scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Obras posthumas : recopilación de varios tratados, memoriales y papeles, escritos algunos en causas fiscales y llenos todos de mucha enseñanza y erudicion / Joan de Solorzano Pereyra

Solórzano Pereira, Juan de, 1575-1655

Full text

D. lOAN DE PEREYRA. OBRAS POSTHVMAS~ .... . - ~ •• ¡ d l .1 ¡' \ ! PERE Y R A, CAVALLERO DEL ORDEN DE SANT-IAGO, DEL CONSEjO DE SV MAGESTAQ EN EL SVPREMO DE CASTILLA, , ~ X DE LAS INDIAS; I V N T A DE GVER~A DELLAS;Y DE LA DE MINAS. QERAS POSTHVMAS., .c:R....tCOPILACION DE VARIOS TRATADOS;MEMORIALfS~ y PAPELES; ESCRITOS ALGVNOS EN ~A"-SAS FISCALES, V LLENOS rPDOSJ DE. M VCHA ENSEÑANZA, y E R V DIe ION. /~ ¡:t 1« l!~~' <Á é4/ 11 ~cT7F~ c:fL,~ /' á7l'7'apO & lJl1blCA NsS7' AL ILVSTRISSIMO SEÑOR D·LVIS DE EX'EA Y TALAYERO; IVSTICIA DE ARAGON· ~~~~~~~~~~~~~4~~4~~4~~4~~~~~~B~~~~é COIJ IjCtMi.:En Zai'a:go~a,For l~sHerederos de DicgoDormer,lmpreff(j~ res de la' Ciudad? con L'nvil'&iQen los Reinos de Cafiilw; ya f+¡ ,olla: ~ .. , , . , ,; 'j~' .- /\ ,",.f, ,..''1. ~ -"1' " l' n () ::~~ t .if~ ",-, .. .:;, ,1 .. I - ,U ,~, \ : ti. \ ... - ¡l" .' " r le , J. 1 1'<¡ '1 ......... , ~_:. '), "-.'. l' "1 ,~¡; .:', , 'ti ' ....... ~~, (l ir''' \.l ... ... \ ; U . ( ~. ~ "', ;\~ I'~ () ,~:,. e:, ,~ ','1' .'~ '"r .;:'. "'~A ,í,. ' ... ~. ~\ ; ,j '- ,.) AL lL VSTRISSIMO SERQR;¡ DON LVI S DE E X ,EA , Y TALAYERO,IYSTICIA' OE ARAGON. os que dan a la luz publica algunas obu~~con: la felicidad de la imprenta, ora (eal1c'''grna~ o ya proprias, deCe~n que ellas generofas fa~i~ gas de fu cntcndlUlIento merezcan, conGg¡ln~ y logren la fama, la gloria, y la imtribrtalidad de: los Gglos4 A die fin procuran dedicarLas alosJoberanos Rcyes,y Mo .. narcas, nO fin aluGon a los antiguos efcritores, qu.'C¡ i1ll'zga~ van por defaeierto Coleadas al teatro vni vedal fin ptqc:cd~Ct,. " fu aprobacion, y licencia, p~es fu fabidurja excede a'la dé ~~ij :1~~~~!: ::~~ todos los mort.lles,y fuen(eaanta,y c'xemplo '(htige,y ápr()j~ poribu$ mOl fult~ vecba maS a los (ubditos.Delh: origen nos acro Veg' i:cio et lIaru,;, arl[llIm ¡luddl t " " " 'nd~"dre Irter,,', - tel.hmonio, (1) eelebr,ando a [u Emperador OWvia.no A!.i~ ~f in libros redoé14 g ufio y fuceífores, con exprefsion de rerIes Hfoíiaeros e(~ oJfcrre Prin(Í~lbu~. ,'. bl" r f' , tl. , fl!fta nrquf rede alt- tOs !lteranos,y o lequlOlOs afeétos a lU grandeza,y gracla; q"id rnchoarur, niji y a[si cOn [u arrobacioncrecio, y Ce magilifico la eloql!len. pnft film fd-vrrir lm- . {' r' I r 1 iT: d' , d P 1 pcraror,neque '¡utm- ela, un temcne,o cu parle aoua la. Mas COntenu:n Ole a qUám maglSdwr,l,et humildad modelh de algunos, o elhmando el gratificar, me llora folre, ve/plu f'. VId P r' f 'd e '1"'" . raqUdm Prllluprm, lUS a e ores, y atronos, palso como HIce e 1ae1 lnCHttez tuhu Joc1rtnd onwi. c!te origen, y COUlun lifonja a derivar fe en otros' grandd bus potefl proJefP Príncipes, y perfonaaes , para que oblígaQ0s deRa clientela fu¡'¡d1Ij,~6a oé1,,~ , e , "lan~r,¡.A:tgu(lum,ac agradec1da., y ofrenda reverente. amparaifen eOil Ü. gTall;' bOlt6S d,blnc Princi- deza a los que afpiravan a merecer fu ,agrado l tutda,ypL'o'" ¡tes lil.tlter hatul(fo , d 1 b d e d' dI' ' " .' 'fr'9umllbu5J(daYa~ tecClOn e a o ra. ereo· len o a de los maltgnos Ar!fiarli tlfr txemplIJ¡fic Teg_ eos, Zoylos,y Arifiopbanes, que cooémbid¡o(,¡ ~tdiidon n4ntltlm tefumonti! d f, J ' '11 I b r trt)'1l tloCjurnt1d, dI/- prctcn ea a ear, as, y manc1 ar as eoq o l~Ur()li~O(ir~1 I!on(ulpal/lrdurlá(ía¡ ddos mas e,andldos papeles. : , ", ,;, . ideJ?1 aFud Dioll. Todas eltas circun!tancias las conlide:r.() a vníJertlptJ:t'I Hahcarllaf. deprrt;- , . , I " ,(fptóardtIO. panrgJr. la perfona de ~. s. 1. como en lascU ml,ab~de ,-p.fdi:e" &,1EliumA.rii\id,iI¡ mia, todos Dlegos, y todos de V,,s. Vrecoi1ocieñ~~-b jIllJ.'rat/Ontb, ~nde , 1 d d .' .' ~" «,' . " etla JuvenaL, Ja. de V.5.1.e to o e nuel1:ras mayores covem«I~;Y'f.olt4l;.. ¡yr'7. EI ¡pes & rá- nas. ELhs c~es Cuperlativa's y heroicas ca1idaJ'~s;me "'Ui,iR tío fludio.'um tri f.c- . -. ~ - ~, - Il:l ¡are ralJlum. t 3 p;lr~ . pi"raimplórar tres vezes el amparo de V.Sj. con mi ren· dida humildad, animara e[peran~a , y acertada elecciou, y :lünque V.S.I.cierre los oidos a rus aplau[os, no apanara h viRa de Luverdadcs, mas impreífas en los anales de la me- maria, que eU la. in[Dficiencia. de mis cortas exptdsiollCS; pues fi confidero la emínencia dela Cabiduria de, los Dere- chos, adornada cOllla vni verfalidad de otras noticias, que reCplandecen en él gtal~de talento de que doto el Cielo a ¡VoSJ. fe hallara ya oIfianc;:ada en [u princípiocon can fclizes ~[per¡lOfas.como te ven agora en los progreífos. Tuvo V.S.l. por madre a laRoreciente Vnivedidad Au: gufl:a, fubihtuytndo oficios la Salmantina, emporio vniJ verral delasletras, iluftre [eminario de las Dignidades.,A. donde manifefl:o -ya V.s.l.tan feliz genio, ¡abotiofa aplic-ar: cioo, y lucidas experiencias, quemas parecia Maefl:l'O que· 'cnCeñava, que Di[cipulo queaprédia.En eila rccibi6 V5.l.' i fu primera laurea" en laoera laureas, y lauros de publico ?rofeJfor en el Decreto, y Vifperas, en que la Iuri{pruden~ cia de V.S.l.Vífpcras, y Decreto'fueron de las futuras Dig- nidades. PatTaron eftos aplaufosal campo de Iadoquencia! a. la oracion foren[c ,ala adáüraci0n (enateria, a dond'c la: proteccion de V .S.l. coh voz gloriofa, qualplldlera el fol. dado con fus annas,. defenaio las honras, las vidas) y fortü.2 pas de fusclientes, fin peligrar alguno en aquellaS,y Jográ-: do cafi tedas la víél:oria en los fuceífos , mapifcftandó(¡:.m: un raro·teflimonio la derechura dd dié1:amen, prudencia del acieno,y eflimacion del patrocinio; concluidas dhs;¡c~ ciones, comen~aron las Dignidades deíde la tleccion RC.l'¡ en AtTeífor de la Bailía de Aragon, Lugarteniente de: ll1f-: ticia, Abogado Fi[cal, y Patrimonial, Regen'ce deil.tSupre-: Ola Audiencia, [¡endo en alr,unas deltas Pla~a~., mas dCgi,4. do. qUe con CuItado por la providencia [oberarra ,de [uM4t geftael, fidelifsimo, y el mayor tefiimonio. deLzelo, deCem'; ptño. y experiencias de tao relevantes prendas, y meritas. A Vlíl:a dcttos fervicios,y grados. fe abrio I:Neve,y faci~ Icn~ da para aCcender ato's IDas arcanCis,y Supremos ConrejoSQC la Corona de AraO'on,Santa Cruzada, Junta de Compt'ten~ c!as~l ~qr.a l'.~ra !tgrande,y ~~)gu~~r P:~§denc~a de lull.ic.~;a de de Ar.agon, a donde fe eepera ver can decorado a V .S.l.co~ mo bié (ervido,y colocado el puefio,pues 3Umcntara V.S.I.' j:on [u mucha [abiduria,y luz de tan excelente Dignidad los cfplendores de ella. Tambien llevan mis reconocidos,y afeéluofos defeos er~ u obra a los pies de V.S.l. no folo como primlcias de mis empl~oh finocomo prendas, y tefiimonios fidelifsimos de: la graFicud,y obfequio que devemos miS padres,hermanos, y yo.~ los-grandes,y repetidos beneficios con que V.5.IJus Hljos, y CaCa nos han favorecido, y honrado en todas oca- {¡oaes; y fi bien la grandeza defios beneficios dcfcubre mas llUefiu infu6cienciól, efpero que fe dólra V.S.Lpor mas cor~ refpondido, que fi igualara la fdtisfacion a la deuda, no mi- rando táco a la pequeñez de la ofr,;nda,como al memo de el afeao, imitando a la foberana grandeza, que aprecia Olas la finccra, y fervoro[a devocíon del que ofrece, que la rique- za,y calidad de la ofrenda; ademas,que la eminencia de los mlfmos beneficios, acu[a, y excufa , pues fatisfechos, pa,{f.l- ran facilmeme en mutua recompenfa, perdlcndo [u nativo orige n; la Jlli[ roa nece[si ta a parecer ingratos rus deudores: y ya 9ue el obfi::quio de1l:a obra en las tareas, y fatigas, fe haga menos dhmable a la primera vifia, quedare guH.ofo,y muy vfano, que fc man¡fie1l:en reconocidas mis deudas en perpetUos tefiímonios de, lA imprenta, fiendo no [010 cada libro, mas cada letra,y punco,Cingular nota,}' exprefsion de mi devocíon,y gratitud tan devlda a Y.S.!. (2) Declaracion A ellas atenciones, ;¡~ompaña la grande e,fiimacion que del feñor ReVDon r b Iavme, v Villa de le deve a la alian~ada proteccion, qut hallara tila o ra en Lue/ia-fecb" f/l z,,- la nobilifsi ma gene roLld,ad de V .S.l. y [u Cafa, reconocida fdgOp' NI 7' Je I~ ya por antiquifsjma en [u militar decoro, por el Sereni[si- te:~:epl;:~~~~~~ . mo,e inc;omparable J?rincipe el fcñor Rey D.Iayme ~I Con- lome Romeo,No- . qUlfiador. (2) Delia proccdio el muy valerofo Cav.aller.o ~a~~~g¿;abl,iC~ra~: <»edrfJ de Ext'.t, del Habltq deS.lu¡ln, y Maellre del Hofpl- súptada en la Cor- tal, cuy.\s proezas cclebr a GeroO\(Uo Zurita [obre J,.a ¡;on~ fe del feñoT Ium· 'luifia de ValenCIa; (3) Cil'Pert'{..de EXtd, que re hallo en;r~ ~il) lib~ . ..ÁIIIlAI. los Ricos Hombres,y Cav:álleros que juraron la paz,f p~(J':' ~ap ~;.Diago ¡¡~'7 .tcccion Rcal.mtesde el año ll.47. (4) En la mifma claífe fe ~1;22Furro 2.Je refiere (Ptdr~ ¡"dan de eXt4- aYer concurrido con los C~: Fonfirmauone rá",~ .. " . ... . t 4 . v~~ (11 Zurita ¡'b. 3· valll:fos dI: Aragon , c¡uc 'juraron la confedaacjon , y liga; .Ann.1 (d~-49· [D 1 {{j' I R D (6) ZurIta II'[,. 4' Cjue c1mifmo eílOt Rey ,ayme a enro cOn e ey no '"1 1 ,9 l. Tbibaldo de Nótvarra; ()) IUlln Pmzdr Exett fe gradua en~ (7; Proemi" Jter tre los Cavalleros, que {e embiaron al {eñor Rey O.Alonro r.cs Cor:f$, que fe halla CII los fue- el 111. con la El1lb;¡xadól que nuef1ro gran Chronifia refiere ros. en el año 1.1S7. (6;) Con clh calidad a(sif1iü 'PedYlSIITJ.cher: (8) Zurira M.6. (~~'4j. S, Rezcmc Jr Exrtt en las Cortes que celebro d (eñor Rey D .Iayrne el D, Frallcifco Vico 11.en el año I3 II, (7) En el de 1323. 'BI"fco de éxett fe cuen ... ¡)¡fUel Rtino Je Cer l' r ff' 1 Jdí" P-1-"S'P"l.t6 ta entre los Cava jtros que le aperCibIeron, y pauJron a a (,,) En Jo.! fierD0.! conqL1irh del Reino de Cerdl:ña con el Sercm[simo l!lfan- Jel o1iío 16 3 8 f~/¡90 rc D.Alo¡¡fo, bijo del [cflor Rey O.Iaymc el JI. (S) de cuya. 19'. concluvendo ¡¡[si: Er. D. Miguel ¡Iullre: rama [e vieron en nuef1ros tiempos la virrud,valcr,y ptye~;ltExea nacu- dtfciptina milirar del muy cel(;brado C;lVallcro JJ . .JrCifT1ltl 1&/ de Ctrdrila, e.;· ó )J .. ller{JáClJ~lo .. y ex 'Perrzde Exe~ de la Orden de N.S.de Montef.a,Governador ptr;wcia"enelarte de FlIcoterrabla,cllyOs cifrados e!,ogios de(crive la c! 0 9 uen - millt~r muy verfodo, 1 , pl4lleQ rn matfr/a de ri(sima plul1la cld f.:ñor Don luan de Pól,!afox. (9) SltrJC/'lO &tI~ {ar/pe/telones, ani Ext'dGrvio alfeñor Rey D.Pedro el IIII.año 13j'.(IO) 'jJlds majo,) arellwte,y de te é'x"eta[sil1iocn las Cortes q- celebro el mi(mo feñOr Rey· 2uicnIe ¿¡::te'!ue de- , fmdlQ la Plap' eOIl ailo [37 l..como Ciudadano,y Sindico de la Ciudad de Zara fo lIidd,) Id aflegurd gop. (1 [) Es muy calificada;v repetida la memoria del lZ,rá co" f H IDl4erte ,i'or'l¡¡e - I ~ IdJF'r/lficaú,nes qr¡~ Pr dado V . ..Alm(, de eXelf, Ernbaxador del feñor Rey Don J¡XC ,Jlrp¡¡ef~s, 'J la Martín al feñor Infante D, Fernando de Caf1111a,Olll(po de form~ que 10 ti " Z A b'( J '11 P' d 1" ¿erenf- fue elrep4ro lmora, r~o 1 pO ue Sevl a,} ¡¡tnarca e Conl ilntl'no:: may.' J~ "JEe firio. pla,cuya pi;¡doGfsima liberalidad, y excelencias deferí veo. (10) ZuntJenel 1 H· 1l d d b 1 J MemDrial de/as Ca- Os luona_ ores e am ;¡s Cer: nas. (I2.) Fr4y r;,n~d 1111/.~ [á$ dnricu""áe.Ára- EXM de l~ Rdigion de SJuan,Comendador de Alvenco[a:, f:~) Protmi~ de e(. fu:: mlJy bizarro Cav¡¡lIero 1 y moltro fu valor en el Cerco tdJCQr(Cl,ql1e fe ha de: la Isla de Rodas año de 1480. (13) 'PeJ" Lltzltr, de cxe.e lla e)1l lzos Fuc/robs, fue Secrerai"io ddIeá. or Rey D.AIMo elV .. en Napoles, Lu': (12 unta I ro oÁnndl,ca.6¡. & bb, garreniente de Protonofario en elS. S. R.ConCejo de Ara- ll.ed~, J. EIC?b ll " gon;'( I +) v !ulfn dr EX~d(i1 bi jo(quc: t;¡mbien fe nombra en hij1.de Valenml {¡b· 1 , 'rÍ '. , 1 c: 11· d r 1 1" 6,cap·¡·Párr.1..Mor o~'ReglHrosZ;omtcell/J,oVlnce )Iue ama o,yle 1:1 10 gad~ hi¡¡.deSe~il/.t, elllas Cortes de 1510. I)[).y ISi8. concluidas en el de (lb·~·<·P·3,fo/.¡()1. ti' R d 1 S oc . A G¡(;"Il<:aJez Tra- 1) 19. ue e, pnmero ceetor e ·anto nclO en ragon, y tro Eclrfiafi· de 1~5Illr:ado Segundo, eleéto por fu Mageltad del feñor Rey Ca~ W:::Jí;~~i;; ~;fl; tholíco con el feúor Vicc:cauceIler D. Alonfo de la Cava~ ,firtobifpo. ' JI e _ . (13) DOI\ luan d~ Fun~s h¡fU, Id Rrlig.Je S.1"dn,li~'4.c"p,r7-l'dg'4r r.. . • ([4) Conna po.r los R~¡¡prOS,1 nittAr;. dI" l~ Cancelaría del S.'i,Real Confejo de la Corona de 4 ra g on , TapIO á~ (mgIIfTr¡bIlI14I,yr{'¡s lIl'¡It~I;J f~rt,2¡ib.$.(¡jP'3'P«N8 I! ll~díÍ en el añCll t4'7~ y juntarllente Con[ejero; y Maelho Racional de la Cafa,y Corte de Aragon. (1 S) Con 1.15 mif- (I,) Zurita riho ¡ 'd d d e 11 ' JI oÁr.ndl. c.p. Ó5 (:)' mas ca 1 a es e~, av.1 ero,.reconocleron, y amaron ge- 7:!..Leonarcto l/b,J: neralmente :;tI [enor ..Ant'nu de Exu, Vl[.1bue!o de V .S.1. .Á/jn~l '.íO. S,ll.eg_ Y con el tituI.o de M o l1 m ,vfado eu aquellos tiempos,y para ';d'CJI\<: w l'dep,'ftO¡'r 11 / /cdlOIH , u t o cótinuar rnas eLla fc:nc:,el feñor .Antoni9 fu Padre de V.S.1. m'grJl'h,a y ell j()~ config~lo la exécutoria ddh graduacÍon por los años de l~fgi)1ros de dlas 1596.yen día conformidad firvio V .s.l.afu MJgdhd,d(Sl[- Corres. tiendo en el Bralio MilitaL' en las Cortes del ;¡,/ío 1 '2.6.y fue !nfaculado en la Bolfa de Cavalleros Hijordealgo. Reci~e tambien la Perfona,y Cafa de V .S.uüs ¡uRres, y cfplendores por la de[cendcncia materna dc:mi feñ·ora 1)o~ ñalfdhel T dldyero Sanchez...del Gaftelldr y 1Jole4;- pues de- xando fu mas antiguo origeL1,baHad hazer memoda del va: (en ViUdri,." Re lor,y'i'e1ev antes fervlci os del [eflor luan T ,d4ymJ-, V if~bueil{lros de enos a~ 10 dt V .S.I.que aviendoya militado etÍ'Pla.ndes , .... .[erv.idQ~os cn)la ,su~'drem)a _ . " . ~ 1 'L.1IlCf' Jna e a al [enor Rey Cathohco, connnuandolo con el Ceno[ Empc~, CorollJ." . radar come Secretólrio fi.lyo,pafso ton[u Mageftad Ct:fare¡¡,' I7) prI1!/ltg/O J¡f. J ' d h· l· \' -, r I \1 ,d~'IIBololJla m24· en a Joma a que, lZ0'¡¡ ca 1;1. ano 1)':''.1. (r6) y'le ·1:.1 a vn'fJe Febrero de 1~30: nobíhfsimo tdhnloniO i(cfte gran' 'Príncipe e¡'¡ daiio, 1 HO'. dcf~'a(haJo por calificando rus fetvicids;'¡Bechos enc~p..~dicio¡\t:s '~d !advet.' i~'7,~~("~"A~:~i:,~,., [as,y favórables fOf tlI u asicónfdfa n do ·pc)[efl:a(;tfsf'dhe}de.;.jig'ICi cem?'U/JI5 6., I h ') 'fj'" 1 '1'. 1-; d S' .("I"''',all,'Prolir- verle muc 0;1,17 y pro JgUIO ,en e ' mllt:lO cmp, ~o e' e-flris &dilrrt/lIoftri cret,1r\o,como refieren ló'S;Regdlros.Su bl)O Mdrttn,ZU¡er':'\/Mnms T4/avrro ge- eio Tid4/lJeru flle no.mí=nb'si e .' sforzado, y del co. ndhllo ob. r.e~,{llltorlJ ,,{eflrl 'f9 U ',111J . .', .. ' 'fI urrml! er¡JlII s .11 quio del [c:ñorEmperado~ {firvien:doleen tod;i~ las loma l Ne J g;<ls ; lIo1'IJ m d:ts que: hizo en E[p.1na; 'Il:l~l;¡a,Fhnde:s;1\lenllni'á~' y Afrtc¡;,~,p'i~!9ue faYfUil,e fue pld~ciend'o,y venci'e6dd 1 rhcrmerables peligros; trllba}os,y [[~::I~ :;:fi~:':(frJ!~: lUufradios en tierra' y'ina:~-hlle galardono fu Mát1efraa Ce· frrlJO,e pr,ti.'I¡Ii" & t.'. . , . . ¡ ,';1, ' , . t:l 'd "nf'enfis,qui in rehu$ far,e~ , an'nandole C,aVdll'~rq:for fLl C111fma ~lnoJdl a e {¡J' fon:ftlum, & fiatHf!' feI1C¡[slffi,l Coron.lClQn,cel~br,lda pOr' Glemete VU .en Bo- ,¡oj/lllff1 (,,~cernent,l lonia.; y' aumentando!e ftis'ailtltiias'adms co. ¡}~él.¡ A.ouda bus aJ){du e liac~lip/~h , ," . o .' ,. ,.. t:> 9U~5 o. re s nos I J' Impertal,glono(o tefl:lmo~ió de tan Lngos,y releva[ltes (er~ lic7ro g<tIl(Or¡ mrl[- vlcios, (18) mamft!t,1'111o[ó' cambien efl:e heroyoóPrino¡~-.tljm Jebcre lonfire- pe,concedlcndo la n1¡{lm~¿fNi[a; y. hbnor a :Di!:9 T ,t!.ey(r~/(~;i Parece )Joe fu herm:wd;y Ablldd dlt!Y'~5.Lp:u'a:fi,ytodaIil'pofiéridad¡~~ mifmo l'ri)il~- 1 l r.··' [ 'r' iIP {'." .. c ~ R O F l' ,," h' groD/etarlO,y Regif e qu;¡ IlrVlO;¡' mnnio ~etar, y ¡'enor et, : e tpe!'l!! lJO'tros de la ~lli'rema por dpaclO de 40. '~ños' eQ¡diY~r(as expediclónCs-iY ~lllOs;Cancclaria. . o~ oficios de Lllo:menientc: de ProronNario, v de Protoncu': (10' t.o' '.IHa r or río por la mconor edad de D. Miguc:l Clco;cflte. (19) y Gn losDÜ 1""' R r d ..¡ ~IfJII tgr - embargo de ballar{c ya Luganeni ente e Protonotario. "0" ..... rl~lttlOS, , .. Ir clq,ec .idos en la convoc¡¡ndole como a Cav .. lIero, para que afsdhcne en las Re~ll Caeelaría d(; Cortes que ccltbro el (cñor Rey Don Ftlipe en Mcn¡zon la Ce ,rona. . , II r. . d r fr en el año 15 6 4 .concurrio en e a¡,; urvlen o con IU aco Ull~- (10) . ConOa por brado zelo en todo lo que fe arrecio, (20) como umbien [u la e dfla COIlJiQcat.- h' . 1 , D d M l' 'd 1 R' d A ~ ria,! ~x edlda D/d4 1)0 J..-U)S T", dJero, I PUL.! o litar e elOO e rago ~.T Ah;er.Milm. año 1601. (21) cuyos íc:rvicios ha n coutinu¡1do los de c:fia Familia en Flandes, Italia, y E[pélóa en muy honroros puc[-' {:lo' [! .Rtgiflfo~ del tos de la Guerra,como es notorio. ,~ . etno. (lel ano 11 1 d fi fir . ,1"01. Con euOs oruamencos,y rea CCs e e as genero USImas " . ." , alcuñas de V. S. 1. fe: hao vinculado con muchos lazos de amor,y parcnte[co las Nobilifsimas Fa~ilias de $oIUls, Vi- 1l,'¡¡~nJIS,..At",rtrtS,Climenus, Pomllrn, ..Adores ,Ferrices, ..A)trws, CortiJo, Ximene.z.,Je Siltrlfer ,) omu,quc fe d¡la- tan con fU5fecundos lullres;Gc:ndo V .S.1.oo menos dicholo en averle dado el Cielo por Efpofaa la feñor.:: 1Joñlt .MII'l" n,,, '1Jt{carJ;n mi feñora, cuyas excelétes dotes de naturale- za.virtud,prudencia,cíhmació,y ot~as.piden mas campo, y bafiua dezir.,q fue ¿¡goi Isim a hi ja de los feñores 'J). 'J)omill'; go Vefcartin, y Voña Loren~iI Xui:: .• de qarilltl); fue el fe'; . Ílor Don Domingo fugeto de muy 11ngulares, y excelentes prenda5, y firvió por efpacio de 30. años en La~ Pla¡ZAS de: ,Juez de Enqudlas,Lugartcniente:.dcla Corte,Conrejero, y Decano de la Real Audienci;;¡ Civil, Affeffor de b General ,--Governacion, Abogado Flfcal , y Patrimonial, por mayor fervicio ddu Mageihd, y de Audito~ General del Exerci- :1:0 de Salfas,a ,cargo del Marques de los Balbac('s,faltandole , la vida en c!le curfo,para no lograr los merecidos. y mayo- res premios. Fue tambien dignifsima f~bnna del Excelen~ , ... ti(slmo feñor V.M,it-~tt 1Jt!c4rti,. fu hermano, cuyas emi- .. :riemc;s.pundas,de Vlrtud, rdig.ioo,l~tras,prudcncia, y pie- . . ,d.adJc..o:íknt~ron. Hevandole fu ~digion de San Bernardo defdela,VniverGdad. de Salamanca.a lucir el aEto mayor !d~l CapitlJlo. G~neraJ deC¡ficr ,y.enlasCatedras de T eo- logia qu~ p(;tuvo cnl.as V ni verfidadcs pe Zarago~a,y Huce ~a,C:lll~ Ab~Jia de la Rc~l C,!la ~~.N~Señora de R~eda.dos 'lr:,- , vezes)e n el VicariatoGeneraI de [uR~ligíon ~vnl~d.ola$ . Reales C.aCas de Na v ;arfa á la CongregaclOu de Arago,n ,5 , [urna prudencia, y agrado,di: [u Magdtad ; en el Abadia~ : de b antigua,y Real C.1[a de S. Vltonao; e¡;¡ las Salltas Igle~: [¡as de Barbal1ro,Lerida,y Tara~ona,meritOs, y grad0~;quc, decoro [u Magelhd ¡;ó el (umo bonór,de Cot;l(eJero deEC,", tado.Ddte tan dlCbofó mattimonio ba conftgul':lo V .S • .r~" ' los fruros de la prometida bendicíon, firviendofeN. SeñoJ:;, de darle entre otros bi JOS, a los [eúores J)on 1 ofe! e/e é;wt:1 1Jefcdrtin primogenito,Catc::dratico de Prima eulos Sagra~ dos Cariones,y V niverGdad de Zaragoc¿a,M,1eflrcfcuelas e,ll la Santa Igldia Metropolitana; a V,tU)S de éxe4.y'%),e!C4r-: tin,Catedratico á vn tiempo en laCatedra de Ptiin~,9~ Le.~ yes en la milma V ll1 verGdad ,y ddpu\;,s dd Conr~Jo de(u Mageftad el1la f\eal Audiencia deAragofiiY, a 'J5 ".JrCitlfei dI Exett) Vefcnrtin,Cauumgo de la m¡(rna Sama Ig.lej¡J , qu.a con rus mucbas preudas correfponcleIUI la.5 devid<ls,a~I1!1C~O~ nesdctangenero(aefillpe. ,:.,', "',',,: '.\ ConGdero tamblen en la felicidéJd,delle mút:iroónío',q¡ fe acrecento ella dicha en aver tenido, por. E/poCa; .sé:ó.or~ del nombre d.e J)tdrgarit4;pues en la <;Ic~Yl':do.!?lr-ldQ V.S.t en las [~gradas aguas de .Ia Jglefiad nQl)lbr,~ del '~flto'~e,~ (.1,) l'adrr Ze1o~ Luys,ya parece que le c0rrefpondla' e1l:a nobdl(mlla 1I l m!" fiu ,'n la ora(/~n de! taclOD de la que tuvo efie.gran Prii}cipc,yfl.eJ Hli[gl.o no m- J~/lto ReJIu'J. bre de LU)J,fignifieag,:v(rn4r,dir¡gir, YAwider; (2.,2.) tam- . b~en aluden los reno~lbresde E~e4 ,que, t,f\~ffjft:~ri8r, (23) ~:2ov~r;~~~~~I~~ y d de T !l/ayer"que Igualaalde .A.ttJ{d)(t"oCe~PJi:1'Iirtlí'h~Z.4) foro de la lmgua ca! nombres', y"ren~mbr~:s, b.icl1 prop~rcióriados al~Awjf!J¡(- ffllalla, wl'o Exqo\ cion,e!l:(ldio~fiddidad,y zelo con (lue 'v. S.l.~~;~r,t?GJ!.J.'l49 , . ., " '1 fi '1 (24) El mlfmo wquIIlr,reconoc.er, y avenguar os pUntos mas 1 el es, y Cov~rrllhiJS l<erbll obfcur?sde la antiglléct.l~'4r.~'eJt ;1~.~1~5tftncia theorica, Aral?ya, FlIero d~ Y P raébca,con otrosmllcnos de la HlÍloi'D~ dem:ls ocupa- A1b¡'lfJ.J_CIIl'I Y T¿C. rue ¡"",en os ~ ciones,y _empleos 9ge Qan podido ofre~crfe del Real (crvi- Scpllvr.da tiro Je c'io de [u Magdbd par,¡{mÍlliof de(HiJIeño de lospuellos go."frn,-;mtCllto de {,t '. J T· ("lIdad, & hlif[l,a- que ha ~et:vldoy .S.!., ! ',c JIi:.fiNenrIJcr,mors Fina1IÚente', Señor~'dÜ.e termino, por no bailarlos yo FuerobuenosCal'afle . , d' rOJ,/o! quale5Julgdr pro~orclOnados para exprdfar con fuficlences,}' Ign~s pa~ mente ji1ll iI"mad~J !1egl~i,os~ l~s que [~ d~yen a I~s a!a~~lOps d~ y.S).m a los T"I;1)'tQJ~, " ~~ qCl~ , ,i ~ , ~ilepeTiJitéb los ceñidos réríodos defbs literárias ccnCa': &Uci<Jri'e5, y a[si foIo t'"prdJate el iftél:uó{i{sítno úb{equio, y r'cndimic:nto con que efpc:ro la :1ceptacioil de V.S.1. para tomar a ftl cargo c:Ba pro[cccion j pues mas pensara ofen- d~rla1 que obligarla, fi pódlcra [cr. dudoCa nn (;006anp; [e- ra felícid<ld de la ml(wa tbrJ, que la cílrio[a, y ulUy cele- brada erúdicíon de tan grande Autor,tengaen V.S.l.aquel apoyo que la úmboll"iaclOn , y canr.o de las tni[lilaS letras i'flfluy~ti pat3 bu(c'a[[c, y Jumar[e como eíl VD (Ligero con la pubhcacíOri de la mia. El1a , y l.!s dtlllas [eguridades de la· iJcnignidad de V.S,l. [u cornulllcacion, (u c:rnpeño;y mire~ c~1i()cidá zr~titud, obligan como de jul11cia,y qujtra N.Se'; Dor ddacár Jos largos dlas de V .S.I. para que en tI digndsi- roo pucRo,y finguhil Prcfidencia de el1e Magilhádo, pueda ~ .S.1. aumemú los progre/fos de la fdici {S liD a "igil<H1cia, y rolicitud con Qllc ha de[pacbadoV. S. I.íiernpre los nego- cios publicas, tan ~ fatisfacion ,y deÍcargtl de la Real con- ciencia,integridad de la jufiicia,Goo(!Í'(!IoJe laP,ittia; :unor· de las {dtncía'§jcbn w\tobtinUáda'S :tfsi'l1endas; expedició, ., dcllrczi,que a feme;~h~:a d·e la~ píllw:l.S l'atetf~ue el pd~ ¿e Id, rl"egodoseléVi1V3,bías qUé oprimia a V. S.l.QueJJ.- d.n,pues;Cternas 6empre las alah.1tl,as de V 5.I.mereClwdo ta~ ~~I Grande: Pocta Mantuano li~. 1 • JEnúd:'mf. 6 1 l. lnfmti Jum flu)/ij current,dHm mom;YNS wn·brtt, luJln,~unt (D,,'mclt,P,lus darn fyde'rtl /'4cu; .... Stm!tr honos,."idrfltiJ11tt tuum,litude!iJuhn'¿fñtbnnt. . Guarde Dios,y profpere la perfo~a de V. S. Lco.o las fe.- ~licidades que pu~de~tht mc:nclkr~ ~al'a·gQ~á'y;L>t~iclÜbre az.1deI67~.' : :. ; .... -. --~-~-- Xl uftrifsímo$e ño r~ - : . . M~y r~co,n~¡49fervidórd~"V ~S Ji r. ... ~. ", ".1 Su~ b~.(m.d~V~Sj'. - r f,.J,-)" : p (,c' ~~,~'¡:', Tofo! :J)ormer. , i . , i " .~ 1 .¡ ,1 ., 1 . f 'PARECER: DEIJ baCTOR DI13GOlOSEF . . ." " . '.",.,; .'. ,'" .J DORMER,CO,RONISTADE ,sv MAGE9TADJ y ,DEL R.EXNO DE'AltA.GdN;!~ .. :¡ (,.1 De orden d~ltnuy IÍu~re S~ito~ D;~o~ ó.í:.azar~á,q~,;;Órdin~r¡(J~!'Sán't?ÓÍicÍd de la lriq',,-¡r,iion ddR.eino'de'Aragon·,Iuez 'Slnodll, y-en lo Elpíntllal. y Tenipolal Yicario Gcneralddá Ciudátlly,Ar~obirpado ¡jeZarago~a,Sede.V!aei\llte.¡&.,;:. , .' : . .' ,¡.!\ " ,:; '.) .: ., :: _l., ,,¡ 11. u.' \ \t'j • E vifto e[l:a Re.r:!)pilac:ion ,de Tt:4.t.taos/I ly1.,dn.,o~:¡t.¡es; , '. y 'Pd!e/esde/fe.ñor":n.Ioan, de s()¡ari..a,n();j~v.a'tdn i cancollocido por{udigtlidad"y lecr,ca,s"quegene-, ~.c, '". " , . ralmentec.elebr.an todos¡y llendo fusí~tandds;mo.: ~.;",~ ,; ,,;.', :t,~ ,'. r!to,s de la mayor e~i'ma,y cenfur.a,llo p:u,~de.a.l!eU>:. turarfe la nlla.a conocer deftosnu,cvos erecHos, h,n'Jnc-e~t,ar re,ducir al exa1llet1.de tellue luz lodaJa esferade¡ SoJ'.dllQti,vO' porq ue a vrim de con vertirfc ellas lineas Cll vo n::cb.no.:;¡mien ro pub ¡ico ·de lo que fe de ve a dle llóhilif.simocktit,o-r:, qua ;:"y~ ha dado tanta opinion a fu pluma, COlUe;' '.a.Erp.ai1agl o da" 'J adelantamientos fc;H,l.es, a la enfeñan,cra conULIl,' .',,,',' '). ~I ...... Florec~o en la in[¡gne,.Efcllelade 5.alaI1l1tlca., p.atria.,c1olni~: dlio,y nlldríz.de las leyc.s( como celc.bx.~tl.4 Rom,J.,y Beryto .. S.Sidonio Apolinar ,Objf po etl F ráÚa,.de losA.rv.er1"lO!'Y, e'\~m- S;C;idol1: A polll= rerador [lIftiniOll1o)ob,tenicn4o defdellluy mo~<> ,1aspr,in)er,a,s nar.[¡b. I.e~i~ 6 •. Ca tedras. con a pl;¡:ufQ? y, recomendac,io,n de'q LÍil,l~,tos .!~ olan~ Imp,Iu! IlIllan',r1 y eftanjpando en eft~\dempo, ellib ro. de crimilJ,ep&.r.ri-cidij. frocrm. D1tejlor:¡; que llaman co,munmese:. 4e oro,y las dletco¡icl~I.[¡o\\~s.de,»u¡ ... In NOlitl.Cl'J/lf/lt ! ¡;ari,& puPilari r~/;I}~/!ttione) que 'preíidió a .oollAmetico: Marcio de Medicis,rob,t[i!lO del gran.Duque de,Florenci:a. Fue nO,mbtado defpPJ:lj>,por la Mageítad del SeñorRtey D.; Felipe III.Oydor de la Real Audiécia dé Linia on el Peru • y con fu orden recogili Ia;b~edulas, y O~pe~al)'ras de,las In-: dia s, dhmpandolas ffi\ly,iluftradasen;los:romo s , dfjtI,jdi.4¡~: rumiure,yPo/itzcól Indl:<fi~;t, dignos de mas pa rticular~q:.p.;.: tacio~. que el GoJ.ice. de .. ~Iltiguas léyes qlle formo Sexto; Fap¡flO con alabancta cn¡.uuu de los mi[¡nos lUrifconful~os~ y E[cricore.s. de Roma "a,\lll fin añadir algun proppo eftudio a,¡ de la Cotnpilacion,puesPomponio derive: Is ¡¡per,);t dlximus. appellatllY Ius Civile Papiriaoum;non 'luid Tapi- rius de [uo c¡uic'lu.tm ¡pi .tdiecit ,red 'luod ¡eJes /inc ordllJe, idtas In 'Pnum compo[uit., . , Por eftos eftudios, fu ,chriftiandad; cncerc:za,oy telo execu~ tivo en fe rvicio de fu Mageftad, le f.worecieron muy fingu-, larmente los Virreyes en repetidos informes, y el Real Con-: fejo de CamarOl en diferenres con[ülras, lirvicndofi: [u Mi-, gdlad de hazerIc merced de Habiro de Sanr-Ltgo,y de Pja~a. ele Oydor la que primero vacaife en VaIladglid,ó GtanaiJá, 'i apenadlego a la COrte, de Pla~a de Fircal del Confe)ode Hazienda1Y COlltaduria~ c:1evalldQle vldtnaniCllt; a Filc.ll,f - Co~ . ~- - ... Fl'mpon iilltg:1. §.2.Jf de órigi/J,illr~ PC'mpol'l.in ltg.~ S.J3ff.Jc .rig.;lJr! . Coufej.~qnie ¡J.1ldias~y d-el RonfeJo Rqa;l ce Q~:#:H¡;:~tiTI,p'kos ted~~ de la primera cajm;¡(jo~>y en que mofito [off¡ ;i\;(ritaja~ da ~l~n;te ~~s ~lplig¡¡doll~li¿é tÍ! f:¡ bgre:..YJa.ug;¡.l •. f(\(~'llldo[c con la mifma, jufiificacioll, yentc;rqa G¡l.lc; ficmpre, yeftam 1 pande las ciáf Emfj/emas Regio-prJ/itic;¡s, con Jos dcmasPa~ fdes • • Memo. ri((lFs, y T. ra.t.(/do:: ~u._e. fe .. e.ub. jican de nueve en . eae voh¡mt¡l,1, {ip Qíllcl;~s ,y v~f.l.¡¡'s COlilfllt¡¡s que:J un ~:lJar~ dan ;¡;Igl)~loscltlri0fos,re'0t1ild i:d{) fe \JH tuCos fu in ¡n. n 1 acm diclen,y cultura admirable en J;¡S lenguas efpÚlOJa,y latinl. . Much-a gratitud deven Efpañ;¡! y las Indias a e~c in{ignc Efcritor ,por aver reftablecidoÍl,s Jcye~ c()n fu c~t~~I,i.~ •. y pll1~na" [egllH difcurre Pompo~io, hablando. de jo~~5iH9fes que'han ilufirado ClD\!recho Civil: 'PoE hoc deind~")lí,J:A'it~ ,¡¡oKN-m frNCefsüllJe dicevul$: 'iModconJlale ¡;QIJpoúfr i;u, nifi (it~lijlJis IUYI(peritlJs,per 1kcm po/sit 'ful/tldle lit me- lius !"orllle.'; halhlndofe a dla parte reconocido por COIl1Ull m;¡dho el feñor Solorz· [email protected] con lasl10bles calidades que Cáfsiodor;Ub.,; ClI,(5ioaoro.defea en Miniftros de fu dlimaciOI1: ~ui prll~ ~tIri~~tfijf.)· - d~lItl,e f4f o /;HS iu P1l"'¡lIxit ilJ Curia, pt h"t!:>eretur merito c"'rus ¡afer to-Ilumi,," dig,»itlltum. Litluflrum 'illjppellu~ dijs Je¿i'c<lINS .perpuudm '¡oc1ifsimis dif'ciplinis'maJ1cltap,t tet.eti'ffl-'.l(-tlNl,pimúJPt .,ü,nt.J¡f¡l'is eJe'i'HlJtivzllJ Cfm!uc,tt¡ts, tglo fe~ótJi¡ fónt'f(uitlpif,l.vel,,'m~1JsdiffU1ato-r In ¡¡bris ••.• . : )I'I'/:I('I'H»; nopg/¡'u ¡~/.1':"'C¡H·ipaf',i»~f.4f fr(Jrflls meritu, 'i UO $ . Ic-¡¡'¡f-¡trdl ttNllofn:eomméd,,-P¡t etJ4n,PlldiorHm bOlld per 6c~. , lIi!.nÍf.ttis inJignút ¡(cuns imperitiam m"gis inflan aftrll /U., !e"rJlai'.iJ"'" /e'"Pibfls ftdbris exponitllr;'jNld pireutum raJui ... 6fN mm te~u-tll".FII¡t 'lllid.-UJ noj}rorum tcmporum Ca to.f.7c. no. a'licndo apenas quien·no tenga efias círcunftancias por pr6prias de la profunda liden, gravedad. y entereZa de vida de eíl:c iníigne Efcritor. Cuyos eicrités. qur fe Qfrecen enene v0'!llmen,aunquc co~ múnmente fe' ealificanpor(uyas .yles adv Ierre la d Jligen- tifsitna$ycufiofa pltima qe D,NicolasAnronio en el romo pri ll~('Jro de- fíi B-ibliotheca Efpaí'!o!á. paredb no obftallte reco- pilarles pOI' el beneli:do de todos los eftudiofos. buena mc- I1'HHia del miil1'1O Efcrit0r~efHmacion de Efpaña. y ge fu Ca- ía.chijes,y perque j>ueílGs en el olvido no peligraífen en la defgracia que muchos. de "tue Syneúo haze dta {cnlida pen. Synef. tpifl.I4r. deracion: Magls e.ae i1JJfium, fuffur.,rifcript., mortuorum, alUs 162. tjU<lm corum pe/limenta, 'lIJúdPrJc"nt f'ePI:/chra ,ejfodere-;Y a{si no folo fe deve conceder Ja licencia qUe fe fu plica ,tino agfa- decerfr: por redos efta pu blicacion.Salvo in omnibus)& c. Za: ragofa J7.deMayo de 167(i~ lMPRIM! TVR.. ~----.....-. ~.~II~..crHs ROllJ.{/J Y.O! PA,": i Pl\R.ECEK o E'L DO'erOR. Dl1NCARLOS' BVENOY PIE~ DRAFIT A , DEL CONSEjO DE SV MA~ geHad en la Rea.1 Audiencia Civil de Aragon; an~ tes ~n la Cr.i~inal,Lugarteniellte del feñor IuG ticia;y Catedrat.ico dePrima de Ley'~s ~~ ¡a V niverGdad de Zarago.~a~ De orden del muy Ilul!re [dlnr Dcttor n,Jofef de Leha y Eraíro;' del ConCejo de r.~ Magdbd , y fu AffefI'or del Iluilriüimo fefior'CoVernador-PreGdentc la R.eaIA¡¡~ dienda del Reino de !Vagon. Il VISIERAa yn ti~l11pO cumplir con la ccn(ura que ~ eíb a mi cargo delle Libro, y con el devi~o elogio ~ que merece fu Autor; peligro tienc(por la fof pe-cilól que tiae) el parecer que fe haze perfuadir apa[sio-, na do, por deela rar fe fa vorable, pero poniendo a la. vilb e1merito,Je[vanece las nieblas de los recelos con las lu- Ze~ de la raZOn_ Fue el Autor tan celebrado por fus grandes .. y yniverCales noticias. que para el devido encomio {uyo. no tenia que afiadir > Ú pudIera mi qiligencia juntar rus apl.lu~ {os; para calificacion dCtus proJixQs efiudio$, Cpbran"lds mu~ cÍ1os, y erudiros Ú'úadosque dioa luz,inveftigindo la mas ancIana enfeñanp.de 105 libros para yalerfe 4e (us precep:: tOs,cuOlpliendo con la [en renda del EcldiafHco: Sitpientúni Et,leJ.t.tp:31i omnium antiC¡lIorllm eX'lfliret faPiens ; en ¿tiy-o' 'lúg~ '-" fe ha-:- llan prevenidas circunftanciasmuy e[pedr!es pa'ra' efte iútetl' to,porque fe vio elle infigne Efcricoralabado?e [os mayores VároneS de fu riempo: 1¡¡trrlttiom:m 'l>iror'Nm no»i¡'!-<ltorilm cO!Jfervabit; regillro los Ccnos'de la erudicion nn 5 ocu Ira, co~ mo [e ve en fus emblemas, yen los difcuríos vatios cle(h:' vo': lumen: occulta properbiorflm eX1uira j de fu largo yiage al nuevo mund0 fe pudo dezir: in terram alienJ!;endTum gen~ tiumpertr<tlljiet; fue de[pwes ,cotqc,ado en el ~t;l'n[eJo Real de Callilla, con lnrdicioti.pot fu.gr3.n me-rj,tO-':llos que go- zaron ~efta n~¡C~a pre~ogativa po~ m~rc5d. qe r~,MagSí.~~4 el) elllllfmo dla: In medIO md%ndtorUmmtnij}T~¡'ltj y finB 1 - m'ente ayicndo reprefentado aIReynueftroSefioi: fur.i~o[)"ell el eruditiCsimo memorial de los drechos:d'e'p'b*'Ii-slhot't~N-:; rias,cúple con la c1au fula:et In con!pdlú 'P'r~ji'JlM¡ppJírfllit~ De donde [e reconoce ql1an propria ~C; fu meredm'ienro -es la recome daeion con q celebra Plillio a Tito·Arift0l1¡pués',cl'i~e-' Plinlib~I~tpjf1~:j, .f?<.tum peritus ¡lle,c:J' prtP4ti IIIris. O' pu¡'lid.r'tjii'dJi'tii1rPtif'.. rum."jIl4I1tllm exemploTllm? 'lu4ntum 1t1lti'luitatlS tenett'ni- Inl ejJ'<jIlQd Jifr:c.r~ »,elis.<jllod lIle docer: Mil pofsmmihi ceTt~ '1"0.: f~tin ~li'1l1it14'tlttllm 19lr()~ill~ tl7~r"II"IIJ I{l. Con que he dleho ba!lanu:l11cnte la ra.zon que ay p;¡ra dufe la licencia que fe pIde 3 y hazer publIco etic Yo~umcn,Zara~ofa JO. de "ayo de 1~7p. IMPRIMATVR; 2J.C*lIr/OI Bg~lJo, 'Pj~Jr4¡t;t.Jd Conr~l.0 . dt fItM"g~/llld ~IJ ¡" R~4/ .",fTldi~lI,i" r:iP,ílJ~ oÁrtlg~lI. ' --- L~J:{" (JI' ErtlJJo~JJ~JJQr~ SV~·{ADEL PRIVILEGIO~ T 'Ieocl'l Priyile. gio IG)s Herederos de Dic;go Dormer. ,Im- I prcfi'ores¿eL¡bros de la Ciudad deZaragofa, para po- der imprimir.y v.ender el Libro.intitulado Opras poflhumds tle 7J.Io"nd~ SoJor'l:.lInoPere'jrlt.{;omo mas largamente COll[- ~a del Privilc:gio.4l.ue fue dcfpachado, y firmado de fu MageC- - t2d en San Lorc:nfo el Real a 15.dc q~lIbre de 1676.referen- dado por Don Gcronimo de: Eguia. Sc:rctario de [u MagcC- ,ad~ - 1), SVMA. DE.LA .TASSA~ T .: Aíl'aron los Seño~es del ConCejo Real de CaíliIlá cíh: . Liqr,,?, intitulado O¡'ras poflbum,tS d~.'JJ.l oan d~ s'olor- ~"MJ~tre.JI5" aocho maravedis cada: pliegoiY a dl:e precio,y nO'a,~:I,5m~ndaroll,fcvendie!felcomo mas largamente conf- n d.c la fe que de ell<~ did Dieg.Q- de Vreóa Nabamuel, Efcri- ~an,9. d~ C;l, fIla ra de fu M~gcfi¡¡d .. el1 Madri¡;l ~ 3.de Noviem~ b,.c de 1676. -. lOAN: : I IOANNIS l)ESOLORZANO I l'lEREIRA, I·C.HISP A NI, IN SALMANTICENSI ACADEMIA PROPRIMARJI ~JESAREI IVRIS ANTECI3.sS0RIS, DILIGENS, ET ACCVR.A T A DE P A RRICI OH CRIMINE DISPVTA TIO» DVQBVS LIBRIS COMPREHENSA: g v o R V lY1 PR 10 R POENAS HVIC SCELER( e o N S T 1 T V T A S E X A e T 1 S S 1 M E EXPLICAT; , .--.- - Pofte[!o~ ~ qui eis fubdantur non !l"l~noti -" (1 cura pcrtraa~~. m ( ,¡;.,¡ !J?Jb¿ 4 ~~ ;te.;/<. /-uLe / <::JTI e/e,/ O p V S N O N 1 V R 1 S T A N T M, SED ET OMNIQENA , aliarum 1I tterarum cognitionc: coufpícuurn,& vd ipea rerurn, gUa! il1 eo ,ontinentur,vari't~~e~& novitate cen[~ndum, & n~14 n Clll v[u.i~ ~ voluptat~ futurum~ ':AV 'llLUSTJr./SS. ET J?EVEJ¿ENVISS.' 1). JJ. jO.A'N'NEM JJa¡tifldm de .,A'(,fbedo,Ponúfcem Vdllifo1ud1lum,fJl:. SItI"JfII~ , ~du¡drum F)dei S frMtus am¡li[simu,!! Pr.efde'lJ'}~ t LECTO.; LECTOR! MEO S A L V T E M DIe o; II A(}NAM bulus trauationis partem (Candide LeCtor) qtlam . .11,:', \lll nc bona ( vti~a m) roe v;;¡ ~np ubiicll m, mando,ex íl:~ Co ,f()le~l1~ . ":'1 niqucalmx hl~llIsSaln~antl~cn!isScho,re mOre,ln?IS f.upcuo- ¡;¡: ribus,pro obtlll. etI da hce~c~;.e Ial~rea~non fine aUd,ellClUm pa~ [rUIn adproban<)ne publ!ce recltavl. Sed cum neque olllnh tUlle dici anguíbre (~mpori5 'paterentur,~ tel~p~ls etiam ipftlm'l~uciium iuge, & afsidua V.1fl.arUl1l l.lbrorum letilo ~iurm.l;¡ (vt folet).alla 11.0bis obculerh,quibus ?ntl~.u~lm lllud.op~~<:rnarJ magls, & con,dlrl'p0CllJ1Tec, & qua: in cullei luppllClO, parrlewls ¡rrogata, ,acent myltefla, prreter alios interpretes rcl'erari ,.non fUl,n paúu~, ~ure.~ixi dllau:n, qure tacui, qLlre etiam poí1:dlOb[ervavl,& obiervar;] 1Il11brl formam dlgebi,diutius in vmbraelllis dclmeíl:iciHOlHineri,& f::erllm hune animatum Lm, quin & nllturum, & prodire [oras nüeneem,lucre privad. Prz{cnim cúm me: quoque dicant vatem paLto'res 1& oei] & úlenriJ rationem rc:quir;.¡nt ab ¡lomine aliqua faeu Itllte pr;;edico~ ólut eerre his Jitteris initiaLO, O"ymno- fo phiíl:arum lcgem laudLc,. a pud quos impranfus ad opus CXtru l~ebatur q llÍ nihil cur pranderct addmerer. S.a [cío non d<:futuros, qui melius fuiífe dicant,otiofuJ1l dfe,quh n nihil ag¡:re,hoc efr, quam inanirer vex". ri,difficiles nllga~ h~bete .. ~,fiuod ait Senec~:l ngentum int~rirrita ~UI. r:e1'.(.C7" Jtjputdt/On¡bUS .~:/Jlt prr,futurts (¡tlll'!.' .t:l ne .~ verum ~ hoc flUl- titla eíl:.plures. vt·cum .... u:erone lcquar ,ilufrHla: hUlusrcos do¡'m:íl:ic() przconio colligere poífum. Neqi video cur concc(C.m oll1nibus vel cor .. repta m iam vindicaLalllq;quidvis audendi, quidvis fcribcndi libenatem. mihi adfumere n011 deberem. Sed qUoniam aliud fiultitia: genus vidcwr cxemplis crrantium par[ocinium ftbi Illutuare, & contra id quod Cato Aibino lefpondir.culpam malle: deprecari,quall1elllpa vacare,nego alie- na m me,& luris profeffúrc indignam,provinciam íufcepitTe, ne~o libe!- lum Illlne > qllC1Íl quafi pr.-ecudorium interill1 dllm molilllli:'ur alij. dum comlln [ur > t1mitto I in rebu~ inanibus. & nunquam v[ui futurÍs verfad, CUIn mllira cOl1tineat • qua: ad puram putum illris prudentktn fpcébnrt multa qure ill [oro quoddie, plurima qure in Scholis traéhri & folent & pOÚUDr, & ab alijs allt omiífa,:lm nufquam vt oportebat expo!lta repe- r¡unmr. Itaque te moneo, leél:or, neprius lucllbradunculam iíl:2mcar- J?as qu ¡un c~ pias~n~ ne~ligas a.ntequ;;¡m lega s. plus enim in ¡-eceífu quam l11fu~nte velUt,\tlS IX; Vo1UpNtli habm.aam fpondeo.yale. IN- INDEX CAPITVM LIBRI PRIMF e APV r primum. lo quo pra:fatio- . nísloco.plurimis & I.c.& bono- rum aUC1:orum non vulgáribus te fl:imonijs Reio. faluteln in pled:endis fOlltibus verfari docetur. Pago J. Cap.1. ~a: deterioris exempli fum,vin· dicari fcverius debere.Pcenas non tam in delinquenrium fupplicíum, quam in aliorum merum & emendationem in· ducijnde inrerdum & animalia puniri, & 1I0vis facinoribus nova fupplicia ex- cogirari , arque adeo Ieges merito in I'arricidasfa:vire. 5' Cap.,. De parricidij nomine, & ol'togra- phia,qui olim,qui hodíe parricida: di- cantur,De parricidij qua:ltoribus,& eo rum offido & origine pIura. Vulgata Pomponij.I.C.lec'l:io córra aliquorum emenoationem aíferta. Fe[tus Pompe- ills ex Scaligeri fenrenria correcl:us. 9· Cap.4-Solollem & Romulum nullas in pa rentum interfeél:otes leges tuli1Te. Id merito faérum,multis & tertitnonijs & exemplis ofl:enditut. Naturam ne fuf- ficari quidem parricidium permitt e - fe. Leges fadllora inrel'dum nontam prohibe re ,quam admonere. Prohibi- rioll.::m & punitionem ad facinus in~í tare. 12. Cap.í .Parricidij pcenamasolone & Ro" mulo prudenter omilfal1l • nDn minús pru-:lcmer pof1:modum conlbtutam.Le ges pro temporum varietate murari oportetc.Parricidium quis primusRo- rux patraverit?LilTij in l)le re. & Plu· tJr.diífenfio. Tulli,-e ,Servij Tullii Ro· mallOrl1m Regis,filia: parricidium , & te mpore ,& immanitate primum vi- ded, 15· Ca F'''' Filiorum qui apud varias ge!1!es parentes occiderilU, plurima ex(:mpla rdatu non'iniucunda, Befsi Pa:onienfis parricidium.eil1fque vIno rniraculofa. Filios non mimls gua m extraneos pa- relltum vita: infidiari. Aecurfij, & alio- rum teftimonia hane in rem in medili adduéh. ' Naciones guafdam ex more parencibus lIecem inferrc, & alias eo: nim carnibus vefci. aliJs cjnibus era· dere , alias e faxo deiIcer¿. Sardonius rifus vnde. i9. Cap.