Unha cooperación cativa para os máis pobres. Análise do Proxecto de Lei de Orzamentos Xerais da Comunidade Autónoma de Galicia para o ano 2012

SerieDocumentosdeTraballo DT 2 Decembro2011 Unhacooperacióncativaparaosmáispobres AnálisedoProxectodeLeideOrzamentosXeraisdaComunidade AutónomadeGaliciaparaoano2012 Endecembrode2012seránaprobadososterceirosorzamentosdalexislatura2009‐2013doGobernodaXuntade GaliciapoloPartidoPopular.Porterceiroanoconsecutivo,aCoordinadoraGalegadeONGDquerepresentaráopiniónpública unhaanálisedosdevanditosorzamentosenrelaciónácooperaciónexterioraodesenvolvementodaXuntadeGalicia. Ennovembrode2009,falabamosdunhacooperacióngaleganoluscoefuscodacrise.Naquelesintresdeincerteza, osprimeirossinaispermitíanalbiscarqueacooperaciónaodesenvolvementopoderíaresultarunhadasgrandesdamnificadas polosaxustesquexurdíanameazadoresnohorizonte.Efectivamente,dentrodavagaderecortesnaspolíticaspúblicasgalegas froitodocompromisocoaestabilidadeorzamentariaeloitacontraodéficit,acooperacióngalegaestáavivirtemposde “fusco”,temposdeescuridade.Unhaoutravolta,volvemosdenunciarquealoitacontraapobrezaanivelinternacionalnon representaunhaprioridadepolíticaparaaXuntadeGalicianinparaospartidospolíticosgalegos.Unhavezmáisestamos anteunhacooperacióncativa,tantonosensodepequenacomanosensoderuínanivelmoral. Ennovembrode2009e2010,aCoordinadoraGalegadeONGDdenunciabaqueossucesivosProxectosdeLeideOrzamentosXeraisdaComunidadeAutónomadeGaliciaparaosanos2010e2011íanimpedirqueaXuntadeGaliciarealizase unesforzoactivoedecalidadenaerradicacióndapobreza.Poroutrabanda,no2011acooperaciónaodesenvolvementoviviuoseuparticular“annushorribilis”cunrecorteamediadosdeanodo18%(1.426.804,00€)doseuorzamento,talecomo denunciounoseumomentoaCoordinadoraGalegadeONGD.Onovoproxectodeleideorzamentosparaoano2012consagraesterecorte,cunhareduciónabsolutade1.427.000,00€,oquerepresentaunhareducióndo18%conrespectoaoProxectodeLeideOrzamentosparaoano2011.(1)Entotal,duranteaactuallexislaturaegobernodeAlbertoNúñezFeijooa cooperacióngalegatensufridounrecortetotalde5.225.000,00€oquerepresentaun45%doseuorzamentoconrespecto aoano2009.Polotanto,acooperacióngalegaaodesenvolvementoéunhadasgrandesvítimasdasmedidasdeausteridadedoGobernodaXuntadeGaliciaqueestáaescribiroepitafiodoIIPlanDirectordaCooperaciónGalegaparaoDesenvolvemento(2010‐2013),aprobadoporunanimidadenoParlamentodeGaliciao16dexuñode2010. 1.Orzamentos 2012: o epitafio do II Plan Director da Cooperación Galega (2010-2013) Contido: 1.Orzamentos2012:oepitafiodoIIPlanDirectordaCooperaciónGalega(2010‐2013)…….................1 2.EvolucióndacooperaciónexterioraodesenvolvementodaXuntadeGalicia...................................2 3.Memorialdealdraxes:daspromesasincumpridasáindignación………..………....................................3 4.Conclusión:porsolidariedade,aspersoasprimeiro……………………………………………............................4 Principaisdatos:  AcooperacióngalegaaodesenvolvementonoProxectodeLeideOrzamentosXeraisdo2012descendeun18%entermos relativose1.427.000€entermosabsolutosconrespectoa2011.  Entre2009e2012oorzamentodaXuntadeGaliciaencooperaciónexterioraodesenvolvementodescendeuun45%en termosrelativose5.225.000€entermosabsolutos.  