O cine de Corea do Sur: unha industria chea de posibilidades

35 34 EVOHÉ §Cine Después de las grandes guerras del siglo XX, los fenomenologistas que LQWHQWDURQKDFHUGHODÁORVRI䲓DXQDFLHQFLDH[DFWDVHSODQWHDURQTX䲏 sentido tenía vivir en una sociedad donde el sujeto viviese sin emitir juicios SURSLRVRSODQWHDUVHODUD]䲗QGHVXVDFWRV3DUHFHTXHYLVWRGHVGHHVD SHUVSHFWLYDODDFWLWXGGH<D\RLDODKRUDGHSURGXFLUSLH]DVVHDFDVLXQD respuesta automática: un ritual supersticioso. He visto a muchos artistas SURGXFLHQGRSLH]DVHQVXVHVWXGLRVFRQXQDPHFDQLFLGDGVLPLODUDOD cadena de montaje. Si hay que entender la producción de arte como una forma terapéutica o técnica... o incluso artesanal –me ha costado escribir esa palabra, WHQJRSUHMXLFLRVFRQWUDHOODTXL]䲋VJHQHUHPRVFRQWURYHUVLD(VPX\ LQMXVWRLQVLQXDUTXHODKLVWRULDGHODUWHVXÁORVRI䲓D\VXVPLOHVGHDyRV de tradición hayan sido un pretexto para estar distraídos. Sería más sencillo asumir que el artista “loco” que hace arte para curarse sólo es otra interpretación popular de una época con ideales dispersos. No nos confundamos. Abunda esta visión romántica de la decadencia. Sólo es otro indicio de nuestra tradición melodramática y no creo que moleste demasiado. Los artistas son un preciado emblema de comunidades prósperas. Incluso cuando esos artistas son irreverentes, excéntricos y se hallan habitando la difícil separación entre lo genial y lo ridículo, FRQWLQ䲛DQVLHQGRHOH[SRQHQWHP䲋VDGHFXDGRGHTXHQXHVWUDFLYLOL]DFL䲗Q todavía tiene algo que decir más allá de la doctrina. Nada tan atractivo para estimular el pensamiento que las personas que se dejan llevar por sus pasiones individuales. Me gustaría cerrar hablando de las repeticiones y las formas orgánicas de sus dibujos. Pero son esos delirantes lunares que Yayoi dice ver desde que HUDQLyDORVTXHGHÁQHQPX\ELHQHOFDU䲋FWHUGHODMDSRQHVD(VRVOXQDUHV que están en toda su obra. Cojamos un poco de aire y hagamos acopio de toda nuestra atención, porque es el momento de una interpretación oscura. Pienso que sus lunares son la proyección subconsciente de nuestras propias expectativas, del anhelo colectivo de hacer nuestro aquello que nos rodea. Una mirada vaga y pasional que se reduce al brillo exterior de las cosas y que se reproduce sin control de forma veleidosa. Como dejarse llevar por la agitación hasta el punto de terminar en un plató de televisión aplaudiendo a bufones, o en un estadio gritándole a un balón. Esos puntos que Yayoi dice que ve en todas partes serían una forma de relacionarse con un mundo alienante y opresivo erigido sobre un imperio de emociones. Pero no creo que sea nada de esto. Me estoy columpiando. Creo que ni ella sabe qué son esos puntos y tampoco está ahí para eso. En Nueva York, en una galería de Chelsea tuve oportunidad de ver su SLH]D )LUHÂLHVRQWKH:DWHU . Una puerta da acceso a una sala hecha de espejos con pequeñas luces colgando, dando la sensación al espectador GHHVWDUÂRWDQGRHQPHGLRGHOXQLYHUVR4XL]䲋VIXHHQDTXHOPRPHQWR cuando entendí el concepto de obsesión tal y como lo entiende Yayoi, FRPRXQDSULVL䲗QGHEHOOH]DLQÁQLWDʎ 3KRWRFUHGLWDKUHI 䦨KWWSVZZZÂLFNUFRPSKRWRVMHDzZHE䦨!MIKZHED!DKUHI 䦨KWWSIRWHUFRP䦨!)RWHUD!DKUHI 䦨KWWSFUHDWLYHFRPPRQVRUJOLFHQVHVE\QFVD䦨!