}, Parriéidilí qualitel' fue\'Ír ab iEgyp ti)s,H ebra:is,Grxcis, Perlis,Macedohi· bus. Lufirallis, & ?-Iijs gentibl1s vindi- catllm.Jtomanosnon intetfeEtum nio' do) fed & verberatum a filio parrCUl graviter vindicaífe.Servij Tullíí lex in hal~c rem allata,& dillgenter expollra. ~ld (it plorare, quid qu.irital'e 1 quid iubila!e,Sacer horno quis, qúx famita.: legc:sr Sacer homo Cur impune a quo- Jibet ocdJi poífet ex Macrob. Pulfatí parentis p~lla. Virgil'vlpialli;& Sene- ca: de ho~ delíé1:ofente¡\ri~. 25~ Cap. 8.ParrícidilPcella ~pud Romanos qux fuel'ir.'Earn prhii a tarquino in facrilegium'quendam vfurp'atam. Par~ videri parricidij & facrilcgij rationc. Quo primuln témpor~ Parricida: cul· leo iMuí co.:perint,&an id fúerit legi. bus, an rnoribus imrodu:;turn. Valeri j in hac re"um LiVio;Mód~{Hno.&;a\ijs au~roribl1s ¡J!fgna. Ea qUá!itcr ab Ste- phlllO Pighio,Cuiació,& l'érr.'lErodi,~ compoGra,&: Valerij emen'dario"renra, ta.Nonra tandem de tdrr'lh~ coiJtro· verlia Sentemia. "~,;,, '~o. Cap. <). Cullci fupplitluin-,MBSdt. Jll~ri mJiorutU tdbue!re, rmimum'id'IIO- ve;l Pom:Jeió inítitúillíh1r'etÜtf',IIl'ar" rial\Urn l'~rricidas pccn~ lé:gis Cdrne· li<e d'e Gccariis puüielldo~ docere. Iti Ine pusna Hotomannunl',Baldui.Cuia. Sigonillln,Duaren.Ant. Aug. Cov;¡rrU; ~ alias nihilquod probarJ'jwl'sit ,d ixif - fe. Q¡tid nos in difficili hac artículo áHl:imemus. Mulrís iuribus 111x alia- ra. ' 34· Cap. 1 o.Peculiaricer de pcetla lRoltianos in parricidas confliruta trad:atur.Par-' ricidam ex Moddr. fcntenti:i'ante om- nia virgis c:dendum; Hoc de Roma- llorum rnotiblls fafrum videri l' apu& quos vlrimllm fupplicium fl'1'l1per ver- bera prxcedcbánt. Potda & Sempro- Ilialegcs , verbera a dvium tergo re ~ t 2 mo' INDEX , moverunr. CUT hre Parricidis non pro- fucrint ~ ~id [ir more maiuru,? fup- " plidum fuh1ae~ tll illnrlltndltl~ v~r beranJi mal?nllin fllUfe Rolilal1lS dlfd crimel1:~iritis ,i"es, thgelli6 fd'vós.vi te inilites ca:fos. " , _.jO. Cap.tl. Sanguineis virgis PartiCIda Vtr~ berandllm Modelt.fmhere.Has A.cc.~ nlio5,quod fanguinem eJicetcl\t,ftc di' . tras putare. FlageJlum ii] qUo dolor inefl,apud, Vlpianum qUid,?Eius ~m~n' , datio pq(l: BlId.tum & alios late fro~ bata. DO.lon quid? Corafi J ' MJlltwc. & aliorum.qlli apud Modeft.Sag"tmnc/J,re- ponunt,emeudatio l'eiecra.lte.m & Rú fardi,qui,Sa!lglnm. Sagmen qUld.Et [dg minum vfus apud Rotnanos. AHerta vulgaris M.,¡deHilíi ldho. Sanguinea: virga: qu~, & vl1de fié diaa:? Mbúrcs infelices qua:? U:torum f.lf.:,s an ex illis virgís Can;1,Iinci s ." . . 45' Car.! 1.Parti~ida~ culleomful. ~~d c~~ leus? i\{ q,,,!-lUs In rebusvfurpan fO.l" tus? Nqll f:I'11~er ex codQI&,,~r~ bu, 1;>\110 Factum, red imcráujtl ex ~1l\0 ,vd C<l¡IJ"bi',.~i? ~ e fp~tro,~Ifiliqu~ rul- " I ge!u~j i .6btctlta de. hac, rr~v;;rb¡J. ,curt\ Turne l:¡p exp1ic,ara. C~.lel menfura SI: cap~ci~M" ,qtla:? Cílt0':l~S. locus Jll ~o' . addll~ ,> & cutrt óIltj$lll. conc .ordla?" . redúd,u~; Cullei l1.Qtncn lntCrqum In obfca::ilis vfurVatum. "' ,S o. C:~p:.t t. C¡tlleum propríá fuitTc & fole~ ,~cm l'jl1Jl'}ddarll1~ p~natn, plunmls ,tel timonijs ofl:euduur. Pla,lltl obfcura .: ' verbahoce,,(onte cum Dionyf. Lam-; . bipo v~rot,",IÍI dOÍla,l1tur, In Neronis Patricidj¡¡popuiUiJi vade Jufil1e. Cor- í'lific¡,' verba ad hane pcrlmu pettinen- ,tii in tft!!diü!Íl aadllcta) & adver[Il~Bc ,. ro~Jd.Clrdl~Cót[alli)TlÍrilehú & alias npva e~p1icatione donara. FoIllclllus IUf1i~1,i~i'qUjd? Reorum vbivltimll fup- plic;urrJ fl,l~ialiri e11cllt,f.¡;¡em ex mo~ re velan LIgnea:: foIe.t' , qua: reorum .' pedibus lllilcieballtur > quales. Ada- gium¡¡;ulleo c\igpus. " . ': ,S3< Cap, 1 -1-. C~l\i~. ~a;j~Li~ !?aUilla~eps • filil!a & vlpeq.,eJ,llleo IIlfUI,']UO pnmurn te- pore crepáinr. V. ari~ dl~ ín hac qua!- Dion<o iErodij.fI oiCU,Jn;¡!ÍIli,.\I'fagi j, Co- leri & aliorum (cntc\lrias. Sirniahipla n~ & vipcraIJ.1 frequ; lltér in hoc [up- plicio a¡:;l1d vetcre~ illVCllui. Galhult . veto & canem non ita.Tnde Ht:ttornan nitm in Modcfiini refFollfo TrihCIÜeiui mamlm agÍlofccrc,An rdE: Q!.:t 1lll'l1 fuerit eotUln animJ1iuITI in!Ll Ildol um ratio gel1eraliter inCjuiritur,& eXFlt fa ridícula <]liadain alltiquorum,alia ThéO " t-hili vehemtllter probatttr. 60. Cl p .) 5. Canís, guod mm Parricidas rl m- bolliffi habear? Fcrcar.& Covarr .rario lles • qliod Immundus lit] & imrurus; vd qliod nimis crga dominos fiddi5. tnultis ptilis téflimonij$& exemplis ornatá: , Fond rdcél:x. Callum quo- rundam docilitas, & fidclitas admiran da. De VJyJfeo cané llol1nuJla. Lares taninis tetgoribli$ quare? Nov~ ratio- neS inluelldi calles cum Parricida vltra alios t~ ntatá:. Rabidi canes dominos petullt. Canes Íll parelltcS (rur\eles ma tres faliunr. A RomJl1is odio habiti,& quotannis in fupplicium r~pti, & gua- re? 62: CalMó'. Ga1.hu g:\lliUaCeus ~ur Parricida committcfUi'? Ahgeli delirium explo- ditur¡& Ac~tir.item.l}ilt Galli!laC~Urn ill~le ca{lratumintti'ptetarllr ,& pefsi- me caI1n~Q$ gallos reddí fonioTfs CÓ- tend.it. G~lJiJla~eil. élli' apptIletur? G alli appellatio Varia. GalJi Dca: Cy. beles Sacerdotes (Uf ita diéti tú dllnt " talltati? Pugl1acifsimos eITe: Gallos, & natUrá viperls vehc mentet infenfos.ln de [ecul1dl'í í'eeentiotes parricidij po.:. na:: adáptati.Plura de galIorulU pugnis. & vbi hodic in vfu. Vnde gal10rum lu- fus qui a puetis Bacchanalium tempo- te fit, origine m duxerit? Galli in ma" tres ctudelcs.Per.Gregorium in carmi llum Lucren] allegarioue lapfum.Gal. Jos Ilimis cHe yxorios, & pro!is aman- tes. 68~ Cap ol 7. Viperam Parricida: fimilem ef. fe, ideoqj i\1 eiq~ fupplicio adhibm ciii }¡~C quoque par,mis vifeera Ilafeclldo Fr~rumpat.Hoc multoTllm teGimcniis probatum, ex ali¡s poUea in dublÚ.vO- catur. Tandem prior opimo magis ad- tnittítut. Sacrilegi q\lomodo aFud .IE- thiopes pUlJid? Homillum qUQfund,,!tI ilatufa , qtlibus venen;¡t¡¡ al1!malia mil ilOceaht.., 75- ~ap;I~.~idhaheá~Íimi3 clIin rarridda ccinmuner forpt.Balduin. P'l. <;"r<g. & Covarr. ratiolle~ cCIlJiJm~¡a: P¡US, ,kil1~ i ;i" .',1 \"; 'i " ~ i 'c AP ITVM. deincJe rcieare. Alta, qua: liecipfos Íá.. digino.aur afijs faris ptrcepta.Al1 ua fU tuit,lñagls probata. Plura de timiarUiñ vlali kvíora , ~taviora crimiÍla mali I¡atura & homihum imitatiolle. C;¡tu- h:piai'i folere ; late rrobatuln. Agu:1! los ab ds interdum nimis eomplettell_ ~eJled¡tta: ori~b ¡ti temploTum ofHisi do ueear.i, Animalia quredam paretltes De fxpiatiollibus verertim plu!"a. Par- oecídete. __ .. 7.9. tícidij (rime Iltillarn a"Ud veten's ('x- Cap. 19·Parricidas culleo cilm anifualibus "iatíoneili admiliíle.H:oe cUm Illunhf. indúfos in mari iáéhti. Hoc folemne Card.Ratonlo defenrum,& neteífatí¡j¡ fuiífe:Nec ante Confl:antinilfu in ftilmi5 argumentis evÍaum.. ... . gil. deinf11os. ~alíter in mate deferteb.. tap.2 i.Sepultutam parricidis negari, milI tur? Cicetouis Yerba in dubiün1 Vocá· tis & Íiltis, & bonarum litrerai'üm ar- ta.Accutr.& aliorilm oVinió qlli iR Mó 8ilmeiitis & exemp1is bn:etlditilr. Se- defl:iní refponfo mate ptofttitrtiJid acel ~Ultlirai1i hlnrtaiiitatis tatione: hcltiiilf- piunr, explofa. lurlréolifultos fempet' hus debitam , f;tpc bb.crimilllilrt atto. pro)rieloquutus,patí'idd:lS :diqtiandó dtaten; pfohfl,itatrtJiané pttnam gtá ben:ijs; aut igili tradUos! Q!!.;tdamdc: yifsimam iiidicari. PIura de fepultutx his p~lIis.. . _ ~ 2z; honote & cura. Hanc etiam fll ailima- Cap.:!.o.Parrícidls inonata cjüxdá & pot- 'ibus rejeriri. Pius Mdchiadis io pa~ tenra natUral videri.Inde meritó nova ttem a!feétus. ~i oHm more irlaioru & illulitlt;¡ poma damnari Etemeilrt tepultüta interdid-i? Parricidas cunt communil omoiúhi eífe.His parricida l'arentes.oécidanf J iute teti'it.omliitlUt vivum ¡¡dhué ¡1I11i: ptiváti.Cice.~irtr. matre,ptivatl. . 5/z, & Ovio'ií ¡ti hane i'em de?,ailtifsim:l Cap.13iCÚUei & fcrpel1tiurrt prena il1 ho verba.D<!bere prenlis deIW:is clfe coo- dietno~úre parricidis irrogetur?Q.!!.i<l form~s. Petri Plaza: ratio (jliredam 01:; apuJ allOs,quid apud nós in hoc flippU quam párt'Ídd~in mare imcntlll',con- cio, 'ÍeI1e~ibtls; velll'ioribús im mUrá':' vit.h & damliaU¡.. . .. 85; rumlic;dI/igeiítci' expoGrtin!. Pontiff· .. Cap. z I.ParriCtdáS vi Cíe. air, ideó nudos cio iure ClerjcÓj parricidas perpefuo in mare non deijd, ne ipfum,quo reli- tarceri traJitos laiCos, alilS peenls álfé qua expiari folcor, poJlu~r,..nt. Ratió .:tos, De car,etis pel'J¡letUi péeil:i ilón~ hxc difficilis reddíta.N.óc; a Ca;lio Rhd tli.illa. !ni !Íe'¡S ';''fl r;'.¡s.sto"fl ¡-Í.'f5 sio* <fo'flofS SÍo.¡.s rio'lS SÍo.¡.s SÍo.,s rIo'lS rÍo.fJ SÍo'lS río'lS rIoofJ INDEX CAPITVM LIBRI SECVNDE C · APVT primum. blcet¡¡Íoi'liril oí'· do proponirm, Huriíaniores lit- retas ad iuds llüuiüm i¡ehi:inen~ ter conduéere dc;rtionlttatitr.Par¡ iddij cos primo loco teli'fj, qüt pareiltum fata pr.opefaverinl',preoF.tarefJta quid fit.luftinianus expo(Jcus & ex meliori- bus codicibus emeli¿atus. Liberci'unij vt & parentumappeUatiOiiem1atcpa- tere •. Modélt. &' Paul. qui coiltralÍum docere videiítúf, vera lntetpretatiolle . donati. Hominuln vitarti bteVihirlian1 efie. 10,' Cap.2. Liberos, qUI parenres occijci'int. ¡íullis 110n P!Xlli.s memo fubói, J11u!tis ffiagnifqué i'atioilibús í'uaderur.De pié tate qú~ parentibtis poa Deuni Fj'~fla: ti debct. Par entes Deos áppe1latos, & divina qu:edáitíelTe fili1illa'rií. Iride fi- iios did eífe in facris páteiltum,vt Co- íllllUS exHUmar. Nlturam íntet hoíni- ilcs qüaridaín cognaliOJ1em cófHtiliífe. !nter filios & patentes hoinc rieéersitu~ diiJeni omnium ínaximam eíI'e.FiJiÜm, qlli hatíc violat , & partís vita:, quam tueri debet, iillldiatur,in ínillta pecea- te. Cicoliiattlm & Meropum in pateli~_ tes picias ad fuit:ida.Ailrea Atirdij Caí fiodoti in itririo$}iberos .vctba, i 07' Ca1"'3' Naturales qüoqile & cierta matti- mo", .. 1 N D EX m('\tiium rrocreatos liberas reque, .ac le>ieimos parrícidij tnlerí. Uc fr'U~I)S & illce{luofis c¡uofdam contra lentlre. N·,s pluri"usin vtramqu: parrem~x~ penr,s. Jlullam quoad hUI~c o(um j¡.,e~ rorum diff"relltiam fJ(1elldJ~n, flrlO docemus. Naruram xqualem hit. s am- uihus dfe. Nullum parcnrem ;l filio i.n Ins vocarí permirri. quidquld ah¡ O~l· lJentur. De fruTi¡s Flnr.! fdtu 11011111- d~IlL 11+ Ca t '. o. Profcriprum parrem (qu~m.ball: . Ilirum vocanr) ;i filio (ier d parllw.!J) ~rimen, quidquid ali l arbirrcntnT, oc~ ¡;i¿i non ~olrr.. Hoc varios rJ.tIOJllb~s & ex~m~,li~ corroburatum. LlmlCJn r~ men vbi pattr in PJtrJ~m, au! POIlCl-. pem aliquid hol¡jl~ anim(1 mol,r· tur, neque aJia rC'me-dl) VIJ darell~r.Exp"1l culltur in h.lnc Te m dcgaunfsuna Mar ,ell.Cic, & aiiorum te1limcn a. P.¡¡ru: nos,dus qua m paremibus d"b(;re.M~. ior<,m par"nrem;\ Varrone .appdlJrt t qui ohit r d:d.tratLlr.Huc euam ex'_ m plis ad'! ruttum. 1.0. Cap. \ .Expo(.jrum etiam fiHum, & a parTe 'lllJvi. ocealione rLJi~~um~ fi 3gU[U~ P Itrem occiderit.parrlCldlj teneu c~ tra omne~ d, f"ndimLls.Oe t'x['ofius h- beri. plura. Th ban.orum Romallo- I'UmC¡lle de expono~lm1:Ju~ ieges. ~alU raliter etiam m lle menns ~arcI.tlbus ob folum vita: bendicium rktat~m ¡ filiJs deberi. Hoc Valcri¡.& CicGronis v~rbis ) & ManliJ TorquaIi excmFio fTobacum. 1 z j. Ca p.o. Pdrriddii crimen mal~ huc vfque ad parrum fpirirualium. iuJI\.um, Do- mi'lOrum, & aliarum limtlium p,rfo. l1antm illr:rf:dores extcnfum. Q:.:.i patnam aur prin:ipem rfoJllnt,par-ri- cUas ... af~im a bOllis au.ionbu. apFel- tari & 11011 ro lieltatis rárum,[;d ctiam parri.idij reos vUdi. Hoc & d"bírum patria: amOfC'm t'X 'of'ere,de quo non lluBa. PilHum in Chrj~ti Domini mor- te Parrimllllm commifilfe fccundum aliqllos. ~i du, im rttU"~ Prxcepto- ribus nun f~cus ae l'ar(lltlbm reVcft'n rilm dehtri, plurtbu, dtmonliratur,& ·all in ll('ce torum ParrtciJi j cnmen commÍrrarllr! 1 :l;3. Cap.? l):; fijj¡s 3d tJJTcntes tr311(j!U~ fa- dus.Horum in filios impmum ei Ilil~ tura i~fa d<,feendÚe. Rrm;¡lJos fotr.- [(arf m patriam Cl1m vira! & IH cÍ> i~re in llberos e){(fclli::e. Hl1ju~ ro i ni,lra in bonis audorit..m tel'im, da ')J('Il~ llulla etianl in lurifconfulrc fum llhi.!l wrtigia ilJvtlJiri. ün'llia ,:iligflltt'T eb ocul~s pof,ta ,& Martiano j n-J.¡ de P al' ricid.curn Cuiac.luJe data.An aFud alias ll<1tiüll'S ius impune occidendi lib("TCS fl1(Tit~ & qui apud Romanos eo vil re- periallIur~ Q¿o rtfpeau Caius & j u- 1!ini;¡n prri.m potel!;ltem proprium ius Romanorum dixerint. Vcn¡:kre oli m filios parentibus Jicuiffe. Hodie 'luattllUS Iicear. 1 p. CaF·\l· lus occidt11di filios oHm Il a rtllti- bus datum pofierioribus legibus .clem tumo ne, I~ifi modieam cocrciriollem, aut ("xh~redationis remedio01 illü re. liétt>m. Hü fupplidjs par<'lms crga fi- lios contemos eife debere) Séllt{a:, .Ambrof. Salvian. & aliorum verbis of(n fum Tralilllum filium ) <]uem pa- ter [tvere Ilimh traébhar. ab dus n¡¡¡. 1m liberalfe. Id iUTe f.étum vr Pa¡ in.' ref.:rt.Cuius verha cumHotcm.& po;t. Fabro emelldJlltur, qu.omvü Cuí .. ,. c- tnendationcm ncn ¡:robet. Parrqn,fi- lium fibi rdu:tanrcm íudidSus dfe rre debere.Multis ho, ¡uribus ce mproba- tum ) fed pra:cIFui: V IpiJIl rd¡:úllfo io I.~.de {i,c<,ri,s, decullls imerpet"tio- lIe larif.¡m~ agitllr. N(;mjll~m indiéra caufa (\¡¡mndll~~um. 13 8 • CJp.0.Ademta parenriblts liberos.occidé. dI liCtlllÍa , Harim punas orcijforibus irrogaras.Ho, iure meritog,& quoda. mO.:!o in ipforum p¡¡relltum gra'bm iuduéhlJr.Ne 'Id exheredatíon, m qui- dem patrem fine magna (aura .",,:Ie, re dc:berc,Ciccr.& Séll~'Ca: e1eganriJ;si. mis vrrbis o{lenful'll.Erixollcm (i".-m Romanum,& ~lItllm Fabium Strvi~ lialHlm ob filiorum ca des i3m olim damnatos fuiITe, Martialli fOltcnria de parTe, qui filium in VelltllatÍ< 11e lIeCa- vit, multh Doctorum imerrreraliolli- bus oh femata ma?is qu~m eXF< !ita, late explicatur , & 'ero:le novo ftrlfu donatur. 143- Cap. 1 o. Conn¡¡lltin;an3 rritntJm (¡¡r.éHo- lle cullei 1'C!:1l2m ad FaTtllte~' t erre- ébm.Gravif~imum eífe delit1uw filies' occjdere.De filiorum amore phlr;¡.Eo- l'um " ,\.'. CA P ITv M.' ru m vitlm parentibus propria chlrio- remo Eis omnil ex: \foro pararí. Parti- cipeS BU) cur Terentío dicanrur? Pro falute filiorLlm religiose iuratLIm. Ve fu?eril:ites paremíbus elTellt,& eorLlm oculos clauJerem,frequenrer vora có· cipi. Hinc fLl¡Jerltiriofi nom~n.D~ mo- re operien3í oculos .mortuorum o1:Ji- er nonnullaDolorem plrenmm in fi- liorum obitu, ,s.: _,ro eorum [alute fol- liciruJínem, epit'aDhijs, & animJlium exei11,'lís ofl:éfum: Plato qualiter.qua- lirer iEjyptij filiorum occilfores pu- ni~rille Nullum maius tormemum in- v.~niri, quam :llios in cónfpeétu paren- tUIn necare. qs. Cl!'.l l. N'Jn eiTe tlntJm pietatem filio s fe.rvlr~ ,:¡uanrum flcinus interficere. FuiJe mLlltos , 'luiin fuam progenie m Ee"ieril1t.Echeti. Tantlli,Prognes.Me- ebe, Ponti,e , Gl\Ja: , Deiotari, Laudi- cis, & aliorum vrriufque fexus paren- rum itl filios crudelítas.Eius detdl:ario. CJIl:l:antinum • qlli primu$ cullei fup- nlicium filicidis in:lixit, in idem crimé rrolapfum.Hoc multis teHimonijs pro b:Hllm Q¿,e caura Con(bminum,in fi· lii ,~ V"x·)ris necem impulerir~ ad pur- g:lt1Ü Plrricidi<l regenerationis lava- :.,.um, non ob lepram fufceptum ab eo fuitl"'. 1 57' C·I.'.Il.Parricidij tóleri matrem,non qUf¿ nltUtn tant:lm ,v~rtlm & qua: concep- mm tilium aheg~rit, & aborfum pro- c'}fl'lerir. In hac re communiter ani- nutum fcerum ab ÍlHllimato difl:ingui. Id an iure hS:um? Triphonius in I:Ci· C2ro. D.':!e pcenis clCJonitur. In al,or- tum curames IuV'ell]l. Ovidij,Cicer.& Tertulliani eleganrirsíma V"erba. Gra- vius homicidió hoc crimen videri.Nlll la ratioue excurari. [úlo. Cap.[ j. Maritum 'lui vxorem , vel vxo- , rem qua': marit'lm occiderit culleo in- fui debere', neg;amm :l t1uibufdam , a mulris aiTerrnm. Hifpana lege expref- ~e [lllcitum.Huius rei ratíon~s ex con· iu\¡um amore petulltur. De qua pluri- m'a diligenter cong;erimus. Coniu3cs fibi inviceminfiJiañt¡·~ maius Parrici- dio crimen a lmirrere, Chrl1fo!1om. &: Stephani Papa: verbis proharur. Mure- na: & viper-eexem )10 cum D.Bafil. & Akiat.col11usalis concordia & charitas fU1Jerur. Cur fe! in Tunonis prolJul,!l: flcris non adhibercrur1 Fonnula i1b, vbi tu Caius ego Caia ,qua tenderct? NoV"a eius explicatio. Vxores mariris a:quales eiTe debcre. Dominas fa:pe in legibus appellatas. Inrerdum filiorum loco fuia',;. Pcenas mahs maritis impo- fitas. Qlli cOlliugum amorem propria: vita: pra!mlerint? Vrrum hite pU'lla ad fponros trahatur? Maniani refpollrum exronimr. 163. Cap.l -}o Cullei pcenam, etiam in 'lUOtull- dam propin'luorum ioterfectores ir- fogatam videri; quinam hi fior.Paren- rum nomen ad conranguineos ímer- dum extendi. Martianus, ILtllinÍJnus, & Alphonfus cxplicati. Cullei pCt'ua propinquorum nccem 110101 vindiéari. tandem cotracommunem defcndltur. In fratrum occilforibus res in dubillm vocatur. De fraternoamore plurima. QllÍnriliam &Valeri1 in fratricidas lo- ci., Parricidij nomen fraterna: credi ~ bonis auétoribus danim. De RO\1luli fratricidio. Livius an m~lé crimen Ha· ratii perdueUionem vocarír 174'- Cap.I) COllcij Parricidij an, & quanda pcena huius criminis teneantur; vrrum conrcienria rola, an etiam fceleris par- ticipatio ad pcenam deudererur? Sca:- vola:, Marriani , Vlpiani I & Iul1iniani refponfa explicanrur. NaFra, in tota hac quxfl:iane fen~entia & difl:inétio. Regia: legis interpretarío. Par eiTe de- Wlum admittere, vd conGliúopemve delillquellti pra:llare. Quinriliani, Ci- ceronis, & Arnobij in ha-nc rem tdU- monía laudantur.Alciati eriatn emble- ma refenur ~ 179· Ca~. 16. Cogitati deIiél:i pcenas Deum tant1.1m exígere i inrentati vera & fi nó perfeél:i Ieges etiam humanas. Hoc in atrocioribus fce1eribus pra:cipuc procedere. In eis (quídquíd alij fe n- tiam) ob folum affeétum poiTe adver- fus imentanrem ordinaria criminis pcelU procedí. In Parricidio hoc mul- ris legiblls caurum. Ven ~num propina- re gravifsimum delittum ccnferi, & quare? Illl'arricidio & ali is maIeficijs cOllltum & voluntatem f¡.'eé1ari I non exiwm. Exemplis hoc , & rellimonijs cOllfirmarum. ~ filijs fibi infidialltí. bus pepercerint? 1 g l~ Clp\ 'INDEX Cap. q. Parricidium eafdem ~c Ca:tCl:a crimina probationes admitrer,,: Iudr~ ces comperra maleficia cir<' pUllI,re de- bere Sueronium folulll, malllfeflr Par- ricidij reos cullco infui nou poiTe, ni.u proprio ore crim ~1I confirerelltur, ~l xiiTe. Ex Cicer. Q0nt. Apubo.& ahJs cowrarium (onltare. Parricidi¡ accu- fatu~m , abfolvi ,ad R. ipub. honore m quod3mmodo pertinere. _ _ r87- Cap.r~. Nullá caufJm illvemr.1 poiTe qll:C ParriciJium eXCllfer,opnnlrs ex',ml~,hs rrobarur. Q!i Parr~ciáiu.m 1',lrrjci~Jo vindicant, putius dlmittl, & amplun quam abfulvi. Ordtis & Alln~,wnis parrici.'ia CIIJm h Jl1 patrum vJtJoncm fada furiis l'UIlIr:J. Cíe, ronis & alio- rum de c~u~s furial um, qua: Pdrrid- das exagit~nr verba. Ordltm Dijs in Ar<:opago f~deJJtibus a!.Jfolutum. Pdr- ricidium eriam invuluntJrium extra pü::nam non e1fe. Involulltari¡hor;id- di¡,qu,ducrit pCl:.:na apuJ ~ ra:C(;Sr l-u- riofum ÍJ in furure P.rncdlllm com- mifErir iml't:lJem c(fe. CQ¡d [i ¡xli de- lidum ,fficiatur furidu,,' FO. Cap.n. De P,llTiciJxtdhmentn ,c:, ft'c- co;[~i<)IJc. Vlrimo fu,,.plido dJlT!~arc.s oHm nec le:gidmum • !lec te1l3m¡-Il1J.- riUlll ha'rec em habuiiTc. Henil? fc(us. Eorum (lui '!IJt~ dan1ll3';flllé'm dtCcf;,if fenr,lIifl fibJ mClrrt m Íl,f~rr"II~>farino ris cOllfdcntic,fllcc.f~ilnen-. flJlífe. \.'e his 'luí fÍhi more'l!1 conf.iveriutrlmi- ma.An fifcu"JIl P?rricid:r: f]¡¡; , vd aiij aguari ad bOllJ i!lt,. rft'cl:i qure ad Parri ciJam eH" m pcrvrlltun,a,:minanrur. Variz ÍnlDc qux, ,ione Dodorum ftJl- ttllda: rcfcruntLlr. l'l,. CardO. Parricidii crim~fl pnhlicum tire. Ideo eius accufariollem cuivis.: PO¡;U- lo datam. Farrici.Jio Remp.ledi, Parri- cldij ;¡ccufanonem 1it:1io tt mporis fca tio finlrí • lic~t rdigna cr imina vicen- nio exringuantUf .PJuLinl.fill.de l'arri- cid. expJfitus , nova CillS jntcrpr~tatio CumJ~'uiacio relata. Qux tamen reii- citur,& comilllis magis prubawr. 20~. -------------------- - ______ o LEG.<.:.S) QV.tE IN HOC LIBRO cx. PK..OPE~SJ D:ECLARANTVR, E T E X O R N A N T V R. Lex l'c.ena ponll¡t.O.,d l.pomp:d,· parric.M:de[Hn.lib.Kii.P~nd<tt. LeK vnic.a,C.ddis q.ni parent.vd Ho,r. ccidoru.t.lmp.Collll.nullU¡ A.ad Vef!I\.v¡~aml.r\ h.ncot. IlJ!lulIamls 'n )I.atl. dtmde.lnlhtut. de !,u~¡icis ludid;'. ALPHONSVS NONVS COGNOMENTO SAPIENS.; En la Ley á(J~) titulo Dc'1.fJ!O pdrti¿a Jiptimd. S I el radre matare al fijo ,o el fijo al padre,!> el abuelo alniero,ó el nieto al ahueTo. Ó a fu I'irahudo,o algullo de ellos a (;1,0 el hermano al h~rmano, o ti rio a fu fobri- 110,0 el fonrmo al tio,o el marido a fu mu,~er,o IJ mu~er a ru marido,() el fUfgro,o b flle~ra a fu yerno,o a fu nuen,ó el yerno a la \1ucra,6 a fu fuegro,o a fu fuegra,o el pa- dnftro,o la madra[lra :l fu entenado,6 el entenado al padraaro,o mJdra;:n,o el afor- rado al que Jo aforrc.~alqui·r de ellos que mate a otro con arrnJs,o con yenlas Fa" hdinameme,o en.:ubierto, mandaron los Emperadores)! los Sabios antiguos c¡ue eHe atal que fizo efta entmigJ,que fea acotado plblicamemc ;>l1'e todos,e r1e íl quo Jo-me- tan en vn faeo de cu~ro}~ que euci,~rren Con d vn CdIl, e Vn gallo, e vua culebra, e Vil ximio,e defrues que fuere en el faco CO/1 eltas guarro beflias, cofanla boca de el faco, e lancdos enta mar, o en el rio que fuere tn2S acerca de aquel lugar do acaefeiere. <?tr?fi dezimos, que todos aquellos que dieíf~n a,uda.o confejo, porque alguno mu .• n:\l~ en al(una,de !al mlI1cras (lue de fufo diximos, quier fea paritllte de el que afsi muere, 'Jurer clfrano, qUé devc aver aqudL! merma pena que el matadcr.E al11l dtzi- mo~, que: fi all?uno cOFrare yervas,o pcn~o~a pata matar a fu padre.e dé fc¡ue las (vie. re com ~'radJ.s f· trabaia~l.' de gelas dar, maguer /1on gelas pueda dar, nin cumplir fu voJLllltad ,1l!U rd: agUlLJ(fc, mandamos que muera ror ello, tambien cemu fi ~e1as ovi 'lfe dac1o.l'~CS qUé' non finco por eJ.Otruli dezimo~)que fi algulJo de los otros' her- 111anOS ente nd.trc, () Cupiere llue fu hermano fe traba! a de dar \erVas a [u padre, ¿ de m .. r:nJo en otra ~lJllera,e nOlllo ~percibierc deHo, Fudiendolo fazer, que {ea dener- rado For ClllCO aJ1O~. DE DE PARRlC:IDA,R VJ\4 :~~SV I"PLICIO, E T IMPONITVR~ LIB E~:¡:' RI M !7S~ CAPVT· PRIMVM~ In 1fÚ prtt!dtionis loco, flurimij , & ¡'ir;rconrultot'um~ & ¿o"! norum ..AuHorum non )lulgllrj,bus teflim()nijs., "Ú!I~/H~ t~"!. i¡p¡le~e~dis [o~!'f/lU~ "tr["'ti~do,mtr .. .. 7i:A~~~; ~~~~~~ RI1NQ,VILLVM ,pacatumquc omnis heDo confiicutx Rcipublicx íl:atum; cxhor..' tatione prxmiorum,& pcenarum metu [c:rvari, vt vuIgaria Vipiani, & Hora-:: . tij (1) tefiimonia prxtc:ream, elegan- (1). f'lf·inl.~.O;, ter Ariltatel. (2) verbis fuademr ,hxe ~o:a~:~l~~p~.~~c, . duo effi,aci(sim~mediadre,vt:civcs (~) ,Ari/f.I.Etb.' bo"ni eEHceremur , tradentis. Et Democriti, qui (ve Pli-, cap·5· nius (3) refc:n)duos tamull1 Deos dre conlticucbat,Pa:nam, .(ü Plin.lib.l,nat; & Benetlcium,qux etiélrrJ pro Di js ólpud Aífy rjos eoleban- i'¡ifk.7· tur. Indc optime Cicero: (4) Su~mum (ingllít) rem!ttDis () . . "1 . ! rr. 1 4 Creer. pro 1JjdlOreS noffrz fr,emzum,p ura ¡ecctitis fencu ti fllt vo uerullt; CIUe¡lt. ::>:, cúm la(ci vlentis natura: viuo,homincs in peiora frequC:ll,:: -- .' - A - - . tius (5) vlpidl1,ín1.có- gruit. 13. de offic. pr,1:r. (6) c.1ius in!. fi J reo.7 l. ~Jill. de 1I- dciuff. (7) p",ul. in 1. Iici~ tario.<).§ qllod illi- cir:. D.de publi.& vcdig. (S) c.cI.RboJig.lib. 1 J • amí'l. !ceLe.3' ~lcx.\(eniaI. ).c. 5. (9) .A'rifl· lib. 2. Rhe!. (10) PlminRhct. j lJ)e p¡Jrricidij Crimine; tiusl'~berentur, illfiifsimis fane de caufis, in his Illfi[con[lll~ rorum refponfis, & Imperatorum refcriptis, qua: cmnes vbique gentes ~on m,inus <'luám ea vcnera?tur :Y.lhitt, 1 t.' te tripade ex Phrrh,l(/uro111~ pro/dtfir, .to~ p.afs¡m :Ol:!tIltl~~eS [parra: reperiuntur , qll1bus [evenfS1l1115 pCX:l11S, ¡nterdum c[iam & Icvioribus (prout deliEti,ac malefici j qualitas m!e-: lti t ) (úntes PLl11 1 ri; illique,qLli ~ rcao vinutis tramite devia- ~iI)(,(jocrt::cri iubentu'r .Nihil efli¡n adver[us petulanriam, & iniulhtiam magis,qu3m eafiígati"o, & animidvedio COllVC~ nit, & vt eapitalibus p<xnis, exiIi jsq; quibu[dam ,qucmad- modum VIp. eS) [cribit, communis bani gratia ei vi tares purgemur. Sic enim & Caills ait;( 6) 'Pr;enas ob malejicid fol- "Vi, magnam rationem fUddere. Et Pallllls: (7) JJi[cil'finá: I'IJ- bltú "Vigorem expo[cere, w i!licite fdRa competenti [u!l'/teio w·ndicemur. Sciebac bac celcbris ¡lIe Atbenienílum le~)sla tar Draco, qUl vd eos,qui oci j damnati forent, capire mul- ébndas ,fui, legibus [al1xerat ,t111as non immerito Dema-: des orator (ve c~J..:lius &. Alex. (8) cornmemorant)non arra. l11ento,fed lá.nguine [criptas dfe diéticabat,& Aril1oteI. (.9)' non hominis, id vere D raeanis eíTe, alfeverabat. Sciebant & antiquifsimi homines , qui ve Plato (10) refen, Rbada- mantum (quo magis peecandi licemiam cohiberet)noxios, & eriroíais aliculus reos j n Tartarum, qua dcliétorul11 me- ~irasp~nas peddercnc, crJdebant dimittere. Scieb.lot de .... ni(]uc pri[ci illi, & omni íemper memoria recolendi He- roes, quí di verGs gentibu5 NOl11ophy laces extíterullt l be~ l1Ct1Lle, le reEte vi vcndí tradiderunt normam ; qtlorum in tabulis nemo efi qlli nefciac, vari js úipplieiorum gcneriblls (1I) c.eli. RbI1Ji!. delinquentil1n~ audaciam comperci,eo[quc,.q~i fl:atutam .a.c lib. 18. am. led. c. prdil1ltam lcglbus meeam cranfi!trcnt, pumr!. V nde legd- I? M..1!td.'IHJ ~ de l.uorcs i1l0s pto Di js habitas ,&.tanquJm cdefiia numína vla & rat.JUr.hb. l. ¡ 1 cap.2j. veneraras, COn1memorant p lIres: el 1) glJippe cum ex ni- (12) M~rtid/l.illI. bil aliud lit , ve De moftbcl1cs· a Marciatlo relatus (12) fcri- (;~~ ~~;~~ff~i·nl.le- bit,qua 1 ll /n';entilJ 1 tttC d,l1rJ G'" donttm Vti,corretlio1Ne -volun- gi~ vircu~., de l::g. tdriorum, (:J' nM volllnt,triorum ptccdtorum, eiuCcpe virw~ ~Inll/·l· I\ln.orar. M :l t l ·· Q r) ·1· (\ ¡l·· 1 . , CJ, •• ~,. Ol e lUlO, LX: ",:ll!1[¡ILlllO \I)j te lbus, ve p UrllTIum III (l:tí P!dto inRher. puniendo conGtbr. Hi'1C Plato: (14-) Q:ji ir;i!fJla, inqult, ,1i 1 '0'- '. I ~ i • 3 trr!etrtft ; !a:n4S luit, & 1ui reRr puniunt ,iuJlit;J tjiúJdm ¡reú fttniflnt, ftendque iu ¡a iu jioresefficit. tttfJqudm medici~ na 1 u .eddm imfrobittttis,. ~ re(pi.ciens~iccro, (15) malo- (Iq. C.icero i~ $, rum punítionem,nccc(sltatem pOtlus,quam voluntatemeC. rhllPElIc. [e (quod Plato (16) etiam ip[c antea docuerat) bis e1egan~ (16) .Pla/f li~ ,; ti[simis ver bís ofl:endit: tl.!!,emadmodum in cortare, fi 'luid ddeg.bus. huiúfmodi ej, 1 uod reliqua ,'r¡ori nacea!, ... ri, dC [ec4ri /4ri: mur,w membrorum i1li1úid;totius 1udm totum cor!usinurettt, . (r C in :Rei¡.corpore, 1lt (ofUm [alJium fit, c¡uidc¡uid ej ¡eJliferu. amfutetur. Neque O1i~us eIcga~[et ClemensAlc~a? (17) (17) clem~ :Ale,,; na m eandem [ententlam [cnblt: Lex eorum ,qlll ti parmt 1ib.dtromat~ curdm toens, ad pietamn in 'lJeum inJlituit, & ¿¡llat e.t c¡u~ {unt fdciendd, & prf)¡ulr~t omne lecr:arum ; prxntÚ imponm$ bis C¡Utf [un! mediocria; cftm dUtem 'pider;t dlic¡ucm ita (e h4" b2r~ , "Ve Jiideatur immedicdbilis ,.'Jit ¡ote qlli ad cxtremam ¡rl)~ whdtttr iniufliti4m, tttnc aLiorum idm c1Iramterens,ne ti/; ip~ f o cOrrUm¡4ntUr, tan'luam ali'judm !Jtfrum J tOtO corlort refe: canJ,/t'c fum, 'jui eft huifijmadi,occidit !'ltluber;'imt. Ea: cnim (ve loan. Pomifex ait) ([8) compe{cendd mdlorum 4uJaci4t (18) r', . r.·d· 1 , '. . r. l. n extravag. W (dltemptentf) ortm mererral'Jdntur a noxlls!jlc'1Ut 110m ft~ (.\cp9=nis. ',' .. Bando Jiirtutem,meliores ejfelh,non-togttntur cumitlis perirt; . & in puniendis fcderibus. non {ülUtll dclinquentis ipGus qui poma afficitur, red reliquorum quoque eonrempl.1.do adhibcnda, ve ex Pbilo(ophorum fchola Alexand.Neap.ad~. vertit. (l,)) Nam delittum, quóimpunitiLl5,eo.efl'rxnatius. (I9Y d.Hb'3.<:ap.-¡T nt: Jtque adeo ne [crpa~ illiitum illud,& radicatum innatLl- illj?rill'. . r 3 malum ,& peccandí cop[uetúdlnc in ferocem, & belllli~ mm erumpat audaciam,curalldum dl:!Daxime\ (quod Pon.~ tificesaiunt) (20))!t .'jitos.Ve-i timar a malo non rrVOCdt.tem- (1.0) In cap.vr de"- foralh (.t!rem frxnd cohi/;Cdt le leccato:&, vt alma ei vilis iu/H- ricorum,de.vitil$C . dI' . R, II b' . . . honeft"ler1\;. Ha, e lOquentes coerceat, "'" l. eee ram vemx, & !mpUn1: . . tatis fpé, a Republica extermine[: civitateCque,ac populos, ccu Hereulea clava ,.Lernxis' noeencium monfiris, cxpur- ,. ¡'b '. 1 .' . e r· 'd ) ( ) , . (21) CifliDJlib:l; get, & 1 eret . .JrC4 um emm ( vt¡Ht aIslO orus i. r ~um variar. fer{ewrdt, augnur, ~ remedlttbile bónum eJl in ¡(ccatum, dC .. ('l.l) In.l.ita vul- cr/er,tla correllia. V nde noftrarum legum auél:ores maxime l1e~Jalt.s 3· ad. ~. A- . . . •. qUi • ,eum qUi no •. coudllcere !oqlllllnt J (u) ne dchébUllaneant ~mpUmta ,~ cétem.S.de ¡niur, . 1'1 " Az non • :De.P ~rr;cidij CrimÍtu; (2., '¡ Tull. ,: orat. flon immeritoM. Tullius (2.3) cruddcs in paniam appdln in ~atil!n. & in 0- iudices,qui facinoroGs hominibus ddiEta condonantes, lOS, rat.¡nPlfon. 1 dI'. '1' l' d J 'd (2.4) pilUl.·in 1. G & a ios a . mUl ta,ve malOra al) enaum:movere Vl enturo prena. callifir. in 1. Prena; enim· vt Paull1s, & Calliíh. (24) tradunt,in emenda- capiralium,§.famo . b' . d n. f'. . & S fas. D.de rell. tlonem, & te:rrorem oU1111um 111 tiLla: mm, T eneea te- (2.5) senrc~ib.I.de fie, (2)) 'NemOfruden's punit, quiapeccatum est,[ed ne ¡eca:' ira. circafil~. tur. Qii> refpiciens ~ntiliafiu~, (26) il'lquit: Q!!oties cru- (26) ~nt¡{. de- .' . l ' . l' .. ' J' 1 .. daltP- / 4. ciftl1nUScnoXlos,ce e.l:lery¡m~ e tgunmr "VI te ,"v1J1 p urtmt commo~ )er'i hac metu pofsint. Omnis enim pa:na n.o1'/. ~«m dd deti Hum ( .). ¡ertinet,qudm ddexemplum.Atque ita ye .MoyCes (27) admo-' 'l7 U 'JjisDeu- . d·' . , d·' 'h·¡ . r d b - ter.J. nuit,lU lees 111 pcx:ms m:'ogan lS,01 1 .pertlDlclcere e ent, quia iudiciurn·Vei est;noo enim lex, noniudex delinquen~es. ( 8) D !t n punit,,(vt & Imis Doétores (28) declarant) fed ipfum,deli- r. 8nores, 'JOI l ' .. .. glo:inl. curn pro- ltum publica[átisfaé1:íollc culpam expiar, & tanquam dcbi~ bariO.C.de probo tum diíTol viL Quinimo. ·vt. Div inu,sp'[altes (29) . tellatu r, (29) P[alm. 57· . r r'" d' .. . Q b b r (jO) plut. in La- con. ~ 31) sallufl·in T.lI g . 3.~) Amb~o(.[.of C10. FaClu/ltali.t, .,u.e trdJit loa/l.Ne- )JI", in Sylva IlUp. lib. I.a n. 7I.Guille!. .enrJ. in c.Rainur. verb morruo. el r. en) Salvia/J. lib'7 . . Il~ ¡:ubern. Dei. ':"" ... '>,.' . ,.:. (1) él,tu.!. in 1.aut faél:ad6. §.fi.n.dc FQ;J1.: DeUs IpIe penana.m 1C1S peraglt. .uamo· rem,non a lque ratiol1e Laceda;monij. cu\uCdam apotbegmá laudatur, ()o) apud quem,cúm Cha'r.illuHex fummis laudibus dferrettlr~ quomodo,inquit,bonuseft,qui ne in malos quidem acerbus fit~ VerendulP.eftnamque, ne (ve tradie Sallu8:ius) (3 I) ig~ nofcendo mttlis., bonos.!.erditum eam~t;& ve ait Anibro- fius: '(;2) 'N,ocenús ¡zbfobendo innocentes traddmus exitio: ~:am ve in<J.l1lt Salvianus:·(33) 'EOUst4S quine mdgnd,ó~ po- untifsirlM , qu~,inbikre (ce/us maxiriJ.lIm ¡oteH, '1 u 4 probar dr&.CYt feri;ftfciens pd!titur.!e.rpetrtlri. . ¡ CAPVt iS{cVNDVM.' _ t. : ~_. ~ • ; ~." ¡ J í' .' : ', . .1. • : ~.e dmriorisexempii/ttnf\';'indicari fewrius deben. 'Pa;,nds non tdm in delin1uMti.tlm."Vindi8am,quam in ttliorum me- tum &.emenJaÚonemin.duci. lnde in.terdum & attiw¡:'¡ia puniri; & no"Vi,;l,u'noribus nOYitfuptlicia e~cogitari, at- '1ue 41('0 letes merito·in f4m'cidas [á:'Jiiá. :" .. ':0 L E.N! autein,:& dcbel1t intéJ:dum quotuodam m\l.J~ficlqrum fupplicia eX!lce+ba·ri , 9uoci-es nimi- . '.mm , multisperfonis graflantibus, exemplo. opus fit , vt dlf~rtr... Glaud. ,Sá;túrninus [c~jpiit~ (1) Nam cum ex • • Líber primus7 C&pJI. ex Iuven;d. (2) {'ementía, J)oe¡l(J" ímitttndis ú¡rpil;fls, de (2) lu)¡cn.Saty,I~. ¡rav;s cmnesfn;us;'&vtCíccroinquit, (3) duonosmaxime (") Cim'.lib,".de moveant, exemplum, & (¡militudo, qux pernicio.Gs exemplts o~at. - homínum .1uimos,& mCl1tcsinficium,exempbribus quoque iupplici js, & gravioribus pa:nis cradenda, & a ven ullcanda fllerune: & omní fiudio nitendum, ve (quod olim in deci- matíone fiebat) (4) metus & Dorror ommbus inijciawr, (4). De qlla rruri~ P ccna vera ad paucosperveniat.Vnde pa[sim apudTeren- ma ex fll'io,' pI,lt; , [' . r.:. • d r: DWTlif. & al¡JS tra- tmm a::VlOresuta::amma vemones cxempla vocantur,9u~ dit Tm/qu.dc pcrn: eadem Grxci , vt Cxlius (5) tradit, "~J«dl')'¡'<':Ta dicunt : & temp.caufa 47·Pet~ d 'd' 1 ' b r . d Fab. Iib, 1. ~melt. apu nos ,quou le, 1anc et~am o caUlam, mortua lam e ... c. ['s. lujll/J Lrp(. de .hnguentium caJavera ,qmbus tamen, vt ille dixir, terralll mi!¡r.lib,5. dialogo ianibus mi[ceri, nihil ¡merea, in clncres verti,vel recata i~l (lg). e 1 R d' '¡'b' u . ' , i oC, n Igl. 1 • frulb, vlllturiblls rnandenda mandar¡ vldemus, Vt mctu fi-: 6.let1:.ant. c. 14' milis pa: n a:: , in [e reliqui tam immane fpeétaculum veriti, ab ei[dem faciooribus arCeantllf. Nam ve rcéte ait OptatlIs Milevit. (6) Ut terrMtis 'Vivos, mal~ trdBais & mortuos, & (6) opidt Mile"itJ Q uinul. (7) Non fatis ¡1I/411erunt maiorN fdS !lenas eonjli- Jíh,6.. 'd 1 ' ,C ". . " 1 . . (7) ~1J1I1. ec amo tuere, qUds pp) Slt a IqUIS exczpere In '¡Jita: mu tOS mdgz/tangzt 27+ (epultura: dd eogit4tio~em !0ft fe futurorum, pler/1ue grdvius moventur. Cuius rei CUl11 multa httcrarum monumentis te- lhmonia prodantur ,i¡¡ud tameo pro cunél:is adduxlÍre iu- vablt, quod ex biH:oríJs Gra::canicis Agell. &. Leonic. (8) de (1\) .Ágelli/lsIib.rf" MdcGJs virainibus rcruleruot,qua:: a furore,qllo percita:: vo- llot1::Attic.cap.lo. o b d fl' • ,L~onrc. de var.lnit. luntariam tn0rtem oppete am, non ellltere pnlls, quam lib. 2. C.I~. & alía Milc(jo~um 'decreto, qua: ponea fe [u(pendlO conficerent tra~ens Menocl,.dc , , . d 1 Ir ".o. d arblt,caf.2 s 5· V1rgllles, cum co em aqueo, quo ellent pra:Clnua:,nu ato corpotc, per fori medium iUif.1C paJam efferri, alias tam in- (9) I.I.D.li qlladr: hoodh funeris pudare, ne fibi poihnodum violentas manus p( au)pe¡ r. . , . , Add b ' '. . l" 10 .2.tIt~I,p·7· lmJc;:rent,terruerun~. o ruta quoque antmantla, lcee BdlJ.in l".n'3 0 . de ratione,& inferenda: iniuria: poteltate carentia, (9) non [0- iu:ifd.c.hociF~um l' f: n' , ' b 1, 11. 'b 1 'b ~ j).q.11.c.muher. lum vt a\"ü memona a o eatur, vt nonran Us ep U5 co- 1). q.I. Mant. fin- tinetur, (1 ó) red ve caml1ürsi etiam fceleris pa:nJJi per[ol- gUI.I' ,n,~. vaor,& quod magis e1l:, ve ali js timorem ini joaot, alIquan- k~¡~d,I~~Vl[,cap 1 do plmiri [olere. N.un MoCaico iure, (11) iurncntum fi ho- (11.; Guid. Pape. 1l11nCm imcrfccerit; lapidibusoccidi iubctur, & Guido Pa~ deciC~)".l'er H:- r d Ir c.' r. r. [, ~ l' , rod. hb.j. dcer. n- pe (IZ.) le vi lile porcum r~rca ftIJpemum (mpm re: 1qmt! tul. 16. quod • 6 D~ ParriciJij Crimine: (15) ,1'Ii~.Iib,3,n2- 9uod puerum comcdiífet.~n & Plinius (13) autOr ((¡,'JIJ~ [u~alls Illll. cap {6. 1 ,. S r:lJione in ...Arricll leones 'homicidas Crile i¡; xo.! CUIUS vcrba refert ':)fJlum cum e f j , , [' & explicar Upfiil$ 'vidijJe, quilt c.euri metu p(J}n.e ¡milis, ilbfterrerer.tur eadé~4 I.de: Cruce: c.~. noxa. Et quod plus eíl: ,cxdes ab in:animatis fa ti: a s AtbCDIS (14) Forner. lIb. l. . d' l1. D /lh A'fi E releé1:.Cap.IO, in Prytaneo lU Icatas [euatur emon .contra rt ocr. t (15) .A'geLL.lib.20. !tatua Niconis ,amore Suid.a, quod rueus bominem vi vum 1l0é1:.Attic.c.I. (¡Ir & "ífc d' b' . h d'b (16) Cicer. epi. ad oppre lllet eXtlnXl -ee,rea ex IS a Interempu ere 1 LIS Eru. aéta, damnata,& in mare demer[a efr. Quod non produsa (I7~ < lh' a~t d&a~- racione abd1e collfiderat Forneriud 1+) Ergo cum(vt apud llum". o,~es, y. , quicunq.l.capir. in AgelIium (1 S) Sexcus Cecilius dicebat) ..Acerb;tdS 'vlcifcen~ Frjn/icip.&~ in ~.fab- di maleftcij,~en'e dtque Cdure 'vi'Yendi di[á/lind lit, & ve Cie. rno os, y.qUl o .. .••. /'. ¡ jnimidtias.l.ad be (16) mqUlt: S afutdr!s [e'¡(ruas 'rtncdt ¡n(/,nem ,pecum e emm. nias.D.de pcenlz. tite quid mirum fi perfraétos bominulTI mores ¡coes com- ede faIfa mOll. ,6 . r' . J 1 d' r . e . lare tradiris ab.A'- pelcant2 & 10 eos V tore galo com urgant , qUl non ll'J111US lex·3·g en ·5· C ,elio l. exc:mplo 9uam peccaeo noccot? Quid fi flammas, cruces. leér. cap·5· V"lerio b /l' .. d fi l" ,." () Q 'd Max.lib.9,C.2.. Peto emas, & atroclOra lOter um upp lCla mmetur? 17 L1l Fab. I.fem. cap.IS. denique fi pcrnx qux delitl:is femper deJ:>~t eÍfe conformes; S Petr, Grtg. lib. 31. (18) autl:ls fceleribus auge:antur? clun fapienter hoc ficllt c~ yntag. d' . c· .,~ (18) 1 refcriprum. tt'ra P1tbagoras (19) lxem:" os qUl millos non pUnzdnt, w ": ó:cle his qua: vr in- le bonis iniurillm ¡nlerri. Et cltm aliter Reipub. faIus con 6,;:' dlg.Mello.~u~.90. O: l' . b . b', fi &' llU.3 8 . ere nequear, 1om101 Us 10 ommes, errum, vcnenuro, (19) .p,tdg • . rcfc~t infidias quotidie parantihus, & a concordia, quaro bruta LdtrUUs Jll e IUS Vl- r . r r d' r' . , ta. lem per mte r !Ua genera lervam, c[cucentlbus, ve optlm~ (1.0) pli.in pro cm. poR PHn. Iuvenalis (20) deplorar. ,_ • Ilb·7· 1 'M.[aryr.lj. S d . r. C")' n. d' . e 14m) tr/entum lnqtl1ens maeor el" Cftn.cor _ea:¡arclt, . (ognatis mdculis ¡milis jerd. ~dndo ltoni . F ortior eri/uit 'vitam leo? quo ntmore "vnquam Ex¡irtt'Yit 4/er, mlliori! dtn!ibUS apri? lndiclt tygris agit rabida (11m t)gride pdwn 'Perpetuam: [te»is ínter fe cónWnit 'Vrfis~ ...A ft homini ferrum luhale,&c. . V no itaque ex bomine, plurima botnil1i fúnt tnala: VIlÍlS adeo prxceps in omnia flagitia ferwr • vt parentibus ipGs (21) Pldtolib.11. (qUlbus Placooe (21) tdb.nte, n.ul.him apud Deos magis ho- de 1c~ibu.s. d r. I b noran um llfl1U ae I'Um lnvenm poteR:) non parceas • ita a~r~x,horrend¡,¡m arque imulane fcelus invenerit,vt quam-' VlS l1l ea punít~ldo prudentif¡¡imi quique lcgum larores in- "igi~ 7 vigilavcrínt , nunqulm tamen dignas tanto maleficio, & tam pernicicfi exempli crimine, reperire porucrint pcrnas. N,HU vt eleganter C1CCr. (21.) Si id quodpr.:fclarea!dptenti- (12\ Cje. ¡norat'o ¡l/es dicimr, wdm L.ditU1·pit t dS,quod {u¡plicium ¡atis acre rt- pro Rl.