Obras posthumas : recopilación de varios tratados, memoriales y papeles, escritos algunos en causas fiscales y llenos todos de mucha enseñanza y erudicion / Joan de Solorzano Pereyra
Full text
D.
lOAN
DE
PEREYRA.
OBRAS
POSTHVMAS~
....
. -
~
••
¡
d
l
.1
¡'
\
!
PERE
Y R
A,
CAVALLERO
DEL
ORDEN
DE
SANT-IAGO,
DEL
CONSEjO
DE
SV
MAGESTAQ
EN
EL
SVPREMO DE CASTILLA,
,
~
X DE
LAS
INDIAS; I V N T A
DE
GVER~A
DELLAS;Y
DE
LA
DE
MINAS.
QERAS
POSTHVMAS.,
.c:R....tCOPILACION
DE
VARIOS
TRATADOS;MEMORIALfS~
y PAPELES; ESCRITOS ALGVNOS
EN
~A"-SAS
FISCALES, V LLENOS
rPDOSJ
DE.
M
VCHA
ENSEÑANZA,
y E R V
DIe
ION.
/~
¡:t
1«
l!~~'
<Á é4/
11
~cT7F~
c:fL,~
/'
á7l'7'apO
&
lJl1blCA
NsS7'
AL ILVSTRISSIMO SEÑOR
D·LVIS
DE
EX'EA
Y TALAYERO;
IVSTICIA
DE
ARAGON·
~~~~~~~~~~~~~4~~4~~4~~4~~~~~~B~~~~é
COIJ
IjCtMi.:En
Zai'a:go~a,For
l~sHerederos
de
DicgoDormer,lmpreff(j~
res
de
la'
Ciudad?
con
L'nvil'&iQen
los
Reinos
de
Cafiilw;
ya
f+¡
,olla:
~
..
,
, .
, ,;
'j~'
.-
/\
,",.f,
,..''1.
~
-"1' "
l'
n
()
::~~
t
.if~
",-,
..
.:;,
,1
..
I
-
,U
,~,
\ :
ti.
\
...
-
¡l"
.'
" r
le
,
J.
1
1'<¡
'1
.........
,
~_:.
'),
"-.'.
l'
"1
,~¡;
.:',
,
'ti
'
.......
~~,
(l
ir'''
\.l
...
...
\ ;
U .
(
~.
~
"',
;\~
I'~
()
,~:,.
e:,
,~
','1'
.'~
'"r
.;:'.
"'~A
,í,.
'
...
~.
~\
;
,j
'-
,.)
AL
lL
VSTRISSIMO
SERQR;¡
DON
LVI
S
DE
E X
,EA
,
Y
TALAYERO,IYSTICIA'
OE
ARAGON.
os
que
dan
a
la
luz
publica
algunas
obu~~con:
la
felicidad
de
la
imprenta, ora
(eal1c'''grna~
o
ya
proprias,
deCe~n
que
ellas
generofas
fa~i~
gas
de
fu
cntcndlUlIento merezcan,
conGg¡ln~
y logren
la
fama,
la
gloria, y
la
imtribrtalidad
de:
los
Gglos4
A die
fin
procuran
dedicarLas
alosJoberanos
Rcyes,y
Mo
..
narcas,
nO
fin
aluGon
a
los
antiguos efcritores,
qu.'C¡
i1ll'zga~
van por defaeierto
Coleadas
al
teatro vni vedal
fin
ptqc:cd~Ct,.
"
fu
aprobacion, y licencia,
p~es
fu
fabidurja
excede
a'la dé
~~ij
:1~~~~!:
::~~
todos
los
mort.lles,y fuen(eaanta,y
c'xemplo
'(htige,y
ápr()j~
poribu$
mOl
fult~
vecba
maS
a
los
(ubditos.Delh: origen
nos
acro
Veg'
i:cio
et
lIaru,;,
arl[llIm
¡luddl
t "
" "
'nd~"dre
Irter,,',
-
tel.hmonio, (1)
eelebr,ando
a
[u
Emperador OWvia.no
A!.i~
~f
in
libros
redoé14
g
ufio
y fuceífores, con exprefsion
de
rerIes
Hfoíiaeros
e(~
oJfcrre
Prin(Í~lbu~.
,'.
bl"
r
f'
,
tl.
,
fl!fta
nrquf
rede
alt-
tOs
!lteranos,y o
lequlOlOs
afeétos
a
lU
grandeza,y gracla; q"id
rnchoarur,
niji
y a[si
cOn
[u
arrobacioncrecio, y
Ce
magilifico
la
eloql!len.
pnft
film
fd-vrrir
lm-
.
{'
r'
I r 1
iT:
d'
, d P 1
pcraror,neque
'¡utm-
ela,
un
temcne,o
cu
parle aoua la.
Mas
COntenu:n
Ole
a
qUám
maglSdwr,l,et
humildad modelh
de
algunos, o elhmando
el
gratificar,
me
llora
folre,
ve/plu
f'.
VId
P
r'
f
'd
e
'1"'"
.
raqUdm
Prllluprm,
lUS
a e ores, y atronos, palso como
HIce
e
1ae1
lnCHttez
tuhu
Joc1rtnd
onwi.
c!te
origen, y
COUlun
lifonja a derivar
fe
en
otros' grandd
bus
potefl
proJefP
Príncipes, y perfonaaes , para
que
oblígaQ0s
deRa
clientela
fu¡'¡d1Ij,~6a
oé1,,~
, e ,
"lan~r,¡.A:tgu(lum,ac
agradec1da.,
y ofrenda
reverente.
amparaifen eOil
Ü.
gTall;'
bOlt6S
d,blnc
Princi-
deza a los
que
afpiravan a merecer
fu
,agrado
l tutda,ypL'o'"
¡tes
lil.tlter
hatul(fo
, d 1 b d e
d'
dI'
' "
.'
'fr'9umllbu5J(daYa~
tecClOn e a o
ra.
ereo· len o a
de
los maltgnos Ar!fiarli
tlfr
txemplIJ¡fic
Teg_
eos,
Zoylos,y Arifiopbanes,
que
cooémbid¡o(,¡
~tdiidon
n4ntltlm
tefumonti!
d
f,
J '
'11
I b r
trt)'1l
tloCjurnt1d,
dI/-
prctcn ea a
ear,
as, y
manc1
ar
as
eoq
o
l~Ur()li~O(ir~1
I!on(ulpal/lrdurlá(ía¡
ddos
mas
e,andldos
papeles. : ,
",
,;,
.
ideJ?1
aFud
Dioll.
Todas
eltas
circun!tancias
las
conlide:r.()
a vníJertlptJ:t'I Hahcarllaf.
deprrt;-
, . , I "
,(fptóardtIO.
panrgJr.
la
perfona
de
~.
s.
1.
como
en
lascU
ml,ab~de
,-p.fdi:e"
&,1EliumA.rii\id,iI¡
mia, todos Dlegos, y todos
de
V,,s.
Vrecoi1ocieñ~~-b
jIllJ.'rat/Ontb,
~nde
, 1 d d
.'
.'
~"
«,'
. "
etla
JuvenaL,
Ja.
de
V.5.1.e to o e
nuel1:ras
mayores
covem«I~;Y'f.olt4l;..
¡yr'7.
EI
¡pes
&
rá-
nas.
ELhs
c~es
Cuperlativa's
y heroicas
ca1idaJ'~s;me
"'Ui,iR
tío
fludio.'um
tri
f.c-
.
-.
~
-
~,
-
Il:l
¡are
ralJlum.
t 3
p;lr~
.
pi"raimplórar
tres
vezes
el
amparo
de
V.Sj.
con
mi
ren·
dida humildad, animara
e[peran~a
, y acertada elecciou, y
:lünque V.S.I.cierre
los
oidos
a
rus
aplau[os,
no
apanara h
viRa
de
Luverdadcs,
mas
impreífas
en
los
anales
de
la
me-
maria,
que
eU
la.
in[Dficiencia.
de
mis
cortas exptdsiollCS;
pues
fi
confidero
la
emínencia
dela
Cabiduria
de,
los
Dere-
chos, adornada cOllla
vni
verfalidad
de
otras noticias,
que
reCplandecen
en
él
gtal~de
talento
de
que
doto
el
Cielo a
¡VoSJ.
fe
hallara
ya
oIfianc;:ada
en
[u
princípiocon
can
fclizes
~[per¡lOfas.como
te
ven
agora
en
los
progreífos.
Tuvo V.S.l. por madre a laRoreciente Vnivedidad Au:
gufl:a,
fubihtuytndo
oficios
la
Salmantina, emporio vniJ
verral delasletras, iluftre [eminario
de
las
Dignidades.,A.
donde
manifefl:o
-ya
V.s.l.tan feliz genio, ¡abotiofa
aplic-ar:
cioo, y
lucidas
experiencias, quemas parecia
Maefl:l'O
que·
'cnCeñava,
que
Di[cipulo queaprédia.En
eila
rccibi6 V5.l.' i
fu
primera laurea"
en
laoera laureas, y
lauros
de
publico
?rofeJfor
en
el
Decreto, y Vifperas,
en
que
la
Iuri{pruden~
cia
de
V.S.l.Vífpcras, y Decreto'fueron
de
las
futuras Dig-
nidades.
PatTaron
eftos
aplaufosal
campo
de
Iadoquencia!
a.
la oracion foren[c
,ala
adáüraci0n (enateria, a
dond'c
la:
proteccion
de
V .S.l.
coh
voz gloriofa, qualplldlera
el
fol.
dado con
fus
annas,. defenaio
las
honras,
las
vidas)
y
fortü.2
pas
de fusclientes,
fin
peligrar
alguno
en
aquellaS,y
Jográ-:
do
cafi
tedas
la
víél:oria
en
los
fuceífos
,
mapifcftandó(¡:.m:
un
raro·teflimonio
la
derechura
dd
dié1:amen,
prudencia
del acieno,y eflimacion
del
patrocinio;
concluidas
dhs;¡c~
ciones,
comen~aron
las
Dignidades deíde
la
tleccion
RC.l'¡
en
AtTeífor
de
la
Bailía
de
Aragon, Lugarteniente
de:
ll1f-:
ticia, Abogado Fi[cal, y Patrimonial,
Regen'ce
deil.tSupre-:
Ola
Audiencia,
[¡endo
en
alr,unas
deltas
Pla~a~.,
mas
dCgi,4.
do.
qUe
con
CuItado
por
la
providencia [oberarra ,de [uM4t
geftael,
fidelifsimo, y
el
mayor tefiimonio. deLzelo,
deCem';
ptño. y experiencias
de
tao relevantes prendas, y meritas.
A
Vlíl:a
dcttos
fervicios,y
grados.
fe
abrio
I:Neve,y
faci~
Icn~
da
para
aCcender
ato's
IDas
arcanCis,y
Supremos
ConrejoSQC
la Corona de
AraO'on,Santa
Cruzada, Junta
de
Compt'ten~
c!as~l
~qr.a
l'.~ra
!tgrande,y
~~)gu~~r
P:~§denc~a
de
lull.ic.~;a
de
de
Ar.agon,
a
donde
fe
eepera
ver
can
decorado a V
.S.l.co~
mo bié
(ervido,y
colocado
el
puefio,pues 3Umcntara V.S.I.'
j:on
[u
mucha
[abiduria,y luz
de
tan excelente Dignidad los
cfplendores
de
ella.
Tambien llevan mis
reconocidos,y
afeéluofos
defeos
er~
u obra a
los
pies
de V.S.l.
no
folo
como primlcias
de
mis
empl~oh
finocomo prendas, y tefiimonios fidelifsimos
de:
la
graFicud,y
obfequio que devemos
miS
padres,hermanos,
y
yo.~
los-grandes,y repetidos
beneficios
con
que V.5.IJus
Hljos, y
CaCa
nos
han favorecido, y honrado
en
todas oca-
{¡oaes; y
fi
bien
la
grandeza defios
beneficios
dcfcubre
mas
llUefiu
infu6cienciól,
efpero
que
fe
dólra
V.S.Lpor
mas
cor~
refpondido, que
fi
igualara
la
fdtisfacion a
la
deuda,
no
mi-
rando
táco
a
la
pequeñez
de
la
ofr,;nda,como
al
memo
de
el
afeao, imitando a
la
foberana grandeza,
que
aprecia
Olas
la
finccra, y fervoro[a devocíon del
que
ofrece,
que
la
rique-
za,y calidad
de
la
ofrenda; ademas,que
la
eminencia
de los
mlfmos
beneficios,
acu[a,
y
excufa
, pues fatisfechos,
pa,{f.l-
ran facilmeme en mutua recompenfa, perdlcndo
[u
nativo
orige n;
la
Jlli[
roa nece[si ta a parecer ingratos
rus
deudores:
y ya 9ue
el
obfi::quio
de1l:a
obra
en
las
tareas, y fatigas,
fe
haga
menos dhmable a
la
primera vifia,
quedare
guH.ofo,y
muy vfano,
que
fc
man¡fie1l:en
reconocidas mis deudas en
perpetUos tefiímonios
de,
lA
imprenta, fiendo
no
[010 cada
libro,
mas
cada letra,y
punco,Cingular
nota,}' exprefsion
de
mi devocíon,y gratitud tan
devlda
a Y.S.!.
(2)
Declaracion
A ellas atenciones,
;¡~ompaña
la
grande
e,fiimacion
que del feñor
ReVDon
r b
Iavme,
v Villa
de
le
deve
a
la
alian~ada
proteccion,
qut
hallara tila o ra en
Lue/ia-fecb"
f/l
z,,-
la nobilifsi
ma
gene
roLld,ad
de
V .S.l. y
[u
Cafa, reconocida
fdgOp'
NI
7'
Je
I~
ya
por
antiquifsjma en [u militar decoro, por
el
Sereni[si-
te:~:epl;:~~~~~~
.
mo,e
inc;omparable
J?rincipe
el
fcñor
Rey
D.Iayme
~I
Con- lome Romeo,No-
. qUlfiador. (2) Delia proccdio
el
muy valerofo
Cav.aller.o
~a~~~g¿;abl,iC~ra~:
<»edrfJ
de
Ext'.t,
del Habltq deS.lu¡ln, y Maellre del
Hofpl-
súptada
en
la
Cor-
tal,
cuy.\s
proezas cclebr a
GeroO\(Uo
Zurita
[obre
J,.a
¡;on~
fe del
feñoT
Ium·
'luifia
de
ValenCIa;
(3)
Cil'Pert'{..de
EXtd,
que
re
hallo
en;r~
~il)
lib~
. ..ÁIIIlAI.
los Ricos Hombres,y Cav:álleros que juraron
la
paz,f
p~(J':'
~ap
~;.Diago
¡¡~'7
.tcccion Rcal.mtesde
el
año
ll.47.
(4)
En
la
mifma claífe
fe
~1;22Furro
2.Je
refiere
(Ptdr~
¡"dan
de
eXt4-
aYer
concurrido con
los
C~:
Fonfirmauone
rá",~
..
" .
...
. t 4 .
v~~
(11
Zurita
¡'b.
3·
valll:fos
dI:
Aragon ,
c¡uc
'juraron
la
confedaacjon , y liga;
.Ann.1
(d~-49·
[D
1
{{j'
I R D
(6) ZurIta
II'[,.
4'
Cjue
c1mifmo eílOt
Rey
,ayme
a
enro
cOn
e
ey
no
'"1
1
,9
l.
Tbibaldo
de
Nótvarra;
())
IUlln
Pmzdr
Exett
fe
gradua
en~
(7;
Proemi"
Jter
tre
los
Cavalleros,
que
{e
embiaron
al
{eñor
Rey
O.Alonro
r.cs
Cor:f$,
que
fe
halla
CII
los
fue-
el
111.
con
la
El1lb;¡xadól
que
nuef1ro
gran Chronifia refiere
ros.
en
el
año
1.1S7.
(6;)
Con clh calidad
a(sif1iü
'PedYlSIITJ.cher:
(8)
Zurira
M.6.
(~~'4j.
S,
Rezcmc
Jr
Exrtt
en
las
Cortes
que
celebro d
(eñor
Rey
D .Iayrne
el
D, Frallcifco Vico
11.en
el
año
I3
II,
(7)
En
el
de
1323.
'BI"fco
de
éxett
fe
cuen
...
¡)¡fUel
Rtino
Je
Cer
l'
r
ff'
1
Jdí"
P-1-"S'P"l.t6
ta entre
los
Cava jtros que le aperCibIeron, y pauJron a a
(,,)
En
Jo.!
fierD0.!
conqL1irh
del
Reino
de
Cerdl:ña
con
el
Sercm[simo l!lfan-
Jel
o1iío
16 3 8
f~/¡90
rc
D.Alo¡¡fo,
bijo
del
[cflor
Rey
O.Iaymc
el
JI. (S)
de
cuya.
19'.
concluvendo
¡¡[si: Er.
D.
Miguel
¡Iullre:
rama
[e
vieron
en
nuef1ros
tiempos
la
virrud,valcr,y
ptye~;ltExea
nacu-
dtfciptina milirar
del
muy
cel(;brado C;lVallcro
JJ
.
.JrCifT1ltl
1&/
de
Ctrdrila,
e.;·
ó
)J
..
ller{JáClJ~lo
..
y
ex
'Perrzde
Exe~
de
la
Orden
de
N.S.de Montef.a,Governador
ptr;wcia"enelarte
de
FlIcoterrabla,cllyOs
cifrados
e!,ogios
de(crive
la
c!
0 9 uen -
millt~r
muy
verfodo, 1 ,
pl4lleQ
rn
matfr/a
de
ri(sima
plul1la
cld
f.:ñor
Don luan
de
Pól,!afox.
(9)
SltrJC/'lO
&tI~
{ar/pe/telones,
ani
Ext'dGrvio
alfeñor Rey D.Pedro
el
IIII.año 13j'.(IO) 'jJlds
majo,)
arellwte,y
de
te
é'x"eta[sil1iocn
las
Cortes
q-
celebro
el
mi(mo
feñOr
Rey·
2uicnIe
¿¡::te'!ue
de-
,
fmdlQ
la
Plap'
eOIl
ailo
[37
l..como Ciudadano,y Sindico
de
la
Ciudad
de
Zara
fo
lIidd,)
Id
aflegurd
gop.
(1
[)
Es
muy calificada;v repetida
la
memoria
del
lZ,rá
co"
f H
IDl4erte
,i'or'l¡¡e
- I
~
IdJF'r/lficaú,nes
qr¡~
Pr
dado V . ..Alm(,
de
eXelf, Ernbaxador
del
feñor
Rey
Don
J¡XC
,Jlrp¡¡ef~s,
'J
la
Martín
al
feñor Infante
D,
Fernando
de
Caf1111a,Olll(po
de
form~
que
10
ti
" Z A
b'(
J
'11
P'
d
1"
¿erenf-
fue
elrep4ro
lmora,
r~o
1 pO
ue
Sevl
a,}
¡¡tnarca e Conl
ilntl'no::
may.'
J~
"JEe
firio.
pla,cuya
pi;¡doGfsima
liberalidad, y excelencias
deferí
veo.
(10)
ZuntJenel
1 H·
1l
d d b 1 J
MemDrial
de/as
Ca-
Os
luona_ ores e
am
;¡s
Cer:
nas.
(I2.)
Fr4y
r;,n~d
1111/.~
[á$
dnricu""áe.Ára-
EXM
de
l~
Rdigion
de
SJuan,Comendador de
Alvenco[a:,
f:~)
Protmi~
de
e(.
fu::
mlJy
bizarro
Cav¡¡lIero 1 y
moltro
fu
valor
en
el
Cerco
tdJCQr(Cl,ql1e fe
ha
de:
la
Isla
de
Rodas
año
de
1480.
(13)
'PeJ" Lltzltr,
de
cxe.e
lla
e)1l
lzos
Fuc/robs,
fue
Secrerai"io
ddIeá. or
Rey
D.AIMo
elV
..
en
Napoles,
Lu':
(12
unta
I
ro
oÁnndl,ca.6¡.
&
bb,
garreniente
de
Protonofario
en
elS.
S.
R.ConCejo
de
Ara-
ll.ed~,
J.
EIC?b ll "
gon;'(
I +) v
!ulfn
dr
EX~d(i1
bi
jo(quc:
t;¡mbien
fe
nombra en
hij1.de
Valenml
{¡b·
1 ,
'rÍ
'.
, 1
c:
11·
d r 1
1"
6,cap·¡·Párr.1..Mor
o~'ReglHrosZ;omtcell/J,oVlnce
)Iue
ama
o,yle
1:1
10
gad~
hi¡¡.deSe~il/.t,
elllas
Cortes
de
1510.
I)[).y
ISi8.
concluidas
en
el
de
(lb·~·<·P·3,fo/.¡()1.
ti'
R d 1 S oc . A
G¡(;"Il<:aJez
Tra-
1)
19.
ue
e,
pnmero ceetor e ·anto
nclO
en
ragon, y
tro
Eclrfiafi·
de
1~5Illr:ado
Segundo, eleéto
por
fu
Mageltad
del
feñor
Rey
Ca~
W:::Jí;~~i;;
~;fl;
tholíco
con
el
feúor
Vicc:cauceIler
D.
Alonfo
de
la
Cava~
,firtobifpo. '
JI
e _ .
(13)
DOI\
luan
d~
Fun~s
h¡fU,
Id
Rrlig.Je
S.1"dn,li~'4.c"p,r7-l'dg'4r
r..
. •
([4)
Conna
po.r
los
R~¡¡prOS,1
nittAr;.
dI"
l~
Cancelaría
del
S.'i,Real Confejo de la
Corona
de
4 ra g on ,
TapIO
á~
(mgIIfTr¡bIlI14I,yr{'¡s
lIl'¡It~I;J
f~rt,2¡ib.$.(¡jP'3'P«N8
I!
ll~díÍ
en
el
añCll
t4'7~
y juntarllente Con[ejero; y Maelho
Racional
de
la
Cafa,y Corte
de
Aragon.
(1
S)
Con
1.15
mif-
(I,)
Zurita
riho
¡
'd
d d e
11
'
JI
oÁr.ndl.
c.p.
Ó5
(:)'
mas
ca
1 a
es
e~,
av.1
ero,.reconocleron, y amaron ge- 7:!..Leonarcto
l/b,J:
neralmente
:;tI
[enor
..Ant'nu
de
Exu,
Vl[.1bue!o
de
V .S.1.
.Á/jn~l
'.íO.
S,ll.eg_
Y
con
el
tituI.o
de
M o
l1
m ,vfado
eu
aquellos tiempos,y para
';d'CJI\<:
w
l'dep,'ftO¡'r
11
/
/cdlOIH
, u t o
cótinuar
rnas
eLla
fc:nc:,el
feñor
.Antoni9
fu
Padre
de
V.S.1. m'grJl'h,a y
ell
j()~
config~lo
la
exécutoria
ddh
graduacÍon por
los
años
de
l~fgi)1ros
de
dlas
1596.yen
día
conformidad firvio V .s.l.afu MJgdhd,d(Sl[- Corres.
tiendo
en
el
Bralio
MilitaL'
en
las
Cortes
del
;¡,/ío
1
'2.6.y
fue
!nfaculado
en
la
Bolfa
de
Cavalleros Hijordealgo.
Reci~e
tambien la Perfona,y Cafa
de
V .S.uüs ¡uRres, y
cfplendores
por
la
de[cendcncia materna
dc:mi
feñ·ora
1)o~
ñalfdhel T
dldyero
Sanchez...del
Gaftelldr y
1Jole4;-
pues
de-
xando
fu
mas
antiguo
origeL1,baHad
hazer memoda del
va:
(en
ViUdri,."
Re
lor,y'i'e1ev antes fervlci
os
del [eflor luan T
,d4ymJ-,
V
if~bueil{lros
de
enos
a~
10
dt
V .S.I.que aviendoya militado
etÍ'Pla.ndes
,
....
.[erv.idQ~os
cn)la
,su~'drem)a
_ . " .
~
1
'L.1IlCf'
Jna
e a
al [enor
Rey
Cathohco, connnuandolo con
el
Ceno[
Empc~,
CorollJ." .
radar come Secretólrio fi.lyo,pafso
ton[u
Mageftad
Ct:fare¡¡,'
I7)
prI1!/ltg/O
J¡f.
J ' d
h·
l·
\'
-,
r I
\1
,d~'IIBololJla
m24·
en a Joma a
que,
lZ0'¡¡
ca
1;1.
ano 1)':''.1.
(r6)
y'le
·1:.1
a vn'fJe
Febrero
de
1~30:
nobíhfsimo tdhnloniO
i(cfte
gran'
'Príncipe
e¡'¡
daiio, 1
HO'.
dcf~'a(haJo
por
calificando
rus
fetvicids;'¡Bechos
enc~p..~dicio¡\t:s
'~d
!advet.'
i~'7,~~("~"A~:~i:,~,.,
[as,y
favórables
fOf
tlI
u asicónfdfa n
do
·pc)[efl:a(;tfsf'dhe}de.;.jig'ICi
cem?'U/JI5
6.,
I h
')
'fj'"
1 '1'.
1-;
d
S'
.("I"''',all,'Prolir-
verle
muc
0;1,17
y pro
JgUIO
,en
e ' mllt:lO
cmp,
~o
e'
e-flris
&dilrrt/lIoftri
cret,1r\o,como refieren
ló'S;Regdlros.Su
bl)O
Mdrttn,ZU¡er':'\/Mnms
T4/avrro
ge-
eio
Tid4/lJeru
flle
no.mí=nb'si
e
.'
sforzado, y
del
co.
ndhllo
ob.
r.e~,{llltorlJ
,,{eflrl
'f9
U
',111J
. .',
..
'
'fI
urrml!
er¡JlII
s .11
quio
del
[c:ñorEmperado~
{firvien:doleen
tod;i~
las
loma l
Ne
J
g;<ls
; lIo1'IJ m
d:ts
que:
hizo
en
E[p.1na;
'Il:l~l;¡a,Fhnde:s;1\lenllni'á~'
y
Afrtc¡;,~,p'i~!9ue
faYfUil,e
fue
pld~ciend'o,y
venci'e6dd 1
rhcrmerables
peligros; trllba}os,y
[[~::I~
:;:fi~:':(frJ!~:
lUufradios
en
tierra'
y'ina:~-hlle
galardono
fu
Mát1efraa Ce·
frrlJO,e
pr,ti.'I¡Ii"
&
t.'.
. , . . ¡ ,';1, ' , . t:l
'd
"nf'enfis,qui
in
rehu$
far,e~
, an'nandole
C,aVdll'~rq:for
fLl
C111fma
~lnoJdl
a e
{¡J'
fon:ftlum,
&
fiatHf!'
feI1C¡[slffi,l
Coron.lClQn,cel~br,lda
pOr'
Glemete VU .en
Bo-
,¡oj/lllff1
(,,~cernent,l
lonia.;
y'
aumentando!e ftis'ailtltiias'adms
co.
¡}~él.¡
A.ouda
bus
aJ){du
e
liac~lip/~h
,
,"
. o
.'
,.
,..
t:>
9U~5
o.
re
s
nos
I
J'
Impertal,glono(o
tefl:lmo~ió
de
tan Lngos,y releva[ltes
(er~
lic7ro
g<tIl(Or¡
mrl[-
vlcios, (18)
mamft!t,1'111o[ó'
cambien
efl:e
heroyoóPrino¡~-.tljm
Jebcre
lonfire-
pe,concedlcndo
la
n1¡{lm~¿fNi[a;
y.
hbnor a :Di!:9 T
,t!.ey(r~/(~;i
Parece
)Joe
fu
herm:wd;y Ablldd
dlt!Y'~5.Lp:u'a:fi,ytodaIil'pofiéridad¡~~
mifmo
l'ri)il~-
1 l
r.··'
[
'r'
iIP
{'."
..
c
~
R O F
l'
,,"
h'
groD/etarlO,y
Regif
e qu;¡
IlrVlO;¡'
mnnio
~etar,
y
¡'enor
et,
: e tpe!'l!! lJO'tros
de
la
~lli'rema
por
dpaclO
de
40.
'~ños'
eQ¡diY~r(as
expediclónCs-iY
~lllOs;Cancclaria.
.
o~
oficios
de
Lllo:menientc:
de
ProronNario, v
de
Protoncu':
(10'
t.o'
'.IHa
r or río por
la
mconor
edad
de
D.
Miguc:l
Clco;cflte.
(19)
y
Gn
losDÜ
1""'
R r d
..¡
~IfJII
tgr
- embargo
de
ballar{c
ya
Luganeni
ente
e Protonotario.
"0"
.....
rl~lttlOS,
,
..
Ir
clq,ec .idos en la convoc¡¡ndole
como
a Cav
..
lIero, para
que
afsdhcne
en
las
Re~ll
Caeelaría
d(;
Cortes
que
ccltbro
el
(cñor
Rey
Don Ftlipe
en
Mcn¡zon
la
Ce ,rona. . ,
II
r.
. d r
fr
en
el
año
15 6 4 .concurrio
en
e
a¡,;
urvlen
o con IU aco
Ull~-
(10) . ConOa
por
brado zelo
en
todo
lo
que
fe arrecio, (20) como umbien [u
la e
dfla
COIlJiQcat.-
h'
. 1 , D d M
l'
'd
1
R'
d A
~
ria,!
~x
edlda
D/d4
1)0 J..-U)S
T",
dJero,
I PUL.! o
litar
e
elOO
e rago
~.T
Ah;er.Milm. año
1601.
(21)
cuyos íc:rvicios
ha
n coutinu¡1do
los
de
c:fia
Familia
en
Flandes, Italia, y
E[pélóa
en
muy honroros puc[-'
{:lo'
[!
.Rtgiflfo~
del
tos
de
la
Guerra,como
es
notorio.
,~
. etno. (lel ano
11
1 d fi fir .
,1"01.
Con
euOs
oruamencos,y
rea
CCs
e e as genero
USImas
" .
."
,
alcuñas
de
V.
S.
1.
fe:
hao
vinculado con muchos lazos de
amor,y
parcnte[co
las
Nobilifsimas
Fa~ilias
de
$oIUls,
Vi-
1l,'¡¡~nJIS,..At",rtrtS,Climenus,
Pomllrn, ..Adores ,Ferrices,
..A)trws,
CortiJo,
Ximene.z.,Je
Siltrlfer
,)
omu,quc
fe
d¡la-
tan con
fU5fecundos
lullres;Gc:ndo
V .S.1.oo
menos
dicholo
en averle dado
el
Cielo por Efpofaa
la
feñor.::
1Joñlt
.MII'l"
n,,,
'1Jt{carJ;n
mi
feñora,
cuyas excelétes dotes
de
naturale-
za.virtud,prudencia,cíhmació,y
ot~as.piden
mas campo, y
bafiua dezir.,q fue ¿¡goi
Isim
a
hi
ja
de
los
feñores
'J). 'J)omill';
go
Vefcartin, y Voña
Loren~iI
Xui::
.•
de
qarilltl);
fue
el
fe';
. Ílor Don Domingo fugeto
de
muy
11ngulares,
y excelentes
prenda5,
y firvió por efpacio
de
30. años en
La~
Pla¡ZAS
de:
,Juez
de
Enqudlas,Lugartcniente:.dcla Corte,Conrejero, y
Decano
de
la
Real
Audienci;;¡
Civil, Affeffor
de
b General
,--Governacion,
Abogado
Flfcal , y Patrimonial, por mayor
fervicio ddu Mageihd, y
de
Audito~
General
del
Exerci-
:1:0 de
Salfas,a
,cargo del Marques
de
los
Balbac('s,faltandole
,
la
vida
en
c!le
curfo,para
no
lograr
los
merecidos. y mayo-
res
premios.
Fue
tambien dignifsima
f~bnna
del
Excelen~
,
...
ti(slmo feñor
V.M,it-~tt
1Jt!c4rti,.
fu
hermano,
cuyas
emi-
..
:riemc;s.pundas,de
Vlrtud,
rdig.ioo,l~tras,prudcncia,
y pie- .
.
,d.adJc..o:íknt~ron.
Hevandole
fu
~digion
de
San Bernardo
defdela,VniverGdad.
de
Salamanca.a lucir
el
aEto
mayor
!d~l
CapitlJlo.
G~neraJ
deC¡ficr ,y.enlasCatedras
de
T
eo-
logia
qu~
p(;tuvo cnl.as V
ni
verfidadcs
pe
Zarago~a,y
Huce
~a,C:lll~
Ab~Jia
de
la
Rc~l
C,!la
~~.N~Señora
de
R~eda.dos
'lr:,-
,
vezes)e
n
el
VicariatoGeneraI
de
[uR~ligíon
~vnl~d.ola$
.
Reales
C.aCas
de
Na
v
;arfa
á
la
CongregaclOu
de
Arago,n
,5
,
[urna prudencia, y agrado,di:
[u
Magdtad ;
en
el
Abadia~
:
de
b antigua,y Real
C.1[a
de
S.
Vltonao;
e¡;¡
las
Salltas
Igle~:
[¡as
de
Barbal1ro,Lerida,y
Tara~ona,meritOs,
y
grad0~;quc,
decoro
[u
Magelhd
¡;ó
el
(umo
bonór,de
Cot;l(eJero
deEC,",
tado.Ddte
tan dlCbofó
mattimonio
ba
conftgul':lo V
.S
•
.r~"
'
los fruros de
la
prometida bendicíon, firviendofeN.
SeñoJ:;,
de darle entre otros
bi
JOS, a
los
[eúores
J)on
1
ofe!
e/e
é;wt:1
1Jefcdrtin primogenito,Catc::dratico
de
Prima eulos
Sagra~
dos Cariones,y V niverGdad
de
Zaragoc¿a,M,1eflrcfcuelas
e,ll
la
Santa Igldia Metropolitana; a V,tU)S
de
éxe4.y'%),e!C4r-:
tin,Catedratico á
vn
tiempo
en
laCatedra
de
Ptiin~,9~
Le.~
yes
en
la
milma V ll1
verGdad
,y
ddpu\;,s
dd
Conr~Jo
de(u
Mageftad
el1la
f\eal Audiencia
deAragofiiY,
a
'J5
".JrCitlfei
dI
Exett)
Vefcnrtin,Cauumgo
de
la m¡(rna Sama
Ig.lej¡J
,
qu.a
con
rus
mucbas preudas
correfponcleIUI
la.5
devid<ls,a~I1!1C~O~
nesdctangenero(aefillpe.
,:.,',
"',',,:
'.\
ConGdero tamblen en
la
felicidéJd,delle
mút:iroónío',q¡
fe
acrecento
ella
dicha
en
aver
tenido,
por.
E/poCa;
.sé:ó.or~
del
nombre
d.e
J)tdrgarit4;pues
en
la
<;Ic~Yl':do.!?lr-ldQ
V.S.t
en
las
[~gradas
aguas
de
.Ia
Jglefiad
nQl)lbr,~
del
'~flto'~e,~
(.1,)
l'adrr
Ze1o~
Luys,ya
parece
que
le
c0rrefpondla'
e1l:a
nobdl(mlla
1I
l
m!"
fiu ,'n la
ora(/~n
de!
taclOD
de
la
que tuvo efie.gran Prii}cipc,yfl.eJ
Hli[gl.o
no
m-
J~/lto
ReJIu'J.
bre
de
LU)J,fignifieag,:v(rn4r,dir¡gir, YAwider;
(2.,2.)
tam-
.
b~en
aluden los
reno~lbresde
E~e4
,que,
t,f\~ffjft:~ri8r,
(23)
~:2ov~r;~~~~~I~~
y d
de
T !l/ayer"que Igualaalde
.A.ttJ{d)(t"oCe~PJi:1'Iirtlí'h~Z.4)
foro
de
la
lmgua
ca!
nombres',
y"ren~mbr~:s,
b.icl1
prop~rcióriados
al~Awjf!J¡(-
ffllalla,
wl'o
Exqo\
cion,e!l:(ldio~fiddidad,y
zelo con
(lue
'v.
S.l.~~;~r,t?GJ!.J.'l49
,
.
.,
"
'1
fi
'1
(24)
El
mlfmo
wquIIlr,reconoc.er, y avenguar
os
pUntos
mas
1 el es, y
Cov~rrllhiJS
l<erbll
obfcur?sde
la
antiglléct.l~'4r.~'eJt
;1~.~1~5tftncia
theorica,
Aral?ya,
FlIero
d~
Y
P raébca,con
otrosmllcnos
de
la
HlÍloi'D~
dem:ls
ocupa-
A1b¡'lfJ.J_CIIl'I
Y
T¿C.
rue
¡"",en
os
~
ciones,y
_empleos
9ge
Qan
podido
ofre~crfe
del
Real (crvi-
Scpllvr.da
tiro
Je
c'io
de
[u Magdbd par,¡{mÍlliof de(HiJIeño
de
lospuellos go."frn,-;mtCllto
de
{,t
'.
J
T·
("lIdad, & hlif[l,a-
que
ha
~et:vldoy
.S.!., !
',c
JIi:.fiNenrIJcr,mors
Fina1IÚente',
Señor~'dÜ.e
termino, por
no
bailarlos
yo
FuerobuenosCal'afle
. ,
d'
rOJ,/o!
quale5Julgdr
pro~orclOnados
para exprdfar con
fuficlences,}'
Ign~s
pa~
mente
ji1ll
iI"mad~J
!1egl~i,os~
l~s
que
[~
d~yen
a
I~s
a!a~~lOps
d~
y.S).m
a
los
T"I;1)'tQJ~,
"
~~
qCl~
,
,i
~
,
~ilepeTiJitéb
los
ceñidos
réríodos defbs literárias
ccnCa':
&Uci<Jri'e5,
y
a[si
foIo
t'"prdJate
el
iftél:uó{i{sítno
úb{equio,
y
r'cndimic:nto
con
que
efpc:ro
la
:1ceptacioil
de
V.S.1.
para
tomar
a ftl cargo
c:Ba
pro[cccion j
pues
mas pensara ofen-
d~rla1
que
obligarla,
fi
pódlcra
[cr.
dudoCa
nn
(;006anp; [e-
ra
felícid<ld
de
la
ml(wa
tbrJ,
que
la
cílrio[a, y
ulUy
cele-
brada erúdicíon
de
tan grande Autor,tengaen V.S.l.aquel
apoyo
que
la
úmboll"iaclOn
, y canr.o
de
las
tni[lilaS letras
i'flfluy~ti
pat3
bu(c'a[[c, y
Jumar[e
como
eíl
VD
(Ligero
con
la
pubhcacíOri
de
la
mia.
El1a
, y
l.!s
dtlllas [eguridades
de
la·
iJcnignidad
de
V.S,l.
[u
cornulllcacion,
(u
c:rnpeño;y
mire~
c~1i()cidá
zr~titud,
obligan
como
de
jul11cia,y
qujtra
N.Se';
Dor
ddacár
Jos
largos
dlas
de
V
.S.I.
para
que
en tI digndsi-
roo
pucRo,y
finguhil
Prcfidencia
de
el1e
Magilhádo, pueda
~
.S.1.
aumemú
los
progre/fos
de
la
fdici
{S
liD
a
"igil<H1cia,
y
rolicitud
con
Qllc
ha
de[pacbadoV.
S.
I.íiernpre
los
nego-
cios publicas, tan
~
fatisfacion ,y deÍcargtl de
la
Real con-
ciencia,integridad
de
la
jufiicia,Goo(!Í'(!IoJe
laP,ittia; :unor·
de
las
{dtncía'§jcbn
w\tobtinUáda'S
:tfsi'l1endas;
expedició,
., dcllrczi,que a
feme;~h~:a
d·e
la~
píllw:l.S
l'atetf~ue
el
pd~
¿e
Id,
rl"egodoseléVi1V3,bías
qUé oprimia a
V.
S.l.QueJJ.-
d.n,pues;Cternas
6empre
las
alah.1tl,as
de
V 5.I.mereClwdo
ta~
~~I
Grande:
Pocta
Mantuano
li~.
1 • JEnúd:'mf. 6 1
l.
lnfmti
Jum
flu)/ij
current,dHm
mom;YNS
wn·brtt,
luJln,~unt
(D,,'mclt,P,lus
darn
fyde'rtl
/'4cu;
.... Stm!tr
honos,."idrfltiJ11tt
tuum,litude!iJuhn'¿fñtbnnt.
.
Guarde Dios,y
profpere
la
perfo~a
de
V.
S.
Lco.o
las
fe.-
~licidades
que
pu~de~tht
mc:nclkr~
~al'a·gQ~á'y;L>t~iclÜbre
az.1deI67~.'
:
:.
;
....
-.
--~-~--
Xl
uftrifsímo$e
ño
r~
- : .
.
M~y
r~co,n~¡49fervidórd~"V
~S
Ji
r.
...
~.
",
".1
Su~
b~.(m.d~V~Sj'.
-
r
f,.J,-)"
: p
(,c'
~~,~'¡:',
Tofo!
:J)ormer.
, i
. ,
i
"
.~
1
.¡
,1
.,
1
. f
'PARECER:
DEIJ
baCTOR
DI13GOlOSEF
. .
."
" .
'.",.,;
.'.
,'"
.J
DORMER,CO,RONISTADE
,sv
MAGE9TADJ
y
,DEL
R.EXNO
DE'AltA.GdN;!~
..
:¡
(,.1
De
orden
d~ltnuy
IÍu~re
S~ito~
D;~o~
ó.í:.azar~á,q~,;;Órdin~r¡(J~!'Sán't?ÓÍicÍd
de la lriq',,-¡r,iion ddR.eino'de'Aragon·,Iuez 'Slnodll,
y-en
lo
Elpíntllal.
y
Tenipolal
Yicario
Gcneralddá
Ciudátlly,Ar~obirpado
¡jeZarago~a,Sede.V!aei\llte.¡&.,;:.
,
.'
: . .'
,¡.!\
"
,:;
'.)
.:
.,
::
_l.,
,,¡
11.
u.'
\
\t'j
•
E
vifto
e[l:a
Re.r:!)pilac:ion
,de
Tt:4.t.taos/I
ly1.,dn.,o~:¡t.¡es;
,
'.
y
'Pd!e/esde/fe.ñor":n.Ioan,
de
s()¡ari..a,n();j~v.a'tdn
i
cancollocido
por{udigtlidad"y
lecr,ca,s"quegene-,
~.c,
'".
" ,
.
ralmentec.elebr.an
todos¡y
llendo
fusí~tandds;mo.:
~.;",~
,; ,,;.',
:t,~
,'.
r!to,s de
la
mayor
e~i'ma,y
cenfur.a,llo
p:u,~de.a.l!eU>:.
turarfe
la
nlla.a
conocer
deftosnu,cvos
erecHos,
h,n'Jnc-e~t,ar
re,ducir
al
exa1llet1.de
tellue
luz
lodaJa
esferade¡
SoJ'.dllQti,vO'
porq
ue a vrim de
con
vertirfc
ellas
lineas
Cll
vo
n::cb.no.:;¡mien
ro
pub
¡ico
·de
lo
que
fe de ve a
dle
llóhilif.simocktit,o-r:,
qua
;:"y~
ha
dado
tanta
opinion
a fu
pluma,
COlUe;'
'.a.Erp.ai1agl o da"
'J
adelantamientos
fc;H,l.es,
a
la
enfeñan,cra
conULIl,'
.',,,','
').
~I
......
Florec~o
en
la
in[¡gne,.Efcllelade
5.alaI1l1tlca.,
p.atria.,c1olni~:
dlio,y
nlldríz.de
las
leyc.s(
como
celc.bx.~tl.4
Rom,J.,y
Beryto
..
S.Sidonio
Apolinar
,Objf
po
etl F ráÚa,.de
losA.rv.er1"lO!'Y,
e'\~m-
S;C;idol1:
A
polll=
rerador
[lIftiniOll1o)ob,tenicn4o
defdellluy
mo~<>
,1aspr,in)er,a,s
nar.[¡b.
I.e~i~
6
•.
Ca
tedras.
con
a
pl;¡:ufQ?
y,
recomendac,io,n
de'q
LÍil,l~,tos
.!~
olan~
Imp,Iu! IlIllan',r1
y
eftanjpando
en
eft~\dempo,
ellib
ro.
de
crimilJ,ep&.r.ri-cidij.
frocrm.
D1tejlor:¡;
que
llaman
co,munmese:.
4e
oro,y
las
dletco¡icl~I.[¡o\\~s.de,»u¡
...
In
NOlitl.Cl'J/lf/lt
!
¡;ari,&
puPilari
r~/;I}~/!ttione)
que
'preíidió
a .oollAmetico:
Marcio
de Medicis,rob,t[i!lO del
gran.Duque
de,Florenci:a.
Fue
nO,mbtado defpPJ:lj>,por la Mageítad del
SeñorRtey
D.;
Felipe
III.Oydor
de la
Real
Audiécia
dé
Linia
on
el
Peru
• y
con
fu
orden
recogili
Ia;b~edulas,
y
O~pe~al)'ras
de,las
In-:
dia
s,
dhmpandolas
ffi\ly,iluftradasen;los:romo
s ,
dfjtI,jdi.4¡~:
rumiure,yPo/itzcól
Indl:<fi~;t,
dignos
de
mas
pa
rticular~q:.p.;.:
tacio~.
que
el
GoJ.ice.
de
..
~Iltiguas
léyes qlle
formo
Sexto;
Fap¡flO
con
alabancta
cn¡.uuu de
los
mi[¡nos
lUrifconful~os~
y E[cricore.s. de
Roma
"a,\lll fin
añadir
algun
proppo
eftudio
a,¡
de la
Cotnpilacion,puesPomponio
derive:
Is
¡¡per,);t
dlximus.
appellatllY
Ius
Civile
Papiriaoum;non
'luid
Tapi-
rius
de
[uo
c¡uic'lu.tm
¡pi
.tdiecit
,red
'luod
¡eJes /inc ordllJe,
idtas
In 'Pnum compo[uit., .
,
Por
eftos
eftudios,
fu
,chriftiandad;
cncerc:za,oy
telo
execu~
tivo
en
fe
rvicio
de
fu
Mageftad,
le
f.worecieron
muy
fingu-,
larmente
los
Virreyes
en
repetidos
informes,
y el
Real
Con-:
fejo de CamarOl en
diferenres
con[ülras,
lirvicndofi: [u
Mi-,
gdlad
de
hazerIc
merced
de
Habiro
de
Sanr-Ltgo,y
de
Pja~a.
ele
Oydor
la
que
primero
vacaife
en
VaIladglid,ó
GtanaiJá,
'i
apenadlego
a
la
COrte,
de
Pla~a
de
Fircal
del
Confe)ode
Hazienda1Y
COlltaduria~
c:1evalldQle
vldtnaniCllt;
a
Filc.ll,f
-
Co~
.
~-
-
...
Fl'mpon
iilltg:1.
§.2.Jf
de
órigi/J,illr~
PC'mpol'l.in
ltg.~
S.J3ff.Jc
.rig.;lJr!
.
Coufej.~qnie
¡J.1ldias~y
d-el
RonfeJo
Rqa;l
ce
Q~:#:H¡;:~tiTI,p'kos
ted~~
de
la
primera
cajm;¡(jo~>y
en
que
mofito
[off¡
;i\;(ritaja~
da
~l~n;te
~~s
~lplig¡¡doll~li¿é
tÍ!
f:¡
bgre:..YJa.ug;¡.l
•.
f(\(~'llldo[c
con
la mifma, jufiificacioll,
yentc;rqa
G¡l.lc;
ficmpre,
yeftam
1
pande
las
ciáf
Emfj/emas
Regio-prJ/itic;¡s,
con
Jos
dcmasPa~
fdes
• • Memo. ri((lFs, y
T.
ra.t.(/do::
~u._e.
fe
..
e.ub.
jican de
nueve
en
.
eae
voh¡mt¡l,1,
{ip
Qíllcl;~s
,y
v~f.l.¡¡'s
COlilfllt¡¡s que:J un
~:lJar~
dan
;¡;Igl)~loscltlri0fos,re'0t1ild
i:d{)
fe
\JH
tuCos fu in
¡n.
n 1
acm
diclen,y
cultura
admirable
en
J;¡S
lenguas
efpÚlOJa,y
latinl.
. Much-a
gratitud
deven Efpañ;¡! y
las
Indias
a
e~c
in{ignc
Efcritor
,por
aver
reftablecidoÍl,s
Jcye~
c()n fu
c~t~~I,i.~
•.
y
pll1~na"
[egllH
difcurre
Pompo~io,
hablando. de
jo~~5iH9fes
que'han
ilufirado
ClD\!recho
Civil:
'PoE
hoc
deind~")lí,J:A'it~
,¡¡oKN-m frNCefsüllJe
dicevul$:
'iModconJlale
¡;QIJpoúfr
i;u,
nifi
(it~lijlJis
IUYI(peritlJs,per
1kcm
po/sit
'ful/tldle
lit
me-
lius
!"orllle.';
halhlndofe
a
dla
parte
reconocido
por
COIl1Ull
m;¡dho
el
feñor
Solorz· [email protected]
con
lasl10bles
calidades
que
Cáfsiodor;Ub.,;
ClI,(5ioaoro.defea
en
Miniftros
de fu
dlimaciOI1:
~ui
prll~
~tIri~~tfijf.)·
-
d~lItl,e
f4f
o
/;HS
iu
P1l"'¡lIxit ilJ
Curia,
pt
h"t!:>eretur
merito
c"'rus
¡afer
to-Ilumi,,"
dig,»itlltum.
Litluflrum
'illjppellu~
dijs
Je¿i'c<lINS
.perpuudm
'¡oc1ifsimis dif'ciplinis'maJ1cltap,t
tet.eti'ffl-'.l(-tlNl,pimúJPt
.,ü,nt.J¡f¡l'is
eJe'i'HlJtivzllJ Cfm!uc,tt¡ts,
tglo
fe~ótJi¡
fónt'f(uitlpif,l.vel,,'m~1JsdiffU1ato-r
In
¡¡bris ••.•
. :
)I'I'/:I('I'H»;
nopg/¡'u
¡~/.1':"'C¡H·ipaf',i»~f.4f
fr(Jrflls
meritu,
'i
UO
$
.
Ic-¡¡'¡f-¡trdl
ttNllofn:eomméd,,-P¡t
etJ4n,PlldiorHm
bOlld
per
6c~.
,
lIi!.nÍf.ttis
inJignút
¡(cuns
imperitiam
m"gis
inflan
aftrll
/U.,
!e"rJlai'.iJ"'"
/e'"Pibfls
ftdbris
exponitllr;'jNld
pireutum
raJui
...
6fN
mm
te~u-tll".FII¡t
'lllid.-UJ
noj}rorum
tcmporum
Ca
to.f.7c.
no.
a'licndo
apenas
quien·no
tenga
efias
círcunftancias
por
pr6prias
de
la
profunda
liden,
gravedad.
y
entereZa
de
vida
de eíl:c
iníigne
Efcritor.
Cuyos
eicrités.
qur
fe
Qfrecen
enene
v0'!llmen,aunquc
co~
múnmente
fe'
ealificanpor(uyas
.yles
adv
Ierre
la
d
Jligen-
tifsitna$ycufiofa
pltima
qe
D,NicolasAnronio
en
el
romo
pri
ll~('Jro
de-
fíi
B-ibliotheca
Efpaí'!o!á.
paredb
no
obftallte
reco-
pilarles
pOI'
el
beneli:do
de
todos
los
eftudiofos.
buena
mc-
I1'HHia
del
miil1'1O
Efcrit0r~efHmacion
de
Efpaña.
y
ge
fu
Ca-
ía.chijes,y
perque
j>ueílGs
en el
olvido
no
peligraífen
en
la
defgracia
que
muchos.
de "tue
Syneúo
haze
dta
{cnlida
pen.
Synef.
tpifl.I4r.
deracion:
Magls
e.ae
i1JJfium,
fuffur.,rifcript.,
mortuorum,
alUs 162.
tjU<lm
corum
pe/limenta,
'lIJúdPrJc"nt f'ePI:/chra ,ejfodere-;Y a{si
no folo fe deve
conceder
Ja
licencia
qUe
fe
fu
plica
,tino
agfa-
decerfr:
por
redos
efta pu
blicacion.Salvo
in
omnibus)&
c.
Za:
ragofa
J7.deMayo
de
167(i~
lMPRIM!
TVR..
~----.....-.
~.~II~..crHs
ROllJ.{/J
Y.O!
PA,":
i
Pl\R.ECEK
o
E'L
DO'erOR.
Dl1NCARLOS'
BVENOY
PIE~
DRAFIT
A , DEL CONSEjO DE
SV
MA~
geHad
en
la
Rea.1
Audiencia Civil
de
Aragon;
an~
tes
~n
la
Cr.i~inal,Lugarteniellte
del
feñor
IuG
ticia;y Catedrat.ico
dePrima
de
Ley'~s
~~
¡a V niverGdad de
Zarago.~a~
De orden del
muy
Ilul!re
[dlnr
Dcttor
n,Jofef
de
Leha
y Eraíro;' del
ConCejo
de
r.~
Magdbd
, y
fu
AffefI'or
del Iluilriüimo fefior'CoVernador-PreGdentc
la
R.eaIA¡¡~
dienda
del Reino
de
!Vagon.
Il
VISIERAa
yn
ti~l11pO
cumplir con la ccn(ura
que
~
eíb
a
mi
cargo
delle
Libro,
y con el
devi~o
elogio
~
que
merece
fu
Autor;
peligro
tienc(por
la fof
pe-cilól
que
tiae)
el
parecer
que
fe
haze
perfuadir
apa[sio-,
na
do,
por
deela
rar
fe
fa
vorable,
pero
poniendo
a
la.
vilb
e1merito,Je[vanece
las
nieblas
de los
recelos
con
las
lu-
Ze~
de la raZOn_ Fue el
Autor
tan
celebrado
por
fus
grandes
..
y yniverCales
noticias.
que
para
el
devido
encomio
{uyo.
no
tenia
que
afiadir
> Ú
pudIera
mi
qiligencia
juntar
rus
apl.lu~
{os;
para
calificacion
dCtus
proJixQs efiudio$, Cpbran"lds
mu~
cÍ1os,
y
erudiros
Ú'úadosque
dioa
luz,inveftigindo
la
mas
ancIana
enfeñanp.de
105
libros
para
yalerfe
4e
(us
precep::
tOs,cuOlpliendo
con
la [en
renda
del
EcldiafHco:
Sitpientúni
Et,leJ.t.tp:31i
omnium
antiC¡lIorllm eX'lfliret
faPiens
; en
¿tiy-o'
'lúg~
'-"
fe
ha-:-
llan
prevenidas
circunftanciasmuy
e[pedr!es
pa'ra'
efte
iútetl'
to,porque
fe vio
elle
infigne
Efcricoralabado?e
[os
mayores
VároneS de fu
riempo:
1¡¡trrlttiom:m
'l>iror'Nm
no»i¡'!-<ltorilm
cO!Jfervabit;
regillro
los
Ccnos'de la
erudicion
nn
5 ocu
Ira,
co~
mo
[e
ve
en fus
emblemas,
yen
los
difcuríos
vatios
cle(h:'
vo':
lumen:
occulta
properbiorflm
eX1uira
j de fu
largo
yiage
al
nuevo
mund0
fe
pudo
dezir:
in
terram
alienJ!;endTum
gen~
tiumpertr<tlljiet;
fue de[pwes ,cotqc,ado en el
~t;l'n[eJo
Real
de
Callilla,
con
lnrdicioti.pot
fu.gr3.n me-rj,tO-':llos
que
go-
zaron
~efta
n~¡C~a
pre~ogativa po~
m~rc5d.
qe
r~,MagSí.~~4
el)
elllllfmo
dla:
In
medIO
md%ndtorUmmtnij}T~¡'ltj
y
finB
1 -
m'ente
ayicndo
reprefentado
aIReynueftroSefioi:
fur.i~o[)"ell
el
eruditiCsimo
memorial
de
los
drechos:d'e'p'b*'Ii-slhot't~N-:;
rias,cúple
con
la c1au
fula:et
In
con!pdlú
'P'r~ji'JlM¡ppJírfllit~
De
donde
[e
reconoce
ql1an
propria
~C;
fu
meredm'ienro
-es
la
recome
daeion
con q
celebra
Plillio a
Tito·Arift0l1¡pués',cl'i~e-'
Plinlib~I~tpjf1~:j,
.f?<.tum
peritus
¡lle,c:J'
prtP4ti
IIIris.
O'
pu¡'lid.r'tjii'dJi'tii1rPtif'..
rum."jIl4I1tllm
exemploTllm?
'lu4ntum
1t1lti'luitatlS
tenett'ni-
Inl
ejJ'<jIlQd
Jifr:c.r~
»,elis.<jllod
lIle
docer:
Mil
pofsmmihi
ceTt~
'1"0.:
f~tin
~li'1l1it14'tlttllm
19lr()~ill~
tl7~r"II"IIJ
I{l. Con
que
he
dleho
ba!lanu:l11cnte la ra.zon
que
ay p;¡ra
dufe
la licencia
que
fe pIde 3 y
hazer
publIco
etic
Yo~umcn,Zara~ofa
JO. de
"ayo
de
1~7p.
IMPRIMATVR;
2J.C*lIr/OI
Bg~lJo,
'Pj~Jr4¡t;t.Jd
Conr~l.0
.
dt
fItM"g~/llld
~IJ
¡"
R~4/
.",fTldi~lI,i"
r:iP,ílJ~
oÁrtlg~lI.
'
---
L~J:{"
(JI'
ErtlJJo~JJ~JJQr~
SV~·{ADEL
PRIVILEGIO~
T 'Ieocl'l Priyile. gio
IG)s
Herederos
de Dic;go Dormer.
,Im-
I
prcfi'ores¿eL¡bros
de la
Ciudad
deZaragofa,
para
po-
der
imprimir.y
v.ender el
Libro.intitulado
Opras
poflhumds
tle
7J.Io"nd~
SoJor'l:.lInoPere'jrlt.{;omo mas
largamente
COll[-
~a
del Privilc:gio.4l.ue fue
dcfpachado,
y firmado de
fu
MageC- -
t2d
en San Lorc:nfo
el
Real
a 15.dc
q~lIbre
de
1676.referen-
dado
por
Don
Gcronimo
de:
Eguia.
Sc:rctario
de [u MagcC-
,ad~
-
1),
SVMA.
DE.LA
.TASSA~
T
.:
Aíl'aron
los
Seño~es
del ConCejo
Real
de CaíliIlá cíh:
.
Liqr,,?,
intitulado
O¡'ras
poflbum,tS
d~.'JJ.l
oan
d~
s'olor-
~"MJ~tre.JI5"
aocho
maravedis
cada:
pliegoiY a dl:e
precio,y
nO'a,~:I,5m~ndaroll,fcvendie!felcomo
mas
largamente
conf-
n
d.c
la
fe
que
de
ell<~
did
Dieg.Q-
de
Vreóa
Nabamuel,
Efcri-
~an,9.
d~
C;l,
fIla
ra de fu
M~gcfi¡¡d
..
el1
Madri¡;l
~
3.de
Noviem~
b,.c
de
1676.
-.
lOAN:
: I
IOANNIS
l)ESOLORZANO
I l'lEREIRA,
I·C.HISP
A NI,
IN
SALMANTICENSI
ACADEMIA
PROPRIMARJI
~JESAREI
IVRIS
ANTECI3.sS0RIS,
DILIGENS,
ET
ACCVR.A
T A
DE
P A RRICI
OH
CRIMINE DISPVTA
TIO»
DVQBVS
LIBRIS
COMPREHENSA:
g v o R V
lY1
PR
10
R
POENAS
HVIC
SCELER(
e o N S T 1 T V T A S E X A e T 1 S S 1 M E EXPLICAT;
,
.--.-
-
Pofte[!o~
~
qui
eis
fubdantur non
!l"l~noti
-"
(1
cura
pcrtraa~~.
m (
,¡;.,¡
!J?Jb¿
4
~~
;te.;/<.