AXuntadeGaliciaeoPartidoPopularincumprensistematicamenteoscompromisosdeaumentaroorzamentodestinadoáloitacontraapobrezaqueseconteñennoIIPlanDirectordaCooperaciónGalegaaoDesenvolvemento(2010‐2013) enoPactoGalegocontraaPobreza  Galiciacarecedunhaauténticapolíticapúblicadecooperaciónaodesenvolvemento.Trátasedunhapolíticasocialcativa entermoseconómicosemorais.Endefinitiva,unhacooperaciónpobreparaosmáispobres. (1)EstedocumentodetraballoempregacomounidadedeanáliseoProxectodeLeideOrzamentosXeraisdaComunidadeAutónomadeGalicia.AcomparanzaentreosProxectosdeleide2011e2012deitacomoresultadoaconstatacióndunrecortedo18%.Detodososxeitos,aefectosreais,secomparamoso orzamentoprevisiblementeexecutadoen2011eaprevisiónorzamentariapara2012,cómpresalientarquenonaconteceundescensosenónomantemento en2012doorzamentorecortadodoano2011. 2 2. Evolución da cooperación exterior ao desenvolvemento da Xunta de Galicia: retrocedendo a principios de século Aseguir,analizamosaevolucióndoorzamentodecooperaciónaodesenvolvementoenGaliciaatendendoenexclusivaaoorzamentoxestionadopolaDirecciónXeraldaXuntadeGalicia(2)quenosúltimosanostivobaixoasúaresponsabilidadeacooperaciónexterior.Naseguintetáboa,podemospercibirconclaridadeagravereducióndoorzamentodecooperaciónexterioraodesenvolvementodaXuntadeGalicianapresentelexislatura. Xaquelogo,nestalexislaturaogobernodaXuntadeGaliciatenreducidoen5.225.000€asúaachegaácooperaciónexterioraodesenvolvemento:un45%menosconrespectoaoorzamentode2009. OutrodatoalarmantedaactualXuntadeGaliciatensidoaprácticadesaparicióndacooperaciónexteriorexecutada poroutrosdepartamentosdamesmadetalxeitoquesetenempobrecido,aíndamáis,ocompromisosolidarioglobaldaXuntadeGalicia. Comopodemosobservarnosseguintescadros,osorzamentosdodepartamentoresponsabledecooperaciónao desenvolvementodaXuntadeGaliciateñenminguadogravemente,prevíndosepara2012unhorizontedegastosemellante aodoano2005.Poroutrabanda,aseriehistóricarevélanosqueaXuntadeGaliciaseguemoiafastadadocompromisode destinaro0’7%doseuorzamentoconsolidadoacooperaciónaodesenvolvemento:oorzamentodecooperaciónxestionado polaDirecciónXeralcorrespondente,tantono2011comano2012,teraseestancadonunhaporcentaxemisérrimado0’06% dosorzamentosdaXuntadeGalicia–semellanteaodoano2003–esendodasmáisbaixasentretodasascomunidades autónomasespañolas. Enrelaciónaodevanditoorzamentodecooperaciónaodesenvolvementoporhabitante,aXuntadeGaliciadestina2,30€porgalegoegalegaá loitacontraapobreza. Podemosafirmar,logo,quealoitacontraapobrezatensidounha dasprincipaisvítimasdosaxustesfroitodaestabilidadeorzamentariaimpulsadapologobernogalegopormordacriseeconómicaefinanceira.Maliaaosdiscursosoficiais,acooperaciónaodesenvolvementocomopolítica socialsofreasconsecuenciasdunaxustesocialsenprecedentes. 1.AXuntadeGaliciadestinaáloitacontraapobrezaun0’06%doseuorzamento,fronteao0’7%contempladona LeiGalegadeCooperaciónparaoDesenvolvemento(2003)enoPactoGalegocontraaPobreza(2010). 2.Galiciacontinúaaserunhadascomunidadesautónomasquemenororzamentodestinouhistoricamenteacooperacióninternacionalaodesenvolvemento. 