>fc,Amcr. pniewr inwm, q1li ,morum obtuterit parenú,pro qf!O mori ip~ /#m,ji res ¡oftularet'Jura di)Jin4 4t1ue hum4na cogr'bar2 Ne- fin jaimr rmretur, {I novo dehao novam & inauditam Ro- o fiUI1l pcrnam excogitaverint. Nema cullcum , verbera, & fc:l'penciL1U1 córubernia queratur.Ncmoque,vt Cíe. (23) in- (23) C¡c'4,Turcul, '-luir, P ttrricid.t {u¡¡lici(J mtfericordia commo)Jctttur.Nam lle~ que factliori phmuaco, potuie huie morbo mecteri,& quos meura ipra in offi:io retinen: non valuit, iJ lmgnitudmc pcrllx,lmlehci o {ubm)veri debuerunt. Et,Platone (.2.4) te: (24) pldto d.jalo~; He, ji FO{Jibiü fjJet , (.tFius dlú¡uem mori , iufti{simum effit 9·de leglLus. /.e/iuJ pdrricid.tm oecidi .. Prx(ertim cum v~nrSimd (ir dla Muimdlaní Imp. (1uam refert Mantua) (2.)) fe. tencia, a(25~ Mdllt. fingu; quo cum pro quíbuldam, guos qJta: fupplicio affi(j lUífcrat, ¡".nu.]. :luliCL qll1d.m, vt mmus pleél:ercmur conrendercnt ,ou[- 9uam tamen id impetrare pocuerunc,quod dicerct, mulcos bOil1lOeS barbaros & infolentes, non mortem, red mortis i,' i~enus formídare [olere. Et Vt prxJare SyrnmJcb.ait: (.2-6) (26) .Symtii¡1ch.lib; T dntUm dmr/o '¡;i/'us [e';tritdtis tfrddendum eft,tju4ntUm ftte- ,l. eJ?1il~I~., giti" cr(}'frUm. e A P V T TER T 1 V M: 1}t fttrricidi¡ nomim,& ortogrdpbi.t. 0.!.i olim, qui hodit I''¡r~ ricid,e dicilntur? Ve ¡tt.rric¡dij qutefforibUS,& eorum Dfft· cio, & origine Flura. Valgdt4 Pomponij l. C.LdU, contr4 alit¡rtorum emendati Ilmm 4!ert4. Fe Jlu s P oflJ/eius ex &4: ligeri [enuntia corre Bus . " li é 15 ita de huius [everi[simx pamx imponendx ra~ , , . ~ tione generaliter prxbbatis, antequ,~m [pccia'~ " lem eillS tra¿tationem ;'joarediar,neccfl;¡num du~ 00 ' . xi , de parrieidis aél:urus, i pGus lJOmilllS etymon in limine declarare: Ohm igitur parriciQx ~ ODn hi inod~~ - - 'llli ']Je P IIrricidij C,imine; qu¡ parentes vita privaífmt: red & qui qualemcumqllc tü p mmem occiddfcnt , appellab:mtur : quod & Fefius Pompe- (1) Pef1I1JP,mp.in iusteftatur,(I)&Plutlrcb. (2) dum[cribit,Romu!umbo~ ( ve)rbpo,parrici'R micidium amne voca{fe parricidillm ; neque de eo, qui pa- ~ utar. III 0- , l· l' Ir 1 ' d ·11 d· , ~uJ. trcm accidtílet a latn tu we egem: C¡UO 1 Ll ImplUITI, & nefarium, hac impofsibile ludicartt. Quin & lege Romulí (~) BalJllin. ad Il. idem [acis aperre fignificawr, qux,vt Balduin. (3) & Iufius ~4'tg~~~g~"fi,Llp. LipíillS onend~nt, bis era: ve~bis concc:pt~ ~ .PdrriciJ,ts ~~: na cdpiu pUnlufJto. Et aha Numa: PomplhJ, qux vdutl In (,t) Tefius vbi fup. fupcrioris mterpretationem lata,ita (fi Fefio (4) credimus) [cripta erat:Si quis Horninem L¡bmtm dolo [ciens morti Juit, p;trriciJ.e epo. Quo eodtln [en[u ¡ege Tribunitia prima, l s) BriJToll.libr,z. 'luam Brifion. (5 & Ra;:vardus refcrunt, cavebnur .si c¡uis de formu.pag. 1 54 tUmo 'lui eo ¡leb¡fcito S accr [it , Dccid{rit ,¡arricida ne Jit, id 1l<C/J4rJ. ad. 11. o. 11 b 'd" Vd' b ,. ub.coj. eH omlcl 1 J cnm1l1e non tClle;¡rur. 11 e non u:npro aDl-: (6) Ref~rt Bdr- lis videtur eorum (6) (ententia, qui inde Parricidam di-, tlui" fup.Bdrrb.Zdn él:um exi!limant,tlLJ:1G qui partITl, hac efi alteruITl hominem ~:~:¡¡fi.p~I;~~rat. ad o~~idem.N.~~u~ ~atio [C(~bendi quo,r~mdam, (7) q~i Par-, (7) ItafcribitBl"ifrlCZtj~ & ¡arrtcldlj, nomina, (¡mp]¡Cl tanrum r. pmgere /OIJ. fup. & li '-¡,de folent, & pronunciare. ~amvis ego pra:!lanti(simos alios verb.fign.& Petr. . r J'b l. JErllJ,lib S.Ter.in v¡ros lCqUUtus, receptam. & veterum 1 rOfllm exemp IS dic.tir.6.Et DUilren. probatarn ortograpbiam Úl1U1lltJl1dam non cen[eam. Sed addt.adl. Pomp, 'd '·d . 'r· .. [l. I ·L de parro pc:r abu- & quo parncl X antlqllllSlm¡S l!I.1S eglOus, qllarum men-: :súlirteram,r.gemi tioncm habuimus, caplCe punir! ccepifient, in caufa etiJI1l 1l3tam rradJr,quod fi . . . d 11· l·· \ d I'robar etiam EglI; Ule, ve parnc~ x.appe atlO., tr.d.~S at~tl.e a . eo: omnes cx~ ""5 VilYO in §. alia tenderecur, qUl crwl1na, capltalt {UpphClO V1lJd¡GlDda , pa- d(ge)Puc~·lUd. d I trafient.Nam,& quadam lege xiJ·.t.1b,cum, yerba Cicer.(8) ICcr,2. e e- gibus. & exoruat refert, itacauwm erae. Sdcrum ,[acrove commn¡datum, 1 f1i lloV.if. oÁnt. ~J,ms cltl'.f tr ;t, rafJ[erit)'e p.trricitl.e eIlo. Et eos, qui vt capitali- SIIVlHS ad lLxlJ.tab. . J', ',. ,. , c,I8. bus qua:{homhus prxefient , e]¡geballwr ,gcnera!lter qux- (9) -1foDn,P~Jii4. fiores, [¡ve ve A[conius (9) ait, quxGeorcs p::rricidij voca- I.Vtrrt. 1 d F {1 ( 'p . cOl •• ,fl. '¡J' (10) 1'1/11' furra. runt. n e ~ LUS ,ro, ompcllls, ra1'lcI qfJtej'0res 41fe td- ~dntUr (inqUlt) c¡uilolebant 'furi cdu[4rerucapild/úm qutC~ (II). PQmp in 1.2. r,tndArflm, & POmpQl1iLlS (Ir) &: FencÍ1:dla 911xfiores a po- !i~~~~~ ~l;~.~~~: Pu~o. con~hti~iJolere tr~dunr.1t1~ c.dpil4UUS rebU: !r¡(t'J.7fl~: Fmfl· de magiftr. ljUS &fpeU"PAntur C¡UtC ¡ore! farru'rd¡j , c¡uomm ctI4m mcmz, Rom.libo ni! l~" xij .frtf,. ~~lJ loco PompolliJ, lcgendum quid., Jll ex .'(. [,' ~ ,,,,, I " 1 I Lihrprirmu,' Cdpolll~ ex Fefl:o /drici, non fdrricid¡j arbitrantur, & bos quxfiores p:lricos diétos fUtil'c; Gbi per[uadem. Contra quos tamen cruditi[slmus Iofepbus scaliger, (12) cmnÍ opere vulgatam (l2) lo(eph.Staligi leaíonem retinendam, quill & apud Feftulll etiam repo. in Ilotis adFellull1~ d - R r. J d < <' Jll parru:¡o nendam, conten < lt. urlUS ,quam au at, Pompomus XIJ. tabolegem, nullibi reperiri ,pra:fiann[slmus lacob. euiac. (13) advertit. Et vero confiat, multis,pofi reges exaétos, & () . dI 13 CHIIIC ••• 2.; receptas xij.cab.annis,in emergentibus cauíis capic;¡les i!tos quxfl:ores creari o Livius (14) namque [cribit, annoab vrbe (14) Lí"ius ~e,ad, condita CCCXL.plebem Coifo,& Medullio conlIPofl:hu. 1.Iib.I.4' míanx cxdis quxfl:ionem, de populi confen[u mandalfe. fe apud eundern, (15) aliquot pofi auno s Capua: de occulta (15) IJem decad'.< d ., <. D' n. 11' • I.hb'9. qua am pnnClpum conluranone, 11.Latorcm qua:mo01: bus exercendis c. Mxvíum dici placuit. ~néhum quo: que Teremium ,anno ab vrbe condita DLXVII. de pecu- nia Amiochi a Lucio Scipione capta,& coaél:a,cx Petilli j ro~ gatione quxrere pacres, eodem Livio (16) cefie, iuífcrum. (16) IJem dCCJd'4' 11 • r. ce. . [' lib 8 Frequenter autem quxHores lpU ex OmelO cognolcebant, '. vt Alex . .lb Alex. (17) multis exemplis adduéhs ol1cndit, (17) .Ate.'C~ 1. ge. [ubdens<eos liétorem,& viatorem habuilfe, eorumque iuri{. nial.cap.2. diétionem, pofid Triú·viros capitales Gbi vindicaífe, quod & ah) etiam autores (18) ob{ervallt. Sed, & cum Come. (1~) 2ajJ.Clliac.& 11 P . ( r- It' . < 1 < d ah) d.l".. lius Su a, vc 0mp0l1111S 19) rererr,qu;-el IOnes pub ieas e (19) Pompo d.!. 2. parricidio,& ah JS criminibus con!ticuiífet, borum qu::cfto- verr. dcin.de. Coro f '1<' d r 'b . d nel.dc OT!O 1ur. rumnumerum, vt aCl lUS e lOml us p~nas eXlgcrent, a (10) Alex 7 fu¡:wbi viginti propagatum, Alex. (20) & ali j eommemorant. V c- Tirdq.in,ld ditio : . ' . , _. d' . 1 d l' , (21' Prr{crdntlsJ¡b rUlll eDlm vero , vt In Vlam ex lvertlCU o re eamus, Ieee 2.d; ling.,at • olim ita Lue Parricídi J llomen paterer, pofl:ei tamen vt~ri{ (:!.2:: C0!nlib.SinrI-: cianllS (21) ait, qui patrcm , aut matr~m , vd alíam per{o- CJ}"".~~ 'flc/at.li~. <¡ I "'. de v,~r,) (")]L 1lJ nam ex lis, qux appe! atioue parentum conrinentur, ínter· princ. &: Cb;rltluJ feeí!1ent, ea nomine notarí ca:perunt, licee per abuGonern, Jib . ..¡.dcCaracl,re(i Q < ( ) l' b' 11 j< E . 'd IOl]ucll.I) & 10<11111. vt Ulut. \ 22< 115 ver 150m:n lt: t fdrrZC¡ a n'MtriJ r uo - Be/IM.de figur.íur. ljue,lItut!rdtris interfiélor ¡quod abufo ej. Inde HoratiU5 figur.lc,- , < T ¡ . . . 'd C· ( 'P . < (» I Horat. 7. car (23) e egom tuga fatrta te, & leer., 24) dtrem,lllqUlt, O-;t~9. " • ,¡ita ¡rh)dre fer fe fcelus eJI; Saguntini, tjfti ¡drentl!J,tjuos libe- (2+1 Cieer. in F¡¡" ro! emori, 1 u J:m fer)'OS )¡i)¡ere m (t!uerunt , )lita f'rivdrunt, par· r(a~\)ox. fu' n ¡<b . d f, 2' D-V1 .. 9.I)r< 1 .l'lci .c J ue'Yf~nti .Qí'y~S quoque AUgtlfl::, (25) ~n ¡¡{ts, air,¡dl': vlli. de pat¡~n. ' B rici- 10 De 7'drricidij Crimine: ricidijs; qtunto pro¡il1quiortm .quifr¡fle f.ercmeri~, tdnttJ iudi. cdtur immllnior. Interdum etlam ad hatrum wterfeétorcs (16) Cicer; pro hoc nomen, [edcum adlunéto porrigi crepit,Cicer. (26) in cIuent. i¡fO ir.eterno parricidio nullum (ce/us prtttermiIJum -vide/uro ( '7) L' . I'b Li vius (27) in ca c~n4 dicítur 'íJenenum ddtUm ,¡oculo rpotlJ - f)J1. 1 .4°. \ ,r: . d l I • l' 1 . txttmplo (enlt, & m9X coorus o orivus In CtlVJCU Um receptt fr[e, crude!itdUm ¡atris con111(rens 'fdrricidium fratris; in~ (.ll) D.Hier.EpHl:. terdum.& íi~e adiun~o, vnde DivllS. H.ieronym. (28), l~~ 4' ;¡¡~ ~ujhCLIm, in !erd~Or, IOqUlt, 'mus, tudex 'mus !ro'YlncttC , :Roma '»t condll" capw: m apibus 7· tft, duos fratres non tu/it, & parricidio dedicatur. Nonnun- q.2. quam etiam, quod patria, patrixqlJe Principes paterna ve- (29) L. veluti de neracíonc coli debeant, (29) qui 111 eos aliquid moliumur, iurl:.& i~r. . parricidx appellantur. SIC Cicer. (3 0 ) POteft cui1uam wite (jo) C/CcrQ.1..plu- .rr.fi di' , 'd' . S' S V 1 & lip. tJJt' ~ 1 szmum ¡arr¡c¡ 1flm!lttrt<t. le: ueton. a enus, - () . I'b ,ali j , quos pI ene diligenti(simu, Bri{fonius (3 1 ) congcEit~ ~ 1 Briflon, 1 ••• e r' ,.' R . e .el [ de formulo pagino Xlans,& a lOrum omanorum Impp. lOt e rre\..tor es , pa - :156. & lib. 4- de 11m parricidas appellant. De quo tamen ego pluribus alio verb.fign, & Tíbcr. 1 n. b h dd·· ir. r ce . . b . e 11 l)ecúm. z. ro. crim. lOCO tra'-L:l o, nllnc xc a UXlue lllruClet, qUl us ni la or, lib'9. ca p.). non inepte expofitum manet ,late patentem rarricidij ap': pellationem, firiaioribus'te(minis ¡am hodie conc!u[am,& vt plur~mum parentum occiíonbLls applicatam. (¡) Cicer.Pro R.or. Amer. e A P V T Q.y A R T V M. Solonem, & :Romulum nullds in !ltrenttim ínterfeflores leteJ tufifo.Id merito j,:télum, mtJltis, & teflimonijs, & éxem- ¡lis offenditur. 'Naluram ne fuf¡icltri q1tidem ¡arriciJium ¡ermiturt. Letes f,tcinora interdum ,non tam !rohibere~ ~udm ddmonrre. Prohif,iúonem, & ¡unirionem ad facinus J/1.'VZ/au. R "" 1 R V 1\1 [al1e videri non debet , p~oprio vocalm!o .' . Fa:ric~~i j ucfas l olim :lpud, Romanos caruiífe, . llUlPpc IIJ quorum memts,vt Cicer. (1) ait,nlll1- . . qUJm vt:.ncrar,futtl1'f1m alic¡1Iém ll/o f.ewlll fore, 1 f t¡ tdm.lmmdne flt~i1Jt1s .-luJera , 11/oJ f 1'tdndo tiuJittrmft, !ortentz, de !roJ~.f.IJ (n,de mm1(¡'Ntlr. Arqlle indc Sclol1,(}ui Arbe- , Liber pr¡m!l!: C~tp.I~ lt AtbenienúbllS, & Romulus, qlli Rom:lnis 1(ges [cripferUllt, nuHam [e peculiarem in parricidas legem tul¡{Ie , re[pon- ddie femDwr, (¡) quod non fperarem, quemqu:lm,qlli tam (:-) Ciar.rroRof- '. 1 L . '.' 1 (l. plut. l!I RGmulo HnplU~n mJ enclUü1 co~mHtertt ,txtlt.urum. ? 9 110 prll- P,¡¡¡I.ofoJiu5 tih.j. demilsimum honlm Jeglslarorum wdlclUm mento Cleero C:lp. 16. DIGg.Latrt. e,) Iaudlbus effert, cum de eo nil [anxerint,quod antd eom in Solonefi' f. . '" (~) c",~. IIp.ver , ll11!fum non erat ,.ne non tam problbere • guam adrnoneI e rrudelluf~ima. ±:lcínus.viderentur. Lc:gesnamquc:, quibus boní non egenr, ' malos, & [uopte íngenío in omne vitium labentes morta- hum anill1os;nibilo deteriores,vr Diogenes (4) dicebat, ef- C+) laertiuJ ¡JI eius ficiunt: red imo ad peceandum interdum all¡ciunr , & mo- vira. vent.Qllod oil:endere voleos Apoil:olus, (5) legell1 qux pee (5) Pdtd.adCorin; catllm probibeat , nao dubitavit dicere, VHtlIttlll dre pec- c. 1 5. in tine. Vide . .... :ft '. el1ndelll ad Rom. CJtl': vI(ulmi, ll1qUlt, mortts e ¡(e(alum: )¡zrtus autem !ec- cap.7. cati lex. V eriCsíme omnino,nam ve D .Augufl:. (Ií) bxc Apo- (6) 'D . .A'uguJllih. 11 l' b d 1 r 'b' j /.". d./'d· 13deCivirat.Dci, .nO 1 ver a ce arans , len 1[: vz,uget !rO'7zt7ttzo e,/ értUm . (fferiJ: illiciti,qfJ(mdo iuJlitianonfic.diLizitur,}lf pf(candi cu- cap·5· ¡iditas eiusdiLeétione -vincntur.Ec fere femper f¡'<'SUCLHius ea videmus committi, qUa! fa:pius vindicanttlr) & malencia antea non cogitata, nee eognita, ip[a qllodafl)rnodo i prohi-; bitione&puriitione doceri,& iníhgarl, ve in parricidi J. de, q~oagilI~us,'cr!m.itle v[u velliíIi:,Scne~~t() bls~Jegantírsi- (7) Senecdlibr. r; mls",v erblS oG:elldtt :'Rtttertuus'flure.r-. HJtrd 1Ul1J.1uenmum de Clern. culleo in(uit, quam omnibusf.ecutis inr.,.tqlncce-f~mus. Multo. wúnru:au.debantli/mi tle! d,s-vltimum 'admit.tere ,qrMmdiu jine I~J./''rimenfuú ;,;Summa en'impru.dentia' dltifsimi)iiri; .~ r. e ';' rum;n!irur'íe.ifi-¡tifsi)itilm4Iuera'IÍt,)¡"tlútin.0r.e~jbi~c'fctJuS,& 'Ji!tr d tludaciamfi¿Vtl#11lr'tefi¡j.ire;''lu-am dNm' ~indic 4f1t ,oflen~ Jete f'ojJe ferio ftaque f'drricid,e.cum !ege ca?!erunt, & iU¡s !acinus fama monflrtnit : Pefsimo loco f'inas fuit p o fl1 uam {,,"¡ius cuUeos )¡idimus, c¡uam cruces, &c. Et herCllle, qu¿d Solon, & Romulus parriq-dii.cn~eo llungUJm herí poffe ceuCerem, atgue ideo imp\;IpiH!llll}.Jis relinqllercot lcgibus, non omoino exemplts cateré'videtur. Nam & LiCllrgllS ¡lllIlam adver[us adulteras Laceda:monios lcgcm feríp[e- . . r S 'd' r (8) Plut. in vir:] rat, Cillll!~; rel call1am pJrtaous g~l al~ lntcrrogatus ~ re - Licurg.8: in apo- pondit~vt Plutarch. (?) !eccnfer, mHlime eXl{tlO1alfe L1CUt- rhreg.Lacoll! ' .B}, gllm~ gum, Spartx aliquod adultcrium poífe contingere. Et Per- (Q) HeroJ8t. in la:, ve Herodoros, (9) & Io;¡nnes Stobxus affirmant, adeo Clio.lD4n.Slov d ' á!.~&~r incredibile tire exifhrnabant, quemquam in idfceleris, & mone '1+ Vil t: ' b;wc pr.-cfllm:J;io- aud;¡cix prxrumpel'e, vt parentes ,a quibus viurn accepit, nem lJollllullí ex. vira privarec vt parricidam pro notbo & [¡purio babendú llof[ris ¡lIris auro- . . '., . ' ,,' , , • riblls probam, vt [UlS leglblls [anxennt ,ratl legltlmam fabolero mhd poífe con~at ex T¡~er. in pcrnicicm parcmu11l moliri. A quibus non longe abfuif .. DeCldlf,2.rocnm / 'II'd' dV l' ) b'{J¡ . lib.9.cap,6,~um.2: ~ pace.r 1, e V,l e~ur, cu~use.x.tat apu . a enum (10 .1HO .. (ro) Valer.Maxim, na, qUl cum·a tillo ncéh fib¡ mfidlas'compenífet, uec mdu .. ltb·5 .C·9·1I1 fin. eere in animum poíftt, vt verum fanguinern ad bac fcderis progreífurum crederee : filto in de[ertum loculll perduéto, gladium quem [e CUal attulcrat rradidit, ae iugulum ferien. dum prxblilÍt , nee veneno, nec larrone ei ad peragendum parricidium 'opusdfe, afbnnans. Quo faao non paullatim, led magno ímpetureCtacogitatio peél:us iuvenis occupavic, contilluoque abie8:o gladw, Tu ,'ero, inquit,¡ater )Ji)!e,~. Ji tdm obfequrns eft ' W hos¡recari filio permittds, 'liS! qflQqu~, exuperá,(eJ tttntum quitfO ~ ne meus erga te .amor e'oft 'pilior. 'juad d ¡Il!núentid oyitur. ~fa~ OlllACS iu(hrsim~ id fibi (¡ i) Cicer; pro> perCuaderepowerunc, nam vt Cicer. (11) eleganter fcri": RoJc • .A:mer. bit: 'P1~ofea(¡ res tttm faltftd,tttm.'ltrox, tllm nefdrid tredi non ¡ott ft: mdgnrt eft enim 1!is humdniuuis : multum 'Vdlu commu- »io ¡.mguinis: red-emifdt ¡jiufmodi fuf¡itionibus ¡¡Id natur,,:. !ofttntum Htqtfe,monjlrum ctrti~imum eft, elfo alíquembu: 1IJ4n4 (¡lUie &,fg,uya, .qui tantum immanitttte be ftidS -vice';t, ,"1( ¡rup,á 1u~sh&n( ru~'Virs¡m4m ltm'lr) a[¡exerit, eoS inJi:.-:. nifsime' ¡,uá.¡ri;vuit: cum,Uldm forits in.terfrft.'¡ 4rtu h . .~/c¡uieduútiiJ, & tMtu~4. ¡t[4 t~nciliet;¡ i ~ , .,·CA.: .' .. ' . J .. Liber primus; Cflp.P. CAPvr Q.YINTV M: PdrriciJi; pl2nttm, iSo/me (:7' 7eomulo prudmur omijfam;no,; mimu prudenter ¡Ofiea, hominil11l,s in hac [ce/ere [u/~rbi(n. t¡bus ,conftitutam. Leges pro temporum )idrietate !N1N~ri ()fOrtm. P arrl cidium quis primus 2?om.c p4trtt~(ri(? lhil in h"c re,& Plutdrchi diffenJio. TuLLi~, Ser»i¡ T#,,~j ~o~ 1'fldnorum 2?egis fli~,f4rricidium,&.. tem¡ore, ~ im'ff!..41'i.~~ taUfrimum "Vidái. 1 e E T propteream,quam Cuperioricapice f,rip~ Gmus ~auCam , Romani parricidi j crimen pro~ prio nomine,& peculiari fupplicio, olim ddli-:o tutum rellquerint : polleat:;,men c~LU bon'liqes abaurex illius xtatis probitate deCci(cé:ntcs, in: omnia [cc~ :;, r lerUtn portcnta declüüretlt,& vt (cite Ovidius (r) expref- (i)'o)li"eI¡t!tn~C;lht.~ fi[,vita:: pietate,& Al1:rea terris expul{a. vir coniugis,& iUOl . ': ' ¡'ll,: marítÍexitio irnminere;& fili j ante diem in paternos a.nnO$ in'-luirere ccepiífent : atque ita imelligercnt prud¡;llti(simi quique rerum publicarumgubernatorcs.,nihileJfet4mfATlr"!, élun:, 1~od a~i1u~ndo, vt Cícero (.z.}Ccríbit, non'V.ú/"r(~d1f~ (2) C¡"d.orarlpro d4CM, !celcns hll1us (proh dolor!),fingfllare"exeruplar~que Rofo. fupplic\um nece!farium c!fe, eius,ftequer¡tia mouirí cagno: verullt,& fapienrcr a Solone;~ Romulo pr~termiífultl;nQn minus Capientcr pro temlioruLUviciCsí~udíne .for.ecf)n~,,:. tllenclum. Nan;¡ &fi Symrllachus (3) diéat:Lelt's in cbmma. .. (3) Sy",mf1.Iíb.IO: ne 60num procedentes; pUntlU4m occtt{um ¡dÚ. verius tamen Epifl.-. til, confcoc[ccre cas, langucrcinterdum".& mori~ vc' eX: 0P: ~+) Frilnc. l"m". timis auto'ribus docetl"ranc.lurems • (4) & [ecundum va~. In nc:r.adS)'mm.lib. , , . ' z.Epft. "... :' r " netatem tcmporllm ,vtPontlfexlnnoccn. (5) admoJ1UJt, (5,) }nMé.~,ú:.nón· humana quandoquc ftatuta ólbfquc reprehcnfione var!ari. ~bet;dI: cOI1~ani.:, Slc'eni m claudianu~ (') . c1~~~ij;'Ú¡;!'),'t , : ' 'Pri[c4mque refumunt .! ji e 4nicíem leges, tmendflntUr'lue )letuff.t> ., ,J' ..Accedunrque nO)l<e ' • • I ' , , ¡ ,'; tr aplld Livium ~ (7) Lucius Yal~riu~ df lege Oppía abro: (7) Z{'Pi/IJ Iib!31+ gan. j~ Tu P drricidijCrhnifJe~ ganda agens: 0!.emddmodum, inq~i.t, e:: his legib.,ú,qUtf non in tem/us alic¡uod ,[ed per/erute '¡¡tthldtzS caufa, zn dterr.um ld'tte ¡unt, nulldm dbrogari d'ebere jatear, niji qUdm dut ),Jiu 'coarguit, 4Ut ffatuS alic¡uis'Reip.in)tilem fieit : fe, qUdS tem- pora aliqua de[¡deral'unt, ieges mortales, "»t ita dieam; & tem- poribusi/jis mutd/'iles eJe )Jideo. ,Vnde Proihei modo ipGs '1 uo qut:,occáfioRlbus leges variabiJes c/Teoportere , Se,xtus (8) Sexto C.tcil. a- Cxci!íus (8) Iun{con[ú!tus non ínfidatur: quin pro tempo-: pud Agellium lib. tun1 tnoribus, vitiorumque, qUibus,medenduínelbfervore, ~O!C.I~ & frequemia mutandas, aut etiam dCUllO ferendaseífe con- :firctur. Quod, vt alia ex::mpla ddicerent, ¡pro hac de quo nolter e1Hermo , parrícidi j crimine, aperti(simum redJi~ tur, cui perniciofi[~imo Reipub. damno ,COllt!3 Sotaní;' & Romuli opinioné narcenti,& in dies magis ac magis pullulá. ti, obviim eUndum fuit',& tam peflilemi morbo cúngl'uo remediofubvenicndum, qua:: oinriia non [enGffe modo, ve-: (9), :pIINII1Joro(.Ii; r~m deganter etiam exprersi/Tc; Paulus Orofius;(&r)110n,di~ !5~i[tc .. ~6'. i'l Elle~ l~tx auCl:oritatis fCJ.1iptcr,videtur, uc inquíens:,Jéfur td/Cm. ·'.MÁrittriumphum~7?OtnitnJmque ,;>iéloriam, incredibile ¡(tci.., nus,&', ,f¡Unq1Mm tlnte~:Romdnis'cognitum, J?om.e (uhit'o./er!e~ tratum, 'Vl:rfa in horrlJrém, de mfJ1Y'Orem tata 'Vrbe'¡u!e;:r'Vit.'PfI~ bliefflsq,uidam J'rCaUeolu:r,·fer'Vis Ánnitú'J.tibUs~m;tre.r1.f fUdm. '" interficit.'lJamnatttsf'arricidij,infutufq,uein cuileiJ,..::j.,i n ma- Te ¡r.oJe Bus' e ft : im/le~er¡t'mque ,;J(:omani !áciriUJ c(9!Jpcenam: I~nd~ Soldn ..Athenienfis dwrnm, non dufus !uerdi, d'u,m f eri. 14Je noncredidit:& J¿9mnñÍ, ljuife~OTtOs d JComulo feirent, etiamhoe feri foffé intd/igenle.f,{u!!licium jingu/dref'aT.tJXc'", .,¡ "·unt.· Ea ,i,caqu'e b()rninuIDaud~Cla,p..rocedeme; vt neque , .. \ . hoc fcdus intentawmrdi!)quct'enf,lldc;c[sítas.quQdltmmb~' j;' , .,-,., do.pcxnam':extorfit., Namprh;:ter Pu:bhdum,!Malleolum¡ g~~. ~~~{~t.~f~~fr: '1 uem pr.irn~em bUlus ctjlnini~a:u(t'oIe,lJj,Oro{¡fJsiin [upradi: .. , caP.5.'- ~:. '" é!:o.1oc:{) LtV1.Um(IO)fequutuscommcmo ra t,anno;V!t Ioan-i c.oV~!t~il,t:~~~·g nes Coraf.& Didaeus Covarr.(IIYe~ifiímaJ,)t, ah Vtb:ewn~ furtOIUS111 lIlIt.2. d' DeL ' d' d H il: e,. Al. el- b A' part.ll11m a. Ita • UClllS cm. e O¡l.l,usóvt· i,cx-an· .-'ll ¡ex. & (n) .A'ieX.li"f. ': ,Ca::lills RodiE,i~}jus(L2,).rc;feru.l1t, parricidiJ inG'luubrus,pa- ~ell C3.). C.tilUl h. ' M JI 1 r l" .' ;~ l.cap.l 7. 1'1 ae a eo us lllpp lC10 necatus,& c:oncruclatus , panas (13) l'~/f.inR~mul., rependic. Níli niagis Rlurllrcho-_ ~ 13) a!lenpr~v elímus , (1 ui; hUlle Lihcr primus~ C"p.v. hune Lueilim H()lhum primum fuilfe, (luí parricidium commi[erit , his ,'erbis tdtarur :..Ae mulrd [itCUld )Jifus eft reFl'e eiu[modi iniuriam jUturdm dc[per4Je: mml) mim {ex. centis poff dnnis JComte tale faeimts perpetr¿r;vit:[ed foj/ Han~ nilJltlis beLlumLucZfts Hofii,us fátut primus palrera occidijJe.' Q:ymvis ego primaul' haud dubie buius ·(eeleris' ream , & ll uX erudelitateca:ieros qui vf<J.uam fuerillt parricidas fu~ pm¡{fe videmt , TuUiám ,ServiJ Tulli Rom<lnorum Regís filiam, fllíífe eenfcirem: quxvtLivius, Valerius, (14) & alij (I4) Lillius,lib.Il tradiderunt, euni ímproba regúi cllpiditatt commora ,pol- V~ler·Ii~.N~p. I ~', trct:1 a Tarquíno~l1pe.rbo,eui DUpta erat:i~r~rficiendum ,en .. ~~:/~~.lt¡~·~~:~;:~~ r ,lÍkc ,pofl:quam l;1ft1Unmane lllud parncldHll11 comrrnfe- fi.ñe . .,{Itx.lib:líg~' rat, prxterv-ebens ipra carpento, infefl:is furijs agitara,fupra Il,l1ha p .6. . ;.';'1::, p<ltris defunéh corpus vulneribus , & plagis aff~éh ,vehicu~ . . lurn duáiubere non dubitavit. Ob euiu~ inhumanum [ce':' lus,& rei ·fa;ditatem , non [olum Ce xterna íufdO'lÍa : red lo~ cum etiam ip[um eognomine (celéri'séo111Ulaculavit,& bre~ vi, patris lU.lnibus ab impiafilia pd!!iJas exigenbbils, exula~ re coatta, regnllrn maJe partum ámiGc·. Vóde Vaterius Ma:';' ximus, (q) hac crudditatis exemplum, Tériip0're'vetuHifsi_' (lS) Valer.'ibifup mum, confeiemi4 nefarium , )Jocúnifrobum, de 1iJbnjfri Fmi!.,; appellat,&: Smeca (16) infandum bisv¿rbis~ - (~6) Sen. in Oa". ']) d · ., ¡: -d' :V/~laaU ¡~. -- e ltznJan t Seeleris pamaseum T drc¡uino Tullía eoniux;'fu.e percteji Membra parentis [te110S egit -lmtidCurrus; Lacer'oqUéfen¡· '''', ;Violent~i'otos natd negd}Z~t. . , Sed & (HbrcribJü) yerba Na frJ III S, ( i 7) qlli poftqit'aru Tul: (17) O~iJ,Ndfó.6; liá,m.uitumió necenfpátrís (u,\dem:etn indUcir, Ílan nihiús Fallor. appo{¡te¡l.[~·oci5 btIÍüs·<:timinis impierJtem ita prorequ![ll r ~ 'Rr[Mres/áluseJl. rocero cate rtgna. necúo, . ,Et mJlrdsfdirio fdntuine tinge mamú . . T ali6us itJflr#c1us {olio ¡ri'Vatus in alto . . Sed(r.rt, dítonitum 'Vttl¿:us ad arma ruit. ¡ .. !fine eruol'\& c<edes, inf rmaque )!ineifUr .etas, S Cfftra gener ¡oeero r atta fllprbrjj haba. ; l¡fe fó 'De PArricidij Crimine: J¡fe [ub éxquilijs, 'Jibi (rdt fUá rfgia)c4us~ . Concidit in dura fanguinQlentus humo. Filia carpento p4trios initura penates, . 1 bar per m di liS alta fer 'oxqtte 'vidS • . 'c or¡us )Jt 4Fe xit,lacrymis auriga ¡ro/ufts . JCcffitit: hunc tali corri¡it ¡l/40no: tlddis,an eX¡cElds ¡recium ¡ietat;s ámdr1!m~ ZJuc, inquam l in'Vitas i¡flller orarous. 'Cerutftdes faélúfl.diElusSceüratus dI, ill.t.. , .Vicus:& .eterna res ed¡rejJa nOtd eft. Sed neque exemplo hoe [upremum malcfieium earuiífe vi: (t8) 1'1ut.in para!. detur, narp litterarú etiam monumentis prodi tulll eil, (18) ',A'/ex. fupr. Bttpt • . Eucratidem B.aéhianOrlllll regem, virtute le rcbus prxcla: f'IJIg.lib·9.I;·I.I.in re'. geílis .. nulli, {ecundll lll ; ingenú ab lndís viCtoria parta, I'rin'l ..., triuropban.tem,& opimi~ {poli JS refertum,Je fe in patriam, ,vt [uís grawlaretur, recipiente m ,6lij inGdijs ,cui abí~ns r.c:gni babenas clederat, exceptl~m,& mi~erc trucidatum finE fe: ¡leC eo,fcelere contefl tum fihum, pan ae Tullía audacia; • J , ~ per corpus p~tl'is yullJ,er~bus [auciati , currum agere, &, in:: . fepultum c;¡.daver~bjj,ere non dubitaífe. Ve lie ve! ex bis , cxemplísN~p~rc:,at, faciliuspoífe (ummorú vitiorum, quam virtutllm i mi ta~orel11 reperiri,& 1100n ümnino( vt Franc .Pa~, ([9) tl';{ic,P4tric: tric.(I9) ait) cótemnendam videri vocem dlá,qua dieitur, ~c regl~.li!8. tit·9. W ullum rtgnum Ji ne 4 ome flira ca:de,dut ¡drricidio e!fe folere:: cAPVT SEXTy M. Filiorum:,qui alud 'Ydriúgentes ¡<trentes occider;nt,¡lurim~ . exem¡la reLatu noniniucundd :l1efsi P .eonimji s parricid¡ü, .' ei-urque.?'~tio mirdculofd. Filios nontr,¡in-us,quam ex/ramos . !armtum -vit.e injididri . .Accurfj,&aliorum bttnci.Hcm .', te:ftirn.ania in medium ddduEla.N ationfs t¡ud{dam ex more ¡dr'étib~s,n.eam inferr~,& alids eOrtfm cllrnihuj v;:f(i,alias canibus ~radeYe ,4lidJ e (axo deij cere.. s ardonius rifus )/nde ~ ~~~V EJ.',.VNT, &'alij ~plid omnes gentes, na~iol1c[que; .qui.pan:icidIllm, commimre ncmtiqu;lm.veriti, & omn,ia d~vina ,atquchum~~u ~~ra turbantes, par: .',' ílm Liher primus. e ofp.V/. {im in ioti'quiorum, & recentiorul11 auél:orum commeDta~ ri js, non Gne exccrarione commemorantui. In quibus ego referendis , non dl cm longiorel11 orarionem nunc [acere velim,cum me aliorum (1) diligentia hoc labore levaverit, (1) Theat.JlUm.\'-j & Gngulis prope no~rx buius traél:arionis paginis, rerurn taw?1.39.li.l.pag. dicendarum ordi ne requirente, frequens mllltorum men- T fl1Ilu 3? 17 'fRfi ~"'IJ. CXTOr In o cma. tio' facienda Gr. Sed [ubí jCi;llU nihilominus aliqua parrici- Baptrfla Fu/e· lib. 9. &1arum quorundam exempla, qux ve! aliJS minus cognita, cap. 1 l. Ve! Ie8:iJribus míll~s ingrata flltLIra fore cen[uerim. Et ve ab Hecate initiul11 diceadi fJciam; ea, [anguinaria qua:::, dam, ve Diador. Ca::lius, & alij (2) ell.lrram ,iü:mina [L1ir, (2) DioJ.lib.2.bi-- qll~e prima, quo Perfam patrem occideret j aconitum illve- bliot.c.ei l1hod lib: uir. Pthol0!11Xllm etiarn~ [cribi~ ~olybi.us, (3) ex facinor~s ~if~:;all;.:~rrar r. crimine, qllod patrem VIta exutÍlet, Phdopatora eognoml- (3) PDly~.& ex co J1.1tLlrn. Sed & Ardieum P amphylix tyrallllum l annis iam FHlgoj.J¡b.9.C.9. fdllllU parencc:m,& in[uper na tu maiorem fratrem vita pri~ valfc, Iocupleti[simus auétor ea Plato. (4) ArtJxerxis item (4) P[dt.!ib.IO.de el' d' ti' J r· j]"' & A' Republ. 11 lOS e Inter elenllO pacrc: COO¡p1raue: ntlpatrum . JU,lCrcm [uam Tbeífalonicem per materna vbera vitam de- preean~em ~ecidilr:. Bal~llÍn~s ()) n~fier ex. alijs recen[e~. (,) 13aIJuin. ín §,' Nerot1ls quoque ClllU alu, tum vera Agrtpplnx matrts alia deíndc, inl\.de P rxcipuo loco a Xipbilino (6) parricidilllU commemora_ (pu)b Jxud'h"l D' " ., '. . 6 Ip I .ex 10. tur, qua m Cl1m pnmum occldere dohs rentaret 1 & lmpoG- in Nerone.larc T4 .. tam navi [ubmcrgere: re non [uccedente , Anieeto oecidi cirUJ lib.[.+ a.lln. & . r' r f'.'" f'.J' C. 'j]"'. 'd' Ph¡{of/r.lIIvlra A- lU1HC. caularus eam UDIlDlIl\lltam [lIlue l & quo e1Us ope- polIonli-4- ca p. [2. 1'.1 multa facinora perpctratfet. Sed neque minus impium ad fin.verb .. ill NCf. N · d {¡ 1 'j]"' 'd ' (l' '1 e1egJnter IllveJu- tcome lS ce Us ene VI emr, 1m , vt IUHlnus; & Fu go. . tur. fu, (7) referunt, indulgenti{simum parrem Pruíiam Bitby- . . _ ' . b l' J (7) luf/IIIUJ paglO. ni,e; regem, J quo regm gu ernaeU.l VI vo aubuc aceeperat, 2-9 0 . h ¡/go.lib.9. C • g , imlUallllsime rrucidavit. Phraatis etiam l Horodis Parcha. mm rcgis filij, deteft;¡ndum facillUs prxteriri non potea, qlli parentem cum triginta filiJs; (1UJillqllaIU ab ipfo rcgni [uccetfor deGgnatlls , Decidit ,gravitcrc¡ue pJuci temporis lUoram 111 vicino iam maní patre fcrens, ClllD venenum p:uúm prohccre videretur,brevirsimJn1 inrerhcicndi V1JI11 aggreillls,Dropria maflll illum prxcluro [piriw (vt poft PIu- ,.) l' . 1 • r. '[ ff . . r ' \ g PJIf. III Allf. tare. Fu gOl~S (8) rcrutlt) u ocavlt. D!onyllum guoqL1c! f¡tlgo[W'.9. ca p.r¡, e llLl~ Ve Pl'4rricid& Crimine: matrem Fer vencnum necaffe , & Lcptinc:m fratrem, cum in navlli prxlio fervare poífet, interhci p:dfum fuiffe, (9) A'!/iAI1.1ib. l "f narrar ¡Elianus. (9) Sed & vindicat Gbi in hac parrid-: de nr,hiLlor. dlrUn1 tragcedia non vltiml1U1 locl1ln , C"i j Torani j atro- citas, qui lic(,t ei non adcmerit vitam, qui Gbi vivendi cau: fas fuggefsit, dedlt tamen operam, vt patriLls alimuro nla: nibm: ial1guis etlunderetur, N amque TrillID- yitú partes fe: qUlltUS, proferí pti patris [ui pr~tori j & ornati viri,latebras~ a:tatem, notMque corporis, (lUlblls agoo[ei po:ífct,Centu-: (10) y",¡er.lib,y.C. JI. vfpi4 1f , bello- run1Civii.l ib + rionibus edidic, qui eurn perCequuti (unt.In quo tamen fa~. él:o, quod Valerius (J o) adi jcit, [¡!enrio involui non potcfr. Scnem nempe de hIt) magis vita , & incremcntis, quam de [ua [olieirum, an incolumis dlet? & an Imperatoribus [ati[- [aceret? interrogare Centuriones ccepifie. E quibus vous: Ah ilIo inquit, qucm tantopen: diligis demonltr2tlls, occi- deris: protínuíql1c peallS, elllS gladio traic:cit~ collapsUfquo eH: reno: infdix , auaore cxdis, quam ipb c;eJe mj[erior. (¡¡) v.clel'.eodJo- ldcm pene de Villio Allnali ab codcm Valer. (Il) narra~ tur, qui clUll pro[criptus ad'clientern fUllm confl1gifTetJce~ leratus fillllS, per ¡pCa veHigia patris militibus duEtis, occi~ (o. (i 2) Dít? de: r:<- óJ. Troia: lib. ta, j¡tfill. (13) HOYdt.] ,carlll. Od.29· (q) L4mb.ld Hor. fllpra. dcndum eUlll in COl)(pCEl:ll [uo obiecit, bis parrióda, eonG- lio prius ,iterul11 (peEt;¡clIlo. TdegoDtl5 etiam ,vt DlétyS Creren(is (11.) recen[cr, VlyiT~m PJtrem qui, [omniorllffi diritate conrc:rriws btiubar , lufiili confodit. Vnde Ho- ratills ([3) Wi11 pc.tricidam appdlJt, qUa1lwis HOl11cri in- terpres, vt Lmlbinus (14) tefLmu,boc a recentioribus p0(.;-: tis co¡¡5étum fudlc ar bttretL1r .Ego vcro,t.¿ [¡ certllm id fue-: tit ~ r;O:1 tamen cenCw ínter il11Oi05 Teleacnum omnino • b . cür::,c!merawllll11, cL:m in ItllaC;¡ll1 paujs amore duélus, ve- l1i,-;,~:, in[cius C~ ill1prtdcll5 11Cc f.lCin(ls perp( traverit, lu- t'LL,;l1e, &: mrrrure m;C¡\I1")O, ['J.tris morre comperra Fucric' ~¡Lttus.Ncc :d.Jlllmli r.óonc,t xcuÍJ ri qL1oqu, poireA:cm~c nis & Ordl:is p;¡rricidiuln ni (;mo, 0yorum ¡He, Eriphí- 1e111 marrenl, C;llUd ¡\l]lj,h!.,l>l1ll1 p:ltrcm Pel\iniel pruci- , 1,{1~, •. ' ... - ("', .• ,n."···' .' \ ,. .. [ lo<' ~c. [,',," _.1) "¡,1",, .• 1.1I,1, di hg<lllJetTIlIOIllS pJU1S J) . " " .., "; lb· 0 l·· ¡' t:i ,¡'ter), ~1 \'l ¡:'.t', -.-n UC(:L;It. '\ crl.it11 QC J15, c.;¿ a ~}S l- . l t . ,', I I I L 1 L ' l" r 1111 llJL;:; , . .'I:u','s) ?~.,¡d~r\:i :uc Iocr· 110 '1~ :.\Cot'ncus eh ,lr- liber primus; Ctlp.VI. h1o. (1)) Nunc Be(si Pxonien{¡s parricidiul11, & miraCldo. (! ,) Infra lih '1.: film eius vltionem fuperioribus iubneél:emus. Hic enilll, vt Clp. :illtc'j':!lulc. eX Plutareho Petr. iEradius ! 16) [eribit, etllU p:mem inter- feeiífet, crimen diúfuerat ob(curum. Tandem ínter ccrnan- dum, multÍs vIJa epulantibus , eúm [upervolita{fr:!1t hi runo dines, atque ei prxcipue obf!:reperenr, exilijt menf.1 ,6acu~ laque deturba!H nidutn, pullas in terram proieél:os, ae {¡ fu- rore corrípcretur ,pedibus itemm, iterúmque proeulcJt. Cumqlle,qlli aderant, cur id tam inhumaniter? pofllllarem, reflpondit: lam diu in fe eas fa![um tdhmoniutU d¡(ere,oar- . b rire, & per[onar~ fe parentem ocwhífe. Q!ibus verblS ad (16) PlUf. dI" ferl llt1!l'¡n" viud. l'·lr. jf.yod.lib. '1- rerum' iuJ.tlt.lI.¡;ap. ~~ Principem delatis , reque olUni diligentills d&uira , BdTus parrieidi j damnatus, meritas pcrnas rependit, birundinibus .eUt11 , non (ecus .le Grues lbyci poetx oecifTores ,prodemi. bllS, de quibus Au[onius: (17) lbycus »t perijt , 'Vindex (17) ..Áuftn.inMo; fuit dlti-voldns Crus. Verúm quid fingulos parricidas re- llofyIlab. cen[eo? am quid fruad horrendi hUlUS eriminis reos in compendium redigerc conor? éum.adeo !]Omines (beu do,,: lor!) bumanítatem exucnnt, ve non vrbs vlla, non do~ mus, bis naturx Illonfl:ris vacare videatur. IatU in ip[Ulll pietatis a[ylum f¡:rox emmpit <lUdacia: iam prxmaturo vo- to bxredltatis occup<lIldx , omllium malorum radix avari- tia, in pauís faca filtu1111mpelht. Vnde reél:~ Ov~dills (18) ~ 18) OlJiJ. r. me~ d~eere potuie . amo Filius tinte diem patrios inquirir in 4nnos. Nec tninús reae Iul1inÍJnus ((9) filtum merito exhereda- (I9) lunill in :ruth¡ tum videri,jí' pdl"entibus [uis mantts imulerit:ji gra-vem & in- ;~g~§~~~~:.ppdl. IJomffam iniuvidm eis ingejJerit: ji eos in criminalibus C4uJiS dccufaveri t : 'Vel corum 'Virte pev 'Venenum, altt alio mod() inji. diari tenta-verit; &alíbi , (LO) ideo Maced0l1iano Sena- (20) In §. jJenulr; tu(con[lllto probibimtn flliífe, mutuas pecunias eis dari qui 1("11n"). q~od C~tnI fieo. ". '. ' Zl </I"'W¡1l • n. ll1 potdbte parentUlU eífent, qUid [tf.:pe r¡nerau .:ere alieno verb.aliell~) C. de crcditarum pecuniarum, quas in luxuriam con[ume6"nt, ,¡¡tte Fad. quem ihi lar. . ,r:d' , .~ . b 1 l' .Alex.Dec,Pm·pur & parentum en}1 Ift/Jántur. t.x qUl us e cganrt:r ve p eraqllc alij [.:qulJlltur , & alia,dcdllxit Accurr. (.21) comll1unirer .lb .lb js recepcusflon Mwchaca inUibcr. maois a filiJ"s,qll;nll ab exrranc:is, paéhlln IÍJper pauis viven- I Il ,u¡b m r'D" C.¡,1¡.e lIlet!- o "C ee. J J.I).([1" tis ha:redit.lt~ invtilitcr hcri,culh c;¡pranda: paterna: mortis min,c.9. JIlllD • 1 3_ . ." e z. ti~ 20 De pJuir:idij Crimine: timar (qua: fuit paéti improbandi ratio) (uj ín filijs non minlls , quam in cxreris adfit. Quod elegamiCsime etiaOl (23) Tmnt. in A- oJ.1:endit TercmiUs, (1.3) fie inquiens: .delph. Porr'o ;tutem dum jludeo, iUi s "Vt qUdmplurimum Facere,contri"Vi in quuendo -viam,tttque .etdUm medm: Nunc e:Cifad .etate hoc In/ai pro l.t/Jore aHi! ferQ,odium: Medm dUum morum ex/eHan t • Faciarn igitur huie capiti finé, [¡ príus ílIud pro coronide~ tluod [upenoribus admodum convenit , animadverterím, quarumdarn gentium, celc:berrimum, & mu!üs retrO [xeu- lis obrerv atum morem viguiífr: , vt fenio jam confeétos pa .... rentes, fili j periruerent , & quod belluinam [upcrgrcditUr feritatem, eorum item earnibus ve[cerentur. Quod de In- dís & Maífagecis bif!:ori x pater Herodotus, Strabo , & ah j (24) T:ltYol.lib+ (24-) rceen[cnt: & de C;¡[piJs, qui parcntes vbi [cptuage:Csi- StrdV. hbr.2. CCO"', r . n-< d .. ¡ r f. c~1. líb. 1 I.Cap.IX. mUll1 annllm exeelSlllent, 0l111l1lC UlÜS, ame neeare. con~ l'et.Greg.Ií.3 6 . S yn- [ueverun[,Cxlius Rhodiginus (l.)) tella tur. Sed & Baétria- (~;)C.~!·t~h~J.lib. norum h~c in rc crudelltas omnem fidem fuperarc vide~ . 1 r.leébnti. cap. 2I bitur, nih multorllm auétorum (z.6) ad[evcratione confir~ (~6) C.tr.[up.Alex. maretur, qui iam [cnio eonfcaos patentes, vivos canibus dI, .Alex. 3 .gen.e. 2.. d . . r d' . . . Corr.1.mif.q .B"l- apponebant, a l10e lpllllU e 1l1duJ.1:na enutrltls , quos ea. Juinin5 a.lia dcin- ratioue [epu.lcbrales vacabant. Quin. & Sardis ¡ex erat íi de, qm ;;)hos refc-. .' . . .' rune, Tlber. Veciall, qua JEhano (27) fijes adblbenda dl, v t 611) , patres lam [e· líb.9. crím.cap.1;. neétute graves fuítibus ea:Jerenr,& inrcremptos [epelil'em: (~~). ~Eli~n; de abrurdul1l dfe arbltrantes, [¡ ddi rus [encx vltcril1s in vivís var;!¡j!1:.lib . .¡. agcret, in fraudemquc & pecéatum, corpus [eneétme gran~ dxva maceramm il11pellcretur: ridcDantque interim maxi- me percllntCs parclltes ,fe feJicirer & bcate mori c;xiJ.1:im:m (2.S) E,·~rm.Chil.; Ccnt.7.ada:>;.I. (1, 9) B.lptPius al1", I)oramellt.cap. (,. t.es, qi.¡()d liberorurn irnpic;:Jtc mortem oppet'~rent. V nde, vt ErJ[mus, (28) & ex TilU~"":O Baptil1a Pius (.2-9) ad: l1otarllJl(,Sardonius riflJS proverbij vice apud ant~quos víúrpari ecepit. ( \' ) CA~ CAPVT SEPTIMVM.' Pdvricidium c¡ualiter fuerit ab JEtJltis, lfe/mús, Cr.ec;s,'Per~ jis, Macedonibus, Lufiúnis,& alijsgouibus )lindjcatum~ JeOYlMI10S 1JOrJ./drricidium modo ,red & wrberalUm d (i1i1J /lItrem gra/liter -vindicaJJe .Seni T ullij lex in. hanc rem al. ldtd,& diligenter eXl0ftú. ~id jit ¡lorare? quid quirita- re? quid iUbilare? Saccr homo quis? f2.!!..~ facr,ttte le[es? SI!. ter horno cur impune d 'fuolibet oecidi fiolfet? ex ,/"dacl'o"" Pu/fati tarentis tIZna. Virgilij, Vlpian. & Senec.e de hac dcliflo [ententi.e. g ~< ~, G ITV R morralibus, in hoc (vt in rcliqua alia) ~~'f' parricídij CrImen frequ~ntifsime prorumpen"t~: bus, in tanta buías fcdens vbertate, prudenui51~ me GnguJx ferrnt: gentes, fingulares tanto male: ' bcio pcen~s exccglt~verunt. Num tdl Pl~to (1) caput Hy- (1) PldtQ,qllem re drx,arnpu~arc eos dlcat, vt e1bn provcrblO,quHi[;Jgulis de- fcrr COnaUI/5 lib. l. liéhs, Gngulis legibus conantur occurrere : tamen, vt non comm.cap.lo. minlls rcae Al'ccGlaus (2) dlxiífe memoratur, quemadmo- (2) .A'rcefil.;cIa_ dLln~ i~i tnU,lti {unt tn:dici, vbi muftí [unt morbi, ira·vbí ~~F~~:;tn;~I~~= plurimlllll vI(¡,orum cf1ct,permultas quoquclcges eífe 0por: ccf. tebat. Et vt alía maldlcla,vel nó puniri, vd rcmi(sius coer-, ccri potuiíferir: boe taJl1cn,de qua loquimur, novum in fe {k" . atrox, novis quoque & ltrociblls , [cverirqlle fuppliciJs om- . Iiillo vindicari dcbuit. Nam vt prxclare Tullíus (3) inqllir: (Ú TulliI/5Í1lorat:- P,trentes cbarifJimoJ b"'bere debemfjJ, qu'od ab bis 1Jitd; Idtri~ po[trcdir.adSenat. mOTJium, libertas,ci1JitdJ tradittt e¡,'juá! omnia in illQrllm 1Jjo. Lttione 1Jiolanmr. lnde ei, qui p.1rcmem occiderit ,natura: (.¡.) I~l. 'Cápiíp/.ilJ, iepl[JlIS .,ivere non licere, Illlills Ca,pitolinus (4) tdbtur;& Allro~~;,. ./. "~o , . " (5) ...¿gntl olll de- QLlllli;,/¡anus, (5) l1nXlmUm ocnmum lcellls ,parncldlUm dam'4" V'''C\[,& cum in buius criminis cruciaLUm omnia commentattl (6) ViDd. Síc.li.2 • . " fi - .. ( , ) jl \ r;, cj,.A'ltx.!.gen·c.5 (1;~'t!'7':zt'!S uent, cltenor tamen alt e, la;nd 1fMmJ ce USo ~O)ldrY. fup. Pla?;;<I ¡~;'PUd, /K'.¿yptlOS ergo, parns, I11Jtnlve lllrerf:8:orem (vt 111 cpItom. deliét. -' ; " 1 ') l' () d ' , . d c 02 IlU J Ioan/J Ba- ;::~U¡U¡;uro)lCU.OV:í .IIJrccen¡em a eogravl Jl1ltna· "~~:dcmorib.om. VC~ coerCebJi1C) vt ~um per Gngu!a mem,Gra a(LIti[si~ g cn .lib. I .cap'5. mis IJJe Pirric'idij Cr.i11Jlt1e~ mis calamis impcterent , mOJe minutifsimis i61:ibuscon[au: ciatum, [uper fpinarum acervum comburen:nt. Macedo; (71 ';;!lex. fupr. nes,Alex. (7) teL1::e, parricidas,& Maieíl:ati reos, quin & eOS quoque ,qUl illos .quovis gradll contigitrcnt ,[axis obruc~ (8~ Strtl.li.