/-uLe
/
<::JTI
e/e,/
O p V S N O N 1 V R 1 S T A N T
M,
SED
ET
OMNIQENA
, aliarum
1I
tterarum
cognitionc:
coufpícuurn,&
vd
ipea
rerurn,
gUa!
il1
eo
,ontinentur,vari't~~e~&
novitate
cen[~ndum,
&
n~14
n
Clll
v[u.i~
~
voluptat~
futurum~
':AV
'llLUSTJr./SS.
ET
J?EVEJ¿ENVISS.'
1).
JJ.
jO.A'N'NEM
JJa¡tifldm
de
.,A'(,fbedo,Ponúfcem
Vdllifo1ud1lum,fJl:.
SItI"JfII~
,
~du¡drum
F)dei
S
frMtus
am¡li[simu,!!
Pr.efde'lJ'}~
t LECTO.;
LECTOR!
MEO
S A L V T E M
DIe
o;
II A(}NAM
bulus
trauationis
partem
(Candide
LeCtor)
qtlam
.
.11,:',
\lll
nc
bona
(
vti~a
m) roe
v;;¡
~np
ubiicll
m,
mando,ex
íl:~
Co
,f()le~l1~
.
":'1
niqucalmx
hl~llIsSaln~antl~cn!isScho,re
mOre,ln?IS
f.upcuo-
¡;¡:
ribus,pro
obtlll.
etI
da
hce~c~;.e
Ial~rea~non
fine aUd,ellClUm
pa~
[rUIn
adproban<)ne
publ!ce
recltavl.
Sed
cum
neque
olllnh
tUlle
dici
anguíbre
(~mpori5
'paterentur,~
tel~p~ls
etiam
ipftlm'l~uciium
iuge,
&
afsidua
V.1fl.arUl1l
l.lbrorum
letilo
~iurm.l;¡
(vt
folet).alla
11.0bis
obculerh,quibus
?ntl~.u~lm
lllud.op~~<:rnarJ
magls,
& con,dlrl'p0CllJ1Tec,
& qua:
in
cullei
luppllClO,
parrlewls
¡rrogata,
,acent
myltefla,
prreter
alios
interpretes
rcl'erari
,.non
fUl,n
paúu~,
~ure.~ixi
dllau:n,
qure
tacui,
qLlre
etiam
poí1:dlOb[ervavl,&
obiervar;]
1Il11brl
formam
dlgebi,diutius
in
vmbraelllis
dclmeíl:iciHOlHineri,&
f::erllm
hune
animatum
Lm,
quin
&
nllturum,
&
prodire
[oras
nüeneem,lucre
privad.
Prz{cnim
cúm
me:
quoque
dicant
vatem
paLto'res
1&
oei]
&
úlenriJ
rationem
rc:quir;.¡nt
ab
¡lomine
aliqua
faeu
Itllte
pr;;edico~
ólut
eerre
his
Jitteris
initiaLO, O"ymno-
fo
phiíl:arum
lcgem
laudLc,.
a
pud
quos
impranfus
ad
opus
CXtru
l~ebatur
q
llÍ
nihil
cur
pranderct
addmerer.
S.a
[cío
non
d<:futuros,
qui
melius
fuiífe
dicant,otiofuJ1l
dfe,quh
n
nihil
ag¡:re,hoc
efr,
quam
inanirer
vex".
ri,difficiles
nllga~
h~bete
..
~,fiuod
ait
Senec~:l
ngentum
int~rirrita
~UI.
r:e1'.(.C7"
Jtjputdt/On¡bUS
.~:/Jlt
prr,futurts
(¡tlll'!.'
.t:l
ne
.~
verum
~
hoc
flUl-
titla
eíl:.plures.
vt·cum
....
u:erone
lcquar
,ilufrHla:
hUlusrcos
do¡'m:íl:ic()
przconio
colligere
poífum.
Neqi
video
cur
concc(C.m oll1nibus
vel
cor
..
repta
m
iam
vindicaLalllq;quidvis
audendi,
quidvis
fcribcndi
libenatem.
mihi
adfumere
n011
deberem.
Sed
qUoniam
aliud
fiultitia:
genus
vidcwr
cxemplis
crrantium
par[ocinium
ftbi
Illutuare,
&
contra
id
quod
Cato
Aibino
lefpondir.culpam
malle:
deprecari,quall1elllpa
vacare,nego
alie-
na
m
me,&
luris
profeffúrc
indignam,provinciam
íufcepitTe,
ne~o
libe!-
lum
Illlne >
qllC1Íl
quafi
pr.-ecudorium
interill1
dllm
molilllli:'ur
alij.
dum
comlln
[ur
> t1mitto I
in
rebu~
inanibus.
&
nunquam
v[ui
futurÍs
verfad,
CUIn
mllira
cOl1tineat •
qua:
ad
puram
putum
illris
prudentktn
fpcébnrt
multa
qure ill
[oro
quoddie,
plurima
qure in
Scholis
traéhri
&
folent
&
pOÚUDr,
&
ab
alijs
allt
omiífa,:lm
nufquam
vt
oportebat
expo!lta
repe-
r¡unmr.
Itaque
te
moneo,
leél:or,
neprius
lucllbradunculam
iíl:2mcar-
J?as
qu
¡un
c~
pias~n~
ne~ligas
a.ntequ;;¡m lega
s.
plus
enim
in
¡-eceífu
quam
l11fu~nte
velUt,\tlS
IX;
Vo1UpNtli
habm.aam
fpondeo.yale.
IN-
INDEX
CAPITVM
LIBRI
PRIMF
e
APV
r primum.
lo
quo pra:fatio-
. nísloco.plurimis &
I.c.&
bono-
rum
aUC1:orum
non vulgáribus te
fl:imonijs Reio. faluteln in pled:endis
fOlltibus verfari docetur.
Pago
J.
Cap.1.
~a:
deterioris exempli fum,vin·
dicari fcverius debere.Pcenas non
tam
in delinquenrium fupplicíum, quam in
aliorum merum & emendationem
in·
ducijnde inrerdum & animalia puniri,
&
1I0vis
facinoribus nova fupplicia ex-
cogirari , arque adeo Ieges merito in
I'arricidasfa:vire. 5'
Cap.,.
De parricidij nomine, & ol'togra-
phia,qui olim,qui hodíe parricida: di-
cantur,De parricidij qua:ltoribus,&
eo
rum offido & origine pIura. Vulgata
Pomponij.I.C.lec'l:io córra aliquorum
emenoationem aíferta. Fe[tus Pompe-
ills
ex Scaligeri fenrenria correcl:us.
9·
Cap.4-Solollem & Romulum nullas
in
pa
rentum
interfeél:otes leges
tuli1Te.
Id
merito faérum,multis & tertitnonijs &
exemplis ofl:enditut. Naturam ne fuf-
ficari
quidem parricidium permitt e -
fe. Leges fadllora inrel'dum
nontam
prohibe re ,quam admonere. Prohibi-
rioll.::m
& punitionem ad facinus
in~í
tare.
12.
Cap.í .Parricidij
pcenamasolone
& Ro"
mulo prudenter omilfal1l • nDn minús
pru-:lcmer
pof1:modum
conlbtutam.Le
ges pro
temporum
varietate murari
oportetc.Parricidium quis primusRo-
rux patraverit?LilTij
in
l)le
re.
& Plu·
tJr.diífenfio. Tulli,-e ,Servij Tullii
Ro·
mallOrl1m Regis,filia: parricidium , &
te mpore
,&
immanitate primum vi-
ded, 15·
Ca F'''' Filiorum qui apud varias
ge!1!es
parentes occiderilU, plurima ex(:mpla
rdatu
non'iniucunda, Befsi Pa:onienfis
parricidium.eil1fque vIno rniraculofa.
Filios non mimls gua m extraneos pa-
relltum vita: infidiari. Aecurfij, & alio-
rum
teftimonia hane in
rem
in
medili
adduéh. ' Naciones guafdam ex more
parencibus lIecem inferrc, & alias
eo:
nim
carnibus vefci. aliJs cjnibus era·
dere , alias e faxo deiIcer¿. Sardonius
rifus vnde. i9.
Cap.}, Parriéidilí qualitel' fue\'Ír
ab
iEgyp
ti)s,H ebra:is,Grxcis, Perlis,Macedohi·
bus. Lufirallis, &
?-Iijs
gentibl1s vindi-
catllm.Jtomanosnon intetfeEtum
nio'
do)
fed & verberatum a
filio
parrCUl
graviter vindicaífe.Servij
Tullíí
lex
in
hal~c
rem allata,& dillgenter expollra.
~ld
(it plorare, quid qu.irital'e 1 quid
iubila!e,Sacer horno quis, qúx famita.:
legc:sr
Sacer
homo
Cur
impune a quo-
Jibet
ocdJi
poífet
ex
Macrob. Pulfatí
parentis
p~lla.
Virgil'vlpialli;& Sene-
ca:
de
ho~
delíé1:ofente¡\ri~.
25~
Cap. 8.ParrícidilPcella
~pud
Romanos
qux fuel'ir.'Earn
prhii
a
tarquino
in
facrilegium'quendam vfurp'atam.
Par~
videri parricidij & facrilcgij rationc.
Quo primuln
témpor~
Parricida: cul·
leo
iMuí co.:perint,&an
id
fúerit
legi.
bus, an rnoribus imrodu:;turn. Valeri j
in hac
re"um
LiVio;Mód~{Hno.&;a\ijs
au~roribl1s
¡J!fgna.
Ea
qUá!itcr
ab
Ste-
phlllO
Pighio,Cuiació,&
l'érr.'lErodi,~
compoGra,&: Valerij emen'dario"renra,
ta.Nonra
tandem
de
tdrr'lh~
coiJtro·
verlia Sentemia.
"~,;,, '~o.
Cap. <). Cullci fupplitluin-,MBSdt.
Jll~ri
mJiorutU tdbue!re,
rmimum'id'IIO-
ve;l Pom:Jeió
inítitúillíh1r'etÜtf',IIl'ar"
rial\Urn
l'~rricidas
pccn~
lé:gis
Cdrne·
li<e
d'e
Gccariis
puüielldo~
docere.
Iti
Ine pusna Hotomannunl',Baldui.Cuia.
Sigonillln,Duaren.Ant. Aug. Cov;¡rrU;
~
alias nihilquod probarJ'jwl'sit
,d
ixif -
fe.
Q¡tid
nos
in
difficili
hac artículo
áHl:imemus. Mulrís iuribus
111x
alia-
ra.
'
34·
Cap.
1 o.Peculiaricer
de
pcetla
lRoltianos
in parricidas confliruta trad:atur.Par-'
ricidam ex Moddr. fcntenti:i'ante
om-
nia virgis c:dendum; Hoc de
Roma-
llorum rnotiblls fafrum videri
l'
apu&
quos vlrimllm fupplicium
fl'1'l1per
ver-
bera prxcedcbánt.
Potda
& Sempro-
Ilialegcs , verbera a dvium tergo re
~
t 2
mo'
INDEX
, moverunr.
CUT
hre
Parricidis
non
pro-
fucrint
~
~id
[ir
more
maiuru,? fup-
" plidum
fuh1ae~
tll
illnrlltndltl~
v~r
beranJi
mal?nllin
fllUfe
Rolilal1lS dlfd
crimel1:~iritis
,i"es,
thgelli6
fd'vós.vi
te
inilites ca:fos. " ,
_.jO.
Cap.tl.
Sanguineis virgis PartiCIda
Vtr~
berandllm
Modelt.fmhere.Has
A.cc.~
nlio5,quod fanguinem eJicetcl\t,ftc
di'
.
tras
putare. FlageJlum ii]
qUo
dolor
inefl,apud, Vlpianum
qUid,?Eius
~m~n'
,
datio
pq(l:
BlId.tum & alios
late
fro~
bata.
DO.lon
quid?
Corafi J '
MJlltwc.
&
aliorum.qlli
apud
Modeft.Sag"tmnc/J,re-
ponunt,emeudatio
l'eiecra.lte.m &
Rú
fardi,qui,Sa!lglnm.
Sagmen
qUld.Et
[dg
minum
vfus
apud
Rotnanos.
AHerta
vulgaris
M.,¡deHilíi
ldho.
Sanguinea:
virga:
qu~,
&
vl1de
fié
diaa:?
Mbúrcs
infelices
qua:?
U:torum
f.lf.:,s
an
ex
illis virgís
Can;1,Iinci
s
."
. . 45'
Car.!
1.Parti~ida~
culleomful.
~~d
c~~
leus?
i\{
q,,,!-lUs
In
rebusvfurpan
fO.l"
tus?
Nqll
f:I'11~er
ex
codQI&,,~r~
bu,
1;>\110
Factum,
red
imcráujtl
ex
~1l\0
,vd
C<l¡IJ"bi',.~i?
~
e
fp~tro,~Ifiliqu~
rul-
" I
ge!u~j
i .6btctlta
de.
hac,
rr~v;;rb¡J.
,curt\
Turne
l:¡p
exp1ic,ara.
C~.lel
menfura
SI:
cap~ci~M"
,qtla:?
Cílt0':l~S.
locus
Jll
~o'
.
addll~
,>
& cutrt
óIltj$lll.
conc
.ordla?"
.
redúd,u~;
Cullei
l1.Qtncn
lntCrqum
In
obfca::ilis vfurVatum.
"'
,S
o.
C:~p:.t
t.
C¡tlleum propríá
fuitTc
&
fole~
,~cm
l'jl1Jl'}ddarll1~
p~natn,
plunmls
,tel
timonijs
ofl:euduur.
Pla,lltl
obfcura
.:
'
verbahoce,,(onte
cum Dionyf. Lam-;
. bipo
v~rot,",IÍI
dOÍla,l1tur,
In
Neronis
Patricidj¡¡popuiUiJi vade
Jufil1e.
Cor-
í'lific¡,'
verba
ad
hane pcrlmu
pettinen-
,tii
in tft!!diü!Íl aadllcta) &
adver[Il~Bc
,.
ro~Jd.Clrdl~Cót[alli)TlÍrilehú
& alias
npva
e~p1icatione
donara.
FoIllclllus
IUf1i~1,i~i'qUjd?
Reorum
vbivltimll fup-
plic;urrJ
fl,l~ialiri
e11cllt,f.¡;¡em ex
mo~
re velan
LIgnea::
foIe.t' , qua:
reorum
.'
pedibus lllilcieballtur > quales. Ada-
gium¡¡;ulleo c\igpus. " . ': ,S3<
Cap,
1
-1-.
C~l\i~.
~a;j~Li~
!?aUilla~eps
•
filil!a
& vlpeq.,eJ,llleo
IIlfUI,']UO
pnmurn
te-
pore crepáinr.
V.
ari~
dl~
ín
hac
qua!-
Dion<o
iErodij.fI
oiCU,Jn;¡!ÍIli,.\I'fagi
j,
Co-
leri
& aliorum (cntc\lrias. Sirniahipla
n~
&
vipcraIJ.1
frequ;
lltér
in
hoc
[up-
plicio
a¡:;l1d
vetcre~
illVCllui. Galhult
.
veto
& canem non
ita.Tnde
Ht:ttornan
nitm in Modcfiini refFollfo TrihCIÜeiui
mamlm
agÍlofccrc,An
rdE:
Q!.:t
1lll'l1
fuerit eotUln
animJ1iuITI
in!Ll
Ildol
um
ratio
gel1eraliter inCjuiritur,&
eXFlt
fa
ridícula
<]liadain
alltiquorum,alia
ThéO
" t-hili vehemtllter probatttr.
60.
Cl
p .)
5.
Canís, guod
mm
Parricidas
rl
m-
bolliffi
habear?
Fcrcar.& Covarr .rario
lles • qliod Immundus lit] &
imrurus;
vd
qliod
nimis
crga
dominos fiddi5.
tnultis ptilis téflimonij$&
exemplis
ornatá: , Fond
rdcél:x.
Callum quo-
rundam docilitas, & fidclitas
admiran
da.
De
VJyJfeo
cané llol1nuJla.
Lares
taninis
tetgoribli$ quare?
Nov~
ratio-
neS
inluelldi calles cum Parricida
vltra
alios
t~
ntatá:. Rabidi canes dominos
petullt. Canes Íll parelltcS (rur\eles
ma
tres
faliunr. A RomJl1is odio
habiti,&
quotannis
in
fupplicium
r~pti,
& gua-
re?
62:
CalMó'.
Ga1.hu
g:\lliUaCeus
~ur
Parricida
committcfUi'? Ahgeli
delirium
explo-
ditur¡&
Ac~tir.item.l}ilt
Galli!laC~Urn
ill~le
ca{lratumintti'ptetarllr ,&
pefsi-
me
caI1n~Q$
gallos
reddí fonioTfs CÓ-
tend.it.
G~lJiJla~eil.
élli'
apptIletur?
G alli
appellatio
Varia.
GalJi Dca:
Cy.
beles Sacerdotes
(Uf
ita
diéti tú
dllnt
" talltati? Pugl1acifsimos
eITe:
Gallos, &
natUrá viperls vehc mentet infenfos.ln
de [ecul1dl'í í'eeentiotes parricidij po.:.
na::
adáptati.Plura
de
galIorulU pugnis.
& vbi
hodic
in
vfu. Vnde gal10rum
lu-
fus qui a
puetis
Bacchanalium tempo-
te
fit,
origine m
duxerit?
Galli
in
ma"
tres
ctudelcs.Per.Gregorium
in
carmi
llum
Lucren] allegarioue lapfum.Gal.
Jos Ilimis
cHe
yxorios, &
pro!is
aman-
tes.
68~
Cap
ol
7. Viperam Parricida: fimilem
ef.
fe,
ideoqj
i\1
eiq~
fupplicio
adhibm
ciii
}¡~C
quoque
par,mis
vifeera Ilafeclldo
Fr~rumpat.Hoc
multoTllm
teGimcniis
probatum,
ex
ali¡s poUea in
dublÚ.vO-
catur. Tandem prior opimo
magis
ad-
tnittítut.
Sacrilegi
q\lomodo
aFud .IE-
thiopes
pUlJid?
Homillum qUQfund,,!tI
ilatufa
, qtlibus venen;¡t¡¡ al1!malia
mil
ilOceaht..,
75-
~ap;I~.~idhaheá~Íimi3
clIin
rarridda
ccinmuner
forpt.Balduin.
P'l.
<;"r<g.
&
Covarr.
ratiolle~
cCIlJiJm~¡a:
P¡US,
,kil1~
i
;i"
.',1
\";
'i
"
~
i
'c
AP ITVM.
deincJe
rcieare.
Alta,
qua:
liecipfos Íá.. digino.aur
afijs
faris
ptrcepta.Al1
ua
fU
tuit,lñagls probata. Plura
de
timiarUiñ vlali kvíora ,
~taviora
crimiÍla mali
I¡atura
& homihum
imitatiolle.
C;¡tu- h:piai'i
folere
;
late
rrobatuln.
Agu:1!
los
ab
ds
interdum nimis eomplettell_
~eJled¡tta:
ori~b
¡ti
temploTum
ofHisi
do
ueear.i,
Animalia quredam paretltes
De
fxpiatiollibus verertim
plu!"a.
Par-
oecídete.
__
..
7.9.
tícidij (rime
Iltillarn
a"Ud
veten's ('x-
Cap. 19·Parricidas culleo cilm anifualibus "iatíoneili
admiliíle.H:oe
cUm
Illunhf.
indúfos
in mari iáéhti. Hoc folemne Card.Ratonlo defenrum,&
neteífatí¡j¡
fuiífe:Nec ante Confl:antinilfu in
ftilmi5
argumentis
evÍaum..
...
. gil.
deinf11os.
~alíter
in mate deferteb..
tap.2
i.Sepultutam
parricidis
negari, milI
tur? Cicetouis
Yerba
in
dubiün1
Vocá· tis & Íiltis, & bonarum litrerai'üm ar-
ta.Accutr.& aliorilm
oVinió
qlli
iR
Mó
8ilmeiitis & exemp1is bn:etlditilr.
Se-
defl:iní
refponfo mate ptofttitrtiJid
acel
~Ultlirai1i
hlnrtaiiitatis tatione: hcltiiilf-
piunr, explofa. lurlréolifultos fempet'
hus
debitam , f;tpc bb.crimilllilrt
atto.
pro)rieloquutus,patí'idd:lS
:diqtiandó
dtaten;
pfohfl,itatrtJiané
pttnam
gtá
ben:ijs; aut igili
tradUos!
Q!!.;tdamdc:
yifsimam
iiidicari. PIura de fepultutx
his
p~lIis..
. _
~
2z;
honote & cura. Hanc etiam
fll
ailima-
Cap.:!.o.Parrícidls
inonata
cjüxdá
&
pot-
'ibus
rejeriri. Pius
Mdchiadis
io
pa~
tenra
natUral
videri.Inde
meritó
nova
ttem
a!feétus.
~i
oHm more irlaioru
& illulitlt;¡
poma
damnari Etemeilrt tepultüta interdid-i? Parricidas cunt
communil omoiúhi eífe.His parricida l'arentes.oécidanf J iute teti'it.omliitlUt
vivum
¡¡dhué
¡1I11i:
ptiváti.Cice.~irtr.
matre,ptivatl. .
5/z,
& Ovio'ií ¡ti hane i'em de?,ailtifsim:l
Cap.13iCÚUei
&
fcrpel1tiurrt
prena
il1
ho
verba.D<!bere
prenlis
deIW:is clfe
coo-
dietno~úre
parricidis irrogetur?Q.!!.i<l
form~s.
Petri
Plaza:
ratio (jliredam
01:;
apuJ allOs,quid
apud
nós
in
hoc flippU
quam
párt'Ídd~in
mare
imcntlll',con- cio,
'ÍeI1e~ibtls;
velll'ioribús im mUrá':'
vit.h
&
damliaU¡..
.
..
85; rumlic;dI/igeiítci' expoGrtin!. Pontiff·
..
Cap. z I.ParriCtdáS
vi
Cíe. air, ideó nudos cio iure ClerjcÓj parricidas
perpefuo
in
mare non
deijd,
ne
ipfum,quo
reli-
tarceri
traJitos laiCos,
alilS
peenls
álfé
qua expiari
folcor,
poJlu~r,..nt.
Ratió .:tos, De
car,etis
pel'J¡letUi
péeil:i
ilón~
hxc difficilis
reddíta.N.óc;
a Ca;lio Rhd
tli.illa.
!ni
!Íe'¡S
';''fl
r;'.¡s.sto"fl ¡-Í.'f5 sio*
<fo'flofS
SÍo.¡.s
rio'lS
SÍo.¡.s
SÍo.,s
rIo'lS
rÍo.fJ
SÍo'lS
río'lS
rIoofJ
INDEX
CAPITVM
LIBRI
SECVNDE
C
· APVT primum. blcet¡¡Íoi'liril
oí'·
do
proponirm, Huriíaniores lit-
retas ad iuds llüuiüm
i¡ehi:inen~
ter
conduéere dc;rtionlttatitr.Par¡
iddij
cos primo loco
teli'fj,
qüt pareiltum
fata
pr.opefaverinl',preoF.tarefJta quid
fit.luftinianus
expo(Jcus
& ex meliori-
bus codicibus emeli¿atus. Liberci'unij
vt
& parentumappeUatiOiiem1atcpa-
tere
•.
Modélt.
&'
Paul. qui
coiltralÍum
docere videiítúf, vera lntetpretatiolle
.
donati.
Hominuln vitarti bteVihirlian1
efie.
10,'
Cap.2.
Liberos,
qUI
parenres occijci'int.
¡íullis 110n
P!Xlli.s
memo fubói,
J11u!tis
ffiagnifqué
i'atioilibús
í'uaderur.De
pié
tate
qú~
parentibtis
poa
Deuni
Fj'~fla:
ti
debct. Par entes Deos áppe1latos, &
divina qu:edáitíelTe fili1illa'rií. Iride fi-
iios
did
eífe
in
facris páteiltum,vt Co-
íllllUS
exHUmar.
Nlturam
íntet
hoíni-
ilcs qüaridaín
cognaliOJ1em
cófHtiliífe.
!nter
filios
& patentes
hoinc
rieéersitu~
diiJeni omnium ínaximam
eíI'e.FiJiÜm,
qlli
hatíc
violat , & partís vita:,
quam
tueri debet, iillldiatur,in ínillta pecea-
te. Cicoliiattlm & Meropum in
pateli~_
tes
picias
ad
fuit:ida.Ailrea Atirdij Caí
fiodoti in itririo$}iberos .vctba, i
07'
Ca1"'3'
Naturales qüoqile &
cierta
matti-
mo",
..
1 N D
EX
m('\tiium
rrocreatos
liberas
reque,
.ac
le>ieimos
parrícidij
tnlerí.
Uc
fr'U~I)S
& illce{luofis c¡uofdam
contra
lentlre.
N·,s
pluri"usin
vtramqu:
parrem~x~
penr,s. Jlullam
quoad
hUI~c
o(um
j¡.,e~
rorum
diff"relltiam
fJ(1elldJ~n,
flrlO
docemus. Naruram xqualem
hit.
s am-
uihus
dfe.
Nullum parcnrem
;l
filio
i.n
Ins vocarí
permirri.
quidquld ah¡
O~l·
lJentur.
De
fruTi¡s Flnr.!
fdtu
11011111-
d~IlL
11+
Ca
t
'.
o.
Profcriprum
parrem
(qu~m.ball:
. Ilirum
vocanr)
;i filio (ier d parllw.!J)
~rimen,
quidquid ali l arbirrcntnT,
oc~
¡;i¿i
non
~olrr..
Hoc varios
rJ.tIOJllb~s
&
ex~m~,li~
corroburatum.
LlmlCJn
r~
men
vbi
pattr
in
PJtrJ~m,
au!
POIlCl-.
pem
aliquid
hol¡jl~
anim(1
mol,r·
tur,
neque
aJia
rC'me-dl)
VIJ
darell~r.Exp"1l
culltur
in
h.lnc
Te m
dcgaunfsuna
Mar
,ell.Cic,
&
aiiorum
te1limcn
a.
P.¡¡ru:
nos,dus
qua m
paremibus
d"b(;re.M~.
ior<,m
par"nrem;\
Varrone
.appdlJrt
t
qui
ohit
r
d:d.tratLlr.Huc
euam
ex'_
m
plis ad'!
ruttum.
1.0.
Cap.
\ .Expo(.jrum etiam fiHum, & a parTe
'lllJvi.
ocealione
rLJi~~um~
fi
3gU[U~
P Itrem occiderit.parrlCldlj
teneu
c~
tra
omne~
d, f"ndimLls.Oe t'x['ofius h-
beri.
plura.
Th
ban.orum
Romallo-
I'UmC¡lle
de
expono~lm1:Ju~
ieges.
~alU
raliter
etiam
m lle
menns
~arcI.tlbus
ob
folum
vita:
bendicium
rktat~m
¡
filiJs
deberi.
Hoc
Valcri¡.& CicGronis
v~rbis
) &
ManliJ
TorquaIi
excmFio
fTobacum. 1 z
j.
Ca
p.o.
Pdrriddii
crimen
mal~
huc
vfque
ad
parrum
fpirirualium. iuJI\.um,
Do-
mi'lOrum, & aliarum
limtlium
p,rfo.
l1antm
illr:rf:dores
extcnfum.
Q:.:.i
patnam
aur
prin:ipem
rfoJllnt,par-ri-
cUas
...
af~im
a
bOllis
au.ionbu.
apFel-
tari
&
11011
ro
lieltatis
rárum,[;d
ctiam
parri.idij
reos
vUdi.
Hoc &
d"bírum
patria:
amOfC'm
t'X
'of'ere,de
quo
non
lluBa.
PilHum
in
Chrj~ti
Domini
mor-
te
Parrimllllm
commifilfe
fccundum
aliqllos.
~i
du,
im
rttU"~
Prxcepto-
ribus
nun
f~cus
ae
l'ar(lltlbm
reVcft'n
rilm
dehtri,
plurtbu,
dtmonliratur,&
·all
in
ll('ce
torum
ParrtciJi
j
cnmen
commÍrrarllr! 1 :l;3.
Cap.?
l):;
fijj¡s
3d
tJJTcntes
tr311(j!U~
fa-
dus.Horum
in
filios
impmum
ei
Ilil~
tura
i~fa
d<,feendÚe.
Rrm;¡lJos
fotr.-
[(arf
m
patriam
Cl1m
vira! &
IH
cÍ>
i~re
in
llberos
e){(fclli::e.
Hl1ju~
ro
i ni,lra
in
bonis
audorit..m
tel'im,
da
')J('Il~
llulla etianl in lurifconfulrc fum
llhi.!l
wrtigia
ilJvtlJiri.
ün'llia
,:iligflltt'T eb
ocul~s
pof,ta
,&
Martiano j n-J.¡
de
P al'
ricid.curn Cuiac.luJe data.An aFud alias
ll<1tiüll'S
ius
impune
occidendi
lib("TCS
fl1(Tit~
& qui apud
Romanos
eo vil
re-
periallIur~
Q¿o
rtfpeau
Caius & j u-
1!ini;¡n
prri.m
potel!;ltem
proprium
ius
Romanorum
dixerint.
Vcn¡:kre
oli
m filios
parentibus
Jicuiffe.
Hodie
'luattllUS Iicear. 1
p.
CaF·\l·
lus
occidt11di filios oHm Il a
rtllti-
bus
datum
pofierioribus
legibus .clem
tumo
ne,
I~ifi
modieam
cocrciriollem,
aut
("xh~redationis
remedio01
illü
re.
liétt>m.
Hü
fupplidjs par<'lms crga fi-
lios
contemos
eife
debere)
Séllt{a:,
.Ambrof. Salvian. & aliorum
verbis
of(n
fum Tralilllum filium )
<]uem
pa-
ter
[tvere
Ilimh
traébhar.
ab
dus
n¡¡¡.
1m
liberalfe.
Id
iUTe
f.étum
vr
Pa¡
in.'
ref.:rt.Cuius
verha
cumHotcm.&
po;t.
Fabro
emelldJlltur, qu.omvü
Cuí
..
,.
c-
tnendationcm
ncn ¡:robet. Parrqn,fi-
lium
fibi
rdu:tanrcm
íudidSus
dfe
rre
debere.Multis
ho,
¡uribus
ce
mproba-
tum
) fed pra:cIFui: V IpiJIl rd¡:úllfo
io
I.~.de
{i,c<,ri,s,
decullls
imerpet"tio-
lIe
larif.¡m~
agitllr.
N(;mjll~m
indiéra
caufa
(\¡¡mndll~~um.
13
8 •
CJp.0.Ademta
parenriblts liberos.occidé.
dI liCtlllÍa ,
Harim
punas
orcijforibus
irrogaras.Ho,
iure
meritog,&
quoda.
mO.:!o
in
ipforum
p¡¡relltum
gra'bm
iuduéhlJr.Ne
'Id
exheredatíon,
m
qui-
dem
patrem
fine magna (aura
.",,:Ie,
re
dc:berc,Ciccr.&
Séll~'Ca:
e1eganriJ;si.
mis
vrrbis
o{lenful'll.Erixollcm (i".-m
Romanum,&
~lItllm
Fabium
Strvi~
lialHlm
ob
filiorum ca des
i3m
olim
damnatos
fuiITe,
Martialli fOltcnria
de
parTe, qui
filium
in
VelltllatÍ<
11e
lIeCa-
vit,
multh Doctorum
imerrreraliolli-
bus
oh
femata ma?is
qu~m
eXF<
!ita,
late
explicatur
, &
'ero:le
novo ftrlfu
donatur.
143-
Cap. 1
o.
Conn¡¡lltin;an3 rritntJm (¡¡r.éHo-
lle
cullei 1'C!:1l2m ad
FaTtllte~'
t
erre-
ébm.Gravif~imum
eífe
delit1uw
filies'
occjdere.De
filiorum
amore
phlr;¡.Eo-
l'um
"
,\.'.
CA
P
ITv
M.'
ru
m
vitlm
parentibus
propria
chlrio-
remo
Eis
omnil
ex:
\foro pararí.
Parti-
cipeS
BU)
cur
Terentío
dicanrur?
Pro
falute
filiorLlm
religiose
iuratLIm.
Ve
fu?eril:ites
paremíbus
elTellt,& eorLlm
oculos
clauJerem,frequenrer
vora
có·
cipi. Hinc fLl¡Jerltiriofi
nom~n.D~
mo-
re
operien3í
oculos
.mortuorum
o1:Ji-
er
nonnullaDolorem
plrenmm
in
fi-
liorum
obitu,
,s.:
_,ro
eorum
[alute
fol-
liciruJínem,
epit'aDhijs, &
animJlium
exei11,'lís ofl:éfum:
Plato
qualiter.qua-
lirer
iEjyptij
filiorum occilfores
pu-
ni~rille
Nullum
maius
tormemum
in-
v.~niri,
quam
:llios in cónfpeétu
paren-
tUIn necare.
qs.
Cl!'.l l. N'Jn
eiTe
tlntJm
pietatem
filio
s
fe.rvlr~
,:¡uanrum
flcinus
interficere.
FuiJe
mLlltos ,
'luiin
fuam
progenie
m
Ee"ieril1t.Echeti. Tantlli,Prognes.Me-
ebe,
Ponti,e , Gl\Ja: ,
Deiotari,
Laudi-
cis, &
aliorum
vrriufque
fexus
paren-
rum
itl
filios crudelítas.Eius detdl:ario.
CJIl:l:antinum • qlli primu$ cullei fup-
nlicium filicidis in:lixit, in idem
crimé
rrolapfum.Hoc
multis
teHimonijs
pro
b:Hllm
Q¿,e caura Con(bminum,in fi·
lii
,~
V"x·)ris
necem
impulerir~
ad
pur-
g:lt1Ü
Plrricidi<l
regenerationis
lava-
:.,.um,
non
ob
lepram
fufceptum
ab
eo
fuitl"'. 1 57'
C·I.'.Il.Parricidij
tóleri
matrem,non
qUf¿
nltUtn
tant:lm
,v~rtlm
& qua:
concep-
mm
tilium
aheg~rit,
& aborfum pro-
c'}fl'lerir.
In
hac
re
communiter
ani-
nutum
fcerum ab ÍlHllimato difl:ingui.
Id
an
iure
hS:um?
Triphonius
in
I:Ci·
C2ro.
D.':!e
pcenis clCJonitur.
In
al,or-
tum
curames
IuV'ell]l.
Ovidij,Cicer.&
Tertulliani
eleganrirsíma
V"erba.
Gra-
vius
homicidió
hoc
crimen
videri.Nlll
la
ratioue
excurari.
[úlo.
Cap.[
j.
Maritum
'lui
vxorem
,
vel
vxo-
,
rem
qua':
marit'lm
occiderit
culleo
in-
fui
debere',
neg;amm
:l
t1uibufdam , a
mulris
aiTerrnm. Hifpana
lege
expref-
~e
[lllcitum.Huius
rei
ratíon~s
ex
con·
iu\¡um amore petulltur. De
qua
pluri-
m'a
diligenter cong;erimus. Coniu3cs
fibi
inviceminfiJiañt¡·~
maius Parrici-
dio
crimen
a
lmirrere,
Chrl1fo!1om.
&:
Stephani
Papa: verbis
proharur.
Mure-
na: & viper-eexem
)10
cum
D.Bafil. &
Akiat.col11usalis concordia & charitas
fU1Jerur.
Cur
fe!
in
Tunonis prolJul,!l:
flcris
non
adhibercrur1
Fonnula
i1b,
vbi
tu
Caius
ego
Caia
,qua
tenderct?
NoV"a
eius explicatio.
Vxores
mariris
a:quales
eiTe
debcre.
Dominas
fa:pe in
legibus
appellatas.
Inrerdum filiorum
loco
fuia',;. Pcenas
mahs
maritis
impo-
fitas. Qlli cOlliugum
amorem
propria:
vita:
pra!mlerint?
Vrrum
hite
pU'lla
ad
fponros
trahatur?
Maniani refpollrum
exronimr.
163.
Cap.l
-}o
Cullei
pcenam,
etiam
in 'lUOtull-
dam
propin'luorum
ioterfectores
ir-
fogatam
videri;
quinam hi
fior.Paren-
rum
nomen
ad
conranguineos
ímer-
dum
extendi.
Martianus,
ILtllinÍJnus,
&
Alphonfus
cxplicati. Cullei pCt'ua
propinquorum nccem
110101
vindiéari.
tandem cotracommunem defcndltur.
In fratrum occilforibus
res
in
dubillm
vocatur.
De
fraternoamore
plurima.
QllÍnriliam &Valeri1
in
fratricidas
lo-
ci., Parricidij
nomen
fraterna:
credi
~
bonis auétoribus danim.
De
RO\1luli
fratricidio.
Livius an
m~lé
crimen
Ha·
ratii perdueUionem vocarír
174'-
Cap.I)
COllcij
Parricidij
an,
&
quanda
pcena huius criminis teneantur;
vrrum
conrcienria rola,
an
etiam fceleris par-
ticipatio
ad
pcenam
deudererur?
Sca:-
vola:, Marriani , Vlpiani I & Iul1iniani
refponfa
explicanrur.
NaFra,
in
tota
hac
quxfl:iane
fen~entia
&
difl:inétio.
Regia: legis
interpretarío.
Par
eiTe
de-
Wlum
admittere,
vd
conGliúopemve
delillquellti pra:llare.
Quinriliani,
Ci-
ceronis,
& Arnobij
in
ha-nc rem tdU-
monía
laudantur.Alciati
eriatn emble-
ma
refenur
~
179·
Ca~.
16.
Cogitati
deIiél:i
pcenas Deum
tant1.1m
exígere i inrentati vera &
fi
nó
perfeél:i Ieges
etiam
humanas.
Hoc
in
atrocioribus
fce1eribus pra:cipuc
procedere.
In
eis
(quídquíd
alij fe
n-
tiam)
ob
folum affeétum
poiTe
adver-
fus imentanrem ordinaria criminis
pcelU
procedí.
In
Parricidio
hoc
mul-
ris legiblls caurum. Ven
~num
propina-
re
gravifsimum
delittum
ccnferi,
&
quare?
Illl'arricidio
& ali
is
maIeficijs
cOllltum & voluntatem f¡.'eé1ari I non
exiwm.
Exemplis
hoc
, &
rellimonijs
cOllfirmarum.
~
filijs
fibi
infidialltí.
bus
pepercerint? 1 g
l~
Clp\
'INDEX
Cap.
q.
Parricidium
eafdem
~c
Ca:tCl:a
crimina
probationes
admitrer,,:
Iudr~
ces
comperra
maleficia
cir<'
pUllI,re
de-
bere
Sueronium folulll, malllfeflr
Par-
ricidij
reos
cullco infui nou
poiTe,
ni.u
proprio
ore
crim
~1I
confirerelltur,
~l
xiiTe.
Ex Cicer.
Q0nt.
Apubo.&
ahJs
cowrarium
(onltare. Parricidi¡ accu-
fatu~m
, abfolvi
,ad
R. ipub.
honore
m
quod3mmodo
pertinere.
_ _ r87-
Cap.r~.
Nullá caufJm
illvemr.1
poiTe
qll:C
ParriciJium
eXCllfer,opnnlrs
ex',ml~,hs
rrobarur.
Q!i
Parr~ciáiu.m
1',lrrjci~Jo
vindicant, putius
dlmittl,
&
amplun
quam
abfulvi.
Ordtis
&
Alln~,wnis
parrici.'ia
CIIJm h Jl1
patrum
vJtJoncm
fada
furiis
l'UIlIr:J.
Cíe, ronis & alio-
rum
de
c~u~s
furial
um,
qua:
Pdrrid-
das
exagit~nr
verba.
Ordltm
Dijs
in
Ar<:opago
f~deJJtibus
a!.Jfolutum. Pdr-
ricidium eriam
invuluntJrium
extra
pü::nam non
e1fe.
Involulltari¡hor;id-
di¡,qu,ducrit
pCl:.:na
apuJ
~
ra:C(;Sr
l-u-
riofum
ÍJ
in furure
P.rncdlllm
com-
mifErir iml't:lJem c(fe.
CQ¡d
[i
¡xli
de-
lidum
,fficiatur
furidu,,'
FO.
Cap.n.
De
P,llTiciJxtdhmentn
,c:,
ft'c-
co;[~i<)IJc.
Vlrimo fu,,.plido
dJlT!~arc.s
oHm nec le:gidmum • !lec te1l3m¡-Il1J.-
riUlll
ha'rec em habuiiTc. Henil? fc(us.
Eorum
(lui
'!IJt~
dan1ll3';flllé'm
dtCcf;,if
fenr,lIifl
fibJ
mClrrt m
Íl,f~rr"II~>farino
ris
cOllfdcntic,fllcc.f~ilnen-.
flJlífe. \.'e
his 'luí
fÍhi
more'l!1
conf.iveriutrlmi-
ma.An fifcu"JIl P?rricid:r:
f]¡¡;
,
vd
aiij
aguari ad
bOllJ
i!lt,. rft'cl:i qure ad
Parri
ciJam
eH"
m
pcrvrlltun,a,:minanrur.
Variz
ÍnlDc qux, ,ione
Dodorum
ftJl-
ttllda:
rcfcruntLlr.
l'l,.
CardO.
Parricidii
crim~fl
pnhlicum
tire.
Ideo
eius accufariollem cuivis.:
PO¡;U-
lo
datam. Farrici.Jio Remp.ledi,
Parri-
cldij ;¡ccufanonem
1it:1io
tt
mporis
fca
tio
finlrí •
lic~t
rdigna
cr imina vicen-
nio
exringuantUf .PJuLinl.fill.de
l'arri-
cid. expJfitus , nova
CillS
jntcrpr~tatio
CumJ~'uiacio
relata.
Qux
tamen
reii-
citur,&
comilllis magis
prubawr.
20~.
--------------------
-
______
o
LEG.<.:.S)
QV.tE
IN
HOC
LIBRO
cx.
PK..OPE~SJ
D:ECLARANTVR,
E T E X O R N A N T V
R.
Lex
l'c.ena
ponll¡t.O.,d l.pomp:d,·
parric.M:de[Hn.lib.Kii.P~nd<tt.
LeK
vnic.a,C.ddis
q.ni
parent.vd
Ho,r.
ccidoru.t.lmp.Collll.nullU¡
A.ad
Vef!I\.v¡~aml.r\
h.ncot.
IlJ!lulIamls
'n
)I.atl.
dtmde.lnlhtut.
de
!,u~¡icis
ludid;'.
ALPHONSVS
NONVS
COGNOMENTO
SAPIENS.;
En
la
Ley
á(J~)
titulo
Dc'1.fJ!O
pdrti¿a
Jiptimd.
S I
el
radre
matare
al
fijo ,o el fijo al padre,!>
el
abuelo
alniero,ó
el
nieto
al ahueTo.
Ó a fu
I'irahudo,o
algullo
de
ellos a
(;1,0
el
hermano
al
h~rmano,
o
ti
rio a
fu
fobri-
110,0
el
fonrmo
al
tio,o
el
marido a
fu
mu,~er,o
IJ
mu~er
a ru marido,() el fUfgro,o b
flle~ra
a
fu
yerno,o
a
fu
nuen,ó
el yerno a la \1ucra,6 a fu
fuegro,o
a
fu
fuegra,o el
pa-
dnftro,o
la madra[lra
:l
fu entenado,6
el
entenado
al
padraaro,o
mJdra;:n,o
el
afor-
rado
al
que
Jo
aforrc.~alqui·r
de
ellos que
mate
a
otro
con
arrnJs,o con
yenlas
Fa"
hdinameme,o
en.:ubierto,
mandaron
los
Emperadores)!
los Sabios antiguos
c¡ue
eHe
atal
que fizo efta
entmigJ,que
fea acotado
plblicamemc
;>l1'e
todos,e
r1e
íl
quo Jo-me-
tan
en
vn faeo de
cu~ro}~
que
euci,~rren
Con
d vn
CdIl,
e
Vn
gallo,
e vua culebra, e Vil
ximio,e
defrues
que fuere en el faco
CO/1
eltas
guarro
beflias,
cofanla
boca de el faco,
e
lancdos
enta
mar,
o en
el
rio
que fuere
tn2S
acerca
de
aquel
lugar
do
acaefeiere.
<?tr?fi
dezimos,
que
todos
aquellos que
dieíf~n
a,uda.o
confejo,
porque
alguno
mu
.•
n:\l~
en
al(una,de
!al
mlI1cras (lue de fufo
diximos,
quier fea
paritllte
de
el
que afsi
muere,
'Jurer clfrano,
qUé
devc
aver
aqudL!
merma
pena que
el
matadcr.E
al11l
dtzi-
mo~,
que:
fi
all?uno cOFrare yervas,o
pcn~o~a
pata
matar
a
fu
padre.e
dé
fc¡ue
las
(vie.
re
com
~'radJ.s
f·
trabaia~l.'
de gelas
dar,
maguer
/1on
gelas
pueda
dar,
nin
cumplir
fu
voJLllltad
,1l!U
rd:
agUlLJ(fc,
mandamos
que
muera
ror
ello,
tambien
cemu
fi
~e1as
ovi
'lfe
dac1o.l'~CS
qUé'
non finco
por
eJ.Otruli
dezimo~)que
fi
algulJo de
los
otros'
her-
111anOS
ente
nd.trc,
()
Cupiere llue
fu
hermano
fe traba! a de
dar
\erVas a [u padre, ¿
de
m
..
r:nJo en
otra
~lJllera,e
nOlllo
~percibierc
deHo, Fudiendolo
fazer,
que {ea
dener-
rado
For
ClllCO
aJ1O~.
DE
DE
PARRlC:IDA,R
VJ\4
:~~SV
I"PLICIO, E T
IMPONITVR~
LIB
E~:¡:'
RI
M
!7S~
CAPVT·
PRIMVM~
In 1fÚ prtt!dtionis
loco,
flurimij , &
¡'ir;rconrultot'um~
&
¿o"!
norum
..AuHorum
non
)lulgllrj,bus
teflim()nijs.,
"Ú!I~/H~
t~"!.
i¡p¡le~e~dis
[o~!'f/lU~
"tr["'ti~do,mtr
..
..
7i:A~~~;
~~~~~~
RI1NQ,VILLVM
,pacatumquc omnis heDo
confiicutx Rcipublicx íl:atum;
cxhor..'
tatione prxmiorum,& pcenarum metu
[c:rvari,
vt
vuIgaria Vipiani, &
Hora-::
.
tij (1) tefiimonia prxtc:ream, elegan- (1).
f'lf·inl.~.O;,
ter
Ariltatel. (2) verbis fuademr
,hxe
~o:a~:~l~~p~.~~c,
.
duo
effi,aci(sim~mediadre,vt:civcs
(~)
,Ari/f.I.Etb.'
bo"ni
eEHceremur
, tradentis. Et Democriti, qui (ve
Pli-,
cap·5·
nius
(3) refc:n)duos tamull1
Deos
dre conlticucbat,Pa:nam,
.(ü
Plin.lib.l,nat;
& Benetlcium,qux
etiélrrJ
pro
Di
js
ólpud
Aífy
rjos eoleban- i'¡ifk.7·
tur. Indc optime Cicero: (4)
Su~mum
(ingllít) rem!ttDis
()
.
.
"1
. !
rr.
1 4
Creer.
pro
1JjdlOreS
noffrz
fr,emzum,p
ura
¡ecctitis fencu
ti
fllt
vo
uerullt; CIUe¡lt.
::>:,
cúm la(ci vlentis
natura:
viuo,homincs in peiora
frequC:ll,::
--
.'
- A - - . tius
(5)
vlpidl1,ín1.có-
gruit. 13. de offic.
pr,1:r.
(6)
c.1ius
in!.
fi
J
reo.7 l.
~Jill.
de
1I-
dciuff.
(7)
p",ul.
in
1.
Iici~
tario.<).§ qllod illi-
cir:. D.de publi.&
vcdig.
(S)
c.cI.RboJig.lib.
1 J • amí'l. !ceLe.3'
~lcx.\(eniaI.
).c.
5.
(9)
.A'rifl·
lib.
2.
Rhe!.
(10)
PlminRhct.
j
lJ)e
p¡Jrricidij
Crimine;
tiusl'~berentur,
illfiifsimis
fane
de
caufis,
in
his
Illfi[con[lll~
rorum refponfis, & Imperatorum refcriptis, qua: cmnes
vbique gentes
~on
m,inus
<'luám
ea
vcnera?tur
:Y.lhitt,
1
t.'
te
tripade
ex
Phrrh,l(/uro111~
pro/dtfir,
.to~
p.afs¡m
:Ol:!tIltl~~eS
[parra: reperiuntur ,
qll1bus
[evenfS1l1115
pCX:l11S,
¡nterdum
c[iam & Icvioribus (prout
deliEti,ac
malefici j qualitas
m!e-:
lti
t ) (úntes
PLl11
1 ri;
illique,qLli
~
rcao
vinutis
tramite devia-
~iI)(,(jocrt::cri
iubentu'r .Nihil efli¡n adver[us petulanriam, &
iniulhtiam magis,qu3m
eafiígati"o,
& animidvedio
COllVC~
nit, & vt eapitalibus
p<xnis,
exiIi
jsq; quibu[dam ,qucmad-
modum VIp.
eS)
[cribit, communis bani gratia
ei
vi
tares
purgemur.
Sic
enim & Caills ait;( 6)
'Pr;enas
ob
malejicid fol-
"Vi,
magnam
rationem
fUddere.
Et
Pallllls:
(7)
JJi[cil'finá:
I'IJ-
bltú
"Vigorem
expo[cere,
w i!licite fdRa
competenti
[u!l'/teio
w·ndicemur.
Sciebac
bac
celcbris
¡lIe
Atbenienílum
le~)sla
tar Draco,
qUl
vd eos,qui
oci
j
damnati
forent, capire mul-
ébndas
,fui,
legibus [al1xerat
,t111as
non immerito Dema-:
des
orator
(ve
c~J..:lius
&.
Alex. (8) cornmemorant)non arra.
l11ento,fed lá.nguine [criptas dfe diéticabat,& Aril1oteI.
(.9)'
non hominis,
id
vere D raeanis
eíTe,
alfeverabat. Sciebant
& antiquifsimi homines , qui
ve
Plato (10) refen, Rbada-
mantum
(quo
magis peecandi licemiam cohiberet)noxios,
& eriroíais aliculus reos j n Tartarum,
qua
dcliétorul11 me-
~irasp~nas
peddercnc, crJdebant dimittere. Scieb.lot
de
....
ni(]uc
pri[ci illi, & omni íemper memoria recolendi
He-
roes, quí
di
verGs
gentibu5
NOl11ophy
laces extíterullt l
be~
l1Ct1Lle,
le
reEte
vi
vcndí tradiderunt normam ; qtlorum in
tabulis nemo
efi
qlli nefciac, vari
js
úipplieiorum gcneriblls
(1I)
c.eli.
RbI1Ji!.
delinquentil1n~
audaciam
comperci,eo[quc,.q~i
fl:atutam
.a.c
lib.
18.
am.
led.
c.
prdil1ltam lcglbus
meeam
cranfi!trcnt, pumr!. V nde legd-
I?
M..1!td.'IHJ
~
de l.uorcs
i1l0s
pto Di
js
habitas ,&.tanquJm cdefiia numína
vla &
rat.JUr.hb.
l.
¡ 1
cap.2j. veneraras, COn1memorant p lIres:
el
1)
glJippe
cum ex ni-
(12)
M~rtid/l.illI.
bil
aliud
lit
,
ve
De
moftbcl1cs·
a
Marciatlo
relatus (12) fcri-
(;~~
~~;~~ff~i·nl.le-
bit,qua 1
ll
/n';entilJ
1 tttC
d,l1rJ
G'"
donttm
Vti,corretlio1Ne
-volun-
gi~
vircu~.,
de
l::g. tdriorum, (:J'
nM
volllnt,triorum
ptccdtorum, eiuCcpe
virw~
~Inll/·l·
I\ln.orar. M
:l
t l
··
Q
r)
·1·
(\
¡l·· 1 . ,
CJ,
••
~,.
Ol
e
lUlO,
LX:
",:ll!1[¡ILlllO
\I)j
te
lbus,
ve
p
UrllTIum
III
(l:tí
P!dto
inRher. puniendo conGtbr.
Hi'1C
Plato:
(14-)
Q:ji ir;i!fJla, inqult,
,1i 1
'0'-
'.
I
~
i •
3
trr!etrtft
;
!a:n4S
luit, &
1ui
reRr puniunt
,iuJlit;J
tjiúJdm
¡reú
fttniflnt, ftendque
iu
¡a
iu
jioresefficit.
tttfJqudm
medici~
na 1 u
.eddm
imfrobittttis,.
~
re(pi.ciens~iccro,
(15) malo-
(Iq.
C.icero
i~
$,
rum
punítionem,nccc(sltatem
pOtlus,quam
voluntatemeC.
rhllPElIc.
[e
(quod Plato (16) etiam
ip[c
antea
docuerat)
bis
e1egan~
(16)
.Pla/f
li~
,;
ti[simis ver
bís
ofl:endit:
tl.!!,emadmodum
in
cortare,
fi
'luid
ddeg.bus.
huiúfmodi ej, 1
uod
reliqua
,'r¡ori
nacea!,
...
ri,
dC
[ec4ri
/4ri:
mur,w
membrorum
i1li1úid;totius
1udm
totum
cor!usinurettt, .
(r
C
in
:Rei¡.corpore,
1lt
(ofUm
[alJium
fit,
c¡uidc¡uid
ej
¡eJliferu.
amfutetur. Neque
O1i~us
eIcga~[et
ClemensAlc~a?
(17)
(17)
clem~
:Ale,,;
na
m eandem [ententlam
[cnblt:
Lex
eorum
,qlll
ti
parmt
1ib.dtromat~
curdm
toens,
ad
pietamn in
'lJeum
inJlituit, & ¿¡llat
e.t
c¡u~
{unt fdciendd, &
prf)¡ulr~t
omne
lecr:arum
;
prxntÚ
imponm$
bis
C¡Utf
[un! mediocria; cftm
dUtem
'pider;t
dlic¡ucm
ita
(e
h4"
b2r~
,
"Ve
Jiideatur
immedicdbilis
,.'Jit
¡ote
qlli
ad
cxtremam
¡rl)~
whdtttr iniufliti4m, tttnc
aLiorum
idm
c1Iramterens,ne
ti/;
ip~
f o
cOrrUm¡4ntUr,
tan'luam ali'judm !Jtfrum J
tOtO
corlort
refe:
canJ,/t'c
fum,
'jui
eft
huifijmadi,occidit
!'ltluber;'imt.
Ea:
cnim
(ve
loan. Pomifex ait)
([8)
compe{cendd
mdlorum
4uJaci4t
(18)
r',
.
r.·d·
1 ,
'.
.
r.
l.
n
extravag.
W
(dltemptentf)
ortm
mererral'Jdntur
a noxlls!jlc'1Ut
110m
ft~
(.\cp9=nis.
','
..
Bando
Jiirtutem,meliores
ejfelh,non-togttntur cumitlis perirt; .
&
in
puniendis fcderibus. non
{ülUtll
dclinquentis
ipGus
qui
poma
afficitur,
red
reliquorum quoque
eonrempl.1.do
adhibcnda,
ve
ex
Pbilo(ophorum
fchola
Alexand.Neap.ad~.
vertit.
(l,)) Nam delittum, quóimpunitiLl5,eo.efl'rxnatius.
(I9Y
d.Hb'3.<:ap.-¡T
nt:
Jtque
adeo
ne
[crpa~
illiitum illud,& radicatum innatLl- illj?rill'. .
r 3 malum
,&
peccandí cop[uetúdlnc in ferocem, &
belllli~
mm
erumpat audaciam,curalldum dl:!Daxime\ (quod
Pon.~
tificesaiunt) (20))!t
.'jitos.Ve-i
timar a
malo
non
rrVOCdt.tem-
(1.0)
In
cap.vr
de"-
foralh
(.t!rem
frxnd
cohi/;Cdt
le
leccato:&,
vt
alma
ei
vilis
iu/H-
ricorum,de.vitil$C
.
dI'
.
R,
II
b'
. . .
honeft"ler1\;.
Ha,
e
lOquentes
coerceat,
"'"
l.
eee
ram vemx, &
!mpUn1:
. .
tatis
fpé,
a
Republica
extermine[: civitateCque,ac
populos,
ccu
Hereulea clava ,.Lernxis' noeencium monfiris, cxpur-
,.
¡'b
'.
1
.'
. e
r·
'd
) ( ) , .
(21)
CifliDJlib:l;
get, & 1 eret . .JrC4
um
emm
( vt¡Ht
aIslO
orus
i.
r
~um
variar.
fer{ewrdt,
augnur,
~
remedlttbile
bónum
eJl
in
¡(ccatum,
dC
.. ('l.l)
In.l.ita
vul-
cr/er,tla correllia. V
nde
noftrarum
legum
auél:ores
maxime
l1e~Jalt.s
3·
ad.
~.
A-
. . .
•.
qUi
• ,eum
qUi
no
•.
coudllcere !oqlllllnt J
(u)
ne
dchébUllaneant
~mpUmta
,~
cétem.S.de
¡niur,
.
1'1 "
Az
non
•
:De.P
~rr;cidij
CrimÍtu;
(2.,
'¡
Tull.
,:
orat. flon immeritoM. Tullius
(2.3)
cruddcs in paniam
appdln
in
~atil!n.
&
in
0-
iudices,qui
facinoroGs
hominibus ddiEta condonantes,
lOS,
rat.¡nPlfon.
1
dI'.
'1'
l'
d J
'd
(2.4)
pilUl.·in
1.
G & a
ios
a . mUl ta,ve
malOra
al)
enaum:movere
Vl
enturo
prena. callifir. in
1.
Prena;
enim·
vt
Paull1s,
& Calliíh. (24) tradunt,in emenda-
capiralium,§.famo .
b'
. d n.
f'.
. & S
fas.
D.de
rell. tlonem, & te:rrorem
oU1111um
111
tiLla:
mm, T eneea te-
(2.5)
senrc~ib.I.de
fie,
(2))
'NemOfruden's
punit, quiapeccatum est,[ed
ne
¡eca:'
ira.
circafil~.
tur.
Qii>
refpiciens
~ntiliafiu~,
(26) il'lquit:
Q!!oties
cru-
(26)
~nt¡{.
de-
.'
. l ' .
l'
..
'
J'
1
..
daltP-
/
4.
ciftl1nUScnoXlos,ce
e.l:lery¡m~
e tgunmr
"VI
te
,"v1J1
p urtmt
commo~
)er'i
hac
metu
pofsint.
Omnis
enim
pa:na
n.o1'/.
~«m
dd
deti
Hum
(
.).
¡ertinet,qudm ddexemplum.Atque ita
ye
.MoyCes
(27) admo-'
'l7
U 'JjisDeu- .
d·'
. ,
d·'
'h·¡
. r d b -
ter.J.
nuit,lU
lees
111
pcx:ms
m:'ogan
lS,01
1 .pertlDlclcere e ent,
quia
iudiciurn·Vei est;noo
enim
lex, noniudex
delinquen~es.
( 8) D
!t
n punit,,(vt & Imis Doétores (28) declarant)
fed
ipfum,deli-
r.
8nores,
'JOI
l '
..
..
glo:inl. curn
pro-
ltum publica[átisfaé1:íollc culpam expiar, & tanquam
dcbi~
bariO.C.de probo tum
diíTol
viL Quinimo.
