP.ad novam folutionem pro Oleo faciendam obligati maneant;Ex conventione,aut contradu a Conventu facto conveniri non poffunt*, fiquidem nullus prseceffit; fuit enim F.C. B. in Obfonatorem deputatus fecundum Monafterii Statuta, & non aliter, fiquidem in ejus eledione, ■ ' & confirmatione nulla Regul^ derogatio invenitur; cumque per Conftitutionem-* Urbanam fupra relatam, Monafterii Obfonatori praecipiatur , ut cum pecuniis Depofitario traditis Conventui neceffaria provideat, nulla Conventio, feu Contra¬ rius ex parte Monafterii cum praetenfis Creditoribus praecellit, fi bene confideretur Contradus deffinitio; RR,PP.non aliter cum Venditoribus contraxerunt, iit in ipforum Conftitutionibus ipfis praecipitur ; ideft ut immediate prb Cibarii emptis. Tabernariis, mediante perfona Obfonatoris pecunias exburfent. . . Ex contradu Emptionis ad Creditum ab Obfonatore cum praetenfis Creditoribus intto, nulla Monafterii obligatio refultat, fiquidem RR. PP. lingulis hebdomadis fufficientem pecuniae quantitatem per Monafterii Depofitarium Obfonatori affignarunt, ut de rebus vidui riccelfanis Conventui provideret Froc.foU 43., ex quo colligo, Ob¬ fonatorem Oleum emendo, abfque pecunia manuali contra Monafterii mentem, & ejus Conftitutionemegiffe; & ideb Monafterio praejudicare non potuit, nam Religiofi contrahendo ultra mandatum ipfis datum, Conventui pr^judicium non affe¬ runt . Rot. par. 12. ree. dec. iqz., & par. 15 . d ecif. 227. num. 6 . cujus verba hic reffero t=: Abbas (aitRota) aliique Mtntflri contrahendo Monafterio praejudicare non luerunt :u nullus enim Religiofus, five Abbas , fi ve Prior , five qurcumque alius > non interveniente confenfu Capituli, contrahendo, Monafterium obligat. Guazin.tr a* fi. de pace part. z.quceft.z^, Bich. decif. J99., & in terminis pr$cise Miniftrorum, feh Officialium.cap. 4. de Fidejuf. Hon teneatur (ait Innocentius Tertius) pro hisaliquf tentis refpondere , tbique Glof. in verbo utilitatem , quia ille Contradus ipfo Jure nul¬ lus eft . Rot. rec. par. 15, dee. 42, num. 3., cum multis aliis , Videamus nunc an Obfonator Oleum ad Creditum emendo, voluntarie, & contra Monafterii mentem-? fuerit operatus > Tunc enim dicitur Miniftrum voluntarie , & contra Monafterii mentem agere , dhm contra ejufdem Statuta operatur. Rot. rec. par. 12. dec. 27J; num. 4. quod in noftro cafu evenit, nifi dicatur Conftitutionem Urbanam fuperittf relatam nullius effe roboris, & fundamenti. Comsevertatur igitur totum damnum in Vendentes, non autem in Monafterium , nam fic contrahendo Contradus aM* - niftro initus cujufque natur» ill£ fit, ipfo Jure eft nullus. Serafin. dec . 781, num , i 4 * Bicb. dec 5 gq. num. 1 . , ,. Ratione -u committi Oleum non folvendo Monafterium Vendito; nbus non obligatur; Communitates cmm P rb delidis fuorum Officialium conveniri nequeunt. Anear an. conf. 158. num. n. cap. Cum Venerabilis de except. cap. Deliftu^ de ng. Jur. in 6. hoc que eft regulare , & dodrina generalis in delido cujuslibet Adminiftratoris, feu Procuratoris, /. 1. §, Si Vrocumor jf. fi quis Jus dicen. non ob* temp*