~.Geog. bant; quod & LuGtanis moris fuine Strabo,(~) & Bohemus Bohein.f\!lp.liojoc.Z.4 tcUantur. Neque aliter Mofaíc:.l 1ege aplld Hebra:os hoc cr~ (9) Deuter.cap.21 men vindicari inde eolligitur, quod in Deuteronomio, (9)~ 6lius contumax,& protervus lapidarí iubetur. Sed & divi~ (10) plat.9:dele- nus Plato, (10) non paífustantum maldióum inultum re~ gib, linqui, prudentifsime íl:awit, magi!1ratullm iuífll ab eDfUm minifrris parricidam occidcndum,trahiquc debere nudum in íl:atlltum tri vium,vbi vnivedl magifhatus in eaput mor": tlli lapidem mitterét, & ita civitatem omnem pllri6carcnt~ ae deinde vIcra regionem exportatum corpus proijccrent~ Grxcis quoque eandem lapidationis pcruam in v[u fuiífe; non obfcure conil:are poterit ex Eleétra, fic apud !3- uri pi-: (Il) EHri.in proa: . mioOrdtis. dem eIl) yerba faciente .. ..Argi'Vis durem ediHum ep~ ntc ños teBo ruif;, (17,) Harl1lfIJOp.Ii. 9.Epitom. tit.6. in finco (13) Lege Vvifig. li.6!tit~5.l.I7.& 18 (i4) lul.C/tlr. lib. 5' fentent; §. parric; num·5· .. 'N (que ignis »(u iU'Vdri,nec qutmquam noS alloqui ¡dS [ti, Vt parricidas: bttc duum prttfnitd dies e JI, In q"'d fenrmtidm ¡eret, dC duerner ..Argi)iO~um )irbs~ ';.An-nos lapidibus obTuras perire _ OpOmd!: ten )le gllldio iugulum ferire? _Coníl:antill.Harmenopulus (12.) legón ita c~nceptam reli; -quit: _~~ a(cende~tem, ¿tUt defcendentem ,propinquUm)l e in: uremu,lgm.traduor. In Vvifizotborulll (13) etiam legibus, vltimam ~uic fcderi animadvcrfioncm, omniumqlle bono: rU\1.1'amifsionem inRigendam eire , docernur. Et apud Me: díolanenfcs municip2hbus fl:atutis ea, tefl:e Iulio Claro,(r4) imponituf pa:na, vt parricida::, ad equi calldam adflnéti,& :?Wgati,per vrbem trabantur ,moxque rotx J¡gnexintex~ (q) Hordt~Epod. ü)mi[crabiliter [ec,1ti difpcre211t. Horatius (1)) cum aliu m 3' - . vebementer propteriHa~llm ei damnum deteil:aretllr, iudi~ . c~rctque cicma minús ;le icntiús corpus cruciari, tantlltn vencnUH1 in parricidi j criminis pcrnam vfurpandum fuif~ fe, his vcrbis demonfl:rar. - 'P.arentls o!irn.,j quis im¡id mdnU SOlile z:tttur frezerit: Edil cicruis dfium 1101;Wtifu, &c.' tX alibi,( r 6) cUm in arborem exc.1nde[cerec,cuius ca[u iétus (16) Ilow.lib:l.; fuer«r, ilJ.1ll1 ab eo plantatam fui,ífc ólit,qui patrem interfc- Od.13' ciíftt. llltlm & farentis crediderim'fui frtliJJe cer'Vicem,&c. ' lulius vero Cxfar, vt Sueton. (17) tradlt, parricidas [eve· el]) Sr¡eton.inCre-' Ii[simis rupplici js affetros, bonorum ctiJm omnium damno fare,caF.:..¡. lUulé1:"bat. qnod, vt Iufius LipGus (18) oHendit, olimnon (18) Iuft.lipflib; lldi in atrocirsimis criminibus fieri Colebat. Qrio fi¡,vt non 6.Allnal.Tam. abs re inter exempla [ummx indulgentix Amol1mi Pi j , il: lud Capitolinus (19) con!htuat, quod parricidJl11 in in(u- (19) CdpitolilJU5{1l lam deJtrt.1i1l dumta xat remde ri t , quía ei naturx kgibus Antollino río. vivcre non licebac Tbcudoríei Regís Gothorú filia,a 1 beQ~ dato Reae Tbu[cia:, lll10d mJtrem,[,crLlm Domini corpus fllmente~n, veneno intercmiírer 5 inccn[o foniter balm:o, e,ú ls vaporibus fi.¡ff¡Jcaca d1-, Vt Penus Gregor. (LO) cdbtUr. ('o) Pctr.Grtg.li. Sed & curiam P,Hbrncnti Galbci Tal'qucciUi11 malOl'Cm, 36.C.2'I,llumolíl •. <Jui parentem (uum Piét.ivíen{c/1} deélu!l1 occldi curaverat, dlicerpi prill1um candeDte frJrnce ,dclnde anus:l.d rctam .aJfringi voluille, ac poLtremo concl'cl11uí,cx Tbeatro (2\) (.1) Theatrú hu- CO'2l1ovilllllS. Romanis maiomm more rJova 'luxdJm &; malla: vitx,vol.I? c, .' . ' r' llb,z.pag'3517' :Gngularis (Vt LtatlO1 tradernus) pceDa in vru r:,JJt:aplld quos, iJm indc a pril1lis vrbis cunabulis, ¡lbtx parentibus a filijs iniurix, ex Ser vi j Tulli j IrgibLls [everi[sime qlloque vindi: cibantur. lote;: qUJS, ve refert FeRus Pompeius, (22) qux~ (22) F<f.lib.l},de dam Cr.lt ita eODeeptJ: si farentem fUfn'erbait, aH oUe !l¡)~ verb,li,;. ij¡ Flora- r4'sit p,lI'enu s, ¡Ner 7Jiyis fdrentttm [dcer e}lo: qua in lege, ve re. (~{,: ;~uc (JGit~r ¿l1lmadvcrt,lIl1L~S, Piardisit farenres!> ve id( m Fdrus e::ponit, idem dl quod c!drlldrit. SolebJc c:1im ( vt t ceee lacoous Rxv ardus (23) adrnonui¡)is cui vis allqua he- 1m:, ilquidcl11 ru!'i ageret, iubilare : iln vero in Romana ei": Vi tate,& ei vis ellee, proquiritare, id dbli.>rLll1l ei Vi1lll1 all~ xilillil1 expo[cere. V nde illud TeCC!1tlJ:(:q) ol{ecj'o fOflt!a~ res ferte mifero, dtqul! innocenti aIJxili1lm{tlb¡.cmú i!lOfi. In ( ~.~) .R~l!árJ. Jd n, ¡:i j. car; 1 <. fr"di¡ ~liJ Chrrfl. Cate!'ll,! F"rerp:.cap,13· ( ?.~) remlt, in A- ddl·h. q uem locum DODJWS, Et Iloe e)1, ioquit, 'I1Iod -¡;eUreJ (I¡uiri. (25) M.Vall'. lib. tdre diccb,tn:? 1uirires cod..:w«(f'(. Q:.pd & M.Vano (2) his 5,:\c ljll,~.JJrii1; ver- 'nt Pirricidij Crimine~ verbis ex p Iícult: Vicinaque horum quiritllte, ilibilaYe~Q!!F ritare die¡tur is , qui t2.!!iritium f dcm clllmltnS, iml/mlt , jlr quirit,trI! ")!rbdnorum , Fe iUbilare ruftieorum. ~d vero in fupra(cripta lege filius patrem verberans Divis parentum ( ") r./l ¡'h . [acer dIe iubetur, eum fenfum ídem Feflus (: 6) alío loco lo ~~ •• 1 .17.!n , fa,r~ habere te[i:atur, ve a quovis [¡nc fraude poífet occidi. J{om~ ~nim, inquit,{aeer;s eft ,quem populus iudielljlit ob malefi":' cium, neque fas en eum immoltlri,fed qui occid~t,ptlrricidij, non ddmnatur, ndm lele tribunicia prima caWtur: Si quis tum, qui co ¡ltbifcito [acer jit, oeciderit ,¡drricida ne Jit. Ex. quo 'lui"is homo mlllus, dtque im¡robUs ,¡acer d¡¡eUdri folet.' ~ cadem ratione lc:ges [acr:uas diél:as fuiífc:, ldem Fc.ltus, ('Z-7) Diél:.Iib.17: (27) & p;¡ulus advcrtunt, qHibus [ancitum t1'tet, W 1 ui , quid inracrata: legcs, & ,,¿'verfuf eas ¡ec¡/Jet ,[acer alicui 1Jeorum eJ!et cum familia,fe~ 4:orpora Tribuno- (uniaaue. Q!am fanél:ioncm in legibus rcgiJs , & in duode- rum,&Princip1lll1, 1 hac eriam rariolle cim tabulis frequenter invcniri ,doéti[simlls Barnab. Bri[~ facrofanc~iI di aa fono (2.8) pluribus probat. Quod [¡ quis mirum exifrimave":. ofiendir 1 dtob. Du- r 1 - rd"t.c"fil.li.I.var~ rit, quod cum cxtcra lacra vio ari nefas fit ,hominem [a- cap. r. cmm íus fuerit oecidi ;huius reí caufam a Maci'obío (29) ae':: ~~8'or~:JJ~~~~i~~~ .. cipere poterit,qul.eam non ine.lega~ter bi~ verbis expo[liít:' (~9) Mdcroh.[atur Vneru nullum amrrMl facrumzn fntbflSfuzs rife fdtiebantur; U'l1·3~,ap'7· red ttbigebant ad fines '])eorum,quibu s [acrum eJ!et: anirndS jle- ro facratorum hominum, quos CrtCci !,,",,,r 'yocant ,'IJijs debi· t4S exiJlimdbafJt. f2!!emadmodum igirur,qflod fdcrurn ad Veos i¡f'os mitti non poterat; a re ttlmen dimittere non dr1bitdnt:jic 'anim4s, quas [acras in ccelum mitti foffe arbitrdti [unt, )!idu,t- t4S (orfore, quamfrimum il/o ¡re )!O!uerunt. Regla IgltLlC lc~. ge [¡ pul(atLls a 6ho pJrens, pa remes conclamaífét , paren- tum Divis filius (.lcrabatur, devoveb.lturque, & tdmgu2ffi !mpius atque improhus hamo a quoltbet impune interl1ci (3 0 ) Virg.6.1Enei. poterat. quxlex a Virgilio ()o) nor.:Cl vid¡;;wr ,dum apud ~nferos gra viter eos pu¡¡i ri docel, a q'libLlS Pul{tm{/e parens, arU ¡(dfU irmexa client;. lieet ROlllllli ca perpetuo di non vide,1!lcUl" ,cúm [cribac (3 1 ) Vl,¡,mill 1.1. Vlpial1l1s : ( 3 1 ) ~i filius l1Mtrem, aut ',ttrem , 'jUOS wne1"ari de: ob~cqL1i!'s pa· oportet, comumehjs df{eci/fet , .tut impids manW eis inwlijJ'et, rent.& par.pra:l1. ¡ . r. rf b' d'· el d '¡., . rteJ ,e~, .11m 'ir tS e Hlftrr~ 4 ¡UIl tc,tm ¡tetdtem fer¡¡nens, pro mo- . i Libcr.primu$:, C~p.Vl!l. 25 m~dúitú "ViudicajJe.:Et Seneca (3.;) lege~ eífc diea.t,)Jt eius, (jui ¡au:em p1d{tr;vrrit,m4nUs~frttfid4nttlr: 1. ~. CAPVT,.Q¡CTAVVM. (p.) SCllec. lib, 9:. conr . .¡. l11 am Se- lleca: 1. hoclie 'oJJ- fervari Folle) tra- dir V)Je!e".,~, in p_ rat, de Farri(, in • .~...; ...! . .' fin. qllamvis ego 'Parricidij flEna a¡Ud¡¿Dm4ntJsqU& fuerit? 84mprius d T ~r- Cllm ~ümt~)(atit:.- , '(. " d.r 'd . rum 111 Fotettate¡' .. ··qutn() zn. dert egum 'luem 4m)lJ urf4tdm, 'Pdrem )l¡ en ve in?rJtum r .. vo- . farrieidij,dc [aerilegij r4tionem.Q:!~ prim;; tem¡ore¡a.rri 7 c~ri, ~.3utllm. ¡uve- 'd li ',r.' , 'd {. .' . , ' l11am 1ll ¡ V m'a c· ¡ cz te. Ctl eo 1nJ u¡clE¡erzn.~,t: 4rH J tlent l~g~tluj,an m~r&- de illgra~.lj~ I ! bus mtroduflum? Vaü rz l m hac re eum Lnzo, .JrCodejftnó, & alijs aufloribus ¡ugna. Ca 'Iualiter ab Stepb.Pigbic,C ti: iac.& C¡>et. JErod.eompofita .. Bt Valeri; emendatio tentdtaj Woftra tandem de tot4 controyerJia,fententia. ~. - . ED .opportuné iam de Ílngulari tllpplieio,quod R..6::: . manorwu Jegibus parricidis irrogabatur, yerba f.leiemus. Nam &: in ea arcana qlla:dam latét my~ 1o.i'rn>l1!Y<r.I'" frcria, ElclIGuis (aeris reconditiora, qua¡: nos, non abfque aliqlllleétoris voluptate,& vtilitate aperire conabi- mur: & Romanos, ve Cie~ro (1) .lit, non modo armis pluC (1) Cidl'.pro RQí qllam cxter as nationes, ver~m etiam eonGlio,f~pientiaquc do Amer • potlldfe, pra~í1:iti{seqlle i js , qlli apud exteras [apienti[$imi fudfe dicunrur,t\llu ex hac re vel maxime demonfirabimus. Ilh igiwr inf.l11di huius eri111inis reos; vt d¡íferte Tullíws, Moddlln. IlIlillS Palll. ConLtant, (2) & a¡i j paCsim Jllétores (:¡.) Tull.fup.& lib: enarrant, vlrgis cx[os (anguineis, eUm eane, gaIto g,ll1ina~ ~,de invcll.Modefl.., r. . & . 11' r, .. l' 1Il l. pctn? ad lego ceo, llalla, vlpera, eu eo 111lUI, atque Ita In ruare, ve 111 Fomp.de parricid.' proximurn amilcm detUrbdri voluerunt. Guias prena:: ex- Pdul,ILíJen!cn.tit. pofitíonem antequám ex ordinc aggrediar , ti de ipllus ori. ~4 f:"~f:t~~t;~~ gine, & progreífll nonnulla trachvcro, ~10n omnino oleulll m.H. NI: in §.alia me & opera01 perdídlífc cenfebo.Ec fane Valer.Maxim.(3) dbl'·.Jll~ed· )&Illl· l ?e FU-. . .' • ., lC.1U . 'a 1) mu hoc fupphclJ genus 111 Marcum Tullo DlJUI11-VlrUm a TaL'- ti, qllOS fuis loeis quinio Rcae irrogatum , qlJod librum [cerera eiviliu11l fa- fcfmmu s .. 1:) • (J. d' r 'fl' . (?) Valfl·.h.I.c.r~ crorum eOl1tlOentem. CULLO lX lU:C comml!lUtn, eorrUptlls ídem rderr DiolJ. Petroniu Sabino defcribendum dediíI'et, non multo poft ¡d,f- li.\.qui ramcll,Ati . 'd' 1 .r. . 1'.. • rr.. \ d '. d' a .. lium hu')( Duull). riel lS egeájSI.f';ntttUm¡uIJJ e ,,¡¡ti'lUO p4rt'Vzn ¡'tdpdfcmu, viruJnvocacs .. de 'lJeomm )!ioiatio cx!iand.e )iideretUr~Efl: mim [acrdegiu~ D par,,: Dé rp IIfridd;J Cr¡mint~ parricidio proximum> & vüiUfque federis vtplurimuln (4) rAnt.c1ár.Syl. radix dl avaritia; vt Ant.Sylvius (4) advertir; ae proinde )Jiu, ad lhiJ. ,.13, Polygnot. in defcriptione inferorum, prope ellnl qui pané comumelioscFu!faverat, iae~ttm facrilegum pinxit,quem muliermulriplici venenorum, & tormemorum fpeciecru- ( ) -p ,( . Pl . darCilnon ddi"üt ,v[,Pau[anias (5) tdl:atur. Sed dladhuc; ,5 au) ¡j,m lOCo (' 1 h cUf in (upralcriptó Va qrij loco xrere quis po[si.t;. Primo dllm tractit, nonnlultó pofr Tarquinij tcmporacullei [up~ plicium parricidis infhétum: :tc nír(us,dum id lege effeétum (6) Liviullib.43. flliífc dénionl1:rat. Nani illud Tito Liv. (6) & aH js repug-: nar ,ex: quibus iam alioloco docuimLis, prinillm omniurn (7) P[ut,il} Romul. Publicó MalleoL Gve vt PImar. (7) exifhmat, Ll1ciutri Ho..! ihum matre ínterempta,311ll0 ab vrbe códita[cxcentefimo hane pa:llaITl [ubijiTe, aH'lLH~ it~ qUldringentis amplius ah"" nis poil Regum tempora. Pofretiiis vero Modefr. re[poh[O (8) MnJt¡1.1.pa;ná (8) non leviter adverfatur ,quo , hane dé qua agimus péx~ ad l.Pomp. de par. i1al:n; non 1ege aliqua, red l1.iaio~u[ri more infHtutaín Üiiffe (9) Steph, Pigln'us docc:mur .Et qL1idem a prinla difficultate,Stepb.Pighitis, (9) in annor.ad Valer. auttdtitate mánu[eflptomt1i eodic1ll11 , Valerium ab{ olvitJ comendens ,i1egatione¡u ex; eiLis verbis tolleüdarn ; leaen'" dumque multo foft, eum hac hifiorix, & probatorüm libro": tum fides cxpoltu!et: quam crnendatidnerrí Iaeob. Cuiae. (10) Ct¡¡<lc.inlior. (lO) cuní GlareaIio ofini opere admittir,& "alterius quoqUd ad Paul lib.). [en manú[erip;eodiós, qUl in Bib1iotb5.V~étoris réperitur,te~ (~I~).t~;;¡j:~od.loc. fhmonio cOnhrl1lat. A fecunda verO' ip[e idem Cuiae (II) Hieron. Llfdgiuslib. Valetium liberare eontcndens, legeni ab ea ptb more vfur" (~~)[C~~~~!:ill le- pari aie. Mas cniOl pro lege efr,& vt VIp. & luliao. (~2) fa- r diu[t~r.lJjlian.ill ~entur~ 1iuturn~ & inv.mr.dtd confoe:udo /ro iure & lele nd . de qmbus. D. de zmmerlto cu t+odztur,& In bzs au<€ ex nO fcrtiJto defct:ndunt,ob .. legibus. J' 1 I ferMri [o let. Ego vero hae 10 re Pighi), & Cuiaeí j iüdicio acquie[cere 11eqlleo , l1am prxtet Yalerium ; fingulare hac .. [upplici j genus, nominacim p,irricidis Iegibus cife írroga-: (13) ~nt. iri dt;:. tum, Quintilianus (13) de eo l0g'(¡ens ; his v erbis ol1:endit. (!~a~e-t~~~_rnJ.li. Tumulo teflunideruur, cui ¡eges terrdm nftdnt? cui ¡ittúm 3.rer.iuJ.rit.ó.cap. ord, ocul'o!1tte J iudició ltx iufút oMitei? &c. ~n vt opti .. (~s) ciCfl'.c!.orat. me Petrus h:rodius (14 j conGderat, electo (15) etiam íp~ pfoRo[cio. fe,hoc apcrt~s~m.C demonfirat,dum prx~olone lall~at ma~ lOrum · Liber prime/!7 Ct1p.PIll~ iOnJm (uorum prudcntiam, quod ille nullanl legibus ruis in etlil] ,qlli pareotem necaret pa:nam conHituiflct. Rcmani conera: cum intelligerem nihil eIJe tam/,tn.[fl/m,quod non alí. 'Jttando 'violaret audacia ,¡"fflicium finguldre in farricidds excozitawrim , 'vt ']uos nawra ¡¡fa retiner~ in o/ficio non fO- tl/iUe! ,ii mdgnitudine frente maleficio ¡'Ibmoverentur. Plane en:IU immemo Solon reprebenderctur, [¡ prius (juám hoe crimen i\1alleoh faéto,& feelere co:tmittercrur, nihil de ea re ROffil1ÚS fuis legibus deercviffent. Sed & advocari hane itcl11 in partcm Oro[¡J (u» auétoritas potet1:, qui eum MaI- (16) Pd/tl.orof.libl lcoli m:.nricidio vrbem totam m<xrore [ubito turbar:nn di- 5.'. 16.in fine~ xiílCt, fbtim imflewrunt, [ubdlt, J(omdni fttcjIJus & f rEndm ; ,¡,,,de S olo¡~ ..Athenienfis decernere aufus nOn ffterat, &c. qua be, vt necefíe videatur, pcenam hane iam tunclegibus ddl~ nitJlU fuiile. Qua: argumenta tami apud Petrum A3.rodiulll (17) fllCl"Ul1t, VE nihil m Valerio mutádum affirmet,& quod (17) Pct.,lEl'oá,fup;' DUllm-viri [upplicium,non multo poH: parricidis lege irro": gJtum effe alt , ad leges duodecim tabularum reft'rendll~ C1l'bitrewr, quarum hane pcrnam confrituentium yerba {ibi agnofcere in Moddhno (I8) vidcmr,cUl11 ait: C4um "Virgi; (18) Moa, d,¡:pé~ f;;n{rtir;eis in[ui. Ego quidel11, quo primum tempore hoc HuIr. apud Romanos [upplicillm infhwwrn fuerit, nune amplio; &, proptcr di vcrÚs [cri ptorum [ententias mibi nOllligllerc: pronuncio. <z:"0d vero ad inrrodllébonis modum fpeél:at; l-eae id, non more rcceptllm fLllífc magis exiflimo : nee vni 0 1 " Modeflino, plus qll<lll1 Valcrio, Quinti . ClcerollÍ , & alijs; 'luí vna hOG Jegeinduél:um con(emiunt, tribuere poírurn. T rabit me etiam íl1ho(: iudiciuUl Paul. Oro[¡llS , gui in [ll~' pL1lái pto capiLe inquit, Romanos, parricidium herí poiTe; Malleoli exemplo doétos, fllpplicium :Gnuulare f a l1xiífe; qund quidem Ioqllendlgenus,legel11potius [apie: qllam mo rem;mos namque diuturno vfu,& ereGris populi exemplis indi.lcitUl : !ex yero vno iél:u) qua: e republica eífe videnCllr il . <t ( • ( ) A d- L' M L d fr' 'd'd (19) 1. de quibus H.ltlllt ,ü':: anCH. 19 cee ,lt ulS, . .10 e 100m, gUl qUl cum fequentib. D. m.liorllm more cullci pcena pllniri parricida-s [cribat, non d~ l.egib.q.& .¡ot. cxcludcl'e quin ea j,oe aliqlla induci ca:perit ; Sxpe [xpius d,llhn.c.I.:I..dlf!.b. , b ,teConanus. [.COI11-. namquc p<XI1X !llOre mai()fuITI rumi) iJ1lpon~quc ~icuntL1r, C.IO. D !-. ~L1ó1; 28 De PdrririJij Crimine: qux ex certis aliquibus legibus originem traherent. Sic (20) Sal/uft.in Ca enim Sall~ft .. (2.0) Vt con(e{s;s, inquit)icuti de m.tnifeftis tí!ín. rerum clf¡ttttlzum more rnatorum {u!!llctum fumcndurn. Et (2 1) Y~rr.1ib.60. Vano: ( 2 1) Vix h.ec ¡titUS tl'di, cUrn 'more maiorum de ponte (:1.2) CDrntl.Tddt. inTiberim duurbttut. Et Tacitus: (u)E/anguimus ¡atres lib.zo.anllal. con{'criFti: me ¡am ¡/le SendUls fumils., 111i occiffo 'N erone de.., /atores,& miniflros more maiorum pÚ,niendosjltlgitttbttt.Et Va (2 ,) ~ale~.~ib+C. leríus: (.!.3) W. dm cum ~nillllS J(u¡ilio , & Lenat; con/ulibHS 7.in pnllClplO. mandafJet, w tn eos, 'l1it cum Graccho con(enferant, more m4: iorum animadwrterent. Sic dcniqLie Sidonius etia.m Apolli- (14) S¡.lGn.li.j. e- naris, (24) cum propria m:mu á quibufdam, qui maiorum p!íl:.I:l.: vbi per.Col fllorum [epulchra violabant,vindi{bm fumpGifet, pronun- )lIHJ aha congcnt, . a- . d'" . .' & multa pa.~fabr~ Cla e ¡U [ccm alt , more mal0rum reos tdnt.e umerztatts 1IIrt li¡'.2. Scmcftr. q. c40s -videri. E[ Vlpianus (2)) nofler baud diísimiliter, pa- (~5) Ylp 111 1 patre. 11 11' . & d . l' b furiofo,' D. de his tl'lam poteuJtem ,qUJm COnHJ[ regl JS, eCem-Vlfa.1 LIS qui fUlJt fui. legibus infiitutam, maiorum moribus tribuit , f1c inquiens: 'Nam cum ius ¡6teftatis moribus jit receFtuYll,&c. vbi Accurf. (2S) Eguin.8dro.(n non omnino inepte, iure civi.li ,& Iegibus interpretatur, d'!.l'arre furi.oli.J. quamvis eum Eguinarius Baro (~6) rcprehendat: & Franj (27) COlldRn~~~~rr'a2d' <;i[cL1.S ConJl1US, & lacobus Rxvardus (27) aliter, atque ali ... rom.C.11· ... ,... ,. ~ U.u..c.j. ter Vlpian~ yerba exponentes,reí Jciant. CAPVT NONV M. e ulle; !uF!!ieium M oJeftinum mori ma;or~ tl'ibuere .ltl.fliltitt~ hUm id no-ve a PomFeio inrtituttlm reftal'i .,J'darúantnn !Jdr- riciJas Fll!nd ¡egise ornefi,e de Ji cca¡'ijs puniendo!.1 (;are .In- h.rc pttgnd J{otoman.(tú.te.'B,tlduinum, Si[onium,..Anron • ..Auguftin. VfMrm.& ,tlios, nihil, 'Jltod f'0bari¡ofsit, di- xilfe. 0!,id nos in tlij(icili hoc drrierllo exiflimtmtt.!. Mul~ tis iuri/lIts ¡ux allata.Eurn 1fti al; ali}; in)¡tnta rejlituir"mt reformat,(i6i interdum toúus rei nome~ adfumel'e. ;.p_~~:s.., E R V M enim vero b~c,qt1x de buius fupplici j ¡ni..: " ti js,& origine,ram late in prxcedenti c;tpi te dif- ,~ plltavimus, ínca['lllu diéta videri porerllnt, nifi duplicem obicem, {el] fcrupulum rt'rnovearnus, qüo tOt;l hxc res oppia? [Ul b,1ri,& eb[curari videtur .Prior . - cit, Liber primus; Ctlp./.X. ~-~ fJ. ea, quod MartiallllSJ.C. el) nonantiqua aliqua,& i'ncogni_ (1) MdYt.inl.I.D~ rl ¡eqe, non etiam ll1aiorum. more , v~ Modeftinu.s. (2) ler~_ (~;. ~~~~~~;~t bl t , led pa:nl ea qua: dl: legls Cornehx de (¡ecan JS , parrt- pana. <:idas teneri teJlatur. Aleer vero, quod Iuainian.Ca::far, (3) U) luflin. d.§. ali:! afperrímo hui~ parrie,idij erinlini,l.ege Pópda nov~m hane ~~~~tuellft.de pu~ cu[[ei pa:nam Hrogata dfe, expre[slS verblS oH:endlt.Quod fi ¡ca eit, ModeJlinum , cxterÓ(qLJe etiam Romana: hdlorix ,luél:ares , quorllm teihmonia lalldavunus; peccare necdfe el1, dum eám multis ante Pompeillm annis infiitutam; & lUaiorum moriblls a Romanis obfervatall1 dre, fatemur.· Propter quas difficultates interpretes varias il~ boc articulo [cntenrÍ;;¡s cbmmtni(cuntur, qua: tamen fe invicem peri. mUllt, vt milites ilIi, quos, aiunr , ex Draeonis demibus na- tos. Et vt varia relinquam Accudij ,(4) & Accurfianorul11 (4) ~"ur in d.I, interpretamenta , qux negue ipGs auétoribus [atis proban- r.ad tPomp. & in d I 1 d.§.;¡lia deillde. tue: Catelianus Cota, Franc. Hot01l1. Par Lt plUS Prateius, Aímar. Rivarius, ()) & alij, Iuíhniani verbis alleéti, indi- (5) Cotd in mc- fl:inéte hane cuJlei pa:nam, fillboulareque parricidarUlll (up- lmo~~ .... erbd·¡c¡upl- . c' eus. nootom.a •• plicium Pompeia,nx Jegl a s~gnanr,& tribullnt, quorum iu- R. C:d~ 1 Pompo dieium invenio a Paulo quoque Manutio (6) fuiífe reeep'" p~dr:lbld. RI)llIr.de . . 1'. Jl b-I' d . ,11llbur.hb.2. pago tumo Qll1 ramen 110n latlS Ha I 1 pe amento llltllntUr, cun; 2'Lo.Tib,r.Dfc lib.9 Rom.lOX hdtada: verítas refragetur, qua: Ulultis ante Pom- crím.CJF'7' • - .. . 1 l' 1" .. l' , Jl d' (6) Po/U/. Mil", de pelUlll anDls,]Oc llIpp lClum parne!( 15 lrrogamm Onen lt. ll. Romallis, pag~ Et pra:cerca Maniani, & Modeíl:. refpol1[a non explieanL Z3 0 • ~mobmn Antonills Auguihnus, (7) Hi(panix !loara: (7) ;A"t. A'ugufl. auguíhfsimurn iubar ; hane eullei lcgem a Pompeio magno de JI Rom. C. de l. ];¡tam nOll fuiífe , ingenue fatetur , fieri tamen potllJífe ,vt Pompo aha Jege hxc eadem pccna impofita fl1erit.Balduinus (8) au ... (8) BaldllÍldll d.§, tC:n,& DllarenUs (9)qll1d Camelia, qllid Pompeia rog:ltia alía ddllde,nu. I.+ . -d r j" . d . r· . tt (9) DI/aren. ad tlt. in p:fncl ar~lm lUpp l~lUm In uxent, le 19l1o~~re te an- adJ.Pomp. de par, tur, kd vt vt ht, PompClum totalll bane rem reéttus tandem comporuiífc, & certam de parricidis leeemtu]iflc. Iacobus (10) Cuidc.lnpa- CuiJe, (10) in hac wdem falo fubfiJ1cns, nihil cerrius COl11- rat.I de his qui pa ·ft· C l' S 11 l' d .. rent, & Ilovis ae! 111emus, eXI lmar., orne lUm tJ am ,1 lquam e parncl- eum rito recitar. & dijs l~oe!1l rogaíle, qux CUrri ftriéte; ad cas tantúm per[o- natís, & in IMis 1135 [le~t10eret qux proprie parricidiJ appelbtione eooti~ ad.PalJIl!.5.tir.24. , ' .. . & 1ll notls ad d. §. llCllCLlt ,poíte~ nova Pompe~ Magn~ lcge , qllanl Martla- ¡¡lil deillJ", nus '30 t})e Pirricidij Crimjfle-: (1 t) Mm;dnUJ in nus (11) commemorat, latiorcm interpretatíoncm accepe: ( d.l. 1. ad l.Pomp. rito Et tandcm COl1Uantinum (u) cullei pcenam more ma~ 12.) Con flan. 111 I. . ' M d (l' ) • ,{l' f'. ~ b 1'1 Vllic. C. de his qui ~orum, vt :l1t O eHIDUS, (13 llHLltuUm, & V lU lam a o l. parent. ta!11,redux:ifie.Caroll1s Sigonius, (14) qucm Ioannes etiam (13) MoJeft·ind. fi () e . r' . d l' . I.on:lla, Ro mus 1) rerert,& leqmtur, pnma01 e 115 qm patentes (,;t) edrO/. Sigon. occiddfent legem • tum btam fuiífe opinawt. cum' Lucius ~lb'R2.. de ant:quo HoUius patrelll imerfecit,aliquanto poftAnnibalis bellum; lur. om,caG.,. . (1;) loamJ. Rofin. qu;;m legem ip[e putar fUlífe bllíllfinodi:si qui s ¡arenteS oc~ lib, 8. antiquit.Ro- ciderit de wrberawrit ei ddmndtO ob-vol"Vdtur os folliculo la::: rnall.,ap.25· . ¡;'¡ l' d'¡" d . d rr j , ¡mo, o etC Ignea: ¡e tOUS m ucantur. & In carcerem u ClUS, ibi {tt tttntif¡er,dum !dfC(Ur culleus,in quem conie8us, in ¡ro • . fittentem proecipitetur. Hanc legern potat L. Cornelium Sul~ lam, confhtuta publica qua:ftione repetiJífe,& confirmaífc, nihil autem addidiíre : Pompeium vero pofiea, & in per[o-: nis quibus irrogad deberet , &: in [upplicio ip[o nonnulla mutaífe. Sed & [unt ! 1 6) qui exif\:iment,cullei quidem [up": pliciurn, iam iode aprifcis temporibus, five maíorum mo"; re, five lege aliqua, ve nos rnagis probarnlls, ~n parricidas inventllm; PompeiulU autern virgarllm [;¡Ilguinearum ver J bera • & animalium , qua: fit1~ul cum parriCida culIco in[ul iUDCl1mf,Confortium addidiíIi:; qux omuia olim incognita fuiffe, argumento eU, quod Cícero, Li vius, Valeritls,Plut2.r; "( t6) Ita tenent 'Pet.lEraJ.lib.8. re- fum iudie. tit.6. C. 9. Pet.PI4~in epit. deli.:t.cap.2~.n'7· 104n. Oínoto. in d.§. alía deillde,nu.j. & ali j auttores, liect looge breque de hac pcena tr aél:ave~ rint, nullam eonllU nientionem habuerint; a Pompeio au": tem idcirco crdí poífont inveúta, vt de parricida non am~ pliús tamqllJm de nomine, [ed: Gruta fllpplicium [umí vi~ deretUr , que m ab hominibus ad f::;ras, & easquidern ím-. mundi[simas & impi jfsi mas relegarent .Ob quod pccnx all ~ . (17) lufiill.ill d.§. étuarillm,lló immcrito Iuf!:inianus (17) totÚ Imius animad~ atia ddllde~ .. verftonis commenwm adJcribit Pompeio:& antiquum fup- p!icium , ob partem deouo adieétam, novum appellat.Ve; ¡um [uos if1:hxc. teneant aué'LÜres , ego qu~ nulliLls in verba iurav-i " nec aliormu pedarius eífe decrevi, quid in ob[curo hoc articulo, allt vcrllm, aut cerre veroGmilius exifhmem ' , proferam nune, do8:orum bominuln ( ve c'Crera qllX dixe- rirn a~ja) iudicioJubi,c8:um , crga quos ca & foi remper, & modg[~m obre~y ant~a>vt vd [pongiam pli5 l~ber~ tradJm; qua, j .'. ~ qua; ve! vna litura; qux minu~ apte díéta cen{uerint, non emendare rantum,fed & dden: facil~ po[sillt; Arbitror igi:- tur L.CorneL Sul1ám~ a.bnd ab vrbe. candita 688.legem tu: liífe¡ qua:: fimu! curo cxteris [¡cab js,particulati quodan;¡ ¡;a: pite; in particidi j reos ltatuebat¡ ve & Pomponius; (18) iUj (18) Pcmp. in Í.i ris hifl:oria. m .traéTans, videtur ofiendere,& ex: Íruperatotia: §. deinde Corndi. de origine iur. '1uadam fanaione (1.9) baUd ob[cure. colligitul': :te proinde (19) L.fin.ad lego cullei pecnanl ; moremaiorum parricidis ímponi folitam, Comel. de falf. ill 1 . . r: Ir d ~ í1i " r p .' M"' . C.1 heod. ,pau atlOl 10 VlU IO:llC eUJ e; quoulque Ol1ipelU~ agnus,: quí poO: Sul!am floruit ,anno V. C. vt Rofinus (LO) tradit (20) Roji'll.vbifup.: 698. peculiarcm aliam de parrieidi js Iegem roga.vit, qua &'. totani b;liic rem Iuculentius compt9[uit; & forficin, ve Hot. tomannus (21) ad</ertít, ve ceItus deinccps buius crimini$ (2!) Hottom. vbi qua::Gtor e{[cc; infl:ituit : tandens , vt pátentlllU occi{fQresj fupr. inorc: nniorum: fpedaJi cullei pce.la punirentur. Fratrum ver6; [orOrtini; a latere cognatorulll, vd aftinium, pcena le~ gis Coruelix de Gcari js. Q.!?~ fatis Modeltinus, (.1.2) & ILi~ (22) MoJeft.in d,i¡ i1:iniaUllS oíl:endunt, & mibl Marciani reCponfo nOI1 remo .. pc::na verfic. qui . e '1' ·r.·d' N' ,' .. d'II ( ) . \" "P . ahas.rtljl.md§.a. rante, laC1 e perilla eO, am quo 1 e 23 ale; ege om· lía deínde,in fin .. peia _ caveri , v [quí gerietali ter. pafrem , matl'em j avum; 1.23) MaYt;an in I: aviam,& cxecras conCmguinieatc iunél:as perfonas oecide" 1.D.adl.poropcló tint, ea pecna teneantur , qux eft legis Cotnelix de tleui JS, ád primum plane Icgis Pompeix caput, vt (atis ex Venule-: io (2.4) colIigiClir,fpeébt,& pertinet;qüo évt inlegibus trár: (24) VeHuleif/Sin i. latitiLim (25) eft) amiqUlor dumtaxac lex Comeha: tefere" ~os accu~Jre 12.§. b · " n b ' . . '.' "d' . fl ". Itero I(gIS, 9. de amr; traLLa aturque: non tamel1 na :icclplen um eu, vt accufation; flon alio. eiurdenl legis capite; gravior prena parricidio. (25) L.1.~dI.FaI. '. d' '. d n {'. S' .' . 'h"{ j' d p" cidlam. VIde Ser. qllal11 or mana:: ca::_ 1 UJtuta. IllCtlr, 1 Cl1ll11 tl1 í a tu O" lfardY)dlth. 2.rni[~ peius ltatUl{fet , qual1l vt parricida Jege de ficati js tenere- e el. c. 16 .. Al,.j.pa.; tur; qLiis,r0;2;0,non ineptam ¡!líus CUram &[anétioneillcell.· rerg. c . 2 3· raet? cum milla. plane po{fec dubitandi ratio afsigllari , ob quanj, CLIlU is ; qui cxtrjoeuni , & nulla fibi neccrsitudine iunéhim hominem occidiflec; Corne/iana:: Jegis fl1ppljcio fubderecur; ¡s, qUl parel1tibus , fracribus j aut (imilibus pero [onis niDrtem ¡nferrce, ab eo e(fct irl1munis. Accidit igirllt' hic, quod de lege Licillla fcribens, tradit Macrobil1s:(2. 6) iti (26) Md¿rob.lib ~ t<tfirenda, qu,efitrtm eifo ¡egi~ auéloritll:em~ exolefc¡nu mem cap. 1 7· le¡is 'H Vi Ptlrritidij Crlm¡'{e~ tegis dntiqu~()ris:Jttt.'Vt de itfsxi¡,ldb!d.faElum ft:Qjt4~f¿~ -vbi conmnma·ntttjUtt4S C!.X/U, eadem ¡1I<t,quet ah1s ¡e[zbus ca- '))e~dntUr ~ in alia 14torum nomina tranjierunt. Neque quod iuxta' hane inü(i;rpretaüoI?em, nirnis generalia Martiani ver bareftringimu~;quiipi.1m d!u[etur. Nam ncque novum,allt in[olens efl:;vnam legem per '.1liam exponere,& lat~ loquen"; [em , cerco aliquo modo rdhingere. Neque in ea de qua. {:t7)Pd,¡l.Ii.5,fen. agimus mate~ia~exemplo deficimur;Sic etenim Pau!Lls: (27i tcnt.tit,'-4' J.,ege 'Pornfeia , inquit, de fdrricidistenetUr,']1ú fatrem, ma: trem, a'Pum, 4)!iam,fratrem,fororem,f4tronttm, ffitronarn oc~ ciderit. J/i & fl ante a infuti culleo in mare pr4cipitabantttr; hodie tamen )!i1ii exuruntur, )!el dd beJlias d,tntur. Ql1lbus in verbis, valde generaliter Paulus cullei pernam ad eos om,,; nes, quorum mentionem fecerat, rctulit, qux tamen, vt ex MCldeftino,& luJ.lini~no refolvimus, non alijs quam paren"; tum occitror!busirrogabatur. Pompeius igicur Iegem COf:: neliam ad propinquorum interfeétores fub cerca aliqua forma reduxit : cullei vero pcenam ,in eos qui patentes ne"; cavi1fent,renovavit,qllod & Didacus C o varrub.(28) & Va:' lentinus Fodlerus, (29) pof1: Accurfiurn & BartoIllDl (30) fenGífe ql1oql1e vidc:ntUr. EtIufiinianus dum novam bal;C cuUei pernam appellat,& Pompeia lege indllél:alll fuiífc fig~ nificac, ve! pro (uo more faelt, [oletením pa:nas fuo tem": pore vfitatas,legibus ipfis, ex quibus crimen dc[cendit,adr- cribere: vt legi Iulix de adulteri js pcenam eapitis, cum ta= men eius legís perOl fuede relegatio,vt reél:e Cuiac.(3 r) ad~ vertit,& Tiraq. (32) pofl: alios quos rewlit, aJnotavit ; vel vt melius cum eo agamus, novam hane po::nam , non quaG a Pompeio recens invcntam , red quafi extraordinariam, (28) niJdC.C4lJdY; jnClem.fi furiofus iu i\litio 2.p.llU. t ". i.n fine. (29) V dltn.Forflcr. bb.l. hilUur.Clvil. pag.S l. (30) .Acctlr.&B~r. in d.l. r. ad 1 Porn- l'eiam.de parrie. (31) cuiac.li·5·fen tent. P aul. tit." 3 .il) Frincipio. (p) Ti)'¡jq.in 1. 13 coimub.llu m.6. (3~) Conjldllf.in 1. inufitatam, & yt Conf1:aminus (33) aie,nen [olemnem , vo .. vnic. C. de his l1 ui cavit: (34) aut,quod mea.: [ententix confeétarillU1 en, Pom~ parent. (H) Q.!..od Cuiac. peio cullei fupplicium, tanquam ab eo invcntum,<ifsignJt; etiam tCl1tJV~t in quod illud leze Comelia [opitutn , iterum fu[citaverit , & parat. C.de his qui e d r' par('m. in rorum re llxerit, penonafqlle & caufas, in quibus irro~ (35) luj!il1;,HI.inl. g:\l1dum dlt:t,pra:Gnierü.Nam, vt idem Iui1:iniaI1lls (3)) p1<C" 1. C. de veter. iur. dixir, omnia no fl ra meriro¡'tcirnus, c¡uibus no fl ram du8 orit d- enud. :J' :J' tem impcrtimlir,& 1ui tdud4bilit~r faHtlm emmdat,ldud,dJi- .. lior Liber prim!Js: C¡¡p.LY. liar en eb,c¡ui primu s in"Venit .Nequc raro accidir, vt qui alio~ rum invéta, vel in publicum edunt, ve! exaébus difpcnul1t, totius fibi faai nomen, gloriam , & honorcm v[urpcl1t, he enim, vt Pomponius (3 6 ) [cribit, Papirianum, & Fla viauUlU ~36) ,Poirlpon,in J.j Ius ei viJe diél:um fui t , quod Scxtus Papirius, & G neus P'la- lJ) fr1l1dp, 8:' in ~. , 'íid r. 'b" d' dC1I1de exhu,de vius ediderunt, non qUla lp 1 e lUO 1 1 qUlcquam a lece~ orig.iur. rint, red ,quod leges fine ordille btas , in v Hum redrgerint. Sic etijm; vt elegaClfer ait CaCsiodorus, (37) Ce res frumen- (37) C'afoioá.Jib.6i /" ' 'fJ' c,'j ',r. ¡; fi { vJnarum in form ta azotar tnYenl e,L an autem IrtmuscsnJI Jer as rUITes COX¡ - pr~f,n .. ! " , é. ,'~ ""l.anIl01M:. (e,perhi!mur. Vnde & nomzne nus,lantHft a¡¡elldtru. 1t4 . & iUa pr.fidicdtd eIf, tjUd1 reperijt, & i jle 14Udrlttu ejl, 1ui de.., center edenda humanis 1ft/lItS apliicd)lit. Verum boc parrici- darum Cupplicium etiam pofl: Pompeiamlegel~l ircrum in vfu elle deG J{f¡;, p:,lUlus ( 3 1)) in loco Cupra cicaco nos admo- (jS) Paul.d.I~b;~ !lec, tradem [uo tempore, iam, non ve antea,parricidas cul~ fG:ntenr,rit .• q. leo inCui,& in mlre prxcipitari, Ced. ad bel1:ias dari , vd vi- :vos exuri; quo ex [onte manavit, vt Conlblltínus (39) lm- (39) ~9/lfl"llI..in do.' perator,llova cóíhtutione pro~uIg,lta,rur{L1s eandem pa:ná leg.Vlllc. reduxem, quam 3d parelltes etlarn, qui liberos occidi{fel~t, quin & ad alias,vt mulri pucant,per[o[]as,extéd~t,de qua ta":, mé nos latiorem,Deo dUCeldl(putat~oné ~n[er~~s in~b~lUus~ CAP V T D E e 1 M V M. 'lJe prend a 'K.omanis in parricidas conflitutd ¡eculiarú trd/!tI~ tio fu[ci¡itttr,Parricid 4 m ex .J/Codeffini fententiaante om.;; nia liirgis c.edendum. Hoc ex 'K.omanorummore fa8um 'Vi. deri, afud tjuos liltimum fupplicium femper verbera ¡r.ece:" de/Mm. Porcia, &' Semlronia ¡etu 'Verbera a Ci)!ifimUrl~ remo)!~runt .Cur h~ fdrricidis non I~ofu(rint? Q,uid jt mo- re m410rlim [up¡lte/um fumeu? In znjlrumentis "perber4n. ' di magn,/tm f~ijle ¡¿omanis dz/,n'imen. Virés ci"p~s,ft¡ftrii !ervOS,)llle rmlues c<tros. . . GE vero, & cúm de pcen::e temporiblls, varijfque rnutationibus traél:av erimus, ex ordine, ip{ius (up ... plicij partes, indagationc ddigenri pandere cone- mur~& in luccm proferre. Ergo parriCl<la ame omnia [all- E gui- (1) CAnflant.d.l.v- nic. ¡ujl¡r.¡an. d. §. odia dtinde. (:l) .. Alfonfu, RtX in I.n. tir.~.par·7· (j) Franc. Hottom. de le3ii:1us, c. ~e l. Pomp.dc p~rnc. (-f) TfI[,oni,tn; fre- lJllem hic mos,qui pf~im lIotatllr ab ..,{nt. ral,y. in fllar. conicd. JiI)r. Ant. COlltl.l.fu(ccf.c.l ~ Corra(.i.mif. (·17· R.:~arJ.1..var.c.lO. &3· ca r· 1 í. (5) Livi/l.llib.I. (6) lofepbuJ li b. 5· exdd.cap 3 z. (7) pQ/ybiuJ lib.l; (8) vale .. .Ii.!.c.:!.. (9) S,"t.in cland. c. ! + f~ mc!illS in NcfOllC '")-"-1°. 34 De Pdrricidij Crimine: guincis vi rgís cxdi iubetur ; quod licet aué1:ores: qi.lí de bac re aouot, Glentioíovoluerint , & Ccdbntinus (1) & Iufl:í- niZl~(licet verbosl: buius f<xnx fotm~m explicem) prxter- mi{er iQt, Moddhous tamen exprimit [atis, & fimul maio~ rum more infiitutum bis verbis (]flendit: Pren4 ¡arricidtj mIre mttiorum h.ec in J1iluta e ji, 'it Fdrricid d rirgis jdnguineis l'rrberdtUS culleo ín{utitur,&c. Ee Alfon[us ooHer,(2.) in Re: gio Septemp.1rtito jure a Modefhno mutllltUs ,ita fcrip- mm rcliqllit : .?J1dndAron los Emperadores, e los !ltbiq! tJnt¡~ gIlO!, c¡ue e¡te dtt/lc¡ue fz..o rIfa enemiglteParrieida nempe) 'lue fea dfOtt/do fublicdmente ante todos) de Ji 1 ue lo metan tn )In [dCO de cuero,&c. Et [aoe ~1UJ11lvis Franci(cm Hottoman-: nus, (3) qlli~quid:i Modd1:ino pr<rter culleum,in buius fup- plicij impofitionc morí maiorum tribuiwr, a Triboniar;o fui temporis eontcmplatione babita (prove alía plura) (4) ex novis legibus addltum putet: Ego i3m tum Modeflini tempore in vfLl fuiffe ea omoia ,& baoe prx[enim ,de qua. nune loquimur, verbcrationem, U1agis opinor. Frequemi[-, fima quippe erat Romanorull1 contuetudo, vt HagelIatio fülemnis v ltimi fupplici J anrceeffor dTet, & raro quis , niG verberarus, eruccm, [u(pendiul11, fccurim, am ahud monis genus pat~retur. lnde LivllIS, ('j) Iegem horrendi carminis dicit, qua cavcbatUl',w perduellionis ddmndtUs,imrd,dtit ex· (rtf ¡omerrittm )1er6err1rerur,ó~ i"nfelici drbore ¡0(lea {u[¡ende- retur.Et Iudxi apud Io[ephulll, (6)jl.1gelldú,& ¡rtemtCidti dnte mortem omnr: genus wrberibUS,¡;rl1cifixi dicuntur .Et Po- Iybiu5,(7) vbi de millCibus (luí Rhegium iniufto bello occu.:. paverant, & vi¿h deinde Romam puniendi tran[mi[si ftle~' rant,loqllitur: Omnibfu, inquit ,in medi o pro wrberdtis, ex ~Dmdnorum more,cer'l'ices ¡rceci{te!unt; qUJm eandemlúflo. riam recen[ens Valer. (8) addit, Sendt1tm, c¡u'o minore Cfl1n in'l>idia id 1'.erdgm.I~~· , 1t~in11tr!tenos ¡er (z ngulos dies -vir,gis c.efos.fecurt pe mm lt,fsijJe. ~ed & Suctonius, (9) tum alibi; cúm vero prxcipue in Nerone exprcfsiús eun<1c:m mortm ollendit,fic inquiens: h;ter moras ¡n·falos J cttrfore Pbdontt's codicillo! ¡T.tri/u;"t, leg )t1ue fe hoHem ti S[ntlt~t iudicdtNtn,& 1 lf ¡fl'i 'Yt funil1t1t1' moYf mlliorum :i;¡¡Crregd»ft1'tf qu,tIc effil id Liber'primus7 Cap..,,'(. id gmus p(ente: Et otm cOri!prrí/Jet; ntidt hominis cer,;ictm.i1f~ {eri furcte, corpus vir Zls ttd J;ccem eoedi : eonterritu.!, .411. o, s !II~ giones quos (e C1I. rtt tttl(rat arrifuit, Cre. ConducUllt t:t4a}l);~Il candem rem, ddfdtJ. aha,& perlpicua banorum auéloruai tefiimonia, qua:: IUJ1:11s Lipf. í 10) & Petrus Faber, (1 1) virí. \10) ~~fi,11p¡'lib;; , "&' d t" b 'b r. (j. 2.de cruce,c.2 .. lngenlJ, ommgcnx eru 1 10l11S ergo a olllm Us tU P.I'" (q) PÚ,¡.Q,1i.b.2; ciendi, affatim congdferunt.QlIi ambo ex hoc more Ic:fum Semeflr.carir.7.;n Chrifturn DominuUl ac Servacorcm nolhllm a Pililto, ante prin.&cap,6:páüIQ poft prin,ir~ quam rudxis ad. crucem concederetur ,flJgcllis atrocio~i-: bus cxCum, daéte, vt [aIent extera, notaverunc. Enimvero & G Sempronia,& Parcia legibus, RomanorUI11 civium ter: go eon[ulcum fuerit,cau¡úmque,ne ql]is magHi:ratlls de ca~ pite eivis iniuífu popuh iudlcaret ,eumve vírgis cxdcret, [ed d;llUnato exiliulD permitterec, vt docet Cieero (12) il- luJens &. ¡:avillans in Labienum: 'Parcia lex,inqui~ns, virgas ab omnium ci)iium cor¡ore Amo),it ,; h:'c mZ/frIcors fiagella rf. tulit: P orci a le x libert tttem ci "ium li El ori eri¡uit,Labie mu htJ~ . ~ , (12) Cirer.in orar;, pro Rabirio pero: dlle1.reo. mopo¡ulttris cttrnzfci trttdidit. Et .1hbi (q) '/trrem aecu- (13) C;c.ínVerr.1, [aus: O nomen dulce f¡bertttús[ o itlJ eximiumnoflr.e chitatis! o ¡ex 'Porcia ,legef'Jue Sem¡roni.el o graviter ¿eJi dmtta,& ali~ '}u<lnd" reddita ¡lebi J?oman~ Trib¡tnitia foteftas\ huccine tandem omniareciderunt? Et vIera Cl~eroncm ,SalluttlUs, Plütarcbus, & ah j, quos Romanarum Iegmn [criptores ( 14) (14) Jnt;.A'ug. c; retulere. Adbuc tJIuen parricida-: propter [ederis ;ltrocita- de l.PordJ. Hotto- Illan¡¡¡u eoJ cap. & tcm, earmu leglllU iure & bonore cartlerunt , & ah eis ta11- c.de 1. Scmpronia. tum crimen excepwm videbatllr, nimirum quía iur.a eivis Faul. MaIJllú¡¡;pag. [ , b r 1 _}2.~'::' 11u. IOdni/: ei re ervari mioime de uerunt, 1tIi iple l1aturalia omnia, Rofinli.S.JnriqL:lr. atque ci vilia iUf .1, t:lm fa:do crimine violaífec, vt non mal e . (.~_ c~!itIS /t.hodigj Hüttonunnus (15) animadvertit. nuo re[¡pexitlc creden~ lib 1 , 0 Ld d Jnt s C. 1 \1· '<.::: Z al1c ,llf a a. dus dl: Tullills, dum in oratione pro Ro[cio l vctLls in parri~ [-'ag. '-;,. cdio [uppilcium COl1lmemOrar : necnon Modeflinlls (16) (~5) Hortom~d.~.de d '11 d ... - " l.sem¡.rül\,ae 1Ur~ um 1 U mor(: malorum lmpOI1l t.nctur : Nee eDlm 1Jglll- civitatis. hcar (ve iam alío Joco explicavi) (17) pa:nam banc mori- (16) MoJeft.illd.I¡ b 1 b . /l' l' d "l . penutr. us,non egl []S lllmtutami,e pllnH1 ex ege Pomptta par~ (17) Sup.caF'S~ rieidas, de ei[que [upplicium (umi, [¡CUt fl1a.íorl!ll1l tempore fieri [oJebar: id e11: ame ius nOVlllU Parcia lege coo11:ltutum, qlL1: d.lmnatis llon anil1lam eri pi) nOIl virgas inferri , (ed . E 2. cXl- cxilium perm.itti iuíferat, eorumque corpon poteflati car: nificis exemerat; Itaenim S. C. quo [oelOS lucij Catililla~ a.pud SallufHum more rllaiorum puniendos j Cl1Ieitum ea, halle Ggnif1cationem bJ-bere doéti[simus vir, & ah js XQ1l211- (1~)'.;;,ittcW.lib:4i dus plllribus vnus Alciatlls,(I8) adnotavit:& illxta"eandc:m parerg',C<lt'~2 t. . fcntentÍam CornelillS Tacims (19) novis legibus inaiorum (rt.i) cornrl,rriClt.' .. ' fib·.I+.Annal. '" mores 0ppomr: Cenfult,inquit,.JoCartllltts Confotl deft!JafUS. \ " 'Ieum more maiórum necdndum: contra Thrafea dijJerttit, caro, ni/am, & laqueum pr idem abolitd, & (!fe paJnlff Letilmi con:; flitutdS, qtti/'us [ine iudicum r~ylti4, & i¡{órum infamia [i,1'- ¡licite Jectrnel'ent , quin in in{ulam ¡Ublicdtis bonis ¡rft; &c~ ~bllS ldeis alia nOÍl mimls expreíf:l adí jeít Petrus F:lber, (:0) Pet.fdb.d.lib, (w) euius [crinia variarum rerllm cognidonc tcfcrta [up- J.Serrl~llr.ca~·7· pilare, nceeífariul1l non arbitror. Nec enim ex illis [um,qui ve Plautina ¡lJ;) mulier in !,wcul . .;1lienos [a:ms, alienám<]ue cunt prol~m [lIppoGtllni Gbi: El enim benignum, vt Phnius (21) Plil/,in proa: ait; (l. t) & plellum ingenui tudoris,j.ttcri ter t¡uos ¡ro/mris: mio naturhilb olmoxij I>erd dnimi , & infelie;s ingenij ; Je¡rehendi in ¡UI'tIJ .fndlle, quam mutuum reddde. lllud [uper pondium fucrir,' parriddarrt virgis qllidem a.ff1cicndum dfe , non 6agris aut 10ris: nam h:tc apud Romanos inhondliora erant, &:; raro ~:I~)¡.Tmnt. in A- niG in [crvos V [ürpJ bamur .Sic apud Tcremillm, (22) Sanio (13~ Bordt, Ep,¡rl. íibi intentata lora exclamar, & 1I1dignatur :...Ad netem 0t e - ( Od)+ b'. riere 106s. S,lO. loris libl:l'? Et ab hac nota Cervdem MClJX 24 pl't F.1 ,Irl, 1. d" . tl ' '" b C.6. vi,JéJus etiani con ltlOOt m nOr<1tlus (1. 