3.AXuntadeGaliciatenreducidoentresanosun45%oorzamentodestinadoáerradicacióndapobrezaglobal, fronteaunhareducióndo15%doseuorzamentototal.Omaiorrecurtenunhapolíticasocialnahistoriade Galicia. OrzamentodaCooperaciónGalega€/habitante AnoHabitantesOrzamento€/hab. 20082.784.16911.205.0004,02 20092.749.79611.664.0004,24 20102.796.0899.748.0003,48 20112.794.5167.866.0002,81 20122.794.5166.439.0002,30 Táboa2 (2)Naactuallexislatura,acooperaciónaodesenvolvementoéresponsabilidadedaSubdirecciónXeraldeCooperaciónExteriordentrodaDirecciónXeralde RelaciónsExterioresecoaUE.EstadegradacióninstitucionalfixodescenderácooperaciónexteriordaXuntadeGaliciaaunpesopolíticoenivelinstitucional semellantesaodoano2001. 0 5000 10000 15000 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 OrzamentoCooperaciónExterior (enmilesdeeuros) Gráfico1 0 0,02 0,04 0,06 0,08 0,1 2003 2005 2007 2009 2011 %OrzamentoCooperaciónExterior/OrzamentoXunta Gráfico2 OrzamentodeGastosdaAdministraciónXeraldaXuntadeGalicia Grupodegasto %Var.2012/2011 %Var.2009/2012 Valorrelativo Función 2009 2010 2011 Importe Importe% Importe Importe% 2009 2010 2011 33.Cooperaciónexterioraodesenvolvemento 11.664 9.748 7.866 ‐1.427 ‐18% ‐5.225 ‐45% 0,1 0,08 0,08 Orzamento 2012 6.439 2012 0,06 (enmilesdeeuros) Táboa1 3 Nosúltimosanosomarcoinstitucionalelexislativodacooperacióngalegaaodesenvolvementotensedotadode novosinstrumentosemecanismoscofindegarantirunhaaxudadecalidadeeeficazquepromovaodesenvolvementodos pobosecomunidadesmáisempobrecidas.Peroestacalidadeeeficacianonseacadaránsenonsecontaconcapacidades institucionaiserecursoseconómicosestableseprevisiblesenunhacontíatalquepermitanaseguraroefectivocumprimen‐ todasprevisiónscontidasnaLeiGalegadeCooperaciónparaoDesenvolvemento,noIIPlanDirectordaCooperaciónGalega paraoDesenvolvementoenoPactoGalegocontraaPobreza. Naseguintetáboapresentamosunhaescolmadaspromesasecompromisosincumpridosqueserecollenentextos legaisedeplanificaciónqueforonaprobadosporunanimidadenoParlamentodeGaliciaetralaalternancianogobernoda XuntadeGaliciadastresprincipaisforzaspolíticasgalegas:PPdG,PSdG‐PSOEeBNG.Hogano,esteconxuntodepromesas incumpridasrepresentanunmemorialdasaldraxesqueestáasufrirdesdeGaliciaaloitacontraapobrezaanivelglobal comopolíticasocial.Defeito,acapacidadedospartidospolíticosgalegosparaconverteraspromesasenpapelmolladoson aprincipalmotivaciónparaaindignacióndasociedadecivilgalegaanteestasituacióndeindiferenzapolítica. Todasestaspromesasecompromisosincumpridossonaconfirmaciónmáisevidentedafaltadevontadedospartidospolíticosgalegosporconfigurarunhaauténticapolíticapúblicagalegadecooperaciónaodesenvolvemento.AspromesasecompromisosficaronenmeraretóricapormordateimosainsuficientedotaciónderecursoseconómicosehumanosporpartedaXuntadeGaliciaxadesdeoanteriorgobernodobipartito.Oproxectodeorzamentospara2012defineá cooperacióngalegacomounhacooperaciónesmorecente,pobreecativa.Xaquelogo,podemoscualificaraoIIPlanDirectordaCooperaciónGalegaparaoDesenvolvemento(2010‐2013)comadefuntoanivelfinanceiroeinstitucionalporvarias razónscomosonamarxinalidadedapolíticapúblicadecooperaciónnaXuntadeGaliciaenorestodasadministraciónspúblicasgalegas(concellosedeputacións)asícomopolagravefendadefinanciamentoexistente.Porén,paraacadaren2013osmínimosorzamentariosprevistos