·vt.
Div inu,sp'[altes
(29)
. tellatu
r,
(29)
P[alm.
57·
. r
r'"
d'
.. . Q b b r
(jO)
plut.
in La-
con.
~
31)
sallufl·in
T.lI
g .
3.~)
Amb~o(.[.of
C10. FaClu/ltali.t,
.,u.e
trdJit loa/l.Ne-
)JI",
in Sylva IlUp.
lib.
I.a
n.
7I.Guille!.
.enrJ. in c.Rainur.
verb
morruo.
el
r.
en)
Salvia/J.
lib'7 .
.
Il~
¡:ubern.
Dei.
':""
...
'>,.'
.
,.:.
(1)
él,tu.!.
in
1.aut
faél:ad6. §.fi.n.dc
FQ;J1.:
DeUs
IpIe
penana.m
1C1S
peraglt. .uamo· rem,non a lque
ratiol1e
Laceda;monij.
cu\uCdam
apotbegmá laudatur, ()o)
apud
quem,cúm
Cha'r.illuHex
fummis
laudibus
dferrettlr~
quomodo,inquit,bonuseft,qui
ne
in
malos
quidem acerbus
fit~
VerendulP.eftnamque,
ne
(ve
tradie
Sallu8:ius)
(3
I)
ig~
nofcendo
mttlis.,
bonos.!.erditum
eam~t;&
ve
ait Anibro-
fius: '(;2)
'N,ocenús
¡zbfobendo
innocentes
traddmus
exitio:
~:am
ve
in<J.l1lt
Salvianus:·(33)
'EOUst4S
quine
mdgnd,ó~
po-
untifsirlM
,
qu~,inbikre
(ce/us
maxiriJ.lIm
¡oteH,
'1
u 4
probar
dr&.CYt
feri;ftfciens
pd!titur.!e.rpetrtlri.
.
¡
CAPVt
iS{cVNDVM.'
_
t.
:
~_.
~
• ;
~."
¡ J
í'
.'
:
',
.
.1.
• :
~.e
dmriorisexempii/ttnf\';'indicari fewrius
deben.
'Pa;,nds
non
tdm
in
delin1uMti.tlm."Vindi8am,quam
in ttliorum me-
tum
&.emenJaÚonemin.duci.
lnde
in.terdum
&
attiw¡:'¡ia
puniri; &
no"Vi,;l,u'noribus
nOYitfuptlicia
e~cogitari,
at-
'1ue
41('0
letes
merito·in
f4m'cidas
[á:'Jiiá.
:"
..
':0
L
E.N!
autein,:&
dcbel1t
intéJ:dum
quotuodam
m\l.J~ficlqrum
fupplicia
eX!lce+ba·ri
,
9uoci-es
nimi-
.
'.mm
, multisperfonis graflantibus,
exemplo.
opus
fit
, vt
dlf~rtr...
Glaud. ,Sá;túrninus
[c~jpiit~
(1) Nam
cum
ex •
•
Líber
primus7
C&pJI.
ex
Iuven;d.
(2) {'ementía,
J)oe¡l(J"
ímitttndis ú¡rpil;fls,
de
(2)
lu)¡cn.Saty,I~.
¡rav;s cmnesfn;us;'&vtCíccroinquit, (3)
duonosmaxime
(") Cim'.lib,".de
moveant,
exemplum,
&
(¡militudo,
qux
pernicio.Gs
exemplts
o~at.
-
homínum .1uimos,& mCl1tcsinficium,exempbribus quoque
iupplici
js,
& gravioribus pa:nis cradenda, & a ven ullcanda
fllerune: & omní fiudio nitendum,
ve
(quod olim in deci-
matíone fiebat)
(4)
metus &
Dorror
ommbus inijciawr,
(4).
De
qlla
rruri~
P ccna vera ad paucosperveniat.Vnde pa[sim apudTeren-
ma
ex fll'io,' pI,lt;
,
['
.
r.:.
• d
r:
DWTlif.
&
al¡JS
tra-
tmm
a::VlOresuta::amma
vemones cxempla
vocantur,9u~
dit Tm/qu.dc
pcrn:
eadem Grxci , vt Cxlius
(5)
tradit,
"~J«dl')'¡'<':Ta
dicunt : & temp.caufa
47·Pet~
d 'd' 1 ' b r . d
Fab.
Iib,
1.
~melt.
apu
nos
,quou
le,
1anc
et~am
o caUlam, mortua lam e
...
c.
['s.
lujll/J Lrp(. de
.hnguentium caJavera ,qmbus tamen, vt
ille
dixir, terralll mi!¡r.lib,5. dialogo
ianibus mi[ceri, nihil
¡merea,
in clncres verti,vel recata
i~l
(lg).
e 1 R d'
'¡'b'
u . ' , i oC, n
Igl.
1 •
frulb, vlllturiblls rnandenda mandar¡ vldemus, Vt mctu
fi-:
6.let1:.ant.
c.
14'
milis pa: n
a::
,
in
[e
reliqui tam immane fpeétaculum veriti,
ab
ei[dem faciooribus arCeantllf. Nam
ve
rcéte ait OptatlIs
Milevit. (6)
Ut
terrMtis
'Vivos,
mal~
trdBais
& mortuos, & (6)
opidt
Mile"itJ
Q uinul. (7)
Non
fatis ¡1I/411erunt maiorN
fdS
!lenas eonjli- Jíh,6..
'd
1 '
,C
".
. " 1 . .
(7)
~1J1I1.
ec
amo
tuere,
qUds
pp)
Slt
a
IqUIS
exczpere In
'¡Jita:
mu
tOS
mdgz/tangzt
27+
(epultura:
dd
eogit4tio~em
!0ft
fe
futurorum,
pler/1ue
grdvius
moventur. Cuius rei CUl11 multa httcrarum monumentis
te-
lhmonia prodantur
,i¡¡ud
tameo
pro
cunél:is
adduxlÍre iu-
vablt, quod
ex
biH:oríJs
Gra::canicis Agell.
&.
Leonic. (8)
de
(1\)
.Ágelli/lsIib.rf"
MdcGJs
virainibus rcruleruot,qua:: a furore,qllo
percita::
vo- llot1::Attic.cap.lo.
o b d
fl'
•
,L~onrc.
de var.lnit.
luntariam tn0rtem oppete
am,
non ellltere
pnlls,
quam lib.
2.
C.I~.
& alía
Milc(jo~um
'decreto, qua: ponea
fe
[u(pendlO conficerent
tra~ens
Menocl,.dc
, , . d 1
Ir
".o.
d arblt,caf.2 s
5·
V1rgllles, cum
co
em aqueo, quo ellent pra:Clnua:,nu ato
corpotc, per fori medium
iUif.1C
paJam efferri, alias tam in-
(9)
I.I.D.li
qlladr:
hoodh funeris pudare,
ne
fibi
poihnodum violentas manus
p(
au)pe¡
r.
. ,
. ,
Add
b '
'.
.
l"
10
.2.tIt~I,p·7·
lmJc;:rent,terruerun~.
o ruta quoque antmantla,
lcee
BdlJ.in
l".n'3
0 . de
ratione,& inferenda: iniuria: poteltate carentia, (9) non
[0-
iu:ifd.c.hociF~um
l'
f:
n'
, ' b
1,
11.
'b
1
'b
~
j).q.11.c.muher.
lum vt
a\"ü
memona
a o eatur, vt
nonran
Us
ep
U5
co-
1).
q.I. Mant. fin-
tinetur,
(1
ó)
red
ve
caml1ürsi etiam fceleris
pa:nJJi
per[ol-
gUI.I'
,n,~.
vaor,& quod magis
e1l:,
ve
ali
js
timorem
ini
joaot,
alIquan-
k~¡~d,I~~Vl[,cap
1
do
plmiri [olere. N.un
MoCaico
iure,
(11)
iurncntum
fi
ho-
(11.;
Guid.
Pape.
1l11nCm
imcrfccerit; lapidibusoccidi iubctur, & Guido
Pa~
deciC~)".l'er
H:-
r d
Ir
c.'
r. r.
[,
~
l'
,
rod.
hb.j. dcer.
n-
pe
(IZ.)
le vi lile porcum
r~rca
ftIJpemum
(mpm
re:
1qmt!
tul.
16.
quod
•
6
D~
ParriciJij
Crimine:
(15)
,1'Ii~.Iib,3,n2-
9uod puerum
comcdiífet.~n
& Plinius
(13)
autOr
((¡,'JIJ~
[u~alls
Illll. cap
{6.
1
,.
S
r:lJione
in
...Arricll
leones
'homicidas
Crile
i¡;
xo.!
CUIUS
vcrba
refert
':)fJlum
cum
e f j , ,
['
& explicar
Upfiil$
'vidijJe,
quilt
c.euri
metu
p(J}n.e
¡milis,
ilbfterrerer.tur
eadé~4
I.de:
Cruce:
c.~.
noxa.
Et
quod
plus
eíl:
,cxdes
ab
in:animatis
fa
ti:
a s
AtbCDIS
(14)
Forner.
lIb.
l.
.
d'
l1. D
/lh
A'fi
E
releé1:.Cap.IO,
in Prytaneo
lU
Icatas
[euatur emon .contra
rt
ocr. t
(15)
.A'geLL.lib.20.
!tatua Niconis ,amore
Suid.a,
quod
rueus
bominem
vi
vum
1l0é1:.Attic.c.I. (¡Ir &
"ífc
d'
b'
. h d'b
(16)
Cicer.
epi.
ad
oppre lllet
eXtlnXl
-ee,rea
ex
IS
a Interempu
ere
1
LIS
Eru.
aéta,
damnata,&
in
mare
demer[a efr. Quod
non
produsa
(I7~
<
lh'
a~t
d&a~-
racione
abd1e
collfiderat Forneriud 1+) Ergo cum(vt apud
llum".
o,~es,
y.
,
quicunq.l.capir. in
AgelIium
(1
S)
Sexcus
Cecilius dicebat)
..Acerb;tdS
'vlcifcen~
Frjn/icip.&~
in
~.fab-
di
maleftcij,~en'e
dtque
Cdure
'vi'Yendi
di[á/lind lit, &
ve
Cie.
rno os, y.qUl o
..
.••.
/'.
¡
jnimidtias.l.ad
be
(16)
mqUlt:
S afutdr!s [e'¡(ruas
'rtncdt
¡n(/,nem
,pecum e
emm.
nias.D.de
pcenlz.
tite
quid
mirum
fi
perfraétos
bominulTI
mores
¡coes
com-
ede
faIfa mOll. ,6 .
r'
. J 1
d'
r . e .
lare tradiris ab.A'-
pelcant2
& 10
eos
V tore
galo
com
urgant ,
qUl
non
ll'J111US
lex·3·g en ·5· C
,elio
l.
exc:mplo
9uam
peccaeo
noccot?
Quid
fi
flammas, cruces.
leér. cap·5· V"lerio b
/l'
..
d
fi
l"
,."
()
Q 'd
Max.lib.9,C.2..
Peto
emas,
& atroclOra lOter
um
upp
lCla
mmetur?
17
L1l
Fab.
I.fem. cap.IS.
denique
fi
pcrnx qux
delitl:is
femper
deJ:>~t
eÍfe
conformes;
S
Petr,
Grtg. lib.
31.
(18)
autl:ls
fceleribus
auge:antur?
clun
fapienter
hoc
ficllt
c~
yntag.
d'
.
c·
.,~
(18)
1 refcriprum. tt'ra P1tbagoras (19)
lxem:"
os
qUl
millos
non
pUnzdnt,
w
":
ó:cle
his
qua:
vr
in-
le
bonis
iniurillm ¡nlerri.
Et
cltm
aliter Reipub.
faIus
con
6,;:'
dlg.Mello.~u~.90.
O:
l'
. b .
b',
fi
&'
llU.3 8 .
ere
nequear,
1om101
Us
10
ommes,
errum, vcnenuro,
(19) .p,tdg • .
rcfc~t
infidias quotidie parantihus, & a concordia,
quaro
bruta
LdtrUUs
Jll
e IUS
Vl-
r . r r
d'
r'
. ,
ta.
lem
per mte r
!Ua
genera lervam, c[cucentlbus,
ve
optlm~
(1.0)
pli.in
pro
cm.
poR
PHn.
Iuvenalis (20) deplorar.
,_
•
Ilb·7· 1 'M.[aryr.lj. S d .
r.
C")'
n.
d'
.
e 14m) tr/entum
lnqtl1ens
maeor
el"
Cftn.cor
_ea:¡arclt,
.
(ognatis
mdculis
¡milis jerd.
~dndo
ltoni .
F
ortior
eri/uit
'vitam
leo?
quo
ntmore
"vnquam
Ex¡irtt'Yit
4/er,
mlliori!
dtn!ibUS
apri?
lndiclt tygris agit
rabida
(11m
t)gride
pdwn
'Perpetuam:
[te»is
ínter
fe
cónWnit
'Vrfis~
...A
ft
homini
ferrum luhale,&c. .
V
no
itaque
ex
bomine, plurima
botnil1i
fúnt
tnala: VIlÍlS
adeo prxceps
in
omnia flagitia ferwr • vt parentibus
ipGs
(21) Pldtolib.11.
(qUlbus
Placooe
(21) tdb.nte,
n.ul.him
apud
Deos
magis
ho-
de
1c~ibu.s.
d r. I b
noran
um
llfl1U
ae
I'Um
lnvenm
poteR:)
non
parceas • ita
a~r~x,horrend¡,¡m
arque
imulane
fcelus
invenerit,vt quam-'
VlS l1l ea
punít~ldo
prudentif¡¡imi
quique
lcgum
larores
in-
"igi~
7
vigilavcrínt , nunqulm tamen dignas tanto maleficio, &
tam pernicicfi exempli crimine, reperire porucrint
pcrnas.
N,HU
vt
eleganter
C1CCr.
(21.)
Si
id
quodpr.:fclarea!dptenti- (12\
Cje.
¡norat'o
¡l/es
dicimr, wdm
L.ditU1·pit
t
dS,quod
{u¡plicium ¡atis
acre
rt- pro
Rl.>fc,Amcr.
pniewr
inwm,
q1li
,morum
obtuterit
parenú,pro
qf!O
mori
ip~
/#m,ji
res
¡oftularet'Jura
di)Jin4
4t1ue
hum4na
cogr'bar2
Ne-
fin
jaimr
rmretur, {I novo
dehao
novam & inauditam Ro-
o
fiUI1l
pcrnam excogitaverint.
Nema
cullcum , verbera, &
fc:l'penciL1U1
córubernia queratur.Ncmoque,vt Cíe.
(23)
in-
(23)
C¡c'4,Turcul,
'-luir,
P
ttrricid.t
{u¡¡lici(J
mtfericordia
commo)Jctttur.Nam
lle~
que factliori phmuaco, potuie
huie
morbo mecteri,& quos
meura
ipra
in offi:io retinen: non valuit,
iJ
lmgnitudmc
pcrllx,lmlehci o {ubm)veri debuerunt. Et,Platone
(.2.4)
te: (24)
pldto
d.jalo~;
He,
ji
FO{Jibiü
fjJet
,
(.tFius
dlú¡uem
mori
,
iufti{simum
effit
9·de
leglLus.
/.e/iuJ
pdrricid.tm
oecidi
..
Prx(ertim
cum
v~nrSimd
(ir
dla
Muimdlaní
Imp. (1uam refert Mantua) (2.))
fe.
tencia,
a(25~
Mdllt.
fingu;
quo cum pro quíbuldam,
guos
qJta: fupplicio affi(j lUífcrat, ¡".nu.].
:luliCL
qll1d.m,
vt
mmus
pleél:ercmur conrendercnt ,ou[-
9uam tamen id impetrare pocuerunc,quod dicerct, mulcos
bOil1lOeS
barbaros & infolentes, non mortem, red
mortis
i,'
i~enus
formídare [olere. Et Vt
prxJare
SyrnmJcb.ait:
(.2-6)
(26)
.Symtii¡1ch.lib;
T
dntUm
dmr/o
'¡;i/'us [e';tritdtis
tfrddendum
eft,tju4ntUm
ftte-
,l.
eJ?1il~I~.,
giti"
cr(}'frUm.
e A P V T
TER
T 1 V M:
1}t
fttrricidi¡ nomim,&
ortogrdpbi.t.
0.!.i
olim,
qui
hodit
I''¡r~
ricid,e
dicilntur?
Ve
¡tt.rric¡dij
qutefforibUS,&
eorum
Dfft·
cio,
&
origine
Flura.
Valgdt4
Pomponij
l.
C.LdU,
contr4
alit¡rtorum
emendati
Ilmm
4!ert4.
Fe
Jlu
s P
oflJ/eius
ex
&4:
ligeri [enuntia
corre
Bus
. "
li
é
15
ita de
huius
[everi[simx pamx imponendx
ra~
, , .
~
tione generaliter
prxbbatis,
antequ,~m
[pccia'~
" lem
eillS
tra¿tationem ;'joarediar,neccfl;¡num
du~
00
' .
xi
, de parrieidis aél:urus, i
pGus
lJOmilllS
etymon
in limine declarare:
Ohm
igitur parriciQx
~
ODn
hi
inod~~
- - 'llli
']Je
P IIrricidij
C,imine;
qu¡
parentes
vita
privaífmt:
red
& qui qualemcumqllc
tü
p
mmem
occiddfcnt , appellab:mtur : quod &
Fefius
Pompe-
(1)
Pef1I1JP,mp.in
iusteftatur,(I)&Plutlrcb.
(2)
dum[cribit,Romu!umbo~
(
ve)rbpo,parrici'R
micidium amne
voca{fe
parricidillm ;
neque
de eo,
qui
pa-
~
utar.
III
0-
,
l·
l'
Ir
1 ' d
·11
d· ,
~uJ.
trcm accidtílet a
latn
tu
we
egem:
C¡UO
1
Ll
ImplUITI,
&
nefarium,
hac
impofsibile ludicartt.
Quin
&
lege
Romulí
(~)
BalJllin.
ad
Il.
idem
[acis
aperre fignificawr, qux,vt Balduin.
(3)
& Iufius
~4'tg~~~g~"fi,Llp.
LipíillS
onend~nt,
bis
era:
ve~bis
concc:pt~
~
.PdrriciJ,ts
~~:
na
cdpiu
pUnlufJto.
Et
aha
Numa: PomplhJ, qux vdutl
In
(,t)
Tefius
vbi
fup.
fupcrioris mterpretationem lata,ita
(fi
Fefio
(4)
credimus)
[cripta erat:Si quis
Horninem
L¡bmtm
dolo
[ciens morti Juit,
p;trriciJ.e
epo.
Quo
eodtln
[en[u ¡ege Tribunitia
prima,
l
s)
BriJToll.libr,z.
'luam Brifion. (5 & Ra;:vardus refcrunt,
cavebnur
.si
c¡uis
de
formu.pag. 1
54
tUmo
'lui
eo
¡leb¡fcito
S
accr
[it
,
Dccid{rit
,¡arricida
ne
Jit,
id
1l<C/J4rJ.
ad.
11.
o.
11
b
'd"
Vd'
b
,.
ub.coj.
eH
omlcl 1 J
cnm1l1e
non tClle;¡rur.
11
e non u:npro
aDl-:
(6)
Ref~rt
Bdr-
lis
videtur eorum
(6)
(ententia,
qui inde Parricidam
di-,
tlui" fup.Bdrrb.Zdn
él:um
exi!limant,tlLJ:1G
qui partITl, hac efi
alteruITl
hominem
~:~:¡¡fi.p~I;~~rat.
ad
o~~idem.N.~~u~
~atio
[C(~bendi
quo,r~mdam,
(7)
q~i
Par-,
(7)
ItafcribitBl"ifrlCZtj~
& ¡arrtcldlj,
nomina,
(¡mp]¡Cl
tanrum r. pmgere
/OIJ.
fup. &
li
'-¡,de folent, & pronunciare.
~amvis
ego pra:!lanti(simos alios
verb.fign.&
Petr. . r
J'b
l.
JErllJ,lib
S.Ter.in
v¡ros
lCqUUtus,
receptam.
& veterum 1 rOfllm exemp
IS
dic.tir.6.Et
DUilren.
probatarn ortograpbiam
Úl1U1lltJl1dam
non
cen[eam. Sed
addt.adl.
Pomp, 'd
'·d
.
'r·
..
[l.
I
·L
de
parro
pc:r
abu-
& quo parncl X antlqllllSlm¡S l!I.1S
eglOus,
qllarum men-:
:súlirteram,r.gemi tioncm habuimus,
caplCe
punir! ccepifient,
in
caufa etiJI1l
1l3tam
rradJr,quod
fi
. . . d
11·
l··
\ d
I'robar
etiam
EglI;
Ule,
ve
parnc~
x.appe
atlO.,
tr.d.~S
at~tl.e
a . eo: omnes
cx~
""5
VilYO
in
§.
alia
tenderecur,
qUl
crwl1na, capltalt
{UpphClO
V1lJd¡GlDda
,
pa-
d(ge)Puc~·lUd.
d I trafient.Nam,& quadam
lege
xiJ·.t.1b,cum,
yerba Cicer.(8)
ICcr,2.
e
e-
gibus. & exoruat refert,
itacauwm
erae. Sdcrum ,[acrove commn¡datum, 1
f1i
lloV.if.
oÁnt.
~J,ms
cltl'.f
tr
;t,
rafJ[erit)'e
p.trricitl.e eIlo.
Et
eos,
qui
vt
capitali-
SIIVlHS
ad
lLxlJ.tab. .
J',
',.
,.
,
c,I8.
bus
qua:{homhus
prxefient , e]¡geballwr ,gcnera!lter qux-
(9)
-1foDn,P~Jii4.
fiores,
[¡ve
ve
A[conius
(9)
ait,
quxGeorcs p::rricidij voca-
I.Vtrrt.
1 d F
{1
(
'p
.
cOl
••
,fl.
'¡J'
(10)
1'1/11'
furra. runt. n e
~
LUS
,ro,
ompcllls,
ra1'lcI
qfJtej'0res
41fe
td-
~dntUr
(inqUlt)
c¡uilolebant
'furi
cdu[4rerucapild/úm
qutC~
(II).
PQmp
in
1.2.
r,tndArflm, &
POmpQl1iLlS
(Ir)
&:
FencÍ1:dla
911xfiores a
po-
!i~~~~~
~l;~.~~~:
Pu~o.
con~hti~iJolere
tr~dunr.1t1~
c.dpil4UUS
rebU:
!r¡(t'J.7fl~:
Fmfl·
de
magiftr.
ljUS
&fpeU"PAntur
C¡UtC
¡ore!
farru'rd¡j
,
c¡uomm
ctI4m
mcmz,
Rom.libo
ni!
l~"
xij .frtf,.
~~lJ
loco PompolliJ, lcgendum quid.,
Jll
ex
.'(.
[,'
~
,,,,, I
" 1
I
Lihrprirmu,'
Cdpolll~
ex
Fefl:o
/drici,
non fdrricid¡j arbitrantur, & bos quxfiores
p:lricos diétos
fUtil'c;
Gbi
per[uadem.
Contra
quos tamen
cruditi[slmus Iofepbus
scaliger,
(12)
cmnÍ
opere
vulgatam (l2)
lo(eph.Staligi
leaíonem
retinendam,
quill & apud Feftulll etiam repo. in
Ilotis
adFellull1~
d - R
r.
J d <
<'
Jll
parru:¡o
nendam,
conten < lt.
urlUS
,quam
au
at, Pompomus
XIJ.
tabolegem, nullibi reperiri ,pra:fiann[slmus lacob.
euiac.
(13)
advertit.
Et
vero confiat, multis,pofi reges exaétos, &
()
. dI
13
CHIIIC
•••
2.;
receptas xij.cab.annis,in emergentibus cauíis capic;¡les i!tos
quxfl:ores creari o Livius
(14)
namque [cribit,
annoab
vrbe
(14)
Lí"ius
~e,ad,
condita CCCXL.plebem Coifo,&
Medullio
conlIPofl:hu. 1.Iib.I.4'
míanx cxdis quxfl:ionem,
de
populi confen[u mandalfe.
fe
apud eundern,
(15)
aliquot pofi
auno
s Capua:
de
occulta (15)
IJem
decad'.<
d
.,
<.
D'
n.
11'
• I.hb'9.
qua am pnnClpum
conluranone,
11.Latorcm
qua:mo01:
bus
exercendis
c. Mxvíum dici placuit.
~néhum
quo:
que
Teremium
,anno
ab
vrbe condita DLXVII.
de
pecu-
nia Amiochi a Lucio Scipione capta,& coaél:a,cx Petilli j
ro~
gatione quxrere pacres, eodem Livio
(16)
cefie, iuífcrum. (16)
IJem
dCCJd'4'
11
• r.
ce.
.
['
lib
8
Frequenter autem quxHores
lpU
ex
OmelO
cognolcebant,
'.
vt
Alex .
.lb
Alex.
(17)
multis exemplis adduéhs
ol1cndit,
(17)
.Ate.'C~
1.
ge.
[ubdens<eos
liétorem,& viatorem habuilfe, eorumque iuri{. nial.cap.2.
diétionem,
pofid
Triú·viros capitales
Gbi
vindicaífe, quod
& ah) etiam autores
(18)
ob{ervallt.
Sed,
&
cum
Come.
(1~)
2ajJ.Clliac.&
11
P . (
r-
It'
. < 1 < d ah) d.l"..
lius Su
a,
vc
0mp0l1111S
19)
rererr,qu;-el
IOnes
pub
ieas
e
(19)
Pompo
d.!.
2.
parricidio,&
ah
JS
criminibus con!ticuiífet, borum
qu::cfto-
verr.
dcin.de.
Coro
f
'1<'
d r
'b
. d nel.dc
OT!O
1ur.
rumnumerum,
vt
aCl
lUS e
lOml
us
p~nas
eXlgcrent, a (10)
Alex
7 fu¡:wbi
viginti propagatum,
Alex.
(20)
& ali j eommemorant. V
c-
Tirdq.in,ld ditio : .
' . ,
_.
d'
. 1 d l' , (21'
Prr{crdntlsJ¡b
rUlll
eDlm
vero , vt
In
Vlam
ex
lvertlCU o re eamus, Ieee 2.d;
ling.,at
•
olim ita
Lue
Parricídi J llomen paterer, pofl:ei tamen
vt~ri{
(:!.2::
C0!nlib.SinrI-:
cianllS
(21)
ait,
qui patrcm , aut
matr~m
, vd alíam per{o-
CJ}"".~~
'flc/at.li~.
<¡
I
"'.
de
v,~r,)
(")]L
1lJ
nam
ex
lis,
qux
appe!
atioue parentum conrinentur, ínter· princ.
&:
Cb;rltluJ
feeí!1ent, ea nomine notarí ca:perunt,
licee
per
abuGonern,
Jib
. ..¡.dcCaracl,re(i
Q < ( )
l'
b'
11
j< E .
'd
IOl]ucll.I) &
10<11111.
vt
Ulut.
\
22<
115
ver
150m:n
lt:
t
fdrrZC¡
a
n'MtriJ
r
uo
- Be/IM.de figur.íur.
ljue,lItut!rdtris
interfiélor
¡quod abufo ej. Inde HoratiU5
figur.lc,-
, < T ¡ . . .
'd
C· (
'P
. <
(»
I Horat.
7.
car
(23)
e egom tuga
fatrta
te, &
leer.,
24)
dtrem,lllqUlt,
O-;t~9.
" •
,¡ita ¡rh)dre
fer
fe
fcelus
eJI;
Saguntini, tjfti ¡drentl!J,tjuos libe-
(2+1
Cieer.
in
F¡¡"
ro!
emori, 1 u
J:m
fer)'OS
)¡i)¡ere
m (t!uerunt , )lita f'rivdrunt, par·
r(a~\)ox.
fu'
n
¡<b
. d
f,
2'
D-V1
..
9.I)r<
1
.l'lci
.c
J
ue'Yf~nti
.Qí'y~S
quoque
AUgtlfl::,
(25)
~n
¡¡{ts,
air,¡dl':
vlli.
de
pat¡~n.
'
B rici-
10
De
7'drricidij
Crimine:
ricidijs;
qtunto
pro¡il1quiortm
.quifr¡fle
f.ercmeri~,
tdnttJ
iudi.
cdtur
immllnior. Interdum etlam
ad
hatrum
wterfeétorcs
(16)
Cicer;
pro
hoc
nomen, [edcum adlunéto
porrigi
crepit,Cicer.
(26)
in
cIuent.
i¡fO
ir.eterno
parricidio
nullum
(ce/us
prtttermiIJum
-vide/uro
(
'7)
L'
.
I'b
Li
vius
(27)
in
ca
c~n4
dicítur
'íJenenum
ddtUm
,¡oculo
rpotlJ
- f)J1. 1
.4°.
\
,r:
. d l I •
l'
1 .
txttmplo (enlt, &
m9X
coorus
o
orivus
In
CtlVJCU
Um
receptt
fr[e,
crude!itdUm
¡atris
con111(rens
'fdrricidium fratris;
in~
(.ll)
D.Hier.EpHl:.
terdum.&
íi~e
adiun~o,
vnde
DivllS.
H.ieronym.
(28),
l~~
4'
;¡¡~
~ujhCLIm,
in
!erd~Or,
IOqUlt,
'mus,
tudex
'mus
!ro'YlncttC
,
:Roma
'»t condll"
capw: m apibus
7·
tft,
duos
fratres
non
tu/it, & parricidio dedicatur. Nonnun-
q.2.
quam
etiam, quod patria, patrixqlJe Principes paterna ve-
(29)
L. veluti de neracíonc coli debeant, (29) qui
111
eos
aliquid
moliumur,
iurl:.&
i~r.
. parricidx appellantur.
SIC
Cicer.
(3
0 )
POteft
cui1uam
wite
(jo)
C/CcrQ.1..plu-
.rr.fi
di'
, 'd' .
S'
S V 1 &
lip.
tJJt'
~
1
szmum
¡arr¡c¡ 1flm!lttrt<t.
le:
ueton. a enus, -
()
.
I'b
,ali
j , quos
pI
ene
diligenti(simu, Bri{fonius
(3
1 )
congcEit~
~
1
Briflon,
1
•••
e
r'
,.'
R . e .el [
de formulo
pagino
Xlans,& a lOrum omanorum Impp.
lOt
e
rre\..tor
es
, pa -
:156. & lib.
4-
de
11m
parricidas appellant.
De
quo tamen ego
pluribus
alio
verb.fign, &
Tíbcr.
1
n.
b h
dd··
ir.
r ce . . b . e
11
l)ecúm. z. ro. crim. lOCO tra'-L:l o, nllnc xc a
UXlue
lllruClet,
qUl
us
ni
la
or,
lib'9.
ca
p.). non inepte expofitum
manet
,late
patentem rarricidij ap':
pellationem, firiaioribus'te(minis ¡am
hodie
conc!u[am,&
vt
plur~mum
parentum occiíonbLls
applicatam.
(¡)
Cicer.Pro
R.or.
Amer.
e A P V T
Q.y
A R T V M.
Solonem, &
:Romulum
nullds in
!ltrenttim
ínterfeflores leteJ
tufifo.Id
merito
j,:télum,
mtJltis, & teflimonijs, &
éxem-
¡lis
offenditur. 'Naluram
ne
fuf¡icltri
q1tidem
¡arriciJium
¡ermiturt.
Letes f,tcinora interdum ,non
tam
!rohibere~
~udm
ddmonrre.
Prohif,iúonem,
&
¡unirionem
ad
facinus
J/1.'VZ/au.
R
""
1 R V
1\1
[al1e
videri
non
debet ,
p~oprio
vocalm!o
.'
.
Fa:ric~~i
j
ucfas
l olim
:lpud,
Romanos caruiífe,
.
llUlPpc
IIJ
quorum memts,vt Cicer. (1) ait,nlll1-
. . qUJm
vt:.ncrar,futtl1'f1m
alic¡1Iém
ll/o
f.ewlll fore,
1 f
t¡
tdm.lmmdne
flt~i1Jt1s
.-luJera
,
11/oJ
f
1'tdndo
tiuJittrmft,
!ortentz,
de
!roJ~.f.IJ
(n,de mm1(¡'Ntlr. Arqlle indc
Sclol1,(}ui
Arbe-
,
Liber
pr¡m!l!:
C~tp.I~
lt
AtbenienúbllS, & Romulus,
qlli
Rom:lnis
1(ges
[cripferUllt,
nuHam
[e
peculiarem
in
parricidas legem
tul¡{Ie
, re[pon-
ddie
femDwr,
(¡)
quod
non fperarem,
quemqu:lm,qlli
tam
(:-)
Ciar.rroRof-
'.
1 L .
'.'
1
(l.
plut.
l!I
RGmulo
HnplU~n
mJ
enclUü1
co~mHtertt
,txtlt.urum. ? 9
110
prll-
P,¡¡¡I.ofoJiu5
tih.j.
demilsimum honlm Jeglslarorum wdlclUm mento Cleero
C:lp.
16.
DIGg.Latrt.
e,)
Iaudlbus effert, cum de
eo
nil [anxerint,quod
antd
eom
in
Solonefi'
f.
.
'"
(~)
c",~.
IIp.ver
,
ll11!fum
non erat
,.ne
non tam problbere • guam adrnoneI e
rrudelluf~ima.
±:lcínus.viderentur.
Lc:gesnamquc:,
quibus boní non egenr, '
malos,
& [uopte íngenío in omne vitium labentes
morta-
hum
anill1os;nibilo deteriores,vr Diogenes (4) dicebat, ef-
C+)
laertiuJ
¡JI
eius
ficiunt:
red
imo
ad
peceandum interdum all¡ciunr , & mo-
vira.
vent.Qllod
oil:endere voleos Apoil:olus,
(5)
legell1
qux
pee (5) Pdtd.adCorin;
catllm probibeat , nao dubitavit dicere,
VHtlIttlll
dre pec-
c.
1 5.
in
tine.
Vide
.
....
:ft
'.
el1ndelll
ad
Rom.
CJtl':
vI(ulmi,
ll1qUlt,
mortts
e ¡(e(alum:
)¡zrtus
autem
!ec-
cap.7.
cati
lex. V
eriCsíme
omnino,nam
ve
D
.Augufl:.
(Ií)
bxc
Apo- (6) 'D . .A'uguJllih.
11
l'
b d 1 r 'b' j
/.".
d./'d·
13deCivirat.Dci,
.nO
1 ver a
ce
arans ,
len
1[:
vz,uget
!rO'7zt7ttzo
e,/
értUm .
(fferiJ:
illiciti,qfJ(mdo
iuJlitianonfic.diLizitur,}lf pf(candi
cu-
cap·5·
¡iditas
eiusdiLeétione
-vincntur.Ec
fere
femper
f¡'<'SUCLHius
ea
videmus committi,
qUa!
fa:pius
vindicanttlr) & malencia
antea
non cogitata,
nee
eognita, ip[a qllodafl)rnodo i
prohi-;
bitione&puriitione doceri,& iníhgarl,
ve
in
parricidi
J.
de,
q~oagilI~us,'cr!m.itle
v[u
velliíIi:,Scne~~t()
bls~Jegantírsi-
(7)
Senecdlibr.
r;
mls",v
erblS oG:elldtt :'Rtttertuus'flure.r-.
HJtrd
1Ul1J.1uenmum
de
Clern.
culleo
in(uit,
quam
omnibusf.ecutis
inr.,.tqlncce-f~mus.
Multo.
wúnru:au.debantli/mi tle!
d,s-vltimum
'admit.tere
,qrMmdiu
jine
I~J./''rimenfuú
;,;Summa
en'impru.dentia'
dltifsimi)iiri;
.~
r.
e
';'
rum;n!irur'íe.ifi-¡tifsi)itilm4Iuera'IÍt,)¡"tlútin.0r.e~jbi~c'fctJuS,&
'Ji!tr
d
tludaciamfi¿Vtl#11lr'tefi¡j.ire;''lu-am
dNm'
~indic
4f1t
,oflen~
Jete
f'ojJe
ferio ftaque
f'drricid,e.cum
!ege
ca?!erunt,
&
iU¡s
!acinus
fama
monflrtnit :
Pefsimo
loco
f'inas
fuit
p o
fl1
uam
{,,"¡ius
cuUeos
)¡idimus,
c¡uam
cruces,
&c. Et herCllle,
qu¿d
Solon, & Romulus
parriq-dii.cn~eo
llungUJm herí
poffe
ceuCerem,
atgue ideo
imp\;IpiH!llll}.Jis
relinqllercot lcgibus,
non omoino exemplts cateré'videtur. Nam &
LiCllrgllS
¡lllIlam adver[us adulteras Laceda:monios lcgcm feríp[e-
. . r S
'd'
r (8)
Plut.
in
vir:]
rat,
Cillll!~;
rel
call1am
pJrtaous
g~l
al~
lntcrrogatus
~
re
- Licurg.8: in apo-
pondit~vt
Plutarch. (?) !eccnfer,
mHlime
eXl{tlO1alfe
L1CUt-
rhreg.Lacoll!
'
.B},
gllm~
gum, Spartx aliquod adultcrium poífe contingere.
Et
Per-
(Q)
HeroJ8t.
in
la:,
ve
Herodoros,
(9)
& Io;¡nnes Stobxus affirmant, adeo
Clio.lD4n.Slov
d
'
á!.~&~r
incredibile tire exifhrnabant, quemquam in idfceleris, &
mone
'1+
Vil
t:
'
b;wc pr.-cfllm:J;io- aud;¡cix prxrumpel'e, vt parentes
,a
quibus viurn accepit,
nem
lJollllullí
ex.
vira privarec
vt
parricidam pro notbo &
[¡purio
babendú
llof[ris
¡lIris
auro-
. .
'.,
. '
,,'
, , •
riblls
probam,
vt
[UlS leglblls [anxennt
,ratl
legltlmam fabolero
mhd
poífe
con~at
ex
T¡~er.
in pcrnicicm
parcmu11l
moliri. A quibus
non
longe
abfuif
..
DeCldlf,2.rocnm
/
'II'd'
dV
l'
)
b'{J¡
.
lib.9.cap,6,~um.2:
~
pace.r
1,
e
V,l
e~ur,
cu~use.x.tat
apu
. a enum
(10
.1HO
..
(ro) Valer.Maxim, na,
qUl
cum·a tillo ncéh
fib¡
mfidlas'compenífet,
uec
mdu
..
ltb·5
.C·9·1I1
fin.
eere
in animum poíftt, vt verum fanguinern ad bac fcderis
progreífurum crederee :
filto
in de[ertum loculll perduéto,
gladium quem [e
CUal
attulcrat rradidit,
ae
iugulum ferien.
dum
prxblilÍt ,
nee
veneno,
nec
larrone
ei
ad peragendum
parricidium 'opusdfe, afbnnans. Quo faao
non
paullatim,
led
magno ímpetureCtacogitatio
peél:us
iuvenis occupavic,
contilluoque abie8:o
gladw,
Tu
,'ero,
inquit,¡ater
)Ji)!e,~.
Ji
tdm
obfequrns
eft
' W hos¡recari
filio
permittds, 'liS!
qflQqu~,
exuperá,(eJ tttntum
quitfO
~
ne
meus
erga
te
.amor
e'oft
'pilior.
'juad
d ¡Il!núentid
oyitur.
~fa~
OlllACS
iu(hrsim~
id
fibi
(¡
i)
Cicer;
pro>
perCuaderepowerunc, nam vt Cicer. (11) eleganter
fcri":
RoJc
•
.A:mer.
bit:
'P1~ofea(¡
res
tttm
faltftd,tttm.'ltrox, tllm
nefdrid
tredi non
¡ott
ft:
mdgnrt
eft
enim
1!is
humdniuuis
: multum
'Vdlu
commu-
»io ¡.mguinis:
red-emifdt
¡jiufmodi
fuf¡itionibus
¡¡Id
natur,,:.
!ofttntum
Htqtfe,monjlrum
ctrti~imum
eft,
elfo
alíquembu:
1IJ4n4
(¡lUie
&,fg,uya,
.qui
tantum immanitttte
be
ftidS
-vice';t,
,"1(
¡rup,á
1u~sh&n(
ru~'Virs¡m4m
ltm'lr)
a[¡exerit,
eoS
inJi:.-:.
nifsime'
¡,uá.¡ri;vuit:
cum,Uldm
forits
in.terfrft.'¡
4rtu
h
.
.~/c¡uieduútiiJ,
&
tMtu~4.
¡t[4
t~nciliet;¡
i
~
,
.,·CA.:
.'
..
' . J
..
Liber
primus;
Cflp.P.
CAPvr
Q.YINTV
M:
PdrriciJi;
pl2nttm,
iSo/me
(:7'
7eomulo
prudmur
omijfam;no,;
mimu
prudenter
¡Ofiea,
hominil11l,s
in
hac
[ce/ere
[u/~rbi(n.
t¡bus
,conftitutam.
Leges
pro
temporum
)idrietate
!N1N~ri
()fOrtm. P
arrl
cidium
quis
primus
2?om.c
p4trtt~(ri(?
lhil
in
h"c
re,&
Plutdrchi
diffenJio.
TuLLi~,
Ser»i¡
T#,,~j
~o~
1'fldnorum
2?egis
fli~,f4rricidium,&..
tem¡ore,
~
im'ff!..41'i.~~
taUfrimum
"Vidái.
1 e E T propteream,quam
Cuperioricapice
f,rip~
Gmus
~auCam
, Romani parricidi j crimen
pro~
prio nomine,& peculiari fupplicio,
olim
ddli-:o
tutum rellquerint : polleat:;,men
c~LU
bon'liqes
abaurex illius xtatis probitate
deCci(cé:ntcs,
in:
omnia
[cc~
:;,
r
lerUtn portcnta declüüretlt,&
vt
(cite Ovidius (r) expref-
(i)'o)li"eI¡t!tn~C;lht.~
fi[,vita:: pietate,&
Al1:rea
terris
expul{a.
vir coniugis,&
iUOl
.
':
'
¡'ll,:
marítÍexitio irnminere;&
fili
j ante diem in
paternos
a.nnO$
in'-luirere ccepiífent :
atque
ita imelligercnt prud¡;llti(simi
quique rerum
publicarumgubernatorcs.,nihileJfet4mfATlr"!,
élun:,
1~od
a~i1u~ndo,
vt
Cícero
(.z.}Ccríbit,
non'V.ú/"r(~d1f~
(2)
C¡"d.orarlpro
d4CM,
!celcns
hll1us
(proh
dolor!),fingfllare"exeruplar~que
Rofo.
fupplic\um
nece!farium
c!fe,
eius,ftequer¡tia
mouirí cagno:
verullt,& fapienrcr a
Solone;~
Romulo
pr~termiífultl;nQn
minus
Capientcr
pro
temlioruLUviciCsí~udíne
.for.ecf)n~,,:.
tllenclum.
Nan;¡
&fi
Symrllachus
(3)
diéat:Lelt's in
cbmma.
..
(3)
Sy",mf1.Iíb.IO:
ne
60num
procedentes;
pUntlU4m
occtt{um
¡dÚ.
verius tamen
Epifl.-.
til, confcoc[ccre
cas,
langucrcinterdum".&
mori~
vc'
eX:
0P:
~+)
Frilnc.
l"m".
timis auto'ribus docetl"ranc.lurems •
(4)
& [ecundum
va~.
In
nc:r.adS)'mm.lib.
, , . ' z.Epft.
"...
:'
r "
netatem
tcmporllm
,vtPontlfexlnnoccn.
(5)
admoJ1UJt,
(5,)
}nMé.~,ú:.nón·
humana
quandoquc
ftatuta
ólbfquc
reprehcnfione var!ari.
~bet;dI:
cOI1~ani.:,
Slc'eni
m
claudianu~
(')
.
c1~~~ij;'Ú¡;!'),'t
, : '
'Pri[c4mque
refumunt
.!
ji
e
4nicíem
leges,
tmendflntUr'lue
)letuff.t>
.,
,J'
..Accedunrque
nO)l<e
' • • I ' , , ¡ ,';
tr
aplld
Livium
~
(7)
Lucius
Yal~riu~
df
lege
Oppía abro:
(7)
Z{'Pi/IJ
Iib!31+
gan.
j~
Tu
P
drricidijCrhnifJe~
ganda
agens:
0!.emddmodum,
inq~i.t,
e::
his
legib.,ú,qUtf
non
in
tem/us
alic¡uod
,[ed
per/erute
'¡¡tthldtzS
caufa,
zn
dterr.um
ld'tte
¡unt,
nulldm dbrogari
d'ebere
jatear,
niji
qUdm dut
),Jiu
'coarguit,
4Ut
ffatuS
alic¡uis'Reip.in)tilem
fieit
:
fe,
qUdS
tem-
pora
aliqua
de[¡deral'unt,
ieges
mortales,
"»t
ita
dieam;
&
tem-
poribusi/jis mutd/'iles
eJe
)Jideo.
,Vnde Proihei modo
ipGs
'1
uo
qut:,occáfioRlbus
leges
variabiJes c/Teoportere ,
Se,xtus
(8)
Sexto
C.tcil.
a-
Cxci!íus (8) Iun{con[ú!tus non ínfidatur: quin pro tempo-:
pud
Agellium
lib. tun1 tnoribus, vitiorumque, qUibus,medenduínelbfervore,
~O!C.I~
& frequemia mutandas, aut etiam
dCUllO
ferendaseífe con-
:firctur.
Quod, vt alia ex::mpla ddicerent, ¡pro hac de
quo
nolter e1Hermo , parrícidi j
crimine,
aperti(simum
redJi~
tur, cui
perniciofi[~imo
Reipub. damno
,COllt!3
Sotaní;'
&
Romuli opinioné narcenti,& in
dies
magis
ac
magis
pullulá.
ti,
obviim
eUndum
fuit',&
tam peflilemi morbo cúngl'uo
remediofubvenicndum,
qua::
oinriia non [enGffe
modo,
ve-:
(9),
:pIINII1Joro(.Ii;
r~m
deganter
etiam
exprersi/Tc;
Paulus
Orofius;(&r)110n,di~
!5~i[tc
..
~6'.
i'l
Elle~
l~tx
auCl:oritatis
fCJ.1iptcr,videtur,
uc
inquíens:,Jéfur
td/Cm.
·'.MÁrittriumphum~7?OtnitnJmque
,;>iéloriam,
incredibile
¡(tci..,
nus,&',
,f¡Unq1Mm
tlnte~:Romdnis'cognitum,
J?om.e
(uhit'o./er!e~
tratum,
'Vl:rfa
in
horrlJrém,
de
mfJ1Y'Orem
tata
'Vrbe'¡u!e;:r'Vit.'PfI~
bliefflsq,uidam
J'rCaUeolu:r,·fer'Vis
Ánnitú'J.tibUs~m;tre.r1.f
fUdm.
'"
interficit.'lJamnatttsf'arricidij,infutufq,uein
cuileiJ,..::j.,i
n ma-
Te
¡r.oJe
Bus'
e
ft
:
im/le~er¡t'mque
,;J(:omani
!áciriUJ
c(9!Jpcenam:
I~nd~
Soldn
..Athenienfis
dwrnm,
non
dufus !uerdi,
d'u,m
f
eri.
14Je
noncredidit:& J¿9mnñÍ,
ljuife~OTtOs
d
JComulo
feirent,
etiamhoe feri
foffé
intd/igenle.f,{u!!licium
jingu/dref'aT.tJXc'",
.,¡
"·unt.·
Ea
,i,caqu'e
b()rninuIDaud~Cla,p..rocedeme;
vt
neque
,
..
\ . hoc fcdus
intentawmrdi!)quct'enf,lldc;c[sítas.quQdltmmb~'
j;'
,
.,-,.,
do.pcxnam':extorfit.,
Namprh;:ter
Pu:bhdum,!Malleolum¡
g~~.
~~~{~t.~f~~fr:
'1
uem
pr.irn~em
bUlus
ctjlnini~a:u(t'oIe,lJj,Oro{¡fJsiin
[upradi:
..
,
caP.5.'-
~:.
'"
é!:o.1oc:{)
LtV1.Um(IO)fequutuscommcmo
ra
t,anno;V!t
Ioan-i
c.oV~!t~il,t:~~~·g
nes Coraf.& Didaeus
Covarr.(IIYe~ifiímaJ,)t,
ah
Vtb:ewn~
furtOIUS111
lIlIt.2.
d'
DeL
'
d'
d H
il:
e,.
Al.
el-
b A'
part.ll11m
a.
Ita
• UClllS
cm.
e
O¡l.l,usóvt·
i,cx-an·
.-'ll
¡ex. &
(n)
.A'ieX.li"f.
':
,Ca::lills
RodiE,i~}jus(L2,).rc;feru.l1t,
parricidiJ
inG'luubrus,pa-
~ell
C3.).
C.tilUl
h. ' M
JI
1 r
l"
.'
;~
l.cap.l
7.
1'1
ae
a eo
us
lllpp
lC10
necatus,&
c:oncruclatus ,
panas
(13)
l'~/f.inR~mul.,
rependic.
Níli
niagis
Rlurllrcho-_
~
13)
a!lenpr~v
elímus ,
(1
ui;
hUlle
Lihcr
primus~
C"p.v.
hune
Lueilim H()lhum primum fuilfe,
(luí
parricidium
commi[erit ,
his
,'erbis
tdtarur
:..Ae mulrd
[itCUld
)Jifus
eft
reFl'e
eiu[modi iniuriam jUturdm
dc[per4Je:
mml)
mim
{ex.
centis poff
dnnis
JComte
tale faeimts
perpetr¿r;vit:[ed
foj/
Han~
nilJltlis
beLlumLucZfts
Hofii,us
fátut
primus
palrera
occidijJe.'
Q:ymvis
ego
primaul' haud
dubie
buius
·(eeleris' ream , &
ll
uX
erudelitateca:ieros qui
vf<J.uam
fuerillt parricidas
fu~
pm¡{fe
videmt , TuUiám ,ServiJ Tulli
Rom<lnorum
Regís
filiam, fllíífe
eenfcirem:
quxvtLivius,
Valerius, (14) & alij
(I4)
Lillius,lib.Il
tradiderunt, euni ímproba regúi cllpiditatt commora ,pol-
V~ler·Ii~.N~p.
I
~',
trct:1 a
Tarquíno~l1pe.rbo,eui
DUpta
erat:i~r~rficiendum
,en
..
~~:/~~.lt¡~·~~:~;:~~
r ,lÍkc ,pofl:quam
l;1ft1Unmane
lllud
parncldHll11
comrrnfe-
fi.ñe
.
.,{Itx.lib:líg~'
rat, prxterv-ebens ipra carpento,
infefl:is
furijs agitara,fupra Il,l1ha p
.6.
.
;.';'1::,
p<ltris
defunéh corpus vulneribus , & plagis
aff~éh
,vehicu~
. .
lurn
duáiubere
non dubitavit.
Ob
euiu~
inhumanum
[ce':'
lus,& rei ·fa;ditatem , non
[olum
Ce
xterna
íufdO'lÍa
:
red
lo~
cum etiam ip[um eognomine (celéri'séo111Ulaculavit,&
bre~
vi, patris lU.lnibus
ab
impiafilia
pd!!iJas
exigenbbils,
exula~
re
coatta,
regnllrn
maJe
partum
ámiGc·.
Vóde Vaterius
Ma:';'
ximus,
(q)
hac
crudditatis exemplum,
Tériip0're'vetuHifsi_'
(lS) Valer.'ibifup
mum, confeiemi4 nefarium , )Jocúnifrobum,
de
1iJbnjfri
Fmi!.,;
appellat,&: Smeca (16) infandum
bisv¿rbis~
-
(~6)
Sen.
in
Oa".
'])
d · .,
¡:
-d'
:V/~laaU
¡~.
--
e ltznJan t
Seeleris
pamaseum T
drc¡uino
Tullía eoniux;'fu.e
percteji
Membra parentis
[te110S
egit
-lmtidCurrus;
Lacer'oqUéfen¡·
'''',
;Violent~i'otos
natd
negd}Z~t.
. ,
Sed
& (HbrcribJü) yerba Na
frJ
III
S,
( i 7) qlli
poftqit'aru
Tul:
(17)
O~iJ,Ndfó.6;
liá,m.uitumió necenfpátrís
(u,\dem:etn
indUcir,
Ílan
nihiús
Fallor.
appo{¡te¡l.[~·oci5
btIÍüs·<:timinis
impierJtem ita
prorequ![ll
r
~
'Rr[Mres/áluseJl.
rocero
cate
rtgna.
necúo, .
,Et
mJlrdsfdirio
fdntuine
tinge mamú .
. T ali6us
itJflr#c1us
{olio
¡ri'Vatus in
alto
.
. Sed(r.rt, dítonitum
'Vttl¿:us
ad
arma
ruit.
¡
..
!fine
eruol'\&
c<edes,
inf
rmaque
)!ineifUr
.etas,
S Cfftra gener
¡oeero
r atta
fllprbrjj
haba.
;
l¡fe
fó
'De
PArricidij
Crimine:
J¡fe
[ub
éxquilijs,
'Jibi
(rdt
fUá
rfgia)c4us~
.
Concidit
in
dura
fanguinQlentus
humo.
Filia
carpento
p4trios
initura
penates,
. 1
bar
per
m
di
liS
alta
fer
'oxqtte
'vidS
•
.
'c
or¡us
)Jt
4Fe
xit,lacrymis
auriga
¡ro/ufts
. JCcffitit:
hunc
tali
corri¡it
¡l/40no:
tlddis,an
eX¡cElds
¡recium ¡ietat;s
ámdr1!m~
ZJuc,
inquam l
in'Vitas
i¡flller orarous.
'Cerutftdes
faélúfl.diElusSceüratus
dI,
ill.t..
, .Vicus:&
.eterna
res
ed¡rejJa
nOtd
eft.
Sed
neque exemplo hoe [upremum malcfieium earuiífe vi:
(t8)
1'1ut.in
para!.
detur, narp litterarú etiam monumentis prodi
tulll
eil,
(18)
',A'/ex. fupr.
Bttpt
• . Eucratidem
B.aéhianOrlllll
regem, virtute
le
rcbus
prxcla:
f'IJIg.lib·9.I;·I.I.in
re'.
geílis
..
nulli,
{ecundll
lll
;
ingenú
ab
lndís
viCtoria
parta,
I'rin'l
...,
triuropban.tem,&
opimi~
{poli
JS
refertum,Je
fe
in patriam,
,vt
[uís
grawlaretur, recipiente m
,6lij
inGdijs
,cui
abí~ns
r.c:gni
babenas
clederat,
exceptl~m,&
mi~erc
trucidatum
finE
fe:
¡leC
eo,fcelere contefl tum
fihum,
pan
ae
Tullía
audacia;
• J ,
~
per
corpus
p~tl'is
yullJ,er~bus
[auciati , currum agere, &, in::
. fepultum
c;¡.daver~bjj,ere
non dubitaífe. Ve
lie
ve!
ex
bis
,
cxemplísN~p~rc:,at,
faciliuspoífe
(ummorú vitiorum,
quam
virtutllm i
mi
ta~orel11
reperiri,&
1100n
ümnino( vt Franc
.Pa~,
([9)
tl';{ic,P4tric:
tric.(I9) ait) cótemnendam videri vocem
dlá,qua
dieitur,
~c
regl~.li!8.
tit·9. W
ullum
rtgnum
Ji
ne
4
ome
flira
ca:de,dut
¡drricidio
e!fe
folere::
cAPVT
SEXTy
M.
Filiorum:,qui
alud 'Ydriúgentes
¡<trentes
occider;nt,¡lurim~
.
exem¡la
reLatu
noniniucundd
:l1efsi
P
.eonimji
s
parricid¡ü,
.'
ei-urque.?'~tio
mirdculofd.
Filios
nontr,¡in-us,quam
ex/ramos
. !armtum
-vit.e
injididri . .Accurfj,&aliorum bttnci.Hcm
.',
te:ftirn.ania
in
medium
ddduEla.N
ationfs
t¡ud{dam
ex
more
¡dr'étib~s,n.eam
inferr~,&
alids
eOrtfm
cllrnihuj
v;:f(i,alias
canibus
~radeYe
,4lidJ e
(axo
deij
cere..
s
ardonius
rifus
)/nde
~
~~~V
EJ.',.VNT,
&'alij
~plid
omnes gentes,
na~iol1c[que;
.qui.pan:icidIllm, commimre ncmtiqu;lm.veriti, &
omn,ia
d~vina
,atquchum~~u
~~ra
turbantes,
par:
.','
ílm
Liher
primus.
e
ofp.V/.
{im
in ioti'quiorum, & recentiorul11 auél:orum
commeDta~
ri
js,
non
Gne
exccrarione commemorantui.
In
quibus ego
referendis ,
non
dl
cm
longiorel11
orarionem nunc [acere
velim,cum
me
aliorum (1) diligentia hoc labore levaverit,
(1)
Theat.JlUm.\'-j
&
Gngulis
prope
no~rx
buius traél:arionis
paginis,
rerurn taw?1.39.li.l.pag.
dicendarum ordi
ne
requirente, frequens mllltorum men- T
fl1Ilu
3?
17
'fRfi
~"'IJ.
CXTOr
In
o cma.
tio' facienda
Gr.
Sed [ubí
jCi;llU
nihilominus aliqua parrici-
Baptrfla
Fu/e·
lib.
9.
&1arum
quorundam exempla, qux
ve!
aliJS
minus cognita,
cap.
1
l.
Ve!
Ie8:iJribus
míll~s
ingrata
flltLIra
fore
cen[uerim.
Et
ve
ab Hecate
initiul11
diceadi fJciam; ea, [anguinaria
qua:::,
dam,
ve
Diador.
Ca::lius,
& alij (2) ell.lrram ,iü:mina
[L1ir,
(2)
DioJ.lib.2.bi--
qll~e
prima,
quo
Perfam patrem occideret j aconitum illve- bliot.c.ei
l1hod
lib:
uir.
Pthol0!11Xllm
etiarn~
[cribi~
~olybi.us,
(3)
ex
facinor~s
~if~:;all;.:~rrar
r.
crimine,
qllod patrem VIta exutÍlet, Phdopatora eognoml- (3)
PDly~.&
ex
co
J1.1tLlrn.
Sed & Ardieum P amphylix tyrallllum l
annis
iam
FHlgoj.J¡b.9.C.9.
fdllllU parencc:m,& in[uper
na
tu maiorem fratrem vita
pri~
valfc,
Iocupleti[simus auétor
ea
Plato. (4) ArtJxerxis item (4) P[dt.!ib.IO.de
el'
d'
ti'
J
r·
j]"'
&
A'
Republ.
11
lOS
e Inter
elenllO
pacrc:
COO¡p1raue:
ntlpatrum .
JU,lCrcm
[uam Tbeífalonicem
per
materna vbera vitam
de-
preean~em
~ecidilr:.
Bal~llÍn~s
())
n~fier
ex.
alijs
recen[e~.
(,)
13aIJuin.
ín
§,'
Nerot1ls quoque
ClllU
alu,
tum vera Agrtpplnx matrts alia deíndc, inl\.de
P rxcipuo loco a Xipbilino
(6)
parricidilllU commemora_
(pu)b
Jxud'h"l
D'
"
.,
'.
. 6
Ip
I .ex 10.
tur, qua m Cl1m
pnmum
occldere dohs rentaret 1 & lmpoG- in Nerone.larc
T4
..
tam
navi [ubmcrgere: re non [uccedente , Anieeto oecidi
cirUJ
lib.[.+
a.lln.
&
.
r'
r
f'.'"
f'.J'
C.
'j]"'.
'd'
Ph¡{of/r.lIIvlra A-
lU1HC. caularus eam
UDIlDlIl\lltam
[lIlue l & quo e1Us ope- polIonli-4- ca p.