3) oppro rat: libl.cJp t7', " Se8us flagellis hic trium 'Vir,tlilms (~5) ¡II/l.Ltpf,hb, (i)' d (:fl'd' , z.de crü(e,cap.3' rrrRconts.tt ! ([ ,1 wm; . (:6) Hordt. z. e" Quem Iocilm latlrslme PetrUs Faber (24) CXpOl1lt,& JuRuS' t~~)l~<et.RhoJJib. Li~Gus (2)). in ean~em rem Gmu.I c,um alijs addueit; & H?", lo.leét ant.C,). ratlUs (26) ~dc:m alto loco non m1Pl:lS elegal1ter o(l;cndlt, Íle (e?» Erlj]. verbo inquiens: . . ]llheua. ..' , (20) cd[l¡fI.in l.ve In [calu [((tUlt metu pendentis hdbrn.e, Iuri 7· D oe J:.ITIl.. Eoque (ve prxccreal11 alía qux Cxlil1s Rhodiginus, (2.7) & (;0) Mncer.1l11l!1 ' • . ' fervorum Hl D:dc Bamab. Bri(lol1ll]s (28) laténotarullt) reCplelt Cahl1ratlls pn'n.facit l.in me" (29) I.C.qui fhgellorum calligationchJ,or aviorem pa:llam, t~lIum 11. de 1\lr. ' c. (t' d" .. {' t:' M d lire. vhi latifútn~ quam III lUm J In0l1mOlle111 1l1lIDUJt. Ee leer, (JO) ¡um Cuiacius. C,:r~b~t: Ex quibHi cduf ¡ 'iber fuJlibus (<f.Ji~m·, ~x ei{dem fel'~ 'mm Libcr primw: Cap~X. )'10n j1dgelliJ ccf.li. Etenim in infl:rumenri genere quo quis vapulara, nOn parLull di[criminis confl:ituebanr Romani, Se quxdam verbera [crvorum propria, libcrtorum quxdá, l]l1X ab ingenuis aliena reputabantur.Vllde & Imperator'cs n;[cri p[erunt, ( 3 1 ) mulierem babere iufl:a5 di vonij cJufas, (31) Imp\,. in I. ji fe "Vl!rbéribuS, qu.:e ingenuo alienafunt, dfficientem maritUm C~llítl1fu s. C. de ¡lI'Ob,nerit: Et Phmus, (3i.) de vitl.! loquells , Viús i¡fd, ait, Z?)d p1in . 'de Ilat. & indelifliJ ttiam fa:nam honOrdt. Erat qllippe fut1igario hirLH.q.~af.l. i.1 UX vite ntbat militum propria, nec omniuOl quidem, red . . eOrlltU olim tanrum,qui clves Romani eficnt: Ali j namqlle federa [ua flagellís,& virgis Iuebanr; quoll[qUC:: Livius DrLI~ [U5,& Caius Graccbus Tnbllni plebis,ne liccrct qLlcmqll;¡m , Latio! nomínis virgis afficere: red vitibus,plebiCcito (anxe- re, In bac re Latinos populos Romanis coa::quames, ve re- fert Plutarchus in Gracchis , & Petr, Crinitlls, Alex; Hot- tom.(33) & ah j noearum.Ex quo riw,vltl:m Ccnturionul11, (n) pm •. Cr~·II¡r.de alio~umque l1:ilttix ducum,& principlll1l inllglJl: fmlTe,op •. :1~.1~:~~:2d~~~~.~:~ tlme Petrus Pltbxus, (34) & Iufl::us Llpilus (; 5) advel tunt. lli~J.:. C.I o. illlill~ Indeque IllCel1l accipít Tacitus, (36) qui Centttrío, inquit, 1-Ioteon!. in indice ... . .. / .. / ¡'" / k¿'lIIllRom.c.de Luc¡llm.s mterjicltur, CUt mi ItdrltlUS acetl¡s -voctltlttlum, Ce- l.i.ivia defocijs. d'o atrr:ram, indiderdlJt, 'luid frttEl-a -vite in tato militi ¡, alte- (H') Ptt Pllh. ad- 1 f. 1 A . M 1 e ) . ver[a.hb.1.c 1\. ram,ó .... a :erdm f o ) cttJdt. que etlam .acer . '. (37 qm (3 j) Iufl.Lipf.lib: de delitt:is rnilitllm Jgens: Eum, ait, 'luí Centurioni c(/Jligar~ ,.;de milito Rom. fe 'Volenti rej!~tel'ir, .:mres ~otd'Verúnt: ji -vitem te~ui:,~ilit:'a t;~~Og~d~¡r.libr. r. mutott:ji ex mdujlna frezlt, "e! manum Cenrurtom Intulu, allllalium. . capúe !ttnimr. Sed & vnguI~ etiam erar:t,& fcorpiones, ('?l~ Md~er IIl D I. l · Ll . \ I11I.lt.a?,rUlllIJ .• & a ~a nagrorum genera, de qUlbus plell~ de re lI1i[it. lacobus DUrantlus (3 8 ) (18) lácr¡{;.Durallf, r . (j lib.l.var .• a p.l), ¡CrlP le. CA~ (1) ;Aocurfind.I. pcena.ad l.l'omf" (1.) MdYC. Mantult in Enchir. retum finguJ. lib. 5 .C.I o l. ( 1) L. fill. c. qui bonis ced.poff. (4) AIFeuuJ in l.fi ex plagis p. §. 1. adl.A'1 uil • Ve Ptirr¡cidij C~il1JitZe~ e A P V T . V N D E e 1 M Y M: ~.tnguineis ~irgis parricidam ""trbmtnJum,Modeftirú/m(cri: bere. f{as ..Accurf. & alios ,qu'od [antuintm elicerent,ji c diElas ¡utare. Fldgellúm, in quo dolor intH ,d¡ud Vl¡id~ num quid? Eius loci emend,ttio ¡oft 'lJuJ.eum, & alias lat~ ¡roPllta. V%n quid: Corrtlfij,.Jr( dnru.e, & dliorum,qui d¡ud Modeftinum Sag,mineisYf¡onunt,emendátio reieéltt: ltem & 7Cufardi,qui Saligineis. Sdlmen quid2 & fdgn:i~ num 'V[us alud 7Comdms . ..Affma 'Vulgaris Modeftini le-' aio. S anguine.e 'Virg.e,qu.e? & 'Vnde Ji e diff.e? ..ArlmeJ in: filices,qu.e~ liffo~um ja[ccs?atJ. ex iHis 'Virtis fdnguineis? 8 1 R GIS ¡taque ex more parricida, antequam cul~ . . j leo inCuatur,af6ci debet, quas & [anguineas fUl[: fe ex Modefl:ino retulimus. Sed multi ,quibus ifl:arum virgarum appellario, non magis nora fuit, quam Achillis nomen inter virgines, yerba hxe vari js interpretationibus,& emendationiblls obfcur~tes, mihi hac ctiam in re: fubGfiendi,& v'efum Modc::ftini [en[llm ,eorum deliri js explofis, aperiendi, neceCsitatem ini jeiul1t. Et vt ab Accur!iJ (1) expoíltíone initium diccndi faciam, is, qucm reliqui antiquiorcs magis eo~muniter probant,virgas ifias ideo fanguineas appellari exiftimJt, quod fangllinem a aa- gellati corpQre elieercm. In clIius {entemix eonfirmario-: nelU Marclls Mantlla, (2) [¡miles alías loquendi formas ad: dueit; mortem nempe pallidam, & infelieem invidiam di~ ei, quód illa bomines pallidos reddit, ifb infdices;& mire",: rabile remedium cefsionis bonorum , (3) quia mi[crunl fa~ cít cedenwn. Neqlle deeil: eiufdem AeellrfiJ exemplllm,1 quo rnagis apte i'upcrior explicatio corroboretur. Is enim Alfeni (4) verba, qlliblls Tabernarius quidarn a prxttreun~ te, flagello in qua dolor inerat, verberatus proponitur, parí interpretatione donavit, & in fhgeIlo ideo indfe dolorell], dlei, quod ali js dolorem inferret, {¡Di perfuaflr. Sed ego, ve in poctarum, & rbctor~corum bOrt~¡~s úLUi!~s loqucndi 60: res Liber !,¡mus: CAp.XI. 39 res admittcrem, in nofirorufi Iur&on[ultorUfil libris id nulla quidem raCIone recipere poílilfil : cüm lureconfult~ non per 11letapboras, nec circllitu longo~ red 1l1unde adUlo,:: dum,& cireumci~e loquantur. Nec Alfcni locus Accurfiana indiget cxpoGtione, c~m iam poil Budxum, ()) & Alexan- (5) Bud~uJ ¡Ji 110. drum ab Alex. (6) nemini latear, aplld Al fe 11 1I 111 dolm tis Friar. ad P;:n- dfc, I:on dolo~ lcgend:l1u. I?olonem aUtem, Iignum,.vd fu- t:t:~')!~~~b':<IfX~ flcm hgnare, lOtra CU1US vngam acUta cll[plde fugiO late- lib+g~lIial.c.lí. ret, a fallendo grxce íi;: dittum ,quod decipiat fnro: cllm fpeeiem lign¡ prxferat, & band fecus quam gladius vulnera ingerat, ve Varronis (7) tdtimonio pl'Obatur,& rtt1~ Ser- (7). Varrodeling~ . d "'11 d P (8' latm, V1US a venl nn 1 Ll oeta:: \ ) . ~ 1 d \ 8) Virg'7.lEneíd, Tela mdnu,f,e}lof1ue gerunt zn vella olones. vbi Scrvius, Q¿are Ludovicus RlIrardus (9) in ModelhEi ré(ponrO,nol1 (9) LuJo)):Ru(df~. f'a;;guineis "Virgis, red [dligineis legcndum contendít ,de dI. r ecna 111 notls. quíbus apud VJpianum (ro) eil menti~, dum Jlt:Sed (i quis (10) Vlp.iJlI·1. DJ ¡. l · . . . n' d '¡' ,. a' .r d:ji . arborum furr cxc. a 19tneaS' -vzrgds tnJHluen 1 4 J 'H C4U) 4 e xerlt,&c. qux- ' . • '}lIe rilaXlmehuie rupplicio convenire vidcntur, cum parri~ cida in mare,vel fluvium, in cllius típis faliginex virgx fre- quenter repc:riumur, proijciendlls fit.loannes vero Corra- fills (n) fagmin..eis repooit : a f.!gmine herba, quam alio no- (! 1] IOdl1n.COl'fd[. mU1e verbenam dicimus, fine {cminc vbique creCeente. lih.mifccl.q. ~am eandem leaiontlll, eeiam Marells Mantua (IZ) ma- (n) M.MM. lib. gis admittit, & in probatis Codicibus ita [.laam refiitutio~ 5·Ellchirid. C.10l·. ncm invcniri cefracul'. ~tamcn ampliandi mihi viden- tur, úcm& ali j afines, 9111 vbi verba Iurircon[lllcorum non capiunr, fiatim llTllllutandum curam. Neque teme:re a vul- gata, & Pandecrarum Florcminorlll11 Juétoritate fulcita!e- thone recedendum exiGimo. N"m R,u[ardi coniecrura, re ipram fJ.cile prodit. Corrailj vero inde eonvincitur, gLlod (13) .A'Jrial1.Turn~ lih ~.adverfJr.c.2 ~ &: Hiero"'ym, M,m', lib . .¡.mifc.CJp. s: atrocit,l$ criminis tanta, tantúmque feelus ,herba vapulare nó debet.Ec prxterea,quia vt reCte Adrianus Turnebus,(I3i vir vfgue ad miraeulum doctus,coníiderat; nllmguam COIll- mifiílenc Rom,wi , ve berba111 [clCram impío parricidarum corpore conraminarent, ¡dque ncfJS non 1evi piaculo luell- dmn ccn(ulÍfent. Eram enim verbena; berbx pnra=, inde (q) Fep,Pomp.lib. f.1gmil1a:íi Fdto (14) credímus, d¡[t:e,c¡uia tiC loco !Iln[fo <1':' ¡(¡.in fagl11illJ. ce. 40 De :Pdrricidij CrimIne; cebdnfUr lt Con/1fle,¡rtCtore'V~, legatis ¡rof eifcentibUi -aJ f(J!: , ¿tlS [dciendum ,belÚtmqu e indicendflm. Id quod e1cgamer, (! 5) Tit.lhdib.1. Ti tus Li vius (15) oflédlt,& ex eo mulri eriam auétores (16) ([6) .A"lrX.5.gC[~. Ine notarullt. Qll~mvis Martianus LC. (I7) non fagmin a c·3 t1l fin. Ra:l'dr,h. ,{' {' J ,', f.' '[. .. / d {"b" 4- var . c .,.Perr.Crill. a ¡anao, leu potlUS anflum d flzmznltJus luum len at,m· de houcfr. di[C¡FI. deque legatos P.R. qUl bas herba~ ferre folcbant, fanétos, & lib 7 e 3·FerdllwJd.. . I b l rr: V d J' . 1 b [, MÚ~ '.1 lib. r.difp. lBVlO a 1 es ene. n e qux e:mta re 19lOne co e amur ag. de pad.q.IlUlTI.9. mina, in dm impium raeinus eonvenire non poterant. Nift ( & l)ibo-M' C.'-':lI11: I O,' forte quis probeL, [abomina (vtPlinius (18) ait) in remedi js [7 drUdll.1l1 • .., , .• ' • . • , , fan1um 8. de rer. PUbltClS fu tiTe , arque adeo parnCldarum [Upp]¡CIO mfie ad~ divi(jcl1~. . biberi, in qua fumeudo, torius civitatis falus, & expiado (18) plrn.h.z1.C.1, II 1 quodammodo eonGfiere viderttllr , qu;,m, ve de Ma eO o (19) aroJ.li·5· C • 16 [eribIt OroGlls, (19) tanti maldicí j reus,fubito mcerore,in- fufcare eenfetur. V rrum eum con(enfus librorum omnium non fit refpucndus, ')!irgi; fdnzuinei.r [cribentium ,proban- (lO) A'((urJ.ill d.l. da efi baud dubíc altera AccurGJ (20) interpretaría, qui Can. pana. guineas virgas a ligno. vd frutice ex quo nafcunmr, appeI. latas cxifiimat: Quod lieh ipfe divinando eradiderít,verif-' [¡llluJU tamen efi, & Turnebi, DlIareni , ClIiaci j, Forcatllli,l Covarrllbi::c, Balduini, Vvefcmbecíj,& aliorum prxfianri[~ (ZI) Turneb,fuFra fimorllm virorum approbatione receptUm. (2.1) Harum DHdr tt ad 1 Pom·" 1 . 1 fi' b' n.' b •• d' • c' namque Vlr O arum , ml! tlp ex e ID 0111S all~lÜn Us men- pC1:lm e par. urri.. • t:) •• .• Jnparar.&recirar. tlO,& íangulDe::c appellabamur, Gve qllod fangUlneo colo- ad tit.C.de his 9 ui re nafcerentur five quod vt Turncbus opinatur ad borro. parent. Forcdt.dJal. . " • 34- Covdrr. in di~t. rem cmentan [olerent. De quihus fic [eribit Pliníus: (22) Clero.in inirio z.p. Siquidem & genifttt, & fOfuli,& -vlmi,& (,tnguinetC fruticr;" 11U. n. B"ldllln.d. §. E J' b' ( ) 'N . f. . fi /.. J. J alia deinde J Vve. e al 1: 23 ee »lrld dnguznea e ¡ClOrtll'ttJfttJ.r. CorteJe femb. ~bidelTIJ ~ in eius interior cicatrice.r , 'luee frtC(ana-ver( , nferit. Et rurfus:. paratJr.dc parnc. (:2 ) S 'f. .. . . / I . ~22) l'lin.lib.16.c. 4 tlnt qm d1Jf!!ftnezs wrgls tangant ea, l.UtC no unt mJ 32.. olmoxi" effe. Et plane non abfqtJe myfierio, fanguilleis ¡{lis «2?)) LL1L~.2+ C.IO. virgis parricidas verberari Cuiac. (25) llotat, vt quemado, 24 1.1, t9.C.l O. ' (25) Cuiac. in p- modum maiorum more alij criminafi infelici arbore: [u[..' rato C. de hi~ ql1i pendi foJebant vt in earmine horrendo ait Livíus: (26) C"~ par ent ' , (16) ii)Jiul lib. 1. fUt olmudito, arbori ¡,ifeli c ifttipendito,quem locum de cruce (17) l.ipJ.lib,l. de accipiendum Lipfius (27) exiHimat: ita & parricid::c, ante": ,rucC 1 CJp.2. 9uam infuerenrur eulleo, c::cdantur fufl:ibus ex arbore (VI: Plinij qux rctuJimus yerba flgnUiC:HU) infd~c~ deecrptis~ ., Nam Liber prirlJtJS: Cap.XI. N,1m & in ipGs II boribLls felices qUJfdam,quafd,101 contra infelices iudlcab,lnt Romani, ve ex V era[,i() de verbl s pon- tihca]¡bus late o1hlldit Macrobius, (~3) i!lfehcillfl1 numc- ("n MdcrclJ.lib., b f " b d . ¡ r . . Sawrn.c.lp.fill. ~ ro as virgas orte tn uens, um aH : ..A hum) an¡;UllU In- filictm, f cum atrdm , qUáJ'jue ba.cam nigram , Mjro} 1ue fru- [fus fuerunt,&e.Q.::in & CUlaCllIs ( 2») ¡de1l1, hdorum vir- (29) Clliltc;furrál gas ex íl"hs fangul11eis frlléi:iclbll s fllit1~:, apud Plinium [e le. giífe cefracur. Quod íl itl fe babet, llIhd pLlllC en cUt' <'!l1: plíus in dubium ModenlDí yerba Vocan po(sinr;(ull1 [,:¡fces illí virgarum, qui a héi:oribus ferebantur, in rCOr1ll11 ver. berationem adhibercntur. Et vt Alexander, (3 D ) & aJi j (30) ".Alex.nb Ji'"'; pa(sim oltendunt, mbil aliud [ecuribus alligati figlJihC':lrét, lex lib.J.gen.c.5. quam cos qlli levi ter peccarent flJgris,& fuJhLus; qui vero gr.wius debnquercnt, [ecurí etiam,& vltÍmo fupplicio pIe. ételldos. ~mvis in hoc vereor,ne non verius {it, liél:orum virgas ex arbore Beculla, 'lux candore,atque tCl1l1ltarc pr~. ccdit, h=ri aplld Romanos (oJere. Nam PJulÍus: (JI) 73etul. (31) P/i,J.Iib.I6; Idm terri6ilt'm md[iftratuum 'J!irgis d//eI/llt. Et Bercaldlls (p) inilludApulei.'Ndm&vir¡;dsJntnideo,&hdbitum (~~) Berndl.adA~ ¡ror!its magijlrdtui congruemem,m eadem Cementia tit, qua. puleium, lib. l. de Al d . [' . d S d '1'1 afino. c){an er lJ3) qlloque leqUutusvl ecur. e 0111 vetat ex (3<) .Alex.db.A- di verfis interdum arbonbu~ he ri ¡ cum & v ¡meos etiólU li. lex.1. gen. c. 27. in étorum [arces ,C]UlbllS reí vapularem. fuiife ,af'ert~ P~au. fin. tus (34) oHeodat his verbis. (34) plaut. in Afi~ V ,·(. di d '. d d . haria. I7J ce/e d dnguorem tUd urzttd e crts oBo Va/idos liBores, )!lmeis 4feBos lcmis )!ir¡;is. Sum autem virgx, teHe D.lfidoro,[ummitateJ' frondium; ar!:mumque, fe dill.e .. quod 'Virides fint, 'Ve/ 'l,,'od 'Vim drguet¡,. di habednt, c¡uce Ji lmis {uerit, virga ej, (i mú nodo/a, "Jet 4culedtd,(cor¡io reéli(¡imo nomine dicitur, . 'iltO~ dreUfllO 'Vulnerein :Qr¡u~ - - .. fZdtur~ . F CA~ De Pdrricidij Crimine; e APVT DVODE e 1M V M: Parricidas culleo in[ui. Q¿tid culletls, & quibus in rebus "}fur: Fari folit~s? 'Non femf.er ex corio &: wr.f bUb~/o cttlleum jieri,fed tnterdum ex lzno,)'el cdvdln, qUin (7' e f¡arto.Jfi· dori,& Fulzentij obfC1lrd de hac re 'Perta (um Turntbo ex· ¡!icdrd. Cullei men{ur.e & cdf.tcitdS t¡u.e? C aton;s tocus dé c1ILlei menfura reJ.mu i & cum dlijs duEloribus in concor· dZdm redt/ElU!. Cullei n~mtn interdum in obfccenis )lj~tr!,¿:' tum )lideri. (1) Marr.lib,z,e- " qux [crlpGml1s,ex Martialis (1) fcOt<;ntia videri m ED verberum [atis verbarl1m 5 quamvis langa h~c • l'igr'77' , non debcJnt '1uib1l$ nihil efl ljuod d(mere !o[ús. (:1.) Frffuslih. ,.de verb (i~~,n col1. (l) l~f~ph.scal, in Ilotis ad l~clt. pag, 4 6 • lam vltcrius pcrgamus,& virgis affeétum p;¡t11ci· dal11 , tragica cullci vc:He 1!1 tbeatrum d¡¡turí ,pnus de cul- leo ipro noonulla dicamus:quem Fdlus (2) colJum appellat, & genlls tormcnti e corio dd1nit,vbilo!'eph.Scaligel' (3) ex vcccribus cdltioníblls culleus reronit,& hoc gcnus tormen- tí,qllO aH1cicbantllr particidx, (]gnibcari,rc¿hrsimeadmo- me. E corio ;llltcm eu!leum [lldl-e l multorum auétorirate (_~) ¡fido r • liGr. '). comprobatur .N;¡m lljdorus (4) enllcum dcfcribens,i nqui t: E¡YIl1.C,>7' Vtrem ejJe ex corio fa1l1:m, ,in 1uO frtrricid,e cum fmia, & gdlo , & [erféMe incfuf¡' in mare pr,ecipita/;antttr. Thcopb¡- (35) Theoph. ¡'1 §. lus (,)etíarn "O'X" tOE'"~ vertit,id ,;Jl{dCC1JrJ1 bttbulum,qua ea· alil d"iud.;,inft.d= dem ratione AniJous, (6) cul/fum, inql1it,jaflmn de corijs F('6 l \,l:JliCjid, G fdcwm. Et Iuvenalis: (7) Et deducendum corio bOlis in md~ ,..fl,.1Jl.1tl. fX· cllsin:~rilr~s,inl. re. Sed & noltra eriam lex Hi[pa¡üea ídem pror[us expri. ,1. dé ','arric. in C. mir, dUl11 ait: E de F que lo metdn en 'Vn [.ICO de cuero. Inde rh~C\l\. 'G 1 ' d :1 J 1I) [~Ple'lrJt'r 1,. mlru m,nee ¡lie r Jtlone,Sea iger (8) repLlt:1t,quo (e e,1Ocm (::;)I~C,Úrr fu '1', re lGdcrus (er ibtl1s in glofsis, ait : [ullo/m mnicdm fttijJe eX chnl CO"WI L'.l- r: ' J, ¡: a (;!' 1"" ' Fl'-, c.', q,i : ":1; I f4rro tn maMan Crftmer:d:j ,UI dm, & JO ztdm tntn a fOflllIJ hl11( L':'l:,' í"UJ pice, (9 bitllmine , hcct vrn.lS [paftc;,s,C...:: ampboras Iparteas DtJJlt;¡ U'l )I_~¡',:. 1 1 l' fi 1 « ;le v¡¡¡um merien'lLlm pJrari (O ere, nc Íí éti es elllDt, tra~ (<)) '1·,1"-"'[" ,l,"',',~' , (hndo Lepe, ve \11 meueodo ht,[r;¡r>ocrentur, Turneb (9) :lJv..:~r. C.::;.l:' 11 '. t o· ... l~,CJI.'.:' a.1:Ul\lll:, r; qL:J. fo 1 re,tjllód enIki viCCll1 prxl1arcnt, cullei no- nnmine IGdorus dOllJvit.Quemadmodú &Fu!gemius,(IO) (ro) F¡¡'g.voc.an-. [accun e. glllcllinqllc te tJEtLiro', cullrum aFpdlat : Culleus tÍL}Cap'5 6 , ej, inquir,faccuJ ~ lino,wL canabi, ):el corio fa8us : ttb oceU~ leNdo, id eft cldudmdo diBuJ;eo )Itimur dd !olt,tndalr1lmeli:~ td.Sed Le.qucntius culleus ex corio erar, V[ appan:r, & YJ: hS vinarij genus, in quotamen, ve & M.llltua (11) 1J0tavit, C [r) Mdn'Ud lih6 nOn [cryatur vínulTI;led de loco ad Iocull!, qliemadmodul1l Endlirid.c.12S, in vtriblls, vebimr. QIO in [en[u,& Cato (1 lo) de re rullicJ, (12) Cato de re &Vlplanus,atque alijexnoltrisIurecorJultís paCsim (13) ruí1.c.T\4- , . ~. h ., S d' b JlP¡' , d (1)) L(iculvlO". ocn o menaCClplUl1t. e. ncquca e 1l1lUS,(14) 911i e ~,-I.detrir.vin.i nnximis qUOl umdam borninum viribus élgcns: Iunius Vd- Íln.§,fin.dc pig.ai:1:. •• •• • •• Á 'ji" . ,. IL~"Jtllm ~.vi!lj hns~nqllL~,mermt tn !r.etorl.o 'IJI:'Z ... t./Ltlgu ,z centuI',IO :'Vmlcu- de a711deg.' la cu cullns onut 4 ,donec exznanzretur,fuftmere fol/tus.Vnde (14) Plin.li'7.C.20~ & FdtLls (q) ait:Culleold d¡Elee d ftmilitudine culLeomm,c¡ui - (¡ \) Feflus lib. ~. bus vinum,ftve ofeum continetur. Prxcerd cuIleus men(ura: in culLola. ofhclUlU apud Romanos prxílabJt ; & ve ex Colume!1a & Plinio tradit Bri{fonius, (16) & Catellianus Cota, (17) vr~ (16~ . BriDo/l.vcrb: nas quadraainta capicbat. Qua refpiciens Pri[cianus llb.de (CUJl)él· C • 1:) , , • LJ oro 111 me~ pondcribus, quem lJdem I pfi auEtores referunt, & Forcatll. morab.iurh, verbo , .. G' . - cllllcus lus ([8) etlllll C1taVlt, le wqUlt: ( e,) l" d . ti . . t . -. L, orcar. e pe- é ft & /;zs eClCs,r.¡uem cMfelt ttm!nOrd n0ftrlt llll il1ri~"ca¡:.2 \, & Culleus:'hac nu¿ld eft maior men[urd lic¡uoris. Tll,tr Dedi.9,crim: Cato (1,9) quoque culIei men[uram quadragímJ vroas Cl- e: To\ll.~dto de r~ pere,fcd auél:uad j loco vnam prxtcrca addi,his vcrbis figni-: rult caF·li3. hc<tt: In dol¡js hec modovenire o!orm, -vini in cuileos ftngttlol 'luddragen-e da/;antur, & jinttd.e vrnál. Aliils enim, nili ita cum Turn~bo (w) Catoncm accipias, in vrnJ. vna ab alijs (20) Trírnrb.!ib:lj ddferec, ql.lod probandul11 non ca. Capiebat ergo cullcus, adverrar.C.9. vt prxter Akiatul11,( u) Hirpanlls nofier Mari ana (22.) CfU- (21) .A'lcÍat,lih..¡.: dlte demonfl:r,1t, amphoras viginti,vrnas quadragillta,con- difpune.c.\~., d ' -, - l.' r (22) Marlan. e gLOS 160. !extJrLOS Rom,lnos 960. ! o et,lOOS autem Icxta- parid. & meufur. nos 1200.fi,¡guh[que píallGris,Gnguh clIlIci vehi [oliti erár, Cl\?16. vti veteres (cuIpmrcc manu,)rum wdiciofunc.Denique cuI-: leí nomen pro vagim fumi,& inter obfccenJ vfurpari [oler, ve eX Pri~ip~Y1S conlbt,& B,lptdh Pius (1.3) aniniadvertit. (~3) Barrifl. PiUJ Sed mihi 'Vel tef/us oftem !rius ima (lebifc4t. annot~meu.cal-"'!¡ ..An te ¡Itdar 1f#am te )!ialem,dllt tu" ilf1'4 refol'Pllm. F z. e A_ De P~rriridiiCrimilíe: CAPVT XIII. CfI,l!eum,pro¡riam fuijJe & folemnem ¡dYYici.tarum p((¡Mm; ¡lurimis ~onorum aullorum teflimonijt ddduétis ele[dnter ojlendirur. Plauti obfcura wrba huc ex fome cllm Ldm~ino contra 1 anum 7Jou(am )lera (en{u don,tntur.l n'N er onis IdrJ ,.icidia ¡olu/tlm "Varíe lujiJJe.C arniftcii"veICiarun.in J(be~ toro "Ver~a ad hanc pccndm ¡ertinentia, in medium adduBa, & advcrftts 7JeroaUum, CateLLittn.Cotdm. Turneb.& dlios nO)id explictltione don,ud. F ollicu!us LUlimfJ' ll1id? 1reo. rum,"rbi )·/time/m ef[ent fu¡¡licium ¡',¡bittlrifdciem ex more . wlari.L~fne~ (ole,c,1u,c re ortt m ¡ediJ,u inijciebdnttír,quitl~ ;.Addgium,otlleo dignus . • . ,. . V LLE O in(ui parricidas,&in m.m~ dcijci,&hoc .)1 •. {uppliciJ genus iam indc ab aoriql1is temporibus . ,ir.1 (ami crimi,nis re.cs. inltitut:lln, ¡icec prxiLldi~, ClO quodam a 110blS tri [l1pCrlOnbllS dlétuL11 fL1e~ rit;hoc tamen capit" ferurn dicendarum ordinc ir,t cxioen~ o ' te, pccuh,ui abrn vatione huiu. crir articuli traétatio furci- piel1lb : qLJX & IDultoruUl aúétorum tdbmonijs illultris, explicariol1lbus ni:is, & ir!''' deDique varictate iUClluda,lc· étorcm nOn panll11, vt arbitror, recreablt. Vti enim ;¡piCll- larum fedll!Ul1l ,& ()pt'~o(um exameD , ex divedls Boribus (l) Virg . .¡.Georg. ad melhf1cium flla vé cclligit fuccum,'::X: vt Virgdllls (1) ait: ______ .. -- Li1tientid mella Sti¡ant,& dulci c1iJlendttm neBdre cellds. (~~ Modefl.i n l.p~ Simili nos rariont, in l~oc,vt in alia huius opcris ~Jpit,:,non ¡la Jd l. pon'peid, Iureconfultorum modo re(pODra, (ed ~llOrum t'tl.Hl1 JllEto- r o1u • 1 n í. Lntl·tiu c + rum viridaria libantcs, idoneos 3d me:! C!ciendum !1ofculos CO¡'J'd/lr.\ll .V!1l. . .' -. l' . . de hi, l1lÜ p~Hnt. carplmus,& 111 vnum, ql1l p( HLlmus di IgCl1tlJ, rCdllCil11l1s. yJ,eo,}.ill,1.,.C. de Ergo vt L.Hofl:iJ,~.¿PLlbliclj :\L111eolt hiltoriam, Ciceronis parro 111 c.. Th~od. l' . J r 1 '. . ~ S:: in 1. l. qnorl1l11 & Va en J \'u g~tll:'lm1lll1 ocum, & antlqn;¡ IU~'lÍprudentü, appell. !len rccif:' Ec noviora Cxlarum (2) ora, llla pixtellllit(~¡m,c..lllibus cul- cod.CI;¡TlIlcl.~'·l· "J' d'- I Q. 1'" r 'd'( alil d,ild~ v'f!fvnr CI):cena parnCl 15;¡ ICrlDlWr,cC ~,l,(ll;C,J l~LPC, all ,UCll~- iu1. n.tir.3prr.," plllS CltrJ B;¡trolo~ixvitiLl'U non poiTunt. Ext,a nobi!c hu- i L~S Liber primus:' Ctzp.XIlI. 45 ¡us reí 3pnd Senec. (3) tdlimonillm, quod ea [cri[wn Ji-' e,) Srnr(~lib,¡.de bt'nriús, quod iLldic~s, quo fe animo in ll1J1 e/i:ijs punitndis ira,caF.!6~ bbe:re debcam, fimul commonefacit, he inqUlcos : Et U/In (er~icem noxio ¡mecidi imperaba, & dm pari';ciddm in(utTm ctdho, & cum T arfeia proditorem ,boftem've publicum ¡m!o- nam,ji ne ira, ta v1/hu,anim oque ero, qua [erfentN, & anima- lid percuti~. Sed & idem Selleca, QUl omne genus p<Xf1X re- medi) loco ibi admovendum cífe J'lladet: .1hbi, (4) demen- (4) Sw.libr.I. de tia interdum, plus quam caJ.ligationc.opus eif:, hlS, qua: ad d é mclltia,c.l3. Tell1 etilni nüitram [peéhnt,verbis,o!l:endir:'Pater tuus pIu- res imra quinc¡ttennium culleo ¡¡¡ji/it ,qudm omnibtts [ecu/is in[iftos dccetimlls. Mit/t(; minus d1Jdtb(tfJt liber; nej,tS ,,/ti- nmm ddmittere ,1u,tndo fine tege crimen juit. 'Pe(simQ loco fÚ~ t,t) luir, pojlc¡Udm [ceFius culleN -vidimus,qu¡lfm cruces. Ag!lo~ vÍL q'¡CL 1 u-: huius criminis plXnam P]aur. es) dum aie: fhbe (s) l'lttut. i/l Aa-: !J!lnc ji/fui cu!leo, ate¡ue in d/wm deportdri,ji ),is bonrtm ttnn,IJ- lllbria. 1Hií¡': & Iicrcobfcuro verborull1 lOvohllTO in ea1ldem ¡-ce .. pcxiif¡: vid::tur , dum Epidicul11 iocamem bis vcrbis ¡ndu. (6) ¡,!cm p¡~ut. iti ci t: (6) . !;.~idi'O, ac.t·3·[ce, Ep. 0!,id ego l/mm p,arem j,tci4m perenticidam Sto 0!.id tjfhuc ej! 'VfI'bi? Ep. ·"ikil moror Vetel'd & )lulg4!,t )ler/h(.. PerettÍm dttHitette, ett ego !oLLitim duélÍtdbo.' QlO in 10'::0 Diony GiJS L:JmStnliS m:l:e, n eqüiJem nullus cXiítimo, ad fupplici.l parricidarul11 allu!um advertir,quos l!l per,lll1 (qn,lI11 i!le itdem tll1afl cuJ\u:n illterpretJtll;) inj~!tús,in profLllldurn abieéhui morisfllilTc didicimu5.VI1- di! PO<:t.l fOrlmdal11 illdll1, 'Perettim duBitdte,e 'Pera compo_ ll[) Jdvcrbio feltivc dduxit, qua{i dicer(,;t ,In culleum in~ [uiu. EtG IanllS DeuCa, (7) IOilce diver[o ren[u Pbuti ver- (7) Ims"[Jcu(Iih. l ,:' J Ir b' A b l' 0)' 'J 2. Pburi.cxtLlIlar. 1,1 .• (ctplcn J el~': ar Itrecur. pLCIUS (o cnam, CUIn e 0'.1(,. privigno parricidij a llover(.1 in!lmubto traébret: Ncc (d J.'p¡:fei.lib.IO" :r ' . d . , . af'r.i allrci 1 10 ; '7¡¡,tm, 1119111t, eCUrt01lttm !etm .:t:tj"l(1}S remdn{erdt ¡U)'fn¡, . • • 1!iin e'Vident~r nOXdi comperlfim in[lIi c"lleo pronuncietret. Ee Ll"icnús, (9) ex [cena ¡p[a parricidam ílgni(¡c.ll1S,¡ic alt: (9) IImnJatlf.lj (on/er & arti(icem,mercdtorem1uc yenelJi, Et drdrtcmdttm cario bO)iiJ in mare, cum 11trJ (10) Ucm lU)JtI1. íaryr.&. (l!) CaflioJ.6!va- riar, (o.) Suetsn.inlSle- rOIl.:¡~ap·39' (1 ,,) Clctl'. I,Rhei; ad Heren. & hb.l. de invento . Ve PArricidij Crim¡l1f~ Cl4uditúr ,zd'Yer[is innoxia jimia fatis: _ Et altbi Neronis matricidium, &aliorum ccgnator~ll1 cre~ des ab ca commiffas reprebendens. (10) Libera ji dffJtur ¡Ofulo {uffrttzia,c¡uis tdm Perdítus, w dubiw Jenecam ¡r.tferre 'Neroni~ (uius [un/¡eia non debuit )ntt parflri Simia, nec [erpens JinUS,1IeC "dleu! '¡MIS. l'rincipum tnim Ccelera vt impunita mane re pofsítlt; 1103 tam tamen, & reprehenficnem popüh dfllgere ton pdTe;' rcae e a(siod. (II) his ver bis [cri¡iGt : 'N "m rYialo irjlilfftD "i)lt'~e ,nec principi fas ejl, 'luttndo .& de ¡lIo ¡0}u111s DCCU!tj lot( ft d;eNr, cui mores fuo s fublic, nullus <tul us ffl im futa~~; Id quod, ve! hoc Neronis exemplo denotatur ,in quem etii vivum adhuc,& imperi j habeIlas moderantem, V ¡¡ri js [com: matibus multi, vt Sueton. (12) ea auEtor, lu(crunt. Narn D.atUs, Attel1an~rum hifrrio, canticum quoddam rc:citans~ ita i\lum demon/lravit, vt bibentem, natantemque faceret: cxitium C.Claudij, quem Neto veneno,& Agrippina:, quá naufragio [uí1:ulit, fignificans. Et alius Neronis llatux cul': leulll appoCuit, hoc addito elogio, MeruerdS ,red eto ,jtúd fojJum? Sed & ali j non mi[l~s fdcete ,Oreflis & Alcmxonis nominibus ¡llum appdlitarunt ,& impium cius matri,~"\ d!um ita admodul11 fubtiliter f.:arp(crunt: . f2.!5is neget .lEne.c ma[n<t de flirpt 'N eroncm? Suflulit hic matrern,[ufht!it ¡l/e 1'4mm. V crum , vt innumna alía bonorum auttorum tef1imonia de cúlleo parricidarum agelltia prxteream, \lnus n~ibis ei. cero, (13) five quifquis ¡lIe di , gui Rhetoricorum hbros fcripGe, ad partes vocetur ,qui folemnem huius (urplicij imponendi morem, his verbis eleg:¡ntel' expre(sit : éJfüx 'jui 1'4renum necajJe iudicdtUS frit, is Obro/utus, & ebligdlUJ, cuUeo, de-vehatur ir. ¡rojluenum. Mal/ro/us iudic4tUs en m,,~ trem necajJe, ti damnato ,flatim folliculo lupino os ob'volut1lm eft. Et [oleoe ligneá! pedibus induBá! [un';. JJeindeeft in Cdree- um dedtt[lus, )lt ¡hi r[fet tanti(per,dtlm culleus, in q1iem cont'e: Bus in projluentem diferretur, eompdrdrnUl'. QUlbus in ver: b~s, qui folliculunl!tip~llum pro parricida: ,~!lco a Ciccro~ ne ,.,. Y' Liyerprimus: Cap. XIII. 47 oe po Gmm puunt,mcrito a Phil¡ ppo Bero.11do.( 1+) notan- tlIr: qui lupiuum follicululD,teg,llmentum potius quodJ:ll1i ex lupinJ pelle conL'::l:um' fuiíIc arbitrawr, t¡UO, vt ídem Cicero ol1endit, vebtus parricida, in carcercm ducebatLlr, itlterim dUI11 cull~o in[ucus v!timas pccnas pédebar. QÚJm Bcroaldi fententj am Catelliallus quoqlle Cota (15) ad vero: bum tranCcripGe, & Adrian. Turnebus (16). ie:quutLls vide- tur; ideo parricida! os fullictiló obvolui fubi jciens , quod 1l1digULll11 tlllU iudicarent, quj'éommuni [piritl'I ,lllceque fruerecur: Lupinllfl1 vero e1fe folliculllm voluilTe,fcrirJtel1l fi,.111di:lntcs ejus, qui llccel11 atrocem & acerbam fua mallll b . . }1J.renti inmld.1cc. 1'v1thi veto certius e!Tevidetur, eo in loco frequcncem puniendomm reorum mod u ml1otari, quorum faCies vbi i.1IU iam pcel1<lS' r!TeClt daturi obnilbebatur , vt ex (q) BeYMl.in (Om ment. Aful. d.lib. 10. (15) CdtellCrt~ in memorabil. vorb; cllllcus. ( 1 6) .A"Jridn. TII~ /ltb.lib.I]. adverf. cap.I3· Livio (17) colligimr,dum legw1, qU,l HorJtiusperduenio~ (17) l¡)liHslib.l~ I1lS damnacus aibciendus erat,rcriblf: VUflm·:viri perdlleUiQ~ mm iudicent.Si a duttm-'.,iris ¡ro),oca:vm·c,¡ro.)OcdlÍonf ((1'14:' to: Ji -vinant, C4pt« obnubito : infelúi drbOl'i rl'jll' fufpendito 4 Er ex Hegefippo, (18) quí inqilit : Vum perc.u/J01· mor.ttU:,,; (Tl'.) l1egtfip.lib,5 eltajú idm f4ciola oculis Jefe próripuit dd ¡¿'omdtJot. Ere" cap·47· Ammiano Marccllino : ([9') C({rni/ex r<:finarum fequ~fteí'í (19) .A"mmiall,Mar 6 .... obduüio cdfitum,& bonorum 'Vblqile mu/Üatio. EL ex: hbro cellib.14· Eflbe-r, (20) vbi cum Am.lo ad crucem raperetur, J1,etim (20) Lib. Eflher; operueruJJt (itciem eiu5. Conducunt qlloque Fefii yerba in: e?~ m¡'ftias, (jui in noftro ca(u ait: Legem 'Parenflamiubete C4: pUt eiu! obiiubere, 1fti Pdrentem mCd'vij[et. ~m locU1I1 tni~ rum dl quam fchCltcr á menda vindicam Joreph. Scaligi Se,.! &:. in dlis Ciceronis verbis,/Igneee [o/u ¡cd¡bus indftll.e _ .. ,,¡ " ( ~. ¡ttnt, ciuCdcm Turflcbi (21) iudicllImprobm: nOn poíftUr1" ('t"r) 1lIr lle p.rupi';:' dum lianeas foleas parricid.uum pedibl1s indL1ci arbjrtaHlr,. ....., , v _ ne c0l11r!1llni rcliqllorllm bomlnUlD e cario calctatu vt"cré,- tll;', neve c.;dcnmenta ql.1ibus hOl1.1incs vti folerent, poll.L1c" rel1t G eol PCdlbu5 [U1S calcarent;nec terram , communen"i' O\1"lnlUl1l 1'a rcntem, nu lils pc<.hbl.:Ís·tangercl1t. Exi l1i moql;e magls ad lignum quoddam, qllOd ln Barathro, [¡ve Tulliá:' no erar, Clceron~m rcfpiccre, <-}Ho reorum pedes, interim d~m ad [upplic~um ferebaritur tOJl[h~llgi [olebant. Ve ex bis (2-2) 'vfurel. Prutl. in hvml10 V illceu- .ti i 1 & vide 1:orner. lh.2. .rd.'.I. & Cu. ¡adib.9. obfcrvat. 'ilp·n. '4 8 De Pdrricid& CrjmJne~ his Aurelij Prudcnti j (2.2.) mundilsimis verfi.6us colligi po: tclt,vbi Barathl'UlU elegantcr defcnbens,f¡c a!t~ - é JI intus imo erga julo Locus tenebrÍJ nigrior, f2.!!..tm laxa merji fornicis ·"..Angufla claf4um flrangulanti, :ft:terna nox iflic ¡aret éxpers diumi [jtleris, Jiie edrar horrenduJ fuo~ Ifabere fenur infiros. in boe ¡'aralhrum eonijeit Tr-ueulentus hofiis mart"rem; Lign'oque plantil s in!eri~ JJiuaricatis eruri¡'us. Nifi quis fone parricida:: c~píti,follictJlum obvolvi, Jigneas e-tiam foleas ped 1 bus induc¡, magis admittar, vt in[uws po~ !tea-culieo, & in profluentem deieél:us ,diudus nararer ,& ,C quod in hac po:na curari inferius docebmms) ita {uper ~quam derinerecur,vt mergi non potret. Folliculllm enilU a folle dcducí , & ínfLuam vento pelliculam ilgnificare , pla. niCsimum efr ; ynde folliculorum Iudus apud antiguos ma.." xime cel.brarur, quo Iulium Cx[arem, Oél:avium ,Díony~ fium Tyraul1um, 110frrumgllc Sca::volam I. C. remitTo a ne~ (~3) :¿/ex.1ibr.3: gotijs aDlmo luiilre, memoria: prodidit Alex.ab Alex. (23) gcuial.,.21. Sed & il111d cQrolari j vice ruperioríblls adneétemus, ex hoc (24) Erd{m.ChiI.4 cel1tur'9.,adag.18, cuIleo dignus. (~5) Valer.H.lc. l. (l6) Plut.inGracr; (~71 lJem lib. de chris Jnulicr. parriódarul1l fllpplicio traél:a Grnilnudíne, quernllbet ho,,: minem enormietr fcelcroflllU,proverbialt figura e "Ueo dig~' nI/m; vt, Era[mlls (24) advertir, appellan Ca'píífc : & inter- du.m alía pra:ter parnciJium crunina, culld pcena vindica. ta, líttcraflll11 ll10llUl11ehCis proditum eiTe. NJl11 ve A[ti~ lium dUllm-virum iilmtio prxteredrn,qLlem (vt ex Valc:rio tl.$) alio loco retulímus) (acrilegi j rtlim , Tarquiniü5 Re,;; culleo in[utlllu in mare deiecit ; Plutueb. (26) fcríbít, Ti] berio Graccbo ínterfeao; C. Viliul11 eius familíarcm , tanJ qu.am [ediriorum civem,cuIleo cum Jngmbus iL[ururn,mo~ tcm obiJífc.-ldem tti:1ID Plutarcl:us, (27) CYHnen[cs oLm M~.thl'idatis tempore Leandrum quei1dam fratricidam fi~ -. - - -- - - mur I i " ,. Liber pr¡mHS~" Cap.XIl!. mul & tyrannicidall1,cullco in{utLlm,in mare dcturbaJTe,te- íbtur. ÁmbiodlUs quoque Rex, Vt PoIybius (2.8) recen[er, (28) Polyb.lib.S; Achxum inimicum fibi borninem,per fraudem ex Sardium arc'C dedllxit , & vbi mi[crum ¡)lum adrnLltilavir , & extrc-: 1'rUS eius partes [lIccidi t, deinde capite eius refcél:o,& in afi- ninllm cullcum cooieao , reliqllum corpus crucif1xit. Ex qua. hilloria ILlilus Lipfills (2.9) & e)(ipIi,cat,& emendat Ov!: dium, (30) dllm ajt: Yot ore "Vel intereas cdpti fufpenfús oA'ch;e¡; f2.!!.i mifer duriferd tefte pependit d1ua. . (29) lU~.l¡rf.lib; I.de cruct,c'4. (30) O)JjJ.illIpimi Ncqu,:: abiimili ratione Tomyns Scyrbamm regina, 6/i j ncccm ,capto & occi[o Cyro qui eurn interfecerat , vindi- cans, caput eius in cuIleum fanguine repletull1, vt Herodo-: tus, (3 1 ) & Iufhnus commemorant ,coni )eí illfsit, Cllm hac (3 1 ) lIeroJor.lib: exprobationc crudelitatis: Saúa te fanguine'1uem Jiti fti, cu~. 2. luftJib. l. iU(1 ue in[atiabilis [em¡er fui/l¡. Bar,barorurn ctiam qua- rumd,au morem fudIe tradlt Valenlls, ()1.) l1uétatarum (3~) Vdlcr.IÜ'.9; pecudurn imeilinis,& vi[ce.r~bus egeflis ,homincs inCcrere, C.2.i11 fin. ita. ve capitibus taoturnmodo emllleant, atque dimiLIS pce- nx vt [ufficiaot, cibo & patione infdicem Cpiritllm proro~ gare : donec imus pucrefa.6l:í , laníati fillt animalibus; qL1~ ca bidls corpanblls inna[ci [aIent. Quad pcenx genus Apu- leills (33) e1egantiCsimis verbis dcfcribir, qua: tamelJ,ne ni. (33) . ..A"puidHSli/:¡¡ mIs bUlLlS capnis moles excrc[cat, commodius cric aplld ip-: 7· aGllJ . fum J.115l:ore11l1egenda ndinqucre.Sed illud omitti non po~ tdl:,pcenJ cullei adulteras quoqlle aliqllando flliíle pllnicos;' vt cODltat ex Conaaori) & ConHantis AA, ad CatuIlinllm dcciÍtonc,in lege 4.QU0rul1l appellat.oon recip.in C.Theod. vbi pon: alia, fie habetur: Quod deinceps inhujufmodi crimi~ nibus con'Venit ob{er'Vdri, 'Vt rlldnife ftis probationibus 4dulteriIJ ¡robdto,fruffraroria pro'Vocdtio minime admitttttur,cum !dri, jimillque ratione fdcrilegos nu!tiarum,tan1uam mdnifeftol fdrricidd~ in[tlere culleo ')ii'Vos, "el exurere, . ilJ~icdnUm oporredf: - . e "') , * De P¡trricid;j Crimine: CAPVT XlIII. (,mis, Cal/us gtl/linaceus, Simia, & Viper4 culleo in[ui, quo ¡rimum tempore ea:perinc? VariauJJe ir¡ hac 'juceflione ./Erodij ,J{oltomalJr¡i , .Jrtttgii , Coleri, & dliorum ¡enten. tias. Símiam plane, & -viperam in hoc [u¡¡/¡eío "pud 'vete~ reS inwniri. GaLlum )'ero,& e'anem non ita. lnde Jlot,om; in Modeffini refponJo Tribor¡itlni mar;um dgnt/cere . ..An reéle2 Q::;.:enám fuerít infúend orum horum animalium t e - neralis ¡nquiritur y,aio, & exploJa ridícula 'jllttdam anti~ 'luorum, alia TheophiliwhementerprobdtUr . • IM V L cum parricidis ~canem, gallum gallina. . ceum,~JmialTJ,& vi~e.ram,in[l1i deb~re.in. cullc.u m , (1) bl.lCi>,.pCl1ult. O arque ll1 rnare delJcl, llIalJlfdhs tU ns 110ftn (1) d.!. vnic. d. §. alía auél:oriratibus comprobatLlr. Et ClIiaclUs (2) fe dcindc. d.l.¡. tít.]. part.¡.cum alijs. in fe nte nti js Adriani lmp.qllx habentur ínter gloífas vete-. (1.) Cuide.in parar; res, eande m pcena1l11egiife comn:¡emorat; co tamen adie- & in pol1:hum. red di] b 1 1 tat.ad tir.C.de j¡is ao, vt parrici a cum il is :."mima i lls pau! ro íunél:o nigris qui parcllt. bobus fcrri in mlre debe~lt,& in profuodL1m demergí. Sed qua tempore, quave ratione horLlm animalium cretui par- ricida: fUtrine aggregari; haud úci]e fcriprores comperiút. (3) pct JF.ro,l.1ih S Nam qLload pnn1um, fúm qui ex111irncot ,(3) Ciccronis decrct.tí.Lc .. cap.r¡. tempore llllllLllTI ex bisculteo inrui; :tlioqui ab eo,cium tam Hutt~rn. El JIIdtce d'l' .. l· . .' lcgÜ,(.dcll'omp .. llgenter pal'nClClarUIll prenam Qj1ggetat, prXtenmttl Maglfls .j. mire.c.8. non poruiíf:r;.nequc ltatim rcddíta rariocongrueret, dum P.chrl¡t. Calero pa- d' ()' 1 . ffi f' .. d b" ren',é.]. tra Ir, 4 m,uores no 1I1 e erts patncI ce corpus o lJcerc; (4{ Ciee~. in orat. ne befh js qlloqúe, qllX tantUm fcelus attigíífenr, immanio- pro Ro[elO Amer. dbus.vtcremur. ~oad fecíidum vero antiquiores omnes; & ex recemioribus multi ,ridículas adeo rariones excogi- (,) ¡!l¡¡,W.inl.lIoll tJ.rLlot, vt con[uJtíus me iudice facere vidcrcntL1[ ,fi, vt j~l ornnium. D.de le- aliJs [olent ,ad Iuliani O) diél:urn reCllrrerctl,t '9 UO non om- ;lbtl!'i) CWI1C1U$ 8. . ,~. d' ..'" úbf.c.lp.l'. tJlum, t¡Ud: a fí](flol"lbf1J (r 4 Itd (lmt , redJl pojJe rdttonem ad- (ú) ~oJ(c.llb. 1+ mOnlllt;lllt CUIl1 Seneca (,6) f:ltcrentllr,lurecon!ultorum re/-- cl"f. r 1 . wf' dJ N' \ '7) N,",¡I. "<¡d. 0~¡O;¡f,t ¡'4 ere,ctld 1 r,r/Jo non re .dlur; JIIt curn cratlO,(7) i . . ji" .. l' \ id:~;. D.de kgibLI~. i "ti 0;,1: S corllm'1!ltC COnH!ltIlJWr,1 nqlfl /'1 non afortae ,ne (/,utS 111ul- Liper primus; Cap. XlIII. mult.t ex his,quee certa [Unt,fubl'ertantur.Ego aútem,vt vtra~ que in re mwm interponam iudicium,viperx,& (¡mix mé- tionern in hac [upplicio apud antiquos auétorcs reperia, ve fuis loeis oltendam; canís vero, & galli, in Modefhni dum- taxat,&Cx(arurn de hac pcena [an6l:ionibus:ae proinde pon omnino Hottomaoni (8) opinionem rei jcerem , qui exifri - (8) 11otto"', vb¡ mar, Conílantioiana demurn leooe bxc anim::¡lia ea;:teris [u- [uF· Y)lefemb.illdl: §.alia deind.n.~. peraddita. & verendum effe , ue huius nova: confiitutionis caufa,lllíquid Tribonianus in Mode1hni (9) re [pO\1[O eom~ (9) In dJpcell~. mi[erit, nifi me in contrarium Adrialli Cententia, in veteri , gloíf.tr1o ab Henric.Stcph. r~lata,vocaret, cuius iofd cap. 18, meminimus , ex qua conilat, iam inde ab Adri,lOi tem- poribus hxc omnia animalia includi Colere. Ql10d amelll ad cau[am , [eu rationem [peaat, ob quam bxc animalia parricidx Cociari íubentur, id circo infritutum videri pO. teil, ve .A!.rodius (10) (cribit, ve de ea non tanqudl11 de bo. (!O) lErod.[upra. mine, Ced tanquarn de bruto [upplicium [u mí videretllr, 9uem ab h0111inibus ad bdHas remittcrét. Aut,quod Tbco- pbilus , (11) G rxcus InftitutÍonum paraphraíles , magis ad~ ([1) ThfQph.in d.~. miuit, quoniam ha; bellux Gmiles parricida:: mores babere ~f' ha ~ellldc, qucm , ., " Cl111ltuf Eguinal'. vidcanwr, cum ex biS aha; parentes oCCldant , aha:: non Ce ibi. comineaO[, quin cum iUis pugnem,& certent. Natn quod Cinus (u) & ali j prolxlrunt ideo hane diver[orum anima~ ([ 2) Cinl/5 in d. 1: 1 , ' " ti" " d f'. ' l' , vnic. C. de his qui IUm comrnl ~tlOnem en, quo 11nlla natura I timare per~ parér.lac o 6.Baul/en. Cita. fugerur a calle, fimla galluID fuget, & gallus vlpcrarn j illrepcr. 1. carira- qua:: on~ni ddtltl1ta ad~lltorio, in parricidx corpus, quaG in }~~t: ;.