Unha cooperación cativa para os máis pobres. Análise do Proxecto de Lei de Orzamentos Xerais da Comunidade Autónoma de Galicia para o ano 2012
Abstract
En decembro de 2012 serán aprobados os terceiros orzamentos da lexislatura 2009‐2013 do Goberno da Xunta de Galicia polo Partido Popular. Por terceiro ano consecutivo, a Coordinadora Galega de ONGD quere presentar á opinión pública unha análise dos devanditos orzamentos en relación á cooperación exterior ao desenvolvemento da Xunta de Galicia.En novembro de 2009, falabamos dunha cooperación galega no lusco e fusco da crise. Naqueles intres de incerteza, os primeiros sinais permitían albiscar que a cooperación ao desenvolvemento podería resultar unha das grandes damnificadas polos axustes que xurdían ameazadores no horizonte. Efectivamente, dentro da vaga de recortes nas políticas públicas galegas froito do compromiso coa estabilidade orzamentaria e loita contra o déficit, a cooperación galega está a vivir tempos de “fusco”, tempos de escuridade. Unha outra volta, volvemos denunciar que a loita contra a pobreza a nivel internacional non representa unha prioridade política para a Xunta de Galicia nin para os partidos políticos galegos. Unha vez máis estamos ante unha cooperación cativa, tanto no senso de pequena coma no senso de ruín a nivel moral.
Full text
SerieDocumentosdeTraballo DT 2 Decembro2011 Unhacooperacióncativaparaosmáispobres AnálisedoProxectodeLeideOrzamentosXeraisdaComunidade AutónomadeGaliciaparaoano2012 Endecembrode2012seránaprobadososterceirosorzamentosdalexislatura2009‐2013doGobernodaXuntade GaliciapoloPartidoPopular.Porterceiroanoconsecutivo,aCoordinadoraGalegadeONGDquerepresentaráopiniónpública unhaanálisedosdevanditosorzamentosenrelaciónácooperaciónexterioraodesenvolvementodaXuntadeGalicia. Ennovembrode2009,falabamosdunhacooperacióngaleganoluscoefuscodacrise.Naquelesintresdeincerteza, osprimeirossinaispermitíanalbiscarqueacooperaciónaodesenvolvementopoderíaresultarunhadasgrandesdamnificadas polosaxustesquexurdíanameazadoresnohorizonte.Efectivamente,dentrodavagaderecortesnaspolíticaspúblicasgalegas froitodocompromisocoaestabilidadeorzamentariaeloitacontraodéficit,acooperacióngalegaestáavivirtemposde “fusco”,temposdeescuridade.Unhaoutravolta,volvemosdenunciarquealoitacontraapobrezaanivelinternacionalnon representaunhaprioridadepolíticaparaaXuntadeGalicianinparaospartidospolíticosgalegos.Unhavezmáisestamos anteunhacooperacióncativa,tantonosensodepequenacomanosensoderuínanivelmoral. Ennovembrode2009e2010,aCoordinadoraGalegadeONGDdenunciabaqueossucesivosProxectosdeLeideOr‐ zamentosXeraisdaComunidadeAutónomadeGaliciaparaosanos2010e2011íanimpedirqueaXuntadeGaliciarealizase unesforzoactivoedecalidadenaerradicacióndapobreza.Poroutrabanda,no2011acooperaciónaodesenvolvementovi‐ viuoseuparticular“annushorribilis”cunrecorteamediadosdeanodo18%(1.426.804,00€)doseuorzamento,talecomo denunciounoseumomentoaCoordinadoraGalegadeONGD.Onovoproxectodeleideorzamentosparaoano2012consa‐ graesterecorte,cunhareduciónabsolutade1.427.000,00€,oquerepresentaunhareducióndo18%conrespectoaoPro‐ xectodeLeideOrzamentosparaoano2011.(1)Entotal,duranteaactuallexislaturaegobernodeAlbertoNúñezFeijooa cooperacióngalegatensufridounrecortetotalde5.225.000,00€oquerepresentaun45%doseuorzamentoconrespecto aoano2009.Polotanto,acooperacióngalegaaodesenvolvementoéunhadasgrandesvítimasdasmedidasdeausterida‐ dedoGobernodaXuntadeGaliciaqueestáaescribiroepitafiodoIIPlanDirectordaCooperaciónGalegaparaoDesenvol‐ vemento(2010‐2013),aprobadoporunanimidadenoParlamentodeGaliciao16dexuñode2010. 