Emprego sectorial e paro por xénero nas rexións españolas

e acordo co estudo de Guisán e Expósito (2011), presentamos unha análise do emprego sectorial por xénero nas rexións españolas. A orde das comunidades autónomas nas gráficas é o alfabético habitual do Instituto Nacional de Estatística, e o que figura na táboa 1: Andalucía, Aragón, Asturias, Baleares, Canarias, Cantabria, Castela e León, Castela-A Mancha, Cataluña, Comunidade Valenciana, Estremadura, Galicia, Madrid, Murcia, Navarra, País Vasco e A Rioxa. A gráfica 1 mostra o número de persoas empregadas por cada mil habitantes nas dezasete comunidades autónomas españolas no ano 2009. As gráficas 2 e 3 mostran o número de homes e mulleres ocupados por cada mil habitantes. Galicia sitúase entre as rexións que superan a media española de 404 empregos por cada mil habitantes no ano 2009, ocupando o oitavo posto tras Madrid, Baleares, Aragón, Cataluña, País Vasco, Navarra, A Rioxa e Cantabria. Os valores máis baixos da taxa de emprego corresponden a Andalucía e a Estremadura. Nunha zona intermedia sitúanse 49 Asturias, Canarias, Castela e León, Castela-A Mancha, Comunidade Valenciana e Murcia. Gráfica 1. Taxas de emprego no ano 2009: emprego total por cada mil habitantes FONTE: Guisán e Expósito (2011) a partir dos datos do INE. Gráfica 2. Taxa de emprego masculino por cada mil habitantes FONTE: Guisán e Expósito (2011) a partir dos datos do INE. 50 Gráfica 3. Taxa de emprego feminino por cada mil habitantes FONTE: Guisán e Expósito (2011) a partir dos datos do INE. Polo que respecta ao emprego masculino, observamos que Galicia ocupa o undécimo lugar, situándose lixeiramente por baixo da media española. As rexións coas maiores taxas son A Rioxa, Navarra, Madrid, Aragón e Baleares. Na taxa de emprego feminino destacan Madrid, Baleares, Cataluña e Navarra. As táboas 1 a 3 presentan as taxas de emprego por cada mil habitantes correspondentes aos sectores de “agricultura”, “industria”, “construción” e “servizos” das dezasete comunidades autónomas españolas e do conxunto de España para o ano 2009. No ano 2009 España tiña 404 empregos por cada mil habitantes, dos cales 228 correspondían a homes e 176 a mulleres. O emprego masculino representaba o 56,4% do emprego total e o feminino o 43,6%, o que supón un cambio importante con respecto a décadas pasadas, nas que as taxas de emprego femininas eran moi baixas. 51 Táboa 1. Taxas de emprego por xénero: sector “servizos” e total. Datos das rexións españolas no ano 2009 (persoas ocupadas por cada mil habitantes) Rexión Servizos Total Masc. Fem. Ambos os dous Masc. Fem. Ambos os dous Andalucía (AN) 129 130 259 206 146 353 Aragón (AR) 122 160 282 243 185 427 Asturias (AS) 120 159 278 212 175 387 Illas Baleares (IB) 151 185 336 241 196 437 Illas Canarias (CN) 156 153 309 216 163 379 Cantabria (CB) 125 160 284 236 184 420 Castela e León (CL) 117 143 260 233 164 397 Castela-A Mancha (CM) 115 127 242 233 149 382 Cataluña (CT) 131 161 292 234 193 427 Comunid. Valenciana (CV) 123 153 275 224 174 398 Estremadura (EX) 115 120 235 215 137 352 Galicia (GA) 117 152 268 225 187 412 Madrid (MA) 179 194 373 248 211 459 Murcia (MC) 121 140 262 229 170 398 Navarra (NC) 106 151 257 250 188 438 País Vasco (PV) 122 168 290 237 192 429 Rioxa, A (RI) 115 146 261 251 183 434 ESPAÑA (ES) 133 154 287 228 176 404 NOTA: Masc.: Masculino; Fem.: Feminino; Ambos os dous: Masculino+Feminino. FONTE: Guisán e Expósito (2011) a partir dos datos do INE. As taxas de emprego máis elevadas nos sectores de servizos corresponden a Madrid (373), Baleares (336), Canarias (309), Cataluña (292) e País Vasco (290). Os valores máis baixos corresponderon a Estremadura (235) e CastelaA Mancha (242). 