temp. , quae quidem do&rina a nobis in praffenti ommitfcitur ; noftrum autem affertum corroboratur ex Tex. in l. non eft de Ad n. Tut ., in qua habemus Tutores , & Curatores, non autem Pupillos, feu Adultos condemnandos effe, fi nomine eorum operando malitiose Ce gerant, ex quo Textu infero, Monafterium pro delifto Re-* ligiofi condemnari non poflfe, fiquidem ut pofte^ videbitur, Religio non minoribus Privilegiis gaudet, quibus gaudent Pupilli ; Unde quod comme Monafterii Obfonator Oleum ad Creditum emerit, nihil Conventui officit; fufficit enim pro hujus indemnitate , & fecuritate Miniftrum ab omnibus probum , & idoneum eligere, prout RR. PP. fecerunt. Mgtd. conf. 41. 'Si a praetenfis Creditoribus Obfonatori pro Oleo emendo mutuatae fuiflent pccunioc, Monafterium ipfis obligatum non manfilfet, cafu qio ab ipfomet Obfonatore illse dilapidarentur, prout omnibus manifeftum eft, De huc. de C red. difc. 82. num. 2., Rot. in Leodien. pecuniaria 22. Junii 1657. cor. Bevilajua, & 5. Martii 1663. cor. Cer¬ ro ; igitur neque pro Oleo ab ipfis Vendito, & ab Obfonatore non foluto Mona¬ fterium obligatum manet, duplici enim de caufa. Ii primis quia. Religiofus finem confenfu Capituli contrahendo nihil damni Monafteno afferre poteft. Franc. dec. ioj % mi. 11., Bicb. dec. 599. ntt. 7. Deinde quia nulla Contritius diftin&io affern debet, paci enim paffu currit mutuum, quoad hunc effefium cum quolibet alio ContracVa fine licentia Communitatis ab ejus individuo celebrato. De Luca de regul. difc. 55. n um. 14., ubi ita loquitur za De materia mutui , vel alterius Debiti per Abbatem , vel alium Superiorem ,five Procuratorem , aut Adminiflratorem &c. idem de alien. difc. 20 num .g. Ideo pro mutuo abfque Confenfu Capituli Religiofo fa&o Monafterium non tenetur, ne in Miniftrorum poteftate fit, Communitates fupplantare. De Luca de Cred . difc . 82. num. 2. , quod quidem evenire poteft non tantum ex mutuo , verum etiam ex quocumque alio Contra&u; igitur fi ubi eadem ratio militat, & eadem Juris difpofitio militare debet, affirmetur, feclufa qualihet dubitatione, quod quemadmo¬ dum Monafterium pnetenfis Creditoribus ex mutuo ab ipfis fa&o pro Oleo emen¬ do oblisarum non utauwiwi. , j» 1 * ow<v, “rn'** , 7 1-? r emoto & non. foluto obligatum maneat. Poftquam Authores generaliter afferunt oro debito Religiofi, Religionem non teneri, immediate adiungunt, hoc in mu¬ tuo prasfertim evenire.. Rot. rec. part. 14dec. 42. mm. 2., hoc autem verbum praefertim non exclufivum, fed immb. potilis inclufivumeft j unde quod dicitur de mutuo, dicendum eft & de quolibet alio Contraftu. . Vellem ut attente legeretur De Luca de regul. dijc. 8»., ubi defendit quemdam Apnalcatorem non teneri de culpa Subappaltatorum, quia dum ab ipfo nominati fue¬ runt Viri probi communiter reputabantur , quaovis tra&u temporis negligentem Camera ab ipfis rationem exigere, interlm miniis Uonei fa&i fuerint . Minus pro¬ babilem (ait ille) hujufmodi prsetenfionem, effe um ita effet inferre damnum-. Innocenti in beneficium culpofi, fi Camera fingulisAnnis rationemab eis exigiffet, Subappaltatores melius in eorum Adminiltratione'e geffiffent, & ideo Appaltator de eorum culpa non tenetur: fimiliter in noftro caf, fi Creditores tempore oppor¬ tuno ad fuperiorem recurfum feciffent, tunc enim nque Obfonator per tanti tempo¬ ris fpatium in fuo deli&o manfiffet, neque Venditores tantum damni pafii fuiffent; quapropter fi per m?