1.Orzamentos 2012: o epitafio do II Plan Director da Cooperación Galega (2010-2013) Contido: 1.Orzamentos2012:oepitafiodoIIPlanDirectordaCooperaciónGalega(2010‐2013)…….................1 2.EvolucióndacooperaciónexterioraodesenvolvementodaXuntadeGalicia...................................2 3.Memorialdealdraxes:daspromesasincumpridasáindignación………..………....................................3 4.Conclusión:porsolidariedade,aspersoasprimeiro……………………………………………............................4 Principaisdatos: AcooperacióngalegaaodesenvolvementonoProxectodeLeideOrzamentosXeraisdo2012descendeun18%entermos relativose1.427.000€entermosabsolutosconrespectoa2011. Entre2009e2012oorzamentodaXuntadeGaliciaencooperaciónexterioraodesenvolvementodescendeuun45%en termosrelativose5.225.000€entermosabsolutos. AXuntadeGaliciaeoPartidoPopularincumprensistematicamenteoscompromisosdeaumentaroorzamentodestina‐ doáloitacontraapobrezaqueseconteñennoIIPlanDirectordaCooperaciónGalegaaoDesenvolvemento(2010‐2013) enoPactoGalegocontraaPobreza Galiciacarecedunhaauténticapolíticapúblicadecooperaciónaodesenvolvemento.Trátasedunhapolíticasocialcativa entermoseconómicosemorais.Endefinitiva,unhacooperaciónpobreparaosmáispobres. (1)EstedocumentodetraballoempregacomounidadedeanáliseoProxectodeLeideOrzamentosXeraisdaComunidadeAutónomadeGalicia.Acomparan‐ zaentreosProxectosdeleide2011e2012deitacomoresultadoaconstatacióndunrecortedo18%.Detodososxeitos,aefectosreais,secomparamoso orzamentoprevisiblementeexecutadoen2011eaprevisiónorzamentariapara2012,cómpresalientarquenonaconteceundescensosenónomantemento en2012doorzamentorecortadodoano2011.
2 2. Evolución da cooperación exterior ao desenvolvemento da Xunta de Galicia: retrocedendo a principios de século Aseguir,analizamosaevolucióndoorzamentodecooperaciónaodesenvolvementoenGaliciaatendendoenexclu‐ sivaaoorzamentoxestionadopolaDirecciónXeraldaXuntadeGalicia(2)quenosúltimosanostivobaixoasúaresponsabili‐ dadeacooperaciónexterior.Naseguintetáboa,podemospercibirconclaridadeagravereducióndoorzamentodecoopera‐ ciónexterioraodesenvolvementodaXuntadeGalicianapresentelexislatura. Xaquelogo,nestalexislaturaogobernodaXuntadeGaliciatenreducidoen5.225.000€asúaachegaácoopera‐ ciónexterioraodesenvolvemento:un45%menosconrespectoaoorzamentode2009. OutrodatoalarmantedaactualXuntadeGaliciatensidoaprácticadesaparicióndacooperaciónexteriorexecutada poroutrosdepartamentosdamesmadetalxeitoquesetenempobrecido,aíndamáis,ocompromisosolidarioglobaldaXun‐ tadeGalicia. Comopodemosobservarnosseguintescadros,osorzamentosdodepartamentoresponsabledecooperaciónao desenvolvementodaXuntadeGaliciateñenminguadogravemente,prevíndosepara2012unhorizontedegastosemellante aodoano2005.Poroutrabanda,aseriehistóricarevélanosqueaXuntadeGaliciaseguemoiafastadadocompromisode destinaro0’7%doseuorzamentoconsolidadoacooperaciónaodesenvolvemento:oorzamentodecooperaciónxestionado polaDirecciónXeralcorrespondente,tantono2011comano2012,teraseestancadonunhaporcentaxemisérrimado0’06% dosorzamentosdaXuntadeGalicia–semellanteaodoano2003–esendodasmáisbaixasentretodasascomunidades autónomasespañolas. Enrelaciónaodevanditoorzamentodecooperaciónaodesenvolve‐ mentoporhabitante,aXuntadeGaliciadestina2,30€porgalegoegalegaá loitacontraapobreza. Podemosafirmar,logo,quealoitacontraapobrezatensidounha dasprincipaisvítimasdosaxustesfroitodaestabilidadeorzamentariaim‐ pulsadapologobernogalegopormordacriseeconómicaefinanceira.Ma‐ liaaosdiscursosoficiais,acooperaciónaodesenvolvementocomopolítica socialsofreasconsecuenciasdunaxustesocialsenprecedentes. 