[2.
1'.1
multa facinora perpctratfet.
Sed
neque minus impium
ad
fin.verb
..
ill NCf.
N · d
{¡
1
'j]"'
'd '
(l'
'1
e1egJnter IllveJu-
tcome lS
ce
Us
ene VI
emr,
1m
, vt
IUHlnus;
&
Fu
go.
.
tur.
fu, (7) referunt, indulgenti{simum parrem Pruíiam Bitby- . . _
' . b
l'
J
(7)
luf/IIIUJ
paglO.
ni,e;
regem, J quo regm gu ernaeU.l VI
vo
aubuc aceeperat,
2-9
0 . h ¡/go.lib.9. C • g ,
imlUallllsime rrucidavit. Phraatis etiam l Horodis Parcha.
mm
rcgis
filij,
deteft;¡ndum
facillUs
prxteriri non potea,
qlli
parentem cum triginta
filiJs;
(1UJillqllaIU
ab
ipfo rcgni
[uccetfor deGgnatlls , Decidit ,gravitcrc¡ue pJuci temporis
lUoram
111
vicino iam
maní
patre fcrens,
ClllD
venenum
p:uúm
prohccre videretur,brevirsimJn1 inrerhcicndi V1JI11
aggreillls,Dropria
maflll
illum prxcluro [piriw
(vt
poft PIu- ,.)
l'
.
1 •
r.
'[
ff . . r ' \ g
PJIf.
III
Allf.
tare.
Fu
gOl~S
(8) rcrutlt) u ocavlt. D!onyllum
guoqL1c!
f¡tlgo[W'.9.
ca
p.r¡,
e
llLl~
Ve
Pl'4rricid&
Crimine:
matrem
Fer
vencnum
necaffe
, & Lcptinc:m fratrem, cum
in navlli prxlio fervare poífet, interhci p:dfum fuiffe,
(9)
A'!/iAI1.1ib.
l
"f
narrar ¡Elianus.
(9)
Sed & vindicat
Gbi
in
hac
parrid-:
de nr,hiLlor.
dlrUn1
tragcedia non
vltiml1U1
locl1ln
,
C"i
j
Torani
j atro-
citas, qui lic(,t
ei
non adcmerit vitam, qui
Gbi
vivendi cau:
fas
fuggefsit, dedlt tamen operam, vt
patriLls
alimuro nla:
nibm:
ial1guis etlunderetur, N amque TrillID-
yitú
partes fe:
qUlltUS,
proferí pti patris [ui
pr~tori
j & ornati
viri,latebras~
a:tatem, notMque corporis,
(lUlblls
agoo[ei po:ífct,Centu-:
(10)
y",¡er.lib,y.C.
JI.
vfpi4
1f
, bello-
run1Civii.l
ib
+
rionibus edidic, qui
eurn
perCequuti
(unt.In
quo tamen
fa~.
él:o,
quod Valerius
(J
o)
adi
jcit, [¡!enrio involui non potcfr.
Scnem
nempe
de
hIt)
magis vita , & incremcntis,
quam
de
[ua
[olieirum,
an
incolumis dlet? &
an
Imperatoribus [ati[-
[aceret? interrogare Centuriones
ccepifie.
E quibus vous:
Ah ilIo inquit, qucm tantopen: diligis demonltr2tlls, occi-
deris: protínuíql1c
peallS,
elllS gladio
traic:cit~
collapsUfquo
eH:
reno: infdix ,
auaore
cxdis,
quam
ipb
c;eJe
mj[erior.
(¡¡)
v.clel'.eodJo-
ldcm pene
de
Villio Allnali
ab
codcm Valer.
(Il)
narra~
tur, qui
clUll
pro[criptus ad'clientern fUllm
confl1gifTetJce~
leratus
fillllS,
per
¡pCa
veHigia
patris militibus
duEtis,
occi~
(o.
(i
2)
Dít?
de:
r:<-
óJ.
Troia: lib.
ta,
j¡tfill.
(13)
HOYdt.]
,carlll.
Od.29·
(q)
L4mb.ld Hor.
fllpra.
dcndum eUlll in
COl)(pCEl:ll
[uo
obiecit,
bis
parrióda,
eonG-
lio prius ,iterul11
(peEt;¡clIlo.
TdegoDtl5 etiam
,vt
DlétyS
Creren(is
(11.)
recen[cr,
VlyiT~m
PJtrem
qui,
[omniorllffi
diritate conrc:rriws
btiubar
, lufiili confodit. Vnde
Ho-
ratills ([3)
Wi11
pc.tricidam
appdlJt,
qUa1lwis
HOl11cri
in-
terpres, vt Lmlbinus (14) tefLmu,boc a recentioribus
p0(.;-:
tis co¡¡5étum fudlc
ar
bttretL1r .Ego vcro,t.¿
[¡
certllm id
fue-:
tit
~
r;O:1
tamen
cenCw
ínter
il11Oi05
Teleacnum
omnino
• b .
cür::,c!merawllll11,
cL:m
in ItllaC;¡ll1
paujs
amore duélus, ve-
l1i,-;,~:,
in[cius
C~
ill1prtdcll5
11Cc
f.lCin(ls
perp(
traverit,
lu-
t'LL,;l1e,
&:
mrrrure
m;C¡\I1")O,
['J.tris
morre
comperra
Fucric'
~¡Lttus.Ncc
:d.Jlllmli
r.óonc,t
xcuÍJ
ri
qL1oqu,
poireA:cm~c
nis & Ordl:is p;¡rricidiuln
ni
(;mo,
0yorum ¡He, Eriphí-
1e111
marrenl,
C;llUd
¡\l]lj,h!.,l>l1ll1 p:ltrcm Pel\iniel
pruci-
,
1,{1~,
•.
' ... -
("',
.•
,n."···'
.'
\
,.
..
[
lo<'
~c.
[,',,"
_.1)
"¡,1",,
.•
1.1I,1,
di
hg<lllJetTIlIOIllS
pJU1S
J)
. " "
..,
";
lb·
0
l··
¡'
t:i
,¡'ter),
~1
\'l
¡:'.t',
-.-n
UC(:L;It.
'\
crl.it11
QC
J15,
c.;¿
a
~}S
l-
. l t .
,',
I I I L 1 L '
l"
r
1111
llJL;:; , .
.'I:u','s)
?~.,¡d~r\:i
:uc
Iocr· 110
'1~
:.\Cot'ncus
eh
,lr-
liber
primus;
Ctlp.VI.
h1o. (1)) Nunc Be(si Pxonien{¡s parricidiul11, & miraCldo.
(!
,)
Infra lih
'1.:
film
eius
vltionem fuperioribus iubneél:emus.
Hic
enilll, vt
Clp.
:illtc'j':!lulc.
eX
Plutareho Petr. iEradius !
16)
[eribit,
etllU
p:mem inter-
feeiífet, crimen diúfuerat ob(curum. Tandem ínter ccrnan-
dum, multÍs
vIJa
epulantibus , eúm [upervolita{fr:!1t
hi
runo
dines, atque ei prxcipue obf!:reperenr, exilijt
menf.1
,6acu~
laque deturba!H nidutn, pullas
in
terram
proieél:os,
ae
{¡
fu-
rore corrípcretur ,pedibus
itemm,
iterúmque proeulcJt.
Cumqlle,qlli aderant, cur id tam inhumaniter? pofllllarem,
reflpondit:
lam
diu in
fe
eas
fa![um tdhmoniutU d¡(ere,oar-
. b
rire, &
per[onar~
fe
parentem ocwhífe. Q!ibus
verblS
ad
(16)
PlUf.
dI"
ferl
llt1!l'¡n"
viud.
l'·lr.
jf.yod.lib.
'1-
rerum'
iuJ.tlt.lI.¡;ap.
~~
Principem delatis ,
reque
olUni
diligentills d&uira , BdTus
parrieidi
j damnatus, meritas pcrnas rependit, birundinibus
.eUt11 ,
non
(ecus
.le
Grues
lbyci
poetx
oecifTores
,prodemi.
bllS,
de
quibus
Au[onius: (17) lbycus
»t
perijt ,
'Vindex
(17) ..Áuftn.inMo;
fuit
dlti-voldns
Crus.
Verúm quid fingulos parricidas re-
llofyIlab.
cen[eo?
am quid
fruad
horrendi hUlUS eriminis reos in
compendium redigerc conor? éum.adeo
!]Omines
(beu
do,,:
lor!)
bumanítatem
exucnnt,
ve
non vrbs vlla, non
do~
mus,
bis
naturx Illonfl:ris vacare videatur.
IatU
in
ip[Ulll
pietatis a[ylum f¡:rox emmpit
<lUdacia:
iam
prxmaturo
vo-
to bxredltatis
occup<lIldx
, omllium
malorum
radix avari-
tia, in
pauís
faca
filtu1111mpelht.
Vnde
reél:~
Ov~dills
(18)
~
18) OlJiJ.
r.
me~
d~eere
potuie .
amo
Filius
tinte
diem
patrios
inquirir in
4nnos.
Nec
tninús
reae
Iul1inÍJnus
((9)
filtum
merito
exhereda- (I9) lunill
in
:ruth¡
tum
videri,jí'
pdl"entibus
[uis
mantts
imulerit:ji
gra-vem
& in-
;~g~§~~~~:.ppdl.
IJomffam iniuvidm
eis
ingejJerit:
ji
eos
in criminalibus
C4uJiS
dccufaveri
t :
'Vel
corum
'Virte
pev
'Venenum,
altt
alio
mod()
inji.
diari
tenta-verit;
&alíbi
,
(LO)
ideo Maced0l1iano Sena-
(20)
In
§.
jJenulr;
tu(con[lllto probibimtn flliífe, mutuas pecunias
eis
dari qui
1("11n").
q~od
C~tnI
fieo.
".
'.
'
Zl
</I"'W¡1l
• n.
ll1
potdbte
parentUlU eífent,
qUid
[tf.:pe
r¡nerau
.:ere
alieno
verb.aliell~)
C.
de
crcditarum
pecuniarum,
quas
in luxuriam
con[ume6"nt,
,¡¡tte
Fad.
quem
ihi
lar.
. ,r:d' ,
.~
. b 1
l'
.Alex.Dec,Pm·pur &
parentum
en}1 Ift/Jántur.
t.x
qUl
us
e cganrt:r
ve
p eraqllc alij
[.:qulJlltur
, &
alia,dcdllxit Accurr.
(.21)
comll1unirer
.lb
.lb
js
recepcusflon Mwchaca
inUibcr.
maois a
filiJ"s,qll;nll
ab exrranc:is, paéhlln
IÍJper
pauis
viven- I
Il
,u¡b
m
r'D"
C.¡,1¡.e
lIlet!-
o
"C
ee.
J
J.I).([1"
tis
ha:redit.lt~
invtilitcr hcri,culh c;¡pranda: paterna:
mortis
min,c.9.
JIlllD
• 1
3_
.
."
e
z.
ti~
20
De
pJuir:idij
Crimine:
timar
(qua:
fuit paéti improbandi ratio)
(uj
ín
filijs
non
minlls ,
quam
in cxreris adfit.
Quod
elegamiCsime
etiaOl
(23)
Tmnt.
in
A-
oJ.1:endit
TercmiUs,
(1.3)
fie
inquiens:
.delph.
Porr'o
;tutem
dum
jludeo,
iUi
s
"Vt
qUdmplurimum
Facere,contri"Vi
in quuendo
-viam,tttque
.etdUm medm:
Nunc
e:Cifad
.etate
hoc
In/ai
pro
l.t/Jore
aHi!
ferQ,odium:
Medm dUum morum ex/eHan t •
Faciarn
igitur huie capiti
finé,
[¡
príus ílIud pro
coronide~
tluod
[upenoribus admodum convenit , animadverterím,
quarumdarn gentium, celc:berrimum, & mu!üs retrO [xeu-
lis
obrerv atum morem viguiífr: , vt
fenio
jam confeétos pa
....
rentes,
fili
j periruerent , &
quod
belluinam [upcrgrcditUr
feritatem, eorum item earnibus ve[cerentur. Quod
de
In-
dís & Maífagecis
bif!:ori
x pater Herodotus, Strabo , & ah j
(24) T:ltYol.lib+
(24-)
rceen[cnt: & de C;¡[piJs,
qui
parcntes vbi
[cptuage:Csi-
StrdV.
hbr.2.
CCO"',
r .
n-<
d
..
¡ r
f.
c~1.
líb.
1 I.Cap.IX.
mUll1
annllm exeelSlllent, 0l111l1lC UlÜS, ame
neeare.
con~
l'et.Greg.Ií.3 6 . S
yn-
[ueverun[,Cxlius Rhodiginus (l.)) tella tur. Sed & Baétria-
(~;)C.~!·t~h~J.lib.
norum
h~c
in
rc
crudelltas omnem fidem fuperarc
vide~
.
1
r.leébnti.
cap.
2I
bitur,
nih multorllm auétorum (z.6) ad[evcratione
confir~
(~6)
C.tr.[up.Alex.
maretur,
qui iam [cnio eonfcaos patentes, vivos canibus
dI,
.Alex. 3 .gen.e.
2..
d . . r
d'
. . .
Corr.1.mif.q
.B"l- apponebant, a
l10e
lpllllU
e
1l1duJ.1:na
enutrltls , quos
ea.
Juinin5
a.lia
dcin- ratioue
[epu.lcbrales
vacabant.
Quin.
& Sardis ¡ex erat íi
de,
qm
;;)hos
refc-.
.'
. .
.'
rune,
Tlber.
Veciall,
qua JEhano (27) fijes adblbenda dl, v t
611)
, patres lam
[e·
líb.9. crím.cap.1;. neétute graves fuítibus ea:Jerenr,& inrcremptos [epelil'em:
(~~).
~Eli~n;
de
abrurdul1l
dfe arbltrantes,
[¡
ddi
rus
[encx vltcril1s in vivís
var;!¡j!1:.lib
.
.¡.
agcret, in fraudemquc & pecéatum, corpus [eneétme
gran~
dxva maceramm il11pellcretur: ridcDantque interim maxi-
me
percllntCs
parclltes ,fe feJicirer &
bcate
mori
c;xiJ.1:im:m
(2.S)
E,·~rm.Chil.;
Ccnt.7.ada:>;.I.
(1,
9)
B.lptPius
al1",
I)oramellt.cap.
(,.
t.es,
qi.¡()d liberorurn irnpic;:Jtc mortem
oppet'~rent.
V nde,
vt ErJ[mus,
(28)
& ex
TilU~"":O
Baptil1a Pius
(.2-9)
ad:
l1otarllJl(,Sardonius
riflJS
proverbij vice
apud
ant~quos
víúrpari ecepit.
(
\'
)
CA~
CAPVT
SEPTIMVM.'
Pdvricidium
c¡ualiter
fuerit
ab
JEtJltis,
lfe/mús,
Cr.ec;s,'Per~
jis,
Macedonibus,
Lufiúnis,& alijsgouibus
)lindjcatum~
JeOYlMI10S
1JOrJ./drricidium
modo
,red
&
wrberalUm
d
(i1i1J
/lItrem gra/liter
-vindicaJJe
.Seni T ullij lex
in.
hanc
rem
al.
ldtd,& diligenter
eXl0ftú.
~id
jit
¡lorare?
quid
quirita-
re?
quid
iUbilare?
Saccr
homo
quis?
f2.!!..~
facr,ttte
le[es?
SI!.
ter
horno
cur
impune
d
'fuolibet
oecidi
fiolfet?
ex
,/"dacl'o""
Pu/fati tarentis
tIZna.
Virgilij,
Vlpian.
&
Senec.e
de
hac
dcliflo
[ententi.e.
g
~<
~,
G
ITV
R morralibus, in hoc
(vt
in
rcliqua alia)
~~'f'
parricídij
CrImen
frequ~ntifsime
prorumpen"t~:
bus, in
tanta
buías
fcdens
vbertate,
prudenui51~
me
GnguJx ferrnt:
gentes,
fingulares tanto male: '
bcio
pcen~s
exccglt~verunt.
Num
tdl
Pl~to
(1) caput Hy-
(1)
PldtQ,qllem
re
drx,arnpu~arc
eos dlcat, vt
e1bn
provcrblO,quHi[;Jgulis
de- fcrr
COnaUI/5
lib.
l.
liéhs,
Gngulis
legibus
conantur
occurrere :
tamen,
vt
non comm.cap.lo.
minlls rcae
Al'ccGlaus
(2) dlxiífe
memoratur,
quemadmo-
(2)
.A'rcefil.;cIa_
dLln~
i~i
tnU,lti
{unt
tn:dici,
vbi
muftí
[unt morbi, ira·vbí
~~F~~:;tn;~I~~=
plurimlllll vI(¡,orum cf1ct,permultas quoquclcges eífe 0por: ccf.
tebat.
Et
vt
alía maldlcla,vel
nó
puniri,
vd
rcmi(sius
coer-,
ccri potuiíferir:
boe
taJl1cn,de qua loquimur,
novum
in
fe
{k"
.
atrox,
novis quoque & ltrociblls , [cverirqlle fuppliciJs om- .
Iiillo vindicari dcbuit.
Nam
vt
prxclare
Tullíus
(3)
inqllir: (Ú TulliI/5Í1lorat:-
P,trentes
cbarifJimoJ
b"'bere
debemfjJ,
qu'od
ab
bis
1Jitd;
Idtri~
po[trcdir.adSenat.
mOTJium,
libertas,ci1JitdJ
tradittt e¡,'juá! omnia in illQrllm
1Jjo.
Lttione
1Jiolanmr.
lnde
ei, qui
p.1rcmem
occiderit ,natura:
(.¡.)
I~l.
'Cápiíp/.ilJ,
iepl[JlIS .,ivere
non
licere, Illlills Ca,pitolinus (4)
tdbtur;&
Allro~~;,.
./.
"~o
, . "
(5)
...¿gntl
olll
de-
QLlllli;,/¡anus,
(5)
l1nXlmUm
ocnmum lcellls ,parncldlUm dam'4"
V'''C\[,&
cum
in
buius
criminis
cruciaLUm
omnia
commentattl
(6)
ViDd.
Síc.li.2 •
. "
fi
-
..
( , )
jl
\
r;,
cj,.A'ltx.!.gen·c.5
(1;~'t!'7':zt'!S
uent,
cltenor
tamen
alt
e,
la;nd
1fMmJ
ce
USo
~O)ldrY.
fup.
Pla?;;<I
¡~;'PUd,
/K'.¿yptlOS
ergo,
parns,
I11Jtnlve lllrerf:8:orem
(vt
111
cpItom. deliét.
-'
; " 1
')
l'
()
d ' , . d c
02
IlU
J
Ioan/J
Ba-
;::~U¡U¡;uro)lCU.OV:í
.IIJrccen¡em a
eogravl
Jl1ltna·
"~~:dcmorib.om.
VC~
coerCebJi1C)
vt
~um
per
Gngu!a
mem,Gra
a(LIti[si~
g
cn
.lib. I
.cap'5.
mis
IJJe
Pirric'idij
Cr.i11Jlt1e~
mis calamis impcterent ,
mOJe
minutifsimis i61:ibuscon[au:
ciatum, [uper fpinarum acervum comburen:nt. Macedo;
(71
';;!lex.
fupr.
nes,Alex.
(7)
teL1::e,
parricidas,& Maieíl:ati reos, quin &
eOS
quoque
,qUl
illos
.quovis
gradll contigitrcnt ,[axis
obruc~
(8~
Strtl.li.~.Geog.
bant; quod &
LuGtanis
moris fuine
Strabo,(~)
& Bohemus
Bohein.f\!lp.liojoc.Z.4
tcUantur. Neque aliter
Mofaíc:.l
1ege
aplld Hebra:os
hoc
cr~
(9)
Deuter.cap.21 men vindicari inde eolligitur, quod in Deuteronomio,
(9)~
6lius contumax,& protervus lapidarí iubetur.
Sed
&
divi~
(10) plat.9:dele-
nus
Plato, (10) non paífustantum maldióum inultum
re~
gib, linqui, prudentifsime íl:awit, magi!1ratullm iuífll
ab
eDfUm
minifrris parricidam occidcndum,trahiquc debere nudum
in
íl:atlltum tri vium,vbi vnivedl magifhatus in eaput
mor":
tlli lapidem mitterét, & ita civitatem omnem
pllri6carcnt~
ae
deinde vIcra regionem exportatum corpus
proijccrent~
Grxcis quoque eandem lapidationis pcruam in
v[u
fuiífe;
non obfcure
conil:are
poterit ex Eleétra,
fic
apud
!3-
uri
pi-:
(Il)
EHri.in proa: .
mioOrdtis. dem eIl) yerba faciente ..
..Argi'Vis
durem
ediHum
ep~
ntc
ños
teBo
ruif;,
(17,)
Harl1lfIJOp.Ii.
9.Epitom. tit.6. in
finco
(13)
Lege
Vvifig.
li.6!tit~5.l.I7.&
18
(i4)
lul.C/tlr.
lib.
5'
fentent;
§.
parric;
num·5·
..
'N
(que
ignis
»(u
iU'Vdri,nec
qutmquam
noS
alloqui
¡dS
[ti,
Vt
parricidas:
bttc
duum prttfnitd
dies
e
JI,
In
q"'d
fenrmtidm ¡eret,
dC
duerner
..Argi)iO~um
)irbs~
';.An-nos
lapidibus
obTuras
perire
_
OpOmd!:
ten
)le
gllldio
iugulum
ferire?
_Coníl:antill.Harmenopulus
(12.)
legón ita
c~nceptam
reli;
-quit:
_~~
a(cende~tem,
¿tUt
defcendentem
,propinquUm)l
e
in:
uremu,lgm.traduor.
In
Vvifizotborulll
(13)
etiam legibus,
vltimam
~uic
fcderi animadvcrfioncm, omniumqlle bono:
rU\1.1'amifsionem
inRigendam
eire
, docernur. Et
apud
Me:
díolanenfcs municip2hbus
fl:atutis
ea,
tefl:e
Iulio Claro,(r4)
imponituf pa:na, vt parricida::, ad equi calldam adflnéti,&
:?Wgati,per vrbem trabantur ,moxque
rotx
J¡gnexintex~
(q)
Hordt~Epod.
ü)mi[crabiliter
[ec,1ti
difpcre211t.
Horatius (1)) cum
aliu
m
3' - . vebementer
propteriHa~llm
ei
damnum deteil:aretllr,
iudi~
.
c~rctque
cicma minús ;le icntiús corpus cruciari, tantlltn
vencnUH1
in parricidi j criminis pcrnam vfurpandum
fuif~
fe,
his
vcrbis demonfl:rar. -
'P.arentls
o!irn.,j
quis
im¡id
mdnU
SOlile
z:tttur
frezerit:
Edil cicruis dfium
1101;Wtifu,
&c.'
tX
alibi,( r 6)
cUm
in
arborem exc.1nde[cerec,cuius
ca[u
iétus
(16)
Ilow.lib:l.;
fuer«r, ilJ.1ll1
ab
eo
plantatam
fui,ífc
ólit,qui
patrem interfc-
Od.13'
ciíftt.
llltlm & farentis
crediderim'fui
frtliJJe
cer'Vicem,&c. '
lulius
vero
Cxfar,
vt Sueton.
(17)
tradlt, parricidas [eve· el])
Sr¡eton.inCre-'
Ii[simis rupplici
js
affetros, bonorum ctiJm omnium damno fare,caF.:..¡.
lUulé1:"bat.
qnod,
vt
Iufius
LipGus
(18) oHendit, olimnon
(18)
Iuft.lipflib;
lldi in atrocirsimis criminibus
fieri
Colebat.
Qrio
fi¡,vt non
6.Allnal.Tam.
abs
re inter exempla [ummx indulgentix
Amol1mi
Pi
j , il:
lud Capitolinus (19)
con!htuat,
quod
parricidJl11
in
in(u-
(19)
CdpitolilJU5{1l
lam
deJtrt.1i1l
dumta
xat
remde
ri
t , quía
ei
naturx kgibus Antollino río.
vivcre
non
licebac Tbcudoríei Regís Gothorú
filia,a
1
beQ~
dato Reae Tbu[cia:,
lll10d
mJtrem,[,crLlm Domini corpus
fllmente~n,
veneno intercmiírer 5 inccn[o
foniter
balm:o,
e,ú
ls
vaporibus
fi.¡ff¡Jcaca
d1-,
Vt
Penus Gregor.
(LO)
cdbtUr.
('o)
Pctr.Grtg.li.
Sed
& curiam P,Hbrncnti Galbci
Tal'qucciUi11
malOl'Cm,
36.C.2'I,llumolíl
•.
<Jui
parentem (uum
Piét.ivíen{c/1}
deélu!l1
occldi curaverat,
dlicerpi prill1um candeDte
frJrnce
,dclnde anus:l.d
rctam
.aJfringi voluille,
ac
poLtremo concl'cl11uí,cx
Tbeatro
(2\)
(.1)
Theatrú
hu-
CO'2l1ovilllllS.
Romanis
maiomm
more
rJova
'luxdJm &; malla:
vitx,vol.I?
c,
.'
. '
r'
llb,z.pag'3517'
:Gngularis
(Vt
LtatlO1
tradernus)
pceDa
in
vru
r:,JJt:aplld
quos,
iJm indc a pril1lis vrbis cunabulis,
¡lbtx
parentibus a filijs
iniurix,
ex
Ser
vi
j Tulli j
IrgibLls
[everi[sime qlloque vindi:
cibantur.
lote;:
qUJS,
ve
refert FeRus Pompeius,
(22)
qux~
(22)
F<f.lib.l},de
dam
Cr.lt
ita
eODeeptJ:
si
farentem
fUfn'erbait,
aH
oUe
!l¡)~
verb,li,;.
ij¡
Flora-
r4'sit
p,lI'enu
s,
¡Ner
7Jiyis
fdrentttm [dcer
e}lo:
qua in lege,
ve
re.
(~{,:
;~uc
(JGit~r
¿l1lmadvcrt,lIl1L~S,
Piardisit
farenres!>
ve
id( m
Fdrus
e::ponit,
idem
dl
quod
c!drlldrit. SolebJc
c:1im
(
vt
t
ceee
lacoous Rxv ardus
(23)
adrnonui¡)is
cui
vis
allqua
he-
1m:,
ilquidcl11
ru!'i
ageret, iubilare :
iln
vero
in
Romana
ei":
Vi
tate,&
ei
vis
ellee,
proquiritare, id dbli.>rLll1l
ei
Vi1lll1
all~
xilillil1 expo[cere. V
nde
illud TeCC!1tlJ:(:q)
ol{ecj'o
fOflt!a~
res
ferte
mifero,
dtqul!
innocenti aIJxili1lm{tlb¡.cmú i!lOfi.
In
(
~.~)
.R~l!árJ.
Jd
n,
¡:i
j.
car; 1
<.
fr"di¡
~liJ
Chrrfl.
Cate!'ll,!
F"rerp:.cap,13·
(
?.~)
remlt,
in A-
ddl·h.
q uem locum
DODJWS,
Et
Iloe
e)1,
ioquit,
'I1Iod
-¡;eUreJ
(I¡uiri.
(25) M.Vall'. lib.
tdre
diccb,tn:?
1uirires
cod..:w«(f'(.
Q:.pd
& M.Vano
(2)
his
5,:\c
ljll,~.JJrii1;
ver-
'nt
Pirricidij
Crimine~
verbis
ex
p Iícult: Vicinaque
horum
quiritllte,
ilibilaYe~Q!!F
ritare
die¡tur
is
,
qui
t2.!!iritium
f
dcm
clllmltnS,
iml/mlt ,
jlr
quirit,trI!
")!rbdnorum
,
Fe
iUbilare
ruftieorum.
~d
vero in
fupra(cripta
lege
filius
patrem verberans Divis parentum
(
")
r./l
¡'h . [acer
dIe
iubetur, eum fenfum ídem Feflus (: 6) alío loco
lo
~~
•• 1 .17.!n ,
fa,r~
habere te[i:atur,
ve
a quovis
[¡nc
fraude poífet occidi.
J{om~
~nim,
inquit,{aeer;s
eft
,quem
populus
iudielljlit
ob
malefi":'
cium,
neque
fas en
eum
immoltlri,fed
qui
occid~t,ptlrricidij,
non
ddmnatur,
ndm
lele
tribunicia
prima caWtur: Si
quis
tum,
qui
co
¡ltbifcito
[acer
jit,
oeciderit
,¡drricida
ne
Jit.
Ex.
quo
'lui"is
homo
mlllus,
dtque
im¡robUs
,¡acer
d¡¡eUdri
folet.'
~
cadem ratione
lc:ges
[acr:uas
diél:as
fuiífc:,
ldem
Fc.ltus,
('Z-7)
Diél:.Iib.17:
(27) &
p;¡ulus
advcrtunt,
qHibus
[ancitum
t1'tet,
W 1
ui
, quid
inracrata: legcs, &
,,¿'verfuf
eas
¡ec¡/Jet
,[acer
alicui
1Jeorum
eJ!et
cum
familia,fe~
4:orpora
Tribuno-
(uniaaue.
Q!am
fanél:ioncm
in legibus rcgiJs , & in duode-
rum,&Princip1lll1, 1
hac eriam rariolle cim tabulis frequenter invcniri ,doéti[simlls Barnab.
Bri[~
facrofanc~iI
di
aa
fono
(2.8)
pluribus
probat. Quod
[¡
quis mirum
exifrimave":.
ofiendir 1
dtob.
Du-
r 1 -
rd"t.c"fil.li.I.var~
rit,
quod cum cxtcra lacra vio ari nefas
fit
,hominem [a-
cap.
r.
cmm íus fuerit oecidi ;huius reí caufam a Maci'obío (29)
ae'::
~~8'or~:JJ~~~~i~~~
..
cipere poterit,qul.eam non
ine.lega~ter
bi~
verbis expo[liít:'
(~9)
Mdcroh.[atur
Vneru
nullum
amrrMl
facrumzn fntbflSfuzs rife fdtiebantur;
U'l1·3~,ap'7·
red
ttbigebant
ad
fines
'])eorum,quibu
s
[acrum
eJ!et:
anirndS
jle-
ro
facratorum
hominum,
quos
CrtCci
!,,",,,r
'yocant
,'IJijs
debi·
t4S
exiJlimdbafJt.
f2!!emadmodum
igirur,qflod
fdcrurn
ad
Veos
i¡f'os
mitti
non
poterat;
a
re
ttlmen
dimittere
non
dr1bitdnt:jic
'anim4s,
quas
[acras
in
ccelum
mitti
foffe
arbitrdti [unt,
)!idu,t-
t4S
(orfore,
quamfrimum
il/o
¡re
)!O!uerunt.
Regla
IgltLlC
lc~.
ge
[¡
pul(atLls
a 6ho pJrens,
pa
remes conclamaífét , paren-
tum
Divis
filius
(.lcrabatur, devoveb.lturque, &
tdmgu2ffi
!mpius atque improhus hamo a quoltbet impune interl1ci
(3
0 )
Virg.6.1Enei.
poterat. quxlex a Virgilio ()o) nor.:Cl
vid¡;;wr
,dum apud
~nferos
gra viter
eos
pu¡¡i
ri
docel, a
q'libLlS
Pul{tm{/e parens,
arU
¡(dfU
irmexa
client;.
lieet
ROlllllli
ca
perpetuo
di
non
vide,1!lcUl"
,cúm
[cribac
(3
1 ) Vl,¡,mill
1.1.
Vlpial1l1s
: ( 3 1 )
~i
filius
l1Mtrem,
aut
',ttrem ,
'jUOS
wne1"ari
de:
ob~cqL1i!'s
pa·
oportet,
comumehjs
df{eci/fet
, .tut
impids
manW
eis
inwlijJ'et,
rent.&
par.pra:l1.
¡ .
r.
rf
b'
d'·
el
d
'¡.,
.
rteJ
,e~,
.11m
'ir
tS e
Hlftrr~
4
¡UIl
tc,tm
¡tetdtem
fer¡¡nens,
pro
mo-
. i
Libcr.primu$:,
C~p.Vl!l.
25
m~dúitú
"ViudicajJe.:Et
Seneca (3.;)
lege~
eífc
diea.t,)Jt
eius,
(jui ¡au:em
p1d{tr;vrrit,m4nUs~frttfid4nttlr:
1.
~.
CAPVT,.Q¡CTAVVM.
(p.)
SCllec.
lib, 9:.
conr .
.¡.
l11
am Se-
lleca:
1.
hoclie
'oJJ-
fervari Folle)
tra-
dir
V)Je!e".,~,
in
p_
rat,
de
Farri(, in
•
.~...;
...!
.
.'
fin.
qllamvis ego
'Parricidij
flEna
a¡Ud¡¿Dm4ntJsqU&
fuerit?
84mprius d T
~r-
Cllm
~ümt~)(atit:.-
,
'(.
"
d.r
'd
.
rum
111
Fotettate¡'
..
··qutn()
zn.
dert
egum
'luem
4m)lJ
urf4tdm,
'Pdrem
)l¡
en
ve
in?rJtum r
..
vo-
. farrieidij,dc [aerilegij
r4tionem.Q:!~
prim;;
tem¡ore¡a.rri 7
c~ri,
~.3utllm.
¡uve-
'd
li
',r.'
,
'd
{.
.'
. , '
l11am
1ll
¡ V
m'a
c·
¡
cz
te.
Ctl
eo
1nJ
u¡clE¡erzn.~,t:
4rH J tlent
l~g~tluj,an
m~r&-
de
illgra~.lj~
I !
bus
mtroduflum?
Vaü
rz
l m
hac
re
eum
Lnzo,
.JrCodejftnó,
& alijs aufloribus ¡ugna.
Ca
'Iualiter
ab
Stepb.Pigbic,C
ti:
iac.&
C¡>et.
JErod.eompofita
..
Bt
Valeri; emendatio tentdtaj
Woftra tandem
de
tot4
controyerJia,fententia.
~.
-
.
ED
.opportuné
iam
de
Ílngulari
tllpplieio,quod
R..6:::
. manorwu Jegibus parricidis irrogabatur, yerba
f.leiemus.
Nam
&:
in
ea arcana qlla:dam latét
my~
1o.i'rn>l1!Y<r.I'"
frcria,
ElclIGuis
(aeris reconditiora,
qua¡:
nos,
non
abfque aliqlllleétoris voluptate,& vtilitate aperire conabi-
mur: & Romanos,
ve
Cie~ro
(1)
.lit, non modo armis pluC (1) Cidl'.pro
RQí
qllam cxter
as
nationes,
ver~m
etiam
eonGlio,f~pientiaquc
do
Amer
•
potlldfe,
pra~í1:iti{seqlle
i
js
, qlli apud exteras [apienti[$imi
fudfe dicunrur,t\llu ex
hac
re
vel maxime demonfirabimus.
Ilh
igiwr
inf.l11di
huius
eri111inis
reos;
vt d¡íferte Tullíws,
Moddlln.
IlIlillS
Palll.
ConLtant,
(2) &
a¡i
j
paCsim
Jllétores
(:¡.)
Tull.fup.&
lib:
enarrant, vlrgis cx[os (anguineis,
eUm
eane, gaIto
g,ll1ina~
~,de
invcll.Modefl..,
r. . & .
11'
r,
..
l'
1Il
l.
pctn? ad
lego
ceo,
llalla,
vlpera,
eu
eo 111lUI, atque
Ita
In
ruare,
ve
111
Fomp.de parricid.'
proximurn amilcm detUrbdri voluerunt. Guias
prena::
ex- Pdul,ILíJen!cn.tit.
pofitíonem antequám
ex
ordinc aggrediar ,
ti
de
ipllus
ori.
~4
f:"~f:t~~t;~~
gine, & progreífll nonnulla trachvcro,
~10n
omnino oleulll m.H. NI: in §.alia
me
&
opera01
perdídlífc
cenfebo.Ec
fane
Valer.Maxim.(3)
dbl'·.Jll~ed·
)&Illl·
l ?e
FU-.
.
.'
•
.,
lC.1U .
'a
1) mu
hoc fupphclJ genus
111
Marcum
Tullo
DlJUI11-VlrUm a
TaL'-
ti,
qllOS
fuis loeis
quinio Rcae irrogatum , qlJod librum [cerera
eiviliu11l
fa-
fcfmmu
s
..
1:) •
(J.
d'
r
'fl'
. (?)
Valfl·.h.I.c.r~
crorum
eOl1tlOentem.
CULLO
lX
lU:C
comml!lUtn,
eorrUptlls
ídem
rderr
DiolJ.
Petroniu Sabino defcribendum dediíI'et, non
multo
poft
¡d,f-
li.\.qui
ramcll,Ati
. 'd' 1
.r.
.
1'..
•
rr..
\ d
'.
d'
a .. lium hu')( Duull).
riel
lS
egeájSI.f';ntttUm¡uIJJ e ,,¡¡ti'lUO p4rt'Vzn
¡'tdpdfcmu,
viruJnvocacs
..
de
'lJeomm
)!ioiatio
cx!iand.e
)iideretUr~Efl:
mim
[acrdegiu~
D
par,,:
Dé
rp
IIfridd;J
Cr¡mint~
parricidio
proximum>
& vüiUfque federis vtplurimuln
(4)
rAnt.c1ár.Syl.
radix
dl
avaritia; vt Ant.Sylvius
(4)
advertir;
ae
proinde
)Jiu,
ad
lhiJ.
,.13, Polygnot.
in
defcriptione inferorum,
prope
ellnl qui
pané
comumelioscFu!faverat,
iae~ttm
facrilegum pinxit,quem
muliermulriplici venenorum, & tormemorum fpeciecru-
( )
-p
,(
.
Pl
.
darCilnon
ddi"üt ,v[,Pau[anias
(5)
tdl:atur. Sed
dladhuc;
,5
au)
¡j,m
lOCo
('
1 h
cUf
in
(upralcriptó Va
qrij
loco xrere quis
po[si.t;.
Primo
dllm tractit, nonnlultó pofr Tarquinij tcmporacullei
[up~
plicium parricidis infhétum:
:tc
nír(us,dum id
lege
effeétum
(6)
Liviullib.43.
flliífc
dénionl1:rat.
Nani
illud
Tito
Liv.
(6)
&
aH
js
repug-:
nar
,ex:
quibus iam alioloco docuimLis, prinillm omniurn
(7)
P[ut,il}
Romul.
Publicó
MalleoL
Gve
vt PImar.
(7)
exifhmat,
Ll1ciutri
Ho..!
ihum matre ínterempta,311ll0
ab
vrbe códita[cxcentefimo
hane pa:llaITl [ubijiTe,
aH'lLH~
it~
qUldringentis amplius
ah""
nis
poil Regum
tempora.
Pofretiiis vero Modefr. re[poh[O
(8)
MnJt¡1.1.pa;ná
(8) non leviter
adverfatur
,quo ,
hane
dé
qua agimus
péx~
ad
l.Pomp.
de
par.
i1al:n;
non
1ege
aliqua,
red
l1.iaio~u[ri
more
infHtutaín
Üiiffe
(9)
Steph,
Pigln'us
docc:mur
.Et
qL1idem
a prinla difficultate,Stepb.Pighitis, (9)
in
annor.ad
Valer.
auttdtitate
mánu[eflptomt1i
eodic1ll11
, Valerium
ab{
olvitJ
comendens ,i1egatione¡u
ex;
eiLis
verbis
tolleüdarn
; leaen'"
dumque
multo
foft,
eum
hac
hifiorix, & probatorüm
libro":
tum
fides
cxpoltu!et:
quam
crnendatidnerrí Iaeob.
Cuiae.
(10)
Ct¡¡<lc.inlior.
(lO)
cuní GlareaIio ofini
opere
admittir,& "alterius
quoqUd
ad
Paul lib.). [en manú[erip;eodiós,
qUl
in
Bib1iotb5.V~étoris
réperitur,te~
(~I~).t~;;¡j:~od.loc.
fhmonio
cOnhrl1lat.
A fecunda
verO'
ip[e idem
Cuiae
(II)
Hieron.
Llfdgiuslib. Valetium liberare eontcndens, legeni ab
ea
ptb
more
vfur"
(~~)[C~~~~!:ill
le-
pari aie.
Mas
cniOl
pro
lege
efr,&
vt
VIp.
& luliao.
(~2)
fa-
r
diu[t~r.lJjlian.ill
~entur~
1iuturn~
& inv.mr.dtd
confoe:udo
/ro
iure
& lele
nd
.
de
qmbus. D.
de
zmmerlto
cu
t+odztur,&
In
bzs
au<€
ex
nO
fcrtiJto
defct:ndunt,ob
..
legibus.
J'
1 I
ferMri
[o
let.
Ego
vero
hae
10
re
Pighi), & Cuiaeí j
iüdicio
acquie[cere
11eqlleo
, l1am
prxtet
Yalerium ; fingulare hac
..
[upplici j genus, nominacim p,irricidis Iegibus
cife
írroga-:
(13)
~nt.
iri
dt;:.
tum,
Quintilianus (13)
de
eo l0g'(¡ens ;
his
v erbis ol1:endit.
(!~a~e-t~~~_rnJ.li.
Tumulo teflunideruur,
cui
¡eges terrdm nftdnt?
cui
¡ittúm
3.rer.iuJ.rit.ó.cap.
ord,
ocul'o!1tte
J iudició
ltx
iufút
oMitei?
&c.
~n
vt opti
..
(~s)
ciCfl'.c!.orat.
me
Petrus h:rodius
(14
j conGderat,
electo
(15)
etiam
íp~
pfoRo[cio.
fe,hoc
apcrt~s~m.C
demonfirat,dum
prx~olone
lall~at
ma~
lOrum
·
Liber
prime/!7
Ct1p.PIll~
iOnJm (uorum prudcntiam,
quod
ille nullanl
legibus
ruis
in
etlil] ,qlli pareotem necaret pa:nam conHituiflct. Rcmani
conera:
cum
intelligerem nihil
eIJe
tam/,tn.[fl/m,quod
non
alí.
'Jttando
'violaret
audacia
,¡"fflicium
finguldre
in
farricidds
excozitawrim ,
'vt
']uos
nawra
¡¡fa
retiner~
in
o/ficio
non
fO-
tl/iUe!
,ii mdgnitudine
frente
maleficio
¡'Ibmoverentur. Plane
en:IU
immemo
Solon reprebenderctur,
[¡
prius
(juám
hoe
crimen i\1alleoh faéto,& feelere co:tmittercrur, nihil de
ea
re
ROffil1ÚS
fuis
legibus deercviffent. Sed & advocari hane
itcl11 in
partcm
Oro[¡J
(u»
auétoritas
potet1:,
qui
eum
MaI-
(16)
Pd/tl.orof.libl
lcoli m:.nricidio vrbem totam
m<xrore
[ubito turbar:nn di-
5.'.
16.in
fine~
xiílCt,
fbtim imflewrunt, [ubdlt,
J(omdni
fttcjIJus
& f
rEndm
;
,¡,,,de
S
olo¡~
..Athenienfis
decernere
aufus
nOn
ffterat, &c.
qua
be,
vt necefíe videatur, pcenam hane iam tunclegibus
ddl~
nitJlU fuiile. Qua: argumenta tami apud Petrum
A3.rodiulll
(17)
fllCl"Ul1t,
VE
nihil m Valerio mutádum affirmet,& quod
(17)
Pct.,lEl'oá,fup;'
DUllm-viri [upplicium,non multo
poH:
parricidis
lege
irro":
gJtum
effe
alt , ad leges duodecim tabularum
reft'rendll~
C1l'bitrewr,
quarum hane
pcrnam
confrituentium yerba
{ibi
agnofcere in Moddhno
(I8)
vidcmr,cUl11
ait:
C4um
"Virgi;
(18)
Moa,
d,¡:pé~
f;;n{rtir;eis in[ui. Ego
quidel11,
quo
primum tempore hoc
HuIr.
apud Romanos [upplicillm infhwwrn fuerit,
nune
amplio;
&,
proptcr
di
vcrÚs
[cri ptorum [ententias mibi nOllligllerc:
pronuncio.
<z:"0d
vero
ad
inrrodllébonis modum
fpeél:at;
l-eae
id, non more rcceptllm
fLllífc
magis exiflimo :
nee
vni
0 1 "
Modeflino,
plus
qll<lll1
Valcrio,
Quinti
. ClcerollÍ , & alijs;
'luí
vna
hOG
Jegeinduél:um con(emiunt, tribuere poírurn.
T rabit me etiam íl1ho(: iudiciuUl Paul.
Oro[¡llS
, gui in
[ll~'
pL1lái pto
capiLe
inquit, Romanos, parricidium herí
poiTe;
Malleoli exemplo doétos, fllpplicium
:Gnuulare
f a
l1xiífe;
qund
quidem
Ioqllendlgenus,legel11potius [apie: qllam mo
rem;mos
namque
diuturno
vfu,&
ereGris
populi exemplis
indi.lcitUl : !ex yero vno
iél:u)
qua: e republica
eífe
videnCllr
il
.
<t
( • ( ) A
d-
L'
M L d fr'
'd'd
(19)
1.
de
quibus
H.ltlllt
,ü'::
anCH.
19
cee
,lt
ulS,
. .10 e
100m,
gUl
qUl
cum fequentib.
D.
m.liorllm more
cullci
pcena pllniri
parricida-s
[cribat, non
d~
l.egib.q.&
.¡ot.
cxcludcl'e quin
ea
j,oe
aliqlla
induci ca:perit ; Sxpe [xpius d,llhn.c.I.:I..dlf!.b.
, b
,teConanus.
[.COI11-.
namquc
p<XI1X
!llOre
mai()fuITI
rumi)
iJ1lpon~quc
~icuntL1r,
C.IO.
D
!-.
~L1ó1;
28
De
PdrririJij
Crimine:
qux
ex
certis
aliquibus
legibus
originem traherent.
Sic
(20)
Sal/uft.in
Ca
enim
Sall~ft
..
(2.0)
Vt
con(e{s;s,
inquit)icuti
de
m.tnifeftis
tí!ín.
rerum
clf¡ttttlzum
more
rnatorum
{u!!llctum
fumcndurn.
Et
(2
1)
Y~rr.1ib.60.
Vano:
( 2
1)
Vix
h.ec
¡titUS
tl'di,
cUrn
'more
maiorum
de
ponte
(:1.2)
CDrntl.Tddt.
inTiberim duurbttut.
Et
Tacitus:
(u)E/anguimus ¡atres
lib.zo.anllal.
con{'criFti:
me
¡am
¡/le
SendUls
fumils.,
111i
occiffo
'N
erone
de..,
/atores,&
miniflros
more
maiorum
pÚ,niendosjltlgitttbttt.Et
Va
(2
,)
~ale~.~ib+C.
leríus:
(.!.3)
W.
dm
cum
~nillllS
J(u¡ilio
, & Lenat;
con/ulibHS
7.in pnllClplO.
mandafJet,
w
tn
eos,
'l1it
cum
Graccho
con(enferant,
more
m4:
iorum
animadwrterent.
Sic
dcniqLie
Sidonius
etia.m
Apolli-
(14)
S¡.lGn.li.j.
e-
naris, (24) cum propria
m:mu
á quibufdam, qui maiorum
p!íl:.I:l.:
vbi
per.Col
fllorum [epulchra violabant,vindi{bm fumpGifet, pronun-
)lIHJ
aha
congcnt,
.
a-
.
d'"
.
.'
& multa
pa.~fabr~
Cla
e
¡U
[ccm
alt
,
more
mal0rum
reos
tdnt.e umerztatts
1IIrt
li¡'.2.
Scmcftr.
q.
c40s -videri.
E[
Vlpianus (2)) nofler
baud
diísimiliter,
pa-
(~5)
Ylp
111
1
patre.
11
11'
. & d .
l'
b
furiofo,'
D.
de
his
tl'lam
poteuJtem ,qUJm
COnHJ[
regl
JS,
eCem-Vlfa.1
LIS
qui
fUlJt fui. legibus infiitutam, maiorum moribus tribuit ,
f1c
inquiens:
'Nam
cum
ius
¡6teftatis
moribus
jit
receFtuYll,&c.
vbi Accurf.
(2S)
Eguin.8dro.(n
non omnino inepte, iure
civi.li
,&
Iegibus interpretatur,
d'!.l'arre
furi.oli.J.
quamvis eum Eguinarius Baro
(~6)
rcprehendat: & Franj
(27)
COlldRn~~~~rr'a2d'
<;i[cL1.S
ConJl1US,
& lacobus Rxvardus (27) aliter, atque ali
...
rom.C.11·
...
,...
,.
~
U.u..c.j. ter
Vlpian~
yerba exponentes,reí Jciant.
CAPVT
NONV
M.
e
ulle;
!uF!!ieium M
oJeftinum
mori
ma;or~
tl'ibuere
.ltl.fliltitt~
hUm
id
no-ve
a
PomFeio
inrtituttlm
reftal'i
.,J'darúantnn
!Jdr-
riciJas
Fll!nd
¡egise
ornefi,e
de
Ji
cca¡'ijs
puniendo!.1
(;are
.In-
h.rc
pttgnd
J{otoman.(tú.te.'B,tlduinum, Si[onium,..Anron •
..Auguftin.
VfMrm.&
,tlios,
nihil,
'Jltod
f'0bari¡ofsit, di-
xilfe. 0!,id
nos
in
tlij(icili
hoc
drrierllo
exiflimtmtt.!.
Mul~
tis
iuri/lIts
¡ux
allata.Eurn
1fti
al;
ali};
in)¡tnta rejlituir"mt
reformat,(i6i
interdum toúus
rei
nome~
adfumel'e.
;.p_~~:s..,
E R V M enim
vero
b~c,qt1x
de
buius
fupplici
j
¡ni..:
"
ti
js,& origine,ram
late
in
prxcedenti
c;tpi
te
dif-
,~
plltavimus, ínca['lllu
diéta
videri porerllnt, nifi
duplicem
obicem,
{el]
fcrupulum rt'rnovearnus,
qüo
tOt;l
hxc
res
oppia?
[Ul
b,1ri,&
eb[curari videtur .Prior
. -
cit,
Liber
primus;
Ctlp./.X.
~-~
fJ.
ea, quod MartiallllSJ.C. el) nonantiqua aliqua,&
i'ncogni_
(1)
MdYt.inl.I.D~
rl
¡eqe,
non etiam ll1aiorum. more ,
v~
Modeftinu.s.
(2)
ler~_
(~;.
~~~~~~;~t
bl
t , led pa:nl
ea
qua:
dl: legls Cornehx de (¡ecan
JS
, parrt- pana.
<:idas
teneri teJlatur. Aleer vero,
quod
Iuainian.Ca::far,
(3)
U)
luflin.
d.§.
ali:!
afperrímo
hui~
parrie,idij erinlini,l.ege Pópda
nov~m
hane
~~~~tuellft.de
pu~
cu[[ei
pa:nam Hrogata dfe,
expre[slS
verblS
oH:endlt.Quod
fi
¡ca
eit, ModeJlinum ,
cxterÓ(qLJe
etiam Romana:
hdlorix
,luél:ares
, quorllm
teihmonia
lalldavunus; peccare necdfe
el1,
dum
eám
multis ante Pompeillm annis infiitutam; &
lUaiorum moriblls a Romanis obfervatall1
dre,
fatemur.·
Propter
quas difficultates interpretes varias
il~
boc
articulo
[cntenrÍ;;¡s
cbmmtni(cuntur, qua: tamen
fe
invicem
peri.
mUllt,
vt milites ilIi, quos, aiunr , ex Draeonis demibus na-
tos. Et vt varia relinquam Accudij
,(4)
&
Accurfianorul11
(4)
~"ur
in
d.I,
interpretamenta
,
qux
negue
ipGs
auétoribus [atis proban- r.ad
tPomp.
&
in
d I 1 d.§.;¡lia deillde.
tue: Catelianus
Cota,
Franc. Hot01l1. Par Lt
plUS
Prateius,
Aímar. Rivarius, ()) & alij, Iuíhniani verbis alleéti, indi-
(5)
Cotd
in
mc-
fl:inéte
hane
cuJlei
pa:nam,
fillboulareque
parricidarUlll (up-
lmo~~
....
erbd·¡c¡upl-
.
c'
eus.
nootom.a
••
plicium Pompeia,nx
Jegl
a
s~gnanr,&
tribullnt, quorum iu-
R.
C:d~
1
Pompo
dieium invenio a Paulo quoque Manutio (6) fuiífe reeep'"
p~dr:lbld.
RI)llIr.de
. .
1'.
Jl
b-I'
d .
,11llbur.hb.2.
pago
tumo Qll1 ramen
110n
latlS
Ha
I 1 pe amento llltllntUr, cun; 2'Lo.Tib,r.Dfc
lib.9
Rom.lOX
hdtada: verítas refragetur, qua: Ulultis ante
Pom-
crím.CJF'7' •
-
..
. 1
l'
1"
..
l' ,
Jl
d'
(6)
Po/U/.
Mil", de
pelUlll
anDls,]Oc
llIpp
lClum
parne!(
15
lrrogamm
Onen
lt.
ll.
Romallis,
pag~
Et pra:cerca
Maniani,
& Modeíl:. refpol1[a
non
explieanL
Z3
0 •
~mobmn
Antonills Auguihnus, (7) Hi(panix
!loara:
(7) ;A"t.
A'ugufl.
auguíhfsimurn iubar ; hane eullei lcgem a Pompeio magno de
JI
Rom.
C.
de
l.
];¡tam
nOll
fuiífe , ingenue fatetur ,
fieri
tamen potllJífe
,vt
Pompo
aha
Jege
hxc eadem
pccna
impofita fl1erit.Balduinus
(8)
au
...
(8)
BaldllÍldll
d.§,
tC:n,&
DllarenUs (9)qll1d Camelia, qllid Pompeia rog:ltia
alía
ddllde,nu.
I.+
.
-d
r
j"
. d .
r·
.
tt
(9)
DI/aren.
ad
tlt.
in
p:fncl
ar~lm
lUpp
l~lUm
In
uxent,
le
19l1o~~re
te
an- adJ.Pomp. de
par,
tur,
kd
vt
vt
ht, PompClum totalll bane rem reéttus tandem
comporuiífc, & certam de parricidis leeemtu]iflc. Iacobus
(10)
Cuidc.lnpa-
CuiJe,
(10) in hac
wdem
falo
fubfiJ1cns,
nihil cerrius
COl11-
rat.I de his qui
pa
·ft· C l' S
11
l'
d
..
rent, & Ilovis
ae!
111emus,
eXI
lmar., orne
lUm
tJ
am
,1
lquam e parncl- eum
rito
recitar. &
dijs
l~oe!1l
rogaíle, qux
CUrri
ftriéte; ad
cas
tantúm per[o- natís, & in
IMis
1135
[le~t10eret
qux
proprie parricidiJ appelbtione
eooti~
ad.PalJIl!.5.tir.24.
, '
..
. &
1ll
notls
ad
d.
§.
llCllCLlt
,poíte~
nova
Pompe~
Magn~
lcge
, qllanl Martla-
¡¡lil
deillJ",
nus
'30
t})e Pirricidij
Crimjfle-:
(1
t)
Mm;dnUJ
in
nus
(11) commemorat, latiorcm interpretatíoncm accepe:
(
d.l.
1.
ad l.Pomp.
rito
Et
tandcm
COl1Uantinum
(u)
cullei
pcenam
more
ma~
12.)
Con
flan.
111
I.
. ' M d
(l'
) •
,{l'
f'.
~
b
1'1
Vllic.
C. de his qui
~orum,
vt
:l1t
O
eHIDUS,
(13
llHLltuUm,
& V
lU
lam a o
l.
parent.
ta!11,redux:ifie.Caroll1s
Sigonius, (14)
qucm
Ioannes etiam
(13) MoJeft·ind.
fi
()
e .
r'
. d
l'
.
I.on:lla,
Ro
mus
1) rerert,& leqmtur,
pnma01
e
115
qm
patentes
(,;t)
edrO/.
Sigon.
occiddfent legem • tum
btam
fuiífe
opinawt. cum'
Lucius
~lb'R2..
de ant:quo
HoUius
patrelll imerfecit,aliquanto poftAnnibalis bellum;
lur. om,caG.,. .
(1;)
loamJ.
Rofin.
qu;;m
legem
ip[e
putar
fUlífe
bllíllfinodi:si
qui
s
¡arenteS
oc~
lib,
8.
antiquit.Ro- ciderit de wrberawrit
ei
ddmndtO
ob-vol"Vdtur
os
folliculo
la:::
rnall.,ap.25· . ¡;'¡ l'
d'¡"
d . d
rr
j
,
¡mo,
o
etC
Ignea:
¡e
tOUS
m
ucantur.
&
In
carcerem u
ClUS,
ibi
{tt
tttntif¡er,dum
!dfC(Ur
culleus,in
quem
conie8us,
in
¡ro •
.
fittentem
proecipitetur. Hanc
legern
potat L. Cornelium
Sul~
lam, confhtuta publica qua:ftione repetiJífe,& confirmaífc,
nihil
autem addidiíre : Pompeium vero pofiea, &
in
per[o-:
nis
quibus irrogad deberet ,
&:
in
[upplicio ip[o nonnulla
mutaífe.
Sed
& [unt ! 1 6)
qui
exif\:iment,cullei quidem
[up":
pliciurn, iam iode aprifcis temporibus,
five
maíorum
mo";
re,
five
lege aliqua,
ve
nos
rnagis
probarnlls,
~n
parricidas
inventllm;
PompeiulU
autern virgarllm [;¡Ilguinearum
ver
J
bera • & animalium ,
qua:
fit1~ul
cum
parriCida
culIco
in[ul
iUDCl1mf,Confortium
addidiíIi:;
qux omuia olim incognita
fuiffe,
argumento
eU,
quod Cícero,
Li
vius,
Valeritls,Plut2.r;
"(
t6)
Ita tenent
'Pet.lEraJ.lib.8. re-
fum
iudie. tit.6.
C.
9.
Pet.PI4~in
epit.
deli.:t.cap.2~.n'7·
104n.
Oínoto.
in d.§.
alía deillde,nu.j.
&
ali
j auttores,
liect
looge breque
de
hac
pcena
tr
aél:ave~
rint, nullam
eonllU
nientionem habuerint; a Pompeio
au":
tem idcirco
crdí
poífont
inveúta,
vt
de
parricida
non
am~
pliús tamqllJm
de
nomine,
[ed:
Gruta
fllpplicium [umí
vi~
deretUr ,
que
m
ab
hominibus
ad
f::;ras,
& easquidern ím-.
mundi[simas & impi
jfsi
mas
relegarent .Ob quod pccnx
all
~
.
(17)
lufiill.ill
d.§.
étuarillm,lló immcrito
Iuf!:inianus
(17)
totÚ
Imius
animad~
atia
ddllde~
..
verftonis commenwm adJcribit Pompeio:& antiquum
fup-
p!icium ,
ob
partem deouo adieétam, novum appellat.Ve;
¡um
[uos
if1:hxc.
teneant
aué'LÜres
,
ego
qu~
nulliLls
in
verba
iurav-i
"
nec
aliormu pedarius
eífe
decrevi, quid
in
ob[curo
hoc articulo,
allt
vcrllm,
aut
cerre
veroGmilius exifhmem '
,
proferam nune, do8:orum bominuln (
ve
c'Crera
qllX
dixe-
rirn
a~ja)
iudicioJubi,c8:um ,
crga
quos
ca
&
foi
remper, &
modg[~m
obre~y
ant~a>vt
vd
[pongiam
pli5
l~ber~
tradJm;
qua,
j
.'.