£um innanem , nempe ut ipl dicunt =5 Per non difgujlare F. C. B. ZZ & ut ego melius dicam ut magis, ac mgls lucrarentur ex venditionem aliarum rerum ipfi Oblonatori fa&a, ejus Superiod Debita non mamteftarunt, ip- (is non erit fuccurrendum, ne dicatur, negligentiam & moram culpabilem, (ne dicam Ambitionem) praemium mereri; fi praetenfi Crditores credebant Obfonatocem cum Monafterii confenfu ad Creditum emere (ut nfi fupponunt)non debebat eis timor difplicentiae Obfonatoris incuti, ratione cujus eorum Apothecam lpfe de¬ linqueret, immb potius quia agebatur de rc, ex qua ejis ingenuitas, & bons fa¬ ma: integritas cognofeeretur, ipfiim eorum Apothecas icequentaturum fperandutn A z «rat;
erat; Dicatur igitur ipfosin mala fide, & Debitorum Obfonatoris confcios fuifife, cum fpe tamen futute folutionis, & propterea condemnandos eflfe, Si Tutor alicujus Pupili , cui a judice fuit concefia facultas, ut fer, Solemnitatibus rem aliquam alienare; pro ejufdem Pupilli alimonia, Cibaria emendo non folvat, fed pecunias ex Vendtione habitas dilapidet damnum Cibaria Vendentis eft , non autem Pupilli , quamris reperiatur Tutorem in Bonis non habere per tradita a-» De Luca de Cred. difc.Si. num. z. Favet etiam Juris regula , quam nemo inficiari poterit, nempe Dolus Tutoris in eo, quo Pupillus locupletior fa&us non eft , ei nocere non poteft, l. nec, jf. ds reg.jttr f ive folvendo Tutor fit, five non fit, nam in nullo cafu Dolus Tutoris Pupillo obefle poteft. Olea de cefi jur. , & att. tit. y quctji, ii. num. 18, Ex bonisPupiiii pretium pro Cibariis emptis femel , non bis folvendum eft, Venditor enim quomodd,& cum quo contrahebat, cogitare debuit, Idem affirmandum venit in noftrocafu * nam Minor, & Religio in Privilegiis potiendis ^quiparantur. Odd. de refi. ix integ. quceft. 3, arts 10. multis in numeris , De Luca de cred. dife. 17. n. 8., Rot rec.jar. 5. dec. 447. num. 26. cujus verba funt Communitas diverfo Iure cenferi non debet , quam Minor , & in dubio dicerem ego , potius Com- » munitari quam Minori fuccurendum efte, nam ifte fafto majori libi confulere po¬ teft, Communitas vero, utpote fub ncceflfaria Admmiftratione illius, cujusejus Bo¬ na non funt, non tam de facili remedium damnorum invenire poteft • Siquidem-* quod commune eft, communiter negligi folet, MantiJJ'. de jur. Burg. cap. I. nu. 705« Scarfanton, par. 2. lib. 4. tit. 16. num . 82. Idem argumentum fieri poterat de Adminiftratore Civitatis, & aliis fimilibus, ifti enim ultra id , in quo pofiti funt Conirnunitatj damnificare non poffiint. De Luca de Cred. dife. 82. . . Attioni de in rem verso in prsefenti non eft locus , Fundamentum prGedi&ae AttioniS conftitintur in locupletatione, feu verfione in utilitatem , De Luca de donat, dife. 43. num. 4. , Merlin. dec. 533. num, 25., Ottobon. dec. 40. num. 46. defficiente lucro, defficit & praedica a<ftio. j. pro patre §. 