1.AXuntadeGaliciadestinaáloitacontraapobrezaun0’06%doseuorzamento,fronteao0’7%contempladona LeiGalegadeCooperaciónparaoDesenvolvemento(2003)enoPactoGalegocontraaPobreza(2010). 2.Galiciacontinúaaserunhadascomunidadesautónomasquemenororzamentodestinouhistoricamenteacoo‐ peracióninternacionalaodesenvolvemento. 3.AXuntadeGaliciatenreducidoentresanosun45%oorzamentodestinadoáerradicacióndapobrezaglobal, fronteaunhareducióndo15%doseuorzamentototal.Omaiorrecurtenunhapolíticasocialnahistoriade Galicia. OrzamentodaCooperaciónGalega€/habitante AnoHabitantesOrzamento€/hab. 20082.784.16911.205.0004,02 20092.749.79611.664.0004,24 20102.796.0899.748.0003,48 20112.794.5167.866.0002,81 20122.794.5166.439.0002,30 Táboa2 (2)Naactuallexislatura,acooperaciónaodesenvolvementoéresponsabilidadedaSubdirecciónXeraldeCooperaciónExteriordentrodaDirecciónXeralde RelaciónsExterioresecoaUE.EstadegradacióninstitucionalfixodescenderácooperaciónexteriordaXuntadeGaliciaaunpesopolíticoenivelinstitucional semellantesaodoano2001. 0 5000 10000 15000 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 OrzamentoCooperaciónExterior (enmilesdeeuros) Gráfico1 0 0,02 0,04 0,06 0,08 0,1 2003 2005 2007 2009 2011 %OrzamentoCooperaciónExterior/OrzamentoXunta Gráfico2 OrzamentodeGastosdaAdministraciónXeraldaXuntadeGalicia Grupodegasto %Var.2012/2011 %Var.2009/2012 Valorrelativo Función 2009 2010 2011 Importe Importe% Importe Importe% 2009 2010 2011 33.Cooperaciónexte‐ rioraodesenvolve‐ mento 11.664 9.748 7.866 ‐1.427 ‐18% ‐5.225 ‐45% 0,1 0,08 0,08 Orzamento 2012 6.439 2012 0,06 (enmilesdeeuros) Táboa1
3 Nosúltimosanosomarcoinstitucionalelexislativodacooperacióngalegaaodesenvolvementotensedotadode novosinstrumentosemecanismoscofindegarantirunhaaxudadecalidadeeeficazquepromovaodesenvolvementodos pobosecomunidadesmáisempobrecidas.Peroestacalidadeeeficacianonseacadaránsenonsecontaconcapacidades institucionaiserecursoseconómicosestableseprevisiblesenunhacontíatalquepermitanaseguraroefectivocumprimen‐ todasprevisiónscontidasnaLeiGalegadeCooperaciónparaoDesenvolvemento,noIIPlanDirectordaCooperaciónGalega paraoDesenvolvementoenoPactoGalegocontraaPobreza. Naseguintetáboapresentamosunhaescolmadaspromesasecompromisosincumpridosqueserecollenentextos legaisedeplanificaciónqueforonaprobadosporunanimidadenoParlamentodeGaliciaetralaalternancianogobernoda XuntadeGaliciadastresprincipaisforzaspolíticasgalegas:PPdG,PSdG‐PSOEeBNG.Hogano,esteconxuntodepromesas incumpridasrepresentanunmemorialdasaldraxesqueestáasufrirdesdeGaliciaaloitacontraapobrezaanivelglobal comopolíticasocial.Defeito,acapacidadedospartidospolíticosgalegosparaconverteraspromesasenpapelmolladoson aprincipalmotivaciónparaaindignacióndasociedadecivilgalegaanteestasituacióndeindiferenzapolítica. Todasestaspromesasecompromisosincumpridossonaconfirmaciónmáisevidentedafaltadevontadedosparti‐ dospolíticosgalegosporconfigurarunhaauténticapolíticapúblicagalegadecooperaciónaodesenvolvemento.Aspro‐ mesasecompromisosficaronenmeraretóricapormordateimosainsuficientedotaciónderecursoseconómicosehuma‐ nosporpartedaXuntadeGaliciaxadesdeoanteriorgobernodobipartito.Oproxectodeorzamentospara2012defineá