~or~~~:~s~ a(ylum Ingredltur,& elUs prxcurdla corrodeos, [aml [cele- F<;ell. oA'nt, Como ,. ns meritas exigir pccl1ls,annilem profeéto fabulam,& xgri tom cap'3· num ,;. fomnium dfe nemo non videt ,& adeo l1ugacorium como mentulIl,vt vd pudeat illud cordatis bominibus in rnentem veniífe,& d llobis eífe in hxc l10ilra [cripta rdatum. Sed ve- rum nimirúm dt, quod olim in pbilo{opbia tradidit Pla- tO, (13) in Iurj(prudentix hoda: di(cip]¡iJa comingere, vt (q) p¡dt8rela~s nulluill fit ddiriutn ,nullun1 tam impudens mendacium, 3 Pelr.,Crm, de ho- wl1 dlfclp. hb.! f. quod {¡JOs non babeat aífcnores. Quod & Plinius (1-'4-) his C;F'~' verbis (cribit; J'Jtirt:m eft, qua ¡roced.u CritCd el·edlllittll. (14) }Jin.lib.8.d~ "»., 11 . d d·.O rt. . llar hl,t C .• l. ~v.tJ 11m tamen zmjJf1 enS men de/um f)';l!t t~J¡1: Ctltfdt. .' G1. e A- i ' ¡ De Parririd;j Crimine~ :Cnnis,quod ctt'm pdrriciJd fymbolum hdbtdt? &o CUT ji~l cuy¡¡, : illo culLeo iJiclIlJ,ttur? Forcdtuli, & CO"Vdml"v. t'4tionesJ, . 'juod immundusfit, & t'mpurus. 'Ve/qu'od nimis érga domi~ nos jiddis, multis pius teHimonijs,& fxemplis ornat.e¡o~ Hea tanquam mimú dd rem ¡deientes reijciuntur.Canror(. quorumdam docilitas, & ¡delitas ddmiranda. 'lJe V/Jff CQ . Cdne nonnulla. Lares cdninis urgoribus qUdre? 'N 01'& rd~ tiones 1'ltra dlios tentdt&.:R~bidi canes dominos ¡mtnt.Ca: ntS in párenteS cruJe/es . ..:rt aires [,!liunt . ...A J(fJ'I1I,tni" o~io hdbiti,& quotdnnis in fUfllícium rdpti~& quare~ . E D vt fymbolie.1m vniu[euiu[quc ex bis ánimali..; bus íigdlatim per[erlltcmur rarionem , & in quO, 3t: parricidx (jmilitudinem habcant ,tam ex nutro1 rum [cmenti js, guam ex ipfillS naturx penetrali.J bus eruamus, a cane nobis initium facicndum efr. Qllem ! .,~ (1) farCdt.dia1.14- Stephal111S ForcJtulus, (1) & Petrus Plaza ideo huie fuppli-: pldZ" in ct'it. dc- cio adblbitum pmant, quod (cdcrawl11, & immundum ho": lit.1:.cJp.~:. mine!h ofl:endit. Confiar namquc,canerH ob[ecenum,& ilTl~ (2) Virg; I.Georg. 111llodum animal cife, tlllll ex Virgilio, (2) dUll1 aie:. of,jcrcn)qur: canes, imFortí-tn~que )lolttcres. ( ~) -= .[1: &Horatio(¡) _-TttrlJis,&excors, J ""orat. 1 ,cFU • f 2. Vixi/Jet c,mis immundus,& amica luto (us. ('l) Pl#uar.in pro- Tum vera ex Plutarebo, (4) qui hac ex caufa fcribit; ea J bIem. gra:c. c.Jo· nem in Arbenienfiul11 areem admitti fas non eiTe, Dce De- ( ) "F. . . 1 1um inCulam aningcre, & ex aliJ's; qua: ex Tiraquello, (5) 5 Iraq.lll .1j. (On11\10 lIum.lOj. eius [upprcifo norl1loe, fibi Plaza (6) [uppo[uit. V nde eum,' (6) rf":Z1 d. C.2.2. qui plus nimio ad impudemiam declinat,caninulU oculum habere veteri,proverbio dici [olitum, ex Polluce adnotavit (7) cceLRI,oJ.ljG. ccx:lius Rhodig. (7) & cum qui faci e canem referat ,im~ 17.¡IH.\t;.:1.L27. mundum & impudcnrern hominern fmurum, Ioannes Ni~ (R) ktn. ~Vicc.IJuj colaus Porta (8) telbwr. Id quod ad~o apud vcteres eonf1:i": p~rt.t, de 1 hy{,) ,. Q. 1 .. ' Q. l d·.o.· 1 d 110m. hUlll.lib. ~" tLltum,V-: cXplOratuLU erar, ve conV1Cl ),cX: mae lClI oeo, a CJl'.q. • .. licuillS rnrpitudinem,& ~nverecundos mores notandos,ca. ~- • I ',: Liber ¡rimus:' [ap.Xv. ·5'3 ninum nomen v[urparetur. Hinc n:l1uque, vt LaerrillS, (9) & ah) reecn[ent, Diogenes íUe Pblo(ophus, quoJ cJnUlll more pa[sim ,publice, & nonnumquam in foro, V elle rcm perageret, Cynicus diétus dI:. Et TCrentllls Cbermetem,& Gnatonelll [¡e loquentes facit ínter [e,quodamloco, (10) -. Ch.Vimin¡fdm ego Cl/fU! tuum hodit, niJi abis. Gn. ..Ain -vero el/nis? jiccine Ifgis! Et Horatius, (11) in maledicurn qucrndarn poetarn; Qf!.id immerentes,i nqlli t,ho{¡ites ).'exas, cdnis, /gn,tWIS I/dwrfum IUfos? Ee Ve[pafianus Demeuium Cynicum in itincre obviuni fibi, ac Beque aífurgcre, neque Calmare fe dign:mtem,obh .. trantcm etiam ne[cio quid, fatis caLlem babuit appellarc,ve Sueton. (12) refert. QuibllS tdlimani js alía adLGrl: aJi j- elt Petr. Faber, ( 13) quemdam Ciceranis (14) lOCUll1 ex bis eleganter ~xponens. Q~ 11t, v~ mirum vidcri pofsir, (}uod fe apud veteres [criptorcslcgiíle Pierius (1)) commemo- r:lt, Vulcani templum apud iEtnam Sicilix montel11 flJiíle, cuius lacum Il1colerent canes, qui caíle, pieque adcumibus blandirentur; impuros vero pollutorque , rcm tluafi di vini- tus pra:lJgientes,.miCcrabtliter lacerarent¡ Nec enim canes impudentia: &: obfccenitatis (impudici ipfi adeo & immull d¡) apn vi:ldlces videbantur. Verum adhuc Forcatuli ratio hcet bis auCtoritaribus corroborara, j qu<cltione noítra toto (o) I.dC¡·tills in vir: Diog. D . .A!/g, de civir.Dd,lib. q.c 1o.D cJ":yj.homil. in Math.:;-¡. (10) Terrn.ill [un; a:1+[ce'7' (11) Horat. in lib. Ef'0d.üd.6~. (D) Sua.ill Vd~ pJf.c. q. (13) pa }(¡[,.l!b. 1; fC!nclLc.y. (! ·f) Lx orar. in I'ifoncm. (1 í) pJCr.vdlt!·(.w, Hierogl. jib. 5. fu.'- -10. quod aiunt cxlo abcrr~re vidctur. Quid enim rogo impu~ (i6) C01Jai'r.ÍnCle dentlJ cum irnpietate? & Cllm crudehtate iml1lUllda CJiwm ml;llf.l¡ furiof:¡; jn 1 1 ¡:. r ~ b J inirio 2.p.llutn.1 z. natllra, commune )lDCr, allt UlUla:? Llamo rcm Di(j.Co- () "1 1 í PIIII. 11 1.8.c. VMr. :16) aliam buiufcc rei t'3tionem CQmmenws, fCribir, ~o. Plinio (17) tdlc, canem f1dcliCsim!1f11 homini ;lDima! dfc, (11) F!IIl.íllF· /L- !¡Jli. ¿': lJi! L alli 111, & idcirco ad arguendam parricida~ infidclitatem, vt cum lib r. c.:;. E r.'!m UJ in co cull~,) in(ucrctllt induél:ul11. Cui Cc[]tentia: plurimaolli- a,la2io, Caill; VJ.- ] diébm.Pdlric.lih, [ dem,. me iiliucunda relatu gr;,vi[<;imorLll11 auélorum (13) d "-1 e rer;. tlt.b. Vl c- tdl.:imonia favem , (1ui excmplis adduébs mirJm c:wum in x,<lldlih·3·g Cll ·C,7· d fi j b l' r: N.,rdl. Como Iib de ominos ,cm, o ¡e:quium, & .1cccptorum benCDciprum v 'll't C'e '¡'e' . .J. ( .1. , a IIU! 111- memOtlam, [ummis LHldll)US prOfi:qUUlltllr. Quod haud b~ ter Zonar;¡; anna!. tuit dottdsllUlll11 ViruiliJ intnl1r~'tc[u Servwm in illud tom.) .. fd.99: . ~ . I [ - o ¡ -'. (: '7) ~enTUS!ll V It ftnc~d, , 9) ~¡j.~ ./l.llud. (20) Martial, lib. ,14- e pig.wo. (21) Bapt.PiuHO- llotam. C ·3· (12) .Adjlot. hH1. ¡U1i.1i b. 6. (1,) Mart/al. lib. 1I .epig.59· (24) pi~r.vbi fup. foL¡o,& _}2. (.5 ~ IOall.z ondr ·3- tom.ann.f"L" _¡,.re fert,ClI mu[¡i, ;¡liis CJnllll1 miraculis, SimolJ lH,úolllS in diebu5 cwicu. col- lüq·7·PJ~,:t5· 5'4 :De Ptlnicidij Crimint~ CrO(SHmqfu canes cómitdntUr herílcm. & epigrarnm;.1tifia01 Poctam~ (20) durn aít: Non fbi fed domino 'Venatur wrtdgus dcer; lllte{um le¡orem qui ti/Ji dente feret. Et vt ddicerent aliá, Vlyífei canis exemplo latís o1l:enditur~ 'luí, poO: langa temporum fpatia Vlyifem in patrian'i re_o deuntem, & domo a Penelope fub peregrini babitu recep~ tum, primus cognovít,& motu cauda~ adulans domino ,iI~ lú Penclope vxori aperuit,vt ex Homero Baptifl:a Pius (!I) late commemoravit. Qui ibidem ex Arí1l:otele (21.) tradir, hune canem vigefimo anno mortuum;eoque Martialem(23) refpiccre dum I011ga dic confumptum ,his verbis, ad rem ctiam nofl:ram facientlbus, cccinic. L)dia dicePtlr,domino ¡di[sima Vextro, ~i non erigono mlllfet h.tbere canem: 'Nec qui, ViEl.eá Ce¡halum de lente fecutus, LucifertC ¡tlriter wnit dd afora Vete, 'N on me IDngd dies, nte inutilis abfoulit .etas Q!!alia Vulichio ¡tltd fuere ctlni. V nde, & aplld .!Egyptios, & alias nationes; canctI1 & grati~ tudinis, & obfcqui J, atque obedientix Hierog!ypbicon elle, Pierius Valerianus (24) tefi:ltur ,infigni miuídam canis excmplo relato; qui in Mal'celli tbeatrum ; [pe61:atore Ve[~ pafiano, a Mimo domino introduCtus ,omnia qua.: ad I,a.:- namnecdlaria erant ,'luxqllc vix ab bominc expleri pol~ [enr, magna omnium admirationc co11ufir': modo morwum fimulans , modo trifrem , modo bilarem vulturn, vti fabula: cxigebat commentum, ol1:endens. ~d tamen, imo & 6., dem ornnern ílIlld excedere videtut , quod Icannes Zona~ ras,(25) gravifsil11l1s alioqui (criptor,de alio can e cuiufdam fabrí xris, Andrex vocati, rcccnltlit; ad quem [peétandum anno ImperiJ luí1iniani 17. confluente papulo, rnulri [uos annulos in vnulU acervum congefios ante callem po[ucrúr; quol> domini iufTú, mique [ullm cina errorem attuJit.Idcm' rogarus, qui ex his qui ad,Uent d¡ves dfct, quis pauper,qua.: muher men.:trix, qux VlduJ, qua: vxor, & id genus alía: ea quoqlle omnÍJ aLr'luc omn~ erro~e demonllravit ,velk cu~ , ill[~ S5 ¡llfque ad quxrtiomm ore prehenfa. Ex quibus iam [atis colligitur,quanta infle canibus erga dominas fidcs,& ebfer- vnlo,quanraque gratítudine illis educationis vicem rcpen~ dant,pro quibLls [~2e mortem etiam oppetere vifi funt,;lon~ g~ cHsi01dl a parricidis ratione,qui mente pra:diri, naru~::e legibus, quas ex canibus dl[ecre poterant , in(uper habitis, non modo paremiDlls non ob[ecundant , verum in ~os im- pias,facrilegas, & nefarias manus audent ioferre. Quibus iliud quoque non inepte rubi jci poterit, Lares Deos,quibus flmilix totius cura a Romaois credita erat, cauíois tergo: ribus, le pellibus vdhws,& ornatos fuifie l non aha ratio- ne, G Alex. & Plerio (LG) fijes ell adbibenda, quamquod (26) .Alex.ab.A4 domlls fidi cullodes flm ,& ahenis formidolofi ,domel.hcis /exanJ·3·gcll. , .. 12 ." 'bl j d (t '. ..n. r 11' ., V d' 'plf'IH~ fupra. vero al)' l, atque a Ilrepltus'l1c\.oLurnos 10 lcIti. n ~ . non onnino l11;d~ forGcau co,¡IJ8abullÍlr, Dljs L3ribus,pa~ ~l'i5 fJmIlias neee; pra::(crtlll1 a fiitO eorumdenl [acrorum p.micip.e (27' iUacJ,oí.fenfis,& violads, ca.nes,qm Lares ip.,; ('7) L.prol1uncia- f05 Ganifi.:arenc, Cl1(11 parúcidis effc in culleum immiífos,ve tiO.I95'~',fal~ili;c; b. .,.... '. ..' de verbo (lg11lf. V1 4 p,1tr a(LJ[l)1t] Deos rJCU:1US explarent j & paternx neelS com~ de infra lib. 2. C.2, p<;;tcns (upplicium depo(cerellt. ' ' _ Verúm & G In re hae cimrlietijs (qliodaiunt) tenebris invollltJ,& in qu,¡ nata'rore Dehoad certarnratio.né eruel1~ dam opus ett,f.lCllrus {ir aliorLlmopiniones reptchendef<l, qualU non reprebendcnd.a in medium propone re. budo equidem COy arrl.lvie; iudicium,&ooftriseonGde'1'adonibW Habilitum, non vr':'luequaque teqnlendl1lll e-xictimoJ s¿d qaoflialll TbeophdllS, qucm fl.Jpra rewlimus',:geaeralit,r P~!tlt, h~LC 1 llÚU llia .. cu1.l'~o ln(ui,_(ll)c.Jd. fe adver[us parcntes .. - l;nple clllo'1ue,& Cfudcliter geF;u1t , vid4:amus adhuc , an in calle aliquld Gmde repcriatllr? Ee vero ego ilIud taotuI1l comperIo, Cclm dE: buius ani01;llis naturam, ve rabie perci-: mm,non 13m 6dei,& educationis.mcmor, dominum,& do- meihcos ab ah JS d¡kcrnat ,[e~iJ:!,lo illis plcrumque rabdl~ ('.ltn llJiÚ;¡t mOl{um, haud abtcr QUilll1 facere parricidas vdcmJs, qui prxfra{bs moribus , & feroGicocibus anirnis, llon iam dlvina, non humana illra turantes, c:os Judem ir;'; clFfnirsi;i'¡c vita privare, propter qU05 hane rua V1[~imam lu~ o _ .. ~> _ - (COl De P ardcidij C,im;fJe~ (?-8) Pi~riulf/"lcr. cell~ a(pcxerlJ1t. Niíi forte dicen! cum Pierio (.18)'malimós; 1:~.r.4.Hl~rog.f(Jl. canes cam ob caufam idem 'cum parricida fupplicium fu: . 7 bire, quod ipG ¡mpie etiam facere videantur, cllm & [oro- (19) BdlJuin.ih d. res, & matres ralliant : vd cum Balduino , (29) (ancm, vt §.alia deillde; nu. Plmarcbus (30) [eribit, quod pugnax dfet animal, arque in ~~~~ ;;~tar.iu pro primis ferox,& immundum fimul , fuiife ab cmOlbus olim blem, templis prohibitum, ipGque [acerdoti,qui puri[simum Deú (p) Plin.Iib·~9:C: 4' Cce/iuJ lib. 1 7.ca. :f,¡;!..,{J,x~lib. 3 .C.l Z coleret,abominabilem. Ac proinde reéte impio,&impuro; . c::rudelIque parricida:: adiuriél:um , qui. paremem , quem ve-o lati Deum quemdam colere debebat, vioJavit,& boc veluti fanéti[simum templum immani [eelere profanavit; vel tal1~ dem non minus probabilíter conGderemus, (ane~ , vt Pli- nius,& ex ea Ccdius,& Alexander ah Alexandro (31) retU: lerunr, iam olim a Romanis odio habitas, & patria:: prodi':' tares dedatatosJuiffe, eoquod inCapirolium irrutntibus gallis, ipfi mmi,&: fine latratu egerint, an[cribus ampliter; ?x fonore inclamantibus, vnde eos quotannis in fupplicium • 'rapere,& inter,xdcm iuventutis,& Sumani ,cruciaffigere, creptum fuit, an[ere infidente,cui cOntra plurímum [empero honoris detulerunt. Atque ita Romanos, odio[os fibi canesi cumodio[o Dijs,& haminibus parricida, codem fupplicio perire voluiife: ,cum non mil!LJs qui patriam, quám qui pa': rentes violat & prodit, peccare videacul", (31.) quad & nos btius infenus.notabimus, ex. Cícero (33) íenfic ,dum dixit: (31-) t;V'eluti, de Iufl:ir.& iure. (n) Cicer.in r.e- Fm.ad Lentul. (34) TiberDtcian. lib.9. crimin.c.r6. l1U. J 3. vide adagiú. cane pcius ~ & an~ gue odit! Vim n(que p4renti , neque !dtri~ injerri o!orrert. Acceda; his¡infern~les furias canUen n,omine denotari,illorumque .- - ºd~umnotabile eife,vt non íll~pt~ I~~er~~s' Déc. (34) confiderat-. ,,' ~t)- - .. ¡; t 1" ~APVT xvi. Calltúg a¡linace/u CUY /ayrici¿m comitetuy? :Ang~¡¡ :del;-' " , rium fxplodituy.ét .ACCUyfij ¡tcm,'!ui tallum gallindceum mal'( caftratUm imerprrtdtur , & ¡efsime c,,¡}ratos [d"OS , .,dd; fortiores contendir.{jdllindwu CU/' ap¡e"erur? (¡dUi appellati/) 'Paria. edlli 'lk.e Cy/'eles faardores CUY ita di- lh? CUY ~jJent ca.ftrati? 'Pu[nacifsimos ejJe gallos, & nalu~ 1'4 wbememer )li¡eris injen[os,inde,{ecundum recentÍoru, ldrricidij pcen.e adáptari. PIltra de [dllorum fugni s , & "'Vbi bodte in )lfu. Vnde gallorum ludus, 'luí .t fueris 73dcha~ nalium tempore jit, oríginem duxerit? edUi in m(ures cru- dele s .'Petrum ereg.in Lucretij e arminum dILeg dtion'~ [ced/:: lllt/fum. (jallos 1íimis effi )ixorios,& prolis amar¡te¡. Ce E Scyllam , id ea inÍlgnem caninis fatratibu9 fcopulurn , vix. duro NeptUno f.weme tran[ueai~ )!:f¡ml.'\Óla iam iterum naufragium facimus, & in periculo-, fum Charybdis faxum íncidiri'lUs, cúrn fe fe f10bís Galllls gallinaeeus oflúat pertraétandus, in cuius expoíitio'", lle,& tcquid fimul eum parricida eulIeo in[uatur? rcdden- ,da ratiene, nllllllS ea interpretUm, qlli fdicÍtcr vaítuln hoc pelagus transfreta verit , qUique ingeni j , & exiflimationis iaéturam non fecerir. Nal11, vt Angeli (1) ineptias prxee- (1) :Angel. in d.t. l"ealU, gui gallurn bUDe, n011 pro gallinaceo aecipiendulU pcxna. contendit j led pro volm:re alia, qua: in tenis Fori Iulí j na[- .citur, ingelUls, vt ip[e ait, magnirudinis,&faciem multllH1 • groifam habcnte. Accurfius, (2.) non longe meliori iudicI0 (7.) ,A'cCl/r!ilJ lege ,gallllm g,¡llillaCeUm, capponem, id cÍ! ca1l:ratum gaIlum p:~ul". d~ fa~ric. , , ' J' r ' b d' . & JIl 1. vme. C. de llHc:rprctawr, qllem "qllO!1 acnter cum.lerpentl US lml- hisquiparenr. cet, bUle {uppllclo adhlbltllm pucar. CUIUS tameu opinio, & in verbis,& in re ipfa fJIfa, admini non pctef1:. CertillS námquc eíl:, gallum g;¡llinaceun1, vt & Buda:LlS, (3) 3<: alij (3) i3,..á~I/J in ¡n0 n.narLILlC, non pro c;¡Llrato accipi,fed pro co porius, quí te- IJot3t.~olter,ad d. :J. • 1 'b Q' '1- 'r' , d l,!XllLJlr. i:lCUlos la eae, &vt UIOCl IJllUS (4) reétmlme a venit, (4) Q,f,¡'lltil,Iib'7'- jlc 1l1tc~d~~ appellari~ o~ 't<!~v,u{"fC vitandam ,~d cíl: erro- infl:.t a p'9' H rem, De P drricidij{rimine: ~m, qui ex nOlninull1 limilitudille mCei potTct i cum gaIIi appcllatio pluribl1s rebus conveniat, & llmpliciter poGta, "trUIn gentem, al1 av cm , vtrul11 nomen, an fortunJITl cor- poris denotaret, incertllm vtlque dfet. Ncc·refen CyhdeS De;:c (:¡cerdotes,qllibl1s gcni talía nb[cifia erant, gallos fl1i[- (5) lImJian.li.l. Ceappdlatos; hato id homen,vt Herodlanus (s) ail,aRumi- oe Phrygi<e Gallo; eis inditUm d1:: quod &Scxtus Feftus (6) Ftfl.Pomp.lib:7 Pompo (6) luculeütius bis verbis o(tendit : Calli 1tti "VOcan- de verbo lIgn. III "". .' d' n' !:. jl' . . ,f1. gaUi. .tur, '/á~ dtr~s mdgn.<e c~mues, ¡ en J Un! d· umtne, C'tlt nomen tr Callo, qUid q1Jiex eo bibiffent, in boc lurere ¡nci¡iant ,-'/ fe (7) Ol'id.+Faaor. frivem 1Iirilitdtis ¡,me.Et Oviwlius(7) in Fafhs,fic ínql1itlls:, CUY iziturgallos, c¡ui [e excidere »ocamus? (\\) Rofir¡, de an- ti'juit.Koman. lib. 3· ca p.27· (9) Ba'tl.il\l.I.n~. 2. C.l\~ EUllll 8-: \Il 1.Eulluchis, C. qui telhm fac.poíf. (l¿) .Mgl~$ de prorrier. remm. lih.12.Clp 11. (1 1) Mart¡.J. lih. J 3.Ef'ig.6J. eh) olliJ.lihr.l. ;lIl1orum,ele~'l' . C um tantttm ,:( Phrygia,Cdllic4 di fa humus? Jnter,dit,»irl~d(!m C)belen, dltaf1ue C{'~n4S, ..Amnis itinfdn4 nomine tal/u s a11M. ~i !Jibit indr,furit;frocul hinc d¡[eedite, 1uis eH Cura bon~ menús: 111; bi6it inde,furit. Quanquam alij,vt RC.[¡C1US (8) rcft:rt,aham afferant ctymo~ logiil!11 , &: l G;tllo q~Odl~ , qui primus Cybele~ facerdos fuerit, diétos eos fmfi" arblttenrur. Rur[u~ &: in eo cH AC 4 curr. tot,\, quod aiunt, decempeda Iap{lIS, tluod c;¡Üratum g:lllum, fortiortm , vahdlOremqUe ad pUg0¡1Ql fieri putat: Nam cdi B.lldus (9) omne animal cafl:r¡1rum,exccptohomi~ ne,mdius reddi tradidnir. Caciús efl: ramen, qucd ad vi- res aH\nCt, gallllm , ve & cxrera :dia animaha, molliorem. debdicrem,& ti l1lidiorem ;¡bíci(~is geniealibl1s reddi , pro~ priuJque ;Id gJ.llill~L namram acccdcre ,Caflwm amittere, DeqUe eo tel1lporis fparia mttirí, ova incubare, & galli cr .. ga gallioJ~ j,iberalÍ!;ue allJiíra, fua ta¡¡tw.m vcntrí íl:udere, • vt rcae fcripfit Angles,( !O) & remire videtur Mc.rtl ahs,( 11) durn ait: 'Ne nimiJ' exhdujfo mtfere{ceret intuine gdllUS, .Amir t teJles, nunc mihi [dlluSt'rit. Ee in Eunucho Lomine expr &: t OvithLls, (12) fic diccm; - N 0/1 ti! n,m~s¿1uo,non fortiblts l!:ilis am,i.r, . 7Jef/iea non. dextr~ COJ)WlIit haJla tute. /rf,¡ marN rf,1é1rlll: tfl/¡es de¡one -virilef,&c. ~~ 1;1 , . 1;; Q!14,-,e bis relidís, videJmus ao llere(i"Íitiotés'iñterpntés, coogruemillS ali(lui:.~;hao }u::pam:-rcpe:wrint? Et [t,IlCéb:::' mm Jci:rme O1DtllClm (13) illó'cjuinco telidit ,vt:· probent, aallume-úlilllceum pllgnaci[sitnllrn dft;,:& adrlloclútl1J"li~ peris,& ~\"1hquislcrp,en[IGus infenfuU1;idooi:¡luiGmuT Cúl!¿q i:"nÚÚ¡vt his;pugnaotlbus g~rav:i(¡s.pani<;,idaaffhgatfJr .. ll1l~U~ ius:d:i¡CG:Jnnnanonem, ego iHud ad!jc;io,;a~¡e0j¡l¡GtOnidll~ natura: .ip[l,imer gallos ?:-.& [:crpentes ¡di{~idJilHn; \lN'ti;¡ h1 mormi¡fli<i ,adhuc repugnare vide a nwr.NfmPlil1io (141 teae,c¡¡rn~sgalloru0.1,& crud-m¡& calid;e,rupá;~iper;e'rnM [Urual)p.'.l(\rx, venenumedentur. Rurfus &111l-1<iL¡ oallos:itA . ~ b eífe púgnace.s,feroceCque, vt JíJxra eiufdul1 Phnij (I5)fen- tentidlTI, dimlcario;w inter [cC\:. imperillm,& fegnum v l1it1.[~ euiufguc domuiddquirant,'riequeinnis Gtfa:pe'commóriey t¡bus,8ed &' T';¡oagreos, Medicas, & Calcidicos, idem PH: mus extolhr, quodad bella tanrum , &: a[~idua prxlia Ilatl (!3) Jt;:dc1dí:of cáf%dl.i..¡: tO)':I)~. Ül d:(.! fl-\'j¡:u:i~ ('.c.: 2 Báldlllll H' J. 1) ;Jli~ d· .. in •• , )11,4 o: [Ir. 1'. V. ClJI/ lib. 9 o-jnljn. C.l('. l'iU. ¡ 1. 'lui natil1l alia ridicuLí ratiUl!fUl (cn~ minifciwf. (14) P 'In. lib. 29; ¿. IUn,r.hdl.cap·4 ..ÁlIglr5 fUp.C.16. \'5) Plll1 I¡h.lo,¡ l.líltur.hifl.l:,af ~i¡. vidcJllwr. Er Pergami omnibus annis fpeébclllum gallo. rum, ceuglaJlatorum publice edi affirmat. Q.:ill & Atbe~' '" nienfes Ctl,lm brculpo[ui{fc , vi: g-aJ1i aallinaccio(¡6tarlhis b ~ ~ J in [heatro ccnJ.m~n inireot, exAliaoo, (16) & alt)s dedid- (16) iEli.tn.ILt.de 111US; eo quól CUl1l Tbnniftocles, exercitum adVe.r[us Bar- var.hii1.Crel.1ib·¡.1 3nt leé1:. c. ,z _ & li. baras edu..::ertt, [umptJ ex gallis, guos pugnancesvidit, oc- 9C.13· .A'!tx.libí. cdGone, mdüu\11 animis virtutis ini;iramellt:.Jlll iniecir. Ro- g(IJ.~.3.Era[I1JUJ in adagIO, Gallus ill- mx gl10quc has galtorum pugnas fieri foJitas, CtxCólumel- [llltat) & galllls la, (17) &. alijs late BeroalJus (18) ol1:endit. Et aperte ex fllbrnifhl.lalis, P¡~. Herodi _mo ( 19) coiiigi rur,ql1i cumde Scveri till js loql1er'-é~ ~i~; )4·~:f~.\'¡~s, tUr, i t.li ntlLilt:PUerdi prímum artdmine, edendis cOlurnicum .de re ¡,ua. . Ir '\, JI"/ l' . (18) BeroalJ. ad f"gnts ,ga ,tn4feOrum'lue COltjlrfhllUS , de f'uerorum co Lua te- SlIctoll. in Oc'tav: mni/;;ts. [n plunDus quoque ~alllx partibus,BJccrbanalium cap+l. tem?ore (e.mm priVlll1l1 vocam) boc gallo.rumIpeél:acu- (19) lItroJian.lib.. 1 . f' l" , 11' 4' "m per pucrosJlJl1Is 1I1gu IS ncri , &:' ga 1 vlncentis domi: DLll11, rcgem g,dlorum c rcari, L"-JicoLws.Boerius (20) cccen;. (00) Boeriu, deci- L:t. QIU Htfpanix ítem nofhx mOs rcfplcit, in qua ,liect ralle ,O.llUm.ó. di verlo modv, pueri, rege gallorllm eleéto , eodtln pr.or{us UlllPorc (T.dlus exagirant. In Anol¡a ctiam hocj¡eque, non , ~ o apud regO! Satrdpas , & optimates; has g'1l1orum concerca~ tlOl1'S in dchci;s dlc, & In aula reo ia ,Ul hune dUmtaxdt - /:) H.r. (21) L~gllll.in ad- ditiollib. ad Diof- cor.lib.2..C'_B· (¡ 2) Pi8riudib. t 4 Hieroglyph. pago 134'& Iib.2.4' pago 60 Ve PdY1icidij CrimirJe: vfLlm, peculiare:m locum, in paleíl:rx formam conítitutum; inib1.que a gallorum dominis magnam pecllni'2 viro in fpon- fionem deduci , Doétor laguna (21) ocuIacus tdlis [cribir. Verum iicel: ktc iu fe habeam, adhuc tamen vix eít, vt fu- pradi¿he nitioni acquiefcerc: po[sim, Nam quod galli inte( fe pugnacirsimí fine. nihd ad ver[um (ve eH in proverbio) conducir, Ilibilque cumparricida eornmune videcur habere. Deinde_qu,o,d :éuinvipera odium gerai1tinternecinum,ma~ gis io vipel'x, ,quam in pairicid~ pana 111 fpeaae; quí, dUIl1 ímer fe b,íl:jolxillx, infitum natura certamen ae bcllum conhciunt,ab eorum morGblls liber,&innoxius manebir. V ncle íidivinandum eít,egolicet Davus fim,non OEdi": pus, vcrofimilius elfe arbitror, quod Pierius (22) cxifiimat, gallum nempe ea de caura culleo in[ui iuífum , quia & ipfe lmpictAltis [ymboIllm habeat, cum & matrem [aHat"v! bip- poporamus,& patrem etiamimmanite:r inceífat. V llde apud (23) .firijlopl"l11rs. Ariíl:opbanem, (2.3) Philippides, qui patrem verberaverat, (~4) Lucrerilu lib~ z.de nat.rerum. (2 í) Perr .Gvrg.li. 36.Syntag.(ap.~+ ¡mm. 10. cxemplog.dli faél:um tuetur [uum, & Lucretius, (.Z.4) que m ¡.1l hanc remPctrus Gregorills Tbolo[anus (25) allegar, gal. los ingratos dfc in patrcs,Gc de terra loqucns,[criblt. Cl/lIos duribuftnt, (rcllicet terrx) quia numen qui »iolarint . .Jot tltris,& ingrttti genitoribllS in1Jentif nt, Signifi edre )io/unt, indignos e!fe ¡utandos, Vi»dm ¡ro[l'niem 'lui in ords.luminis edtlnt. . ~x tamen carrmn~, ve e)( prxcedencibus coníl:at, & ibi (26) l<lmbillllS i~ DlOnyfius Lambinus (26) advertit, non de gallis gallina- <olllmeiüucretiJ. ceis, red de Gallis Dex Cybeles [acerdocibllS, de qUlbus [L1~ pra memioncm babuimus, intclligi debenr;atque ira minus apte a Petra Greg. adduéta videmur. His ego illud tandern adi Jcio, non omoino gallorum, & parricidarum mores dif- ferre:; nam [¡cut illi, [oh in vnaquaqlle domo dfe conantur, neque imperi j , vt ex Plinio retulitnllS, con[onem patiun- tllr: ita parrieidx, dum parentum heredltacibllS inhiant, & bünorutn admindlrationcm liberam babere conantur ,im~ , nuni audacia parentulU fata properJnt ,& illis morcem in~ f¡:rre non timel![. Sed [)~ql1e: a~s re crir ª dixerfmus,g.ll111Ia Liberprimeu: (¿¡¡.XVI. in hís impium , ín multis [amen alijs & pietatis fiudiof uffi , & curx erga fobolcm valde Collicitum. Hinc enim vide~ mus, eum maxímcgallinis deditum, le vdu[ vxorium eae, tandmque wrbam vnicum maritum implere, tum etúm pro pullis acerrime depugnare,&.vt ex auttoritate Ambro~ fij Leonis Nolal1l rdút Erafmus, (27) frequemem, & diei (27) Erafm.in ada d l · e d" fi I gio, GaUus ante- nuncium eantUl11 emi,ttere, lllll pro 15 Irecuo Han uoe[i quam iréfllm can- arque ideo mitum non dIe, 6 ab impio filio, amami(simus ter. dlll..l. ccm.?;· fobolis gallus fupphcium exigat. Sed quofilam hxc qua:: de adag.67· gallo [cripGrnu5,& reliqua omnia, qua::ei a natura triGuun- ) .el. 'd d" . .'. . b 1 ( 2 ~ ..A"larJ. lf.m- tur, e Xl(,,~e a roe um, & appnme, Carmll11 LIS eomp exus j!elreaamus , i!lter efi Alardus .JEmfidredamus, (2.8) eis rdatis hui e CJpiti 6· lucubr.Jrion.és Ro- nem imponcre vi(um ca: dolfhl Agmolx. t2!!amquam multa 'Vigi¡ nobú firt commodatal!NJ'; H.ec famen e muftís commódior4 ¡utem: Siwqu'od objlre!ere lucem "vOC4! ore moranmn, SiY/!'lu'od inffdntem cI<tmatttdejJe diem. Siw fuad inc4utis {olis denuncittt ortum, In1ue 0fera ign4"v~úxcitdt ftrrifces. Si"ve c¡u'od h.ec ea:lum ere/m fol4 affieit al~s. Vmtur/qu/! (dgax eXCllbat exitij. fj4tlus gaLlinis ¡r.efic1us ¡luri6us "IInUS, V ,úcus hie tdnto 'Vir fatis )i!que [regi ej. FiXeundflS c¡ua {tt fiXttlS, numerosd.qtu ¡rolel, Cent41JS dulcifona ¡ro"voeat ¡llecebr4. 2Jvale(¡ue ¡rocu! te[fú ab berilibus 4reens, 'N o~,{ corte for4s longius egreditur. Imfmtút1ue fuo gmeri,& quaeumque mOr4tt1r Se"e,(at exereet,quod tener im¡erium. Inque {ua jlm:¡uilinia nimium audet,lJ)iatqHr; Q.:!J[t¡uis {ere fJrofrijs regndr in .ediculú . ...Abfiinet i~'Ventis 'Vngui quas {edlfurit e[cis, ...Argutoque {diax con'Voeat ore ¡teus. Cn4'Viter ~xores,¡u¡¡oJ, tot¿mqM cobQrtem ...AjJmt, de bofe¡ calcibus extimuiat. Q:.:..0d (i ¡alma datur, 'Vi [for ¡ldudentibus alis ~()x: :,,t'!Jr, d'- ~i!l1J: ~/am futi~ rtt'jut fiel; Z)equ~ D c. P drr.i cidilc rif»ine ~. 1J~qu't prPfdgdtd !cetUrd,& ¡rOlibUS .tuElis; .?ótir e (olicitfu,jem¡er & dbigilans. Sic )liti1, a{siduus, condus,fruglfjue m¿lr;ms Profficit J>xori !JoBe dirc¡ue juee. Coniflgint cdJlum fo[sir fenare cu6ile, Et !dr'Ns n,uos arte fO)lere [Ud. 'Non ¡Ud contminens,dliena 1Jegatia cur4ns; CldUdus wi futor defidet ¡hue dami . Jem¡er db bac a!ertt,jummo )lenerdndus bañare; file )iir;)leN )lerd erit efit in . - CAPVT XVII; '!Ji¡er"4m ¡drricid~ Jimi/cm efJe,ide'oque ineius IUt/licio 'adbij bm', cUm heec 1u'oque parentis J>zfardn.tfcendo !urum!dt~ .!foc multol'um duftorum drzumentis ¡rob,ttur. é x .elijs !o~ fled in dubJ'um 'vocatur. T 4ndem prior o¡iniomagis dd~ minitur. Sacrilegi quomodo tI!ud .tfthio!es ¡Ullíti? Homi:: num 'luorumdam n.atura ~ 1 uib ,!! 'Ve,,-mltta animalia nof'l. noceant. • . Ir E R 2l. M fimur cum cane, & gallo culIeo in[ui'; . ; non iuris.tamtlOl,verlUll bumaniorum eriam lit- terarllm allétores pa{SlIll oftendunt, lict:c omnes & in nomine & il1l111merO varient. Nam Mode- (I) MoJefl. & 111- fhnus, (1) & IllflinÍ:tn. viperam appdI.1ot,SeneCfI (2) ftrpcn .. fI¡njan. ille in d. I. tem: Non culleum ,non Jerfentem, non ca1cerem decre-vit, Ec Frena) hic in d. §. alibi: (l) lmdfTina&ar ",ihi cuLleum, (erfJentem ,!rofundum., alia dcinJe. 6 l' J 'J ' (~) Se¡¡er.lib.l. de Cui & IUVCOJJis (4) con veDlt, Vbl, de NerOllc loqLlclls.ait: Clel11. - etÚru fU¡1'licio mJn debult )'n.1 ¡arari (,) U6m cantr.)~ ¡. COtlLf. Simia, na fr!en! 'Vnu!,&c. (~) lllven.fatyr.5. Et vetus Oool1l;lflicon Pcui Danielís,quod laudanr TtJrne~ (,) TIIl'u,b Jildl. bus, & Cbriftophorus Colems, (5) V bi culleus diffini tur:: :dV":r.·" .Cc:cr.hb. Tunicd de [f,uro in modttm eroni! faad, 'lua: lt'ne6dtur !ic~ !in}prcr~.c.). .. bitttmim:, in 1'M includebamur parricidee , cúm Jimiet ,[er- e.;) L.12.tt.S·\,·7· penle,& tallo.H~(f.1n,\ .1utcm lex nofha, (6) colubrum,Gve .1nguem vo..:at,lbi: e 'fue encierrc'1, (fin ~l 'in can? e)in gallo,& 'Yna Liher prim,.us.· C"p.XJ7II. 63 'Im4 culrlmt,t ')¡1J.ximio,a9ua non difl'en Plurarcbus/ 7 \dUll1 (7) P!ur,trc.inGnc ftribit¡CaíumVtlhumpwdit-orClll,& feditioful1l civcm,in ch. culleo "UI'11 ahguibus U1Ü.ltl¡u1,fulÍl"'e. Nifi quod bicplurcs angUts in[ui oftendit, 110n vaum, quod & ~tdianLlS (¿') (8) Q.!1l1r:decbm. illGnuu j dum iüdedamilüonibus ait;cuLUo & {erfelltJlI1 .... rx!iflnJ" fitiM.r, Et ConfianÜhUS lmpt:tat·or (.9) hc. [cri- (9) . c6~JI"/li.il1 d~ b d ' . d .C" f"' . . l·. l.vl1Ic.clJ",}1I~ cut ens, t par~lCl a: C-t Jntt~ M: mt es ~ng~fhas:(:arn¡.rene,~-, Farull~.· '. .1· {UI, (tr,ttmum r;ontubermo.mz(eedtur. heqrcéte)therül)Y'" mus Magius¡ (IO) pluralem pro l1ngulari; vt allás Ca!'p:e, ita. (10) MJglII$ lib+ in bis loc\s apponi, confidcrat. Qllamvisquoad ConHanti- l1lifcd:~~F'~' ni CJllétionelll j verius Ge, ibi lerpemilllIl llamine rdtqlla alía, c;ux cum parricidamiCcen lUbentur ,animalia conti- ncn: nam Jntea vipera; ll1cntiollcm in finglliari numero fe- caat.Curyero vipna buie (upplic.io adbibeatur; longa ex- pliC;lC\OlI\: rlOU eger,cum omllillm (n) con[eu[u ea parriei- ('11 Ira ¡:ofl or- v d dinarios rraJir Bal dx '[ytll!xiI1ll11 h.lbeat , &- fimili dehao vi earur obno'xü; J r: JUIIf.llll.'.j.in ''1' l'I"m ve Phníus, & Ariílotelcs (llo) tradlwt, non níG exeí6 aba dcindc. Jácat. . . . 1 & . . J . d cli:llol; ''1 COl'ar, parentls vtcro prorumplt 1~ ucem, per parr¡cltllUm VIre;: d,C¡'CI11. ¡'a~Gflg. ·ducit inicia. Vlpera quippe fcxmina ore marun exclpiem, d.lib.,6.C.~.;.P¡az. el Us fllb finem coitus ca:put obCrUllC,lC, lllam amem prxg- d.c.:: Z Il,um ..... . • . .... . (12) Plm lIb. 1I. luntem cam!1 exeduct, & vellltl pattn,x LtCIS vIlOres, CH.&lib.bq~. eXCllllCes, lacera, parcote oceí(a, perwmpUl1t. Vnde apud .A·rij1.lih.~;d", hi[r. .iEgyptios, v t Orus Apollo,& PierillS (.13) n:cellCem, mulllo" (~l~~.(~;;; ·.fipnllo rem ob [olum con\:ubi: um mJnto aífentantem , pa viperá de jir.lJi.·ro.¡; Pler. {i . fi J... Q . d Ad ." . 1 . (. 1 lil- L' in rflne. 16 m .::avant. ¡.!O nJOllS etlam llU¡US 14) e eganter .. \ ,. "'Jrt.w. fll/1. ... 1 . \ 14) V1 ln luís Emb lfi1.lt.expreCsit, [¡e inqüiens: Emb1.33. CNm ruit in Venerem blandirur Eebidntt rn,trj¡p, M ox [dtura in{ertttm tr¡:tfcidit ol.e c"t ut • lmf rfib ,¡ f¡{lfdtur telltÍ[l?Jf fenida coniux, . Continuo letum f()fci¡ anhela )liri. Et qllod ad rem noltram propriús {peétat, Iiberos in ma- tn:lU cOIl(plraI1tes. cique Jr:JG,lias pacantes, eillCdem Vlpe:r."C hierog,!ypblcJ nota repra;[coubant, Vt vJna fupradlétos auél:ol tS, Co:hus Rhodigin~ls, (¡ \) fic ni am legcs,(Jua; VI pe- (15) Crel,RhoJ Ji, ram pJrnClda: Cociari volum , i[]~erpretJ[Us , [¡:ripGt. Qui 6.cap.I:i' idem Jhbi, ::- 16 quodn3m rerpentls genlls hoc Gt,qllod la- (U») lcl,m todem une vipera. d~citLlr, la¡~ dl(qUlf~t. Sed fueruOt C:1men 0011- 1.i~1.C]p.16, nulli De P ¡¡rricidij:Crimine: ~ nulli, Occ contcmnél1da~;[jdci auBores,qui bcc: tQturn,quod de viperis diximus;,fabuhm:dfe,afprmant: NanlOeque in wiru fcx:minam ma:rüicaput. pr:il!fcindere, Albenus M'.:ig~ (17)' -:-<¡btrt~M4gn. nus (17) tea;¡t~r;;:neqlle fohol.em ,<lbroúuYJatris vt(:roin & alil quc: s rtfert luc.cm prodire ~Pl1iloílratus: U?) imAppoHoni j "ita. fcrip~ Pttr.Mex, 111 Svlva 1." b" .rr; ;J( var~let1:.I¡b'3é 1)0 turn re lqUH,V .1)'Jpe1~dm·'eJfe lIij'Am, ait,fer¡.erl'{e~ qr/os If!.''', (1 B) philofl~ilJ viro riJet /¡(m6c.nÚrh, q;ll:(lfiqu:c e1C.f oJien u.m. Non enim.a[Jentior, q Appoll.J¡b.1..c,8. " I -, r. . 'd' '. jil' VdmlS ."zmprua;eno..eorum J ermom.,1m ¡fdt 'VIferdrum. lO;; abhue,matre na.{ci;'nequc númi hac natura latitur, MtjUe, (1 ,,) T1Jcophra[l,re comprobAt experientire. ~ed & Tbc::opbraHws( 19) JUIllmx di: latus lPierJup.& ligentix inter Gr'Ecos [eriptor,matris :vterUm acamlis exe-; MlldO,lib,l +" 16. d' . . b' .. r' d d ~ (~o) Pier.d.lib,14 Simon MáioluJ die- rum canicularitÍ, colloquio 8. pago 33+& 335· 1 negat,& mortIs, Íteu 1 contwgtt , C.1UJam 10 _ e prúce e .. re comrnini[citur,qllod alvusrponte rumpatur, VIpOte qux angufra 'ldeo tit, vt tam numeroCxprolis lUultitudir:cm & incrrnnentum cape re nequeat. Et experiencia compettu1ll elle; vipc:ras, aliorum inllar animalium, coniungi , pare re,' fITtUJque [uos educare, Pierius Valerianus, (2.0) & novi[si .. me Simon Maiolus late tefiantur. Verum vt hoc ita bt,' communis tamen, qllx de .viperarum pa-rricidio increbuic opinio, [atis in eau[a c:ífe powit, vt prudentirsimi legislato.., tes earo CUn1 bominc eiu!dem criminis reo confuerem.E¡¡ vero adduci n011 poffum, vt credam Arifiotelem, Plipium~ 'iElianum, & alios nobis imponere .voluilre; quin & billa: (21) Tierod.lib.,. rix patrcm HerodotLIm (21) comperio, inter alia, qux na~ tura parens pro'ildemcr induxit, hoc, quad de viperarum morte retulimus, con numerare, nt alids ji communi aliorttm ferp(ntium moregifnerentur, hominibus ..,iwndi fdcultds non (12) 1!i~riljJ [upr. CUlt. Nicander etiam & Galcnus, vt Pierius (22) rcfnt, in eandem [ententiam plura [cripfcre. Nicandri veto carmi.- na a Pierio latina reddita, quia pulchra omitti non po1f~lm~ ~a igittll' poO: alia tic babem. Vipereo occurras gen(ri, n)¡mque illd in "pertdI éxci¡iens remen fauces: Cd¡ut inde mariti e omfle XII in dulei tlbfcindit: mox dam1M larentis Extinc7i,ferd progenies ),lci!citur, al.." .JrCatcrna t1bro{d,& cdtdi (1m mdtre oriunlur: Sola etn¡j,:a.hd:ca'!J~'iMtfu:t.uml:!'c~·· _. Di~ Liber primus: CAp. XVII. Divus quoque BaGllus, (23) Vi¡ertts, inquir,)Juro de)lmlto, lam4 e ft in lucem prodir·e. Et Plutarchl1S laquaces taxaos,cos viperis perGmiles dicít, qua: pariendo rumpul1tur. Ex quí-: bus apparc::t,merito vlpcrarum modibus, & venenis parrí. <:idas obi jci, qui viperas ipCas, imnul'litate,& impietate, & a:quant,& Cupera,nr.Neque mirum 11 cum vipera proijcian. tu'r: nam & Cacrilegi j reos (qui parricidis, vt alibi dlximus~ [¡miles fune , vtri~(que enim Cceleris radix eíl: avaritia) ita. puniebanc .;Rebiopes, ve plamam quandam, qtlx apud fOS efr, nomine OpbiuCam,hvidam, dlfficilemque a[petl:u hihe- re cogerenc: Ea enim epota, vt Plinius (24) recen(ct, terro~ res, mín<equc [erp::mum ita COrllm oculis obferva!lWr , ve ho~rore venenatorum anímantium Gbi mortemconci(canc. Plane cun~ de víperis agamus, illud mínime prrecermitcen!: c:lUtU fuerie ,bomines quofdam eífe , quihus i!Ix, & rdl quí 'VenenoG [erpcntes nibil afferant nocllmenti , ve de Pfy lo~ !wn,& MJ.r[orum populis plurimi (lo)) tradiderum:visum': que Rc>mx, VI: ref¡;rc Petrus Crillitus, (26) Exagonum qué: uam , qui curn fotee in vrbe arator ageret , ac venenorum vires,potdhtemque iaél:aret; volens, experimeoci fadcndi cauCa, in dolium ferpentibus plenum cQñieétus cíl, qui nOI1 fine luaxima omnium admiratione, eum circumlamberc; aeque dernulcere ca:pcrum. - - ..- . CAPVT XVIII; reid babedt (zmia cum parricida commUne? Portdt. JjalJuin~ Petr.Cregor.& Cov.erru)I. r,({irmes conjirmdtá: ¡rius,dein 4 de rúeElc<: . ..Alitt,qudi nec ¡¡[os "ttuit, mdzis ¡rOllltftl.'P/ttf¿ de ji m4arum natura, & hominum imitdti.one. Catu/os ti/; ris interdum nimis compleElr:.ndo necari • ..Animalia qUá!ddm jJ4'rtntes occidere ~ (:1. 3) D.B4i1iIlJ ir¡ E¡¡alU~ (2\) Plil1:36,Ó .. 7: HtroJ.1ib'j. f'arrIJ in loco citaro ;l Tllrn~b. lib. 16. adv. c.6.CreliUJ 1i'4,leet.. ant cal-U g. ¡ ( ~ 6) PetrUJ erbio' de hon. dik lib,!, cap'3' - a ED prodeat ¡am Gmia, quamque in hac traga:dia perfooam ag.lt, nobis aperiat. Nlm quod Forcal' mlus (~) put~t, ideo culle~ infLli , .quod .R~ilis íi: (1) Forcat.diaJ. 3+ bomlin, llítenm & deformls, ftcun parnc¡da:, qUl fub figll~J homillU-Jl1,immanitatem uelluarum gerunc, rnihi 1 lon'~ ~2) BalJuin. i n d.~. alia,nu m. 3 j ,Petru5 Greg.1 cap.2 4,1l.9. Tibcr.Decli·9·,rirn. c.J6.n.J+ 66 D~ Pffrricidq Crimil1e~ longe admodum petitú videtllr. Rur[us guod Balduínus, & Petrus Gregarius (1.) admittul1t,per fimlam fignificari, par-: ricidas formam quidem habere bominum, at re íp[a he rn i..: nís nomine indignos erre, & nihil hominis, prxter form:-.m babere, ficut Socratesolim bomines fine racione fimías vo": cabar; eodem plane morbo laborar, & minus apta latio vi~ detur, fi coníideremus eum, gui infandum parricidi j rcelus (3) Tu/li'lJ in orar. commíttit, non beftias imitari ,quas TuIlio tea e (3) inter Fro Rof,io. fe fe partlls, educatio,& natura Qoncilíat;red imo eis adver- fari cenfendum e!fe. Nam bellua; non [olum in parentes,' verúm neque in alias fui generis dimicant,& vt reéte ait Pli-: nius: Cerera animantia in [uo genere trob'e detunr. Leonum feritas inter fe non dirnicdt ,fertentum morftts non telit fer~ ¡entes: ne mar;s c¡uidem bel/u.e, ae ti[ces, nifi in di'Yerfagene- ra f~),iunt . ..At hercul'e homini ¡Iurima ex homine funt maltt.' (-\) TIJfOph.in d.§. Accedlt bis, quod, v t ex Iheopnilo (4) rxpe admonumms, alía dClI1dc. animalia ifr.ha:c, qu::c cum parricida incllldunrur, crudch ca- tis,& impietatis aliqUld ctiam habere cen[cntur. Q¡9d, & AdriJni Imperatoris [ententix, tl11as curo veteri t.1dr.rrio (5) l1enl'.Stfpha~ HcnriC. StepballtlS (5) vlllgavit, [atis oflenduDt, dum iu- in gloilar. bent, w qui Pdrricidium ¡ecerit ,¡ubliel: in N/lieo miJJus C01;- [udt1lr cum "V/perlt, & cane, & ¡mid, & tdllo i?n/ijs (/himttli- bus, imtius hom~. At io [¡mía (ccundúm [uperiorcm r;;tiQ- mm nulla imp:etatlS confider2tio reperiri potdl. Quod idem in c:1tIi'a en, ve minu, probcm aliam Didaci Covar- (6) cOllmuv.in d. ruv. ( 6) [enrentiam, qui doect ideo forelO • llmiam po:n;;e C1ern. parricidl j CDDvcnirc, ve nulla ftc tami fJcinoris a pud bom!.- nes irnit;¡tia, quos m¡JluOJ anind petfeétills imitatUr,qu.1l1l ftália., Vt Pliuiu5,& Aria. (7) tradunt, qua: nedum corpore, fed ingenio (}lloque , & ratione eis fttniles (llot, ve multis excmplis Pierius (8) dcmonílrat, qui apud .lEgyptios lirte~ rarum fifIJulacrum per GnlÍJ.S intdltgi tradit. Ergo reitar; vr eiu(del11 Picri j (9) iudicium (eqUJmur, quod & fupradi;. ¿ti etiam auél:ores v.lI'i:mdo proba Ilt : ce ftmiam parrícidi J item re.1m ene di C:,llnl1S, CUn! freqllcnter catu!o~ ipfos quas (7) Plhl.lib.8.c. 'í 4 Arifl. de hifl:. lni. libi,cap.18. (I!) Pier .•. 6 . .Hie- roglYFh. (Q) Ic{ern pier. d. lib. 6. &: l;b.) + ex pli n. '5:. ali j s. (10) IUl,sn.fatvr. peptrit,nimis comp!t{tendo occidcrc (aleae. Qllatnvis Iu- . vcnalis (!O) eun llllloxiam hoc (llPplicio afEci oftendar; 1). dumait: . - Et Liber prúmti: [tlp.XVI!I.6Z E t .led1leen¿,im cario b01,ís in mare,cum qua . (l4uditur adwrji:r ínnoxid jimia fatis. qlli tamen ahbl (11) fine húc adleEtivo eillfdem in ¡lac pa:= (Il) Idcm.fatyr.6 na feeir mentiOl1em, inqlliens: Cuiu s [uff/ieio non debúit )¡na parari Simia, &e. Sed l1~quehxc tantULll animamia ,qua: bis ex caufis cuIleó infui tam late explicuimus, parricidl) feelere concaminan- wr, verúm etial1l pbalangia eadem prorfus impittate [une pra:dita : ha::c enim fretu num,erof~ (quippe fupra triginta imerduLU edita) matrem ,qllampnmum ore.). fllerint, lnte- rimunt ; interdum &. patrem , qua: tamen veluti t3lionenl rependentia, demluu i fuis ípfa, ve Plinius, & Arííl:oce,; les (1 ¿) aiunt, nccantur; quod & in fcorpioOlbus accidit; hi (J z) Plin.Iib. 1 I.