noIIPlanDirectordaCooperaciónGalegaseríapreciso,enprimeirolugar,corrixir efrearaactualcaídalibreorzamentariae,aseguir,aumentarcaraa2013adotaciónorzamentariacunhacantidadedeentre11.061.000€e16.761.000€conrespectoaoorzamentode2011.Xaquelogo,osorzamentos2012profundanno abismoeconómicoqueseparaaosorzamentosdasprevisiónsdoIIPlanDirector. Garantiren2017o0’7%doorzamentoconsolidadodaXuntadeGalicia(+/‐ 70.000.000€)esixiría,logo,unactivoexercicioderesponsabilidadepolíticaesocialdospartidospolíticosgalegoscofindenonfrustrarodevezoecompromiso solidariodacidadaníagalegacospobosmáisempobrecidos. 3. Memorial de aldraxes: das promesas incumpridas á indignación Táboa3:Promesasecompromisosincumpridos 2003:Lei3/2003,de19 dexuño,deCooperación paraoDesenvolvemento Art.29.Recursosfinanceiros. 1.ALeideorzamentosfixaráanualmenteoscréditosdestinadosácooperaciónparaodesenvolvemento naComunidadeAutónomadeGalicia,deacordocoasorientaciónscontidasnoplananualcorrespondente, quetenderánprogresivamenteaacada‐lomínimodo0,7%dosorzamentosdaXuntadeGalicia. 2006:IPlanDirectorda CooperaciónGalegapara oDesenvolvemento (2006‐2009) Marcoorzamentario: AcadaraorematedoPlano0’4dosorzamentosparaacooperaciónaodesenvolvemento. Incrementarnunmínimodo50%anualosorzamentosdedicadospolaXuntadeGaliciaácooperaciónao desenvolvemento. 2010:IIPlanDirectorda CooperaciónGalegapara oDesenvolvemento (2010‐2013) Obxectivoespecífico6.1.SeguirunhaprogramaciónquepermitaaseguraraofinalizaroperíododevixenciadoIIPlandirectorcunincrementodosrecursosdeentreun50%eun100%conrespectoaosrecursos dedicadosen2009. IndicadorI.6.1.1.Logrousemanterunhatendenciaascendentenovolumeanualdaaxudadesembolsada, acadándoseen2013undesembolsoanualdeentre17,5millónse23,2millónsdeeuros. 2010:PactoGalegocontraaPobreza 4.Medidasdexestión. 4.1.Axudaaodesenvolvemento. a.ManterunesforzoenmateriadeAxudaOficialaoDesenvolvemento(AOD)quegarantaque,antesdo rematedo2017,alomenoso0,7%doorzamentoconsolidadodaXuntadeGaliciaestaráadicadoaesta finalidade,talecomoobrigaoartigo29.1daLei3/2003decooperaciónaodesenvolvementodeGalicia. 0 10000 20000 30000 40000 50000 60000 70000 Mínimo II Plan Director Máximo II Plan Director 2012 Orzamentos 2013 Plan Director 2017 Pacto Galego (enmilesdeeuros) Gráfico3 4 RúadosBasquiños331ºA 15704SantiagodeCompostela 981585189618626627 [email protected] www.galiciasolidaria.org 4. Conclusión: por solidariedade, as persoas primeiro ACoordinadoraGalegadeONGD,ennomedas48ONGDintegradasnamesmaedasmáisde10.000persoasque apoiancomosocios/asotraballodestasorganizaciónsdesolidariedadeenGalicia,denunciacomoinadmisiblesemoralmente reprobablesosrecortesnoorzamentodacooperaciónaodesenvolvementodaXuntadeGaliciaedasrestantesadministraciónspúblicasgalegas.ParaaCoordinadoraGalegadeONGD,acooperaciónaodesenvolvementodebesercontempladacomounhapolíticasocialquepromoveanivelglobaladignidade,calidadedevidaebenestardaspersoasquesofrenasconsecuenciasdapobreza.Xaquelogo,aproteccióndaspersoascomoobxectivopolíticoesocialdosorzamentosdaXuntade Galiciataméndebeabranguerespecialmenteáspersoasmáispobres. ACoordinadoraGalegadeONGDrecoñeceagravidadedacriseeconómicaefinanceiraeanecesidadedeasumirpolíticasbaseadasnaresponsabilidade.Detodososxeitos,rexeitaconindignaciónqueopesodosacrificioaproldaausteridade