~
qua;
ve!
vna litura; qux
minu~
apte
díéta
cen{uerint,
non
emendare rantum,fed &
dden:
facil~
po[sillt; Arbitror
igi:-
tur L.CorneL
Sul1ám~
a.bnd
ab
vrbe.
candita 688.legem tu:
liífe¡
qua::
fimu!
curo
cxteris [¡cab js,particulati
quodan;¡
¡;a:
pite; in particidi j reos ltatuebat¡
ve
& Pomponius; (18) iUj
(18)
Pcmp.
in
Í.i
ris
hifl:oria.
m
.traéTans,
videtur ofiendere,&
ex:
Íruperatotia: §. deinde Corndi.
de
origine iur.
'1uadam fanaione
(1.9)
baUd
ob[cure.
colligitul':
:te
proinde (19) L.fin.ad
lego
cullei
pecnanl
; moremaiorum parricidis ímponi folitam, Comel.
de
falf. ill
1 . .
r:
Ir
d
~
í1i
" r p
.'
M"'
.
C.1
heod.
,pau
atlOl
10 VlU
IO:llC
eUJ
e;
quoulque
Ol1ipelU~
agnus,:
quí
poO:
Sul!am
floruit ,anno V. C. vt
Rofinus
(LO)
tradit
(20)
Roji'll.vbifup.:
698. peculiarcm aliam de parrieidi
js
Iegem
roga.vit,
qua
&'.
totani
b;liic
rem Iuculentius compt9[uit; & forficin,
ve
Hot.
tomannus (21) ad</ertít,
ve
ceItus deinccps
buius
crimini$ (2!) Hottom.
vbi
qua::Gtor
e{[cc; infl:ituit : tandens ,
vt
pátentlllU
occi{fQresj
fupr.
inorc:
nniorum: fpedaJi cullei pce.la punirentur. Fratrum
ver6;
[orOrtini;
a latere cognatorulll, vd
aftinium,
pcena
le~
gis Coruelix
de
Gcari
js.
Q.!?~
fatis Modeltinus,
(.1.2)
&
ILi~
(22)
MoJeft.in
d,i¡
i1:iniaUllS
oíl:endunt, & mibl Marciani
reCponfo
nOI1 remo
..
pc::na
verfic. qui
. e
'1'
·r.·d'
N'
,'
..
d'II ( ) .
\"
"P
.
ahas.rtljl.md§.a.
rante,
laC1
e perilla
eO,
am
quo 1 e
23
ale;
ege
om·
lía deínde,in
fin
..
peia _ caveri , v
[quí
gerietali
ter.
pafrem , matl'em j avum;
1.23)
MaYt;an
in
I:
aviam,& cxecras
conCmguinieatc
iunél:as perfonas oecide" 1.D.adl.poropcló
tint, ea
pecna
teneantur ,
qux
eft legis Cotnelix
de
tleui
JS,
ád
primum
plane
Icgis
Pompeix caput, vt (atis
ex
Venule-:
io
(2.4) colIigiClir,fpeébt,& pertinet;qüo évt inlegibus trár:
(24)
VeHuleif/Sin
i.
latitiLim
(25)
eft) amiqUlor dumtaxac
lex
Comeha: tefere"
~os
accu~Jre
12.§.
b
· " n b ' . .
'.'
"d'
.
fl
".
Itero I(gIS,
9.
de
amr;
traLLa
aturque:
non
tamel1
na
:icclplen
um
eu,
vt accufation;
flon
alio. eiurdenl
legis
capite;
gravior
prena parricidio.
(25)
L.1.~dI.FaI.
'.
d'
'.
d n
{'.
S'
.'
.
'h"{
j'
d
p"
cidlam. VIde
Ser.
qllal11
or
mana::
ca::_
1
UJtuta.
IllCtlr,
1
Cl1ll11
tl1 í a
tu
O"
lfardY)dlth.
2.rni[~
peius
ltatUl{fet
,
qual1l
vt parricida
Jege
de ficati
js
tenere- e el.
c.
16
.. Al,.j.pa.;
tur;
qLiis,r0;2;0,non
ineptam ¡!líus
CUram
&[anétioneillcell.· rerg. c . 2
3·
raet?
cum
milla.
plane
po{fec
dubitandi ratio afsigllari , ob
quanj,
CLIlU
is
; qui cxtrjoeuni , & nulla
fibi
neccrsitudine
iunéhim hominem occidiflec; Corne/iana:: Jegis
fl1ppljcio
fubderecur;
¡s,
qUl
parel1tibus
, fracribus j aut (imilibus
pero
[onis niDrtem ¡nferrce, ab eo e(fct
irl1munis.
Accidit igirllt'
hic, quod
de
lege
Licillla fcribens, tradit
Macrobil1s:(2.
6)
iti
(26)
Md¿rob.lib
~
t<tfirenda,
qu,efitrtm
eifo
¡egi~
auéloritll:em~
exolefc¡nu mem cap. 1
7·
le¡is
'H
Vi
Ptlrritidij
Crlm¡'{e~
tegis
dntiqu~()ris:Jttt.'Vt
de
itfsxi¡,ldb!d.faElum
ft:Qjt4~f¿~
-vbi
conmnma·ntttjUtt4S
C!.X/U,
eadem
¡1I<t,quet
ah1s
¡e[zbus
ca-
'))e~dntUr
~
in
alia
14torum
nomina
tranjierunt.
Neque quod
iuxta'
hane
inü(i;rpretaüoI?em,
nirnis generalia Martiani ver
bareftringimu~;quiipi.1m
d!u[etur.
Nam
ncque
novum,allt
in[olens
efl:;vnam
legem per
'.1liam
exponere,&
lat~
loquen";
[em , cerco aliquo modo
rdhingere.
Neque
in
ea de
qua.
{:t7)Pd,¡l.Ii.5,fen. agimus
mate~ia~exemplo
deficimur;Sic etenim
Pau!Lls:
(27i
tcnt.tit,'-4'
J.,ege
'Pornfeia
,
inquit,
de
fdrricidistenetUr,']1ú fatrem,
ma:
trem,
a'Pum,
4)!iam,fratrem,fororem,f4tronttm, ffitronarn
oc~
ciderit. J/i &
fl
ante
a infuti
culleo
in
mare
pr4cipitabantttr;
hodie
tamen
)!i1ii
exuruntur,
)!el
dd
beJlias
d,tntur.
Ql1lbus
in
verbis, valde generaliter Paulus cullei pernam
ad
eos
om,,;
nes,
quorum mentionem fecerat, rctulit, qux tamen, vt
ex
MCldeftino,&
luJ.lini~no
refolvimus, non alijs quam
paren";
tum occitror!busirrogabatur. Pompeius igicur Iegem
COf::
neliam ad propinquorum interfeétores fub cerca aliqua
forma reduxit : cullei vero
pcenam
,in
eos
qui
patentes
ne";
cavi1fent,renovavit,qllod & Didacus C o varrub.(28) &
Va:'
lentinus Fodlerus, (29)
pof1:
Accurfiurn
& BartoIllDl (30)
fenGífe
ql1oql1e
vidc:ntUr.
EtIufiinianus dum novam
bal;C
cuUei
pernam
appellat,& Pompeia lege indllél:alll
fuiífc
fig~
nificac,
ve!
pro
(uo
more faelt, [oletením pa:nas
fuo
tem":
pore vfitatas,legibus ipfis,
ex
quibus crimen dc[cendit,adr-
cribere: vt legi Iulix
de
adulteri
js
pcenam
eapitis,
cum
ta=
men eius legís
perOl
fuede relegatio,vt
reél:e
Cuiac.(3 r)
ad~
vertit,& Tiraq.
(32)
pofl:
alios
quos rewlit, aJnotavit ; vel
vt
melius cum
eo
agamus,
novam
hane
po::nam ,
non
quaG
a Pompeio
recens
invcntam ,
red
quafi
extraordinariam,
(28)
niJdC.C4lJdY;
jnClem.fi furiofus
iu
i\litio
2.p.llU.
t
".
i.n
fine.
(29) V
dltn.Forflcr.
bb.l.
hilUur.Clvil.
pag.S
l.
(30)
.Acctlr.&B~r.
in
d.l.
r.
ad
1 Porn-
l'eiam.de
parrie.
(31) cuiac.li·5·fen
tent.
P aul. tit." 3
.il)
Frincipio.
(p)
Ti)'¡jq.in
1.
13
coimub.llu m.6.
(3~)
Conjldllf.in
1.
inufitatam, &
yt
Conf1:aminus
(33)
aie,nen [olemnem ,
vo
..
vnic.
C.
de his
l1
ui
cavit: (34) aut,quod
mea.:
[ententix
confeétarillU1
en,
Pom~
parent.
(H)
Q.!..od
Cuiac.
peio cullei
fupplicium,
tanquam
ab
eo
invcntum,<ifsignJt;
etiam
tCl1tJV~t
in quod illud leze Comelia [opitutn , iterum fu[citaverit , &
parat.
C.de his qui e d
r'
par('m. in rorum
re
llxerit,
penonafqlle &
caufas,
in quibus
irro~
(35) luj!il1;,HI.inl.
g:\l1dum
dlt:t,pra:Gnierü.Nam, vt idem
Iui1:iniaI1lls
(3))
p1<C"
1.
C.
de veter. iur. dixir,
omnia
no
fl
ra
meriro¡'tcirnus,
c¡uibus
no
fl
ram
du8
orit
d-
enud.
:J'
:J'
tem
impcrtimlir,&
1ui
tdud4bilit~r
faHtlm
emmdat,ldud,dJi-
..
lior
Liber
prim!Js:
C¡¡p.LY.
liar
en
eb,c¡ui
primu s
in"Venit
.Nequc raro accidir, vt
qui
alio~
rum invéta,
vel
in publicum edunt,
ve!
exaébus difpcnul1t,
totius
fibi
faai nomen, gloriam , & honorcm v[urpcl1t,
he
enim, vt Pomponius
(3
6 ) [cribit, Papirianum, &
Fla
viauUlU
~36)
,Poirlpon,in
J.j
Ius
ei
viJe
diél:um
fui
t , quod
Scxtus
Papirius, & G
neus
P'la-
lJ)
fr1l1dp,
8:'
in
~.
,
'íid
r.
'b"
d'
dC1I1de
exhu,de
vius ediderunt, non
qUla
lp
1 e lUO 1 1
qUlcquam
a
lece~
orig.iur.
rint, red
,quod
leges
fine
ordille btas ,
in
v
Hum
redrgerint.
Sic
etijm; vt
elegaClfer
ait
CaCsiodorus,
(37)
Ce
res
frumen-
(37)
C'afoioá.Jib.6i
/"
'
'fJ'
c,'j
',r.
¡;
fi { vJnarum
in
form
ta azotar
tnYenl
e,L
an
autem
IrtmuscsnJI
Jer
as
rUITes
COX¡ -
pr~f,n
.. !
" ,
é.
,'~
""l.anIl01M:.
(e,perhi!mur.
Vnde
&
nomzne
nus,lantHft
a¡¡elldtru. 1t4 .
&
iUa
pr.fidicdtd
eIf,
tjUd1
reperijt,
& i jle
14Udrlttu
ejl,
1ui
de..,
center
edenda
humanis
1ft/lItS
apliicd)lit.
Verum
boc
parrici-
darum
Cupplicium
etiam
pofl:
Pompeiamlegel~l
ircrum in
vfu
elle
deG
J{f¡;,
p:,lUlus
( 3
1))
in loco
Cupra
cicaco
nos
admo- (jS)
Paul.d.I~b;~
!lec,
tradem
[uo
tempore, iam, non
ve
antea,parricidas
cul~
fG:ntenr,rit
.•
q.
leo
inCui,&
in mlre prxcipitari,
Ced.
ad
bel1:ias
dari ,
vd
vi-
:vos
exuri;
quo
ex
[onte
manavit,
vt
Conlblltínus
(39)
lm-
(39)
~9/lfl"llI..in
do.'
perator,llova cóíhtutione
pro~uIg,lta,rur{L1s
eandem pa:ná
leg.Vlllc.
reduxem, quam
3d
parelltes etlarn,
qui
liberos
occidi{fel~t,
quin &
ad
alias,vt mulri
pucant,per[o[]as,extéd~t,de
qua
ta":,
mé
nos
latiorem,Deo
dUCeldl(putat~oné
~n[er~~s
in~b~lUus~
CAP
V T D E e 1 M V M.
'lJe
prend
a
'K.omanis
in
parricidas conflitutd ¡eculiarú
trd/!tI~
tio
fu[ci¡itttr,Parricid 4 m
ex
.J/Codeffini
fententiaante
om.;;
nia liirgis
c.edendum.
Hoc
ex
'K.omanorummore
fa8um
'Vi.
deri,
afud
tjuos
liltimum fupplicium
femper
verbera
¡r.ece:"
de/Mm.
Porcia,
&'
Semlronia
¡etu
'Verbera
a
Ci)!ifimUrl~
remo)!~runt
.Cur
h~
fdrricidis
non
I~ofu(rint?
Q,uid
jt
mo-
re
m410rlim
[up¡lte/um
fumeu?
In
znjlrumentis
"perber4n.
'
di
magn,/tm
f~ijle
¡¿omanis
dz/,n'imen.
Virés
ci"p~s,ft¡ftrii
!ervOS,)llle
rmlues
c<tros.
. .
GE
vero,
&
cúm
de
pcen::e
temporiblls,
varijfque
rnutationibus traél:av erimus,
ex
ordine,
ip{ius
(up
...
plicij partes, indagationc ddigenri pandere cone-
mur~&
in luccm proferre. Ergo
parriCl<la
ame omnia
[all-
E gui-
(1)
CAnflant.d.l.v-
nic.
¡ujl¡r.¡an.
d.
§.
odia
dtinde.
(:l)
..
Alfonfu,
RtX
in
I.n.
tir.~.par·7·
(j)
Franc.
Hottom.
de
le3ii:1us,
c.
~e
l.
Pomp.dc
p~rnc.
(-f) TfI[,oni,tn; fre-
lJllem
hic
mos,qui
pf~im
lIotatllr
ab
..,{nt.
ral,y.
in fllar.
conicd.
JiI)r.
Ant.
COlltl.l.fu(ccf.c.l
~
Corra(.i.mif. (·17·
R.:~arJ.1..var.c.lO.
&3·
ca
r·
1
í.
(5)
Livi/l.llib.I.
(6)
lofepbuJ
li
b.
5·
exdd.cap 3
z.
(7)
pQ/ybiuJ
lib.l;
(8)
vale
..
.Ii.!.c.:!..
(9)
S,"t.in cland.
c. ! +
f~
mc!illS
in
NcfOllC
'")-"-1°.
34 De
Pdrricidij
Crimine:
guincis
vi
rgís
cxdi iubetur ; quod licet
aué1:ores:
qi.lí
de
bac
re aouot, Glentioíovoluerint , &
Ccdbntinus
(1) &
Iufl:í-
niZl~(licet
verbosl:
buius
f<xnx
fotm~m
explicem)
prxter-
mi{er
iQt,
Moddhous
tamen exprimit [atis, & fimul
maio~
rum more infiitutum
bis
verbis (]flendit:
Pren4
¡arricidtj
mIre mttiorum
h.ec
in
J1iluta
e ji,
'it
Fdrricid
d rirgis
jdnguineis
l'rrberdtUS
culleo
ín{utitur,&c.
Ee
Alfon[us
ooHer,(2.)
in
Re:
gio Septemp.1rtito jure a Modefhno
mutllltUs
,ita
fcrip-
mm
rcliqllit :
.?J1dndAron
los
Emperadores, e
los
!ltbiq!
tJnt¡~
gIlO!,
c¡ue
e¡te
dtt/lc¡ue
fz..o
rIfa
enemiglteParrieida nempe)
'lue fea
dfOtt/do
fublicdmente
ante
todos)
de
Ji
1
ue
lo
metan
tn
)In
[dCO
de
cuero,&c. Et [aoe
~1UJ11lvis
Franci(cm Hottoman-:
nus, (3)
qlli~quid:i
Modd1:ino
pr<rter culleum,in
buius
fup-
plicij impofitionc morí maiorum tribuiwr, a Triboniar;o
fui
temporis eontcmplatione babita (prove alía
plura)
(4)
ex
novis legibus addltum putet: Ego i3m tum Modeflini
tempore in
vfLl
fuiffe
ea
omoia
,&
baoe
prx[enim
,de
qua.
nune loquimur, verbcrationem,
U1agis
opinor. Frequemi[-,
fima quippe erat Romanorull1 contuetudo,
vt
HagelIatio
fülemnis v ltimi fupplici J anrceeffor dTet, & raro
quis
,
niG
verberarus, eruccm, [u(pendiul11, fccurim, am ahud
monis
genus
pat~retur.
lnde
LivllIS,
('j)
Iegem
horrendi carminis
dicit, qua cavcbatUl',w perduellionis ddmndtUs,imrd,dtit
ex·
(rtf
¡omerrittm
)1er6err1rerur,ó~
i"nfelici
drbore
¡0(lea {u[¡ende-
retur.Et Iudxi apud Io[ephulll, (6)jl.1gelldú,& ¡rtemtCidti
dnte
mortem
omnr:
genus
wrberibUS,¡;rl1cifixi
dicuntur .Et Po-
Iybiu5,(7)
vbi
de
millCibus
(luí
Rhegium
iniufto bello
occu.:.
paverant, & vi¿h deinde Romam puniendi tran[mi[si
ftle~'
rant,loqllitur:
Omnibfu,
inquit ,in medi o
pro
wrberdtis,
ex
~Dmdnorum
more,cer'l'ices
¡rceci{te!unt;
qUJm eandemlúflo.
riam
recen[ens Valer. (8) addit,
Sendt1tm,
c¡u'o
minore
Cfl1n
in'l>idia
id
1'.erdgm.I~~·
,
1t~in11tr!tenos
¡er
(z
ngulos
dies
-vir,gis
c.efos.fecurt
pe
mm
lt,fsijJe.
~ed
& Suctonius, (9) tum alibi;
cúm vero prxcipue
in
Nerone exprcfsiús
eun<1c:m
mortm
ollendit,fic inquiens: h;ter moras
¡n·falos
J
cttrfore
Pbdontt's
codicillo!
¡T.tri/u;"t,
leg
)t1ue
fe
hoHem
ti
S[ntlt~t
iudicdtNtn,&
1 lf
¡fl'i
'Yt
funil1t1t1' moYf
mlliorum
:i;¡¡Crregd»ft1'tf
qu,tIc
effil
id
Liber'primus7
Cap..,,'(.
id
gmus
p(ente:
Et
otm
cOri!prrí/Jet;
ntidt
hominis
cer,;ictm.i1f~
{eri furcte,
corpus
vir
Zls
ttd
J;ccem
eoedi
: eonterritu.!,
.411.
o,
s
!II~
giones
quos
(e
C1I.
rtt
tttl(rat arrifuit,
Cre.
ConducUllt
t:t4a}l);~Il
candem rem,
ddfdtJ.
aha,& perlpicua banorum auéloruai
tefiimonia,
qua::
IUJ1:11s
Lipf. í
10)
& Petrus Faber,
(1
1)
virí. \10)
~~fi,11p¡'lib;;
,
"&'
d
t"
b
'b
r.
(j.
2.de
cruce,c.2
..
lngenlJ,
ommgcnx
eru 1 10l11S ergo a olllm
Us
tU
P.I'"
(q)
PÚ,¡.Q,1i.b.2;
ciendi, affatim congdferunt.QlIi ambo ex hoc more
Ic:fum
Semeflr.carir.7.;n
Chrifturn DominuUl
ac
Servacorcm nolhllm a Pililto, ante
prin.&cap,6:páüIQ
poft
prin,ir~
quam
rudxis ad. crucem concederetur ,flJgcllis
atrocio~i-:
bus
cxCum,
daéte,
vt
[aIent extera, notaverunc. Enimvero
& G Sempronia,& Parcia legibus,
RomanorUI11
civium
ter:
go
eon[ulcum fuerit,cau¡úmque,ne
ql]is
magHi:ratlls
de
ca~
pite eivis iniuífu popuh iudlcaret ,eumve vírgis cxdcret,
[ed d;llUnato exiliulD permitterec,
vt
docet Cieero (12)
il-
luJens
&.
¡:avillans in Labienum:
'Parcia
lex,inqui~ns,
virgas
ab
omnium
ci)iium
cor¡ore
Amo),it
,;
h:'c
mZ/frIcors
fiagella
rf.
tulit: P
orci
a
le
x libert
tttem
ci
"ium
li
El
ori
eri¡uit,Labie
mu
htJ~
.
~
,
(12) Cirer.in orar;,
pro
Rabirio
pero:
dlle1.reo.
mopo¡ulttris cttrnzfci trttdidit. Et
.1hbi
(q)
'/trrem
aecu- (13)
C;c.ínVerr.1,
[aus: O
nomen
dulce
f¡bertttús[
o
itlJ
eximiumnoflr.e chitatis!
o
¡ex
'Porcia
,legef'Jue
Sem¡roni.el
o graviter
¿eJi
dmtta,&
ali~
'}u<lnd"
reddita ¡lebi
J?oman~
Trib¡tnitia foteftas\ huccine
tandem omniareciderunt?
Et
vIera
Cl~eroncm
,SalluttlUs,
Plütarcbus, & ah
j,
quos Romanarum Iegmn [criptores (
14)
(14)
Jnt;.A'ug.
c;
retulere. Adbuc
tJIuen
parricida-: propter [ederis ;ltrocita- de l.PordJ. Hotto-
Illan¡¡¡u
eoJ
cap. &
tcm, earmu
leglllU
iure & bonore
cartlerunt
, &
ah
eis
ta11-
c.de
1.
Scmpronia.
tum
crimen excepwm videbatllr, nimirum quía
iur.a
eivis
Faul.
MaIJllú¡¡;pag.
[ , b r 1
_}2.~'::'
11u.
IOdni/:
ei
re
ervari mioime
de
uerunt,
1tIi iple l1aturalia omnia, Rofinli.S.JnriqL:lr.
atque
ci
vilia
iUf
.1,
t:lm
fa:do
crimine violaífec, vt non
mal
e .
(.~_
c~!itIS
/t.hodigj
Hüttonunnus
(15)
animadvertit.
nuo
re[¡pexitlc
creden~
lib 1 ,
0
Ld
d
Jnt
s C. 1
\1·
'<.::: Z
al1c
,llf
a
a.
dus
dl:
Tullills,
dum
in oratione
pro
Ro[cio l
vctLls
in
parri~
[-'ag.
'-;,.
cdio
[uppilcium
COl1lmemOrar
: necnon Modeflinlls
(16)
(~5)
Hortom~d.~.de
d
'11
d
...
- " l.sem¡.rül\,ae
1Ur~
um
1 U
mor(:
malorum
lmpOI1l
t.nctur : Nee
eDlm
1Jglll-
civitatis.
hcar (ve iam alío
Joco
explicavi) (17) pa:nam banc mori- (16) MoJeft.illd.I¡
b 1 b .
/l'
l'
d
"l
. penutr.
us,non egl
[]S
lllmtutami,e
pllnH1
ex
ege Pomptta
par~
(17)
Sup.caF'S~
rieidas,
de
ei[que [upplicium (umi, [¡CUt fl1a.íorl!ll1l tempore
fieri
[oJebar:
id
e11:
ame
ius
nOVlllU
Parcia lege coo11:ltutum,
qlL1:
d.lmnatis llon anil1lam
eri
pi)
nOIl
virgas inferri , (ed
. E
2.
cXl-
cxilium perm.itti iuíferat, eorumque
corpon
poteflati car:
nificis exemerat; Itaenim
S.
C. quo
[oelOS
lucij
Catililla~
a.pud
SallufHum
more rllaiorum puniendos j
Cl1Ieitum
ea,
halle
Ggnif1cationem
bJ-bere
doéti[simus vir, &
ah
js
XQ1l211-
(1~)'.;;,ittcW.lib:4i
dus plllribus
vnus
Alciatlls,(I8) adnotavit:&
illxta"eandc:m
parerg',C<lt'~2
t.
. fcntentÍam CornelillS Tacims (19) novis legibus inaiorum
(rt.i)
cornrl,rriClt.'
..
'
fib·.I+.Annal.
'"
mores 0ppomr: Cenfult,inquit,.JoCartllltts
Confotl
deft!JafUS.
\ "
'Ieum
more
maiórum
necdndum:
contra Thrafea
dijJerttit,
caro,
ni/am,
& laqueum pr idem
abolitd,
&
(!fe
paJnlff
Letilmi
con:;
flitutdS,
qtti/'us
[ine
iudicum
r~ylti4,
& i¡{órum infamia
[i,1'-
¡licite Jectrnel'ent , quin in in{ulam
¡Ublicdtis
bonis
¡rft;
&c~
~bllS
ldeis alia
nOÍl
mimls
expreíf:l
adí
jeít Petrus F:lber,
(:0)
Pet.fdb.d.lib,
(w)
euius
[crinia variarum rerllm cognidonc tcfcrta [up-
J.Serrl~llr.ca~·7·
pilare, nceeífariul1l
non
arbitror. Nec enim
ex
illis
[um,qui
ve
Plautina
¡lJ;)
mulier in !,wcul .
.;1lienos
[a:ms, alienám<]ue
cunt
prol~m
[lIppoGtllni
Gbi:
El enim benignum, vt Phnius
(21)
Plil/,in
proa: ait;
(l.
t)
& plellum
ingenui
tudoris,j.ttcri ter
t¡uos
¡ro/mris:
mio
naturhilb olmoxij
I>erd
dnimi , &
infelie;s
ingenij
;
Je¡rehendi
in
¡UI'tIJ
.fndlle,
quam
mutuum reddde. lllud [uper pondium fucrir,'
parriddarrt virgis qllidem
a.ff1cicndum
dfe ,
non
6agris aut
10ris: nam
h:tc
apud Romanos inhondliora erant,
&:;
raro
~:I~)¡.Tmnt.
in
A-
niG
in [crvos V [ürpJ bamur
.Sic
apud Tcremillm, (22) Sanio
(13~
Bordt,
Ep,¡rl.
íibi intentata lora exclamar, & 1I1dignatur :...Ad netem
0t
e -
(
Od)+
b'.
riere
106s.
S,lO.
loris
libl:l'?
Et
ab
hac
nota
Cervdem
MClJX
24
pl't
F.1
,Irl,
1.
d"
.
tl
'
'"
b
C.6.
vi,JéJus etiani con
ltlOOt
m
nOr<1tlus
(1.
3)
oppro rat:
libl.cJp
t7',
" Se8us flagellis
hic
trium
'Vir,tlilms
(~5)
¡II/l.Ltpf,hb,
(i)'
d (:fl'd' ,
z.de
crü(e,cap.3'
rrrRconts.tt
!
([
,1
wm; .
(:6)
Hordt.
z.
e"
Quem
Iocilm
latlrslme
PetrUs
Faber
(24)
CXpOl1lt,&
JuRuS'
t~~)l~<et.RhoJJib.
Li~Gus
(2)).
in
ean~em
rem
Gmu.I
c,um
alijs addueit; & H?",
lo.leét
ant.C,). ratlUs (26)
~dc:m
alto loco non
m1Pl:lS
elegal1ter o(l;cndlt,
Íle
(e?»
Erlj].
verbo inquiens: . .
]llheua.
..'
,
(20)
cd[l¡fI.in l.ve In [calu
[((tUlt
metu
pendentis
hdbrn.e,
Iuri
7·
D
oe
J:.ITIl..
Eoque
(ve
prxccreal11 alía qux Cxlil1s Rhodiginus,
(2.7)
&
(;0)
Mncer.1l11l!1 ' • . '
fervorum
Hl
D:dc
Bamab. Bri(lol1ll]s (28) laténotarullt) reCplelt Cahl1ratlls
pn'n.facit
l.in
me" (29) I.C.qui fhgellorum calligationchJ,or aviorem
pa:llam,
t~lIum
11.
de
1\lr.
'
c.
(t'
d"
..
{'
t:'
M d
lire. vhi
latifútn~
quam
III
lUm
J In0l1mOlle111 1l1lIDUJt.
Ee
leer,
(JO)
¡um
Cuiacius.
C,:r~b~t:
Ex
quibHi
cduf ¡ 'iber
fuJlibus
(<f.Ji~m·,
~x
ei{dem
fel'~
'mm
Libcr
primw:
Cap~X.
)'10n
j1dgelliJ
ccf.li.
Etenim
in
infl:rumenri genere quo quis
vapulara,
nOn
parLull
di[criminis confl:ituebanr Romani,
Se
quxdam verbera [crvorum propria, libcrtorum quxdá,
l]l1X
ab ingenuis aliena reputabantur.Vllde & Imperator'cs
n;[cri
p[erunt,
( 3 1 )
mulierem
babere
iufl:a5
di
vonij cJufas, (31) Imp\,. in
I.
ji
fe
"Vl!rbéribuS,
qu.:e
ingenuo
alienafunt, dfficientem
maritUm
C~llítl1fu
s.
C.
de
¡lI'Ob,nerit: Et Phmus, (3i.)
de
vitl.!
loquells
,
Viús
i¡fd,
ait,
Z?)d
p1in
. 'de Ilat.
&
indelifliJ
ttiam fa:nam
honOrdt.
Erat
qllippe
fut1igario
hirLH.q.~af.l.
i.1
UX
vite ntbat militum propria,
nec
omniuOl
quidem,
red
.
.
eOrlltU
olim tanrum,qui
clves
Romani
eficnt:
Ali
j namqlle
federa [ua flagellís,& virgis Iuebanr;
quoll[qUC::
Livius
DrLI~
[U5,& Caius Graccbus
Tnbllni
plebis,ne liccrct
qLlcmqll;¡m
, Latio! nomínis virgis afficere:
red
vitibus,plebiCcito (anxe-
re,
In
bac
re Latinos populos Romanis
coa::quames,
ve
re-
fert Plutarchus
in
Gracchis , & Petr, Crinitlls,
Alex;
Hot-
tom.(33) &
ah
j noearum.Ex
quo
riw,vltl:m Ccnturionul11,
(n)
pm
•.
Cr~·II¡r.de
alio~umque
l1:ilttix ducum,& principlll1l
inllglJl:
fmlTe,op
•.
:1~.1~:~~:2d~~~~.~:~
tlme
Petrus Pltbxus,
(34)
&
Iufl::us
Llpilus
(;
5)
advel
tunt.
lli~J.:.
C.I
o.
illlill~
Indeque
IllCel1l
accipít
Tacitus,
(36)
qui Centttrío, inquit,
1-Ioteon!.
in
indice
...
.
..
/
..
/
¡'"
/
k¿'lIIllRom.c.de
Luc¡llm.s
mterjicltur,
CUt
mi
ItdrltlUS
acetl¡s
-voctltlttlum,
Ce-
l.i.ivia defocijs.
d'o
atrr:ram,
indiderdlJt,
'luid
frttEl-a
-vite
in
tato
militi
¡,
alte-
(H')
Ptt Pllh.
ad-
1
f.
1 A . M 1 e ) . ver[a.hb.1.c
1\.
ram,ó
....
a :erdm f o
)
cttJdt.
que
etlam .acer .
'.
(37
qm
(3
j)
Iufl.Lipf.lib:
de delitt:is rnilitllm Jgens: Eum, ait, 'luí Centurioni
c(/Jligar~
,.;de
milito
Rom.
fe
'Volenti
rej!~tel'ir,
.:mres
~otd'Verúnt:
ji
-vitem
te~ui:,~ilit:'a
t;~~Og~d~¡r.libr.
r.
mutott:ji ex
mdujlna
frezlt,
"e!
manum Cenrurtom Intulu, allllalium. .
capúe
!ttnimr.
Sed
&
vnguI~
etiam erar:t,& fcorpiones,
('?l~
Md~er
IIl
D
I.
l ·
Ll
. \
I11I.lt.a?,rUlllIJ
.•
& a
~a
nagrorum
genera,
de
qUlbus
plell~
de
re
lI1i[it.
lacobus
DUrantlus
(3
8 )
(18)
lácr¡{;.Durallf,
r . (j lib.l.var
.•
a
p.l),
¡CrlP
le.
CA~
(1)
;Aocurfind.I.
pcena.ad
l.l'omf"
(1.)
MdYC.
Mantult
in Enchir.
retum
finguJ.
lib. 5
.C.I
o
l.
(
1)
L.
fill. c. qui
bonis
ced.poff.
(4)
AIFeuuJ
in
l.fi
ex
plagis
p.
§.
1.
adl.A'1
uil
•
Ve
Ptirr¡cidij
C~il1JitZe~
e A P V T . V N D E e 1 M Y
M:
~.tnguineis
~irgis
parricidam
""trbmtnJum,Modeftirú/m(cri:
bere.
f{as ..Accurf. &
alios
,qu'od
[antuintm elicerent,ji c
diElas
¡utare.
Fldgellúm,
in
quo
dolor
intH ,d¡ud
Vl¡id~
num
quid?
Eius
loci
emend,ttio
¡oft
'lJuJ.eum,
&
alias
lat~
¡roPllta.
V%n
quid:
Corrtlfij,.Jr(
dnru.e,
& dliorum,qui
d¡ud
Modeftinum
Sag,mineisYf¡onunt,emendátio
reieéltt:
ltem &
7Cufardi,qui
Saligineis. Sdlmen
quid2
&
fdgn:i~
num
'V[us
alud
7Comdms
. ..Affma
'Vulgaris
Modeftini
le-'
aio. S
anguine.e
'Virg.e,qu.e?
&
'Vnde
Ji
e
diff.e?
..ArlmeJ in:
filices,qu.e~
liffo~um
ja[ccs?atJ.
ex
iHis
'Virtis
fdnguineis?
8 1 R
GIS
¡taque
ex
more
parricida,
antequam
cul~
.
. j
leo
inCuatur,af6ci debet, quas & [anguineas fUl[:
fe
ex
Modefl:ino
retulimus. Sed multi ,quibus
ifl:arum virgarum appellario, non magis nora
fuit,
quam
Achillis nomen inter virgines, yerba hxe vari js
interpretationibus,& emendationiblls
obfcur~tes,
mihi hac
ctiam
in
re:
fubGfiendi,&
v'efum
Modc::ftini
[en[llm
,eorum
deliri
js
explofis, aperiendi, neceCsitatem ini jeiul1t.
Et
vt ab
Accur!iJ (1) expoíltíone initium diccndi faciam, is, qucm
reliqui antiquiorcs magis
eo~muniter
probant,virgas ifias
ideo fanguineas appellari exiftimJt, quod fangllinem a
aa-
gellati corpQre elieercm. In
clIius
{entemix eonfirmario-:
nelU
Marclls Mantlla, (2) [¡miles
alías
loquendi formas ad:
dueit; mortem
nempe
pallidam, & infelieem invidiam
di~
ei,
quód
illa bomines pallidos reddit, ifb infdices;&
mire",:
rabile remedium cefsionis bonorum ,
(3)
quia mi[crunl
fa~
cít cedenwn. Neqlle
deeil:
eiufdem AeellrfiJ
exemplllm,1
quo rnagis
apte
i'upcrior explicatio corroboretur.
Is
enim
Alfeni (4) verba, qlliblls Tabernarius
quidarn
a
prxttreun~
te, flagello
in
qua
dolor
inerat, verberatus proponitur, parí
interpretatione
donavit,
& in fhgeIlo ideo indfe
dolorell],
dlei,
quod
ali
js
dolorem inferret,
{¡Di
perfuaflr.
Sed
ego,
ve
in
poctarum, &
rbctor~corum
bOrt~¡~s
úLUi!~s
loqucndi
60:
res
Liber
!,¡mus:
CAp.XI.
39
res admittcrem,
in
nofirorufi Iur&on[ultorUfil libris
id
nulla quidem
raCIone
recipere poílilfil : cüm
lureconfult~
non per 11letapboras, nec circllitu
longo~
red
1l1unde
adUlo,::
dum,&
cireumci~e
loquantur. Nec Alfcni locus Accurfiana
indiget cxpoGtione,
c~m
iam poil Budxum, ()) & Alexan-
(5)
Bud~uJ
¡Ji
110.
drum ab Alex.
(6)
nemini latear, aplld
Al
fe
11
1I
111
dolm
tis
Friar.
ad P;:n-
dfc, I:on
dolo~
lcgend:l1u.
I?olonem
aUtem,
Iignum,.vd
fu-
t:t:~')!~~~b':<IfX~
flcm hgnare, lOtra
CU1US
vngam
acUta
cll[plde
fugiO
late-
lib+g~lIial.c.lí.
ret,
a fallendo grxce
íi;:
dittum ,quod decipiat
fnro:
cllm
fpeeiem lign¡
prxferat,
&
band
fecus
quam
gladius vulnera
ingerat,
ve
Varronis (7) tdtimonio pl'Obatur,&
rtt1~
Ser- (7).
Varrodeling~
. d
"'11
d P (8' latm,
V1US
a
venl
nn
1
Ll
oeta::
\ ) .
~
1 d \ 8) Virg'7.lEneíd,
Tela
mdnu,f,e}lof1ue
gerunt
zn
vella
olones.
vbi
Scrvius,
Q¿are
Ludovicus RlIrardus (9) in ModelhEi
ré(ponrO,nol1
(9)
LuJo)):Ru(df~.
f'a;;guineis
"Virgis,
red
[dligineis
legcndum contendít
,de
dI. r
ecna
111
notls.
quíbus apud VJpianum (ro) eil
menti~,
dum Jlt:Sed
(i
quis
(10)
Vlp.iJlI·1.
DJ
¡.
l · . . .
n'
d '¡' ,.
a'
.r
d:ji . arborum furr
cxc.
a
19tneaS'
-vzrgds
tnJHluen 1 4 J
'H
C4U)
4 e xerlt,&c.
qux-
' . •
'}lIe
rilaXlmehuie
rupplicio
convenire vidcntur,
cum
parri~
cida
in
mare,vel fluvium, in
cllius
típis faliginex virgx fre-
quenter repc:riumur, proijciendlls fit.loannes vero Corra-
fills
(n)
fagmin..eis
repooit : a f.!gmine herba, quam
alio
no- (!
1]
IOdl1n.COl'fd[.
mU1e
verbenam dicimus,
fine
{cminc vbique creCeente.
lih.mifccl.q.
~am
eandem leaiontlll,
eeiam
Marells Mantua (IZ) ma-
(n)
M.MM.
lib.
gis admittit, &
in
probatis Codicibus ita [.laam
refiitutio~
5·Ellchirid.
C.10l·.
ncm
invcniri
cefracul'.
~tamcn
ampliandi mihi viden-
tur,
úcm&
ali j afines,
9111
vbi
verba Iurircon[lllcorum non
capiunr, fiatim llTllllutandum curam. Neque teme:re a vul-
gata, & Pandecrarum Florcminorlll11 Juétoritate fulcita!e-
thone
recedendum exiGimo.
N"m
R,u[ardi
coniecrura,
re
ipram
fJ.cile
prodit. Corrailj vero
inde
eonvincitur,
gLlod
(13)
.A'Jrial1.Turn~
lih
~.adverfJr.c.2
~
&:
Hiero"'ym,
M,m',
lib .
.¡.mifc.CJp.
s:
atrocit,l$
criminis tanta, tantúmque feelus ,herba vapulare
nó
debet.Ec prxterea,quia vt
reCte
Adrianus Turnebus,(I3i
vir vfgue
ad
miraeulum doctus,coníiderat; nllmguam
COIll-
mifiílenc Rom,wi ,
ve
berba111
[clCram
impío parricidarum
corpore conraminarent, ¡dque
ncfJS
non
1evi
piaculo luell-
dmn ccn(ulÍfent. Eram enim verbena; berbx pnra=, inde
(q)
Fep,Pomp.lib.
f.1gmil1a:íi
Fdto
(14) credímus,
d¡[t:e,c¡uia
tiC
loco
!Iln[fo
<1':'
¡(¡.in
fagl11illJ.
ce.
40
De
:Pdrricidij
CrimIne;
cebdnfUr
lt
Con/1fle,¡rtCtore'V~,
legatis
¡rof
eifcentibUi
-aJ
f(J!:
,
¿tlS
[dciendum ,belÚtmqu e indicendflm.
Id
quod
e1cgamer,
(!
5)
Tit.lhdib.1.
Ti
tus
Li
vius
(15)
oflédlt,&
ex
eo
mulri eriam auétores (16)
([6)
.A"lrX.5.gC[~.
Ine
notarullt.
Qll~mvis
Martianus
LC.
(I7)
non
fagmin a
c·3
t1l
fin.
Ra:l'dr,h.
,{'
{'
J
,',
f.'
'[.
..
/ d
{"b"
4-
var
. c .,.Perr.Crill. a ¡anao, leu
potlUS
anflum d flzmznltJus
luum
len
at,m·
de
houcfr.
di[C¡FI.
deque legatos
P.R.
qUl
bas
herba~
ferre folcbant, fanétos, &
lib 7 e 3·FerdllwJd.. . I b l
rr:
V d
J'
. 1 b
[,
MÚ~
'.1
lib.
r.difp. lBVlO a 1
es
ene. n e qux
e:mta
re
19lOne
co e amur
ag.
de pad.q.IlUlTI.9. mina,
in
dm
impium
raeinus
eonvenire non poterant. Nift
(
&
l)ibo-M'
C.'-':lI11:
I
O,'
forte
quis probeL,
[abomina
(vtPlinius (18) ait) in remedi
js
[7
drUdll.1l1
•
..,
,
.•
' • . • , ,
fan1um
8.
de
rer.
PUbltClS
fu
tiTe
, arque adeo parnCldarum
[Upp]¡CIO
mfie
ad~
divi(jcl1~.
. biberi,
in
qua fumeudo, torius civitatis falus, & expiado
(18)
plrn.h.z1.C.1,
II
1
quodammodo eonGfiere viderttllr , qu;,m,
ve
de
Ma
eO
o
(19)
aroJ.li·5·
C
•
16
[eribIt OroGlls, (19) tanti maldicí j reus,fubito mcerore,in-
fufcare eenfetur. V rrum eum con(enfus librorum omnium
non
fit
refpucndus,
')!irgi;
fdnzuinei.r [cribentium ,proban-
(lO)
A'((urJ.ill
d.l.
da
efi
baud
dubíc
altera
AccurGJ
(20)
interpretaría, qui
Can.
pana. guineas virgas a ligno.
vd
frutice
ex
quo nafcunmr, appeI.
latas cxifiimat: Quod lieh
ipfe
divinando eradiderít,verif-'
[¡llluJU tamen efi, & Turnebi, DlIareni , ClIiaci
j,
Forcatllli,l
Covarrllbi::c, Balduini, Vvefcmbecíj,& aliorum
prxfianri[~
(ZI) Turneb,fuFra fimorllm virorum approbatione
receptUm.
(2.1)
Harum
DHdr
tt
ad
1
Pom·"
1 . 1 fi'
b'
n.'
b
••
d'
•
c'
namque
Vlr
O arum ,
ml!
tlp
ex
e ID
0111S
all~lÜn
Us men-
pC1:lm
e par.
urri..
•
t:)
••
.•
Jnparar.&recirar.
tlO,&
íangulDe::c
appellabamur,
Gve
qllod
fangUlneo
colo-
ad tit.C.de his 9
ui
re nafcerentur
five
quod
vt Turncbus opinatur
ad
borro.
parent.
Forcdt.dJal.
. " •
34-
Covdrr. in
di~t.
rem
cmentan [olerent. De quihus
fic
[eribit Pliníus: (22)
Clero.in inirio z.p.
Siquidem
&
genifttt,
& fOfuli,& -vlmi,&
(,tnguinetC
fruticr;"
11U.
n.
B"ldllln.d.
§. E
J'
b'
( ) 'N .
f.
.
fi
/..
J.
J
alia deinde J Vve. e
al
1:
23
ee
»lrld
dnguznea e ¡ClOrtll'ttJfttJ.r.
CorteJe
femb.
~bidelTIJ
~
in
eius
interior
cicatrice.r
,
'luee
frtC(ana-ver(
, nferit.
Et
rurfus:.
paratJr.dc parnc.
(:2
) S 'f.
..
. . / I .
~22)
l'lin.lib.16.c. 4
tlnt
qm
d1Jf!!ftnezs
wrgls
tangant
ea,
l.UtC
no
unt
mJ
32..
olmoxi"
effe.
Et
plane non
abfqtJe
myfierio, fanguilleis
¡{lis
«2?))
LL1L~.2+
C.IO.
virgis parricidas verberari Cuiac.
(25)
llotat, vt
quemado,
24
1.1,
t9.C.l
O. '
(25)
Cuiac.
in
p-
modum maiorum more
alij
criminafi infelici
arbore:
[u[..'
rato
C.
de
hi~
ql1i
pendi foJebant vt
in
earmine horrendo ait Livíus:
(26)
C"~
par ent ' ,
(16) ii)Jiul
lib.
1.
fUt
olmudito,
arbori
¡,ifeli
c ifttipendito,quem locum
de
cruce
(17) l.ipJ.lib,l.
de
accipiendum
Lipfius
(27)
exiHimat: ita & parricid::c,
ante":
,rucC 1
CJp.2.
9uam
infuerenrur eulleo, c::cdantur
fufl:ibus
ex
arbore
(VI:
Plinij
qux rctuJimus yerba
flgnUiC:HU)
infd~c~
deecrptis~
.,
Nam
Liber
prirlJtJS:
Cap.XI.
N,1m
&
in
ipGs
II
boribLls
felices qUJfdam,quafd,101 contra
infelices iudlcab,lnt Romani,
ve
ex
V
era[,i()
de
verbl s pon-
tihca]¡bus
late
o1hlldit Macrobius,
(~3)
i!lfehcillfl1 numc- ("n
MdcrclJ.lib.,
b f " b d . ¡ r . . Sawrn.c.lp.fill.
~
ro
as
virgas
orte
tn
uens,
um
aH
: ..A
hum)
an¡;UllU
In-
filictm, f
cum
atrdm ,
qUáJ'jue
ba.cam nigram ,
Mjro}
1ue
fru-
[fus
fuerunt,&e.Q.::in
& CUlaCllIs (
2»)
¡de1l1,
hdorum
vir-
(29)
Clliltc;furrál
gas
ex
íl"hs
fangul11eis
frlléi:iclbll
s
fllit1~:,
apud Plinium
[e
le.
giífe
cefracur.
Quod
íl
itl
fe
babet,
llIhd
pLlllC
en cUt' <'!l1:
plíus
in
dubium ModenlDí yerba Vocan po(sinr;(ull1
[,:¡fces
illí
virgarum,
qui a héi:oribus ferebantur, in
rCOr1ll11
ver.
berationem
adhibercntur.
Et
vt Alexander,
(3
D ) &
aJi
j (30)
".Alex.nb
Ji'"';
pa(sim oltendunt, mbil aliud [ecuribus alligati
figlJihC':lrét,
lex lib.J.gen.c.5.
quam
cos
qlli levi
ter
peccarent flJgris,&
fuJhLus;
qui
vero
gr.wius
debnquercnt,
[ecurí
etiam,&
vltÍmo fupplicio pIe.
ételldos.
~mvis
in
hoc
vereor,ne non verius
{it,
liél:orum
virgas ex arbore Beculla, 'lux candore,atque
tCl1l1ltarc
pr~.
ccdit,
h=ri aplld Romanos (oJere.
Nam
PJulÍus:
(JI)
73etul. (31)
P/i,J.Iib.I6;
Idm
terri6ilt'm
md[iftratuum
'J!irgis
d//eI/llt.
Et Bercaldlls
(p)
inilludApulei.'Ndm&vir¡;dsJntnideo,&hdbitum
(~~)
Berndl.adA~
¡ror!its
magijlrdtui
congruemem,m eadem Cementia tit,
qua.
puleium,
lib.
l.
de
Al
d .
['
. d S d
'1'1
afino.
c){an
er lJ3) qlloque leqUutusvl ecur. e 0111 vetat
ex
(3<)
.Alex.db.A-
di verfis interdum
arbonbu~
he
ri
¡
cum
& v ¡meos etiólU li. lex.1.
gen.
c.
27.
in
étorum
[arces
,C]UlbllS
reí vapularem. fuiife
,af'ert~
P~au.
fin.
tus
(34)
oHeodat
his
verbis. (34)
plaut.
in
Afi~
V
,·(.
di
d
'.
d d . haria.
I7J
ce/e d
dnguorem
tUd
urzttd e
crts
oBo
Va/idos liBores,
)!lmeis
4feBos lcmis
)!ir¡;is.
Sum
autem
virgx,
teHe
D.lfidoro,[ummitateJ'
frondium;
ar!:mumque,
fe
dill.e
..
quod
'Virides
fint,
'Ve/
'l,,'od
'Vim
drguet¡,.
di
habednt,
c¡uce
Ji
lmis {uerit,
virga
ej,
(i
mú
nodo/a,
"Jet
4culedtd,(cor¡io reéli(¡imo nomine dicitur, .
'iltO~
dreUfllO
'Vulnerein
:Qr¡u~
- -
..
fZdtur~
.
F
CA~
De
Pdrricidij
Crimine;
e
APVT
DVODE
e 1M V M:
Parricidas
culleo
in[ui.
Q¿tid
culletls,
&
quibus
in
rebus
"}fur:
Fari
folit~s?
'Non
femf.er
ex
corio
&:
wr.f
bUb~/o
cttlleum
jieri,fed tnterdum ex lzno,)'el cdvdln,
qUin
(7'
e f¡arto.Jfi·
dori,& Fulzentij
obfC1lrd
de
hac
re
'Perta
(um
Turntbo
ex·
¡!icdrd.
Cullei
men{ur.e
& cdf.tcitdS
t¡u.e?
C
aton;s
tocus
dé
c1ILlei
menfura
reJ.mu i &
cum
dlijs
duEloribus
in
concor·
dZdm
redt/ElU!.
Cullei
n~mtn
interdum in
obfccenis
)lj~tr!,¿:'
tum
)lideri.
(1) Marr.lib,z,e- "
qux
[crlpGml1s,ex Martialis
(1)
fcOt<;ntia
videri
m
ED
verberum [atis verbarl1m 5 quamvis langa
h~c
• l'igr'77' ,
non
debcJnt
'1uib1l$
nihil
efl
ljuod
d(mere
!o[ús.
(:1.)
Frffuslih. ,.de
verb
(i~~,n
col1.
(l)
l~f~ph.scal,
in
Ilotis
ad
l~clt.
pag,
4 6 •
lam
vltcrius pcrgamus,& virgis affeétum p;¡t11ci·
dal11
, tragica cullci
vc:He
1!1
tbeatrum d¡¡turí
,pnus
de cul-
leo
ipro noonulla dicamus:quem Fdlus (2) colJum appellat,
& genlls
tormcnti
e corio dd1nit,vbilo!'eph.Scaligel'
(3)
ex
vcccribus cdltioníblls
culleus
reronit,& hoc gcnus
tormen-
tí,qllO aH1cicbantllr particidx, (]gnibcari,rc¿hrsimeadmo-
me. E corio ;llltcm eu!leum
[lldl-e
l multorum auétorirate
(_~)
¡fido
r •
liGr.
').
comprobatur .N;¡m lljdorus
(4)
enllcum dcfcribens,i nqui
t:
E¡YIl1.C,>7'
Vtrem
ejJe
ex
corio
fa1l1:m,
,in
1uO
frtrricid,e
cum
fmia,
&
gdlo
, & [erféMe
incfuf¡'
in
mare
pr,ecipita/;antttr. Thcopb¡-
(35)
Theoph.
¡'1
§.
lus
(,)etíarn
"O'X"
tOE'"~
vertit,id
,;Jl{dCC1JrJ1
bttbulum,qua
ea·
alil d"iud.;,inft.d= dem ratione AniJous,
(6)
cul/fum,
inql1it,jaflmn
de
corijs
F('6
l
\,l:JliCjid,
G fdcwm.
Et
Iuvenalis:
(7)
Et
deducendum
corio
bOlis
in
md~
,..fl,.1Jl.1tl.
fX·
cllsin:~rilr~s,inl.
re.
Sed & noltra eriam lex Hi[pa¡üea ídem
pror[us
expri.
,1.
dé
','arric. in
C.
mir,
dUl11
ait:
E
de
F
que
lo
metdn
en
'Vn
[.ICO
de
cuero.
Inde
rh~C\l\.
'G
1 ' d
:1
J
1I)
[~Ple'lrJt'r
1,.
mlru m,nee
¡lie
r Jtlone,Sea iger (8)
repLlt:1t,quo
(e
e,1Ocm
(::;)I~C,Úrr
fu
'1',
re
lGdcrus
(er
ibtl1s in glofsis, ait : [ullo/m
mnicdm
fttijJe
eX
chnl
CO"WI
L'.l-
r:
'
J,
¡:
a
(;!'
1""
'
Fl'-,
c.',
q,i
:
":1;
I f4rro
tn
maMan
Crftmer:d:j ,UI
dm,
&
JO
ztdm
tntn
a fOflllIJ
hl11(
L':'l:,'
í"UJ
pice,
(9
bitllmine
,
hcct
vrn.lS
[paftc;,s,C...::
ampboras Iparteas
DtJJlt;¡
U'l
)I_~¡',:.
1 1
l'
fi
1 «
;le
v¡¡¡um merien'lLlm pJrari
(O
ere,
nc
Íí
éti
es
elllDt,
tra~
(<))
'1·,1"-"'["
,l,"',',~'
,
(hndo
Lepe,
ve
\11
meueodo
ht,[r;¡r>ocrentur,
Turneb
(9)
:lJv..:~r.
C.::;.l:'
11
'.
t
o·
...
l~,CJI.'.:'
a.1:Ul\lll:, r;
qL:J.
fo
1 re,tjllód enIki
viCCll1
prxl1arcnt, cullei
no-
nnmine
IGdorus
dOllJvit.Quemadmodú &Fu!gemius,(IO)
(ro)
F¡¡'g.voc.an-.
[accun
e.
glllcllinqllc te
tJEtLiro',
cullrum aFpdlat :
Culleus
tÍL}Cap'5 6 ,
ej,
inquir,faccuJ
~
lino,wL
canabi,
):el
corio
fa8us
:
ttb
oceU~
leNdo,
id
eft
cldudmdo diBuJ;eo
)Itimur
dd
!olt,tndalr1lmeli:~
td.Sed Le.qucntius culleus
ex
corio erar,
V[
appan:r, &
YJ:
hS
vinarij
genus,
in
quotamen,
ve
& M.llltua
(11)
1J0tavit,
C
[r)
Mdn'Ud lih6
nOn
[cryatur vínulTI;led
de
loco ad
Iocull!,
qliemadmodul1l
Endlirid.c.12S,
in vtriblls, vebimr.
QIO
in [en[u,&
Cato
(1
lo)
de
re
rullicJ,
(12)
Cato
de
re
&Vlplanus,atque
alijexnoltrisIurecorJultís
paCsim
(13)
ruí1.c.T\4- , .
~.
h
.,
S
d'
b JlP¡' , d (1))
L(iculvlO".
ocn
o
menaCClplUl1t.
e. ncquca e 1l1lUS,(14)
911i
e
~,-I.detrir.vin.i
nnximis qUOl umdam borninum viribus
élgcns:
Iunius
Vd-
Íln.§,fin.dc
pig.ai:1:.
••
••
•
••
Á
'ji"
.
,.
IL~"Jtllm
~.vi!lj
hns~nqllL~,mermt
tn
!r.etorl.o
'IJI:'Z
...
t./Ltlgu
,z
centuI',IO
:'Vmlcu-
de
a711deg.'
la
cu
cullns
onut
4
,donec
exznanzretur,fuftmere fol/tus.Vnde (14)
Plin.li'7.C.20~
& FdtLls
(q)
ait:Culleold
d¡Elee
d ftmilitudine
culLeomm,c¡ui
-
(¡
\)
Feflus
lib.
~.
bus
vinum,ftve
ofeum
continetur.
Prxcerd
cuIleus men(ura: in culLola.
ofhclUlU
apud
Romanos
prxílabJt ; &
ve
ex
Colume!1a
&
Plinio tradit Bri{fonius,
(16)
&
Catellianus
Cota,
(17)
vr~
(16~
.
BriDo/l.vcrb:
nas quadraainta capicbat.
Qua
refpiciens Pri[cianus
llb.de
(CUJl)él·
C •
1:) , , •
LJ
oro
111
me~
pondcribus, quem lJdem I
pfi
auEtores
referunt, & Forcatll.
morab.iurh,
verbo
,
..
G'
. - cllllcus
lus
([8)
etlllll
C1taVlt,
le
wqUlt: (
e,)
l"
d
. ti . . t .
-.
L,
orcar.
e pe-
é ft &
/;zs
eClCs,r.¡uem
cMfelt
ttm!nOrd
n0ftrlt
llll
il1ri~"ca¡:.2
\, &
Culleus:'hac
nu¿ld
eft
maior
men[urd
lic¡uoris.
Tll,tr Dedi.9,crim:
Cato
(1,9)
quoque culIei men[uram quadragímJ vroas
Cl-
e:
To\ll.~dto
de
r~
pere,fcd auél:uad j loco vnam prxtcrca addi,his vcrbis
figni-:
rult
caF·li3.
hc<tt:
In
dol¡js
hec
modovenire o!orm,
-vini
in
cuileos
ftngttlol
'luddragen-e da/;antur, & jinttd.e vrnál. Aliils
enim,
nili ita
cum
Turn~bo
(w)
Catoncm accipias, in vrnJ. vna
ab
alijs
(20) Trírnrb.!ib:lj
ddferec,
ql.lod
probandul11
non
ca.
Capiebat
ergo
cullcus, adverrar.C.9.
vt
prxter
Akiatul11,(
u)
Hirpanlls nofier Mari
ana
(22.)
CfU-
(21)
.A'lcÍat,lih..¡.:
dlte demonfl:r,1t, amphoras viginti,vrnas quadragillta,con-
difpune.c.\~.,
d
'
-,
-
l.'
r (22) Marlan. e
gLOS
160.
!extJrLOS
Rom,lnos
960.
! o
et,lOOS
autem
Icxta-
parid. &
meufur.
nos
1200.fi,¡guh[que píallGris,Gnguh
clIlIci
vehi [oliti erár,
Cl\?16.
vti veteres
(cuIpmrcc
manu,)rum wdiciofunc.Denique
cuI-:
leí
nomen pro vagim fumi,&
inter
obfccenJ vfurpari [oler,
ve
eX
Pri~ip~Y1S
conlbt,&
B,lptdh
Pius
(1.3)
aniniadvertit.
(~3)
Barrifl.
PiUJ
Sed
mihi
'Vel
tef/us oftem !rius
ima
(lebifc4t.
annot~meu.cal-"'!¡
..An te ¡Itdar
1f#am
te
)!ialem,dllt
tu"
ilf1'4
refol'Pllm.
F
z.
e
A_
De
P~rriridiiCrimilíe:
CAPVT
XIII.
CfI,l!eum,pro¡riam
fuijJe
&
folemnem
¡dYYici.tarum
p((¡Mm;
¡lurimis
~onorum
aullorum
teflimonijt
ddduétis
ele[dnter
ojlendirur.
Plauti
obfcura
wrba
huc
ex
fome
cllm
Ldm~ino
contra
1
anum
7Jou(am
)lera
(en{u
don,tntur.l
n'N
er
onis
IdrJ
,.icidia
¡olu/tlm
"Varíe
lujiJJe.C
arniftcii"veICiarun.in
J(be~
toro
"Ver~a
ad
hanc
pccndm
¡ertinentia, in
medium
adduBa,
&
advcrftts
7JeroaUum,
CateLLittn.Cotdm.
Turneb.&
dlios
nO)id
explictltione
don,ud.
F
ollicu!us
LUlimfJ'
ll1id?