&&%<1&6$D! OCINEDECOREADOSUR: UNHAINDUSTRIACHEADEPOSIBILIDADES porAntía Cons Pequeño O universo surcoreano é un lugar no que me introducín fai agora xa case seis anos, e foi todo gracias á música K-pop. Pero, como boa aman- WHTXHVRQGRFLQHGHQGHTXHWHyRXVRGHUD]䲗Q non tardei en ampliar as barreiras e internarme nas delicias dunha industria que nos últimos anos está atopando o seu lugar non soamente dentro da súa propia patria, senón tamén a nivel mundial. O cine asiático xa era coñecido pola miña persoa dende facía anos, pero os meus coñecementos baseábanse basicamente na cinematografía chinesa e xaponesa. O cine coreano, como case todo o cine do sur este asiático, ten ese compoñente único e intimista que no mundo occiden- WDOVRDPHQWHVHFKHJDDYLVXDOL]DUHQÁOPHV independentes e de lugares menos coñecidos LQWHUQDFLRQDOPHQWHFRPRRVXHFRRXRÁQ䲏Vf un cine máis escuro e profundo, que se interna nos recunchos máis recónditos da mente humana, pero tamén sabe mostrar as partes máis amables do ser humano dunha forma delicada e distinta á que nos ten acostumada a industria hollywoodiense. 3RUVXSRVWRQRQWRGRRFLQHFRUHDQRUHÂH[D simplemente esas dúas visións tanto individualistas como da sociedade, senón que sabe fabricar historias máis amenas e lixeiras para o espectador; ese tipo de cine ó que nós estamos acostumados. Pero iso si, sempre sen perder ese toque do mundo asiático tan único e –practicamente- imposible de replicar. Así pois, existe todo un abanico de posibilidades según o xénero que lle interese a cada un. Están eses grandes clásicos de case obrigatoria visión, como é Oldboy HDVG䲛DVVHFXHODVGD triloxía 9HQJDQ]D6LPSDWK\IRU0U9HQJHDQFH H Simpathy for Lady Vengeance  Outra película que pode que aínda non sexa considerada un clásico do cine surconeano pero que está entre as miñas favoritas é El hombre sin pasado JDyDGRUDGRSUHPLR6LWJHV no 2010 e unha das poucas que chegaron ata o noso mercado, así coma Hierro 3  Por outra parte, se che interesa o cine de acción ó estilo Ocean’s Eleven , non podes perderte The Thieves 6HFKHYDLP䲋LVRWKULOOHUFRQ muller fatal, podes ver The Scent RXVH SRORFRQWUDULRSUHÁUHVRVREUHQDWXUDO A Werewolf Boy 䲏DW䲛DSHO䲓FXOD䰭SDUDPLQ é das máis frouxiñas que vin, pero soe gustar bastante, e Song Joong Ki sempre logra namorar- ou Psychic/Hunters 2FLQHVXUFR- reano ten moito xénero histórico, e King and the Clown 䲏XQKDGDVP䲋LVDFODPDGDV tanto pola calidade da película como por dar a coñecer a uns dos mellores –confeso que peco de biasismoactores surcoreanos do momento: Lee Jun Ki. Outra das miñas películas favoritas é 101 Architecture XQÁOPTXHWUDWDVREUHR primeiro amor. De temática romántica, aínda que algo máis dramática –os surcoreanos son moi dados ó drama aínda que estean facendo comediaé Always 3RGHU䲓DVHJXLU recomendando máis películas, pero creo que é mellor que vaiades descubrindo vos pola vosa conta, e estas son soamente algunhas das miñas películas predilectas. Existen multitude de gran- GHVREUDVSHUR[DTXHQRQDVYLQSUHÁURQRQ remitirme a elas. 37 36 EVOHÉ » Ilustración de Bento. Sen dúbida algunha, unha maneira sinxela de introducirse ó cine doutros