6., &1jf • ^ i» rem verfo. De Luca , ubi fUpra num. 5., uuuc cum mxfue pronarum ut, neque n pra?cenfls Creditoribus pro- ‘bari poffit, RR, PP, ex Ole; confumptione aliquod lucrum fenfiflfe, dicendum erit a&ioni de in rem verfo locun non eflfe; Non probata concludenter , & pleniffime verfione in Monafterii utilitctem, iftud a<ftione de-in rem verso conveniri non po¬ teft. Rot. rec.part, 1. dec. 301., par. 3. dec. 310, par. 12. dec. 272. num. 1. , ubi ca¬ terva magna Textuum, Autlorum, & Decifionum videri poteft;Eft enim verfioin Monafterii utilitatem requifium neceflfarium ad effe&un acquirendi praedictam a&ioXiem contra eum. Rot, ubi fi>ra num. 9. Locupletior autem quis fit ex confumptione rei in proprios utiles, velneceflfarios ufus praetio non folnto per tradita a D<ls L uca de benefic. dife. 83. nu, l Igitur fi Monafterium non folum pecuniam pro Oleo emendo fingulis Hebdomadi: Obfonatori exburfavit, verhm etiam exuberanter pr 5 aliis rebus Monafterio neceflfriis, Proc.fol. 35. ad 42. ubi habentur Partitae conftituentes Summam Scutorum :qooo. , quae ad eflfe&um impendendi Obfonatori fue¬ runt confignata ab Anno 179., ufque ad Annum 1713. in quo illius Officium ceffavit, ab ipfoque Obfonatorcin redenda ratione, totum Oleum qualibet in partita folutum fuit appofi tum, proutPwc./o/. 43. ad 48,igitur inquam abfolvi debet, cum fexnel, non bis^debita prq Cihriis emptis folvere debeat. Valenzvela conf, 183. par, 7, colle 61 . 277 AAione Mandati, feu de juflfuJimiliter locus non adeft. Hac enim a&ione Mandans nori obligatur, dum Man&tarius extra fibi commiffia delinquit/, cuicumque §. n.jP de inftit. att, Htn tamen cime (ait Vulpianus) quod cum Injtitore geritur obligat eurn> qui pr$pofuit , fed itcL fi ejis rei gratia , cui pr$pofitus fuerit contrattum efi , idefl dum - taxat ad id , quod eum ptfpofuit ~ In glofa hujus §. fic loquitur Gotofred. Dominus tenetur ex Contra&u Intitoris circa id, ad quod praepofitus eft exprefse, vel tacite, Hili forte prapofitioni repugnet ,Ad CQncludenter autem inferrendum ex pr^di&a Lege, &
& glofa aflicmi mandati, feu de juflu in noftro cafu Jocum efle non pofle, prae oculis habenda eft Monafterii Conftitutio moduin impendendi Obfonatori praefcribens, nem¬ pe cum pecuniis a Depojitario fibt traditis . Fuit enim F. C. B. a Conventu Praeceptum , feu Mandatpm attenta praedi&a Gonftitutione ut Oleum cum pecunia mamali tradita emeret, & non aliter, unde emendo ad Creditum fines Mandati tam expreffi, quam taciti excedit; Repugnat, Religiofum habere Mandatum in his , qux a Monalterii Regulis prohibentur. Rota rec. par. 12. dec, 272. num. 4. Dum agitur de re Monafterii, aut Ecclefiae Mandatum ulteriori forma, quam traditum eft exerceri non poteft , & fi exerceatur nullam inducit obligationem. Valenzvela coh f. 3. num. 42., ubi plures alii ab ipfo citati videri poflunt. Ex his igitur inferendum eft , quod (i Monafterii Obfonator, abfque pecunia manuali emendo fines Mandati excellit, & Mandatariusdumtaxat ad id , quod mandavit tenetur, adtioni mandati , feu de juffu locum non efle. Adjungenda Monafterii Conftimtionem abObfonatore violatam inveniri, & propterea Monafterium nullum praejudicium fentire debere. De Luca l. de Cred. dife. 46 num. 15. Urgetur, & corroboratur haec noftra ratio,Creditori pro Contractu inito cum Religiofo omnis adtio contra Monafterium denegatur, dum Religiofus extra modum folitum, & confuetum Religionis contrahit Mantica de tac.lib. 8. tit. 15. Rot. rec . par. 12. dec. 272. n. 8. dr n. Monafterium autem de quo in prefenti Cibaria ad Creditum emere non folet, immo potius fi aliquando psecuniae deftecerunt, ne ad Creditum Obfonator emeret, Cibariorum Venditoribus Fundum confignarunt, ut ex frudtibus percipiendis folutionem fibi metipfis facerent. Mandati prorogatio ad emendum ad Creditum preefumi non poteft, nam ut hujufmodi praefumptioni locus fit,aliquod mandantis fadium requiritur, ex quo ejus aprobatio colligatur. Rot. rec. par. n. dec. 154. num. 1. 