1reo.
rum,"rbi
)·/time/m
ef[ent
fu¡¡licium ¡',¡bittlrifdciem
ex
more
.
wlari.L~fne~
(ole,c,1u,c
re
ortt m ¡ediJ,u
inijciebdnttír,quitl~
;.Addgium,otlleo
dignus
.
•
.
,.
. V
LLE
O in(ui parricidas,&in
m.m~
dcijci,&hoc
.)1
•.
{uppliciJ genus iam indc ab
aoriql1is
temporibus
. ,ir.1 (ami crimi,nis
re.cs.
inltitut:lln,
¡icec
prxiLldi~,
ClO
quodam
a
110blS
tri
[l1pCrlOnbllS
dlétuL11
fL1e~
rit;hoc tamen capit" ferurn dicendarum ordinc ir,t
cxioen~
o '
te, pccuh,ui
abrn
vatione huiu. crir articuli traétatio furci-
piel1lb :
qLJX
& IDultoruUl
aúétorum
tdbmonijs
illultris,
explicariol1lbus
ni:is,
& ir!'''
deDique
varictate iUClluda,lc·
étorcm
nOn
panll11,
vt
arbitror, recreablt. Vti
enim
;¡piCll-
larum
fedll!Ul1l
,&
()pt'~o(um
exameD
,
ex
divedls Boribus
(l)
Virg .
.¡.Georg.
ad
melhf1cium
flla
vé
cclligit
fuccum,'::X:
vt
Virgdllls (1) ait:
______
..
--
Li1tientid mella
Sti¡ant,&
dulci
c1iJlendttm
neBdre
cellds.
(~~
Modefl.i
n
l.p~
Simili
nos
rariont,
in
l~oc,vt
in alia huius opcris
~Jpit,:,non
¡la
Jd
l.
pon'peid,
Iureconfultorum modo
re(pODra,
(ed
~llOrum
t'tl.Hl1 JllEto-
r
o1u
• 1
n
í.
Lntl·tiu
c
+ rum viridaria libantcs, idoneos
3d
me:!
C!ciendum
!1ofculos
CO¡'J'd/lr.\ll
.V!1l.
.
.'
-.
l' . .
de
hi,
l1lÜ
p~Hnt.
carplmus,&
111
vnum,
ql1l
p(
HLlmus
di
IgCl1tlJ,
rCdllCil11l1s.
yJ,eo,}.ill,1.,.C.
de
Ergo vt
L.Hofl:iJ,~.¿PLlbliclj
:\L111eolt
hiltoriam, Ciceronis
parro
111
c..
Th~od.
l'
. J r 1
'.
.
~
S::
in
1.
l.
qnorl1l11
&
Va
en
J \'u
g~tll:'lm1lll1
ocum, & antlqn;¡
IU~'lÍprudentü,
appell.
!len
rccif:'
Ec
noviora
Cxlarum
(2) ora,
llla
pixtellllit(~¡m,c..lllibus
cul-
cod.CI;¡TlIlcl.~'·l·
"J'
d'-
I
Q.
1'"
r
'd'(
alil
d,ild~
v'f!fvnr
CI):cena parnCl
15;¡
ICrlDlWr,cC
~,l,(ll;C,J
l~LPC,
all
,UCll~-
iu1.
n.tir.3prr.,"
plllS
CltrJ
B;¡trolo~ixvitiLl'U
non poiTunt. Ext,a nobi!c
hu-
i
L~S
Liber
primus:'
Ctzp.XIlI.
45
¡us
reí 3pnd Senec.
(3)
tdlimonillm,
quod
ea
[cri[wn
Ji-'
e,)
Srnr(~lib,¡.de
bt'nriús, quod
iLldic~s,
quo
fe
animo in
ll1J1
e/i:ijs punitndis
ira,caF.!6~
bbe:re debcam,
fimul
commonefacit,
he
inqUlcos :
Et
U/In
(er~icem
noxio
¡mecidi
imperaba, &
dm
pari';ciddm
in(utTm
ctdho, & cum T arfeia proditorem
,boftem've
publicum ¡m!o-
nam,ji
ne
ira,
ta
v1/hu,anim
oque
ero,
qua
[erfentN, & anima-
lid
percuti~.
Sed
& idem Selleca, QUl omne genus p<Xf1X re-
medi) loco ibi admovendum
cífe
J'lladet:
.1hbi,
(4)
demen- (4) Sw.libr.I.
de
tia interdum,
plus
quam
caJ.ligationc.opus eif:,
hlS,
qua:
ad
d é mclltia,c.l3.
Tell1
etilni
nüitram [peéhnt,verbis,o!l:endir:'Pater
tuus
pIu-
res
imra
quinc¡ttennium
culleo
¡¡¡ji/it ,qudm
omnibtts
[ecu/is
in[iftos dccetimlls. Mit/t(;
minus
d1Jdtb(tfJt
liber;
nej,tS
,,/ti-
nmm ddmittere
,1u,tndo
fine
tege
crimen juit.
'Pe(simQ
loco
fÚ~
t,t)
luir,
pojlc¡Udm
[ceFius
culleN
-vidimus,qu¡lfm
cruces.
Ag!lo~
vÍL
q'¡CL
1
u-:
huius criminis plXnam P]aur.
es)
dum
aie:
fhbe
(s)
l'lttut.
i/l
Aa-:
!J!lnc
ji/fui
cu!leo,
ate¡ue
in d/wm deportdri,ji
),is
bonrtm
ttnn,IJ-
lllbria.
1Hií¡':
& Iicrcobfcuro verborull1
lOvohllTO
in
ea1ldem
¡-ce
..
pcxiif¡: vid::tur ,
dum
Epidicul11 iocamem
bis
vcrbis
¡ndu.
(6)
¡,!cm
p¡~ut.
iti
ci
t:
(6)
.
!;.~idi'O,
ac.t·3·[ce,
Ep.
0!,id
ego
l/mm p,arem
j,tci4m
perenticidam
Sto
0!.id
tjfhuc
ej!
'VfI'bi?
Ep.
·"ikil
moror
Vetel'd &
)lulg4!,t
)ler/h(..
PerettÍm
dttHitette,
ett
ego
!oLLitim duélÍtdbo.'
QlO
in
10'::0
Diony
GiJS
L:JmStnliS
m:l:e, n eqüiJem
nullus
cXiítimo,
ad
fupplici.l parricidarul11 allu!um advertir,quos
l!l
per,lll1
(qn,lI11
i!le
itdem
tll1afl
cuJ\u:n
illterpretJtll;)
inj~!tús,in
profLllldurn abieéhui morisfllilTc didicimu5.VI1-
di!
PO<:t.l fOrlmdal11 illdll1,
'Perettim
duBitdte,e
'Pera
compo_
ll[) Jdvcrbio feltivc
dduxit,
qua{i
dicer(,;t
,In
culleum
in~
[uiu.
EtG
IanllS
DeuCa,
(7)
IOilce
diver[o ren[u Pbuti ver- (7) Ims"[Jcu(Iih.
l
,:'
J
Ir
b' A
b
l'
0)'
'J
2.
Pburi.cxtLlIlar.
1,1
.•
(ctplcn J
el~':
ar Itrecur.
pLCIUS
(o
cnam,
CUIn
e
0'.1(,.
privigno parricidij a llover(.1 in!lmubto
traébret:
Ncc
(d
J.'p¡:fei.lib.IO"
:r
' . d . , .
af'r.i
allrci
1
10
;
'7¡¡,tm,
1119111t,
eCUrt01lttm
!etm
.:t:tj"l(1}S
remdn{erdt
¡U)'fn¡,
. • •
1!iin
e'Vident~r
nOXdi
comperlfim
in[lIi
c"lleo pronuncietret.
Ee
Ll"icnús, (9) ex [cena ¡p[a parricidam
ílgni(¡c.ll1S,¡ic
alt:
(9)
IImnJatlf.lj
(on/er & arti(icem,mercdtorem1uc
yenelJi,
Et
drdrtcmdttm
cario
bO)iiJ
in
mare,
cum
11trJ
(10)
Ucm
lU)JtI1.
íaryr.&.
(l!)
CaflioJ.6!va-
riar,
(o.)
Suetsn.inlSle-
rOIl.:¡~ap·39'
(1
,,)
Clctl'. I,Rhei;
ad
Heren. &
hb.l.
de
invento
.
Ve
PArricidij
Crim¡l1f~
Cl4uditúr
,zd'Yer[is
innoxia jimia
fatis:
_
Et
altbi
Neronis matricidium, &aliorum
ccgnator~ll1
cre~
des
ab
ca
commiffas reprebendens.
(10)
Libera
ji
dffJtur
¡Ofulo
{uffrttzia,c¡uis
tdm
Perdítus, w dubiw Jenecam ¡r.tferre
'Neroni~
(uius [un/¡eia
non
debuit
)ntt
parflri
Simia,
nec
[erpens JinUS,1IeC "dleu!
'¡MIS.
l'rincipum tnim
Ccelera
vt impunita
mane
re
pofsítlt;
1103
tam tamen, & reprehenficnem popüh dfllgere
ton
pdTe;'
rcae
e a(siod.
(II)
his
ver
bis
[cri¡iGt : 'N
"m
rYialo
irjlilfftD
"i)lt'~e
,nec
principi
fas ejl,
'luttndo
.&
de
¡lIo
¡0}u111s
DCCU!tj
lot(
ft
d;eNr,
cui
mores
fuo
s
fublic, nullus
<tul
us
ffl
im
futa~~;
Id
quod,
ve!
hoc
Neronis exemplo denotatur
,in
quem
etii
vivum
adhuc,&
imperi j
habeIlas
moderantem, V
¡¡ri
js
[com:
matibus multi, vt Sueton.
(12)
ea
auEtor, lu(crunt. Narn
D.atUs,
Attel1an~rum
hifrrio,
canticum quoddam
rc:citans~
ita
i\lum demon/lravit, vt bibentem, natantemque faceret:
cxitium C.Claudij,
quem
Neto veneno,& Agrippina:, quá
naufragio
[uí1:ulit,
fignificans.
Et
alius
Neronis llatux cul':
leulll
appoCuit,
hoc
addito elogio, MeruerdS ,red eto
,jtúd
fojJum?
Sed &
ali
j
non
mi[l~s
fdcete
,Oreflis &
Alcmxonis
nominibus ¡llum appdlitarunt
,&
impium
cius
matri,~"\
d!um
ita
admodul11
fubtiliter
f.:arp(crunt:
.
f2.!5is
neget
.lEne.c
ma[n<t
de
flirpt 'N
eroncm?
Suflulit
hic
matrern,[ufht!it
¡l/e
1'4mm.
V crum , vt
innumna
alía bonorum auttorum tef1imonia
de cúlleo parricidarum agelltia prxteream,
\lnus
n~ibis
ei.
cero,
(13)
five
quifquis
¡lIe
di
, gui Rhetoricorum hbros
fcripGe,
ad
partes vocetur ,qui folemnem
huius
(urplicij
imponendi morem,
his
verbis
eleg:¡ntel'
expre(sit :
éJfüx
'jui
1'4renum
necajJe
iudicdtUS
frit,
is
Obro/utus,
&
ebligdlUJ,
cuUeo,
de-vehatur
ir.
¡rojluenum. Mal/ro/us
iudic4tUs
en
m,,~
trem
necajJe,
ti
damnato
,flatim
folliculo
lupino
os
ob'volut1lm
eft.
Et
[oleoe
ligneá!
pedibus
induBá!
[un';.
JJeindeeft
in
Cdree-
um dedtt[lus,
)lt
¡hi
r[fet
tanti(per,dtlm
culleus,
in
q1iem
cont'e:
Bus
in
projluentem
diferretur, eompdrdrnUl'. QUlbus in ver:
b~s,
qui
folliculunl!tip~llum
pro parricida:
,~!lco
a
Ciccro~
ne
,.,.
Y'
Liyerprimus:
Cap.
XIII.
47
oe
po
Gmm
puunt,mcrito a
Phil¡
ppo
Bero.11do.(
1+) notan-
tlIr: qui lupiuum follicululD,teg,llmentum potius quodJ:ll1i
ex
lupinJ pelle
conL'::l:um'
fuiíIc
arbitrawr,
t¡UO,
vt ídem
Cicero ol1endit,
vebtus
parricida,
in
carcercm ducebatLlr,
itlterim dUI11
cull~o
in[ucus v!timas
pccnas
pédebar. QÚJm
Bcroaldi fententj
am
Catelliallus quoqlle
Cota
(15)
ad
vero:
bum
tranCcripGe,
& Adrian. Turnebus (16).
ie:quutLls
vide-
tur;
ideo
parricida!
os
fullictiló obvolui
fubi
jciens , quod
1l1digULll11
tlllU
iudicarent, quj'éommuni [piritl'I ,lllceque
fruerecur:
Lupinllfl1
vero
e1fe
folliculllm voluilTe,fcrirJtel1l
fi,.111di:lntcs
ejus,
qui
llccel11
atrocem & acerbam
fua
mallll
b . .
}1J.renti
inmld.1cc.
1'v1thi
veto certius e!Tevidetur,
eo
in
loco
frequcncem puniendomm reorum mod u ml1otari, quorum
faCies
vbi
i.1IU iam
pcel1<lS'
r!TeClt
daturi obnilbebatur , vt ex
(q)
BeYMl.in
(Om
ment. Aful. d.lib.
10.
(15)
CdtellCrt~
in
memorabil. vorb;
cllllcus.
( 1
6)
.A"Jridn.
TII~
/ltb.lib.I]. adverf.
cap.I3·
Livio (17) colligimr,dum legw1,
qU,l
HorJtiusperduenio~
(17)
l¡)liHslib.l~
I1lS damnacus aibciendus erat,rcriblf: VUflm·:viri
perdlleUiQ~
mm
iudicent.Si a
duttm-'.,iris
¡ro),oca:vm·c,¡ro.)OcdlÍonf
((1'14:'
to:
Ji
-vinant,
C4pt«
obnubito
: infelúi
drbOl'i
rl'jll'
fufpendito 4
Er
ex
Hegefippo,
(18) quí inqilit :
Vum
perc.u/J01·
mor.ttU:,,;
(Tl'.)
l1egtfip.lib,5
eltajú
idm
f4ciola
oculis
Jefe
próripuit
dd
¡¿'omdtJot.
Ere"
cap·47·
Ammiano Marccllino : ([9')
C({rni/ex
r<:finarum
fequ~fteí'í
(19)
.A"mmiall,Mar
6
....
obduüio
cdfitum,&
bonorum
'Vblqile
mu/Üatio.
EL
ex:
hbro cellib.14·
Eflbe-r, (20) vbi cum Am.lo ad crucem raperetur,
J1,etim
(20)
Lib.
Eflher;
operueruJJt
(itciem
eiu5.
Conducunt
qlloque
Fefii
yerba
in:
e?~
m¡'ftias,
(jui in
noftro
ca(u
ait:
Legem
'Parenflamiubete
C4:
pUt
eiu! obiiubere, 1fti
Pdrentem
mCd'vij[et.
~m
locU1I1
tni~
rum
dl
quam
fchCltcr á menda
vindicam
Joreph.
Scaligi
Se,.!
&:.
in
dlis Ciceronis verbis,/Igneee
[o/u
¡cd¡bus indftll.e _
..
,,¡
"
(
~.
¡ttnt,
ciuCdcm
Turflcbi
(21)
iudicllImprobm:
nOn
poíftUr1"
('t"r)
1lIr
lle
p.rupi';:'
dum lianeas
foleas
parricid.uum
pedibl1s
indL1ci
arbjrtaHlr,.
.....,
,
v _
ne
c0l11r!1llni
rcliqllorllm
bomlnUlD
e cario calctatu
vt"cré,-
tll;',
neve c.;dcnmenta
ql.1ibus
hOl1.1incs
vti folerent,
poll.L1c"
rel1t
G
eol
PCdlbu5
[U1S
calcarent;nec
terram ,
communen"i'
O\1"lnlUl1l
1'a
rcntem,
nu
lils
pc<.hbl.:Ís·tangercl1t.
Exi
l1i
moql;e
magls
ad
lignum quoddam,
qllOd
ln
Barathro,
[¡ve
Tulliá:'
no erar,
Clceron~m
rcfpiccre,
<-}Ho
reorum pedes, interim
d~m
ad
[upplic~um
ferebaritur
tOJl[h~llgi
[olebant.
Ve
ex
bis
(2-2)
'vfurel.
Prutl.
in
hvml10 V illceu-
.ti
i 1 & vide
1:orner.
lh.2.
.rd.'.I.
&
Cu.
¡adib.9. obfcrvat.
'ilp·n.
'4
8
De
Pdrricid&
CrjmJne~
his
Aurelij
Prudcnti j
(2.2.)
mundilsimis
verfi.6us
colligi
po:
tclt,vbi
Barathl'UlU
elegantcr defcnbens,f¡c
a!t~
- é
JI
intus
imo
erga
julo
Locus
tenebrÍJ
nigrior,
f2.!!..tm
laxa
merji
fornicis
·"..Angufla
claf4um
flrangulanti,
:ft:terna
nox
iflic
¡aret
éxpers
diumi
[jtleris,
Jiie
edrar
horrenduJ
fuo~
Ifabere
fenur
infiros.
in
boe
¡'aralhrum
eonijeit
Tr-ueulentus hofiis
mart"rem;
Lign'oque
plantil s
in!eri~
JJiuaricatis
eruri¡'us.
Nifi
quis
fone
parricida::
c~píti,follictJlum
obvolvi,
Jigneas
e-tiam
foleas
ped 1
bus
induc¡, magis admittar,
vt
in[uws
po~
!tea-culieo, &
in
profluentem
deieél:us
,diudus nararer
,&
,C
quod in hac po:na curari inferius docebmms) ita {uper
~quam
derinerecur,vt mergi non potret. Folliculllm
enilU
a
folle dcducí , & ínfLuam vento pelliculam ilgnificare , pla.
niCsimum
efr
; ynde folliculorum
Iudus
apud antiguos
ma.."
xime cel.brarur, quo Iulium Cx[arem, Oél:avium
,Díony~
fium Tyraul1um,
110frrumgllc
Sca::volam
I.
C.
remitTo
a
ne~
(~3)
:¿/ex.1ibr.3:
gotijs
aDlmo
luiilre, memoria: prodidit Alex.ab Alex. (23)
gcuial.,.21. Sed &
il111d
cQrolari j vice ruperioríblls adneétemus,
ex
hoc
(24)
Erd{m.ChiI.4
cel1tur'9.,adag.18,
cuIleo dignus.
(~5)
Valer.H.lc.
l.
(l6)
Plut.inGracr;
(~71
lJem lib. de
chris
Jnulicr.
parriódarul1l fllpplicio
traél:a
Grnilnudíne, quernllbet
ho,,:
minem
enormietr fcelcroflllU,proverbialt
figura
e
"Ueo
dig~'
nI/m;
vt,
Era[mlls (24) advertir,
appellan
Ca'píífc : & inter-
du.m
alía pra:ter parnciJium crunina, culld
pcena
vindica.
ta,
líttcraflll11
ll10llUl11ehCis
proditum
eiTe.
NJl11
ve
A[ti~
lium dUllm-virum iilmtio prxteredrn,qLlem (vt
ex
Valc:rio
tl.$) alio loco retulímus) (acrilegi j rtlim , Tarquiniü5
Re,;;
culleo in[utlllu
in
mare deiecit ; Plutueb. (26) fcríbít,
Ti]
berio Graccbo ínterfeao; C.
Viliul11
eius
familíarcm , tanJ
qu.am
[ediriorum civem,cuIleo cum Jngmbus
iL[ururn,mo~
tcm obiJífc.-ldem tti:1ID Plutarcl:us,
(27)
CYHnen[cs
oLm
M~.thl'idatis
tempore
Leandrum
quei1dam
fratricidam
fi~
-.
- -
--
- -
mur
I
i
"
,.
Liber
pr¡mHS~"
Cap.XIl!.
mul
& tyrannicidall1,cullco
in{utLlm,in
mare dcturbaJTe,te-
íbtur.
ÁmbiodlUs
quoque
Rex,
Vt
PoIybius (2.8) recen[er, (28)
Polyb.lib.S;
Achxum
inimicum
fibi
borninem,per fraudem
ex
Sardium
arc'C
dedllxit , & vbi mi[crum ¡)lum adrnLltilavir , & extrc-:
1'rUS eius partes [lIccidi
t,
deinde capite
eius
refcél:o,& in afi-
ninllm cullcum cooieao , reliqllum corpus crucif1xit. Ex
qua.
hilloria
ILlilus
Lipfills
(2.9)
&
e)(ipIi,cat,&
emendat
Ov!:
dium, (30) dllm ajt:
Yot
ore
"Vel
intereas
cdpti
fufpenfús
oA'ch;e¡;
f2.!!.i
mifer duriferd tefte pependit d1ua. .
(29)
lU~.l¡rf.lib;
I.de
cruct,c'4.
(30) O)JjJ.illIpimi
Ncqu,:: abiimili ratione
Tomyns
Scyrbamm regina, 6/i j
ncccm
,capto
& occi[o
Cyro
qui
eurn interfecerat , vindi-
cans, caput eius in cuIleum fanguine repletull1, vt Herodo-:
tus,
(3
1 ) & Iufhnus commemorant ,coni
)eí
illfsit,
Cllm
hac
(3
1 ) lIeroJor.lib:
exprobationc
crudelitatis: Saúa
te
fanguine'1uem
Jiti
fti,
cu~.
2.
luftJib.
l.
iU(1
ue
in[atiabilis [em¡er fui/l¡. Bar,barorurn ctiam
qua-
rumd,au morem fudIe
tradlt
Valenlls,
()1.)
l1uétatarum
(3~)
Vdlcr.IÜ'.9;
pecudurn imeilinis,&
vi[ce.r~bus
egeflis ,homincs inCcrere, C.2.i11
fin.
ita.
ve
capitibus
taoturnmodo
emllleant, atque
dimiLIS
pce-
nx
vt
[ufficiaot, cibo & patione infdicem Cpiritllm
proro~
gare : donec imus
pucrefa.6l:í
, laníati fillt animalibus;
qL1~
ca
bidls corpanblls inna[ci [aIent.
Quad
pcenx genus Apu-
leills
(33)
e1egantiCsimis
verbis dcfcribir,
qua:
tamelJ,ne
ni.
(33) .
..A"puidHSli/:¡¡
mIs bUlLlS capnis moles excrc[cat, commodius cric aplld
ip-:
7·
aGllJ
.
fum
J.115l:ore11l1egenda
ndinqucre.Sed
illud
omitti non
po~
tdl:,pcenJ cullei adulteras quoqlle aliqllando flliíle pllnicos;'
vt
cODltat
ex
Conaaori) & ConHantis AA, ad CatuIlinllm
dcciÍtonc,in
lege
4.QU0rul1l appellat.oon recip.in
C.Theod.
vbi
pon:
alia,
fie
habetur:
Quod
deinceps
inhujufmodi
crimi~
nibus
con'Venit
ob{er'Vdri,
'Vt
rlldnife
ftis
probationibus
4dulteriIJ
¡robdto,fruffraroria
pro'Vocdtio
minime
admitttttur,cum !dri,
jimillque
ratione
fdcrilegos
nu!tiarum,tan1uam
mdnifeftol
fdrricidd~
in[tlere
culleo
')ii'Vos,
"el
exurere,
.
ilJ~icdnUm
oporredf:
- .
e
"')
, *
De
P¡trricid;j
Crimine:
CAPVT
XlIII.
(,mis,
Cal/us
gtl/linaceus, Simia, & Viper4
culleo
in[ui,
quo
¡rimum
tempore
ea:perinc?
VariauJJe
ir¡
hac
'juceflione
./Erodij
,J{oltomalJr¡i
,
.Jrtttgii
,
Coleri,
&
dliorum
¡enten.
tias.
Símiam
plane,
&
-viperam
in
hoc
[u¡¡/¡eío
"pud
'vete~
reS
inwniri.
GaLlum
)'ero,&
e'anem
non
ita. lnde Jlot,om;
in Modeffini
refponJo
Tribor¡itlni
mar;um
dgnt/cere
. ..An
reéle2
Q::;.:enám
fuerít infúend
orum
horum
animalium t e -
neralis
¡nquiritur y,aio, &
exploJa
ridícula
'jllttdam
anti~
'luorum,
alia
TheophiliwhementerprobdtUr
.
•
IM
V L cum parricidis
~canem,
gallum gallina.
.
ceum,~JmialTJ,&
vi~e.ram,in[l1i
deb~re.in.
cullc.u
m ,
(1)
bl.lCi>,.pCl1ult.
O arque ll1 rnare delJcl, llIalJlfdhs tU
ns
110ftn
(1)
d.!. vnic.
d.
§.
alía auél:oriratibus comprobatLlr.
Et
ClIiaclUs (2)
fe
dcindc. d.l.¡.
tít.].
part.¡.cum
alijs.
in
fe
nte nti
js
Adriani lmp.qllx habentur
ínter
gloífas vete-.
(1.)
Cuide.in
parar; res, eande m
pcena1l11egiife
comn:¡emorat; co tamen adie-
& in
pol1:hum.
red
di]
b 1 1
tat.ad
tir.C.de j¡is
ao,
vt
parrici a cum il
is
:."mima
i
lls
pau!
ro
íunél:o
nigris
qui parcllt. bobus fcrri
in
mlre
debe~lt,&
in
profuodL1m
demergí. Sed
qua
tempore, quave ratione
horLlm
animalium cretui par-
ricida:
fUtrine
aggregari;
haud
úci]e fcriprores comperiút.
(3) pct
JF.ro,l.1ih
S
Nam
qLload
pnn1um, fúm qui
ex111irncot
,(3) Ciccronis
decrct.tí.Lc
..
cap.r¡. tempore
llllllLllTI
ex bisculteo inrui; :tlioqui ab eo,cium tam
Hutt~rn.
El
JIIdtce d'l'
..
l·
.
.'
lcgÜ,(.dcll'omp
..
llgenter
pal'nClClarUIll prenam Qj1ggetat,
prXtenmttl
Maglfls
.j.
mire.c.8. non poruiíf:r;.nequc ltatim rcddíta rariocongrueret, dum
P.chrl¡t.
Calero
pa-
d'
()'
1 . ffi
f'
..
d
b"
ren',é.]. tra
Ir,
4 m,uores
no
1I1
e erts patncI
ce
corpus o lJcerc;
(4{
Ciee~.
in
orat.
ne
befh
js
qlloqúe, qllX tantUm
fcelus
attigíífenr, immanio-
pro
Ro[elO
Amer. dbus.vtcremur.
~oad
fecíidum vero antiquiores omnes;
& ex recemioribus multi ,ridículas adeo rariones excogi-
(,)
¡!l¡¡,W.inl.lIoll
tJ.rLlot,
vt
con[uJtíus
me
iudice facere vidcrcntL1[ ,fi, vt
j~l
ornnium.
D.de
le-
aliJs
[olent ,ad Iuliani
O)
diél:urn
reCllrrerctl,t
'9
UO
non
om-
;lbtl!'i)
CWI1C1U$ 8. .
,~.
d'
..'"
úbf.c.lp.l'.
tJlum,
t¡Ud:
a
fí](flol"lbf1J
(r
4
Itd
(lmt
, redJl
pojJe
rdttonem
ad-
(ú)
~oJ(c.llb.
1+
mOnlllt;lllt
CUIl1 Seneca (,6) f:ltcrentllr,lurecon!ultorum
re/--
cl"f.
r 1 .
wf'
dJ
N'
\
'7) N,",¡I.
"<¡d.
0~¡O;¡f,t
¡'4
ere,ctld 1
r,r/Jo
non
re
.dlur;
JIIt
curn cratlO,(7)
i . . ji"
..
l'
\
id:~;.
D.de
kgibLI~.
i
"ti
0;,1:
S corllm'1!ltC COnH!ltIlJWr,1 nqlfl
/'1
non
afortae
,ne (/,utS
111ul-
Liper
primus;
Cap.
XlIII.
mult.t
ex
his,quee
certa
[Unt,fubl'ertantur.Ego aútem,vt
vtra~
que in
re
mwm
interponam iudicium,viperx,& (¡mix mé-
tionern in
hac
[upplicio apud antiquos auétorcs
reperia,
ve
fuis
loeis oltendam; canís vero, & galli, in Modefhni dum-
taxat,&Cx(arurn
de
hac
pcena
[an6l:ionibus:ae
proinde pon
omnino Hottomaoni (8) opinionem rei jcerem , qui exifri -
(8)
11otto"',
vb¡
mar,
Conílantioiana demurn
leooe
bxc
anim::¡lia
ea;:teris
[u- [uF·
Y)lefemb.illdl:
§.alia
deind.n.~.
peraddita. & verendum
effe
,
ue
huius
nova:
confiitutionis
caufa,lllíquid Tribonianus in Mode1hni
(9)
re
[pO\1[O
eom~
(9) In
dJpcell~.
mi[erit,
nifi
me
in contrarium Adrialli
Cententia,
in veteri
, gloíf.tr1o
ab
Henric.Stcph.
r~lata,vocaret,
cuius
iofd cap.
18, meminimus ,
ex
qua conilat, iam inde
ab
Adri,lOi
tem-
poribus
hxc
omnia animalia includi
Colere.
Ql10d
amelll
ad cau[am ,
[eu
rationem
[peaat,
ob quam
bxc
animalia
parricidx
Cociari
íubentur, id circo infritutum videri
pO.
teil,
ve
.A!.rodius
(10) (cribit,
ve
de ea non
tanqudl11
de
bo. (!O) lErod.[upra.
mine,
Ced
tanquarn
de
bruto [upplicium
[u
mí
videretllr,
9uem
ab
h0111inibus
ad
bdHas
remittcrét. Aut,quod
Tbco-
pbilus ,
(11)
G rxcus InftitutÍonum paraphraíles , magis
ad~
([1)
ThfQph.in
d.~.
miuit,
quoniam
ha;
bellux
Gmiles
parricida:: mores babere
~f'
ha
~ellldc,
qucm
,
.,
" Cl111ltuf
Eguinal'.
vidcanwr, cum
ex
biS
aha; parentes
oCCldant
,
aha::
non
Ce
ibi.
comineaO[, quin cum
iUis
pugnem,& certent. Natn quod
Cinus
(u)
&
ali
j prolxlrunt ideo hane diver[orum
anima~
([
2)
Cinl/5
in
d.
1:
1 , ' "
ti"
" d f'. '
l'
, vnic. C. de his
qui
IUm
comrnl
~tlOnem
en,
quo 11nlla
natura
I timare
per~
parér.lac
o
6.Baul/en.
Cita.
fugerur
a
calle,
fimla
galluID
fuget, &
gallus
vlpcrarn j illrepcr.
1.
carira-
qua::
on~ni
ddtltl1ta
ad~lltorio,
in
parricidx corpus,
quaG
in
}~~t:
;.~or~~~:~s~
a(ylum Ingredltur,& elUs prxcurdla corrodeos,
[aml
[cele-
F<;ell.
oA'nt,
Como
,.
ns
meritas exigir pccl1ls,annilem
profeéto
fabulam,& xgri tom cap'3· num
,;.
fomnium
dfe
nemo non videt
,&
adeo
l1ugacorium
como
mentulIl,vt
vd
pudeat illud cordatis bominibus
in
rnentem
veniífe,& d llobis
eífe
in hxc
l10ilra
[cripta rdatum.
Sed
ve-
rum nimirúm
dt,
quod olim in
pbilo{opbia
tradidit
Pla-
tO, (13)
in
Iurj(prudentix hoda: di(cip]¡iJa comingere,
vt
(q)
p¡dt8rela~s
nulluill
fit
ddiriutn ,nullun1 tam impudens mendacium, 3 Pelr.,Crm,
de
ho-
wl1 dlfclp. hb.!
f.
quod
{¡JOs
non babeat aífcnores. Quod & Plinius
(1-'4-)
his
C;F'~'
verbis (cribit;
J'Jtirt:m
eft,
qua
¡roced.u
CritCd
el·edlllittll.
(14)
}Jin.lib.8.d~
"».,
11
. d
d·.O
rt. . llar hl,t C
.•
l.
~v.tJ
11m
tamen
zmjJf1
enS
men de/um
f)';l!t
t~J¡1:
Ctltfdt.
.'
G1. e A-
i ' ¡
De
Parririd;j
Crimine~
:Cnnis,quod
ctt'm
pdrriciJd
fymbolum
hdbtdt?
&o
CUT
ji~l
cuy¡¡,
:
illo
culLeo
iJiclIlJ,ttur?
Forcdtuli, &
CO"Vdml"v.
t'4tionesJ,
. 'juod immundusfit, &
t'mpurus.
'Ve/qu'od
nimis
érga
domi~
nos
jiddis, multis pius
teHimonijs,&
fxemplis
ornat.e¡o~
Hea
tanquam mimú dd rem ¡deientes reijciuntur.Canror(.
quorumdam docilitas, & ¡delitas ddmiranda.
'lJe
V/Jff
CQ
.
Cdne
nonnulla. Lares
cdninis
urgoribus
qUdre?
'N
01'&
rd~
tiones
1'ltra dlios
tentdt&.:R~bidi
canes
dominos
¡mtnt.Ca:
ntS
in
párenteS cruJe/es .
..:rt
aires [,!liunt .
...A
J(fJ'I1I,tni"
o~io
hdbiti,&
quotdnnis
in fUfllícium
rdpti~&
quare~
. E D vt
fymbolie.1m
vniu[euiu[quc
ex
bis
ánimali..;
bus
íigdlatim per[erlltcmur rarionem , & in
quO,
3t:
parricidx (jmilitudinem habcant
,tam
ex nutro1
rum [cmenti
js,
guam ex
ipfillS
naturx penetrali.J
bus
eruamus, a cane nobis initium facicndum
efr.
Qllem !
.,~
(1)
farCdt.dia1.14-
Stephal111S
ForcJtulus,
(1)
& Petrus Plaza ideo
huie
fuppli-:
pldZ" in ct'it. dc- cio adblbitum pmant,
quod
(cdcrawl11, & immundum
ho":
lit.1:.cJp.~:.
mine!h
ofl:endit. Confiar namquc,canerH ob[ecenum,&
ilTl~
(2)
Virg; I.Georg.
111llodum
animal cife,
tlllll
ex
Virgilio, (2) dUll1
aie:.
of,jcrcn)qur:
canes,
imFortí-tn~que
)lolttcres.
(
~)
-=
.[1:
&Horatio(¡)
_-TttrlJis,&excors,
J
""orat.
1
,cFU
• f
2.
Vixi/Jet
c,mis
immundus,&
amica
luto
(us.
('l)
Pl#uar.in
pro- Tum vera
ex
Plutarebo,
(4)
qui
hac
ex
caufa
fcribit; ea J
bIem. gra:c.
c.Jo·
nem in
Arbenienfiul11
areem admitti fas non
eiTe,
Dce
De-
( )
"F.
. . 1
1um
inCulam
aningcre, &
ex
aliJ's;
qua:
ex Tiraquello,
(5)
5 Iraq.lll
.1j.
(On11\10
lIum.lOj.
eius
[upprcifo
norl1loe,
fibi
Plaza (6) [uppo[uit. V nde eum,'
(6)
rf":Z1
d.
C.2.2.
qui plus nimio
ad
impudemiam declinat,caninulU oculum
habere veteri,proverbio dici [olitum,
ex
Polluce adnotavit
(7)
cceLRI,oJ.ljG.
ccx:lius Rhodig.
(7)
& cum qui
faci
e canem referat
,im~
17.¡IH.\t;.:1.L27.
mundum & impudcnrern hominern fmurum, Ioannes
Ni~
(R)
ktn.
~Vicc.IJuj
colaus Porta
(8)
telbwr.
Id
quod
ad~o
apud
vcteres
eonf1:i":
p~rt.t,
de
1 hy{,)
,.
Q.
1
..
'
Q.
l
d·.o.·
1 d
110m. hUlll.lib.
~"
tLltum,V-:
cXplOratuLU
erar,
ve
conV1Cl
),cX:
mae
lClI
oeo, a
CJl'.q.
•
..
licuillS
rnrpitudinem,&
~nverecundos
mores notandos,ca.
~-
•
I
',:
Liber
¡rimus:'
[ap.Xv.
·5'3
ninum nomen v[urparetur. Hinc n:l1uque, vt LaerrillS, (9)
& ah) reecn[ent, Diogenes
íUe
Pblo(ophus,
quoJ
cJnUlll
more
pa[sim ,publice, & nonnumquam
in
foro,
V
elle
rcm
perageret, Cynicus diétus
dI:.
Et TCrentllls Cbermetem,&
Gnatonelll
[¡e
loquentes facit ínter [e,quodamloco, (10)
-.
Ch.Vimin¡fdm
ego
Cl/fU!
tuum
hodit,
niJi
abis.
Gn.
..Ain
-vero
el/nis?
jiccine
Ifgis!
Et
Horatius, (11)
in
maledicurn qucrndarn poetarn;
Qf!.id
immerentes,i
nqlli
t,ho{¡ites
).'exas,
cdnis,
/gn,tWIS
I/dwrfum
IUfos?
Ee
Ve[pafianus
Demeuium
Cynicum in itincre obviuni
fibi,
ac
Beque
aífurgcre, neque
Calmare
fe
dign:mtem,obh
..
trantcm
etiam ne[cio quid, fatis
caLlem
babuit appellarc,ve
Sueton.
(12)
refert.
QuibllS
tdlimani
js
alía adLGrl: aJi j-
elt
Petr. Faber, (
13)
quemdam
Ciceranis
(14)
lOCUll1
ex bis
eleganter
~xponens.
Q~
11t,
v~
mirum vidcri pofsir,
(}uod
fe
apud veteres [criptorcslcgiíle Pierius
(1))
commemo-
r:lt, Vulcani templum apud iEtnam Sicilix
montel11
flJiíle,
cuius lacum Il1colerent canes, qui
caíle,
pieque adcumibus
blandirentur; impuros
vero
pollutorque , rcm tluafi di vini-
tus
pra:lJgientes,.miCcrabtliter lacerarent¡
Nec
enim canes
impudentia:
&:
obfccenitatis (impudici ipfi adeo & immull
d¡)
apn
vi:ldlces videbantur.
Verum
adhuc Forcatuli ratio
hcet
bis
auCtoritaribus corroborara, j qu<cltione noítra
toto
(o)
I.dC¡·tills
in vir:
Diog. D . .A!/g,
de
civir.Dd,lib.
q.c
1o.D cJ":yj.homil.
in
Math.:;-¡.
(10)
Terrn.ill
[un;
a:1+[ce'7'
(11)
Horat.
in
lib.
Ef'0d.üd.6~.
(D)
Sua.ill
Vd~
pJf.c.
q.
(13)
pa
}(¡[,.l!b.
1;
fC!nclLc.y.
(!
·f)
Lx
orar. in
I'ifoncm.
(1
í)
pJCr.vdlt!·(.w,
Hierogl. jib.
5.
fu.'-
-10.
quod aiunt cxlo
abcrr~re
vidctur.
Quid
enim rogo
impu~
(i6)
C01Jai'r.ÍnCle
dentlJ cum irnpietate? &
Cllm
crudehtate iml1lUllda
CJiwm
ml;llf.l¡ furiof:¡;
jn
1 1
¡:.
r
~
b J inirio
2.p.llutn.1
z.
natllra,
commune )lDCr, allt
UlUla:?
Llamo
rcm Di(j.Co-
()
"1
1 í
PIIII.
11
1.8.c.
VMr.
:16)
aliam buiufcc rei t'3tionem CQmmenws,
fCribir,
~o.
Plinio
(17)
tdlc,
canem
f1dcliCsim!1f11
homini
;lDima!
dfc, (11) F!IIl.íllF· /L-
!¡Jli.
¿':
lJi!
L alli
111,
& idcirco
ad
arguendam
parricida~
infidclitatem, vt cum lib
r.
c.:;.
E
r.'!m
UJ
in
co
cull~,)
in(ucrctllt
induél:ul11.
Cui
Cc[]tentia:
plurimaolli- a,la2io, Caill;
VJ.-
]
diébm.Pdlric.lih,
[
dem,.
me
iiliucunda relatu
gr;,vi[<;imorLll11
auélorum (13) d
"-1
e rer;.
tlt.b.
Vl
c-
tdl.:imonia favem ,
(1ui
excmplis adduébs mirJm c:wum in x,<lldlih·3·g
Cll
·C,7·
d
fi
j b
l'
r:
N.,rdl.
Como
Iib de
ominos
,cm,
o ¡e:quium, & .1cccptorum
benCDciprum
v
'll't
C'e
'¡'e'
.
.J. (
.1.
, a
IIU!
111-
memOtlam, [ummis
LHldll)US
prOfi:qUUlltllr. Quod haud
b~
ter
Zonar;¡;
anna!.
tuit
dottdsllUlll11
ViruiliJ
intnl1r~'tc[u
Servwm in illud
tom.)
..
fd.99:
.
~
. I [ - o ¡
-'.
(:
'7)
~enTUS!ll
V
It
ftnc~d,
,
9)
~¡j.~
./l.llud.
(20)
Martial,
lib.
,14-
e pig.wo.
(21)
Bapt.PiuHO-
llotam. C ·3·
(12) .Adjlot.
hH1.
¡U1i.1i
b.
6.
(1,)
Mart/al.
lib.
1I .epig.59·
(24)
pi~r.vbi
fup.
foL¡o,&
_}2.
(.5
~
IOall.z ondr ·3-
tom.ann.f"L"
_¡,.re
fert,ClI
mu[¡i,
;¡liis
CJnllll1
miraculis,
SimolJ
lH,úolllS
in
diebu5
cwicu.
col-
lüq·7·PJ~,:t5·
5'4
:De
Ptlnicidij
Crimint~
CrO(SHmqfu
canes
cómitdntUr
herílcm.
&
epigrarnm;.1tifia01
Poctam~
(20)
durn aít:
Non
fbi
fed
domino
'Venatur
wrtdgus
dcer;
lllte{um
le¡orem
qui
ti/Ji
dente
feret.
Et
vt
ddicerent
aliá,
Vlyífei canis exemplo latís
o1l:enditur~
'luí,
poO:
langa temporum fpatia Vlyifem
in
patrian'i
re_o
deuntem, & domo a Penelope
fub
peregrini babitu
recep~
tum, primus cognovít,& motu
cauda~
adulans domino
,iI~
lú Penclope vxori aperuit,vt
ex
Homero
Baptifl:a
Pius
(!I)
late
commemoravit.
Qui
ibidem
ex
Arí1l:otele
(21.)
tradir,
hune
canem vigefimo anno mortuum;eoque Martialem(23)
refpiccre dum
I011ga
dic
confumptum ,his verbis, ad rem
ctiam
nofl:ram
facientlbus, cccinic.
L)dia
dicePtlr,domino
¡di[sima Vextro,
~i
non
erigono
mlllfet
h.tbere
canem:
'Nec
qui, ViEl.eá
Ce¡halum
de
lente
fecutus,
LucifertC
¡tlriter wnit dd
afora
Vete,
'N
on
me
IDngd
dies,
nte
inutilis
abfoulit
.etas
Q!!alia
Vulichio
¡tltd
fuere
ctlni.
V nde, & aplld .!Egyptios, & alias nationes;
canctI1
&
grati~
tudinis, & obfcqui
J,
atque obedientix Hierog!ypbicon elle,
Pierius Valerianus (24) tefi:ltur ,infigni miuídam canis
excmplo relato; qui
in
Mal'celli tbeatrum ;
[pe61:atore
Ve[~
pafiano, a Mimo domino introduCtus ,omnia
qua.:
ad
I,a.:-
namnecdlaria
erant ,'luxqllc vix ab bominc expleri
pol~
[enr, magna omnium admirationc
co11ufir':
modo morwum
fimulans
, modo trifrem , modo bilarem vulturn, vti
fabula:
cxigebat commentum,
ol1:endens.
~d
tamen, imo &
6.,
dem
ornnern
ílIlld
excedere videtut , quod Icannes
Zona~
ras,(25)
gravifsil11l1s
alioqui (criptor,de alio
can
e cuiufdam
fabrí xris, Andrex vocati, rcccnltlit; ad quem [peétandum
anno ImperiJ luí1iniani 17. confluente
papulo,
rnulri [uos
annulos in
vnulU
acervum congefios ante callem po[ucrúr;
quol>
domini
iufTú,
mique
[ullm
cina
errorem attuJit.Idcm'
rogarus, qui
ex
his
qui ad,Uent
d¡ves
dfct,
quis
pauper,qua.:
muher
men.:trix, qux VlduJ,
qua:
vxor, & id genus alía:
ea
quoqlle
omnÍJ
aLr'luc
omn~
erro~e
demonllravit
,velk
cu~
,
ill[~
S5
¡llfque
ad
quxrtiomm ore prehenfa. Ex quibus iam [atis
colligitur,quanta
infle
canibus
erga dominas fidcs,& ebfer-
vnlo,quanraque gratítudine illis educationis vicem
rcpen~
dant,pro
quibLls
[~2e
mortem etiam oppetere
vifi
funt,;lon~
g~
cHsi01dl
a parricidis ratione,qui mente pra:diri,
naru~::e
legibus, quas
ex
canibus dl[ecre poterant , in(uper habitis,
non modo paremiDlls
non
ob[ecundant , verum in
~os
im-
pias,facrilegas, & nefarias manus audent ioferre. Quibus
iliud quoque
non
inepte
rubi
jci poterit, Lares Deos,quibus
flmilix totius cura a Romaois credita
erat,
cauíois
tergo:
ribus,
le
pellibus
vdhws,&
ornatos
fuifie
l non aha
ratio-
ne, G Alex. & Plerio
(LG)
fijes ell adbibenda, quamquod (26) .Alex.ab.A4
domlls
fidi
cullodes
flm
,&
ahenis formidolofi ,domel.hcis
/exanJ·3·gcll.
,
..
12
."
'bl
j d
(t
'.
..n.
r
11'
.,
V d'
'plf'IH~
fupra.
vero al)'
l,
atque a
Ilrepltus'l1c\.oLurnos
10
lcIti.
n
~
.
non
onnino
l11;d~
forGcau
co,¡IJ8abullÍlr, Dljs
L3ribus,pa~
~l'i5
fJmIlias neee; pra::(crtlll1 a
fiitO
eorumdenl [acrorum
p.micip.e
(27'
iUacJ,oí.fenfis,&
violads,
ca.nes,qm
Lares
ip.,;
('7) L.prol1uncia-
f05
Ganifi.:arenc,
Cl1(11 parúcidis
effc
in culleum immiífos,ve
tiO.I95'~',fal~ili;c;
b.
.,....
'.
..'
de
verbo
(lg11lf.
V1
4
p,1tr
a(LJ[l)1t] Deos
rJCU:1US
explarent j & paternx
neelS
com~
de infra lib.
2.
C.2,
p<;;tcns
(upplicium depo(cerellt. ' '
_ Verúm & G
In
re
hae
cimrlietijs
(qliodaiunt)
tenebris
invollltJ,&
in
qu,¡
nata'rore
Dehoad
certarnratio.né
eruel1~
dam opus
ett,f.lCllrus
{ir
aliorLlmopiniones reptchendef<l,
qualU
non reprebendcnd.a
in
medium propone re.
budo
equidem
COy
arrl.lvie;
iudicium,&ooftriseonGde'1'adonibW
Habilitum, non
vr':'luequaque
teqnlendl1lll
e-xictimoJ
s¿d
qaoflialll TbeophdllS, qucm
fl.Jpra
rewlimus',:geaeralit,r
P~!tlt,
h~LC
1
llÚU
llia
..
cu1.l'~o
ln(ui,_(ll)c.Jd.
fe
adver[us parcntes
..
-
l;nple
clllo'1ue,&
Cfudcliter
geF;u1t
,
vid4:amus
adhuc ,
an
in
calle aliquld
Gmde
repcriatllr?
Ee
vero
ego
ilIud
taotuI1l
comperIo,
Cclm
dE:
buius
ani01;llis
naturam,
ve
rabie
perci-:
mm,non
13m
6dei,& educationis.mcmor, dominum,& do-
meihcos
ab
ah
JS
d¡kcrnat
,[e~iJ:!,lo
illis plcrumque
rabdl~
('.ltn
llJiÚ;¡t
mOl{um,
haud
abtcr
QUilll1
facere parricidas
vdcmJs,
qui prxfra{bs moribus , &
feroGicocibus
anirnis,
llon iam dlvina,
non
humana illra turantes,
c:os
Judem
ir;';
clFfnirsi;i'¡c
vita privare, propter
qU05
hane
rua
V1[~imam
lu~
o _
..
~>
_ -
(COl
De
P
ardcidij
C,im;fJe~
(?-8)
Pi~riulf/"lcr.
cell~
a(pcxerlJ1t.
Niíi
forte
dicen!
cum
Pierio (.18)'malimós;
1:~.r.4.Hl~rog.f(Jl.
canes
cam
ob caufam idem
'cum
parricida
fupplicium
fu:
. 7 bire, quod
ipG
¡mpie
etiam
facere
videantur, cllm & [oro-
(19)
BdlJuin.ih
d.
res, & matres ralliant :
vd
cum Balduino , (29)
(ancm,
vt
§.alia deillde;
nu.
Plmarcbus
(30)
[eribit, quod
pugnax
dfet
animal, arque in
~~~~
;;~tar.iu
pro
primis ferox,& immundum
fimul
, fuiife
ab
cmOlbus olim
blem, templis prohibitum,
ipGque
[acerdoti,qui puri[simum Deú
(p)
Plin.Iib·~9:C:
4'
Cce/iuJ
lib. 1
7.ca.
:f,¡;!..,{J,x~lib.
3
.C.l
Z
coleret,abominabilem.
Ac
proinde
reéte
impio,&impuro; .
c::rudelIque
parricida::
adiuriél:um
,
qui.
paremem , quem
ve-o
lati Deum quemdam colere debebat, vioJavit,&
boc
veluti
fanéti[simum templum immani [eelere profanavit; vel
tal1~
dem non minus probabilíter conGderemus,
(ane~
, vt Pli-
nius,& ex
ea
Ccdius,& Alexander
ah
Alexandro (31) retU:
lerunr, iam olim a Romanis odio habitas, &
patria::
prodi':'
tares dedatatosJuiffe,
eoquod
inCapirolium irrutntibus
gallis,
ipfi
mmi,&:
fine
latratu egerint, an[cribus ampliter;
?x
fonore inclamantibus, vnde
eos
quotannis in fupplicium
• 'rapere,& inter,xdcm iuventutis,& Sumani ,cruciaffigere,
creptum fuit, an[ere infidente,cui
cOntra
plurímum
[empero
honoris detulerunt. Atque ita Romanos, odio[os
fibi
canesi
cumodio[o Dijs,& haminibus parricida, codem fupplicio
perire voluiife:
,cum
non
mil!LJs
qui patriam, quám qui pa':
rentes violat & prodit, peccare
videacul",
(31.)
quad & nos
btius infenus.notabimus,
ex.
Cícero
(33)
íenfic
,dum
dixit:
(31-)
t;V'eluti, de
Iufl:ir.&
iure.
(n)
Cicer.in
r.e-
Fm.ad Lentul.
(34)
TiberDtcian.
lib.9. crimin.c.r6.
l1U. J
3.
vide adagiú.
cane pcius
~
&
an~
gue odit!
Vim
n(que
p4renti
,
neque
!dtri~
injerri
o!orrert.
Acceda;
his¡infern~les
furias
canUen
n,omine
denotari,illorumque
.-
-
ºd~umnotabile
eife,vt non
íll~pt~
I~~er~~s'
Déc.
(34) confiderat-.
,,'
~t)-
-
..
¡;
t
1"
~APVT
xvi.
Calltúg
a¡linace/u
CUY
/ayrici¿m
comitetuy?
:Ang~¡¡
:del;-'
" , rium fxplodituy.ét
.ACCUyfij
¡tcm,'!ui tallum gallindceum
mal'(
caftratUm
imerprrtdtur , & ¡efsime
c,,¡}ratos
[d"OS
, .,dd; fortiores contendir.{jdllindwu
CU/'
ap¡e"erur?
(¡dUi
appellati/)
'Paria.
edlli 'lk.e
Cy/'eles
faardores
CUY
ita di-
lh?
CUY
~jJent
ca.ftrati?
'Pu[nacifsimos
ejJe
gallos, &
nalu~
1'4
wbememer
)li¡eris
injen[os,inde,{ecundum recentÍoru,
ldrricidij
pcen.e
adáptari.
PIltra
de
[dllorum fugni s , &
"'Vbi
bodte
in
)lfu.
Vnde gallorum ludus,
'luí
.t
fueris
73dcha~
nalium
tempore
jit,
oríginem
duxerit? edUi
in
m(ures
cru-
dele
s
.'Petrum
ereg.in Lucretij e arminum
dILeg
dtion'~
[ced/::
lllt/fum. (jallos
1íimis
effi
)ixorios,&
prolis
amar¡te¡.
Ce
E Scyllam ,
id
ea
inÍlgnem caninis
fatratibu9
fcopulurn ,
vix.
duro NeptUno f.weme
tran[ueai~
)!:f¡ml.'\Óla
iam iterum naufragium facimus, & in periculo-,
fum
Charybdis faxum
íncidiri'lUs,
cúrn
fe fe
f10bís
Galllls gallinaeeus oflúat pertraétandus,
in
cuius expoíitio'",
lle,&
tcquid
fimul
eum parricida eulIeo in[uatur?
rcdden-
,da
ratiene,
nllllllS
ea
interpretUm, qlli
fdicÍtcr
vaítuln
hoc
pelagus transfreta verit ,
qUique
ingeni j , & exiflimationis
iaéturam non fecerir.
Nal11,
vt Angeli (1) ineptias prxee- (1)
:Angel.
in
d.t.
l"ealU,
gui gallurn
bUDe,
n011
pro gallinaceo aecipiendulU
pcxna.
contendit j
led
pro volm:re alia,
qua:
in
tenis
Fori Iulí j na[-
.citur, ingelUls,
vt
ip[e ait, magnirudinis,&faciem
multllH1
•
groifam
habcnte. Accurfius,
(2.)
non
longe
meliori iudicI0
(7.)
,A'cCl/r!ilJ
lege
,gallllm g,¡llillaCeUm, capponem, id cÍ! ca1l:ratum gaIlum
p:~ul".
d~
fa~ric.
, , '
J'
r ' b d' . &
JIl
1.
vme. C. de
llHc:rprctawr,
qllem
"qllO!1
acnter
cum.lerpentl
US
lml-
hisquiparenr.
cet,
bUle
{uppllclo adhlbltllm pucar.
CUIUS
tameu opinio,
& in verbis,& in re
ipfa
fJIfa, admini non
pctef1:.
CertillS
námquc
eíl:,
gallum
g;¡llinaceun1,
vt
&
Buda:LlS,
(3)
3<:
alij
(3)
i3,..á~I/J
in ¡n0
n.narLILlC, non pro
c;¡Llrato
accipi,fed pro
co
porius,
quí
te-
IJot3t.~olter,ad
d.
:J. • 1
'b
Q'
'1-
'r'
, d
l,!XllLJlr.
i:lCUlos
la
eae,
&vt
UIOCl
IJllUS
(4) reétmlme a
venit,
(4)
Q,f,¡'lltil,Iib'7'-
jlc
1l1tc~d~~
appellari~
o~
't<!~v,u{"fC
vitandam
,~d
cíl:
erro-
infl:.t
a p'9'
H rem,
De P drricidij{rimine:
~m,
qui
ex
nOlninull1
limilitudille
mCei
potTct
i
cum
gaIIi
appcllatio
pluribl1s
rebus conveniat, & llmpliciter poGta,
"trUIn gentem,
al1
av
cm
,
vtrul11
nomen, an
fortunJITl
cor-
poris denotaret, incertllm vtlque dfet. Ncc·refen
CyhdeS
De;:c
(:¡cerdotes,qllibl1s
gcni
talía
nb[cifia
erant,
gallos
fl1i[-
(5) lImJian.li.l. Ceappdlatos; hato
id
homen,vt
Herodlanus
(s) ail,aRumi-
oe
Phrygi<e
Gallo;
eis
inditUm
d1::
quod
&Scxtus
Feftus
(6)
Ftfl.Pomp.lib:7
Pompo
(6) luculeütius
bis
verbis o(tendit : Calli 1tti
"VOcan-
de
verbo
lIgn.
III
"".
.'
d'
n'
!:.
jl'
. .
,f1.
gaUi.
.tur,
'/á~
dtr~s
mdgn.<e
c~mues,
¡
en
J
Un!
d·
umtne,
C'tlt
nomen
tr
Callo,
qUid
q1Jiex
eo
bibiffent,
in
boc
lurere ¡nci¡iant ,-'/
fe
(7)
Ol'id.+Faaor. frivem
1Iirilitdtis
¡,me.Et
Oviwlius(7)
in Fafhs,fic
ínql1itlls:,
CUY
iziturgallos,
c¡ui
[e
excidere
»ocamus?
(\\)
Rofir¡,
de
an-
ti'juit.Koman. lib.
3·
ca
p.27·
(9)
Ba'tl.il\l.I.n~.
2.
C.l\~
EUllll
8-:
\Il
1.Eulluchis, C. qui
telhm
fac.poíf.
(l¿)
.Mgl~$
de
prorrier.
remm.
lih.12.Clp
11.
(1
1)
Mart¡.J.
lih.
J 3.Ef'ig.6J.
eh)
olliJ.lihr.l.
;lIl1orum,ele~'l'
. C
um
tantttm
,:(
Phrygia,Cdllic4
di
fa
humus?
Jnter,dit,»irl~d(!m
C)belen,
dltaf1ue
C{'~n4S,
..Amnis itinfdn4
nomine
tal/u
s a11M.
~i
!Jibit
indr,furit;frocul
hinc
d¡[eedite,
1uis
eH
Cura
bon~
menús:
111;
bi6it
inde,furit.
Quanquam alij,vt RC.[¡C1US (8) rcft:rt,aham afferant
ctymo~
logiil!11
,
&:
l G;tllo
q~Odl~
, qui primus
Cybele~
facerdos
fuerit,
diétos eos fmfi" arblttenrur.
Rur[u~
&:
in
eo
cH
AC
4
curr. tot,\, quod aiunt, decempeda
Iap{lIS,
tluod
c;¡Üratum
g:lllum,
fortiortm
,
vahdlOremqUe
ad
pUg0¡1Ql
fieri
putat:
Nam cdi
B.lldus
(9) omne animal
cafl:r¡1rum,exccptohomi~
ne,mdius reddi
tradidnir.
Caciús
efl:
ramen, qucd ad vi-
res aH\nCt, gallllm ,
ve
&
cxrera
:dia
animaha, molliorem.
debdicrem,&
ti
l1lidiorem
;¡bíci(~is
geniealibl1s
reddi ,
pro~
priuJque
;Id
gJ.llill~L
namram acccdcre ,Caflwm amittere,
DeqUe
eo
tel1lporis fparia mttirí,
ova
incubare, & galli cr
..
ga
gallioJ~
j,iberalÍ!;ue
allJiíra,
fua
ta¡¡tw.m
vcntrí íl:udere, •
vt
rcae
fcripfit Angles,(
!O)
& remire videtur Mc.rtl ahs,(
11)
durn ait:
'Ne
nimiJ'
exhdujfo
mtfere{ceret
intuine
gdllUS,
.Amir t
teJles,
nunc
mihi
[dlluSt'rit.
Ee
in Eunucho Lomine expr
&:
t OvithLls, (12)
fic
diccm;
- N 0/1
ti!
n,m~s¿1uo,non
fortiblts
l!:ilis
am,i.r,
.
7Jef/iea
non.
dextr~
COJ)WlIit
haJla
tute.