lugares é a partir dos actores desas nacionalidades. Sen dúbida algunha todos vós coñecedes a algún actor ou DFWUL]VXUFRUHDQRD䲓QGDTXHQRQRVDLEDGHV Nos últimos anos fóronse introducindo principalmente no mercado estadounidense, xa que nese país existe unha gran comunidade desta nacionalidade, e pouco a pouco vanse afastando desa imaxe arquetípica de “asiático de poucas palabras e moitas patadas” á que nos teñen acostumadas as películas de acción. Están os intérpretes tanto nacidos nos EEUU, de pais emigrantes, ou que naceron en Corea pero emigraron sendo moi pequenos, e aqueles que lograron abrirse camiño dende a súa pequena península. No primeiro caso, están actores coma Tim Kang (O0HQWDOLVWD , Daniel Dae Kim e Jun Jin Kim (ambos de Lost 6DQGUD2K ( $QDWRP䲓DGH*UH\ , Bajo el sol de la Toscana -RKQ2KVDJDVGH Dos colgados muy fumaos e Star Trek .HQ-HRQJWULOR[䲓DGH Resacón en Las Vegas 'DQLHO+HQQH\ X-Men 2U䲓JHQHV/REH]QR RX-HQQD8VKNRZLW] ( *OHH  Dentro do segundo grupo, os casos máis no- WDEOHVVH[DQTXL]DLV%L5DLQ Ninja Assassin  The Prince /HH%\XQJ+XQ *, Joe: The Rise of Cobra  RED 2  *,-RH5HWDOLDWLRQ RX%DH'RR1D El Atlas de las Nube V Un feito curioso dos intérpretes surcoreanos e que, na súa maioría, non restrinxen a súa área de traballo ó cine, senón que en múltiples RFDVL䲗QVHQOD]DQSUR[HFWRVFLQHPDWRJU䲋ÁFRV cos denominados “dramas”, as miniseries ou telenovelas que tanto furor teñen en Corea do Sur e que, en moitos casos, son outra fonte para introducirse neste pequeno país. Sen embargo, hai que ter en conta a gran restrición que o goberno fai sobre todo o que se emite na televisión, especialmente nas cadeas públicas, polo que estas series soen representar temas máis amables e edulcorados da realidade. Aínda así, son unha gran fonte de entretemento e incluso de coñecemento do funcionamento da sociedade surcoreana, bastante máis tradicional cá nosa en moitos aspectos. Pero volvendo ó tema fílmico, os actores non son os únicos en gañar recoñecemento a nivel internacional, senón que outros profesionais da industria contan tamén cunha fama cada YH]PDLRU,P.ZRQ7DHN䲏XQGRVGLUHFWRUHV máis importantes, gañador dun premio Cannes 䲗PHOORUGLUHFWRUHXQ2VRGH2URKRQRU䲓ÁFR no 2005. Park Chan Wook é un dos nomes máis afamados gracias en gran medida á súa saga 9HQJDQ]D , nomeada previamente, e que se introduciu fai uns anos no cine americano ( Stoker 7DP䲏QHVW䲋Q.LP.L'XN Hierro 3  Primavera, verano, otoño, invierno… y primavera H.LP-L:RRQ A Bittersweet Life  Encontré al Diablo DPERV con estilos moi distintos pero igual de bos nas súas distintas variantes. O único inconveninte é poder atopar moitos destes títulos dobrados ó castelán, pero é moito máis doado se che gusta ver o cine en versión orixinal, e aínda o é máis se non che importa ler os subtítulos en inglés, sempre gracias á gran cantidade de coreanos que viven nos EEUU e outros países anglófonos. Así pois, non o pensedes máis. Se sodes dos que pensan que o cine asiático trata soamente sobre xente voando mentres loita con espadas, non dubidedes en investigar no universo surcoreano. 8QKDYH]HQWUHGHVQHORP䲋LVVHJXURVH[DTXH non queirades saír. Ou non poidades. ʎ