6* 3. par. 12. dec. 16. & dec. 183. num. 21. quod fadtum in noftro cafu non datur, fiquidem immediate, ac Debitorum Obfonatoris RR* PP. confcii fa&i fuerunt, eum ab Officio removeSufficiat in "favorem Conventus allegare Dodtrinam de Lue. de Cred. dife. 5$. num. nemoc Debitori fufficere folvere illi, quem in ejui Creditorem cognovit, five filius familias ille fit, five Adminiftrator, aut alias nor Dominus RR. autem PP. Cre¬ ditores non agnoverunt Ce. & Qa. fiquidem mfcb Monafterio eorum Apotheca a ; c 1* pr 5 fuo libitu fuit electa, hunc tantum IVjonafterium Creditorem agnovit, oui Oleum & alia neceflaria PP. deferebat; Iptur fi ut fuperius probatum ma¬ net RR PP Obfonatori pro Oleo emendo peculias exburfarunt, clare conftat, ad folutionem iterandam non teneri, & principaliter cum fimus in cafu obligationem aut liberationem inducendi;. Judices in hoc cafupropenfiorea efle debent ad libe¬ randum, quam ad condemnandum 1 47de obi r att . Parris adverfae Fundamenta non debent, neque pofunt animum veftrum inducere ad proferendam Sententiam in favorem pmenform Creditarum, Illa enim verba per Oglio fpefo &c. non le refferunt d tempus exburfationis pecuniae, fiquidem, ut ex didtis conftat ante Olei emptionen fuerunt Obfonatori ac j neceifaria emenda exuberantec confignatae pecuniae ,f e reffeunt illa verba ad tempus fupputationis de pecuniis ab' Obfonatore receptis, & e earum redditione rationis. Ex Secundo fundamento potius damnum , quam lilitas Creditorum eruitur ; Conceflo Libris Venditorum licentiatis fidem publicanadhibendam efle, negari non po¬ teft et Monafterii Libris fimilem fidem prxftanda-x efle. Rot. Rec. par. ig. dec. 116. num g. y De Comit . dec. Flor. 28. num , 53., & 54.^ autem aliqua dilcrepantia in¬ ter hos & illos datur, potius in favorem horum ,quam illorum itare debemus, miniis enim de fide, & veritate RR. PP. dubitandun eft, quam de afertione Cc., & Ca., fi quidem de Communitate Religiofa non tai facile male judicandum eft; fufficit pri> Monafterio, ex ejus Libris Oleum folutumftfc conflare, ex qualibet* enim par-
partita in ipfis ad computum appofita folutio pfsefumkurper tradita aM dfcard. at probat, vol 3. conci igx8. num. 21., & conci 131 g . num. 5. Tertiufn non fubfiftit, n^m fuperius diffidenter probatum manet Monafterium Obfonafcari fuffidentem pecuniae quantitatem condgnaffe, cum qua non tantum Oleum, verum etiam extera Monafterio ad vi dum neceffiaria emere poffiet. Rationibus in quarto loco addudis dicere poteram ad nihil defservire illam particula¬ rem reflexionem, fub nominis Obfonator fignificatione; Quilibet terminus , feu didio debet intelligi fecundum fubjedam materiam ; dgnideatio Nominis Obfonator in prefenti a regulis, & Conftitutionibus Monaderii deffiumi debet, nam ol?fervantia Regula: Monaderii ed optima interpres, & interpretationum