/rf,¡
marN
rf,1é1rlll:
tfl/¡es
de¡one
-virilef,&c.
~~
1;1
, .
1;;
Q!14,-,e
bis
relidís, videJmus ao
llere(i"Íitiotés'iñterpntés,
coogruemillS
ali(lui:.~;hao
}u::pam:-rcpe:wrint?
Et
[t,IlCéb:::'
mm
Jci:rme
O1DtllClm
(13) illó'cjuinco
telidit
,vt:· probent,
aallume-úlilllceum pllgnaci[sitnllrn dft;,:&
adrlloclútl1J"li~
peris,&
~\"1hquislcrp,en[IGus
infenfuU1;idooi:¡luiGmuT
Cúl!¿q
i:"nÚÚ¡vt
his;pugnaotlbus
g~rav:i(¡s.pani<;,idaaffhgatfJr
..
ll1l~U~
ius:d:i¡CG:Jnnnanonem, ego
iHud
ad!jc;io,;a~¡e0j¡l¡GtOnidll~
natura:
.ip[l,imer
gallos
?:-.&
[:crpentes
¡di{~idJilHn;
\lN'ti;¡
h1
mormi¡fli<i
,adhuc repugnare vide a
nwr.NfmPlil1io
(141
teae,c¡¡rn~sgalloru0.1,&
crud-m¡&
calid;e,rupá;~iper;e'rnM
[Urual)p.'.l(\rx, venenumedentur. Rurfus
&111l-1<iL¡
oallos:itA
.
~
b
eífe púgnace.s,feroceCque, vt JíJxra eiufdul1 Phnij
(I5)fen-
tentidlTI, dimlcario;w inter
[cC\:.
imperillm,&
fegnum v
l1it1.[~
euiufguc domuiddquirant,'riequeinnis Gtfa:pe'commóriey
t¡bus,8ed
&'
T';¡oagreos, Medicas, & Calcidicos, idem
PH:
mus
extolhr,
quodad
bella tanrum ,
&:
a[~idua
prxlia Ilatl
(!3)
Jt;:dc1dí:of
cáf%dl.i..¡:
tO)':I)~.
Ül
d:(.!
fl-\'j¡:u:i~
('.c.:
2 Báldlllll H'
J.
1)
;Jli~
d·
..
in
••
, )11,4
o:
[Ir.
1'.
V.
ClJI/
lib.
9
o-jnljn.
C.l('.
l'iU.
¡
1.
'lui natil1l alia
ridicuLí ratiUl!fUl
(cn~
minifciwf.
(14) P
'In.
lib. 29;
¿.
IUn,r.hdl.cap·4
..ÁlIglr5 fUp.C.16.
\'5)
Plll1
I¡h.lo,¡
l.líltur.hifl.l:,af
~i¡.
vidcJllwr.
Er
Pergami omnibus annis fpeébclllum
gallo.
rum, ceuglaJlatorum publice edi affirmat.
Q.:ill
&
Atbe~'
'"
nienfes Ctl,lm brculpo[ui{fc ,
vi:
g-aJ1i
aallinaccio(¡6tarlhis
b
~
~
J
in [heatro
ccnJ.m~n
inireot,
exAliaoo, (16) & alt)s
dedid-
(16)
iEli.tn.ILt.de
111US; eo
quól
CUl1l
Tbnniftocles, exercitum
adVe.r[us
Bar- var.hii1.Crel.1ib·¡.1
3nt
leé1:.
c.
,z
_ & li.
baras
edu..::ertt, [umptJ
ex
gallis, guos pugnancesvidit, oc-
9C.13·
.A'!tx.libí.
cdGone,
mdüu\11
animis virtutis ini;iramellt:.Jlll iniecir. Ro-
g(IJ.~.3.Era[I1JUJ
in
adagIO,
Gallus ill-
mx
gl10quc
has
galtorum pugnas
fieri
foJitas,
CtxCólumel-
[llltat)
& galllls
la,
(17)
&. alijs
late
BeroalJus (18)
ol1:endit.
Et
aperte
ex
fllbrnifhl.lalis,
P¡~.
Herodi
_mo
(
19)
coiiigi rur,ql1i
cumde
Scveri
till
js
loql1er'-é~
~i~;
)4·~:f~.\'¡~s,
tUr, i
t.li
ntlLilt:PUerdi
prímum
artdmine,
edendis
cOlurnicum
.de re
¡,ua.
.
Ir
'\,
JI"/
l'
. (18)
BeroalJ.
ad
f"gnts
,ga
,tn4feOrum'lue
COltjlrfhllUS
,
de
f'uerorum
co
Lua
te-
SlIctoll. in
Oc'tav:
mni/;;ts.
[n
plunDus
quoque
~alllx
partibus,BJccrbanalium cap+l.
tem?ore
(e.mm
priVlll1l1
vocam)
boc gallo.rumIpeél:acu-
(19)
lItroJian.lib..
1 . f'
l"
,
11'
4'
"m
per pucrosJlJl1Is
1I1gu
IS
ncri ,
&:'
ga
1
vlncentis
domi:
DLll11, rcgem g,dlorum c rcari,
L"-JicoLws.Boerius
(20)
cccen;.
(00)
Boeriu,
deci-
L:t.
QIU
Htfpanix ítem
nofhx
mOs
rcfplcit,
in
qua
,liect
ralle
,O.llUm.ó.
di
verlo modv, pueri, rege gallorllm eleéto ,
eodtln
pr.or{us
UlllPorc
(T.dlus exagirant. In Anol¡a ctiam hocj¡eque, non
,
~
o
apud
regO!
Satrdpas , &
optimates;
has
g'1l1orum
concerca~
tlOl1'S
in dchci;s dlc, &
In
aula
reo
ia
,Ul
hune dUmtaxdt
-
/:)
H.r.
(21)
L~gllll.in
ad-
ditiollib. ad
Diof-
cor.lib.2..C'_B·
(¡
2)
Pi8riudib. t 4
Hieroglyph.
pago
134'& Iib.2.4'
pago
60
Ve
PdY1icidij
CrimirJe:
vfLlm,
peculiare:m
locum,
in
paleíl:rx formam conítitutum;
inib1.que
a gallorum dominis magnam
pecllni'2
viro
in
fpon-
fionem deduci , Doétor
laguna
(21)
ocuIacus
tdlis [cribir.
Verum
iicel:
ktc
iu
fe
habeam,
adhuc
tamen vix eít, vt fu-
pradi¿he nitioni
acquiefcerc:
po[sim, Nam
quod
galli
inte(
fe
pugnacirsimí fine. nihd
ad
ver[um
(ve
eH
in proverbio)
conducir, Ilibilque
cumparricida
eornmune videcur habere.
Deinde_qu,o,d
:éuinvipera odium
gerai1tinternecinum,ma~
gis io vipel'x,
,quam
in
pairicid~
pana
111
fpeaae; quí, dUIl1
ímer
fe
b,íl:jolxillx, infitum natura certamen
ae
bcllum
conhciunt,ab
eorum
morGblls
liber,&innoxius manebir.
V
ncle
íidivinandum eít,egolicet Davus fim,non OEdi":
pus,
vcrofimilius
elfe
arbitror,
quod
Pierius (22) cxifiimat,
gallum nempe
ea
de
caura
culleo in[ui
iuífum
, quia & ipfe
lmpictAltis [ymboIllm habeat, cum & matrem [aHat"v! bip-
poporamus,& patrem etiamimmanite:r inceífat. V
llde
apud
(23)
.firijlopl"l11rs.
Ariíl:opbanem,
(2.3)
Philippides,
qui
patrem verberaverat,
(~4)
Lucrerilu
lib~
z.de
nat.rerum.
(2
í)
Perr .Gvrg.li.
36.Syntag.(ap.~+
¡mm.
10.
cxemplog.dli
faél:um
tuetur [uum, & Lucretius,
(.Z.4)
que
m
¡.1l
hanc
remPctrus
Gregorills
Tbolo[anus (25)
allegar,
gal.
los ingratos dfc in patrcs,Gc
de
terra loqucns,[criblt.
Cl/lIos
duribuftnt, (rcllicet terrx) quia numen
qui
»iolarint .
.Jot
tltris,& ingrttti
genitoribllS
in1Jentif
nt,
Signifi
edre
)io/unt, indignos
e!fe
¡utandos,
Vi»dm ¡ro[l'niem 'lui in
ords.luminis
edtlnt.
.
~x
tamen
carrmn~,
ve
e)(
prxcedencibus coníl:at, & ibi
(26)
l<lmbillllS
i~
DlOnyfius
Lambinus
(26)
advertit,
non de gallis gallina-
<olllmeiüucretiJ.
ceis,
red
de
Gallis
Dex
Cybeles [acerdocibllS,
de
qUlbus
[L1~
pra memioncm babuimus, intclligi debenr;atque ira minus
apte a Petra Greg. adduéta videmur. His ego illud tandern
adi
Jcio,
non
omoino gallorum, & parricidarum mores dif-
ferre:;
nam
[¡cut
illi, [oh in vnaquaqlle domo dfe conantur,
neque
imperi j ,
vt
ex
Plinio
retulitnllS, con[onem patiun-
tllr:
ita parrieidx,
dum
parentum heredltacibllS inhiant, &
bünorutn admindlrationcm liberam babere conantur
,im~
,
nuni
audacia parentulU fata properJnt
,&
illis morcem
in~
f¡:rre
non timel![.
Sed
[)~ql1e:
a~s
re
crir ª
dixerfmus,g.ll111Ia
Liberprimeu:
(¿¡¡.XVI.
in
hís
impium ,
ín
multis [amen
alijs
& pietatis fiudiof
uffi
,
& curx
erga
fobolcm
valde
Collicitum.
Hinc
enim
vide~
mus,
eum
maxímcgallinis deditum,
le
vdu[
vxorium
eae,
tandmque wrbam vnicum maritum implere, tum
etúm
pro
pullis
acerrime depugnare,&.vt
ex
auttoritate
Ambro~
fij Leonis
Nolal1l
rdút
Erafmus, (27) frequemem, & diei
(27)
Erafm.in
ada
d l · e
d"
fi
I
gio,
GaUus ante-
nuncium
eantUl11
emi,ttere,
lllll
pro
15
Irecuo
Han uoe[i
quam
iréfllm can-
arque
ideo
mitum
non
dIe,
6
ab
impio
filio,
amami(simus ter.
dlll..l.
ccm.?;·
fobolis gallus fupphcium exigat.
Sed
quofilam
hxc
qua::
de
adag.67·
gallo [cripGrnu5,& reliqua omnia,
qua::ei
a natura triGuun- )
.el.
'd
d"
.
.'.
. b 1 ( 2
~
..A"larJ.
lf.m-
tur, e
Xl(,,~e
a roe um, & appnme,
Carmll11
LIS
eomp
exus
j!elreaamus
, i!lter
efi
Alardus
.JEmfidredamus, (2.8)
eis
rdatis
hui
e
CJpiti
6· lucubr.Jrion.és
Ro-
nem
imponcre vi(um ca: dolfhl Agmolx.
t2!!amquam
multa
'Vigi¡
nobú firt
commodatal!NJ';
H.ec
famen
e
muftís
commódior4 ¡utem:
Siwqu'od objlre!ere
lucem
"vOC4!
ore
moranmn,
SiY/!'lu'od
inffdntem
cI<tmatttdejJe
diem.
Siw
fuad
inc4utis {olis denuncittt ortum,
In1ue
0fera
ign4"v~úxcitdt
ftrrifces.
Si"ve
c¡u'od
h.ec
ea:lum
ere/m
fol4
affieit
al~s.
Vmtur/qu/! (dgax
eXCllbat
exitij.
fj4tlus
gaLlinis
¡r.efic1us
¡luri6us "IInUS,
V ,úcus
hie
tdnto
'Vir
fatis
)i!que
[regi
ej.
FiXeundflS
c¡ua
{tt
fiXttlS,
numerosd.qtu
¡rolel,
Cent41JS
dulcifona
¡ro"voeat
¡llecebr4.
2Jvale(¡ue ¡rocu!
te[fú
ab
berilibus
4reens,
'N
o~,{
corte
for4s
longius
egreditur.
Imfmtút1ue
fuo
gmeri,&
quaeumque
mOr4tt1r
Se"e,(at
exereet,quod
tener im¡erium.
Inque
{ua
jlm:¡uilinia
nimium
audet,lJ)iatqHr;
Q.:!J[t¡uis
{ere
fJrofrijs
regndr
in .ediculú .
...Abfiinet
i~'Ventis
'Vngui
quas
{edlfurit
e[cis,
...Argutoque
{diax
con'Voeat
ore
¡teus.
Cn4'Viter
~xores,¡u¡¡oJ,
tot¿mqM
cobQrtem
...AjJmt,
de
bofe¡
calcibus
extimuiat.
Q:.:..0d
(i
¡alma
datur,
'Vi
[for
¡ldudentibus
alis
~()x:
:,,t'!Jr,
d'-
~i!l1J:
~/am
futi~
rtt'jut
fiel;
Z)equ~
D
c.
P
drr.i
cidilc
rif»ine
~.
1J~qu't
prPfdgdtd
!cetUrd,&
¡rOlibUS
.tuElis;
.?ótir e (olicitfu,jem¡er & dbigilans.
Sic
)liti1,
a{siduus,
condus,fruglfjue
m¿lr;ms
Profficit
J>xori
!JoBe
dirc¡ue
juee.
Coniflgint cdJlum fo[sir fenare
cu6ile,
Et
!dr'Ns n,uos arte
fO)lere
[Ud.
'Non
¡Ud
contminens,dliena
1Jegatia
cur4ns;
CldUdus
wi futor defidet
¡hue
dami .
Jem¡er
db
bac
a!ertt,jummo
)lenerdndus
bañare;
file
)iir;)leN
)lerd
erit
efit
in
. -
CAPVT
XVII;
'!Ji¡er"4m
¡drricid~
Jimi/cm
efJe,ide'oque
ineius IUt/licio
'adbij
bm',
cUm
heec
1u'oque
parentis
J>zfardn.tfcendo
!urum!dt~
.!foc multol'um duftorum drzumentis ¡rob,ttur. é x
.elijs
!o~
fled in
dubJ'um
'vocatur. T
4ndem
prior o¡iniomagis
dd~
minitur.
Sacrilegi
quomodo
tI!ud .tfthio!es ¡Ullíti?
Homi::
num
'luorumdam
n.atura
~
1
uib
,!!
'Ve,,-mltta
animalia
nof'l.
noceant.
•
.
Ir
E R
2l.
M
fimur
cum
cane, & gallo
culIeo
in[ui';
. ;
non
iuris.tamtlOl,verlUll bumaniorum eriam lit-
terarllm allétores
pa{SlIll
oftendunt,
lict:c
omnes
& in nomine &
il1l111merO
varient.
Nam
Mode-
(I)
MoJefl.
&
111-
fhnus, (1) & IllflinÍ:tn. viperam
appdI.1ot,SeneCfI
(2) ftrpcn
..
fI¡njan.
ille
in
d.
I.
tem:
Non
culleum
,non
Jerfentem,
non ca1cerem decre-vit,
Ec
Frena) hic
in
d.
§.
alibi:
(l)
lmdfTina&ar
",ihi
cuLleum,
(erfJentem
,!rofundum.,
alia dcinJe. 6
l'
J
'J
'
(~)
Se¡¡er.lib.l.
de
Cui &
IUVCOJJis
(4)
con veDlt,
Vbl,
de
NerOllc loqLlclls.ait:
Clel11.
- etÚru
fU¡1'licio
mJn
debult
)'n.1
¡arari
(,)
U6m
cantr.)~
¡.
COtlLf.
Simia,
na
fr!en!
'Vnu!,&c.
(~)
lllven.fatyr.5.
Et
vetus Oool1l;lflicon
Pcui
Danielís,quod laudanr
TtJrne~
(,)
TIIl'u,b
Jildl.
bus,
& Cbriftophorus Colems,
(5)
V
bi
culleus
diffini
tur::
:dV":r.·"
.Cc:cr.hb.
Tunicd
de
[f,uro
in
modttm
eroni!
faad,
'lua:
lt'ne6dtur
!ic~
!in}prcr~.c.).
..
bitttmim:, in
1'M
includebamur
parricidee
,
cúm
Jimiet
,[er-
e.;)
L.12.tt.S·\,·7· penle,&
tallo.H~(f.1n,\
.1utcm
lex
nofha,
(6)
colubrum,Gve
.1nguem
vo..:at,lbi: e
'fue
encierrc'1,
(fin
~l
'in
can?
e)in gallo,&
'Yna
Liher
prim,.us.·
C"p.XJ7II.
63
'Im4
culrlmt,t
')¡1J.ximio,a9ua
non
difl'en
Plurarcbus/ 7
\dUll1
(7) P!ur,trc.inGnc
ftribit¡CaíumVtlhumpwdit-orClll,& feditioful1l civcm,in ch.
culleo
"UI'11
ahguibus
U1Ü.ltl¡u1,fulÍl"'e.
Nifi
quod bicplurcs
angUts in[ui oftendit,
110n
vaum, quod &
~tdianLlS
(¿')
(8)
Q.!1l1r:decbm.
illGnuu j
dum
iüdedamilüonibus
ait;cuLUo
& {erfelltJlI1
....
rx!iflnJ" fitiM.r,
Et
ConfianÜhUS lmpt:tat·or (.9)
hc.
[cri-
(9)
.
c6~JI"/li.il1
d~
b d ' . d
.C"
f"'
. .
l·.
l.vl1Ic.clJ",}1I~
cut
ens, t
par~lCl
a:
C-t
Jntt~
M:
mt
es
~ng~fhas:(:arn¡.rene,~-,
Farull~.·
'.
.1·
{UI, (tr,ttmum
r;ontubermo.mz(eedtur.
heqrcéte)therül)Y'"
mus Magius¡ (IO) pluralem
pro
l1ngulari;
vt
allás
Ca!'p:e,
ita.
(10)
MJglII$
lib+
in
bis
loc\s apponi, confidcrat. Qllamvisquoad
ConHanti-
l1lifcd:~~F'~'
ni
CJllétionelll
j verius
Ge,
ibi lerpemilllIl llamine rdtqlla
alía,
c;ux
cum parricidamiCcen
lUbentur
,animalia conti-
ncn:
nam Jntea vipera; ll1cntiollcm
in
finglliari numero fe-
caat.Curyero
vipna
buie (upplic.io adbibeatur; longa
ex-
pliC;lC\OlI\:
rlOU
eger,cum omllillm
(n)
con[eu[u
ea
parriei- ('11 Ira ¡:ofl or-
v d dinarios
rraJir
Bal
dx
'[ytll!xiI1ll11 h.lbeat ,
&-
fimili
dehao
vi
earur obno'xü; J
r:
JUIIf.llll.'.j.in
''1'
l'I"m
ve
Phníus, & Ariílotelcs (llo)
tradlwt,
non
níG
exeí6
aba
dcindc.
Jácat.
. . . 1 & . . J . d cli:llol; ''1 COl'ar,
parentls vtcro
prorumplt
1~
ucem, per parr¡cltllUm
VIre;:
d,C¡'CI11.
¡'a~Gflg.
·ducit inicia. Vlpera quippe
fcxmina
ore
marun
exclpiem,
d.lib.,6.C.~.;.P¡az.
el
Us
fllb
finem
coitus
ca:put
obCrUllC,lC, lllam amem prxg- d.c.:: Z
Il,um
.....
. • .
....
. (12) Plm lIb.
1I.
luntem
cam!1
exeduct,
& vellltl pattn,x LtCIS vIlOres,
CH.&lib.bq~.
eXCllllCes,
lacera, parcote oceí(a,
perwmpUl1t.
Vnde apud
.A·rij1.lih.~;d",
hi[r.
.iEgyptios, v t Orus Apollo,&
PierillS
(.13)
n:cellCem,
mulllo"
(~l~~.(~;;;
·.fipnllo
rem
ob [olum con\:ubi: um
mJnto
aífentantem ,
pa
viperá de
jir.lJi.·ro.¡;
Pler.
{i .
fi
J...
Q . d
Ad
."
. 1 .
(.
1
lil-
L'
in
rflne.
16
m .::avant.
¡.!O
nJOllS
etlam llU¡US
14)
e
eganter
..
\
,.
"'Jrt.w.
fll/1.
...
1 . \
14)
V1
ln
luís Emb lfi1.lt.expreCsit,
[¡e
inqüiens:
Emb1.33.
CNm
ruit in Venerem
blandirur
Eebidntt
rn,trj¡p,
M
ox
[dtura in{ertttm
tr¡:tfcidit
ol.e
c"t
ut
•
lmf
rfib
,¡ f¡{lfdtur
telltÍ[l?Jf
fenida coniux,
.
Continuo
letum
f()fci¡ anhela )liri.
Et
qllod
ad
rem
noltram
propriús {peétat, Iiberos in ma-
tn:lU
cOIl(plraI1tes. cique
Jr:JG,lias
pacantes,
eillCdem
Vlpe:r."C
hierog,!ypblcJ
nota
repra;[coubant,
Vt
vJna
fupradlétos
auél:ol tS, Co:hus
Rhodigin~ls,
(¡ \)
fic
ni
am
legcs,(Jua;
VI
pe- (15)
Crel,RhoJ
Ji,
ram pJrnClda:
Cociari
volum ,
i[]~erpretJ[Us
,
[¡:ripGt.
Qui
6.cap.I:i'
idem Jhbi,
::-
16
quodn3m rerpentls genlls
hoc
Gt,qllod la- (U»)
lcl,m
todem
une
vipera.
d~citLlr,
la¡~
dl(qUlf~t.
Sed
fueruOt
C:1men
0011-
1.i~1.C]p.16,
nulli
De
P
¡¡rricidij:Crimine:
~
nulli,
Occ
contcmnél1da~;[jdci
auBores,qui
bcc:
tQturn,quod
de
viperis diximus;,fabuhm:dfe,afprmant: NanlOeque
in
wiru
fcx:minam
ma:rüicaput. pr:il!fcindere, Albenus
M'.:ig~
(17)'
-:-<¡btrt~M4gn.
nus (17)
tea;¡t~r;;:neqlle
fohol.em
,<lbroúuYJatris
vt(:roin
& alil quc: s
rtfert
luc.cm
prodire
~Pl1iloílratus:
U?)
imAppoHoni
j "ita.
fcrip~
Pttr.Mex,
111
Svlva
1."
b"
.rr;
;J(
var~let1:.I¡b'3é
1)0
turn
re
lqUH,V
.1)'Jpe1~dm·'eJfe
lIij'Am,
ait,fer¡.erl'{e~
qr/os
If!.''',
(1
B)
philofl~ilJ
viro
riJet
/¡(m6c.nÚrh,
q;ll:(lfiqu:c
e1C.f
oJien
u.m.
Non
enim.a[Jentior,
q
Appoll.J¡b.1..c,8. " I
-,
r.
. 'd'
'.
jil'
VdmlS
."zmprua;eno..eorum
J
ermom.,1m
¡fdt
'VIferdrum. lO;;
abhue,matre
na.{ci;'nequc
númi
hac
natura
latitur,
MtjUe,
(1
,,)
T1Jcophra[l,re
comprobAt
experientire.
~ed
&
Tbc::opbraHws(
19)
JUIllmx
di:
latus
lPierJup.&
ligentix inter
Gr'Ecos
[eriptor,matris
:vterUm
acamlis
exe-;
MlldO,lib,l
+"
16.
d'
. .
b'
..
r'
d d
~
(~o)
Pier.d.lib,14
Simon
MáioluJ
die-
rum
canicularitÍ,
colloquio 8.
pago
33+&
335·
1 negat,&
mortIs,
Íteu 1 contwgtt ,
C.1UJam
10
_ e prúce e
..
re comrnini[citur,qllod alvusrponte rumpatur,
VIpOte
qux
angufra 'ldeo tit,
vt
tam numeroCxprolis lUultitudir:cm &
incrrnnentum
cape
re
nequeat. Et experiencia compettu1ll
elle; vipc:ras, aliorum inllar animalium, coniungi , pare
re,'
fITtUJque
[uos
educare, Pierius Valerianus, (2.0) & novi[si
..
me
Simon Maiolus
late
tefiantur. Verum
vt
hoc
ita
bt,'
communis
tamen,
qllx
de
.viperarum pa-rricidio increbuic
opinio, [atis in
eau[a
c:ífe
powit, vt prudentirsimi
legislato..,
tes
earo
CUn1 bominc eiu!dem criminis reo confuerem.E¡¡
vero adduci n011 poffum,
vt
credam Arifiotelem,
Plipium~
'iElianum, &
alios
nobis
imponere .voluilre; quin & billa:
(21) Tierod.lib.,.
rix
patrcm
HerodotLIm
(21) comperio, inter alia, qux
na~
tura parens pro'ildemcr induxit, hoc, quad
de
viperarum
morte retulimus,
con
numerare, nt alids
ji
communi
aliorttm
ferp(ntium moregifnerentur,
hominibus
..,iwndi fdcultds
non
(12)
1!i~riljJ
[upr.
CUlt.
Nicander etiam & Galcnus,
vt
Pierius (22)
rcfnt,
in
eandem [ententiam plura [cripfcre. Nicandri veto carmi.-
na a Pierio latina reddita, quia pulchra omitti non
po1f~lm~
~a
igittll'
poO:
alia
tic
babem.
Vipereo
occurras
gen(ri,
n)¡mque
illd in "pertdI
éxci¡iens
remen
fauces:
Cd¡ut
inde mariti
e omfle XII in dulei
tlbfcindit:
mox
dam1M
larentis
Extinc7i,ferd
progenies
),lci!citur,
al.."
.JrCatcrna
t1bro{d,&
cdtdi
(1m
mdtre
oriunlur:
Sola
etn¡j,:a.hd:ca'!J~'iMtfu:t.uml:!'c~··
_.
Di~
Liber
primus:
CAp.
XVII.
Divus quoque
BaGllus,
(23) Vi¡ertts, inquir,)Juro de)lmlto,
lam4 e
ft
in
lucem
prodir·e.
Et
Plutarchl1S
laquaces taxaos,cos
viperis
perGmiles
dicít,
qua:
pariendo rumpul1tur.
Ex
quí-:
bus
apparc::t,merito
vlpcrarum
modibus, & venenis
parrí.
<:idas
obi jci, qui viperas
ipCas,
imnul'litate,& impietate, &
a:quant,&
Cupera,nr.Neque
mirum
11
cum vipera proijcian.
tu'r:
nam
&
Cacrilegi
j
reos
(qui parricidis,
vt
alibi
dlximus~
[¡miles
fune
,
vtri~(que
enim
Cceleris
radix
eíl:
avaritia) ita.
puniebanc .;Rebiopes,
ve
plamam quandam, qtlx apud
fOS
efr,
nomine OpbiuCam,hvidam, dlfficilemque
a[petl:u
hihe-
re
cogerenc:
Ea
enim epota, vt Plinius (24) recen(ct,
terro~
res,
mín<equc
[erp::mum ita
COrllm
oculis obferva!lWr ,
ve
ho~rore
venenatorum anímantium
Gbi
mortemconci(canc.
Plane
cun~
de
víperis agamus, illud mínime prrecermitcen!:
c:lUtU fuerie ,bomines quofdam
eífe
, quihus i!Ix, &
rdl
quí
'VenenoG
[erpcntes nibil afferant nocllmenti ,
ve
de
Pfy
lo~
!wn,&
MJ.r[orum populis plurimi (lo)) tradiderum:visum':
que
Rc>mx,
VI:
ref¡;rc
Petrus Crillitus, (26) Exagonum qué:
uam , qui curn fotee in vrbe arator ageret ,
ac
venenorum
vires,potdhtemque
iaél:aret; volens, experimeoci fadcndi
cauCa,
in
dolium ferpentibus plenum
cQñieétus
cíl, qui
nOI1
fine luaxima omnium admiratione, eum circumlamberc;
aeque dernulcere
ca:pcrum.
- -
..-
.
CAPVT
XVIII;
reid
babedt
(zmia
cum
parricida
commUne?
Portdt.
JjalJuin~
Petr.Cregor.&
Cov.erru)I.
r,({irmes
conjirmdtá:
¡rius,dein
4
de
rúeElc<:
.
..Alitt,qudi
nec
¡¡[os
"ttuit,
mdzis
¡rOllltftl.'P/ttf¿
de
ji
m4arum
natura, &
hominum
imitdti.one.
Catu/os
ti/;
ris
interdum
nimis
compleElr:.ndo
necari
• ..Animalia
qUá!ddm
jJ4'rtntes
occidere
~
(:1.
3)
D.B4i1iIlJ
ir¡
E¡¡alU~
(2\) Plil1:36,Ó
..
7:
HtroJ.1ib'j.
f'arrIJ
in loco citaro ;l
Tllrn~b.
lib.
16.
adv.
c.6.CreliUJ
1i'4,leet..
ant
cal-U
g.
¡
(
~
6) PetrUJ erbio'
de
hon.
dik
lib,!,
cap'3' -
a
ED
prodeat ¡am
Gmia,
quamque
in
hac
traga:dia
perfooam ag.lt, nobis
aperiat.
Nlm
quod
Forcal'
mlus
(~)
put~t,
ideo
culle~
infLli
,
.quod
.R~ilis
íi:
(1)
Forcat.diaJ.
3+
bomlin, llítenm & deformls, ftcun parnc¡da:,
qUl
fub
figll~J
homillU-Jl1,immanitatem
uelluarum gerunc, rnihi
1
lon'~
~2)
BalJuin.
i n
d.~.
alia,nu m. 3 j
,Petru5
Greg.1
cap.2 4,1l.9.
Tibcr.Decli·9·,rirn.
c.J6.n.J+
66
D~
Pffrricidq
Crimil1e~
longe admodum petitú videtllr.
Rur[us
guod Balduínus, &
Petrus Gregarius
(1.)
admittul1t,per fimlam fignificari,
par-:
ricidas formam quidem habere bominum, at
re
íp[a
he
rn
i..:
nís
nomine indignos
erre,
& nihil hominis, prxter
form:-.m
babere,
ficut
Socratesolim bomines
fine
racione fimías
vo":
cabar; eodem plane morbo laborar, & minus apta latio
vi~
detur,
fi
coníideremus eum, gui infandum parricidi j
rcelus
(3)
Tu/li'lJ
in orar. commíttit, non beftias imitari ,quas TuIlio
tea
e (3) inter
Fro Rof,io.
fe
fe
partlls, educatio,& natura Qoncilíat;red imo
eis
adver-
fari cenfendum
e!fe.
Nam
bellua;
non [olum
in
parentes,'
verúm neque in alias
fui
generis dimicant,& vt
reéte
ait
Pli-:
nius:
Cerera
animantia
in
[uo
genere
trob'e
detunr.
Leonum
feritas inter
fe
non
dirnicdt
,fertentum
morftts
non
telit
fer~
¡entes:
ne
mar;s
c¡uidem
bel/u.e,
ae
ti[ces,
nifi
in
di'Yerfagene-
ra
f~),iunt
. ..At
hercul'e
homini
¡Iurima
ex
homine
funt
maltt.'
(-\)
TIJfOph.in
d.§.
Accedlt
bis,
quod,
v t ex Iheopnilo
(4)
rxpe admonumms,
alía
dClI1dc.
animalia
ifr.ha:c,
qu::c
cum parricida incllldunrur, crudch
ca-
tis,& impietatis
aliqUld
ctiam habere
cen[cntur.
Q¡9d,
&
AdriJni Imperatoris [ententix,
tl11as
curo veteri
t.1dr.rrio
(5)
l1enl'.Stfpha~
HcnriC.
StepballtlS
(5)
vlllgavit,
[atis oflenduDt, dum iu-
in
gloilar. bent, w
qui
Pdrricidium
¡ecerit
,¡ubliel:
in
N/lieo
miJJus
C01;-
[udt1lr
cum
"V/perlt,
&
cane,
&
¡mid,
&
tdllo
i?n/ijs (/himttli-
bus,
imtius
hom~.
At
io
[¡mía (ccundúm [uperiorcm
r;;tiQ-
mm
nulla imp:etatlS confider2tio reperiri
potdl.
Quod
idem in
c:1tIi'a
en,
ve
minu, probcm aliam Didaci
Covar-
(6)
cOllmuv.in
d.
ruv. ( 6) [enrentiam, qui doect
ideo
forelO • llmiam
po:n;;e
C1ern.
parricidl j
CDDvcnirc,
ve
nulla
ftc
tami fJcinoris a pud
bom!.-
nes
irnit;¡tia,
quos
m¡JluOJ
anind
petfeétills
imitatUr,qu.1l1l
ftália.,
Vt
Pliuiu5,&
Aria. (7) tradunt,
qua:
nedum corpore,
fed ingenio
(}lloque
, & ratione
eis
fttniles
(llot,
ve
multis
excmplis Pierius (8) dcmonílrat,
qui
apud
.lEgyptios
lirte~
rarum fifIJulacrum per
GnlÍJ.S
intdltgi tradit. Ergo reitar;
vr eiu(del11 Picri j (9) iudicium (eqUJmur, quod & fupradi;.
¿ti
etiam auél:ores v.lI'i:mdo proba
Ilt
:
ce
ftmiam parrícidi J
item
re.1m
ene
di
C:,llnl1S,
CUn!
freqllcnter
catu!o~
ipfos quas
(7) Plhl.lib.8.c.
'í
4
Arifl.
de
hifl:.
lni.
libi,cap.18.
(I!)
Pier
.•.
6 . .Hie-
roglYFh.
(Q)
Ic{ern
pier.
d.
lib. 6.
&:
l;b.) +
ex
pli
n.
'5:.
ali j s.
(10)
IUl,sn.fatvr.
peptrit,nimis
comp!t{tendo occidcrc (aleae.
Qllatnvis
Iu-
. vcnalis (!O)
eun
llllloxiam
hoc
(llPplicio
afEci
oftendar;
1).
dumait: . -
Et
Liber
prúmti:
[tlp.XVI!I.6Z
E t
.led1leen¿,im
cario
b01,ís
in
mare,cum
qua
. (l4uditur
adwrji:r
ínnoxid jimia fatis.
qlli
tamen ahbl (11)
fine
húc
adleEtivo
eillfdem in ¡lac
pa:=
(Il)
Idcm.fatyr.6
na
feeir
mentiOl1em,
inqlliens:
Cuiu
s
[uff/ieio
non
debúit
)¡na
parari
Simia, &e.
Sed
l1~quehxc
tantULll
animamia ,qua:
bis
ex
caufis
cuIleó
infui tam late explicuimus, parricidl) feelere concaminan-
wr,
verúm
etial1l
pbalangia eadem prorfus
impittate
[une
pra:dita :
ha::c
enim fretu
num,erof~
(quippe
fupra
triginta
imerduLU
edita) matrem ,qllampnmum
ore.).
fllerint,
lnte-
rimunt
;
interdum
&.
patrem
,
qua:
tamen veluti t3lionenl
rependentia,
demluu
i
fuis
ípfa,
ve
Plinius, &
Arííl:oce,;
les (1
¿)
aiunt, nccantur; quod & in fcorpioOlbus accidit;
hi
(J
z)
Plin.Iib.
1
I.~;
enim fa:tum devoram,vno dempro [ubtilifsimo,qui
fe
ma~
24·.ArUtli.5. t
·7.7·
tris
c1uníbus
imponenci o , tutus & i mor[u, & a
cauda
loco
fiat.
Qui
pofl:ea
genitores fllperne confielt:
qllaú
natura
impllnl[:J.
qllOqU(;
in brutis parrieidia reIinqutre nolit ,
vt
!iIpradiéti etiam
auél:ores
(13)
teGallwr. Hippopotamí au·
(13)
plitl d.lih.rr
,:
tem,
fcueqlli flllvialis,
(ve
pólypos interim taceam) nihilü c'.f., . .Arij/i,d.llb.5;
mitior
efl:
natura:
is
enimJoli Nilo cognims, cario & pillis cap.26.
vefl:itus,
vt
vitullls marinus ,genitori
qllogue
luo
non
par~
cit,Jcd in
id
implctatis,& impudentia: procedit, vt
eO
neca::
to,
vi
matrem
in~at,v[
ex
Ammíano,Solil1o,& alijsiAdria-'
nus Iunius (14) commemOr3t, impíos
pun~r~
de~e~~
~
hoc
~J4)
:Aá.ridn.lr/l),'
~legantifsimo
emblttuate
oO:endens.
.
mbl.ll·&
45·
Jfoftis
colUbris
ales
inftdet
(ccptro.;
.
SUbjlratfe
,!uod
'Niloi equifremit
tel'gtt;
.
'J)omat
rupabos,
imfi'ofque
proculcdt
Scept~u~
&quitaús,
1!:oxiofqu~
~on[u~i~.'
12
Ve
PdYficidij Crimhu:
CAPVT
XIX.
PttrriciddS
cuLleo
cum
animaljbus
incluJos
in mdrt id!ltlri.
Jluc
folmme
fitiJJe,
neque
tinte
e
o¡;flantiMtrtl
in jlumw
di"
mi!fos.~(/liter
in
maré
deferrentur~Cicero1'Jis
'yerbd
in
du~
kium
'Vocat4
•
...Accurji'j,
(9<
aliorum
ofinio,
1ui
in
Modeff.
re{ponfo
maté
pro
fiumineaccipiunt,exflofd.lurifconfltlto$
femper
frotri'e
loc¡uutos.
FuijJe
aliqHtlndo
ti/rricidas
b~
...
ftijs,attt igni
traditos.12!!.edam
de
his
¡«mis.
ROGREDIAMVR
v lterills ,
&.
egregium novx
buius;
&
i¡:¡audicx
pCCI1X candidamtn , hoc animaiíuni
(de
quibuS"
tambre egimus) conmbernio involu-:
mm,
hoc totius Averni (odalltio cotnitaturn, in profun':
dum
pr
xci pitemus.
Certe
enim prifcis remporibus
non
ni":
fi
in mare tami crin,inis reos deijci [oJitos, arglimencis
(1)
MoJefi.
in
d.I.
evimitur neeeiTari
JS.
Nam & Modefiinus,
(1)
de hoc agens
pccll.de
parrie. [upplieio : Veinde , inquit;
i.n
mdre
profundum
CUl/fUS
idEle~
('1.)
Pdul.lib.5.fen. tur.
EtPau~us:
(2)
Jli
(1ft
tlntea
infuti
culleo,in
1ndre
pr.eciti-.
tir.24·
tabamur.
Et
Valc:riu5 Maxímus,
(3)
Attiliul11
duum-virUin
(3) Valer.lib,r.c.t
~.lcrilegi
j rCllm, qui primus bancpctnam, poíteá parricidis
irrogatam, expertus
efl:,
cullco il1furum
in
Ú.lare
abi
JCl
iuf
..
lUID
!cr¡bit. Neqlle
enirn
tantum
l11oní'trum
fas
dfe putarút
(4)
pldul.in
VII
u-
laria.
(5)
S,nec.
).contr.
4-
(6)
Q&nt.declam.
in
Tiberim
Roma:
dei jeere,(ed in mare,licet remotun1, de"
portari V olutlllr:t. V nde Platus:
(4)
lUbe
hitnc itlfui culleoj
dtque
in
dltttm
dffortari.Et Serieea:
eS)
lmagin,t!Jttr
mihi cul-
leurnJertenrem,frofundutn.
Sed
& QIintilianlls, (6) &
ca:":
teri
ferme 0ll111':S auctares ,hcubi
huius
pcrnx , maris
quo~
299·
que mentionem facium. Et Iuvenalis
(7)
[a:pe
cit:uus l
de~
(7)
IUlJfll.fatyr.I3 -
duci in mare parricidam Ggnificat,dum ait:
(8) CIliar.
in
parar.
Et
ded"cend
um
corio
ho)!is
in
mdY(.
C.de his
qLÜ
parér. Fiehar
.1utem
deduého,ve ex Adriani fentétijs Cuiacius (8)
&
III
O!'cqlO[\h. d . 3¿ j' ¡
()
l'
,
r.
. . d
(,,)
Supr.hoc lib. J vert\c, ü nes;:¡
[U
oca 9 retu
11I1US,
1rnpollto parrlCl a
op.q..
eum
cullco,&
1111['¡
js
anillulibus,
(uper
plaufl:rum
iuné1:um
(10\
Clar.Ul0r3t.
. L I Q .
C'
()"
o r
fl.'
R ,)"c
Q-¡.\,
n10"[1500,lUS.
lI.1ll;)\'IS
¡cero
¡(]
111¡oUmen,leu
pro ucn"
pro
.
\,
,
l.'
¡J~.
o .
de
invenr.
[,m
dUllI
ba
n,&:
v ndls cullcum vento
i¡;¡flatum
~mpel!er,ü:
, .
bus
Liber
pri.inflS~
Ci1p.XIX.
bus
demluD
in
mare deferri aperte Ggmficet, dum maiotes
noilliíle,inqllit,parricid~s
nudos
in jlftmen
drijci,
ne
cum
de:.
l,ui
el[ent'
inmdre , i¡fum
poLLuerent,
quo
c.eterd
'llttt
-violar.-
Irmt expiari ¡ttt.antur. Sed illud,vt confiat, magis frequens;
buc
rarum & fonc pcftcrioribus temporibus ántiquatum;
lleqUe
eníhl
fine
cau[a [criptores amnes de deduébonc , &
deieél:ion.c
in mare conveniunt. Valeat ergo Accurfills
CUUl'
fuis Icgotnachi
JS
, qui Modefhnum (ll) ideo
de
mari tan
...
túm loqlllHum aUtumae, quod
vDi
ille liDorabatur ; arnnis
non e([ét. Face([at iterum
AccurGLls
idem,
(u)
&
qui
cum
fequLll1Wr
gravifsimi viri, mate
in
Moddbni
rc{pon[o
late
accipiendum
dl~
tradentes,
itJ
vt amnclll,&
ql1all1cum~ue
ali,¡m
aOUlrum
congregationcrn comprchcndat. Nam
ecfi
hoc
aliq~ando
veruU1
ílt, vt admonet
~ervius
(13)
in
~lll1d
V~rgiliJ:'
,
(11) MoJ'fl·in d;
1
r('(I1~I,
vU ..A
"ur.
& in d.l.vnic.
(12)
.A"~ru~(.fllpr.
f9rc~tul.
dial. 34:
COl!armll,
in
d.Cle-
mcl1t.P[~~d
C.:2..
(13) Sen';usiIlVil'
gill,A:l1ci¿.&
1'ur
neb.
llb,
10.
adv~rr.
Vnde
,ey
OMm
noWm
1>a¡;o
cftm
murmure
montis
It
m4re
¡r.ertlptum,&
pel<l,[o
tremí!
drua [ondnti.
Et
late
probare
co~etur
Covarruv
..
(
14)
llllbl
camen
apud
(r 4)
COlldrr.fllFr;
Iurecol1[ultoS
ha:
verborum
translatlOnes non placeor, 'luí,
FcI!
ForCdt.
cumius
O\TInc,ve
Qml1ülianus
(15)
ait,fofitumjiti
n
1>er-
(1))
~'ntil.lib.u
borum
rgnipc4uone,& interpretatione,
dut~1ui.¡ra1>tque
di[-
inll.q.
crimineJemper latini [ermOnls pumatern,& proprietatelll
vfqlJeadmiraculum,vtteJ1atllrVaHa 1
(16)
rctiouerul1t; (r6) lauy.Pállttill
atqlle ita credenGum non
d1:,fJ.uminis
mentjonem,Ji.l1e,my~
rr,a:f.lib".Elcga n .
fierio pra:termiGífr:;
(17)
&
longe
minus
[ub
~ariS
'nomine
de amae quoque traéb([e. Amilis ctenim ConfiJl1tiniana
primúm [auEt¡one,
(18)
vbi mare
vicinu1l1
nO/1
eiTet
,.par-
ricidas excipere
c~pit,
vt in ¡!lis verbis (Jfiellditur:
El
1>t
regionis qua/itas
tu/trit
,
/ie!
in
/iicinum
mare,
/iel
in
Ilmneni'
(17)
Ar~l1l1'J.ir~
aplc,§.air pra:ror,
D,deiniur.
(r8) d.l.vníca.
proijciatur.
Qux&Iufhoianus
(ly)
cranrcripGt,&Reaia
([9)
bifli.d§:ali¡'
1
fi
('o"
HG
~.
d·
EL
1 b deinde.
ex
no
r,J, -
·l)
ita
1 pano
el
mane
Ol1aV¿lt:
0,
ttnCenen'
(w)
d-.l,a. tit.\!.
la
m,u'
, O
en
e
rilJ
1se
ejfolJiere
mas
cerca
e aqúel
/ugar
do
p..y;
"
dcae[ciere.
Ancea
námqLJe,G
proximum rnare
non
eirá,
be~)
. -
",,;-,
fh
js
obi
jcebantur ,idque
ex
Di
vi
Adriani permifsione? vt
ModeHq1US
(u)
[cribit,
nc
cogercntur remo¡;jfsimum in-
(21
~
Moátft.
d.l.
terdum
Ilure
requirere.
~"C
prena levior culleo cco[ed
:p<xna.
non debet ,
quoll~am
qu~
be1t1
js
Obl
jcebantur, ml[eraudum ' ,
De
P
arricidij
C,rimine.:
in modom
eis
dilaniandi, & devorandi proponebantt)r, di-
ver[o abcis fupplicio,qui "d
bdhas
damnati erant,quos
tá~
(~~)
L.ad
beflias, tum
curn
illis dInücare cogebant,vt ex luri[con{ultorú
(22)
,.
Jutdamnum)
§,
rdpon{¡s
Budxus,
(23) Rxvardus
,Petrus.
Faber, &
alij
qUKúmépe,
D.
de (quidquid Cuiae.
(24)
nullum ínter
has
panas
di[crimen
IJecnis,
(2
~)
BuJ.in diCtís agno[eat) obfervant. Sed & folebant etiam parricidx
alí":
II
Rdivar,2.var. c
·14
quando,
vt
ex Paulo (25)
eolligitur,
vivi comburi. Erant
'Petr.l'a6
'2.fcmc·7'
(H)Cuiac.lib.IJ.
enim
hxc inter Romanos in dejj¿bs atrocioríbus fupplieia.'
obrer.c.
[Q.
V
nde
Terrullian.
(26)
Si
c.eurorflm
fcelerum
mercedem
(OfFi";,
(';\5) paul.d.lib.). 1
<;:¡
fentent.tit.24'
temlu,¡atitlu14.cullco.r,vi-vi
comburia,vncos,&
[cofu¡os~
(2.6)
Tert.lib.
de
Jnima,cap. 1
5.
CAPVT
XX.
'ParricitldS
wMnftl"a1u:Cddm
'&
porienta
ntttU~-:e
'Videri.
Inda
merito
nO)ia
& infljitata ¡a/na ddmnari. flementa
commu:
ni"
omnium
eiJe.
/lis
tdmen
¡arricidam iufte
"i)iwin
adhUf:
fri1Jdri.
CiceYOlús,
f<!!.intiliani,
&
O))jdií
in
hanc
rem
ele~
ltlnú(sima
wrba..
'IJebere
pxnds deliais efe
conformes
.'jJe~
tri
Pldzee
ratio
qUitdam,ob
ql$am
parri~id"
in
mar~
idllen~
~ur,convic1d
(9'
damnatit..
{l)
~a1n
"efert O N s T R o
so
s p.1rtllS
eX
Romuli
lege,
(1)
c~di
fi~
Bdldutn.adll.Rom.
ne
fraude
po
rui
{fe
, antiquitat.is monUfllcma
te:
l'lS.ex Dio¡I]!Ha-
¡:
d
litAr.lib.2. &
[acob.
fl:alltur:
quid igitur rrJirum,tl in parrici
a:
perní-
Vurdnt.lib.l.var.c.
ciem;
horninem
fi
non vi[u & vagitll
nOvul1l,
(2)
3·vbi tradit,cllr
in
\ . ¡
r:
&"
.
mare
iactarcntur.
at
ceree contra Jurnana: natura: rorma,m, \ plerans
lUra
(2) ,Lnol.lfuntli- gra{fantem,
tO[
fupplicia prudenti[sima Rcmanorurn
re[~,.
heri.
b.
de ftaru
bl'
:ft.
. c' ( )
hom.
pu
ica cogltaverit?
Portentum
e,
mqult
leero, 3
4ttjUé
(3)
Citer.
d.
orar.
monflru
certrfsimum,effe
aliquem
humana
f¡ecie,& figura,qui
F,ro
Ror..
tanlum imm4nitdte
beflias
)iicerit,
))t
eos
)iitd¡ri1ict ,¡ralter
']uos
banc
!ua)li[úmam
lucem
d{¡exerit. Et
Millos
apud Ovi':
(~)
OlJi..l.lib.8.
Me diufll, (4-)
Sey
llam, qux patrem Nlfum prod;derac 1 &
per~
tamor.
¿~dera[,
monllrum appellat:
e','
Cerre
ego
ntm
¡aliar
jO)iis
incun.tbula
Cretem;
.
~i
meUJ
eft
orbis,
tantum contintere
monftrum;
,
Púe;¡;ut
igitlll' bniu{cemodi monfira monfl:rose, & vt
Con..;
(5)
COIUt·d.J,
yni,.
fianúnus (5)
ait,
I1cquc
ohdio,
neqllc
ignihus,
neque
ali
j
" o r
~
r '
10-
Li{;á
prlmtu:
Clip.
XX.
'ji
· folemni
pcrnr;
l'ubiugenrur,fed culleo fcralibus
anguíH
js
in~
cluCa,
omnium elementorum ope viva carere incipíant, &
•
cis
ccrlul11
f(¡pedl:iübus ,mortuís terra negetur. Et qlli
na-:
· tllralia
olTInia
iura violaru.nt,omníbus
llatur~
benehcI
JS
pri~
vmtur.
Sed
tlUol1iam
Ci'cer.
(6)
graph!ce,
vt
[olet
aliJ,pcr~
(6)
Cict'l
d.
ora;;
nam
hanc,&
eiu~
imponendx rationem depingit,ipíius ver-
pro
Rofcio.
ba
"q~amvis
vulgaria ,abrque
pi
aculo
omittinon
poífullt.
1 nfui, inquit , 'voluerunrin
cttileum
vivos,
aftJrle
ita in jlumen
deijei, o
fi¡Jgulttrem
fa¡ientiaml iudices,
nonnr
videntur hunc
hominem
ex
rerum
natura !upulijJe, & eripuilfe,
c.ui
r('¡ent~
cxlrtm,folern,
41uam,terramque
adememnt?
)!t
1t1i
eum
,;.ceaf-
[et,
'Vnd
e i¡fe
ndtUJ
elfet; carera
his
rebus
omnilms
,
ex
1uibus
omilia nata
elfe
diát11tur.'N
o!uerunt
[eris
cor¡us
obiicere
, ne
be
ftijs
1u'o1ue,1utC
tantum
{eelus
attigi/Jent
,immanioribus
vft-:
Temur;
non
(tc
nudós
ittjllimen ¡ro¡jcere,
ne
cum
delari
effent
in mitre,
if{¡tm
¡olluerent, 1
UO
cduerd'1re~
jli olata [um
,c
xfjd~
"i
pUfantUr.
Venic¡ue
nihil
tam
'Vi/e,
neque
tam
)!It:/g.tre
ejl,eu~
i/ts
¡artcm ifldm
reli1u1'rint.
Etenim 1uid tam
eJl
commfme,
'1
uam
[¡iritM
'Vh·is?
/erra
mortuis?
mare
jlu{fuantib1u¿
¡lius
tJieElis?!td
'ViVUll-t
dum
¡olfunt,
'Vt
ducere
animam
de
ccelo·nofJ,
quttfnt; ititmoriuntttr,
»teOrúmojJd
ten'a
non
i(¡ngltt
:
Ítlt
ia-
tlantur
fluBibUS,
w
nurtJ.o/'¿dm
alLudntur:
ita
fojlrem'o
eijeiun.-
trlr,
"vt m
ad
faxa mortui
conquie[cdllt.
Hxc
Cicero
adoléC-
cens adbuc, tn·1gms,
vnple
alibí (7) ait,omnium cIamori-
(7)
[Jetl! rietl'.de
bus dixlt;qu::cl!cet adoiefcentis ;:ppellec, non
taLT1
re
& ma- oratore pcrfetlo 1
, 1 d 1 r ante medlum.
tLll'itJ.te,
quamlpe
& úxpt[t.uione
JU
ati,-mi
Ji
lUpra
om~
nem
Lmd"l11,&
itmta¡io~)em
pollta dfe videntllr.
Qlamvis
;¡.
.
ne: CO!1I(;m,lendus
vld~atur
Quimihanus,
(8}qui
¿-icero~
(8)
Q:Ynri/.in
da,.
ni, kmcni:lam,
ah
¡S verbis,
fic
exwlit :
Tumtdo
úElits
')¡ide~
clam.z-l9·
retur,
cui
leges
terrtfrn
nf¡;dnt?
cuí
jlatim ora,
oml'o[c¡ue
a
I~f/~
dicio
tex
itr!sú
obduci',
ne
hunc
iu¡:undum
cceli
afre8um
fol,
I
;:e
reittti'tri
oculi
,
cui
tucem
vivo
¡flU
[lttdnti mare,
nauj¡':ago
.
~)
"
.•
'
í~.
flirtum,
morienti
urram,de!u¡¡[fo feffflchn.'m
negai?
Sed
& ,
Ovtdi
LiS
(9)
ad
eandeni
p~Ii.1m
.rcCpiciens, ita contra
Scy
l. (9) ()j¡iJ.
rneram.~
lam invdntuf.
l.
Vij
te
rtJlmo~únt:~
nofri
irfami4
[ecli,
Orbe
r1t~,
u¡¡l¡fque
tÍ/;i
,¡omt'.t[1ffc
n!gaur: Nam
.De
'J!'drricidij
Crimine;
(10)
L.1.
de
rerú
Nam
etli
patUrali
iure, vt Con{ulti tefiamur, (10)
ComfuÜ:
divif.§.initeod.
nía
omnium
fim
cerra, aer,
aqua
prailuens, mare,& per
boa
(11)
cicer.
I.offic.
Jirara maris,& vt Cicer.
(11)
ait ,
ex
pra:cepcis naturalibus
defcendac,
ne
quís harum rerum
v[u
impediatur, indeque
(12)
..
Ol!iJ. 6.
me-
publica
mun~ra
ab
Ovid.
(u)
appellentur, dum Lucinam
tamo
fic
loquenrem inducir. .
Quid
prohilmiJ
dqtUS?
'p(us
t,mmunis
dQu4rH.m
ej.
N te foltm !ro!riUm,Nflturd,,;ee
Ieer.t
feeit.
J:Yec
tenues
"¡>"dds,
dd
publica
munerA
"Veni.
Et
quorumdam Impp. immoderat;¡ eupidítas metito a
Cu~
(I3)
CUidC.Iib.IO. iaeio (13) execretur,qui pro aere, profolc,&
pro
vmbra,ve~
opfer!cap·7· .tl:igalia
~
[ubditis cxigebanr. Artamen parricidx beaú na:
mrx
muneribul>
non
debuerul'lt
,qui
ip[am naturam
¡¡deo
(14) Irá
a~vert}t
imm~l~i
[celer~
violar~¡i.t.(~4)
Cum
non dcbeat quís
~o
iu~
íolus MOntlCIlIH5J1l re
Vtl,
quod
m[us
exrltlt lmplignare, (15) &
Vt
fapcmer
d.§.r.nurn.?
11")
r .
G'
Ir
(15)
L.
Papíll.
§.
Tu
IUS
(16
lenp
Ir,
\10X1X
parem cue pcrnam
Oporteat,vt
JIlcrniniílc,de il10f in
[UD
q~lrque
vitio pleétatur, & YJscapicc, avaricia mulaa;
fic.tclt.
h'
'd' . "
&.
'd
Jil
(16)
Tul/iuJ
lib.]. onons
CUpl
itas
19nOl11lma,
parentum,l e
l,
natura:
de
le~ibus'vio!.1tiO,
naturalium
omnium
bonorum
privatione [ancia.'
(l?)
phi/.lud.e.
in
tur.
Nímirum, quía, vt reéte
Philo
IudxUs: (17) ¡mplifun/.
lib.de pnvmijs , &
'N
~motf¡,et,e
''llli
non
"jUdS pro
dignitdte
c1Jiuft¡ue
jldgitii:
~~~b~r~~~:~::8~
animadterji
ones
ftatuunt, ,/ui
l!i¡ecuniam,
"vtllncri
injamiam;
udi
exilium,[urtti"Vinculdmimúnfltr.
~ú
difparia
illa;
diífentaneaque (upplieiorul1l genera,
bene
morara:, arque
inIHtutx cívitati panlm c;onveniant,
ve
doéle Guille!.
For~
(18)
Guillel.Fllrn:
ner. (18). advertit. QUQ
fic,
vt de<;u.mano errore
Iap[l.1s
vi.,
lib. l.feleér.c. 1
)'.
deatur quidam Scriptor, (19)
qui
dmn
plus
nimio íibi [ape
...
(19)
Petr.P!d:;;:."
In
.
d'
C"
(;
.
fi
. I
Q.
"
~pir.deIia;c;¡p.22;
re
tu
lcat,
¡Ccronls,
quam
cnp
lmus, ratlOIle neg
el.,lJ'!
llllm.8,
~liamex:ruo
Marte commentus, ;¡Utum.at, parricidam
ide<x
culleo involurum
in
marc dedu.cj,vt
.ad
rerumprincipia
re
...
(lO) Cic.lih.r..d,e dear, qui patré impia maIiu,violare au[nseft. Nempe 'luad
nato
Deor.P!ut.l\... ' , ,-,
l'
'1
r.'
r
'.
l"
de
platito
phil.c'3'
aqua,
vt ex.
la
ttlS
M.l
tU)
lemenpa,
C:>cero. (.2.0)& a lJ
,.,irru.l,b.2.C
•.
2.
icrip[ere,ren¡m omnillm principiú
flt,YLlde
Au(onius~
(21)
(1I)
.AI/[Ol/.m
f~p.
'¡,r; 1 . . . .
{al" .
lUde,
nadit
o/,1{lr.;lUS
T
4.
es
dljUdm
C¡Ul
¡rzno!(m
plura
~IIiJ
Tlr·/ll·d~
Jr.elms
erertndis
dixit.
Jlobil.c·F.nu.j1l6. S d' 1 . 1
11",
D.
'd
'11
d
(22) Terent.
in
e 10
lUne,
V't
Ili
<1¡PSnO¡(JllUrg
all"lOH'Sj eqtl!: e'U11 u
}lfoa:mio !\\Iclri;c. TertntianuOJ (l,Z) cxifli91oconVenirc.
Fa.
Liber
pr¡mm;
Cap.XX!.:
73
Faeiunt
intelligendo,"Vt
nihil
it¡tellitdnt~
Nam,vt aliquid
eius
r:ltio concluderct,
i¡¡ud
potius
effe
deJ
bebat ,privari parricidas aqua, rerum omnium principio,
quod ipfi, gellltores a quibus
v!vend~
!n~t~llm
accepUfeot j
imman~cer
im
erfecerint~
cAPVT
XXI:
'Parrieidtts,)Jf
Cicero
ait,iJe'o
nudos
in
md1'~
n&n
deijci,
ne
ti:
{um,
quo
reliqua eX¡idri (olent,¡ollucrrnt.
Rdtio
ha:cdifft-
cilis reddita.
'N
t'C a
Ccelio
Rbodigino,dtlt alijs [dtis
¡erce!~
tao
...Ar¡uajltt'vi,tli
leriora,
grd1Jiora
crimi t
l4
mari ex¡iari,
folere
late
¡robatum .