edeloitacontraodéficitpúblicorecaiasobreasprincipaisvítimasdacrise:asmáisde1.000millónsdepersoasasoballadas polapobreza,aexclusióneavulnerabilidadequesofrenencarnepropiaasconsecuenciasdofuncionamentodunsistema económicoafastadodosprincipiosdexustizasocial,equidadeesolidariedade. AAxudaOficialaoDesenvolvementononéunluxoparatemposdebonanza,ninunhaesmolaparacandoasarcas estáncheas.Éunhanecesidadevitalparamillónsdepersoaseunimperativoéticoemoralquerespondeacriteriosdexustiza, solidariedadeeresponsabilidade,ademaisdeconstituíruncompromisoasinadoeunhaobrigamoral. Asociedadegalegaexpresoureiteradamenteoseucompromisosolidariocoaspersoasmáisempobrecidaseasadministraciónspúblicasteñenquerespectarestavontade,quesemanifestoudexeitosignificativonostresúltimosanosnoseu rexeitamentoásmedidasderecortedaaxudaaospaísesmáisempobrecidos. Porestesmotivos,aCoordinadoraGalegadeONGDesixeaoslíderespolíticoseáspersoasresponsablesdasadministraciónspúblicasgalegasque: 1.Impulsenmedidasdeloitacontraacrisequesedirixanprioritariamentecaraaosresponsablesecausantesdamesma, medianteoapoioácreacióndunhataxaástransacciónsfinanceiras,ásmedidasfiscaisquerecaiansobreosquemáis teñenasícomoaosrecortesquenonactúencontraogastosocialeaeconomíaprodutiva. 2.Reiterenoseucompromisocoaloitacontraapobreza,codesenvolvementohumanoecosObxectivosdeDesenvolvementodoMilenio,mantendoosseuscompromisosdeAxudaOficialaoDesenvolvementonoseunivelderesponsabilidadeautonómicaelocal. 3.Rectifiqueneretirenasmedidasderecortenaloitacontraapobrezaetomenconcienciadosseusactosedasconsecuenciasnegativasdosmesmossobreaspersoasmáispobres. 4.RespostenconresponsabilidadeásdemandasdacidadaníagalegademaiorsolidariedadeentreospobosdaTerra. PedimentosdaCoordinadoraGalegadeONGD:   QueospartidospolíticosconrepresentaciónnoParlamentodeGalicia(PPdG,PSdG‐PSOEeBNG)manifestenoseucompromisocoaerradicacióndapobrezamedianteapresentacióndeemendasaoproxectodeLeideOrzamentosparaoano 2012quegarantanunhadotaciónorzamentariadacooperaciónexterioraodesenvolvementocunhacantidadenoninferiora10.000.000€dexeitoqueadevanditapolíticasocialrepresenteaomenoso0’1%doorzamentototalconsolidadoda XuntadeGalicia.  QueogobernodaXuntadeGaliciapresentepublicamenteuncalendariodefinanciamentodacooperaciónexteriorao desenvolvementoparaosvindeirosdousanosquegarantaocumprimentodasprevisiónscontidasnoIIPlanDirectorda CooperaciónGalegaparaoDesenvolvemento(2010‐2013).  Queospartidospolíticos(PPdG,PSdG‐PSOEeBNG)asinantesdoPactoGalegocontraaPobrezapromovanasinaturade PactosLocaiscontraaPobrezaeintroduzannosorzamentosdosconcellosedeputaciónsgalegaspartidaseconómicas destinadasaofinanciamentodacooperaciónaodesenvolvementocongarantíasdesostibilidade,previsibilidadeenunha contíaquegarantaacciónseficacesedecalidade. Autor:JoséLuisPastorizaRozas.LicenciadoenFilosofía(USC)eMScNGOs&Development(LSE).FoitécnicodeproxectosnaSecretaríaTécnicadaCoordinadoraGalegadeONGD.Permitidaareproducióntotaleparcialdoscontidosdestapublicacióncoamencióndafonte.DescargagratuítanawebdaCoordinadora. Depósitolegal:C‐31112011