Regina , eique defferendum ed, adeout Verborum proprietati ipfa praevaleat. De Luca de Regul. dife. 54num. 5. quapropter non abfoluta, fed redridiva in prxfenti edugnideatio No¬ minis Obfonator , d Monaderii Conftitutio condderetur. Quis autem dubitat ,ConEitutiones, & Religionum Leges ede tanti momenti, ut Contradus ab earum Mittidris cum Extraneis contra ipfas celebratos claudicare faciant, qui hoc ignoret vi¬ deat Bich. dec. 599, num. 7., Rot. rec. part. 14. dee: 4 2. num. 3,, & 4 : , his in Deciiionibus inveniet Contradum contra Monaderii Statuta celebratum ipfa Jure ene-/ nullum. Sunt enim verba Bich. ubi fupra. Tenetur unufquifque fcire quomodo cum quo contrahat, & in terminis nodri cafus , nempe contrahentis cum Mandatario, feu Minidro. Paul. Cafir. in l. 1. §. Kon autem de exercit. afi. Conceffo Monaderii Conditutiones, data earum ignorantia Contradus contra ipfas ce¬ lebratos non annullare ( quod falfum ed ) adhuc pro nullitate emptionis firmiter dandum erit, nam praetenfi Creditores tanquam confcii Monaderii Conditutionis modum impendendi Obfonatori prsefcribentis haberi debent, nam dum quis mveftigando poted de facili certiorari, pro fciente habetur, Jfltograd.conf.gi.num32., & Jeq. lib. 1. Quod autem impedimentum aderat, ut ipfi Creditores a Rev. Supe¬ riore , feu alio Minidro inquirerent ad quae fe extendebat Obfonatoris facultas? t\uiium praeter eurum ncgiigentiam, veiipem magis, ac magis lucrandi invenio. Dodrina De Luca de Regul. ufc. 60. num. 8. nihil nobis contrarium inferri poted; Ibi praecitatus Author dicit prohibitionem , aut inhibitionem alicui Conventui fadam ad omnes illius Ordinis Conventus extendi non poffe, & fi alieni Reli g i oni y illam prohibitionem omnes Religiones non tangere, ut videre poterit num.aftfl uomodo igitur ex hac Dodrinadeduci poterit, Religionum Regulas anuM&nidi vim Contradus contra ipfas celebatos non habere ? ]Ex l Quidam fundum jf. de in rei verfo, nihil contra Conventum deduci poted ; Hac enim in Lege determinatur, lominum prb fecundis Bovibus a Servo emptis adione de in rem verfo non teneri nifi quid amplioris pecuniae in ipfis reperiretur; igi¬ tur, neque RR. PP. hac adicie conveniri poterunt, nifi probetur, pecunia antecedenter Obfonatori non con^nata, Oleum confumpfiffie. Ex eo autem,quod re¬ latus in prsedida Lege,adion de juffu fecundum glof. effiet conveniendus , non_evincitur, & etiam Monadeium fimili adione conveniri poffie. Non tenet Argu¬ mentum, & in terminis praedis hujus Adionis, de particulari ad Communitatem, Tenetur multoties hac adioniParticularis pro Delido, & culpa Mandatarii, non autem Communitas. Rot. recdar. 12. decif 272., & par. 15. dec. 227. num. 6 .,cum¬ que Obfonator deliquerit exedendo fibi mandata , Monaderium adione Mandati conveniri non poted. Ad quid deflervit allegare alias Communitates ad Creditum emere? Non tenet argu¬ mentum, ille facit, ergo & : ‘go facere debeo; praeterquam quod retorqueri poted argumentum. Sunt aliae cojfpicuae Communitates, a quibus earum Obfonatoribus prohibetur ad Creditum er#re, qu& antecedenter Pecuniam eis confignant, & fi adi Debita contrahant, ea ion folvunt, ergo idem affirmandum erit de nodra Comwunitate.RR, PP.admodim placet conftliura D, Exadversd,fcilicet, ut nunc faivant,