~; enim fa:tum devoram,vno dempro [ubtilifsimo,qui fe ma~ 24·.ArUtli.5. t ·7.7· tris c1uníbus imponenci o , tutus & i mor[u, & a cauda loco fiat. Qui pofl:ea genitores fllperne confielt: qllaú natura impllnl[:J. qllOqU(; in brutis parrieidia reIinqutre nolit , vt !iIpradiéti etiam auél:ores (13) teGallwr. Hippopotamí au· (13) plitl d.lih.rr ,: tem, fcueqlli flllvialis, (ve pólypos interim taceam) nihilü c'.f., . .Arij/i,d.llb.5; mitior efl: natura: is enimJoli Nilo cognims, cario & pillis cap.26. vefl:itus, vt vitullls marinus ,genitori qllogue luo non par~ cit,Jcd in id implctatis,& impudentia: procedit, vt eO neca:: to, vi matrem in~at,v[ ex Ammíano,Solil1o,& alijsiAdria-' nus Iunius (14) commemOr3t, impíos pun~r~ de~e~~ ~ hoc ~J4) :Aá.ridn.lr/l),' ~legantifsimo emblttuate oO:endens. . mbl.ll·& 45· Jfoftis colUbris ales inftdet (ccptro.; . SUbjlratfe ,!uod 'Niloi equifremit tel'gtt; . 'J)omat rupabos, imfi'ofque proculcdt Scept~u~ &quitaús, 1!:oxiofqu~ ~on[u~i~.' 12 Ve PdYficidij Crimhu: CAPVT XIX. PttrriciddS cuLleo cum animaljbus incluJos in mdrt id!ltlri. Jluc folmme fitiJJe, neque tinte e o¡;flantiMtrtl in jlumw di" mi!fos.~(/liter in maré deferrentur~Cicero1'Jis 'yerbd in du~ kium 'Vocat4 • ...Accurji'j, (9< aliorum ofinio, 1ui in Modeff. re{ponfo maté pro fiumineaccipiunt,exflofd.lurifconfltlto$ femper frotri'e loc¡uutos. FuijJe aliqHtlndo ti/rricidas b~ ... ftijs,attt igni traditos.12!!.edam de his ¡«mis. ROGREDIAMVR v lterills , &. egregium novx buius; & i¡:¡audicx pCCI1X candidamtn , hoc animaiíuni (de quibuS" tambre egimus) conmbernio involu-: mm, hoc totius Averni (odalltio cotnitaturn, in profun': dum pr xci pitemus. Certe enim prifcis remporibus non ni": fi in mare tami crin,inis reos deijci [oJitos, arglimencis (1) MoJefi. in d.I. evimitur neeeiTari JS. Nam & Modefiinus, (1) de hoc agens pccll.de parrie. [upplieio : Veinde , inquit; i.n mdre profundum CUl/fUS idEle~ ('1.) Pdul.lib.5.fen. tur. EtPau~us: (2) Jli (1ft tlntea infuti culleo,in 1ndre pr.eciti-. tir.24· tabamur. Et Valc:riu5 Maxímus, (3) Attiliul11 duum-virUin (3) Valer.lib,r.c.t ~.lcrilegi j rCllm, qui primus bancpctnam, poíteá parricidis irrogatam, expertus efl:, cullco il1furum in Ú.lare abi JCl iuf .. lUID !cr¡bit. Neqlle enirn tantum l11oní'trum fas dfe putarút (4) pldul.in VII u- laria. (5) S,nec. ).contr. 4- (6) Q&nt.declam. in Tiberim Roma: dei jeere,(ed in mare,licet remotun1, de" portari V olutlllr:t. V nde Platus: (4) lUbe hitnc itlfui culleoj dtque in dltttm dffortari.Et Serieea: eS) lmagin,t!Jttr mihi cul- leurnJertenrem,frofundutn. Sed & QIintilianlls, (6) & ca:": teri ferme 0ll111':S auctares ,hcubi huius pcrnx , maris quo~ 299· que mentionem facium. Et Iuvenalis (7) [a:pe cit:uus l de~ (7) IUlJfll.fatyr.I3 - duci in mare parricidam Ggnificat,dum ait: (8) CIliar. in parar. Et ded"cend um corio ho)!is in mdY(. C.de his qLÜ parér. Fiehar .1utem deduého,ve ex Adriani fentétijs Cuiacius (8) & III O!'cqlO[\h. d . 3¿ j' ¡ () l' , r. . . d (,,) Supr.hoc lib. J vert\c, ü nes;:¡ [U oca 9 retu 11I1US, 1rnpollto parrlCl a op.q.. eum cullco,& 1111['¡ js anillulibus, (uper plaufl:rum iuné1:um (10\ Clar.Ul0r3t. . L I Q . C' ()" o r fl.' R ,)"c Q-¡.\, n10"[1500,lUS. lI.1ll;)\'IS ¡cero ¡(] 111¡oUmen,leu pro ucn" pro . \, , l.' ¡J~. o . de invenr. [,m dUllI ba n,&: v ndls cullcum vento i¡;¡flatum ~mpel!er,ü: , . bus Liber pri.inflS~ Ci1p.XIX. bus demluD in mare deferri aperte Ggmficet, dum maiotes noilliíle,inqllit,parricid~s nudos in jlftmen drijci, ne cum de:. l,ui el[ent' inmdre , i¡fum poLLuerent, quo c.eterd 'llttt -violar.- Irmt expiari ¡ttt.antur. Sed illud,vt confiat, magis frequens; buc rarum & fonc pcftcrioribus temporibus ántiquatum; lleqUe eníhl fine cau[a [criptores amnes de deduébonc , & deieél:ion.c in mare conveniunt. Valeat ergo Accurfills CUUl' fuis Icgotnachi JS , qui Modefhnum (ll) ideo de mari tan ... túm loqlllHum aUtumae, quod vDi ille liDorabatur ; arnnis non e([ét. Face([at iterum AccurGLls idem, (u) & qui cum fequLll1Wr gravifsimi viri, mate in Moddbni rc{pon[o late accipiendum dl~ tradentes, itJ vt amnclll,& ql1all1cum~ue ali,¡m aOUlrum congregationcrn comprchcndat. Nam ecfi hoc aliq~ando veruU1 ílt, vt admonet ~ervius (13) in ~lll1d V~rgiliJ:' , (11) MoJ'fl·in d; 1 r('(I1~I, vU ..A "ur. & in d.l.vnic. (12) .A"~ru~(.fllpr. f9rc~tul. dial. 34: COl!armll, in d.Cle- mcl1t.P[~~d C.:2.. (13) Sen';usiIlVil' gill,A:l1ci¿.& 1'ur neb. llb, 10. adv~rr. Vnde ,ey OMm noWm 1>a¡;o cftm murmure montis It m4re ¡r.ertlptum,& pel<l,[o tremí! drua [ondnti. Et late probare co~etur Covarruv .. ( 14) llllbl camen apud (r 4) COlldrr.fllFr; Iurecol1[ultoS ha: verborum translatlOnes non placeor, 'luí, FcI! ForCdt. cumius O\TInc,ve Qml1ülianus (15) ait,fofitumjiti n 1>er- (1)) ~'ntil.lib.u borum rgnipc4uone,& interpretatione, dut~1ui.¡ra1>tque di[- inll.q. crimineJemper latini [ermOnls pumatern,& proprietatelll vfqlJeadmiraculum,vtteJ1atllrVaHa 1 (16) rctiouerul1t; (r6) lauy.Pállttill atqlle ita credenGum non d1:,fJ.uminis mentjonem,Ji.l1e,my~ rr,a:f.lib".Elcga n . fierio pra:termiGífr:; (17) & longe minus [ub ~ariS 'nomine de amae quoque traéb([e. Amilis ctenim ConfiJl1tiniana primúm [auEt¡one, (18) vbi mare vicinu1l1 nO/1 eiTet ,.par- ricidas excipere c~pit, vt in ¡!lis verbis (Jfiellditur: El 1>t regionis qua/itas tu/trit , /ie! in /iicinum mare, /iel in Ilmneni' (17) Ar~l1l1'J.ir~ aplc,§.air pra:ror, D,deiniur. (r8) d.l.vníca. proijciatur. Qux&Iufhoianus (ly) cranrcripGt,&Reaia ([9) bifli.d§:ali¡' 1 fi ('o" HG ~. d· EL 1 b deinde. ex no r,J, - ·l) ita 1 pano el mane Ol1aV¿lt: 0, ttnCenen' (w) d-.l,a. tit.\!. la m,u' , O en e rilJ 1se ejfolJiere mas cerca e aqúel /ugar do p..y; " dcae[ciere. Ancea námqLJe,G proximum rnare non eirá, be~) . - ",,;-, fh js obi jcebantur ,idque ex Di vi Adriani permifsione? vt ModeHq1US (u) [cribit, nc cogercntur remo¡;jfsimum in- (21 ~ Moátft. d.l. terdum Ilure requirere. ~"C prena levior culleo cco[ed :p<xna. non debet , quoll~am qu~ be1t1 js Obl jcebantur, ml[eraudum ' , De P arricidij C,rimine.: in modom eis dilaniandi, & devorandi proponebantt)r, di- ver[o abcis fupplicio,qui "d bdhas damnati erant,quos tá~ (~~) L.ad beflias, tum curn illis dInücare cogebant,vt ex luri[con{ultorú (22) ,. Jutdamnum) §, rdpon{¡s Budxus, (23) Rxvardus ,Petrus. Faber, & alij qUKúmépe, D. de (quidquid Cuiae. (24) nullum ínter has panas di[crimen IJecnis, (2 ~) BuJ.in diCtís agno[eat) obfervant. Sed & folebant etiam parricidx alí": II Rdivar,2.var. c ·14 quando, vt ex Paulo (25) eolligitur, vivi comburi. Erant 'Petr.l'a6 '2.fcmc·7' (H)Cuiac.lib.IJ. enim hxc inter Romanos in dejj¿bs atrocioríbus fupplieia.' obrer.c. [Q. V nde Terrullian. (26) Si c.eurorflm fcelerum mercedem (OfFi";, (';\5) paul.d.lib.). 1 <;:¡ fentent.tit.24' temlu,¡atitlu14.cullco.r,vi-vi comburia,vncos,& [cofu¡os~ (2.6) Tert.lib. de Jnima,cap. 1 5. CAPVT XX. 'ParricitldS wMnftl"a1u:Cddm '& porienta ntttU~-:e 'Videri. Inda merito nO)ia & infljitata ¡a/na ddmnari. flementa commu: ni" omnium eiJe. /lis tdmen ¡arricidam iufte "i)iwin adhUf: fri1Jdri. CiceYOlús, f<!!.intiliani, & O))jdií in hanc rem ele~ ltlnú(sima wrba.. 'IJebere pxnds deliais efe conformes .'jJe~ tri Pldzee ratio qUitdam,ob ql$am parri~id" in mar~ idllen~ ~ur,convic1d (9' damnatit.. {l) ~a1n "efert O N s T R o so s p.1rtllS eX Romuli lege, (1) c~di fi~ Bdldutn.adll.Rom. ne fraude po rui {fe , antiquitat.is monUfllcma te: l'lS.ex Dio¡I]!Ha- ¡: d litAr.lib.2. & [acob. fl:alltur: quid igitur rrJirum,tl in parrici a: perní- Vurdnt.lib.l.var.c. ciem; horninem fi non vi[u & vagitll nOvul1l, (2) 3·vbi tradit,cllr in \ . ¡ r: &" . mare iactarcntur. at ceree contra Jurnana: natura: rorma,m, \ plerans lUra (2) ,Lnol.lfuntli- gra{fantem, tO[ fupplicia prudenti[sima Rcmanorurn re[~,. heri. b. de ftaru bl' :ft. . c' ( ) hom. pu ica cogltaverit? Portentum e, mqult leero, 3 4ttjUé (3) Citer. d. orar. monflru certrfsimum,effe aliquem humana f¡ecie,& figura,qui F,ro Ror.. tanlum imm4nitdte beflias )iicerit, ))t eos )iitd¡ri1ict ,¡ralter ']uos banc !ua)li[úmam lucem d{¡exerit. Et Millos apud Ovi': (~) OlJi..l.lib.8. Me diufll, (4-) Sey llam, qux patrem Nlfum prod;derac 1 & per~ tamor. ¿~dera[, monllrum appellat: e',' Cerre ego ntm ¡aliar jO)iis incun.tbula Cretem; . ~i meUJ eft orbis, tantum contintere monftrum; , Púe;¡;ut igitlll' bniu{cemodi monfira monfl:rose, & vt Con..; (5) COIUt·d.J, yni,. fianúnus (5) ait, I1cquc ohdio, neqllc ignihus, neque ali j " o r ~ r ' 10- Li{;á prlmtu: Clip. XX. 'ji · folemni pcrnr; l'ubiugenrur,fed culleo fcralibus anguíH js in~ cluCa, omnium elementorum ope viva carere incipíant, & • cis ccrlul11 f(¡pedl:iübus ,mortuís terra negetur. Et qlli na-: · tllralia olTInia iura violaru.nt,omníbus llatur~ benehcI JS pri~ vmtur. Sed tlUol1iam Ci'cer. (6) graph!ce, vt [olet aliJ,pcr~ (6) Cict'l d. ora;; nam hanc,& eiu~ imponendx rationem depingit,ipíius ver- pro Rofcio. ba "q~amvis vulgaria ,abrque pi aculo omittinon poífullt. 1 nfui, inquit , 'voluerunrin cttileum vivos, aftJrle ita in jlumen deijei, o fi¡Jgulttrem fa¡ientiaml iudices, nonnr videntur hunc hominem ex rerum natura !upulijJe, & eripuilfe, c.ui r('¡ent~ cxlrtm,folern, 41uam,terramque adememnt? )!t 1t1i eum ,;.ceaf- [et, 'Vnd e i¡fe ndtUJ elfet; carera his rebus omnilms , ex 1uibus omilia nata elfe diát11tur.'N o!uerunt [eris cor¡us obiicere , ne be ftijs 1u'o1ue,1utC tantum {eelus attigi/Jent ,immanioribus vft-: Temur; non (tc nudós ittjllimen ¡ro¡jcere, ne cum delari effent in mitre, if{¡tm ¡olluerent, 1 UO cduerd'1re~ jli olata [um ,c xfjd~ "i pUfantUr. Venic¡ue nihil tam 'Vi/e, neque tam )!It:/g.tre ejl,eu~ i/ts ¡artcm ifldm reli1u1'rint. Etenim 1uid tam eJl commfme, '1 uam [¡iritM 'Vh·is? /erra mortuis? mare jlu{fuantib1u¿ ¡lius tJieElis?!td 'ViVUll-t dum ¡olfunt, 'Vt ducere animam de ccelo·nofJ, quttfnt; ititmoriuntttr, »teOrúmojJd ten'a non i(¡ngltt : Ítlt ia- tlantur fluBibUS, w nurtJ.o/'¿dm alLudntur: ita fojlrem'o eijeiun.- trlr, "vt m ad faxa mortui conquie[cdllt. Hxc Cicero adoléC- cens adbuc, tn·1gms, vnple alibí (7) ait,omnium cIamori- (7) [Jetl! rietl'.de bus dixlt;qu::cl!cet adoiefcentis ;:ppellec, non taLT1 re & ma- oratore pcrfetlo 1 , 1 d 1 r ante medlum. tLll'itJ.te, quamlpe & úxpt[t.uione JU ati,-mi Ji lUpra om~ nem Lmd"l11,& itmta¡io~)em pollta dfe videntllr. Qlamvis ;¡. . ne: CO!1I(;m,lendus vld~atur Quimihanus, (8}qui ¿-icero~ (8) Q:Ynri/.in da,. ni, kmcni:lam, ah ¡S verbis, fic exwlit : Tumtdo úElits ')¡ide~ clam.z-l9· retur, cui leges terrtfrn nf¡;dnt? cuí jlatim ora, oml'o[c¡ue a I~f/~ dicio tex itr!sú obduci', ne hunc iu¡:undum cceli afre8um fol, I ;:e reittti'tri oculi , cui tucem vivo ¡flU [lttdnti mare, nauj¡':ago . ~) " .• ' í~. flirtum, morienti urram,de!u¡¡[fo feffflchn.'m negai? Sed & , Ovtdi LiS (9) ad eandeni p~Ii.1m .rcCpiciens, ita contra Scy l. (9) ()j¡iJ. rneram.~ lam invdntuf. l. Vij te rtJlmo~únt:~ nofri irfami4 [ecli, Orbe r1t~, u¡¡l¡fque tÍ/;i ,¡omt'.t[1ffc n!gaur: Nam .De 'J!'drricidij Crimine; (10) L.1. de rerú Nam etli patUrali iure, vt Con{ulti tefiamur, (10) ComfuÜ: divif.§.initeod. nía omnium fim cerra, aer, aqua prailuens, mare,& per boa (11) cicer. I.offic. Jirara maris,& vt Cicer. (11) ait , ex pra:cepcis naturalibus defcendac, ne quís harum rerum v[u impediatur, indeque (12) .. Ol!iJ. 6. me- publica mun~ra ab Ovid. (u) appellentur, dum Lucinam tamo fic loquenrem inducir. . Quid prohilmiJ dqtUS? 'p(us t,mmunis dQu4rH.m ej. N te foltm !ro!riUm,Nflturd,,;ee Ieer.t feeit. J:Yec tenues "¡>"dds, dd publica munerA "Veni. Et quorumdam Impp. immoderat;¡ eupidítas metito a Cu~ (I3) CUidC.Iib.IO. iaeio (13) execretur,qui pro aere, profolc,& pro vmbra,ve~ opfer!cap·7· .tl:igalia ~ [ubditis cxigebanr. Artamen parricidx beaú na: mrx muneribul> non debuerul'lt ,qui ip[am naturam ¡¡deo (14) Irá a~vert}t imm~l~i [celer~ violar~¡i.t.(~4) Cum non dcbeat quís ~o iu~ íolus MOntlCIlIH5J1l re Vtl, quod m[us exrltlt lmplignare, (15) & Vt fapcmer d.§.r.nurn.? 11") r . G' Ir (15) L. Papíll. §. Tu IUS (16 lenp Ir, \10X1X parem cue pcrnam Oporteat,vt JIlcrniniílc,de il10f in [UD q~lrque vitio pleétatur, & YJscapicc, avaricia mulaa; fic.tclt. h' 'd' . " &. 'd Jil (16) Tul/iuJ lib.]. onons CUpl itas 19nOl11lma, parentum,l e l, natura: de le~ibus'vio!.1tiO, naturalium omnium bonorum privatione [ancia.' (l?) phi/.lud.e. in tur. Nímirum, quía, vt reéte Philo IudxUs: (17) ¡mplifun/. lib.de pnvmijs , & 'N ~motf¡,et,e ''llli non "jUdS pro dignitdte c1Jiuft¡ue jldgitii: ~~~b~r~~~:~::8~ animadterji ones ftatuunt, ,/ui l!i¡ecuniam, "vtllncri injamiam; udi exilium,[urtti"Vinculdmimúnfltr. ~ú difparia illa; diífentaneaque (upplieiorul1l genera, bene morara:, arque inIHtutx cívitati panlm c;onveniant, ve doéle Guille!. For~ (18) Guillel.Fllrn: ner. (18). advertit. QUQ fic, vt de<;u.mano errore Iap[l.1s vi., lib. l.feleér.c. 1 )'. deatur quidam Scriptor, (19) qui dmn plus nimio íibi [ape ... (19) Petr.P!d:;;:." In . d' C" (; . fi . I Q. " ~pir.deIia;c;¡p.22; re tu lcat, ¡Ccronls, quam cnp lmus, ratlOIle neg el.,lJ'! llllm.8, ~liamex:ruo Marte commentus, ;¡Utum.at, parricidam ide<x culleo involurum in marc dedu.cj,vt .ad rerumprincipia re ... (lO) Cic.lih.r..d,e dear, qui patré impia maIiu,violare au[nseft. Nempe 'luad nato Deor.P!ut.l\... ' , ,-, l' '1 r.' r '. l" de platito phil.c'3' aqua, vt ex. la ttlS M.l tU) lemenpa, C:>cero. (.2.0)& a lJ ,.,irru.l,b.2.C •. 2. icrip[ere,ren¡m omnillm principiú flt,YLlde Au(onius~ (21) (1I) .AI/[Ol/.m f~p. '¡,r; 1 . . . . {al" . lUde, nadit o/,1{lr.;lUS T 4. es dljUdm C¡Ul ¡rzno!(m plura ~IIiJ Tlr·/ll·d~ Jr.elms erertndis dixit. Jlobil.c·F.nu.j1l6. S d' 1 . 1 11", D. 'd '11 d (22) Terent. in e 10 lUne, V't Ili <1¡PSnO¡(JllUrg all"lOH'Sj eqtl!: e'U11 u }lfoa:mio !\\Iclri;c. TertntianuOJ (l,Z) cxifli91oconVenirc. Fa. Liber pr¡mm; Cap.XX!.: 73 Faeiunt intelligendo,"Vt nihil it¡tellitdnt~ Nam,vt aliquid eius r:ltio concluderct, i¡¡ud potius effe deJ bebat ,privari parricidas aqua, rerum omnium principio, quod ipfi, gellltores a quibus v!vend~ !n~t~llm accepUfeot j imman~cer im erfecerint~ cAPVT XXI: 'Parrieidtts,)Jf Cicero ait,iJe'o nudos in md1'~ n&n deijci, ne ti: {um, quo reliqua eX¡idri (olent,¡ollucrrnt. Rdtio ha:cdifft- cilis reddita. 'N t'C a Ccelio Rbodigino,dtlt alijs [dtis ¡erce!~ tao ...Ar¡uajltt'vi,tli leriora, grd1Jiora crimi t l4 mari ex¡iari, folere late ¡robatum . ..Aqua: benediaá: d¡ud nos in t(m¡l()~ rum oftij¡ onto.Ve ex¡iationiblls 1JetC1'um ¡lltra.P d1'ricidi! crimen nutL4m alud [emiles ex¡iationem admifiJfo. Hoc, cum 11luflrif,Card.'l3,!,-onio Jejt:nf1,:m, ~ ~eeejJdriis argll~1 mentiS c-viüum . • L L V D plane l11irtim videri pótelt, quod in Cupe: ~\, r~ori capite ex. Cicerone ret.~limus, nol~i1fc par i ,~ flCldas nudos 11) fl.umen pro1Jcere ,ne Cllm dda: ti effent in marc, i p[um polluerent ,quo ca:tera~ qua: viaJata [unt, expiari putJDruf; nam ve a iufi:is,vel coa- lbs cxdi bus, ali jequc Icvioriblls peccaris,& fordibus,fluvia-' libllS, lufl:rahbUJque aquis purgatio,& expiatio heri (olebat; vr late Macrobius (1) adnotavit, & ex Suida, & ali JS ofl:en- dit Tiraq.& Petr.Greg. (2) & ex Virgilio (3) confl:at,apud quem .lEneas violatum cum fe noÚet, & multa ca:de pollu- tum, {le ait: Tu genitor Cd¡e [aera manu, /'dtri'o!r¡ue !mdtt~ ,/''rkbeLLo e tanto digrejJum,& ca:de recenti .Attreé7:dTI! nef.ts, do nee me jlumine },iJ¡o ..Abluero. Et alibí (4) J ¿em ter [ocios ¡itra cireummlit )J7jji, '-'¡},frgens rore levi,& ramo fe/icis oli)JtC.' Et ex Ovid.lO, (,) llll~ ad hoc etl:l!1l alludit in Fafl:js~ K fo!eu ( 1) if,:1daob. lib. j. el,) Tira'!.dc nobi!. c., r.ex n,) )8. Peto Greg.li. ?('.SVIltag. cap., r.in princ. (3) Vrrg.2" cE tldd': (.l) ¡Jem Virg: 6. Jl:nd.guém exhoc ritu ex['lícar Tur- ncb.lib. 1 l. adverf. cap.1ol. (5) O)Jid.2.Fafl:ort 74 f{m nirnium ¡;tciles, qui triflitia crimina c~diS F/uminea talli¡offé ¡utatis aqud. QI!Cm ricul11 etiam in vc::ten Jcge fuií1e vbtatum ex Nume~ (6) Numer. e I~O. ns (6) cODfrat: E e non e Jl dqua ltlJlrationis adf¡erfus. Exqlle (7) loar¡. Stephan eo, vt doéh{5imi viri tradum, (7) fanél:a Eccldla agua: be- DurdlJt.JiI,. 1 .de ri- J .c: ... ) -b [; 1 d - r . fi . -C tibu~ Ecclcf. C.ll. ncoidx, qua a yema 1 US a (C::1l1 a l111lS1S puri camllr,pl J ~ TIYd'1.fup_ [¡mUlll 0101'e111 O1utllJta vid erur, & in ofii js templorllm va": . [a e:lIn habentia collocan confhwit. ~d & olilU_heri [o~. (~) l-IlppOCyat. in JI tulU,ex Hippocrate (8) collioirur,& ex D .Illdoro (9) dum hb.de morb facro. . . b '. (9) ljiJ.libr.5. c- alt: VdUbrum 1Irteres dWbdnt tfm¡14 fomes btibent1a,quibus tym.q. ante intrelfum deluebdi'ltur; & d//fllala delulmt a deluendo. Ita manms aqUlS, omniul11 [cele~Llm purgatía , & purifica~ e la) EuYipiJ. in tío herí credebarur. Vocle Jpud Eurí pidem, (IO) Iphigenia Tau~ - Oreaem materna cxde pollumll1 ,aqll:l. marina luihare, arque expiare yulr, hJ[]c addens Crnttnti2m, CUnad mortalium mald ¡ror[us IIbluit mare. Et Ariftophaois , Jtque Horneri interpretes paCsim huius (Ir) C'rel.l1lioJ.li. moris,vr Ccx:lius (11) rctLilit,memine r ul1t, tradentes, mari J ~.anti'l.le.d.C.2l. (olere ex¡iari pal/Utos. Et vtro inter varias expiationum VIde adJ G IUI11,ma G . & R . r I -r' ' re prolu~ ol11l1ia f0rn1JS, t1 UJS rxCl, ' ornJl11 VlUrpaoam, & nOvllsune l11ortali1l111 mala. Antonius Clarus Sy! Vil1S,&Duram.( I.I.) late pro[equuntLlr, (D) ,A"1U.SJIlJ.in 11 f . D·" - , ., ' Jl o t·1 0, nu a rcqucl1tlor, am I]S graclOr, guam ea, qua: per mare .1_. :le). cap"1.'-"- , mdiu~ldCob.Dllrd¡l. filbat, rcperit:b;ltur. QUJ1n ob cauLlm, mare expidtOrium C4 e l/: lih~.: .. obfcr. "ppellat EuHbrius, (13) dlud in quod G rxci , ¿<'\gJmenno~ (.1.& 2.&lt.I.CJ_ 1~ /1' • d (13) Eu)1h.u ajH~ [lis iuf Ll.peHls purgamenra lccerunr.VD ,e bctantius: (I4) mer.IliJdA. . El fe ¡¡'r, inquit,{acrifie.rffi O¡indntur, ji cutem Ia"verint,tttf1.- (14) Lact.tnt.hb·5. l" -d' - 7' 1,( ¡¡' '1 divin.inft.,.2o. 1 'f t/m Ivl Ims zmra ¡e¿¡us me u] dS)J 1 amnes dlJ ¡hWt, dUt "vI/a marid ¡urif cenl .Sed & (oltbat in piacubrem quandam hdham, omoc l11alulTI ,a muliere, qll;¡; eX'fiatrix [aardos, e 1\) Fefl· de verbo vtFeHus [críbit, (15) diccbatllf,conci pi,& vd rota, vd prius li¡,;.li. q.iu Piatrix. igl1e combuHa ,tíus cineres in mare proi jci, vt llibil ex in~ "iCa hoH!J [uperd1'cr,& vnius corporis vice omnillm expia~ tio peragernur. ~d ex Lycopbrone,& alijs elegantiCsi~ (16) IOd~. Zet">'fs me loa11)'e5 Ztrzes ( 16) enal'ra., cuius yerba doélifsímus hilb ~.chili~d_: FranciCclls SanfhllS Brocc:o[¡s, (17) vir grxce, & latine im- (1]) -Fl'óI¡¡c. S.Ult!:. ~ l'ar'h-!ox.!. pensc do~lL1s,& Í1igcml huius JOdemlX :3alm;wt. clade,no.· bis el ep cus , i~ ll.l pridcm Latina reddíliic " ex eis, quid b.:c \'Ox i . I , . Liber pri~nus; C~p.XXI. 7$, J ,\'ox ..Andthema Ggnificet, explícare contendens'. ~x CtllU iu [e habeanr, merito Clceronis locus ambiguus á Cce- lio (18) repUtJtUr, & i~ quonon pauci Gnt froncem carri~ (13) Creliusd.c,.:tZ; gaturi. Qui tamen ¡id:t de expiationis rítu nonnulIa retu- leht, nontamen vfquequaque dlfficultatem cxplicuiffe mi: bi videtur: eum adhuc magis dubicare quís po[sit ,CUf CUOl amn,ia crimina mare purgaret , parricidx tamen contaEtu ip[um pollui [crip[er!t Cícero? ~re exillíma, [ummul1l !Hum eloquentix parentem, luculema illa byperbole, dete~ fl:andlllU parricidl j crimen detellablhus reddere v o lu'lffe, quód mare potius paUuere,quam mar1l1is Iluuibus elui po[- [et:& fupra omnem cxpiarionem eífe vlderetur ,110n [ecus le CatuUus (1,) altGelliulUdeprofanoquodarn&ince~o, (I9) Cdtllll.epig~ ílm!li loquendi genere vfus [eribir. , " 75· I2!!.id facir is,¡atruum 'luí non Jin;t elfo maritum? Ecquid !Cis,q1tantum fu/ci¡iat/celeris? Su/cipit,'o CelLi''luantum non 1!ltima Tethys, 'N un genitor 'Nym¡harum abluit OceanltS. ,& Seneca Traga:dlls, apud quem Hippolicus,a nOverca Ra': gitatus ad inceHum, Gc exclamat. . !2.!!.is elun me T anais, atlt 'fUá: barban's . .;wr.eotis 'Vndis ¡ontico incumbens m4ri~ 'N. on i¡fo toto mdgnus Oecano ¡ate~ T dntttm eXfillrit (celeris; !Aut certe ctUl byperbolem ollendiíle ,tantam d[e buius facinoris díricatem , vt lielh extera crimina mad expiad folerem, ipCum tamen re vera nuilam purgationelU admie- terec. Nam etG legamlls Herwlem poll interfeEtos a fe fi~ lios facris Elell(]llx Cereris expiatum, quibus Grxci, vt So~ zomcolls (20) refert,nihil non lllUrabile crediderum: id ta~ (20) S0'\Pmell¡¡.d~ meo non amnino verum videtur,cum ex Iulio Hygino(LI) (1~[t).eccI/er·'·":f b" . n. • _llll.Hygl.a, contranum appareat; IX vt 1n Hereule reClperetur, qui fu- '.31.& j 2. . rore correptus Íllllmífa in eum a Iunone infania, nefciens illud facinus perpetr avíe, qui [,lmen [cieos & volens parri- cidiulU commdlffet, OI11\1i expiarían!: caruifie, ve Cícero innuit, dlcendlls ell. Quod & CA Slletonio corroboro, qui () . "1 . 1 b ' N J'. (ji .' r: 22 SlIet. Uli' e· Ha. 13 et 10. erone: (2.2) S.e¡e con) e/J us agltdn J e mdtern'f. ron,c.3+ - K2 f¡~-. Ve P drricidij Crimine: fl uie wrberibtJ5 !uriarum', de tedis rtráemibus5 quin & fd8'q per mllgos [aero e'Vacare mane s, & exordre tenta»it, ¡eregri- ndtÍone 1uidem CrtRci.e é leu(r nij s [deris , quorum in initiatio- m impij & fcele¡·~ti )Iocr? pr.ecor,is fubmowrentur,intere(fe nOn tW{us eH. Qua: cum theat Suetollius,plane fignificatur,nul- las fuiífe penes Gentiles expiationes,quibus haud dubíe, ve ea gux patiebatur a fe :i'lerteret Nero ,nOn caruiífet. Sed & hoc m;¡gis apertum reddílur, ex eo , quod. de Confianti-: (l~) Infralibr.2; J10 Il1lperatore alío loco (2.3)tradetnus,qui ctlm ad commi[- '¡¡p.lI. fi parnCldi j fcelus expurgandulU remedlum quxreret, tan- dem a Sopatro Plaronico Pbilofopbo,& ali JS accepie,nullam reliquam dre unci faeilloris expiationem , aeque ita palllo pofi, vera:: religionis inici JS, & Iunrali Baptifmate, ve Zofi. (24) Zofim. llil1. mus (2.4) commemorat ,expiatus efi. Et vt magis nofrra lib. l.. Jlobis confl:et orario, hxc opioio [atis fuprad~étis teíl:imo- ni js probara, cen{~ri debee veique probabiliOl; ,quod pla- (2.;) lIdrOIJ.rotnoj. cuerit etiam IHu!trif,&ReverendiCCardin.li Baronio,(2~) allna!. aUII. ChriUi viro & eruditionis & pietatis ergo admirando, CUillS hxc 32+ 11. d 1 d [ola bus dTe poten, quo Q[110i an atione maior effc vi- I (26) paufan.in Ca fileatllr .Neque adver[acur ql10d Trozmi j, (2.6) ve Paufanias ' .. rimhiac:is,lib.2. e 11' d .' . 1 reIere , Orellcrn aea: e matns explaverUnt, & pIaeu a non longe a lapide in quo purgatio fatta efr, defoderunc , quo in loco laurum qUólIudam enatam tradit ,qua:: adhue virens conípicitur; ccnfiar namque, bane expiationem nibili fU1[- fe, cum Orenes non ideo minlls pofi ¡l1am furijs,& fpeél:rís fuerit agitacus, qllouIque in Arxopago Deorllm [entenci js, (27) Lib.z.C.IS; ve inferiús commodius dicecur, (1.7) fllit ab(olutus. Acee- dit his, Ixionem (ve fabllla:: narram) ob [oeerilrn fraude pe-' rempwm, omuquam a Dijs, vd ab hominibus lu!l:rationem impetrare pomi1Te, quoUfque cum diu incertus vaga- retur,lupiecr ~lIius mi[ertus,in ccduln aflJmp: tum, explavn. 1. '\ CA. I '\ Liber ¡,imus: Cap.XXII, 77 CAPVT XXII. Sep.ultfitYdm Pdrricid.e 'I1'f![ilrim'flltis & iuris & bOn4YUm /if- teYi'tyum 'dr['Urrientis,& exemflis uflenditur .Sefu!tttr.tm hu ma.nituús rtltione bornini/m, deb¡tam, {.efe ~b criminum df'roclttiiétnl'robibitam. j{dnc frenamgra ... i{simam indi- . cari.'Plura defefulturte honore,& cura.Hanc etiam in41'1i- I malibu.s relJtri~i. Piu.f .Joíelchiadis in fatrem aJfeElus. Q.ui ... olim móre maiorum (eftJltltra inurdiai? Parricidas cum !arenteS occidant,iure terra omnium mdtn fri'Vdrl', Q VA íboitllr & cedo privaltaturparricida. Cre- . (1) BrifJ. Pwrr'UJ,. ~ lum cllm dicimlls,aerem in¿clligil11 us ,'lllem Ca!- & Hotlúl1J. & ~cnr- Ji nomine [xpe [¡gnari apertills efl:, ql1am ve 110- JI/s,de verbo iHL in ~~~If. e ' (o:IUI11, fira indigeat adprobatione : prx .ercim Cllm id (2) Sel'IJ.in Virgo l. late BriífonillS, (1) & alij prxfheerint, &: notaver~t Servius Géorg. 1 1 d ¡ . (l) Ciar,ind.ot'Jr. (2) ¡ni.u Virgi iF prol\ofdo.lujt.in , Et )!Ilrium crefi f/':ttdic-ere morem. d.§.alia dónde. & ex addllétis Cic.eronis ,& IuHullani (3) teíl:imoniJ's ; in (/) ..Appolloll.J¡ lId . . . r... '4' '. lI;¡{o(hb,I.c.12. qUlbus aer¡s, ca:h, & IplfltllS promltcua en appellatlO, ma- (5) (ofl(lant. in d. mfdie probetur. Sed lleqllc minús terra interdlEti vide [1- ~.':llíc. & !tlj!. fuI" , " ., 1 bl.lrYYa mOllllO aH- tur, quarn neque Vl Vi tangere , nec mortOl ad feplllrurarn {<rotur. habere poífllnt. Terra enim,vc Appollonius (4) air, commt~- (t) Ealdu.5, &Sd- · .":ft d . ft d . " . Ir,er.d.1.vIllC.COlJar. 1Ztsomntl$mdUre ,frofterl!dquo tu d;vn emefltolrnpl)s, d.Ckm.l1.¡,.Grcg. & i niulbs hQminibus dcncgacur,(5) & vt aie Cícero, ha m{)- in d.J. 12. Verbo eH · iJ Q b la m3r. Ca>rer. in 'rzu.ntu.r, W eorum o d terram non tttntrdnt. [Jamo rem ve- . j( 1 . • " , <':> , • praxJ,,\,, lO1J1íC,I1U. nCsllnum ecu(eo comrnune omlllum Doél:orum (6) Illdt- 147. J;.m. O.m. 5' ci11l11, qui parricidan,m cJdavera {epulturx tradeoda non !Qm.c.,. Jl·3·P!d~ T' d '. , ., (l d.c. 2 o. Illl.<). 1 dlo&. eh.\'! oClleru~t; neque m1ll11S _ veram Ioanms BJp[l!c;e AG- Durar/.C "1' I/il/s lib. ni}. & Iacobl MenocblJ (7) feI1teotiam ,gui parriCldx fe- 2.obfer,v.q. 1 b( 1 'b e ' , . (7) .Ajm.lIll.ql1od pu turam ,a que pa'na egl llS prXlllllta, (8) lmpedlri, & fi 111111a,1l., o.de re violan poífe,reibncur. Nam vt rc<{lc ~intilianllS: (9) Ttf- ligo M,no{~. de ar- t a'd't e' . r bFr.clf 3 S ·.,llU·30. mft ouc¡us»z eretUr,CUl eges urrdmnet,4nr2 Ulgllc Ir·a (,i', LfinC.dcfe- OI1lI1l11m parens [erra, vt pareotU01 occl{ori reluél:ari cel1- FUl.v;o retar? Quod & orxco auodam in matris occi(ortm tpi- (,)) ~nr.ced 2Qo~ b -j \ IÜ\ (pp¡;rr. ybl grammate,quod latinunt [eci r COy arruvias, (10) l1t.s ve/bis f¡'p~. oÜendicur, ':N ~ -8 7, De P arricidij Criminc~ Ye repelús b~c cddawrjit enim C¡bUS & rdp:ntt c4?úb#!, y dm (I1nnium mater terrtt, non reczjit mdtrieidam. (Il) ~gath.lib.2: Et c:xc:mplo non earet, nam vt refen Agathias, (11) eum Dama[cius ,Syrius ,SimpJieills, & ali j doai viri eOlweni[: [ent, vt in Perham ad videndum Co[roem Regem vna abi4 rent, in reditLl l11bumatú cadaver in agro invenerunt, quod eum inhumanitatem Per[arum detefiati,[epulturx manda(~ [el'lt. Noél:u vnus ex eo cOmitatu , obverfatí Gbi fenis,&ve~ nerandi hominis lpeeiem vidit , dicentís. Noli inbumatulU corpus bumare , permitte eanibus laeerandum : terra v:ni~ ver[orum mater , manis corruptorem hominem non reci-: pito lIle expergefaél:lls aJi js fomnium expo[uit, & mane rc~ gre[si in iHum agrum, corpus nudum videruntin campi fu: perflcie iacere. Accedít bis, qu~d liect fepultura bumanita:: tis ratione, naturali & divino iure etiam hofl:ibus debeamr; vt ex Sopbocle, Ari1l()c.& DioneChryfoilomo eruditc ad- (12) l'tt,F¡jb.Iih.,,: modum Petrus Faber Cu) fcripfit;vnde Vi6ulenus quidam fcme(l:.c.l.& lib. 3 gregarius miles ad BJa:[um, qui fratrem eíus iugulaverar,' (~~) ·Tdcit,li:lr anll • ita aptid Tacirum (13) inquit : lCefponde '131.efe , -Phi Cadd)iet: abieeeris? ne hines quidem {e/ulturam in)iident.At v 6i propJ ter alicuius male6eij acerbitatcm augeri pcenam oponer; (14) C(flJarr.lib.2. var.c. 1.I1U.1 1.Me. n9ch. vbi [up.nu." 2. Guiller.Bendll cap. Rain. verbo m~r ruo,el l. &. reliquis terrorem iniJcere, punitorum cadavc:ra,iufie,vt Covarruvias, (14) & aljj not-lot, inhumata relinqui po[.': [unto Quinimo ex Romanorum more id fuit, vt hoiles pll~ bl¡eos, aut qui hoiliuiU loco effent,vt puta pro[criptos,per~ duelles , fu[pelldio[os, aliorque facinorofos bornines ~ quo": rUl11 pcena ad exernplum aliorum pertinebat , aH js fuppli J ci js affeél:os, hOllore [epulturx, Juttüque adflniuill prohibe~ , (1 \) I¡¡fi·l;~. in Td rent; ideoque in Gr.:moniJ's gradibus a6ieél:os vnco in Ty- c¡'t.Ó.anllaJ. & vide ctiamlacob;D¡¡rant berim traherem, vt Iuftus LipGus (15) in illud Taciti no': lih.,.var.c~F·3· tat, nuia ddmi'Jdtipublicdtis bonis frpulturd prohibebdntur,& (16) Suetol1.in Ti- ~ ber.c.61. ex Sucronio (16) coIligimr: lnterdiflum, lllquit ,ne capit~ (17) vlp. inl.Iibe ddmnatos propinfjui lugerent. 'N tmo punitorum non in Cemo J rorum 10. §.l1on 1 \ 1 JI ' folent, de his qui nias aIJirt1us , "Vncoqtte traÜNs. Et ex V pialli ,& Maree &i: nor:illf. ,M.,ra/. ill l'e[pon{¡s, (17) quibus non [olere lugeri traditur:J{ojles,)iel I.rnllllm~)j.dere d ¡l' . d r:..r d·,r.· , li c doll. v id'c Dllr.Ca per ue zonu ammttoS, me J Uf pen to} os,nec 1m contrd/aren- f&d.lib.o.c.). teS );enerint ,)id m_mus f /;i intlllerint, non t,dio )iit.e,fed mala ~onf: ·' Liher primtu; e IIp.XX 11. 79 lOl1{cientia. V nde ,aliquis (i nqui t Vetlls OrJtor) (18) mct:f (1 E) Q.!!jr.t. ¿,celo iudicii mori 'vult , digyms eJlqui i11ft/mit'ls abijúallfr . ..Alt- E7· quis confcientia tU~fis dlicuius fiagitij dmifsi pi Uf qft;m ¡rodatur, morí )'ulr: dignus fflqui infcfulws abijciattlr. Et Poflbum.lunior declam.). Equidem ú¡dices, 've [enrio, tJ.emi- nem mort4lium fa-vere hominis fepulwr.e non con'venit, 1 1IÍd "vna res eJl ,cum exemplum dd omnes pertineat: idcoque non ni- Ji a/; "Vltimo parricidio exigiwr prena trans hominem. Quü etiam refpiciés HegeGppus ( 1;)) rationem hUlUS rei rcddit, (t9) T-Iegefip.Iib'3; <lilX maxlme [upenoribus convenit; quia dignumejl, air,"vt cap.! 7. 'lui !¡!tris imperium non expeBáwrunt, priwntur 1u4; tnd- trÍJ tremio teme (epuIchro. Neque pmavcrit l)llifplam , hOI;: quod vltimo loco in parricidx pcmam inducturn tradid~;" , mLlS, vt Cepulwrx bonore privetur, parum [cveritatis bJbe.~ re: nal,u etÍi Diogencs Cynicus [epulturx cur.am Tbeonino dememomordem, v t Laenius,& .!EI,ianus (1.0) fcnbunc,& (10) 111M. in vitl fillr n~nnulli, quos' nec Cupplicior~m tol'med~amoveant~ D;og.& JElian.var. .. ' . L" - 'fe -" 1 fi ' " ' lllfl.lIb 7,cap Lj nec mortis 19nonlllllo x ID arnl~, ve unCrlS prlvatlo tan- , ' " . g'at; tamen, vt ait T ertu!!ianus:(-2. I) OmnibttJ /er~ inge¡¡¡ú e ft (21) Tcrtull.1ib.de fam.efoflmorcem (u/i4:o" ErreéteY1inius, (.z.¡) lÚlcr rdiqu<l tefi.jm,~ll1i~l'C. _ ,(, b - "b . {' 1 r ,{ (22) PI'/llU$ in ']ux n~wra lp a, 0I111Ill liS 1DUC,lJJ.1( lt, ¡CPU turx curam Fro('CI11.hb7' connUl11Nat. EtPomponius (2.3) lurifc.p'uCultus:Jniuriavi- (23). ~'omp. in 1. . 1 " r' 'ji' -'.r. 1 E' ql\ua (¡ Ilulh 28. mm: Vllfert d/fi'ct, J~t, " (:1us}Jxor máneat,in) efu, t<t.e lU~C D;d~.tdigiof. opnlTIo, iaudatuf a Moddhno (-24) ba:res, qUl tefiatons j (~4). lI1.o~epin!ill "d (1 . b - J'" LqUldalll1l1fuoD quantLllllvlS 1 te laO;len~o IU cr:tls, re ¡'lUlas 111 mare non de ¡:ond.inflir. l • proiecit , réd io memoi;i3l11 bllmJDa~ conditioi1is CepclivÜ. Vnde Athel11en[esde [epultura ~'vr DiodorUs (Z)j refen. (25) Diod.Sic.lib'- prills quam pugnam capdTerent, (egítabant. Apud quos l~. , etiam [ummis , vt V;denu.s Maxanus (26) do_cer, Iaudibus í~~~, ~;~e~ J~~~: Cymoo cdebracusfu\.t, qm, vc paCer Melcblades in c;¡rce:rc: p,.o/mill viro eiu[- mortuus, [epe!nctUf , vobntan js .(evincu]¡s nhncipavlt. (km. Cfl~m('dnii,\'bi .... ,. f"O lo. ~1r~11 L .... rt e eXl.,/, Ncql1c ahodll\l1 Al yc )lS .lEg ypu rex legem promulga \'1 r, IIij,~ cius J:'ietate. ne aliter pecllniarn Cumercmuw;un:ltocl'et, quam fi c1ebiro- (~7) Hmd.& Dio; d . - bl' J l!!J2"v.f,m.flob.hb; res patrurl1 ca aVCra plgnol'l:c 19arent. Eaoem lcge ca- -2.rCrlll11 iudic.c.(.. v::ns, v t G deb¡ tij! xri alIeno non j ;¡ti~facerct ,fas !lon eiTct l'ctGrfg. ,in ¡:rx!u. eum rent tlirl,nellue 1n (JJternOin~(111e in vlloalio [clm!chlO, ~:r'ilc!vil,lib.,o.cI~1+. r; 0', ,dnWti In :11. vt ex Herodoto & DlOdo!D, V·7) Annxus RuLertlls recen- düri~.(. "1.:'. Cee, (~R) Plill.lib.l1. c.'.o. & Plutarco in lib. vtra.anim.plus rato lub. 1::", ¡Üidn. ídem trJd;r ddJd phinib.1ibr. 1 ". de anim.c6. (29) ¡lorem. ,in l. vt vim, de iult. & ¡uro De p.trricidij Crimine~ fet, & Petrus Gregorius plura alia in eandem reÍn diligen: ti[silllC congercns, & non immerit? forÍnicafllm pietatem cornmendans, qux. velur i([ius imis participes fe fe, vt Pli": nius (1.8) referr, mt¡;:r fe [cpeliunr mortuas, qux ve! folx ad [ll:ldendall1 humationis curam fufhcere qUtllnt. Quam na~ ruralj affeétu,& bumanitatis inlhuétu; 110n [olum erga no[~ mer ipros optare, fed & ignotis etiam hominibuscognatío; ne, quam ínter nos natura inítituit, Vt Florenrinus (29) air~ ad id impeIlente, ter ram fcpeliendi caura ini jeere ,elegan- ter Quintilianus , (30) hc inquiens, admonuit: Hinc & illt, (30) Q.dnt.decla.5 "Venir ajfeElus,'luo ignotis cddawri6us humum congerim'us: &. infefttLrum 'fuodli6et corf'us nulla fe jlinatilJ tllm ra/ida tra{-. (31) ¡Jem dc¡;l¡¡.6 currit,"Vt nOn 'ludntulocftmque "Veneretur tl/gge fu.Et alibi :(31): Cddd'Vt:r, inqllit, tlb inmr{u a'Vium,¡erarumc¡ue tantt1m mife:' rantium coron,tcufiodit. Con'Venrrttrlt eti.:m alieni plordntes~ totUS in {pe Elaculum fOf'ulus ejfu(us eJ: & ignoto qu'oque coy':' fori pu¡'üca humdnitlls i]tMfi 'luafdam fecit exequids. Qu~ (~2) petrO/I. "Ar- etiam rpeétat illud P~troni j,(3 2 ) vbi idem humanitatis vo~, bíter in [atyr, cabulum,de [epultura lOl1ue'ns,v[urpaVi{~ Vel fi -voluerit mi~ fericors dd idem litus expelláe,dut pr'iem.jells alú¡uistransI4':' titia humani!"te lapiJabit, aut, f!uod 'Vltimum eJ, irat;s aiar» jlu8:ibus mi/ericors aréndcomtonet. Et elegantirsima verbJ. (B) Cápietlor.lib. CaCsiodori: (33) ln(atiabilis 'fuifle jletuseJl, 'lui humanis 2I c pift.l:/.. non (initur corplJribus intereJje, dum /emper fe reum ludí:' Cdt, 'fui cineribus iufla '{ton ¡rtC fiat ; & paulo poR, dicendu'ffl. r¡1, quod hoc ip{o admoneor exemplo,in hontmm pietaúsetiatrJ damnari {epeliuntur. ~bus omllinus privati l'arricidx, ita. ( ) C • . de II culIco in[uti iaébncur , VE llegUe inveniant litus eieai , ne':: 34' leer.2.. .. [. .. . (35) Vide V¡rg,l. qUe: ad axa ']l11dem mOrtlll eonqlllc[cant;& vt eleCrO (34)" 6.iEneid. Ter/ul. de alibi díxit : 'Non folum"Vitd cruCidti ,attlttededecore , wrum al1im. & lacDb.Du· • •.. 1 '-" rant. c4'rl.2. var.c: etldm [epufturd,& zúffzsexequzarum Cdreant;Jtque adeo perj z.in fin. &: 5+ Vbl petua quodammodo requie priventur, quam nunquam pluD elc~ater tra ... (" . r 1 . dit ) de h'¡s quibus con eqtl111llepU tos; R01UJll~ p~:; fe Pllltur a frohj- - , tabant~ ( 3 5J bebawr, , .' cA~ l' <. .~ , , r i :\ Liúer pr¡';ms: C"p.XXlll~ Sr e APVT XXIII. Culle; & [er¡mttum ¡ilJnlf ~n hodierno ~;e ¡drricidis irroge: tur? Q!jid dfud alios ,quzd afud nós tn hoc fUf¡licio 'vft 'e~ gibu r , "¡tI moribus irnmuta.tum jit? 'POntifiCio iure clericos Iltrricidas per¡:tu(J CdrCe~¡ traditos, laicos alijJ !rrl1J~ 4fi~ EI~¡. Ve carcms ¡er¡etUI ¡(Jmajnonnull.t~ B E D quoniamtempus, vt in aiijs,ita & in legibus; . & in eis prxcipue qux ad maleficiorum punitio~ nem [peétant, plurimum pocdl:; Videndum efl:· ','. . .' & b d ' . 'b 11 ' (i) pll/lJi 8.epifl:. nune ,an quateo,us . o lema praxIs ane cu el iuxta expolidOl1e, pc:enam (quam laboriora adeo,& ni falIor non inepta com- quam c?ntra cu~ mentatio!l~ expo[u~~us) v[u ~ecipi~t; n.am oponet, yt de ':.~I~r~~~,:6::~t.h. Arifione dlcebat P!tnLUS: (1) Stc ItntlljUAlut'd W recentld,jic (1) ¡ujl.in prio. ih "ar" "Vt "¡sidua traElare. Quoniam n IuUinianus Impera- m,r.de fatifd. . . . \, 'ti' . ,.. .1. ',r; (~) PU'nn oltlOeJ tor (2.) ait : OmtJI4 d!CmUS ;t, 'lum Mno IUIHClorum )ljU l/jI S Jiodie arbitrarias rrrum documentis tt"drtnt. Et in fuppliei js irrogandis cum ~1Te,tradit ....f!ádll/1 . e 'l-b" d' 'b & . 1 '[. 1111; pote{latls) de omma Ier~ 1 l1U lces ,1í:1 u,an~, n?n tam ex .eg~m pra: - verb.fig.Mriroch.dc cripto, quam ex propn}s amml motlbus,& arbltnJs proce .. arbi~r.q.I,4~&: ali~i dant, (3) me bercle, vt {)uintilianus (4) inqúit: ()u4ntur't". faf~11111;bVlllce!lr;Cd~ . 'do ~ ~.n l' 1'. • -...:::. .• vot/II! 1 .2.Yar.c.6~ ¡'bet fecrntt fu M ,otulermt, (}' tamen a Id j oy¡ lux,4lM 'VIm (4) q¡.fnt.lib. ¡Üo' facies;flufc¡ue,fi fefares, -vius ftnr doElrina, quam ,itPd -vlum 15. qucm, & alía il~ d " 1 l' E 'd . h . 'd" han, rem refen PI oElrma 'Va Clla. t: qm em antlquam JOC parnel 1 J pc:e, nel.in z.p.1.2.de ref na ab aula receGífc,Salicems,&B.:tldus (5' ) ferio affirmanmr, i:Índ C·4: 11 ' 2 • 11 d .' r ¡ ., h' 'b (5) SdllCEt.& Bal. quorum I e; ecapltatOSlepu cura pn v .ltl; le, eaIll us CO,: Ju;¡n d. 1. vnic~D. medendos abi jci eos,docet,qui parricidi) [celos adml[erinc. dehis quipármr. Ncc.diifentiuDt Ananja, (6) & Ludovicus Carrerius, qui (6)'j.-1 n "n: iJ11.c b ·;·¡· , . r. [, . d' 1T r . . . de ,IS qUl 1 ero cullel prenatn nmquam e Vi )Lle ratentur. Et Petrus Gte- Cmer. in prax §. gorius (7) &,Ioannes Oinotomus, Tbolo(x quidern,& ahhi hGmic.verf 9,n}6 . " 11" G . h . '... . 1 r, (7) Pef.Grff.d.hb. 10 Ga 13,& ermanta mus CrllnlO!S reoS,ve lCeUl'1 perC(l~o6, Syntag. C29 n~ ti, ve! furca [u(pendi aiferum, nec r'.! arbürari eoIlei (upplí~ fin. Oinor.d.§. alil, cium bodie v[~uanl terrarum praxi [~tv:lrL Tbomas qua- ;.~)m'~"dmmdt, 3d que Grammattcus, (8) ldcm Neapohtano in rcgno vfu té; Confli~,Neap. f"l; .cipi tradit : & Iulius Clatus (9) relatis pJuribus ,qui ami- I:!.)I.Cl()I¡([:Jnt1'J¡'~', . ' . \9 11.. aY. 1",)· quam pa:nam aboht9.m eifc docuerum ,{cnb~t ,apud Me. recept §.prri 11 5 L dio: '8i De P drricidij CfimifJt~ diclanenfes :parricidas ordinariam homicidíj p~ñain iux- ta de1inollcntis '}llahratem fubire, & .. dios in furcam aoi' ] 'e ' alias iugulo feriri,& [rabi ad equi caudam alligatos (oJere, (10) ribero Dec.in nurnqu.¡mcamen eccleGafhca feplllwra privari. Alij (10) crimina!.lib·9.C JÚ. alia rraciunt. S,~d nimirum fuus culque nedum natiorli, ve- (:I)lUp:~j¡IIJ[atY.5. r~m & homioi mos eÍ!, necvoto, ve dixítille, (11) vivieur vno. Nos,noítrx Hlfpania: praxim [ubdetlHlS, oc cuiquam forte fupr,¡diél:i auctores imponant,qUl apud nos parricIdas canibus hniandos darí [erip{crunt, iaudaro in eam rem Pe': (a) Per.PI.in epir. ero Plaza (i2.) Hifpano imis doél:ore, 'lui tamen ~(¡ atténte del.'.2~.n.8. legawr, nibil rale cornmemus reperietur. Aplld lfós}gicur (13) Cic.lib.I.de {emptempartitislcgibus (qllas,vtCicero (13) e~Sj'luxjn orar., dllodecilll tabulas a Deccrn-viris relata: [Ul1t j [ontes Ieglllll; biblíotbecas omoium Philof6phorum ,& 1 hehüdos ipGlls vera te[ponfa ,fremane omnes licet, poífumlls appc11are) '(14) Ind.l.vniC. C,onilantinian;t{anéfio(I4) ad verbunl cranfctiptá.(15) de his, qui parel1~. qúotidian3 (hell dolad) praxi ob{c:rvatur, vt & experientia (15) In d.l.12.nr.. . . ( , . ~.partir.7· dldí~jmus,&Gregor1us L.opez, 16) Ancoows GomezlUS;' (16) Grtg. in d.L Petrus Plaza,&,D.Ioal11ies V da (vir apprimtdoétus, & im. l'ar . .Ánt.Gom·3· to . e' b" ) e . l'" Q d ' '.3.llu.