52 Táboa 2. Taxas de emprego por xénero: sectores de “agricultura” e “industria”. Datos das rexións españolas no ano 2009 (persoas ocupadas por cada mil habitantes) Rexión Agricultura e Pesca Industria Masc. Fem. Ambos os dous Masc. Fem. Ambos os dous Andalucía (AN) 19 7 26 27 7 33 Aragón (AR) 17 4 21 63 17 81 Asturias (AS) 10 6 15 48 9 57 Illas Baleares (IB) 4 2 6 28 7 36 Illas Canarias (CN) 7 3 10 20 4 24 Cantabria (CB) 11 6 17 59 13 72 Castela e León (CL) 21 5 26 56 14 70 Castela-A Mancha (CM) 21 3 25 50 15 65 Cataluña (CT) 6 2 8 57 27 84 Comunid. Valenciana (CV) 11 2 13 50 16 67 Estremadura (EX) 30 8 38 32 6 38 Galicia (GA) 19 13 33 51 19 69 Madrid (MA) 1 1 2 32 12 44 Murcia (MC) 30 14 44 40 12 52 Navarra (NC) 17 3 20 92 31 123 País Vasco (PV) 4 2 6 79 19 98 Rioxa, A (RI) 17 2 18 77 32 109 ESPAÑA (ES) 12 4 17 45 15 60 NOTA: Masc.: Masculino; Fem.: Feminino; Ambos os dous: Masculino+Feminino. FONTE: Guisán e Expósito (2011) a partir dos datos do INE. No sector “agricultura e pesca” as rexións que presentan as taxas máis elevadas son Murcia (44), Estremadura (38) e Galicia (33). O valor máis baixo corresponde a Madrid (2). No sector “industria” as rexións con taxas máis elevadas son Navarra (123), A Rioxa (109), País Vasco (98) e Cataluña (84). As máis baixas corresponden a Canarias (24), Andalucía (33), Baleares (36) e Estremadura (38). 53 Táboa 3. Taxas de emprego por xénero: sector “construción”. Datos das rexións españolas no ano 2009 (persoas ocupadas por cada mil habitantes) Rexión Cons trución Masculino Feminino Ambos os dous Andalucía (AN) 3 2 2 34 Aragón (AR) 4 0 3 43 Asturias (AS) 3 5 2 37 Illas Baleares (IB) 5 7 3 60 Illas Canarias (CN) 3 3 3 36 Cantabria (CB) 4 3 5 47 Castela e León (CL) 3 8 3 41 Castela-A Mancha (CM) 4 7 3 50 Cataluña (CT) 3 9 4 44 Comunidade Valenciana (CV) 4 0 3 43 Estremadura (EX) 3 7 2 40 Galicia (GA) 3 8 3 41 Madrid (MA) 3 5 4 39 Murcia (MC) 3 7 3 40 Navarra (NC) 3 6 3 39 País Vasco (PV) 3 1 3 34 Rioxa, A (RI) 4 2 3 46 ESPAÑA (ES) 3 7 3 40 FONTE: Guisán e Expósito (2011) a partir dos datos do INE. No sector “construción”, o número de empregos por cada mil habitantes no ano 2009 ascendeu a 40 persoas en España, das cales 37 eran homes e 3 mulleres. As rexións máis destacadas foron Baleares con 60 ocupados neste sector por cada mil habitantes, debido á súa importante actividade turística, e Castela-A Mancha con 50 ocupados debido en gran medida aos importantes impactos derivados da súa proximidade a Madrid. 54 As táboa 4 e 5 presentan datos de emprego e paro por xénero. Táboa 4. Emprego, paro, poboación activa e taxa de paro por xénero, 2009 Emprego Paro Poboación activa Taxa de paro % de PA Masc. Fem. Masc. Fem. Masc. Fem. Masc. Fem. AN 1 707 1 210 542 450 2 249 1 660 24,10 27,11 AR 326 248 149 35,6 475 284 31,37 12,55 AS 230 190 33,0 32,1 263 222 12,55 14,45 IB 264 215 62,7 42,6 327 258 19,19 16,54 CN 453 342 155,8 126,5 609 469 25,59 27,00 CB 139 108 17,8 15,9 157 124 11,35 12,83 CL 596 420 79,6 83,0 676 503 11,78 16,50 CM 485 310 99,8 84,2 585 394 17,07 21,36 CT 1 747 1 441 360,2 258,5 2 107 1 700 17,09 15,21 CV 1 139 885 310,5 234,5 1 450 1 120 21,42 20,95 EX 237 151 49,2 50,8 286 202 17,19 25,17 GA 629 523 83,8 82,1 713 605 11,76 13,57 MA 1 577 1 342 258,8 217,6 1 836 1 560 14,10 13,95 MC 331 246 93,8 56,7 425 303 22,08 18,73 NC 157 118 17,7 16,1 175 134 10,13 12,01 PV 515 417 61,3 54,3 576 471 10,64 11,52 RI 81 59 11,6 8,8 93 68 12,53 12,98 ES 10 658 8 227 2 292 1 857 12 950 10 084 17,70 18,42 NOTA: Masc.: Masculino; Fem.: Feminino. As taxas de desemprego por xénero é a porcentaxe de desemprego por xénero en poboación activa por xénero. FONTE: Guisán e Expósito (2011) a partir dos datos do INE (2010). 