vant, ne in indigentiis -Benefadlores non inveniant, ceterum fisec tam confpicua-* Communitas non indiget Confultonbus, qui fuoe utilitati profpicianc. Scit illa qui¬ bus in cafibus intret illa politica ratio. Pro excludenda adlione de ia rem versb fatis didlum manet. Qyamvis concedatur asio¬ nem furti Monafterio contra F. C. B. competere^non infertur, hoc ad iteratam folutionem teneri; multoties Res perit non in damnum illius, cui adlio furti competit, fed alterius, ut videtur in Venditore habita fide de pretio; fi tunc res ante ejus tra¬ ditionem pereat, non Venditori, fed emptori perit §. 4. Inft. de emp. & vend. non obftante quod adlio furti primo, non autem fecundo competat, eodem §. in fine_/. Sequenti autem conlideratione hoc magis patefiet, fi Tutor mala fide, & dolose di- .ftrahat, certum eft adlionem Furti Pupillo contra eum competere , & tamen Pupil¬ lus de evidlione non tenetur, quamvis Tutor folvendo non fit Olea de cefi Jur. & afi, tit. 5. <7. 11. diverfis in numeris. Erat enim ad hoc neceffarium,ut Pupillus lo¬ cupletior fadlus fuilfet. Fgitur fi Communitates, & Pupilli in potiendis Privilegiis sequiparantur, quaemadmodum Res a Tutore mala fide diftradla, in damnum Pupil¬ li non perit, non obftante, quod ei competat adlio furti, ita neque ex praedi&a-* ratione deduci poteft RR. PP. ad folutionem iterandam teneri Paritas de Abate diftrahente Pannum pro veftiendis PP. emptum dedudla ex Paulo Caflr. in /. 1. §. non autlm jf. de exercit. att. fundat, & folidat a nobisalferta j di¬ cit ibi Paulus Ecclefiam, feu Monafterium teneri pro mutuo Abati fadlo., ut pro veftiendis Fratribus Pannum emeret, quamvis non emat, & pecunias dilapidet, C?terum nondimminuantur veritates, adjungatur praedirae propofitioni, quod ipfe adjungit; Tunc Monafterium tenetur, ait precitajus Author, quando Prolatus cum facultate a Conventu fibi data pecunias in mutuum pro veftiendis Religiofis acce¬ pit, quod etiam in noftro cafu ego dicerem, fi Monafterii ConfenCus prsecefllffet - Confirmat ipfe Paulus naftrum aifertum , loco citato dicit fe defendifle quemdam Mercatorem Venetum, qui habebat quemdam Inftitorem Bononiae, qui quiderru. Inftitor recepit mutuum, ut fUivciui Bwnomar --- ~-,» o r ; s erat, mutuans autem pro fua fecuritate, & mutu? iolutione fecit capi di dium Vene¬ tum , cum Bononiam pervenilfet, defendit Paulus non teneri ad folutionem, quii ad mutuum, recipiendum. Venetus Inllitorem non prepofuitr, mutuans enim inveftigare debuit ad quae roandatumfe extendebat. Dicere Monafterium teneri ad, alienum Monachi contrahentis,aut delinquentis fine ulla & Monafterii fcientia utilitat®, ac voluntate, prout aflerit D. exadverso, eft propofitio in Jure nova, neque tale quid affirmant Abb. & alii relati a. D. exadverso nec inveni dicentem, immd potius dico, inveniri non pofTe. In favorem Ce.