cooperacióngalegacomounhacooperaciónesmorecente,pobreecativa.Xaquelogo,podemoscualificaraoIIPlanDirec‐ tordaCooperaciónGalegaparaoDesenvolvemento(2010‐2013)comadefuntoanivelfinanceiroeinstitucionalporvarias razónscomosonamarxinalidadedapolíticapúblicadecooperaciónnaXuntadeGaliciaenorestodasadministraciónspú‐ blicasgalegas(concellosedeputacións)asícomopolagravefendadefinancia‐ mentoexistente.Porén,paraacadaren2013osmínimosorzamentariosprevistos noIIPlanDirectordaCooperaciónGalegaseríapreciso,enprimeirolugar,corrixir efrearaactualcaídalibreorzamentariae,aseguir,aumentarcaraa2013adota‐ ciónorzamentariacunhacantidadedeentre11.061.000€e16.761.000€conres‐ pectoaoorzamentode2011.Xaquelogo,osorzamentos2012profundanno abismoeconómicoqueseparaaosorzamentosdasprevisiónsdoIIPlanDirector. Garantiren2017o0’7%doorzamentoconsolidadodaXuntadeGalicia(+/‐ 70.000.000€)esixiría,logo,unactivoexercicioderesponsabilidadepolíticaeso‐ cialdospartidospolíticosgalegoscofindenonfrustrarodevezoecompromiso solidariodacidadaníagalegacospobosmáisempobrecidos. 3. Memorial de aldraxes: das promesas incumpridas á indignación Táboa3:Promesasecompromisosincumpridos 2003:Lei3/2003,de19 dexuño,deCooperación paraoDesenvolvemento Art.29.Recursosfinanceiros. 1.ALeideorzamentosfixaráanualmenteoscréditosdestinadosácooperaciónparaodesenvolvemento naComunidadeAutónomadeGalicia,deacordocoasorientaciónscontidasnoplananualcorrespondente, quetenderánprogresivamenteaacada‐lomínimodo0,7%dosorzamentosdaXuntadeGalicia. 2006:IPlanDirectorda CooperaciónGalegapara oDesenvolvemento (2006‐2009) Marcoorzamentario: AcadaraorematedoPlano0’4dosorzamentosparaacooperaciónaodesenvolvemento. Incrementarnunmínimodo50%anualosorzamentosdedicadospolaXuntadeGaliciaácooperaciónao desenvolvemento. 2010:IIPlanDirectorda CooperaciónGalegapara oDesenvolvemento (2010‐2013) Obxectivoespecífico6.1.Seguirunhaprogramaciónquepermitaaseguraraofinalizaroperíododevixen‐ ciadoIIPlandirectorcunincrementodosrecursosdeentreun50%eun100%conrespectoaosrecursos dedicadosen2009. IndicadorI.6.1.1.Logrousemanterunhatendenciaascendentenovolumeanualdaaxudadesembolsada, acadándoseen2013undesembolsoanualdeentre17,5millónse23,2millónsdeeuros. 2010:PactoGalegocon‐ traaPobreza 4.Medidasdexestión. 4.1.Axudaaodesenvolvemento. a.ManterunesforzoenmateriadeAxudaOficialaoDesenvolvemento(AOD)quegarantaque,antesdo rematedo2017,alomenoso0,7%doorzamentoconsolidadodaXuntadeGaliciaestaráadicadoaesta finalidade,talecomoobrigaoartigo29.1daLei3/2003decooperaciónaodesenvolvementodeGalicia. 0 10000 20000 30000 40000 50000 60000 70000 Mínimo II Plan Director Máximo II Plan Director 2012 Orzamentos 2013 Plan Director 2017 Pacto Galego (enmilesdeeuros) Gráfico3
4 RúadosBasquiños331ºA 15704SantiagodeCompostela 981585189618626627 [email protected] www.galiciasolidaria.org 4. Conclusión: por solidariedade, as persoas primeiro ACoordinadoraGalegadeONGD,ennomedas48ONGDintegradasnamesmaedasmáisde10.000persoasque apoiancomosocios/asotraballodestasorganizaciónsdesolidariedadeenGalicia,denunciacomoinadmisiblesemoralmente reprobablesosrecortesnoorzamentodacooperaciónaodesenvolvementodaXuntadeGaliciaedasrestantesadministra‐ ciónspúblicasgalegas.ParaaCoordinadoraGalegadeONGD,acooperaciónaodesenvolvementodebesercontempladaco‐ mounhapolíticasocialquepromoveanivelglobaladignidade,calidadedevidaebenestardaspersoasquesofrenasconse‐ cuenciasdapobreza.Xaquelogo,aproteccióndaspersoascomoobxectivopolíticoesocialdosorzamentosdaXuntade Galiciataméndebeabranguerespecialmenteáspersoasmáispobres. ACoordinadoraGalegadeONGDrecoñeceagravidadedacriseeconómicaefinanceiraeanecesidadedeasumirpolí‐ ticasbaseadasnaresponsabilidade.Detodososxeitos,rexeitaconindignaciónqueopesodosacrificioaproldaausteridade edeloitacontraodéficitpúblicorecaiasobreasprincipaisvítimasdacrise:asmáisde1.000millónsdepersoasasoballadas polapobreza,aexclusióneavulnerabilidadequesofrenencarnepropiaasconsecuenciasdofuncionamentodunsistema económicoafastadodosprincipiosdexustizasocial,equidadeesolidariedade. AAxudaOficialaoDesenvolvementononéunluxoparatemposdebonanza,ninunhaesmolaparacandoasarcas estáncheas.Éunhanecesidadevitalparamillónsdepersoaseunimperativoéticoemoralquerespondeacriteriosdexustiza, solidariedadeeresponsabilidade,ademaisdeconstituíruncompromisoasinadoeunhaobrigamoral. Asociedadegalegaexpresoureiteradamenteoseucompromisosolidariocoaspersoasmáisempobrecidaseasadmi‐ nistraciónspúblicasteñenquerespectarestavontade,quesemanifestoudexeitosignificativonostresúltimosanosnoseu rexeitamentoásmedidasderecortedaaxudaaospaísesmáisempobrecidos. Porestesmotivos,aCoordinadoraGalegadeONGDesixeaoslíderespolíticoseáspersoasresponsablesdasadminis‐ traciónspúblicasgalegasque: 1.Impulsenmedidasdeloitacontraacrisequesedirixanprioritariamentecaraaosresponsablesecausantesdamesma, medianteoapoioácreacióndunhataxaástransacciónsfinanceiras,ásmedidasfiscaisquerecaiansobreosquemáis teñenasícomoaosrecortesquenonactúencontraogastosocialeaeconomíaprodutiva. 2.Reiterenoseucompromisocoaloitacontraapobreza,codesenvolvementohumanoecosObxectivosdeDesenvolve‐ mentodoMilenio,mantendoosseuscompromisosdeAxudaOficialaoDesenvolvementonoseunivelderesponsabilida‐ deautonómicaelocal. 3.Rectifiqueneretirenasmedidasderecortenaloitacontraapobrezaetomenconcienciadosseusactosedasconsecuen‐ ciasnegativasdosmesmossobreaspersoasmáispobres. 4.RespostenconresponsabilidadeásdemandasdacidadaníagalegademaiorsolidariedadeentreospobosdaTerra. PedimentosdaCoordinadoraGalegadeONGD: QueospartidospolíticosconrepresentaciónnoParlamentodeGalicia(PPdG,PSdG‐PSOEeBNG)manifestenoseucom‐ promisocoaerradicacióndapobrezamedianteapresentacióndeemendasaoproxectodeLeideOrzamentosparaoano 2012quegarantanunhadotaciónorzamentariadacooperaciónexterioraodesenvolvementocunhacantidadenoninfe‐ riora10.000.000€dexeitoqueadevanditapolíticasocialrepresenteaomenoso0’1%doorzamentototalconsolidadoda XuntadeGalicia. QueogobernodaXuntadeGaliciapresentepublicamenteuncalendariodefinanciamentodacooperaciónexteriorao desenvolvementoparaosvindeirosdousanosquegarantaocumprimentodasprevisiónscontidasnoIIPlanDirectorda CooperaciónGalegaparaoDesenvolvemento(2010‐2013). Queospartidospolíticos(PPdG,PSdG‐PSOEeBNG)asinantesdoPactoGalegocontraaPobrezapromovanasinaturade PactosLocaiscontraaPobrezaeintroduzannosorzamentosdosconcellosedeputaciónsgalegaspartidaseconómicas destinadasaofinanciamentodacooperaciónaodesenvolvementocongarantíasdesostibilidade,previsibilidadeenunha contíaquegarantaacciónseficacesedecalidade. Autor:JoséLuisPastorizaRozas.LicenciadoenFilosofía(USC)eMScNGOs&Development(LSE).FoitécnicodeproxectosnaSecretaríaTécnicadaCoordinado‐ raGalegadeONGD.Permitidaareproducióntotaleparcialdoscontidosdestapublicacióncoamencióndafonte.DescargagratuítanawebdaCoordinadora. Depósitolegal:C‐31112011