55 Táboa 5. Emprego, paro, poboación activa, taxa de paro, poboación e taxas de emprego e actividade: ambos os dous xéneros no ano 2009 (en miles de persoas) Emprego Paro Poboación activa Taxa paro Poboación Taxa emprego Taxa actividade AN 2 917 992 3 911 25,3 8 286 35,2 47,2 AR 575 84 655 12,8 1 343 42,5 48,7 AS 420 65 480 13,5 1 085 38,2 44,2 IB 479 105 580 18,1 1 095 43,3 52,9 CN 795 282 1 075 26,2 2 099 37,7 51,2 CB 247 33 276 11,9 589 41,2 46,8 CL 1 016 162 1 176 13,7 2 560 39,6 45,9 CM 794 184 974 18,8 2 079 37,9 46,8 CT 3 189 618 3 803 16,2 7 467 42,6 50,9 CV 2 024 545 2 563 21,2 5 085 39,6 50,4 EX 387 100 482 20,7 1 100 34,7 43,8 GA 1 151 165 1 311 12,5 2 795 41,0 46,9 MA 2 919 476 3 388 14,0 6 360 45,7 53,2 MC 577 150 722 20,7 1 445 39,5 49,9 NC 276 33 304 10,8 630 43,0 48,2 PV 931 115 1 042 11,0 2 171 42,6 47,9 RI 139 20 155 12,9 321 42,0 48,2 ES 18 885 4 149 23 033 18,0 46 746 40,4 49,2 NOTA: Taxa de emprego: porcentaxe de emprego con respecto á poboación. Taxa de actividade: porcentaxe de paro con respecto á poboación activa. Poboación activa: emprego+paro. FONTE: Guisán e Expósito (2011) a partir dos datos do INE (2010). As taxas de paro máis baixas no ano 2009, inferiores ao 15%, corresponderon a Asturias, Cantabria, Galicia, Madrid, Navarra, País Vasco e A Rioxa. As taxas máis elevadas de paro masculino, por riba do 24% da poboación activa, corresponderon a Aragón 56 (31,4%), Canarias (25,6%) e Andalucía (24,1%). As taxas máis elevadas de paro feminino corresponderon a Andalucía (27,1%), Canarias (27%) e Estremadura (25,2%). Carrasco et al. (2005) atoparon que en xeral as rexións do norte de España ofrecen máis oportunidades de emprego feminino que as do sur. Galicia, cunha taxa de ocupación do 41% da poboación, sitúase lixeiramente por riba da media española. As rexións cunha taxa de actividade máis elevada, superior ao 42%, son as seguintes: Madrid, Baleares, Navarra, Cataluña e Aragón. CARRASCO-PORTIÑO, M.; RUIZ, M.T.; FERNÁNDEZ-SÁEZ, J.; CLEMENTE, V.; ROCA, V. (2010). “Desigualdades en el desarrollo geopolítico de género en España 1980-2005. Un determinante estructural de la salud”, Rev. Esp. Salud Pública, 84 (1). Madrid. EU (2008). Distribution of Employment in the Main NACE 2-Digit Sectors. European Union. GUISÁN, M.C. (2004). “Education, Research and Manufacturing in EU25: An Inter-Sectoral Econometric Model of 151 European Regions, 1995-2000”, Regional and Sectoral Economic Studies, 4 (2), pp. 21-32. GUISÁN, M.C. (2008). “Manufacturing and Economic Development: Inter-sectoral relationships in Europe, America, Africa and AsiaPacific, 1999-2006” Regional and Sectoral Economic Studies, 8 (2), pp. 73-90. GUISÁN, M.C. (2009). “Government Effectiveness, Education, Economic Development and Well-Being: Analysis of European Countries in Comparison with the United States and Canada, 2000-2007”, Applied Econometrics and International Development, 9 (1), pp. 39-48. GUISÁN, M.C. (2010). “Employment in Private and Public Services: A Comparative Analysis of Commercial, Business and Social Ser57