&Ca. non facit Dodlrina Gomez ab omnibus communiter recepta, pri» mb quia haec intelligitur de eo, qui pofi contradlum innitum remanfit verus Debi¬ tor , Conventus autem poft < Oleum emptum, & non folutum non remanfit Debitor, neque unquam talis fuit, nifi illo inbreviflimo temporis intervallo, quodneceflarib inter Olei traditionem & pecuniae folutionem intercedere debebat ; dum pecuniae ab Obfonatore fuerunt ante Olei emptionem dilapidatae, Contra&us ipfo jure fuit nullus juxta tradita a Serajin. dec. 781. fi autem poft Contradlum emptionis ipf? pe¬ cuniae in extraneos a fine ufus fuerunt converfae , expiravit Conventus obligatio; Iftaque non eft cavilatio,. fed eft doftrina clariffima, nam fi confumpta pectini Oleum emit, voluntarie contra Monafterii mentem, & Conftituriones. Obfonator operatus fuit, & confequenter nullam Monafterio induxit obligationem ;u vero poft emptionem celebratam pecunias confumpfit } Monafterium feclufa locupletatione ad nihil tenetur, nam Religio , de Relieiofi ~ f en tira non debet. Quod autem F.C.B. minus idoneus tradtu temporis faftus fuerit, Con¬ ventui non eft imputandum, cum hoc tantum prsetenfis Creditoribus notum eflT^ potuerit, prout mihi prefumendum videtur ratione eorum raor?, & negligentiaeia petendo fibi Debita, Secun-
Secunde* po&rina Gomez procedit, dum Creditor fidem non habuit de MinifiroDe¬ bitoris , fed de ejus Principali C. autem , & Ca. fidem habuerunt de Obfonatore, Ut colligitur ex rcfponfione ab ipfis data Proc.fol. 78. Interogati cur ad Monafterii Superiorem recurfuni non fecerint, ut fibi mctipfis fuiffetfatisfa&um,refponderunC per timore di non difguftctrc F. C.M. Prudentialiter loquendo eft impoflibile proetenfos Creditores confcios non fuilfe , vel ad minus magnopere non dubitaffe de mala fide Obfonatoris, in primis quia in principio fui Officii, ut ex fa&o confiat, ultra Debitum pecunias eis exbnrfabat, deinde quia non erat verifimile Monafterium in¬ dentem pecuniae fummam folvens, velle manere Debitorem Lir. 514. unde cognofcebant ipfi malam fidem Obionatoris. Votivum autem ne fides publica violetur, & ut facilius Communitates Benefa&ores inveniant, non eft aplicabile noftro calui, videatur De Luca de Cred. dife. 82. Ultimo loco adduftum eft a cognitione caufae totaliter di ver fu m. Cardinalis de Luca dife. 82. fuperius rellato refert,fe in caufa ibi agitata confilium ad concordiam dedilfe, non antemait, Religiofos abfquefcandalo cum Secularibus litigare non poife. Hoc Confilium inprefenti manet inaplicabile. In Caufa ibi rellata Debitum fuerat rite, & re&e per Monafterium contra&um intervenientibus Juris Solemnitatibus, & propterea aflerit de Luca Scandalofam elfe illam Controverfiam, in praefenti autem-- agitur de Debito non per Monafterium, fed per ejus Officialem contra ipfius vo¬ luntatem, & Conftitutiones celebrato; Unde ad quid illa tacita fcandali imputatio RR.PP. extra proppfitum fa&a? poterat D. exadversb Veniens mitius cum eis age¬ re, fiquidem exemplar totius Civitatis omnibus in fuis Asionibus fe manifeftant. C^apropter &c. falvo femper &c* D. Alfonfus Garrido J. CV D. hujus XJn. L. P. S&. inquijttionis Confultor, Keg. , & Major - CollS .Clem.Coll~ ohienta ejufdem licentia . ViditD.FrancifcusAloyfiusBarelliCleric.Regul.S. Pauli, &in Eccl. Metrop. Bonon, Pcenit., SS. Inquifit. Confultor,pro Eminentifs., & Reverendifs. D.D. Jacobo Cardinali Boncompagno Archiepifcopo, & Sac. Rom. Imp. Principe. 10. Martii 1724. Imprimatur. Th, M« Caneti Proyic. S. Offic. Bonon, 8ononi§ Typis Bianchi,ad Vexillum Rof?, prope Axchigymnafiumi )(i724 )f Superiorum pemiffu.