~.pla~d.,. matuto rato no ,JS ereptus cr1ptum re 1quere. Uo & ·:u. Ve'ld de l-'ccnis IuliusClarus (17) fe,dum in H¡fpania efiet, vidiíre fatetUr, delill: e 27 dh'b' d'¡f" . ( d' n.. , (17) 1~l.ci4r; Cup, e'Harnen a, 1 ,Ita lITe. r~ntla q~atn ,ILLl quoqli~ auétores ob[erv3nt}quod par.nCldx 3 prlllS qUal11 culíeo ¡t¡[[¡antue c:ervices !aqueo franguntllr, Raro enim in Hi(panialllonis fupplicia, qux ¡ongís cruciatibus j & morofis dolotiblls vi- co, ,tam adimuoc j iU1ponuncur: ne reis, quibus eo il1cafli 1110rs ÚS). Impp. in,I~ .(vt aliadrnpp. (18) dixem'l1t) fo/lffium ejJet, & rita IÚ¡fl¡~ quifquis, C',adlc- ciunt, ünpium "liquid in Deum effundendi, aut ctlani dc[.; ,e!1l1ul~male[t. peraodi OCC¡¡(Jo pr~bc:atllr.Nam vt ait Senec.hb.2.debé-nef. oAcerbifsima cruje/itas eftj qu,e tr4hit ¡renam : Et'miferietj¡'- dift genuJe fl citO occid(re , quid tOl'me-tdum )Jltimum f! mm {ui fecumaffert "1 uod <tntecedúum/us TiMxima 'Venturi fu¡¡licij ¡aneft·: ~od incelligens Tlberius,vt Suec. ioquit cap.6I. M ori'Volentilms, 'Vim ad/;i"el1dt 'vi'vuldi;1tam mortem le)Jé fuf ... plicium pUt4bdt,& freCdnti cútdl/ m fcrn~ mdturitd!em ufpon- Jit: nondum tef:um ingrittiam redii. Vilde fuffoc a ti· prills,ig": nibus dan, {:lg1tÜ~ impet! ' in frufia fecarí, cul1w !,Jui, aut: . , fimi- " , I 1, " , Liba primut~ (ap.XXIlI: hmlles alias pcx:nas, qux io :lliorum terrorem coofl:imun- cur, perpeti [oleD[, vt & notant Dodores, (19) &ool1:ra:. rum legum verbis exprimitur. Vel'umlicec boc llullus ex fupradliSl:is advertat, arbitrar iri eo etiam lllris communis peenam vCu hódiernó ímmmatam, quod parricíqx non cul- leo, ied dalio frequentius claúduntur : Et qUldqüid !loara lex prius tos verbcrari dehere,illis verbis exprimat: t:!..!!e er- te dt4l que fi..P effa enemiga, 1ue fea d~ot4do pub/iet/merite an- te tolos; adbué tan1cn verberibus oemiqu.lm a fhC1l1ntur,Sed neque [epultura privantLlr, nam licet ve legis forma (ervc- tut, deturbari in Bumina, illiblgue, vCque ad primam DoéIi3 vigiliani relinqui Coiclot: pofreií tamen, vd a cognatis, vd (i9) Grrg. IO~f:t fl'P·· Vtrb. ,i,l la 1l1dr, lex l~Üt; 21. li.S. rtcOP;!,4(J.titl 2'3Ji.8.recop. vide a1illUa a¡:uc,P<CIIJ!1I }'ah'.l)b~i· femeih 'ar.S.in prindp;' alíbitinarijs, quibus fepclire puuitoruni cadavera curx cfr, ecddiaO:ica Cepllltura donamur. ~od lieCt contra leges too) D..Ámbr.lib; vt diximus Gc; íudices tatuen conui ventí bus o~ulis F 1 :lti , & I.offic c.2B. (2 1) M,jrial1.Socin:' V[U etiam id impios tecepr::in pietatem impedirc non de- in CJ. 1, de llis qüi bent. Nam ve oprime quoda,in locoA111brofills (20) [cribit,: liber. &I'IJ,f) lf :züt d d . ¡:rax.c ')ú pid::,a d. "Nemo pote ft indignari, IjUid bumdn is ft e/ium rel1tfuijs fpa~ t.21.n.43,Vclad,c. tia ldxdta funt ; nemO fOteft dolere, fuid in feftdturis ClJri~:,},n, 10.1'lb<r. Deci. ft · . d·(, él JI Ilh9.cnm.C,6.IJ. I 9 zanorum reqttus e) un orUm e, , " qui ctiam d¿gra- . Jure autem Can6nico cleridlsI1uius criminis reus depo"" dando s ~it. . . . d b d' , . J' f l' (2") L IUcrcdlbl- 11.1 e ~t, & epotJtus IU perpCtLlUm carcerem trul1l~ ecu a- i~, C. de pITlIls.l: rts cunx tradltlone cdfante, vt contra piures, Manan. 50- 1TI2l1datis.D.tod.1. cin. Bernard. D(eZ, (21) & alijO reColvunt. Nam & fi civiles 2..C.de cxa.cl:li.12. 1 ,', , " . (23) vlp. 111 1. 8, §. eges carcens pa:nam nequaquam adm¡Ceqnt,(2Z) qma VI. [OI.~L D de ~(x:llis, piao.tdre, Carcer non. 4d fu,úendos,fed dd continendos bomi .. ~idc C¡:\~,tr;¡di[ de h ' . d ' fi d ' l11tcrdrcbs pcen/s nes ~/Jei't e/Jet; (2.3) Ponel ces ramen, um pudon,& verc-' Cuidc.lib.,l4- obr.c. CllndlX clencorUlD profpiciu1lt,& eorum ddicta pllniri po.; i.~.~ dt 1lac carce tius volunc,quJm publíeari, boc [uppIici)"uC'nus,vr late Bar .. l rIls hdl:oJGf.Rom. l 1 ~,o 1O'5· C • 1 + to .Menoc 1.Sll11anc.& vomelms (24) a¡¡llnadvertunr, fre .. (24; Bdre in ¡.¡til- quenter v{urpant. Quod non cfl: cur aliClli leve videawr. periull1,n,~. d~ ju:, Q 'd 1 . l' . I ' n[d,OlnllWn1 ludIo Ul el et1JIn gravlUs, quam el e lntet nomll1es; & homi~ Mlnod" de arbítr' D'lm carere conConio? Ee iLa vivere,ve ltberi rpirirusfruen- qu~f.89.&caf~o) d ' (' [ 1'. l' . 51milll(; in brhal. 1 r,lCU tas non 11(? &111 ma l manhone (ltaCl1Im career, ve in!t. tl'.17. Gom." Fornerius (2. í) ofl:endlt, intcrdoIn dieí tU r) vira: cxicull1 ex- ti)ll1.c.ni;1l.6. ' pcéIare.Lalcl qUOqLlc [tcundum Pomd1cias [alJétiollcs,p,U-, f(~l\ \. ¡(,;·n:,rd.l~Jl'·12: , . , ' .' " " e ee.r. LV I.C . 11 r¡C~Ql) cr~men 111 foro pa:l11tenrrah, CafCC~lS ta:dio, & alijs qui+ c'Je aFolla, L2 mo- (26) Videtext.in C.1.& 2,;de his qui lib.occid.in dato- rem.] j.q.z. (27) LudO»,R/JIIJdll. fingul.ó88. (28) Cap/aá.li.1!; variar. in formulo illdulg. (29) Ill1pp. in 1; omnes. ':;. C. de Fo:n. Ve Pdrricidij Crimitú; modis lucre folent , qui late in ipGs confl:itlltionibus reCl'n= fentur ; (26) fanguiois ~nim pcená pro nu1l0 ~rilUine Jure C<lDonico infligitur;vt iarh priddn Ludovie.Roínanus(2.7) admonuit. Neqiie eareeris pcena mitior·ilIa videtur, nam vt deganter ,Magnus Aurehus Cafsiodorus, (28) [eribit: Cter- éer eft alla gemituum ,triftiti.e do mus ; a¡ud/u¡eras 'Pluton;s hof¡itium, loeus ¡er¡etna nolle ed:catus ;in q1l0 non "'Vnum tor~ memum /uJlinet reus; 1ui dnteCjudm incurra! meis exi/us, ¿ Sllperis próbJtur dbfeilfus.'Primitmpudor ille eollt'gtlt caun.a- rum, 4bomindbili mrerore Jiferucidt: 'ttuditum alíen; gemitus & lamenta eoniurbant:guIlum :eiunia longd debilitant :ta- Elum pondel·a ¡rementia defdtigant : lumina diUtius tenebris obtuf ti torjefCunt. 'Non eft "'Vnum cl(tUf s eXitium , mullifari4 morre ¡erimitur, c¡u; earceris [quttllore torquerur. Vride non iniufie Imperatores Thecddlius, & Honorills Augllfh (29) in exililllll daninatos ; fi carcetiséufl:odia exili j metas im~ pldfe deprebebG fuerillt ; non erre alúplius 10 exiliulll it= cogel1dos Cái,bunt. Sir enim{diis, inqliiuntimmenforum erll-: cidtllum femel luiffi fUfFliCia; me '1ui Jiu pri"'Vdti [un! ttur.e, communis hdUft11,& luás a[jeBu, nOfl int¡'{z bre'Ve ["úiúm e4 J unarum ponderibtti ¡ug"d'vati, Uiam exili; ja:ndtri [u ftineré (30) L.fi di~tillo; imum eompelldntur.Et Moddhnus Iurifconfultus,(30) hbc 25· D . de pa:ms. ídem ob oeulos babens, aliquatenUs Cius p<Xllálll fublevan- clam admonet, qui dimino tempore iri reatu fuerii,id eil: iti ¿are ere , & iniú:ro; triíhaue ; ae IUtnlbri re()rum fiatu, vi . J e . Duaren.Alciams; Ferrandus~ IoanneS CorraGus; Rainaldu~ ~~ll~.F~~:L~~~:· Cor[us,& aJíj f3I) íntáprd2ntur~ non ve Aeeurfius, & alij. pli C .Q9 • .Á/cidt.l; ex antíquioribllS (32) minú~ te él e' plltamot , gili aliquibus l ~abrerg.~~IOc·acporrd .. , retro tcmporibus deliétum éotl11niGífe reperii.fllerim.Qui:. I .2. mllc. .2,0. lI.diJuJCorfui lib. l. enim eorum non.mi(ereaCU1;; qllibus ex vinculís callGün dí"j' indag.c.19' EJudr. ccncibus incertlls iudicií evéntus a[sidman tremorem,& le~ Calde¡y,j hb'3' varo .. r .' . f·· 'd . . I 1 .. C·.2. . g1tlmllll1 1::epC meturn ll1CU1S1[? 'UI eo,lÍ1qUlt Ca p 1llrmUs (I'GL)d~c.currinead,' Flaecus , (33) Cdreerem pub/icum ,[4xis ingentl~bUS ftru8um, . I Illtllio,vblom ,o' ¡:: .. / . l' / .. ,., . h . nes.Deci.conf.i 15. 4ngU)'IS; ordmlmllusten1tem ucú"'Vmllr"am rect¡tetem.Jn ~i)C M.Mallr~i1l51oífas. Co'nieflj robur T tlllidnum jrof¡iciunt , & quoties ideentes fer- (;~.)c·'¿~lpIJII)'.FIIlc. rdri pojHs ftridorexcitttt eXd1Jimdnmr,& dliOúln-¡!"f/'lici¡lm dc c LUl1+ 4fe[fdtNlo ,jiJfJm di[('Itrlt. Sed ~t filum f6r1uo~s noflri re: pc~ ., peta mus, Pontíflcum quoque jurej (34) tam fili js 'luí paren~ ~34) CaP:I.& fe: 'b' 'h' filo '1' quent.dclusqudt. ti us, quam parentl us qm 1 JS nceem mtU erille" Decid, c. lm,n m fal~[~res alia: p~nitelltii imponuntur; qu::e B:q.~,viu<Betnar. ex ~pfis decretis fac;:il: colligi . DIl?\.1O prax, '·99! po{f~1n~,~ D'E P ER S ()rNJ5 i~,Q V ~ l~ ARRICID 11 TE~ NENTVRi El~ CVLLEI , SYPELICto 'PLEC~ ,~.. .", .'. \ , 'f'V.!j 'f V R! rLIBE~ SECrNDPS~ CAPVT PRIMVM.: 1Jicendorum DrJo ¡rOfonft'ur.f{lImaniores limras al ¡tm's Jlti~ ~- dium -vehementer conduceredemonJtratttr. 'Parricidtj lOf ¡rimo loco teneri, 'luí f<lrentumfatd frofera)Jerint. rprofe~ rare fatá quid {t t? lujfinidnus eXfeftus,&, exmelioribus C(J~ Jjci!ms emendatus. Liberorttm, "vt &larentum afpellatio~ neffl ldtf /<ltere • .JrtoJeftinus, & 'Paulus, 'fui comral'ium > (uadere )liden/ur, Wrd intfr¡retatione donati, Jlominum ~ttam bre-vifsz'mam e/fe. Li[,tr flCU71dus: Ca!.l~ (vt ita Iequar) manci piC',& captivirate, in lucero afferui 1 & quo(bm veluti poflliminio in prdlinum honon:m,& digoi~ Lltem reflitui. Nunc 3utem,cum novus nos, erga perfonas; quibus bac [uppliciÍlm irrcgandum efl , labor maneat, & tot hLl!us (vt ita dixerim) Hydrx capitibÍlS ampiltatis, alía fubinde na{cantur ¡ & pulll1lwt ;lI1genue (vt llt! Livij (1) (1) 7i't.lhdnitiOj Yerba detotqueam) illud mihi .1cciddfe [ateor, tjuod tis Ijui de,ad.+ proximis limi ,,¡¡(dis indue7i mari ¡ed¡bus ingrediunturj quicquid mim ¡rogredior, in "tzflzorem me dltitudinem invehi wdeo,& crefcere fen~ O¡ld,1uod primll1u~que ¡erfi cien do mi- nui -videbatur. Sed perg,uu 1l1hiJOl'ninus, llec tcrga vertam, & annuente Deo; quod re!l:at iter, invium licer, & nullíus antea trltum pede, confi~iam : multis, vt bucu[que fecimus, &: Iun[con[ulrorum,& bonorull1 auétorUní 10eis; ficubi tra .. lbwjnis ardo popo[cerit, in mediuri1 addlléhs. Sycophan~, tis enim iihs laqllcum m.mdamus, qui vbi non omnia Bar": tolos ~ Baldos, & limiles perfonant , .lut Vbl aliquern bOL1is lmeris tinétum coo(picium, illico rident,& rc:fpuunt, & ad Grammatlcorulrt pLllpita relegandum diiu9icallt; qllJG non liccat, I11Ml(lICrlOrCS muras rev erionblls copulare,& ex illa- fU!1l víndui js , & borrulis Bo(cu!os aliqlllndo decerpere, qlll bus pO[si,rt111S noflri illris re( pon[a condecorare. Sed ve- ro altas habct hoc O1,)lum radices, & quas evellere mearum vírium nOI1 fit,cum id nec robufhfsimi quidem Milones,(2.) (l) Erdfm.JrOrh.- licet in ea oppid6 dC(lldaverint, prxfl:are potuerint. Nam 4 2 : lib:Íl . .Á/ex. Ab vt rtéte Sidonius A ppollinaris: (3) 1 diotarum eH,ji CUt faei- ~~~t/d~:j~t~~::"d~ re con"Vinci, ita difjicile comftfci: Et vt non l11!n~s rea~ Te: ?if.:. docendoque tentius. (4) lUfePetFdb ••• fem. cap.2. ¡{omine imperito nibil 'luid'ludm iniuj1j~/, (~) Sidon,,;{pol.Ii. 0!i nifi 1 uod ipfo fdCit, nlbil retlum ¡utdt. l~~F~;·r:f';AdclFh. Ergo, Vt bis rehétis (De vldear Andabatarum more aeren1 fCl'Ire,am Cllm laruis Illétari) Ciped manum admoveam P?r- ricidi í pITn,\, vt & leges & ¡pfum deliéti nomen oílendunc, 1 , b' , l 'lJ d 11 -' . ( 5) Confldnt. d. l. I ens pnmo o.co l11mgen. a e ,qUllmpra mal1l1 parentum viüe.lujlin.d.§.aliJ f.~D propera)!ermt; Ita em111 apud Conflallt. (l) & IlIfhll. deindc... ' lege:ldum cfr, vt doéh vi ri (6) i~m Ob(l rvaruot,110n, Vt vul- ~óJfl~~~~~' l~Jdl~r~: gatl nabem cod~ceSfrtefJtr4'Vermf ,N,Ull ve tam doét~,quam alia. pl~ be P drricidij Cr;in¡n(~ (7) iJ.¡iJuilf. d. §. pit advenlt B:dd u inus,(7) c:di, quod attinet ad fuper.iorem :Üil. illam Dei Opt.Max.providemiam, certos dre vira! nofhx terminas & hiles [ciamus, quos vltra citraque mors,vel vita (8) Y'pif.in'f>ro- ba, conlifiere ncqueat, habaa tamen inferiorum cau[arum ra;. (9) S(//1(. in Her- [iolle, non inelegamer fata alicuius properare dicllntur~ ,u!.furenre. . . 1 d' r' 'r' n. (10) Purow. in [a- gUIll. pot\~s e~ úq.uen 1 genere la!pe gravllSl.mos.au'-lore~ tyrico. . v[OS IOvenlO. SlC enlm Voplfcus: (8) Ftttalem,tnqult,!rfJ!(!. ~:~OI.~~~J· l. me- rdlJit necefsiratem.Et Scneca (9) tragcediogra~hus: ~id iH~ (u) Y¡rg.Mdr? 'Vd! durum ¡roperare jtttum: Et PetrOl11Us: ( iO) Vlrzmum h()~ ~13) L.apptlllaltblO- g,tIIJium ¡dtis !ro¡trdnti6us r4¡e , pro ea quod efl: , vt Ovi": ne parentls, . 1 e- .' b' , d" . ~ roní,de verb.fi¡:;.l. di J (11) ver IS rem exphcem,ltntt zem In ¡dUmo.! dtz.no.! 1lJ- ~e~fi) §.!iberos,de quirm: Sicut COntra dixit Maro: (12.) Vefofti f'rofirre f4r.& llllUS vocan. cum . L' b ' d" 1'. 1'. alijs. /drtntts. 1 efos alltc:m ;'1(, parentes cum lc¡mllS,lllrlUm ae (14) .Áccurfin 1.1, deor[um afcc:ndcntes & de[cendentes omnes, {jve paterna!, icinl.pa: lI a.D.ad r. l' I d' L" 'b I.Pomp. de pmíc. l1~e materna! :~c~,compre len In:US. , at~ qUlppe a!C no~ &: in I.vnic. C.cod. mwa mm élhbl In lllre, (13) tum etlam In hac noflra traa:a~ v.crh&·.Á~lo.& c~tle~ tione accipiuntur; atque adeo quicumque liberi ,quocüm,;' rt, P ure~ a 1) dr.· l' ' r d 'h . 1" • 1 quos refcnveld de que gra u pout!, a lquem ex alcen Cml Us lntctrecennt a <lelíd.c:27,nll·3·~ hoc cullei fupplicio t3nquam parricidij reí, vt cum Ac:': l'tl •. DCCldn'''.t~. en [ , , d ffi ' N min.li,9.C·íllU,2. cm . (J4)ca:ten¡nterprctesa notarunt,a (lentur. am (1 S) .Á/c.;:. ¡j~.Á- etfi Clltgula cum nullum rapinis modlllU f,lceret. dcfeen"; lex l gelllal.,.lí' d ' & l' b 1 1'J' ,'. (16) ·'Paul.inI.I,C. C~ltlUlll, 1 erorum llOmen v, tra n ~os non"po,rng~ .l:~w D.de gradibll:~. qUltcr, vt Alcxandc:r (15) retuht, cavllJatlls fuent. venus ~~;?diií::,~~~~.~~ tamen :ft,in i~l1ni~lJl1J cxcen~i,&, iuxraPélUli refp~.L~SÚ. (1 ~ ) Ifd/l.lib.JO, camm. quod Ílc do¿h Vlfl, (17) qUlc9U1d Andreas PatnclllS (r8) ': 1 .. 11.1' &r.V".ifJ~: reclamitet, accipcre [aJenr, v [que ad trinepotem ,proprio 11.1.1111[.17,10.& ahj '[" r d bId ' . Il. quas .ref.:n cala .. , v 111 ti CUIUlqllC gra us voc~ u o, clllceps commU111 pone-: in l. (l curar. verbo rorum, veJ IIberlirum nomine, omnes in infinitUOl C0111- finecllt.nllt 8 . I l' N' f 11 "M d n' ( ) b . r .' (18) .Álla. PI/lri,. pre 1ent 1. ,equc o )eH~ qllOd ~ e IDUS 19, anc ¡piam, in fragm. ad orar. de qua loqlllmur, cuIJel pcenam, 1n COs dllmtaxat more ma- fi~)r'Molefi in d. íornm ~ndl1étal1l tc0etur, qui p'a:tre,m ,aUt ~ matrem , avu,m~ l.\Jn:n. D. (!c parro ;¡ut aVJ<1.m oCCldcnnt , (]Ul Vtro ahas pc-r!onas neeavennt: verCq¡'¡.l¡" capitis pcellJ pleaendos , aut vJdmo fupphcio l11aéhmdos~ (~o) v1ww¡1l d.I." , , pn':lJ. vn 1 ).wia'\I, Nam vere rc:ft1ondct A.¡:curf.(l.o) lbl rehqnoruffi a[ccnden-: & in ~,t:ni. v::rb, tium mentionern fuppL:ndatn. Er vt ego adverto, cum ¡e- affettwt1!s. (' c. . r ' , ') , , (H) J .'l~rrtadca) ges emp¡;r IttC]UentlOr:1 rClpltlallt, (1i & rarocom1llgar, D.de le¡¡ibus, ve C¡lllS prunepores citls xtatls halJeat , vt ill ilJum m3l1lls mil: Liber fecundm. Cap.!. 1111 )cere po(sinr; merito Modeflillus alíorum arcenden- tium memioncm non feeit , patentes & ayos exempl! grl- tia,quod reglllam arétarc non (olet, (22) nominaífe coIlten~ rus. Efr cllirn b¡ evi[simurn vi vendi tempu~ hominibus da- tum,& quamvis ncnnulli quos auétores memorant (1.3) Ió~ gi(sima: xtJtis [patia compkverint, tamen & experíciDtia, & iuris tefhmoni)s docemur vivaciores hornines vix, am ne vix quidem,centuln annos implere,( L4) & raro eis vi vis pronepotes ,1gna[ei; arque ita vltra bane a:tateln ,quotles agitur de morre alicuilH probanda, neminem vivae prx- fumendum, late Menocbius,Mafcardus,& alij, (?5) quos ip: fi referunt,tradidere. CAPVT SECVNDVM. (22) L. danmi i¡j~ fedi ,).D.de dam 110 infeél:. (2j) P!in.7.CJ.~8. Cee/. Rhod.li.',. anr;, kEt c. 26. Ui.'Fa[cr l.femen.c.8. Corro ).mifc.cap. d,;, & cent. ¡.fe I1tfw.me morab.r.;:.C dJ"U- bon.in Ilor.ad 1 re b. PollíÚIl. pag47' (24) Lcg Ílll'(l1ft'; 6,. de I'fufr.l li v- ft;fr.'1l. de:: I'fllf.kg: l. fill. C. de fa,,'. fancr.ecd 1."o.tit,' JI.part, 3· ít'" 'd' /¡. .' "ji 'd' ('1) Menorhlih.6 JlJeroS,aU1¡drentes OCe! ennt, nu ZI non fJtenlS mento 1419 J, - ji . M- ( 1 [. frx umpr.49. a multis,mdgntfc¡tte rdtionzbus {14ddetur. Ve pletdte, quee fa- cardus de probar. rentz'bus p0ft Veum fJreejlari debef. 'Pttrentes Veos dl¡eLl,,- ~ollcl'íf.1061.9(. Mant. . . [f" ¡ 1 d" . 111 glo .~ a . 1, ,. 19 toS,& drvznd qu.edttm e/fe Imu aCt1ra. 1n e (ilzos W [dcrlS ' ¡4rentum e/Je , dici [aiere , cum e onnano. 'N dtUrttm ínter, bomines r¡uanddm cogndtionem conjlituiffe. hur flios &, ¡arentes om"ium maximam han, necc[simdinem effe. F i-, lium C¡14i hanc -violdt:& patris 'ritd!''lttdm tueri debu, inji;' diatur, ¡rJ mult d ¡eadre. e iconidlum & Meropum in ¡4 .... rentes pietdSadmiranda. ~ure4 ..A.urelit Ca[si~dori J',~ imlios liberos )'er!ul: E R 1 T o liberos,qui parentibus necem intlllerint; hac [cveri[sima cullei pana puniri, nemo nifi *~~~ prorf1l5 rationis expers poterít inf1ciari. Nam ve , . CiCC1:O (l! ait : In p,aris 'úta 'Vio/anda multa pec- (1) cicer.parad+ cdntUr, ,¡;zoldtttr 1S qUl procred')lit, is qHz' drtit ,is 1'Ú el'udáit, is qui in domo & republica collocdvit. E t cum di vinis legi .. bus, (2) qui panem l:na!(dlXCrit.~lius, qUlve CODWl1lJX, & (2) Exocl,& DellC. protervllS fucnt , bpldlDLlS obrullubearur; CUf non huma- r.21.CJF.llOll [,tis, na:: fanS:iones a(perrimum oarricidij crimen novis vit,di. § .. CXtC!'llm, Le>. di: • Q ·r"·, 'b' . 1111l~l'. ceDt pai11S? ..x; eum atrOCllSlll1!S cruClJtl liS pcr¡mant, qlll M pa- be P drricidtj Criminé: parrCl11 pro qua [j res pofillIJret morí debebat ¡ immanifsl.; (j) Tmpp.;11 l.nc- m. e virJ pri,' ".' veri 1 ?Speret ¡g.it ~r,Yt 1m PP: (-3) .J iunt,!arri~ mo,C.de cFif.aud. d dfi 1" tI d 1'10 cOt, & CUI11 nOIl {O¡llm (vr leéte FOHuniusGar- (4). Fov~un:in ~.vc. JlJS (4) Hl li)anus noHer doEtíEimus incluí t) VDum rantúm. IU"I, D.de llLtlr. & /" J j 1 J l' J ' iur.arg.l.Flura de- e' Uup Ci{ e lél:Ul1l ,tlUph:x prxccptlltn trallfgrediendo, li~l:a j de obli,;. ,:, c<;,rnl11~(cr~ t ; duplicati flbi pcenas ; LeqUJquam 'lllci'atur. a .. t. QJi cnim pareí"!tctn inrcrficir,non [olum hOi1üci.di j reus e[: (e Jlgno[(ítúr, fctl t:ri,lln V'iolatx pietatis chmen ll1currir; <¡il<C parcmibL1s i10n [¡:cus <le Deo prxfiari a liberis debi!t. (s) TuUiU!Ín orat. ~i( tnim prxcLú: T ullius: es) Piad! e jl,illqui t, omnz'utPt ')oir"- pro Ppl,Jtlt¡. b de trilumfúndammtum: farentem ):t Veum wreri. Et Plato: (6) <)) M, 1 .11. , " " . \ , \ l~gibus, '.Ntt¡¿¡tmll¡lJeros Veo proxtml"s fmulrlchY1Jm habere !o!p 1imm paregleS, c¡uibusllonoratis 7Jcus [dudet. Sic eriam D, Am- () .A'mbr. [UFf. brofius (7) (vt ah as ex Theologica [cbola prxtercatn) ~i)ri_ Marh. s.n~~; ~~; rmiJ ,áít ,g,:adus ¡iet atis eIt i fe , Vt 'luos ituaores tibi "Vo/uit ~1;,~~rl~;::t~:c!~. &: eJ!e Veus, hon7JYeS obfeqttifs, abftinedS contumelijs. 'Neque )Juf~ alia qlt~~ ,le pleta· tu ¡¡eJ.enda eji¡ietas parcntttrrh Sed nequc: abíunt nofiti itlris tetrac'i¡Tder.Dct. " ,,', ,,' ,," '1 •• fil r h 11.. 'l.to.crim li.9.C.6. allcl:orCs. N.itH.P ,HllUS; ('6) 110 lanébm, & -oncnam [ern- (\\) P.lul,ill,l.li,bt:; per paúis per[onam vidcri '¿cbcn~, Ccripwm reliqllits & ~ li'T~c üblelJ.<! h, Ponlponills, (9 )&Vl piatlllS~n:.l~lira.li omnillm gentiui"n iure (9) pomp.ill~.ve- pictJtell1, rcvcrentiatn; & obkquium pareiltiblls a líberis ~11~.i;1'\~~~\fd~::"~ elTeptxfbnJum, &. ni fa~jan(j ad id pe,r iudi~eln compelli fCl]uijs,& in 1:[1 polle, tdbntur. DlOclctlanlls (10) tluoquc, non rC:Vlren- 'lui~)~ [1 vd pares tiam tj¡)túrl1, red & fubfidiuhi vitx j pic:tatis raCioné: omnid d~ h.aS',llof. ,IJ. " "b' b E r (' ,,' (')' r¡" (10) Diada. in 1. no prXlcan p,1fentt liS tU et. ~t ,-,on tarltlnus, 11 a nI JS, filia. ). C. de Fatr. vt in cdu[a illoffjc:ioG obtineant, probad teqllirit, 1it'bd ob-, ~~~;{\onfl. in Ui fe1uilJm debittmz itttitá, prout i,[tus nait/.r.e refigio fldgita.., beri ~8.C.d~ inof~ /Mt, párentibus adhibuerint.SmecJ. (IZ.) etlJm naturalem le": ~le~}eJ::~~~~1.b.6.dc; gem bominurn mcntibus infitam, hanc pie.tatcmliberorulll ~1\) ~áler.lib.5.C; in parentes pr,t:clpere tradlt} qllam Valenus, (t3) Deorulll 6.in pon'c. . r. nurninibus a~qüHi, fic tlmen vt patrix maieftáti cederet,' (ltl [ad¡¡SárlSV.lIl. , . " , . -l'l" ", . PnlicT.li!).\.CJP.4' d¡cere au[us en:: CUlttS mdteItdtt (patrIa: lel lcet) z!la qttiIJ ~etfG'tg. in ~'r,d. J)eorum numinibrtf oeqlufur, 4uEoritds !4renturti ; -vires [uar lllf,hh".c. '.0 Perro f'. ,. " e d ' '¡ d .' " , Fo1l,.l¡lu f~m, (,1. / utJUCIt. J', nC'~lue P¡ll'l1n1 lXC ea em parentllm venerat\O &,~,2;:li\l".C.q:~ ex his extolbmr, tll1~l: 10<1nn. S,lrisberienGs, PetrUs Gcego- altl,hTr:srel1t.a, &P' Fb (14) n:"·'"r' r ,",' [. tweJ.incolL:1:.10 nus, - drus, a el', '. 2Iutnn ICI"¡plerUnt,quorum cnp ;¡d J~~rct,l1u.¡" tl compibrc rntLILU non ea. Quid quod P~íidam, partnti .. -- bUi ... :, . Liber (ecundtJs; Cdp./l~ '9i basquaGDijs libaITe loann. Stobxus (15) rcribit :Idell~,.. (15) lo~n.stobfer;' qUé, (16) fitrenw ¡oft Veum flurimi fteri,quaji foCffndot,¿.c: 4(¡2¿) Id b ,rr; .r.' 1 ., V d em Sto. tfrre ~res 1)(Os eJ) e,& 'futlj adm )le ut l}urum.lmdgmes. n e [er'?7- '" ''; nOI1 omnino carere r¡¡tione videtur , quorurndam Philo[o-: . , phorum[ententia,quivtAgellius (17) refert,itapatri ob- (17) vfgell.1ib.2; feqlJe.ndum exi8:imabatlt, Vt nihilin omnibus. eill~ iufsisa: cap·7· filio .dctFeétare licerer. Quam in wn Pontanus (18) pluri~ .. (18) Pontd/l.Iib.dli ma, nonnulla. eIÍam Tiraquel. (1:;) [cripíle. Neque qllod; obedicmia. . . l" E' r~ .. . . G'I! 1 (19) nl·d'l.de pa:lI: Slmp l~1US plL~etllnterp.res opmatur, ~Ul ~t U1 ~e mus. temp.cauf.3+ Il.~! ForneflUS; (20) I. C. non 1l1cc1ebustradlt , cllm ratlOnerü . . . Th' 11 d (20) F9rncr.Iíb.lt' mqmreret propter quam. patruus; HlS app~ etur (quo [cIca.c. Lt~ . nollrati Tio re[pondet) m:Q.uod cum ¡atres ltperis jinttjlM-. . . Ji d)u{ ;ideft,Vei,qui tum ¡roximead-eos accedunt, e.Q, ¡atrui.. :_, ¡. & te"Vunculi d¡¡elldti/unt. 8tquam)!is metu di)lince maiefl4'; tis, ¡aren tes Veos nominare deJierimus, )!euris tttmen eius no- (21) COIJitn.lib. ~.: t.e )le ftigid. in pdtruorum ttf¡el14tione l'emttnferunt.. QL1~ om- c. 1 3. lllt ,fin. nia incau(a. [unt,vt nOllinep~e tentare videatur Franc.Co- (22) L.cum opor': d Ji [et in Frinc. C. de nanus (2!) filios, dum in p~üris rinDu & itione con laUDt, bOIl.qua:Ji.6.1 l1lire in parcntum [aerís (22) conl1!itutDs yocari, non, quod co- Iicet. C.de collad. J . f '1" [. r . . I.§. 6n. C. de alll1~ rUrlJ.cm pnVJtorum am1 larumqucac orum participes excep.cllm alijs •. eílent,vtalí j volucrút, (.1,3) fed quód filio patcr in cuius po- . (23) oÁICldt.I.pral 11. 11 r dd & l r: 1 1 termo Br/jJ.lib. 17~ teLLate el~, ¡acrum qua ll1l' venera.nc um umu ae lrum" ver.in [acrÍs.FQI'ca': ve ex [upr a. diél:is colligitLIl', viderí,& iudicari debeat. ~ 0- dial. 1 í .nu. J.Pi/leI. il110 & patres mOrtlIos aoud Romanos loco numinum a 11- in Rub.C.de bOIl.:!. ~ p.ex n.4. vide cti.1 Ji js habitas, & ínter Pem.tcs relatos, late Ca[aubonus (.2.4) de facris patern; o8:endit. Accedit bis,quod pictatis & venerationis ratione R~)Jard. ¡ib.z. COll- r r iedalJeor .cap. 1 l •. lomora, non potuit parricidij crimen atrociIsimis pcenis (z4) caJAub.in Ho- non coerceri; naql fi quod natura inter nos cognationem tis ad Sueto.& rur CJllamd~m conlht~erit)cum no~, ~t inq~i~ ~ene~a,~2)) ex ei{- ~~:;t;~~j~:i: Ca· dem,& 1.11 ettdem llgnt'rL't,bolmne hOmll1l ll1Gdlan ncfas eífe (25) Sellec.2.epH1~ Florentinus (26) concludlt, & vt Cícero ait : si hoc natura (26) !lored¡¡t.!;~.l&·U .r. . ,t, J h .. , . .r 'd 1 l.vt VIl1l, (; 1UH. fer} Crl¡JIt, W f70mo Omtm, OIJ eam CdU) <1m q/to flomo ft ,con- iur. fJcir l.lJon tan fdtttm -velir: cerú -violare dlterum lege naturte ¡rohibemur. rurn 6.D.de appel- Qllamo cenferí debllit gravius, iníquiUCque ; filíum in pJ- ~~~il)\. Gn. C. de nem, cui non generali bLlLuaaitatis racione dumtaxat con- 1 ~n!:.lell?1~C_ill111S_. . . f¡ d j e d C.·k J"rlc.C.X ccut. lungltllr, e ean, em cum eo per onam, ean cm vocem, lib~ 1 J~~. ei v~ro, aeque idclllcorpus babere putatur,(2.7) contr~ diy~nas OIU- inf1.ck iÍlUtil. M.z. De P arrir:idij Crjmint~ 11C5,& humanas Jeges [l:vire? Hofl:em ne alíj prxHó lacc«e= rent , quam gui íacrametlto tenerentUr ,caumrn apud Ro- (1.8) C .. I.JthoJ.U: manos cexhus (2.8) cotrlmernorat, qui in hae eos prxmon: t deét.anr.¡;.J 3~ {l:rare volui1fc doect, ne bofrcm quidem intcrfici· oportere~ ni adigac rUfilma & cllegitima ilece{sitas, Vnde & Chry~ f.wtan1 collaudauit Cyrus; quod hofiem interfeé1:urus , iam elatuni in ca:dem gladlUlll revocaifet,eo quod teceptui ea:: nere audílTet. Qua ígitur paéto prxteri inultá dus il11má~ niras p{)terit , qui non bo!1em, red panem a qLlO genitus, & edl1catlJs e!t; proptcr e:l.m tamum cJu[am occiderit ,quod ab eo vitam aeeeperir? aut quo modo hane plufqllam bel~ (z9) SenlC. lib.~; luinam feritatem non exeerabimur? ciüu Seneea (29) ho": contr. l. mines bominibus infenos ciTe mi retur, dum inqui t: Si qfl,c:' {terit -eliquis,quoi CdU{it homtnem ddwrfus hominem in facinus. ,o~tit? n4mn'e'fue fa;s ¡nter le bellafunt; neé Ji [ormt,edderfl. hominem ducdnt, pldcidum, proximumqut di'úno genus. 0!.e t.tnta );OS fert ir4 , CUm 'Vnti .flir¡s ,id'emque fdnguis fti!? ),el qU4 furi.t in mutuum f.tngutnem egere? Parenus, ínquit Tul~ (lO) THlt.in Mar: lius, (30) cdrifsimos habere debemus llju'od ab his 'Vtú,!dtri':' l'0[t redi!, ótd Sell· monit~m, likertds, ci'VitM rr.tdit4 eft. Ec Plato: Fas eft, aH, ¡a~ 'rentibus ¡rima & maxima debita, omnium antiqutfsimd debi": . , torum,per(ol-vere;futdrt enim 1ltifque debet, omnia qu,e pofsi- (:p) l~trt,m elU~ d .ff.' d 1 h " .... ita. u rorum eJ) e, 'lUZ genuerunt, & e UCdrunt. V nIJe pule re (J2) L: fed!l, ~. Diogenes tlle Cyniclls, vt Laertílls (31) recen[ct, qllemdam confulult,dc: pent.. d r ' . b . d ' d'" hered.l. fi pignore ql1l patrc:n1 ClplCle at VI cns ~ 'N 01, te fft et, wqUlt, mm. ~6.de furr., ,conummre, cui debes hoc i¡fum 'luod tifoi ¡laCedi. Ctir ergo a ('3)lujllll.Ulauth,c¡··¡ 1'" db 'd l' bI' , d " ,t "vbi 111JS 1111C, dll:lm natura llllre e ent, am1 ora effio lua- e mee •. nu r ,. 1 " r " ' b . , fic legendum, el\: üonem (32) non eXIgemus? aut cur non ~oJllm non prxíh- ~~~~~e~~:n~C(. ~ tas C~UCJtiollis vices, red crepral:n. ~a~enribu.s vitam~ q~rllll ~·ortull.qui valde in omOlIlO curare debuerant, [everÜSlmlS pa:01S non Vll1dlCa- volvit'lr in l.r 1 • §, bimus? cum talia fcccri,nt, c¡u.1lid, vt Iufhniani (33) verbis iuslntur.v.::r .ex " /". . . l' N fl his etiarn, de in[\:. vtar, ¡rrdfto7i.1IJZ 14 etldm 4movent amma td. cta eH n;:¡m~ ('{iur. que infigllis Cicolllarum in paremes pietas,qux , vt Iulius,' (Hi So/in.in pdv- 1 1 1 ' 1 \ ] lt So mus, (34) & a ¡J' p Lirimi ':lUél:ores retll erunt: nUdntum li ore. CI). Plill. ~ lib. lO. c. '- ,.I\/ian. temporis im¡endeYliut ftrti!ms editcdndis ,td1Jt~m & ipftClf pul- de var.hii10r.li.I() l' r:'" 1 \' 1 Q' . d H b (1') Pet,F,1(¡.lib'3 ZS I u/s W)l¡cem 4 l/mur. l1(le.x: a pletate apu e r:tes fémdt.c,I). nom~l1 (h4/dúh lpf.1sinvcniífe aclmol1ct Petrus Fabrr·(3') EL • I ! , !' ( ¡ 1 " 1,: 1: .. !tj . '.'1 " l ... · Li{¡er ¡((fmJas: (ap.!!. Et a Petronio Arbitro, (36) 'Pietllr; ctiltricr.s, dicllrtÍJr .Le ,1 Divo Ambmfio (37) ex ROmanOtLlm v[n pix aves (,C'gno- minantur.Cuills verb3,911~ merito aure;¡ B-Tt:tb Pius (:;'8) appellat , ptxc'etiri niG impie; non polÍLlm: ..Ales, inquit, non eru&e[cunt re'Vértndi [enis Y/Jembra ¡ortart. EH fl¡im )1e~ 8ttra ¡ietas·, r.¡uode'o )i[1Uf frujuenti teftiftc4tione ptl'cl'e/mit t W congreú' mercedfm remuneratio¡¡,i s invl1urit. N ,lm J2 o111d: nOl'um )!fr¡ pi.r a)'ís )Jocdtur: & 1 t1od )!ix )in; Imperator; Con- juftoSenatus delatum dicitur, hoc ifl~ ,,'Ves in cOMmune me- ruentnt. Pios tnim fi 1 ios, ¡dm/m ¡rius oportuit iudi cío ¡rá!di~ c(tri. Jfdbent eti.1m & )1ni)!er!orum [ujfragia: 1;dm rttributio ( ;,) 1" t . • {I ;'. ln Ld.\r. \;.) D.vf:~L,)"(! (. :'1 ex_.t~1.iit".,.;. J Le) Rlf':;fi. PilJS ani1ot.~.Ó). benejiciorum «VTI7l!'II«er'O"'d dlcitur, n''II''~ r~r enim ciconia no- minattlr. Sed vt Andrex Aldati (3 9 ) nobl[¡fsirnllm de bac (~9) vflc.emH'30 re emblemJ prxtcream, & níbd de Meropllms Jicam , qua:: & vide' Cre/.lib. 1 1. vt A.riflote!' (40) JElianU5,& ali J tdl:antur,hac etidlll iultí- ¡C·oln7·dP;:Y¡·'bcrin. de e' [1 1 Jlc.I.+C.l~ tia, fl"e pie tate longe btel}UC pr:;r: callt, & pareutes non [c:- Eim:MillDl. indicb. nercentes modo, vcnlmctiam fimu) ae datllr facultas, cxire (3 lIJe. colloqu. 6. e nido non GnUflt,& educationis ViCetll reddentcs propri J5j ~:~)2.1~,j1.dc alli. bboribus pa[cuDt : Non pdfunt non aptirsimam, bIs. qu~ lih.(;.cap. I?~'¡;all. d fil ' . J' M' A ltb. 1 \. de alllmal. e lorum erga parentes Fletate rctu llnus; agm L1rc~ cap.loPlirllib.Jo. Ji j CJfsiodori (41) epifiolam {"ubdcrc,qux,vec'e f;aeor,[Ufll- (ar it . 33· S~,J. in. 1110 me aaudio delibumm rcddidir ; & mirabili voluptate a¡;",lr"''II«per fl Per. e' fi' dO. l¡Pr. perfudlt, oec rninori; ve arbitror, leétorcm pel under. Ea (4 1 ; CaJ;íQJ.lib.l. igitur, vindiaarn ab impi JS filijs omn~no rumi debere ,his cpifl.+ clegantiCsirnis verbis oftendir. S y M M A e H o P JI. TRI e 1 o T H E o D. RE X. Q!iis fofsit 4ccUf,tre ;i/m reliqua,ji pieta!is nomina pro/;tm: tur e¡fe crude/id? 'Neglizitur ¡e)!i¡ redtus , cUm tragredid cri~ mim's mdtna tonuerit,nec aliquis nititur,quod far"Vum eH 'N'n- dic4re,ji delic1d [umma ref¡iciantur e'>'ddere. lnimicum tYU- cem rdtÍo ¡pfa profefsionis cflendlt ,irdtUm flerum1Ut ¡oteris invenire tolht ¡fm. 1 nobediwum wro ji ¡¡um ,latinare frenas non fermit~it hurtJdnitas. vbi eH iLld ndturdi )iis,qu,e ar¡;¡!exu cOPllldi deJlindtttr dd ¡ofleros? Ferdrum cdml; fequunttlr fa- rmteS, a ce{¡ite [itO 'virg;"lta non di[cre¡antJprofti¡;O litis fro- ¡ria: [enit or~fini& ai[crepat hcmo a [ti o ju{tJS ¡¡¡¡tio! 0!..id dicamus illa benef cid,q1UJ 're} extraneam f'offimt oUitare ¡er- (0- I , • v~ P arricidij Crim;t1e~ [onam? "N utriuntur ~ ¡,1r''Yulis , i¡Ji s ld~ordtUr , i¡f s Ji)liti~ conquirflntÍlr : ét cum [t'bi )lnufqui(quc (reddt dbund.tre quod po(sida, Cflm d ¡dtribus ddhur: qu,eritur,¡ro alter,t ¡otius .eta~ u ¡eCcdtur. Proh dolorl non merebimur eorum affe{fum ,Ira . 1uibUS [ubire non recufltmus exitium? .Mdrid i¡fa [ce"Vis tem~ ¡ejfatibus excitdta ,genitoris cura non refugit; )it ¡eregrinis. mercibus dcquirat, quod ¡roprite foboli dmlinqudt . ..,Aws i¡~ [ee,quarum )lita (em¡er in elcis ej,naturttm fUdm extrama [or':' de non m4cul4nt. e iconid redeuncís anni ir'giter nunciatrix; rijdens triflitiam h ymis, l.ctiti am )lerni tem¡oris introduces, mdgnum ¡ietatis tr'!dit exem¡lum. 'Nltm cilm ¡ltnnus eorum (2) Ldild\JtVlnt ¡ennas {enio coquenu lax4)ierint, (4 2 ) nrc .td porios cibos reponel1dul11 COI1- qUdrendos idonei ¡otuerint inwniri ,plumis fuis genitorum rcndit chriflopl}.co membra frigida refownu s, efeis eor¡ora la!fa reftcium .Et do- ItrllJ parcrg.,a~3°· d nn in ¡riflinum )ligmm alis grand,;t"Va re irrit ¡id )licirsitu~ Jine iuwne s nddunt , quod d jJárentibus pdnuli fu/ce ¡erum ~ Et ide'o non immerit'o long" "Vita {rr"V4ntur, 'lui ¡ietatis o/ti ci" non derrlinquunt .'Perdieibus aiam mos ej. 0»4 ferdit4fer 41~ ttrius matris damn<f- fltrcire , )it ado¡tione ¡diend fObo/¡s , in: commoda ru~ re ¡aret orbitdtis5fed mox ')Jt nati ji dueiam babe"1 rl! ca:¡erint .tmbulandi, Ita cam¡os exeunt cum nutrice, qui)l& fMrint materntt )loce commoniti, o)lorum [uorum ¡otius leni~ tricem ¡etfJnt '1uam)Jis tlb alijs,,!urtÍlJis f«:tibus ,edttcentur. 1 !2.!!id ergo bomims fdure debrbunt, quando & b"nc ¡ietdtem . ¡(;vibus inelfe cogno[eunt? lComulum Ítac¡ue, 1ui faai fui acer- ~¡tau pol/utflS ,nomw f«dat ¡¿omanum,.d "reHrum faciu JJe~ nire iudicium. Et (z eum ¡dtrí fuo ./"rC4rtinO mdnus inieciffo conjiterit, ¡"otinus legitimam [emidt )Jltionem; quia ideo ele: [¡mus mores )le flros, 'luia cruJelibus ¡arare non ¡otejis.!2.!:... a. Jo genus pietatÍ s eH, in ¡l/os diflrinterr, qui contrd nltturó€ 0r.~ (43) :A'llt. sdbell. Jinem,[celeratisfedocenturaElioIJibusmi[cuiffe. memorab. tito de Hxc CarslOdorus. Cuius elegalltlfsimis verbis fimilia: pict.in parcnr. alia Antoni j Sabdlici , (43) & plurimi pienrifsimorum fi~ (H) Iacol,.Menot. li 1 ,6. pra{ump. P. liorum erga pltres excmpla, leétori foditan non ingrata, Torres in Fhilof. fubi jcerem , mil id iam antea diligenrcr prxfhriflet J;¡cob; priuc.li..¡. per tot. Mil b (4 í ) Pelyb.li.l.in enoc lius,(44) & vt Po y ius (45) ait:MiIJimi neceffdrium Frilicip~ ejJe jJtfldrem,))/ de his 1tJ~ reEfe, & amultisdiElafunt, denuo [ermo hdbe~tUr. .. . e A- l" i l" Líher flcfmdus~ C¡1p.lll~ CAPVT TER TrVM. Naturales qu~qut', & extra m4trtmonium ¡racreatos l;ber~s, .ec¡t{f dclegiúmos pdrricidij teneri. Ve (¡Mijs & inceRuof¡ c¡uofddm contra remire. N os pLuribus in vtnimr¡l1e !artem ex¡enFs, nullam c¡uodd huné (,¡{¡tm liberor¡tm llifferemiam faciendam ferió dOéemus; 'N dturdm tf!'1ualem f lijs omllí/;¡u eJfe. Nullum farentem a filio ir! ius voc,tri ¡ermitli, 1uid~ quid4lij opinentin',cJJe fturijs ¡LllrafCÍtIJ nON in¡lign,t, (1 I ÍIlf/i¡¡i,i,1.JÍlr!¡. c¡irib. Il'o¿i¡ .nat.cf, Iq;- .. §. fI qlli~ v(:'~·o 11[-, lulo, j¡~.&:;¡ th . • . , 'ATV R. A L E S Íibel'OS, hac eft,quicitra matrimo- 'luil·.11 1 odis (f.fl,j. " 11 '1 . d L § !; 'luís ergo fi- ',' ',' '. nium g~nerantur , nu a;¡ egmllllS illin¿tIOI1C, li"t, ." qUOJd t<xdns natural<:, dl[cerOI, multi51il loels 1,1) Leas de CJr. Iu/1inia. (1) admonuit, Neque id tine llLl b <2 na & n,ill.~. Ld nan:ra- . liJ j¡¡lrdc iur. lut. gravi l'JtiOilC; fiqUldern lex civilis, allt legltimorull1lolcll1- 1. ,1Ini(ir~i/llOS ,('. mum defeé1us, tl<1t1J(X vim mutare, auc ltimulos Il.lWr ales § 1 1I,iLl~)dc cxcuf. tetll;ldere i1equic ; (2) Vnde DionyGus [<.;IÚOf; .1plld Pll1- ~~). plllt,il1Arc;j h tarch. (3) tlullo iure civili,nee ¡pea t]llldem prindpis Juél:o- \h,~:.rcs.l~ \ny. ntdtc DJturalia iLl~'á diti~li po a¿ die, 1:.1:, Quo f1c ,v t eum (,':;1 ~ ;~~~~~~i~rl' :.~ paremurll vcnet<ino, d¡;bltaquc elS á fil1Js pllt.1S,l X !}lG~ na- MIL, , tllrx fOlltiblis.ú;míriac, fit~~ie jex bxc 1 ;qua coItl'e & [ufpi- ~:L~ ~~¡1:'~~~;; cere parcnteslUbcmUf,vt Cícero (4) .lilas 1!10ult:NMfcrlp- in ¿.l. I :.vcrL"ol (j tteJed natd, qu:tm nót; didlcimuj,dccrpimus, legimu¡;verum ex i? 1[¡'/Clar'~"l~lrd- ".(, ". f" d ' (\{!UII1,nl1, ..•. "~ 'Íl4turd ¡PI d ar'rt!u;mús, baújimus, expre smms; d 'lUdm nm de d, lid c, .n ¡ z dot1i,{ed Idili, non in flirt/tiled imbuit [umttJ; xqlJ(: llamL.des ílel.c.27 11.2 Ti/d'l' liberi, ac i j ; qui ex i~His nUpt! JS ptoereJtl fLicrillt, parrici- ~~.~·,~~,I: 2ff8\~;~'fi dij p<rn;¡: reneatur. Qil0d eoílcors [criptorum omnium vll1,quam,vcrb,do fchol,¡ (,) recepit, & non ll1tffic.¡cibus argl1J.l1cntis probari FIL1"']':'jt'/'¡¡'"'\~lít' Dr!t'¡.f7¡,;.rC,(t I.e • póteít, V ¡¿,:'mus ¡Úrüque iura, qua:: cullé¡ paDJill a[perri- En ilhr.:. Ani.Go. ruo buie crimioi irrogandaní fiatuunt, natural¡ párentul1l F( jI) c.: .IlU). 8, 11 [ , r TI,'aDcc.J¡b.y,cri- appe a[iO[1~ V ~ hllfié, &: per[olas qux in hac illciuunt {ce- mil1.cJ.i.I>u.8. qui tü, ll.,turalírcr dd;gnafTe, qua (;J[u w n ci vdiunllcirum d¡[- ídem tndir in 00.- " ' ~ 1::> tre llar. occidtilte i)o1Jtionem, (ei, n:ltl1r;un Iplarri 1I1(picimLis , vt ex P,¡úL (6) ¡", .. , E ldUll. id p;1n(0 collüoJitu r .R.ur[us,& G n:lturalium,& !eommofum (l» P,wt, illLri!tt L b J J ' , 1h:trr:!1f.l1tl1 inXc.lli.lh, s Gt erga fjlJOs potelbs, t,lllltll vt verbis :;)',. ve~" p. n'¡IlJll d , .r ".. " ":', . ,. I,! ,p Hl . 1,' e ~nar V lplam , (7) ¡Ietas CIJ' .e1ud1JS debcmr; arque Ideo 111 cUfacbridl: cJ¡q De Parricidij Crimin~' (;'.) L -\- D. de in cdieco de in jllS vocando,quo Plldori parer:rul11 púCitllr,(8) iil~ ~U( .. ;~l.l: fin.C. ne violenta ¡lla mJnllS prebenllone,& obtorto eolio rapi in cod·_ ) l>.. de moclo. '1" l' l' l' 'l·' VGc.II1. in il'S':idc. lllS J l:JcnS pol enr, natura es etlam p.1remes loe pnVl e~ (9) dL¡. ill ¡in. gilll11 haberc VlpianlJs (9) ex Labeone nos doeet;& apertillS (lO) P.ml.JllI.')a- 1 . d·j·. > •• ' d .1 1 . d fén:cs 6. ds in ills lUJ.P,lU. (lO) ! c. l ha,qUJ: maXlme a rem n(;I~l am con 11-; vocan. cit,r~ltione, fic ilJ(luien~: Parentes naturales in itls )'ocare ne~ '1110 poteft : )lna d7: enim omnibus Fdreflúbus (enanda re)ieren~ tÍa. A guo non laDge abd1; quod ipíe luhus Paul. ((1) ahb~ tr:1dit: Vulgo qlttejittlm jilidrn, nawl'¡¡lcm fdtrem ducere »xo": rem non poU e: 0!0niam in contr4bendis mtttrimoliijs, n4tUrtt .... fe !tu & p1p{lortnfriciendrts ej, contra fI./tlc'rem eft d14ftm ,ji~ liam )lxorem [ttdm dttcn-e. Denique in ¡pro de quo agimus crimine, [ervul1l, liect ncc civiles,& legitimas cuptias, (12.) [¡cm nec a1i.l, qu~"\C ium cr1m ROlm.ni, eogno[eat, a filio ta-; men occiffil!D , kge Pcmpeia de pJrrlcidl js vindicari, Ve- 1111leius (13) IurilLon(ultus [cribir: Sed cllm natur4, inquir. commfmis eft,jimiliter & in. cos .tnimdd')icrtetur, Neque ad~, veríatur, qllod n:1turales ¡iberi, prx[trtim non ex cOllcubi": l1a domi r~tcma,red V Lllgo concepti, atque procread, guas vt Andre:1s AlciJtL1s,(l '1.) & ,rli j o!.J[ervarunt,N otbos appeI- lare [olemus,pJtrern babere non imdlig:mtur, atque ita De~' que parricidllim commirtere po{~int : CUlIJ vt P Julus (15) aje: Pate¡- is tttntt'tm jit,c¡uem nttftÍte tlemonftr4nt. Et vt Mo:': defl:inus: (16/ 'Vulgo 'jt!&(;ti pdtrem Jemon jfl'are non ¡oFint.~ Vnde provcrbiah C:lll1l111e dicltur. (Il") 1.b11 p.i/tI.in l.aJapti 'l. t }. v:r( vnJc Il •. :C V <d~~o) D.de ritu !lU¡t. (u) Princ.in't.de nupt.l.Clllll ancil!. ede incc!1:.11upr,l. 'luoe! artillet) de rcg,inr. ( 1 J) Vel/ljl.in1.hos ac(\\farc u.~.ircm llCclc);, D. de ac- curato ( ¡ 4,) Alcidt.1i!·. l· Il;tl'cr.~.c.). Alerce. li, ,.orin.c/, CÜI/d. Ii l ,., C.I r;.l1\1.2.!'d- leol. de \1otll. C. l 7. t:.c l3. M,mt.¡n En- chi\' C.I\\Z. (1)) p~1l1 inl.qlli:! femper , de in iclS VOC;IIl.l.filillm Cd, de bis qui funrfui. (16) MoJrjli n in l. vulgo 23' de [tato hom. (l') 1uft.in~. pe- l1ult. Ini t.de nup. (J\3) P/ut.;n prabl. (IJ) .A" e . COllcius li ... fuccefsivarurn l~t1:.c.1 l.''$:: HOllo. in aifp. de fpuri js, & omnino vidéd. Ctúac, lib.). obrer- v:<t. caf.6. ('-o) Sylvcft·i1\cI. §_pcen. (21) Lam.invita .'\rifliFFi. Cui p4ter e ft populus,non /7a1Jtt i!le F¡(trem. Et fllij ¡ni,ti Iul1i111:lnO (17) credimus, incertum patrem ha~ bel1t,& fputi j [olcm appellari, ql1JG (¡Ile pan'e fili J, ea quod olim, vt [cribit Plurarcbus (18) (quamvis Antonius , Con J cius (! 9) alias Etymi rationes inqui m) [purius bis notis. SJ P. ddlgnari {l)leret, Qll.1f1 parrem non b.1bens, vnde fputi j nomen ei indiwrú dl. Non quia fllij (¡ne patre efTe vlla Ll_ tione potLlerint: red quia, vt Sylveller Aldobrandinus (20) elegamer cum Tbeopllllo llot1t: Ob ntlmel'um eor.um,qui c'IIm mdtrilJl1s eortlm confuewdinem IJdbent,patres ha/:'ere non intelJ lilflntlfl'. Quamobrcl11 Arilhppus, auctore bertio, (21) eum iJli meretrix dicerer, abs te gravida [um faBa: nihilo (in: [Document text truncated for crawler view.]