..Aqua:
benediaá:
d¡ud
nos
in
t(m¡l()~
rum
oftij¡ onto.Ve ex¡iationiblls
1JetC1'um
¡lltra.P
d1'ricidi!
crimen
nutL4m
alud
[emiles ex¡iationem
admifiJfo.
Hoc,
cum
11luflrif,Card.'l3,!,-onio
Jejt:nf1,:m,
~
~eeejJdriis
argll~1
mentiS
c-viüum
.
•
L L V D plane
l11irtim
videri
pótelt,
quod
in
Cupe:
~\,
r~ori
capite
ex.
Cicerone
ret.~limus,
nol~i1fc
par i
,~
flCldas
nudos
11)
fl.umen
pro1Jcere
,ne
Cllm
dda:
ti effent
in
marc, i p[um polluerent ,quo
ca:tera~
qua: viaJata [unt, expiari putJDruf;
nam
ve
a iufi:is,vel coa-
lbs
cxdi
bus,
ali
jequc
Icvioriblls peccaris,& fordibus,fluvia-'
libllS,
lufl:rahbUJque
aquis purgatio,& expiatio heri (olebat;
vr
late
Macrobius (1) adnotavit, & ex Suida, & ali
JS
ofl:en-
dit Tiraq.& Petr.Greg.
(2)
&
ex
Virgilio
(3)
confl:at,apud
quem .lEneas
violatum
cum
fe
noÚet, & multa
ca:de
pollu-
tum,
{le
ait:
Tu
genitor
Cd¡e
[aera
manu,
/'dtri'o!r¡ue
!mdtt~
,/''rkbeLLo
e tanto digrejJum,&
ca:de
recenti
.Attreé7:dTI!
nef.ts,
do
nee
me
jlumine
},iJ¡o
..Abluero.
Et alibí
(4)
J
¿em
ter
[ocios
¡itra cireummlit
)J7jji,
'-'¡},frgens
rore
levi,&
ramo
fe/icis
oli)JtC.'
Et
ex
Ovid.lO,
(,)
llll~
ad
hoc
etl:l!1l
alludit
in
Fafl:js~
K
fo!eu
(
1)
if,:1daob.
lib.
j.
el,)
Tira'!.dc
nobi!.
c.,
r.ex
n,)
)8.
Peto
Greg.li.
?('.SVIltag.
cap.,
r.in princ.
(3)
Vrrg.2"
cE
tldd':
(.l)
¡Jem
Virg:
6.
Jl:nd.guém
exhoc
ritu
ex['lícar Tur-
ncb.lib. 1
l.
adverf.
cap.1ol.
(5)
O)Jid.2.Fafl:ort
74
f{m
nirnium
¡;tciles, qui triflitia crimina
c~diS
F/uminea
talli¡offé
¡utatis
aqud.
QI!Cm
ricul11
etiam in
vc::ten
Jcge
fuií1e
vbtatum ex
Nume~
(6) Numer. e
I~O.
ns
(6)
cODfrat:
E e
non
e
Jl
dqua
ltlJlrationis
adf¡erfus. Exqlle
(7)
loar¡.
Stephan
eo,
vt
doéh{5imi
viri tradum, (7)
fanél:a
Eccldla
agua:
be-
DurdlJt.JiI,. 1 .de ri- J
.c:
...
)
-b
[;
1 d - r .
fi
.
-C
tibu~
Ecclcf.
C.ll.
ncoidx, qua a yema 1
US
a
(C::1l1
a
l111lS1S
puri camllr,pl J
~
TIYd'1.fup_
[¡mUlll
0101'e111
O1utllJta
vid
erur, & in ofii
js
templorllm
va":
.
[a
e:lIn
habentia
collocan
confhwit.
~d
&
olilU_heri
[o~.
(~)
l-IlppOCyat.
in
JI
tulU,ex Hippocrate
(8)
collioirur,& ex D .Illdoro (9) dum
hb.de morb facro. . . b
'.
(9)
ljiJ.libr.5.
c-
alt: VdUbrum
1Irteres
dWbdnt tfm¡14 fomes
btibent1a,quibus
tym.q.
ante
intrelfum
deluebdi'ltur;
& d//fllala
delulmt
a
deluendo.
Ita manms
aqUlS,
omniul11
[cele~Llm
purgatía , &
purifica~
e
la)
EuYipiJ.
in tío herí credebarur.
Vocle
Jpud Eurí pidem,
(IO)
Iphigenia
Tau~
-
Oreaem
materna cxde pollumll1
,aqll:l.
marina luihare,
arque expiare yulr,
hJ[]c
addens Crnttnti2m,
CUnad
mortalium
mald
¡ror[us
IIbluit
mare.
Et Ariftophaois , Jtque Horneri
interpretes
paCsim
huius
(Ir)
C'rel.l1lioJ.li.
moris,vr
Ccx:lius
(11)
rctLilit,memine r ul1t, tradentes, mari
J
~.anti'l.le.d.C.2l.
(olere
ex¡iari
pal/Utos.
Et
vtro
inter varias expiationum
VIde adJ G
IUI11,ma
G . & R . r I
-r'
'
re
prolu~
ol11l1ia
f0rn1JS,
t1
UJS
rxCl, '
ornJl11
VlUrpaoam, & nOvllsune
l11ortali1l111
mala. Antonius Clarus
Sy!
Vil1S,&Duram.(
I.I.)
late
pro[equuntLlr,
(D)
,A"1U.SJIlJ.in
11
f .
D·"
- ,
.,
'
Jl
o
t·1
0,
nu a rcqucl1tlor,
am
I]S
graclOr,
guam
ea,
qua: per
mare
.1_.
:le).
cap"1.'-"- ,
mdiu~ldCob.Dllrd¡l.
filbat, rcperit:b;ltur.
QUJ1n
ob cauLlm,
mare
expidtOrium
C4
e
l/:
lih~.:
..
obfcr. "ppellat EuHbrius,
(13)
dlud
in
quod G
rxci
,
¿<'\gJmenno~
(.1.&
2.<.I.CJ_
1~
/1'
• d
(13)
Eu)1h.u
ajH~
[lis iuf
Ll.peHls
purgamenra lccerunr.VD
,e
bctantius:
(I4)
mer.IliJdA.
. El
fe
¡¡'r, inquit,{acrifie.rffi
O¡indntur,
ji
cutem
Ia"verint,tttf1.-
(14)
Lact.tnt.hb·5.
l"
-d'
-
7'
1,(
¡¡'
'1
divin.inft.,.2o. 1
'f
t/m
Ivl
Ims
zmra
¡e¿¡us
me
u]
dS)J
1
amnes
dlJ
¡hWt,
dUt
"vI/a
marid
¡urif
cenl
.Sed
& (oltbat
in
piacubrem quandam
hdham,
omoc
l11alulTI
,a
muliere,
qll;¡;
eX'fiatrix [aardos,
e
1\)
Fefl·
de verbo
vtFeHus
[críbit,
(15)
diccbatllf,conci pi,&
vd
rota,
vd
prius
li¡,;.li.
q.iu
Piatrix.
igl1e
combuHa
,tíus
cineres
in
mare proi
jci,
vt
llibil
ex
in~
"iCa
hoH!J
[uperd1'cr,& vnius
corporis
vice omnillm
expia~
tio
peragernur.
~d
ex
Lycopbrone,& alijs
elegantiCsi~
(16)
IOd~.
Zet">'fs
me
loa11)'e5
Ztrzes
( 16)
enal'ra.,
cuius yerba doélifsímus
hilb
~.chili~d_:
FranciCclls
SanfhllS
Brocc:o[¡s,
(17) vir
grxce,
&
latine
im-
(1])
-Fl'óI¡¡c.
S.Ult!:.
~
l'ar'h-!ox.!.
pensc
do~lL1s,&
Í1igcml
huius
JOdemlX
:3alm;wt. clade,no.·
bis
el
ep
cus
,
i~
ll.l pridcm Latina
reddíliic
"
ex
eis,
quid
b.:c
\'Ox
i .
I
, .
Liber
pri~nus;
C~p.XXI.
7$,
J ,\'ox
..Andthema
Ggnificet,
explícare contendens'.
~x
CtllU
iu
[e
habeanr, merito Clceronis locus ambiguus á Cce-
lio
(18)
repUtJtUr, &
i~
quonon pauci
Gnt
froncem
carri~
(13)
Creliusd.c,.:tZ;
gaturi.
Qui
tamen ¡id:t de expiationis rítu nonnulIa retu-
leht, nontamen vfquequaque dlfficultatem cxplicuiffe mi:
bi
videtur: eum adhuc magis dubicare quís po[sit
,CUf
CUOl
amn,ia crimina mare purgaret , parricidx tamen contaEtu
ip[um pollui [crip[er!t Cícero?
~re
exillíma, [ummul1l
!Hum
eloquentix parentem, luculema
illa
byperbole,
dete~
fl:andlllU
parricidl j crimen detellablhus reddere v o
lu'lffe,
quód
mare potius paUuere,quam
mar1l1is
Iluuibus
elui
po[-
[et:& fupra omnem cxpiarionem
eífe
vlderetur
,110n
[ecus
le
CatuUus
(1,)
altGelliulUdeprofanoquodarn&ince~o,
(I9)
Cdtllll.epig~
ílm!li loquendi genere vfus [eribir. , "
75·
I2!!.id
facir is,¡atruum 'luí
non
Jin;t
elfo
maritum?
Ecquid
!Cis,q1tantum
fu/ci¡iat/celeris?
Su/cipit,'o
CelLi''luantum
non
1!ltima
Tethys,
'N
un
genitor 'Nym¡harum abluit
OceanltS.
,&
Seneca Traga:dlls, apud quem Hippolicus,a
nOverca
Ra':
gitatus ad inceHum,
Gc
exclamat.
.
!2.!!.is
elun
me
T
anais,
atlt
'fUá:
barban's
.
.;wr.eotis
'Vndis
¡ontico
incumbens
m4ri~
'N.
on
i¡fo
toto
mdgnus
Oecano
¡ate~
T
dntttm
eXfillrit
(celeris;
!Aut certe
ctUl
byperbolem ollendiíle
,tantam
d[e buius
facinoris díricatem , vt
lielh
extera crimina mad expiad
folerem,
ipCum
tamen re vera nuilam purgationelU admie-
terec.
Nam
etG
legamlls
Herwlem
poll interfeEtos a
fe
fi~
lios facris Elell(]llx Cereris expiatum, quibus Grxci, vt
So~
zomcolls
(20)
refert,nihil non lllUrabile crediderum:
id
ta~
(20)
S0'\Pmell¡¡.d~
meo non amnino verum videtur,cum ex Iulio Hygino(LI)
(1~[t).eccI/er·'·":f
b"
.
n.
•
_llll.Hygl.a,
contranum appareat;
IX
vt
1n
Hereule reClperetur,
qui
fu-
'.31.& j
2.
.
rore correptus Íllllmífa
in
eum a Iunone infania, nefciens
illud facinus perpetr avíe, qui [,lmen [cieos & volens parri-
cidiulU commdlffet, OI11\1i expiarían!: caruifie,
ve
Cícero
innuit, dlcendlls ell.
Quod
&
CA
Slletonio corroboro, qui
()
.
"1
. 1 b ' N
J'.
(ji
.'
r:
22
SlIet.
Uli'
e·
Ha.
13
et
10.
erone:
(2.2)
S.e¡e
con)
e/J
us
agltdn
J e
mdtern'f.
ron,c.3+ -
K2
f¡~-.
Ve
P drricidij Crimine:
fl
uie
wrberibtJ5
!uriarum',
de
tedis
rtráemibus5
quin
&
fd8'q
per
mllgos
[aero
e'Vacare
mane
s,
& exordre tenta»it, ¡eregri-
ndtÍone
1uidem
CrtRci.e
é
leu(r
nij
s
[deris
, quorum in initiatio-
m impij &
fcele¡·~ti
)Iocr?
pr.ecor,is
fubmowrentur,intere(fe nOn
tW{us
eH.
Qua: cum theat Suetollius,plane fignificatur,nul-
las
fuiífe
penes Gentiles expiationes,quibus
haud
dubíe,
ve
ea
gux
patiebatur a
fe
:i'lerteret
Nero
,nOn
caruiífet. Sed
& hoc
m;¡gis
apertum
reddílur,
ex
eo ,
quod.
de Confianti-:
(l~)
Infralibr.2;
J10
Il1lperatore
alío
loco
(2.3)tradetnus,qui ctlm
ad
commi[-
'¡¡p.lI.
fi
parnCldi j
fcelus
expurgandulU remedlum quxreret, tan-
dem
a
Sopatro
Plaronico Pbilofopbo,& ali
JS
accepie,nullam
reliquam
dre
unci
faeilloris expiationem ,
aeque
ita
palllo
pofi,
vera::
religionis inici
JS,
&
Iunrali
Baptifmate,
ve
Zofi.
(24)
Zofim.
llil1.
mus
(2.4) commemorat ,expiatus efi. Et vt magis nofrra
lib.
l..
Jlobis confl:et
orario,
hxc
opioio
[atis
fuprad~étis
teíl:imo-
ni
js
probara,
cen{~ri
debee
veique probabiliOl;
,quod
pla-
(2.;)
lIdrOIJ.rotnoj.
cuerit etiam IHu!trif,&ReverendiCCardin.li
Baronio,(2~)
allna!.
aUII.
ChriUi
viro
& eruditionis & pietatis
ergo
admirando,
CUillS
hxc
32+
11.
d 1 d
[ola
bus
dTe
poten,
quo Q[110i
an
atione maior effc
vi-
I
(26)
paufan.in
Ca
fileatllr
.Neque adver[acur
ql10d
Trozmi
j, (2.6)
ve
Paufanias
'
..
rimhiac:is,lib.2. e
11'
d
.'
. 1
reIere , Orellcrn aea: e matns explaverUnt, & pIaeu a non
longe a lapide in
quo
purgatio fatta
efr,
defoderunc ,
quo
in
loco
laurum
qUólIudam
enatam tradit
,qua::
adhue virens
conípicitur;
ccnfiar namque,
bane
expiationem nibili fU1[-
fe,
cum
Orenes non ideo minlls pofi
¡l1am
furijs,&
fpeél:rís
fuerit agitacus, qllouIque in Arxopago Deorllm [entenci js,
(27) Lib.z.C.IS;
ve
inferiús commodius dicecur,
(1.7)
fllit
ab(olutus.
Acee-
dit
his, Ixionem
(ve
fabllla::
narram)
ob
[oeerilrn fraude
pe-'
rempwm, omuquam a Dijs,
vd
ab
hominibus
lu!l:rationem
impetrare pomi1Te,
quoUfque
cum
diu
incertus vaga-
retur,lupiecr
~lIius
mi[ertus,in ccduln aflJmp:
tum,
explavn.
1.
'\
CA.
I
'\
Liber
¡,imus:
Cap.XXII,
77
CAPVT
XXII.
Sep.ultfitYdm
Pdrricid.e
'I1'f![ilrim'flltis
& iuris & bOn4YUm /if-
teYi'tyum
'dr['Urrientis,&
exemflis
uflenditur
.Sefu!tttr.tm
hu
ma.nituús rtltione
bornini/m,
deb¡tam, {.efe
~b
criminum
df'roclttiiétnl'robibitam.
j{dnc
frenamgra
...
i{simam
indi-
. cari.'Plura defefulturte honore,& cura.Hanc etiam
in41'1i-
I malibu.s
relJtri~i.
Piu.f
.Joíelchiadis
in
fatrem
aJfeElus.
Q.ui
...
olim
móre
maiorum (eftJltltra inurdiai? Parricidas
cum
!arenteS occidant,iure terra omnium
mdtn
fri'Vdrl',
Q
VA
íboitllr
& cedo privaltaturparricida. Cre-
. (1)
BrifJ.
Pwrr'UJ,.
~
lum cllm dicimlls,aerem
in¿clligil11
us
,'lllem
Ca!-
&
Hotlúl1J.
&
~cnr-
Ji
nomine [xpe [¡gnari apertills
efl:,
ql1am
ve
110-
JI/s,de verbo
iHL
in
~~~If.
e '
(o:IUI11,
fira
indigeat adprobatione :
prx
.ercim
Cllm
id
(2)
Sel'IJ.in
Virgo
l.
late
BriífonillS,
(1)
& alij prxfheerint,
&:
notaver~t
Servius Géorg.
1
1 d ¡ .
(l)
Ciar,ind.ot'Jr.
(2)
¡ni.u
Virgi
iF
prol\ofdo.lujt.in
,
Et
)!Ilrium
crefi
f/':ttdic-ere
morem. d.§.alia dónde.
& ex addllétis Cic.eronis
,&
IuHullani
(3)
teíl:imoniJ's
;
in
(/)
..Appolloll.J¡
lId
. . .
r...
'4'
'.
lI;¡{o(hb,I.c.12.
qUlbus
aer¡s, ca:h, &
IplfltllS
promltcua
en
appellatlO,
ma-
(5)
(ofl(lant.
in
d.
mfdie probetur. Sed lleqllc minús
terra
interdlEti vide
[1-
~.':llíc.
& !tlj!.
fuI"
, "
.,
1 bl.lrYYa
mOllllO
aH-
tur,
quarn neque
Vl Vi
tangere ,
nec
mortOl
ad
feplllrurarn
{<rotur.
habere poífllnt.
Terra
enim,vc Appollonius
(4)
air,
commt~-
(t)
Ealdu.5,
&Sd-
·
.":ft
d .
ft
d . " .
Ir,er.d.1.vIllC.COlJar.
1Ztsomntl$mdUre ,frofterl!dquo tu d;vn
emefltolrnpl)s,
d.Ckm.l1.¡,.Grcg.
& i
niulbs
hQminibus dcncgacur,(5) & vt
aie
Cícero,
ha
m{)-
in
d.J.
12.
Verbo
eH
·
iJ
Q b
la
m3r. Ca>rer. in
'rzu.ntu.r, W eorum o d
terram
non tttntrdnt.
[Jamo
rem ve- .
j(
1 .
• " ,
<':>
, • praxJ,,\,, lO1J1íC,I1U.
nCsllnum ecu(eo
comrnune
omlllum
Doél:orum
(6)
Illdt- 147.
J;.m.
O.m.
5'
ci11l11,
qui
parricidan,m cJdavera
{epulturx
tradeoda non !Qm.c.,.
Jl·3·P!d~
T'
d
'.
,
.,
(l
d.c.
2 o.
Illl.<).
1
dlo&.
eh.\'!
oClleru~t;
neque m1ll11S _ veram Ioanms BJp[l!c;e
AG-
Durar/.C
"1'
I/il/s
lib.
ni}.
& Iacobl MenocblJ (7) feI1teotiam
,gui
parriCldx
fe-
2.obfer,v.q.
1 b( 1 'b e ' , .
(7)
.Ajm.lIll.ql1od
pu
turam
,a
que
pa'na
egl
llS
prXlllllta, (8)
lmpedlri,
&
fi
111111a,1l.,
o.de
re
violan poífe,reibncur. Nam
vt
rc<{lc
~intilianllS:
(9) Ttf-
ligo
M,no{~.
de
ar-
t
a'd't
e'
. r
bFr.clf
3 S ·.,llU·30.
mft ouc¡us»z
eretUr,CUl
eges
urrdmnet,4nr2
Ulgllc
Ir·a (,i',
LfinC.dcfe-
OI1lI1l11m
parens
[erra,
vt pareotU01 occl{ori
reluél:ari
cel1-
FUl.v;o
retar?
Quod
& orxco
auodam
in
matris
occi(ortm
tpi-
(,))
~nr.ced
2Qo~
b
-j
\
IÜ\
(pp¡;rr.
ybl
grammate,quod latinunt [eci r
COy
arruvias, (10)
l1t.s
ve/bis
f¡'p~.
oÜendicur,
':N
~
-8
7,
De
P
arricidij
Criminc~
Ye
repelús
b~c
cddawrjit
enim
C¡bUS
&
rdp:ntt
c4?úb#!,
y
dm
(I1nnium
mater
terrtt,
non
reczjit mdtrieidam.
(Il)
~gath.lib.2:
Et
c:xc:mplo
non
earet,
nam
vt refen Agathias,
(11)
eum
Dama[cius ,Syrius ,SimpJieills, &
ali
j doai viri eOlweni[:
[ent, vt in Perham ad videndum Co[roem Regem vna
abi4
rent,
in
reditLl
l11bumatú
cadaver in agro invenerunt, quod
eum
inhumanitatem Per[arum detefiati,[epulturx
manda(~
[el'lt.
Noél:u
vnus ex
eo
cOmitatu , obverfatí
Gbi
fenis,&ve~
nerandi hominis lpeeiem vidit , dicentís. Noli inbumatulU
corpus bumare , permitte eanibus laeerandum : terra
v:ni~
ver[orum mater , manis corruptorem hominem
non
reci-:
pito
lIle
expergefaél:lls
aJi
js
fomnium expo[uit, & mane
rc~
gre[si
in
iHum
agrum, corpus nudum videruntin campi fu:
perflcie iacere. Accedít
bis,
qu~d
liect fepultura bumanita::
tis ratione, naturali & divino iure etiam
hofl:ibus
debeamr;
vt
ex
Sopbocle,
Ari1l()c.&
DioneChryfoilomo eruditc ad-
(12) l'tt,F¡jb.Iih.,,: modum Petrus Faber
Cu)
fcripfit;vnde Vi6ulenus quidam
fcme(l:.c.l.&
lib.
3 gregarius miles
ad
BJa:[um, qui fratrem
eíus
iugulaverar,'
(~~)
·Tdcit,li:lr
anll
•
ita
aptid
Tacirum (13) inquit :
lCefponde
'131.efe
,
-Phi
Cadd)iet:
abieeeris?
ne
hines quidem {e/ulturam in)iident.At v
6i
propJ
ter alicuius male6eij acerbitatcm augeri
pcenam
oponer;
(14)
C(flJarr.lib.2.
var.c.
1.I1U.1
1.Me.
n9ch.
vbi
[up.nu."
2.
Guiller.Bendll
cap.
Rain. verbo
m~r
ruo,el
l.
&.
reliquis terrorem iniJcere, punitorum cadavc:ra,iufie,vt
Covarruvias, (14) &
aljj
not-lot, inhumata relinqui
po[.':
[unto
Quinimo
ex
Romanorum more
id
fuit,
vt
hoiles
pll~
bl¡eos, aut qui
hoiliuiU
loco effent,vt puta
pro[criptos,per~
duelles , fu[pelldio[os, aliorque facinorofos bornines
~
quo":
rUl11
pcena
ad
exernplum aliorum pertinebat ,
aH
js
fuppli J
ci
js
affeél:os,
hOllore
[epulturx, Juttüque adflniuill
prohibe~
,
(1
\)
I¡¡fi·l;~.
in
Td
rent;
ideoque in
Gr.:moniJ's
gradibus
a6ieél:os
vnco in
Ty-
c¡'t.Ó.anllaJ.
& vide
ctiamlacob;D¡¡rant berim traherem, vt Iuftus
LipGus
(15)
in
illud Taciti no':
lih.,.var.c~F·3·
tat, nuia
ddmi'Jdtipublicdtis
bonis
frpulturd prohibebdntur,&
(16)
Suetol1.in
Ti-
~
ber.c.61. ex Sucronio
(16)
coIligimr: lnterdiflum, lllquit ,ne
capit~
(17)
vlp.
inl.Iibe
ddmnatos
propinfjui lugerent.
'N
tmo
punitorum
non
in
Cemo
J
rorum
10.
§.l1on 1 \ 1
JI
'
folent,
de
his qui
nias
aIJirt1us
,
"Vncoqtte
traÜNs. Et
ex
V pialli
,&
Maree
&i:
nor:illf. ,M.,ra/.
ill
l'e[pon{¡s,
(17)
quibus
non
[olere
lugeri
traditur:J{ojles,)iel
I.rnllllm~)j.dere
d ¡l' . d
r:..r
d·,r.·
,
li c doll. v
id'c
Dllr.Ca
per
ue
zonu
ammttoS,
me J Uf
pen
to}
os,nec
1m
contrd/aren-
f&d.lib.o.c.). teS
);enerint
,)id
m_mus
f
/;i
intlllerint,
non
t,dio )iit.e,fed
mala
~onf:
·'
Liher
primtu;
e IIp.XX
11.
79
lOl1{cientia.
V
nde
,aliquis
(i
nqui
t Vetlls
OrJtor)
(18)
mct:f
(1
E)
Q.!!jr.t.
¿,celo
iudicii
mori
'vult
,
digyms
eJlqui
i11ft/mit'ls
abijúallfr . ..Alt-
E7·
quis
confcientia
tU~fis
dlicuius
fiagitij
dmifsi
pi
Uf
qft;m
¡rodatur,
morí
)'ulr:
dignus
fflqui infcfulws
abijciattlr.
Et
Poflbum.lunior declam.).
Equidem
ú¡dices,
've
[enrio,
tJ.emi-
nem
mort4lium
fa-vere
hominis
fepulwr.e
non
con'venit,
1
1IÍd
"vna
res
eJl
,cum
exemplum
dd
omnes
pertineat:
idcoque
non
ni-
Ji
a/;
"Vltimo
parricidio exigiwr
prena
trans
hominem.
Quü
etiam refpiciés HegeGppus (
1;))
rationem hUlUS
rei
rcddit,
(t9)
T-Iegefip.Iib'3;
<lilX
maxlme [upenoribus convenit;
quia
dignumejl,
air,"vt cap.! 7.
'lui
!¡!tris
imperium
non
expeBáwrunt,
priwntur
1u4;
tnd-
trÍJ
tremio teme
(epuIchro.
Neque
pmavcrit
l)llifplam , hOI;:
quod vltimo loco
in
parricidx pcmam
inducturn
tradid~;"
,
mLlS,
vt
Cepulwrx
bonore privetur, parum [cveritatis
bJbe.~
re: nal,u etÍi Diogencs Cynicus [epulturx
cur.am
Tbeonino
dememomordem,
v t Laenius,&
.!EI,ianus
(1.0) fcnbunc,& (10) 111M.
in
vitl
fillr
n~nnulli,
quos'
nec
Cupplicior~m
tol'med~amoveant~
D;og.&
JElian.var.
..
' .
L"
-
'fe
-"
1
fi
' " ' lllfl.lIb
7,cap
Lj
nec
mortis
19nonlllllo x ID
arnl~,
ve
unCrlS
prlvatlo
tan-
, ' " .
g'at;
tamen,
vt ait T
ertu!!ianus:(-2.
I)
OmnibttJ
/er~
inge¡¡¡ú
e
ft
(21)
Tcrtull.1ib.de
fam.efoflmorcem
(u/i4:o"
ErreéteY1inius,
(.z.¡)
lÚlcr rdiqu<l
tefi.jm,~ll1i~l'C.
_
,(,
b -
"b
.
{'
1 r
,{
(22)
PI'/llU$
in
']ux
n~wra
lp
a,
0I111Ill liS 1DUC,lJJ.1(
lt,
¡CPU
turx
curam Fro('CI11.hb7'
connUl11Nat. EtPomponius
(2.3)
lurifc.p'uCultus:Jniuriavi- (23).
~'omp.
in
1.
. 1 "
r'
'ji'
-'.r.
1
E'
ql\ua
(¡
Ilulh
28.
mm:
Vllfert
d/fi'ct,
J~t,
"
(:1us}Jxor
máneat,in)
efu,
t<t.e
lU~C
D;d~.tdigiof.
opnlTIo,
iaudatuf
a
Moddhno
(-24)
ba:res, qUl
tefiatons
j
(~4).
lI1.o~epin!ill
"d
(1
. b -
J'"
LqUldalll1l1fuoD
quantLllllvlS 1
te
laO;len~o
IU
cr:tls,
re
¡'lUlas
111
mare non
de
¡:ond.inflir. l •
proiecit ,
réd
io memoi;i3l11
bllmJDa~
conditioi1is CepclivÜ.
Vnde Athel11en[esde
[epultura
~'vr
DiodorUs (Z)j refen.
(25)
Diod.Sic.lib'-
prills
quam
pugnam
capdTerent,
(egítabant.
Apud
quos
l~.
,
etiam [ummis , vt V;denu.s
Maxanus
(26)
do_cer,
Iaudibus
í~~~,
~;~e~
J~~~:
Cymoo
cdebracusfu\.t, qm,
vc
paCer
Melcblades in
c;¡rce:rc:
p,.o/mill
viro
eiu[-
mortuus,
[epe!nctUf ,
vobntan
js
.(evincu]¡s nhncipavlt.
(km.
Cfl~m('dnii,\'bi
....
,.
f"O
lo.
~1r~11
L
....
rt
e eXl.,/,
Ncql1c
ahodll\l1
Al
yc
)lS
.lEg
ypu rex
legem
promulga
\'1
r,
IIij,~
cius
J:'ietate.
ne
aliter pecllniarn Cumercmuw;un:ltocl'et,
quam
fi
c1ebiro-
(~7)
Hmd.&
Dio;
d . -
bl'
J l!!J2"v.f,m.flob.hb;
res patrurl1
ca
aVCra
plgnol'l:c 19arent. Eaoem lcge ca-
-2.rCrlll11
iudic.c.(..
v::ns,
v t G deb¡
tij!
xri
alIeno
non
j
;¡ti~facerct
,fas
!lon
eiTct
l'ctGrfg.
,in ¡:rx!u.
eum
rent
tlirl,nellue
1n
(JJternOin~(111e
in vlloalio [clm!chlO,
~:r'ilc!vil,lib.,o.cI~1+.
r;
0',
,dnWti
In
:11.
vt
ex
Herodoto
&
DlOdo!D,
V·7) Annxus RuLertlls recen-
düri~.(.
"1.:'.
Cee,
(~R)
Plill.lib.l1.
c.'.o. &
Plutarco
in
lib.
vtra.anim.plus
rato
lub.
1::",
¡Üidn.
ídem
trJd;r
ddJd
phinib.1ibr. 1
".
de
anim.c6.
(29) ¡lorem.
,in
l.
vt
vim,
de iult. &
¡uro
De
p.trricidij
Crimine~
fet, & Petrus Gregorius plura alia
in
eandem
reÍn
diligen:
ti[silllC congercns, & non
immerit?
forÍnicafllm pietatem
cornmendans,
qux.
velur i([ius imis participes
fe
fe, vt
Pli":
nius
(1.8)
referr,
mt¡;:r
fe
[cpeliunr mortuas, qux
ve!
folx ad
[ll:ldendall1
humationis curam fufhcere qUtllnt.
Quam
na~
ruralj
affeétu,&
bumanitatis inlhuétu; 110n [olum erga
no[~
mer
ipros optare,
fed
& ignotis etiam hominibuscognatío;
ne,
quam ínter
nos
natura inítituit, Vt Florenrinus
(29)
air~
ad
id impeIlente, ter ram fcpeliendi caura ini jeere ,elegan-
ter
Quintilianus
, (30)
hc
inquiens, admonuit: Hinc & illt,
(30)
Q.dnt.decla.5
"Venir
ajfeElus,'luo
ignotis cddawri6us
humum
congerim'us:
&.
infefttLrum
'fuodli6et
corf'us
nulla
fe
jlinatilJ tllm ra/ida
tra{-.
(31)
¡Jem
dc¡;l¡¡.6
currit,"Vt nOn
'ludntulocftmque
"Veneretur
tl/gge
fu.Et alibi
:(31):
Cddd'Vt:r,
inqllit,
tlb
inmr{u
a'Vium,¡erarumc¡ue
tantt1m
mife:'
rantium coron,tcufiodit.
Con'Venrrttrlt
eti.:m
alieni
plordntes~
totUS
in
{pe
Elaculum
fOf'ulus
ejfu(us
eJ:
&
ignoto
qu'oque
coy':'
fori
pu¡'üca
humdnitlls
i]tMfi
'luafdam fecit
exequids.
Qu~
(~2)
petrO/I.
"Ar-
etiam rpeétat illud
P~troni
j,(3 2 ) vbi idem humanitatis
vo~,
bíter
in
[atyr, cabulum,de [epultura
lOl1ue'ns,v[urpaVi{~
Vel
fi
-voluerit
mi~
fericors
dd
idem
litus expelláe,dut
pr'iem.jells
alú¡uistransI4':'
titia humani!"te lapiJabit, aut,
f!uod
'Vltimum
eJ, irat;s aiar»
jlu8:ibus mi/ericors aréndcomtonet. Et elegantirsima
verbJ.
(B)
Cápietlor.lib. CaCsiodori:
(33)
ln(atiabilis 'fuifle jletuseJl, 'lui
humanis
2I
c
pift.l:/..
non
(initur
corplJribus
intereJje,
dum
/emper fe
reum
ludí:'
Cdt,
'fui
cineribus
iufla
'{ton
¡rtC
fiat ; & paulo
poR,
dicendu'ffl.
r¡1,
quod
hoc
ip{o
admoneor
exemplo,in
hontmm
pietaúsetiatrJ
damnari {epeliuntur.
~bus
omllinus privati l'arricidx,
ita.
( ) C • .
de
II
culIco in[uti iaébncur ,
VE
llegUe
inveniant litus eieai ,
ne'::
34'
leer.2..
..
[.
..
.
(35)
Vide V¡rg,l.
qUe:
ad
axa
']l11dem
mOrtlll
eonqlllc[cant;&
vt
eleCrO
(34)"
6.iEneid. Ter/ul. de alibi díxit :
'Non
folum"Vitd
cruCidti
,attlttededecore , wrum
al1im. &
lacDb.Du·
•
•..
1
'-"
rant.
c4'rl.2.
var.c:
etldm
[epufturd,&
zúffzsexequzarum
Cdreant;Jtque
adeo perj
z.in
fin.
&:
5+
Vbl
petua
quodammodo requie priventur, quam nunquam
pluD
elc~ater
tra
...
("
. r 1 .
dit )
de
h'¡s
quibus
con
eqtl111llepU
tos;
R01UJll~
p~:;
fe Pllltur a
frohj-
- ,
tabant~
( 3
5J
bebawr, ,
.'
cA~
l'
<.
.~
,
,
r i
:\
Liúer
pr¡';ms:
C"p.XXlll~
Sr
e
APVT
XXIII.
Culle;
& [er¡mttum
¡ilJnlf
~n
hodierno
~;e
¡drricidis
irroge:
tur?
Q!jid dfud
alios
,quzd
afud
nós
tn
hoc
fUf¡licio 'vft
'e~
gibu
r ,
"¡tI
moribus
irnmuta.tum
jit?
'POntifiCio
iure
clericos
Iltrricidas
per¡:tu(J
CdrCe~¡
traditos,
laicos
alijJ
!rrl1J~
4fi~
EI~¡.
Ve carcms
¡er¡etUI
¡(Jmajnonnull.t~
B E D quoniamtempus, vt
in
aiijs,ita &
in
legibus;
. & in
eis
prxcipue qux
ad
maleficiorum
punitio~
nem
[peétant, plurimum
pocdl:;
Videndum efl:·
','.
.
.'
& b d ' .
'b
11
'
(i)
pll/lJi
8.epifl:.
nune
,an
quateo,us
. o lema praxIs
ane
cu
el
iuxta expolidOl1e,
pc:enam
(quam laboriora
adeo,&
ni
falIor non inepta com- quam c?ntra
cu~
mentatio!l~
expo[u~~us)
v[u
~ecipi~t;
n.am
oponet,
yt
de
':.~I~r~~~,:6::~t.h.
Arifione dlcebat
P!tnLUS:
(1)
Stc
ItntlljUAlut'd
W
recentld,jic
(1)
¡ujl.in prio.
ih
"ar"
"Vt
"¡sidua
traElare. Quoniam n IuUinianus Impera-
m,r.de
fatifd. .
. .
\,
'ti' .
,..
.1.
',r;
(~)
PU'nn
oltlOeJ
tor
(2.)
ait :
OmtJI4
d!CmUS
;t, 'lum
Mno
IUIHClorum
)ljU
l/jI
S
Jiodie
arbitrarias
rrrum
documentis
tt"drtnt.
Et
in fuppliei
js
irrogandis cum
~1Te,tradit
....f!ádll/1
. e
'l-b"
d'
'b & . 1
'[.
1111; pote{latls)
de
omma
Ier~
1
l1U
lces
,1í:1
u,an~,
n?n tam ex
.eg~m
pra: - verb.fig.Mriroch.dc
cripto, quam
ex
propn}s
amml
motlbus,&
arbltnJs
proce
..
arbi~r.q.I,4~&:
ali~i
dant, (3)
me
bercle,
vt
{)uintilianus
(4)
inqúit:
()u4ntur't".
faf~11111;bVlllce!lr;Cd~
.
'do
~
~.n
l'
1'.
• -...:::.
.•
vot/II! 1
.2.Yar.c.6~
¡'bet
fecrntt
fu
M ,otulermt,
(}'
tamen
a
Id
j
oy¡
lux,4lM
'VIm
(4) q¡.fnt.lib.
¡Üo'
facies;flufc¡ue,fi fefares,
-vius
ftnr
doElrina,
quam
,itPd
-vlum
15.
qucm, & alía
il~
d " 1
l'
E
'd
. h .
'd"
han,
rem
refen
PI
oElrma
'Va
Clla.
t:
qm em antlquam
JOC
parnel
1 J
pc:e,
nel.in
z.p.1.2.de
ref
na
ab
aula receGífc,Salicems,&B.:tldus
(5'
) ferio affirmanmr, i:Índ
C·4:
11
' 2 •
11
d
.'
r ¡
.,
h'
'b
(5)
SdllCEt.&
Bal.
quorum I
e;
ecapltatOSlepu
cura
pn
v .ltl;
le,
eaIll
us
CO,:
Ju;¡n
d.
1.
vnic~D.
medendos abi
jci
eos,docet,qui parricidi) [celos adml[erinc.
dehis
quipármr.
Ncc.diifentiuDt Ananja,
(6)
& Ludovicus Carrerius,
qui
(6)'j.-1 n
"n:
iJ11.c
b
·;·¡·
, .
r.
[,
.
d'
1T
r . . .
de
,IS
qUl
1
ero
cullel prenatn
nmquam
e
Vi
)Lle
ratentur.
Et
Petrus
Gte-
Cmer.
in prax §.
gorius
(7)
&,Ioannes
Oinotomus,
Tbolo(x quidern,& ahhi hGmic.verf
9,n}6
. "
11"
G . h .
'...
. 1
r,
(7)
Pef.Grff.d.hb.
10
Ga
13,&
ermanta
mus
CrllnlO!S
reoS,ve
lCeUl'1
perC(l~o6,
Syntag.
C29
n~
ti,
ve!
furca [u(pendi aiferum,
nec
r'.!
arbürari eoIlei
(upplí~
fin.
Oinor.d.§. alil,
cium bodie
v[~uanl
terrarum
praxi
[~tv:lrL
Tbomas
qua-
;.~)m'~"dmmdt,
3d
que
Grammattcus,
(8)
ldcm
Neapohtano
in
rcgno vfu
té;
Confli~,Neap.
f"l;
.cipi
tradit : & Iulius Clatus (9) relatis pJuribus ,qui ami-
I:!.)I.Cl()I¡([:Jnt1'J¡'~',
. ' .
\9
11..
aY.
1",)·
quam pa:nam aboht9.m eifc
docuerum
,{cnb~t
,apud
Me. recept
§.prri
11
5
L dio:
'8i De P
drricidij
CfimifJt~
diclanenfes :parricidas ordinariam homicidíj
p~ñain
iux-
ta de1inollcntis '}llahratem fubire, &
..
dios
in
furcam
aoi'
]
'e
'
alias iugulo feriri,& [rabi
ad
equi caudam alligatos (oJere,
(10)
ribero
Dec.in nurnqu.¡mcamen eccleGafhca feplllwra privari. Alij (10)
crimina!.lib·9.C
JÚ.
alia
rraciunt.
S,~d
nimirum
fuus
culque
nedum natiorli, ve-
(:I)lUp:~j¡IIJ[atY.5.
r~m
& homioi
mos
eÍ!,
necvoto,
ve
dixítille,
(11)
vivieur
vno. Nos,noítrx Hlfpania: praxim
[ubdetlHlS,
oc
cuiquam
forte
fupr,¡diél:i
auctores imponant,qUl apud
nos
parricIdas
canibus hniandos darí [erip{crunt, iaudaro
in
eam
rem
Pe':
(a)
Per.PI.in
epir.
ero
Plaza (i2.) Hifpano imis doél:ore, 'lui tamen
~(¡
atténte
del.'.2~.n.8.
legawr, nibil
rale
cornmemus reperietur. Aplld
lfós}gicur
(13) Cic.lib.I.de {emptempartitislcgibus
(qllas,vtCicero
(13)
e~Sj'luxjn
orar., dllodecilll tabulas a Deccrn-viris relata: [Ul1t j [ontes Ieglllll;
biblíotbecas omoium Philof6phorum
,&
1
hehüdos
ipGlls
vera te[ponfa
,fremane
omnes licet, poífumlls
appc11are)
'(14)
Ind.l.vniC.
C,onilantinian;t{anéfio(I4) ad verbunl cranfctiptá.(15)
de
his,
qui
parel1~.
qúotidian3 (hell dolad) praxi ob{c:rvatur,
vt
& experientia
(15) In
d.l.12.nr..
. . ( , .
~.partir.7·
dldí~jmus,&Gregor1us
L.opez,
16)
Ancoows
GomezlUS;'
(16)
Grtg. in d.L Petrus Plaza,&,D.Ioal11ies V da (vir
apprimtdoétus,
&
im.
l'ar
. .Ánt.Gom·3·
to
.
e'
b"
) e .
l'"
Q d '
'.3.llu.~.pla~d.,.
matuto
rato
no
,JS
ereptus cr1ptum
re
1quere. Uo &
·:u.
Ve'ld
de
l-'ccnis
IuliusClarus (17) fe,dum in H¡fpania efiet, vidiíre fatetUr,
delill: e
27
dh'b'
d'¡f"
. (
d'
n..
,
(17)
1~l.ci4r;
Cup,
e'Harnen
a, 1
,Ita
lITe.
r~ntla
q~atn
,ILLl
quoqli~
auétores
ob[erv3nt}quod
par.nCldx 3 prlllS
qUal11
culíeo ¡t¡[[¡antue
c:ervices !aqueo franguntllr, Raro enim in
Hi(panialllonis
fupplicia, qux ¡ongís cruciatibus j & morofis dolotiblls vi-
co, ,tam adimuoc j
iU1ponuncur:
ne reis, quibus
eo
il1cafli
1110rs
ÚS).
Impp.
in,I~
.(vt
aliadrnpp. (18) dixem'l1t) fo/lffium
ejJet,
& rita
IÚ¡fl¡~
quifquis, C',adlc-
ciunt,
ünpium "liquid
in
Deum effundendi, aut ctlani
dc[.;
,e!1l1ul~male[t.
peraodi
OCC¡¡(Jo
pr~bc:atllr.Nam
vt
ait
Senec.hb.2.debé-nef.
oAcerbifsima
cruje/itas
eftj
qu,e
tr4hit ¡renam :
Et'miferietj¡'-
dift
genuJe
fl
citO
occid(re
,
quid
tOl'me-tdum
)Jltimum
f!
mm
{ui
fecumaffert
"1
uod
<tntecedúum/us
TiMxima
'Venturi
fu¡¡licij
¡aneft·:
~od
incelligens Tlberius,vt
Suec.
ioquit
cap.6I.
M
ori'Volentilms,
'Vim
ad/;i"el1dt
'vi'vuldi;1tam
mortem
le)Jé
fuf
...
plicium pUt4bdt,& freCdnti
cútdl/
m
fcrn~
mdturitd!em ufpon-
Jit:
nondum
tef:um
ingrittiam redii.
Vilde
fuffoc
a
ti·
prills,ig":
nibus
dan,
{:lg1tÜ~
impet!
' in frufia fecarí,
cul1w
!,Jui,
aut:
. ,
fimi-
" ,
I
1,
" ,
Liba
primut~
(ap.XXIlI:
hmlles alias
pcx:nas,
qux io :lliorum
terrorem
coofl:imun-
cur,
perpeti
[oleD[,
vt
&
notant
Dodores,
(19) &ool1:ra:.
rum legum verbis exprimitur. Vel'umlicec
boc
llullus
ex
fupradliSl:is
advertat,
arbitrar
iri
eo
etiam
lllris communis
peenam
vCu
hódiernó ímmmatam, quod
parricíqx
non cul-
leo,
ied
dalio
frequentius claúduntur :
Et
qUldqüid
!loara
lex
prius
tos
verbcrari dehere,illis verbis exprimat:
t:!..!!e
er-
te dt4l
que
fi..P
effa enemiga,
1ue
fea
d~ot4do
pub/iet/merite
an-
te tolos; adbué
tan1cn
verberibus oemiqu.lm a
fhC1l1ntur,Sed
neque
[epultura privantLlr, nam
licet
ve
legis
forma (ervc-
tut,
deturbari in Bumina, illiblgue,
vCque
ad primam
DoéIi3
vigiliani
relinqui Coiclot: pofreií tamen,
vd
a cognatis,
vd
(i9)
Grrg.
IO~f:t
fl'P·· Vtrb. ,i,l
la
1l1dr,
lex
l~Üt;
21.
li.S. rtcOP;!,4(J.titl
2'3Ji.8.recop. vide
a1illUa
a¡:uc,P<CIIJ!1I
}'ah'.l)b~i·
femeih
'ar.S.in
prindp;'
alíbitinarijs, quibus fepclire puuitoruni cadavera
curx
cfr,
ecddiaO:ica Cepllltura
donamur.
~od
lieCt
contra leges too) D..Ámbr.lib;
vt
diximus
Gc;
íudices tatuen conui ventí
bus
o~ulis
F
1 :lti , & I.offic c.2B.
(2
1)
M,jrial1.Socin:'
V[U etiam
id
impios
tecepr::in pietatem impedirc non de-
in
CJ.
1,
de llis qüi
bent.
Nam
ve
oprime quoda,in locoA111brofills (20) [cribit,: liber.
&I'IJ,f)
lf
:züt
d d . ¡:rax.c
')ú
pid::,a
d.
"Nemo
pote
ft
indignari, IjUid bumdn
is
ft
e/ium
rel1tfuijs
fpa~
t.21.n.43,Vclad,c.
tia
ldxdta funt ;
nemO
fOteft
dolere, fuid in feftdturis
ClJri~:,},n,
10.1'lb<r.
Deci.
ft
· .
d·(,
él
JI
Ilh9.cnm.C,6.IJ.
I 9
zanorum
reqttus
e)
un
orUm
e,
, "
qui
ctiam
d¿gra-
. Jure autem
Can6nico
cleridlsI1uius criminis reus
depo""
dando
s
~it.
. .
. d b
d'
, .
J'
f
l'
(2")
L IUcrcdlbl-
11.1
e
~t,
& epotJtus
IU
perpCtLlUm
carcerem
trul1l~
ecu
a-
i~,
C.
de
pITlIls.l:
rts
cunx
tradltlone
cdfante, vt contra piures, Manan.
50-
1TI2l1datis.D.tod.1.
cin. Bernard.
D(eZ,
(21) &
alijO
reColvunt.
Nam
&
fi
civiles 2..C.de cxa.cl:li.12.
1
,',
, " . (23)
vlp.
111
1.
8,
§.
eges
carcens pa:nam nequaquam adm¡Ceqnt,(2Z)
qma
VI.
[OI.~L
D de
~(x:llis,
piao.tdre,
Carcer
non.
4d
fu,úendos,fed
dd
continendos
bomi
..
~idc
C¡:\~,tr;¡di[
de
h ' . d '
fi
d ' l11tcrdrcbs pcen/s
nes
~/Jei't
e/Jet;
(2.3) Ponel
ces
ramen, um
pudon,&
verc-' Cuidc.lib.,l4- obr.c.
CllndlX
clencorUlD profpiciu1lt,& eorum ddicta pllniri
po.;
i.~.~
dt
1lac
carce
tius volunc,quJm publíeari,
boc
[uppIici)"uC'nus,vr
late
Bar
..
l
rIls
hdl:oJGf.Rom.
l 1
~,o
1O'5·
C • 1 +
to
.Menoc 1.Sll11anc.&
vomelms
(24) a¡¡llnadvertunr, fre
..
(24; Bdre
in
¡.¡til-
quenter v{urpant.
Quod
non
cfl:
cur
aliClli
leve
videawr.
periull1,n,~.
d~
ju:,
Q
'd
1 .
l'
. I '
n[d,OlnllWn1
ludIo
Ul el
et1JIn
gravlUs, quam
el
e
lntet
nomll1es; &
homi~
Mlnod" de
arbítr'
D'lm carere conConio?
Ee
iLa
vivere,ve ltberi rpirirusfruen-
qu~f.89.&caf~o)
d '
('
[
1'.
l'
.
51milll(;
in
brhal.
1 r,lCU
tas
non
11(?
&111
ma l manhone (ltaCl1Im career,
ve
in!t.
tl'.17. Gom."
Fornerius
(2.
í)
ofl:endlt, intcrdoIn dieí tU
r)
vira:
cxicull1
ex- ti)ll1.c.ni;1l.6. '
pcéIare.Lalcl
qUOqLlc
[tcundum
Pomd1cias [alJétiollcs,p,U-,
f(~l\
\.
¡(,;·n:,rd.l~Jl'·12:
, . , '
.'
" " e
ee.r.
LV
I.C
.
11
r¡C~Ql)
cr~men
111
foro pa:l11tenrrah,
CafCC~lS
ta:dio, &
alijs
qui+
c'Je
aFolla,
L2
mo-
(26)
Videtext.in
C.1.&
2,;de
his qui
lib.occid.in
dato-
rem.] j.q.z.
(27)
LudO»,R/JIIJdll.
fingul.ó88.
(28) Cap/aá.li.1!;
variar. in
formulo
illdulg.
(29)
Ill1pp.
in
1;
omnes. ':;. C.
de
Fo:n.
Ve
Pdrricidij Crimitú;
modis lucre folent , qui
late
in
ipGs
confl:itlltionibus
reCl'n=
fentur ; (26) fanguiois
~nim
pcená
pro
nu1l0
~rilUine
Jure
C<lDonico
infligitur;vt
iarh
priddn Ludovie.Roínanus(2.7)
admonuit. Neqiie eareeris
pcena
mitior·ilIa videtur, nam
vt
deganter ,Magnus Aurehus Cafsiodorus, (28) [eribit:
Cter-
éer
eft
alla
gemituum
,triftiti.e
do
mus
; a¡ud/u¡eras
'Pluton;s
hof¡itium,
loeus
¡er¡etna
nolle
ed:catus
;in
q1l0
non
"'Vnum
tor~
memum
/uJlinet
reus;
1ui
dnteCjudm
incurra!
meis exi/us, ¿
Sllperis
próbJtur
dbfeilfus.'Primitmpudor
ille
eollt'gtlt
caun.a-
rum,
4bomindbili
mrerore
Jiferucidt: 'ttuditum
alíen;
gemitus
&
lamenta
eoniurbant:guIlum
:eiunia
longd
debilitant
:ta-
Elum
pondel·a
¡rementia defdtigant :
lumina
diUtius
tenebris
obtuf
ti
torjefCunt.
'Non
eft
"'Vnum
cl(tUf
s
eXitium
, mullifari4
morre
¡erimitur,
c¡u;
earceris
[quttllore
torquerur.
Vride
non
iniufie Imperatores Thecddlius, & Honorills Augllfh
(29)
in
exililllll daninatos ;
fi
carcetiséufl:odia
exili
j metas
im~
pldfe
deprebebG
fuerillt ; non
erre
alúplius
10
exiliulll
it=
cogel1dos
Cái,bunt.
Sir
enim{diis,
inqliiuntimmenforum
erll-:
cidtllum
femel
luiffi
fUfFliCia;
me
'1ui
Jiu
pri"'Vdti
[un!
ttur.e,
communis
hdUft11,&
luás a[jeBu,
nOfl
int¡'{z
bre'Ve
["úiúm
e4
J
unarum
ponderibtti
¡ug"d'vati,
Uiam
exili;
ja:ndtri
[u
ftineré
(30) L.fi
di~tillo;
imum
eompelldntur.Et
Moddhnus Iurifconfultus,(30)
hbc
25·
D .
de
pa:ms. ídem ob oeulos
babens,
aliquatenUs
Cius
p<Xllálll
fublevan-
clam
admonet, qui dimino tempore
iri
reatu fuerii,id
eil:
iti
¿are ere , & iniú:ro; triíhaue ;
ae
IUtnlbri
re()rum fiatu,
vi
. J e .
Duaren.Alciams;
Ferrandus~
IoanneS
CorraGus;
Rainaldu~
~~ll~.F~~:L~~~:·
Cor[us,&
aJíj
f3I)
íntáprd2ntur~
non
ve
Aeeurfius, & alij.
pli
C
.Q9
• .Á/cidt.l; ex antíquioribllS (32)
minú~
te
él
e'
plltamot ,
gili
aliquibus
l
~abrerg.~~IOc·acporrd
..
, retro tcmporibus deliétum
éotl11niGífe
reperii.fllerim.Qui:.
I
.2.
mllc.
.2,0.
lI.diJuJCorfui
lib.
l.
enim eorum
non.mi(ereaCU1;;
qllibus
ex
vinculís
callGün
dí"j'
indag.c.19'
EJudr.
ccncibus incertlls iudicií evéntus a[sidman tremorem,&
le~
Calde¡y,j
hb'3'
varo
..
r
.'
.
f··
'd
. . I 1
..
C·.2. .
g1tlmllll1
1::epC
meturn
ll1CU1S1[?
'UI eo,lÍ1qUlt Ca p
1llrmUs
(I'GL)d~c.currinead,'
Flaecus
, (33)
Cdreerem
pub/icum
,[4xis
ingentl~bUS
ftru8um,
. I Illtllio,vblom ,o'
¡::
..
/ .
l'
/
..
,.,
. h .
nes.Deci.conf.i 15.
4ngU)'IS;
ordmlmllusten1tem
ucú"'Vmllr"am
rect¡tetem.Jn
~i)C
M.Mallr~i1l51oífas.
Co'nieflj
robur
T
tlllidnum
jrof¡iciunt , &
quoties
ideentes
fer-
(;~.)c·'¿~lpIJII)'.FIIlc.
rdri
pojHs
ftridorexcitttt eXd1Jimdnmr,& dliOúln-¡!"f/'lici¡lm
dc
c LUl1+ 4fe[fdtNlo
,jiJfJm
di[('Itrlt.
Sed
~t
filum
f6r1uo~s
noflri re:
pc~
.,
peta
mus,
Pontíflcum
quoque
jurej
(34)
tam
fili
js
'luí
paren~
~34)
CaP:I.&
fe:
'b'
'h'
filo
'1'
quent.dclusqudt.
ti
us,
quam
parentl
us
qm
1
JS
nceem
mtU
erille"
Decid, c.
lm,n
m
fal~[~res
alia:
p~nitelltii
imponuntur;
qu::e
B:q.~,viu<Betnar.
ex
~pfis
decretis
fac;:il:
colligi
.
DIl?\.1O
prax,
'·99!
po{f~1n~,~
D'E
P
ER
S
()rNJ5
i~,Q
V
~
l~
ARRICID
11
TE~
NENTVRi
El~
CVLLEI
,
SYPELICto
'PLEC~
,~..
.",
.'. \ ,
'f'V.!j
'f
V
R!
rLIBE~
SECrNDPS~
CAPVT
PRIMVM.:
1Jicendorum
DrJo
¡rOfonft'ur.f{lImaniores
limras
al
¡tm's
Jlti~
~-
dium
-vehementer
conduceredemonJtratttr.
'Parricidtj
lOf
¡rimo
loco
teneri,
'luí
f<lrentumfatd frofera)Jerint.
rprofe~
rare
fatá
quid
{t
t?
lujfinidnus eXfeftus,&, exmelioribus
C(J~
Jjci!ms emendatus. Liberorttm, "vt
&larentum
afpellatio~
neffl
ldtf
/<ltere
• .JrtoJeftinus, & 'Paulus, 'fui comral'ium >
(uadere
)liden/ur,
Wrd
intfr¡retatione donati, Jlominum
~ttam
bre-vifsz'mam
e/fe.
Li[,tr
flCU71dus:
Ca!.l~
(vt
ita Iequar) manci
piC',&
captivirate, in
lucero
afferui 1 &
quo(bm
veluti poflliminio
in
prdlinum honon:m,&
digoi~
Lltem reflitui. Nunc 3utem,cum novus
nos,
erga perfonas;
quibus bac [uppliciÍlm irrcgandum
efl
, labor
maneat,
&
tot
hLl!us
(vt ita
dixerim)
Hydrx
capitibÍlS ampiltatis, alía
fubinde na{cantur ¡ & pulll1lwt
;lI1genue
(vt
llt!
Livij (1) (1) 7i't.lhdnitiOj
Yerba
detotqueam) illud mihi
.1cciddfe
[ateor,
tjuod
tis
Ijui
de,ad.+
proximis
limi
,,¡¡(dis
indue7i
mari
¡ed¡bus
ingrediunturj
quicquid
mim
¡rogredior,
in
"tzflzorem
me
dltitudinem
invehi
wdeo,&
crefcere
fen~
O¡ld,1uod
primll1u~que
¡erfi
cien
do
mi-
nui
-videbatur.
Sed
perg,uu
1l1hiJOl'ninus,
llec
tcrga vertam,
& annuente
Deo;
quod
re!l:at
iter,
invium licer, & nullíus
antea trltum pede,
confi~iam
: multis, vt
bucu[que
fecimus,
&:
Iun[con[ulrorum,& bonorull1 auétorUní 10eis;
ficubi
tra
..
lbwjnis
ardo
popo[cerit, in mediuri1 addlléhs.
Sycophan~,
tis enim iihs laqllcum m.mdamus, qui vbi
non
omnia
Bar":
tolos
~
Baldos, &
limiles
perfonant , .lut
Vbl
aliquern
bOL1is
lmeris
tinétum
coo(picium,
illico rident,& rc:fpuunt, & ad
Grammatlcorulrt
pLllpita
relegandum diiu9icallt;
qllJG
non
liccat,
I11Ml(lICrlOrCS
muras
rev
erionblls copulare,& ex illa-
fU!1l
víndui
js
, & borrulis Bo(cu!os aliqlllndo decerpere,
qlll
bus
pO[si,rt111S
noflri illris re( pon[a condecorare. Sed ve-
ro
altas habct
hoc
O1,)lum
radices, & quas evellere mearum
vírium nOI1 fit,cum id nec robufhfsimi quidem Milones,(2.) (l)
Erdfm.JrOrh.-
licet
in ea oppid6 dC(lldaverint, prxfl:are potuerint.
Nam
4 2 : lib:Íl .
.Á/ex.
Ab
vt
rtéte Sidonius A ppollinaris: (3) 1 diotarum
eH,ji
CUt
faei-
~~~t/d~:j~t~~::"d~
re
con"Vinci,
ita difjicile comftfci: Et
vt
non
l11!n~s
rea~
Te:
?if.:. docendoque
tentius.
(4)
lUfePetFdb
••• fem.
cap.2.
¡{omine imperito nibil
'luid'ludm
iniuj1j~/,
(~)
Sidon,,;{pol.Ii.
0!i
nifi
1
uod
ipfo
fdCit,
nlbil retlum ¡utdt.
l~~F~;·r:f';AdclFh.
Ergo,
Vt
bis
rehétis (De vldear Andabatarum more
aeren1
fCl'Ire,am
Cllm
laruis Illétari)
Ciped
manum
admoveam P?r-
ricidi í
pITn,\,
vt &
leges
& ¡pfum deliéti nomen oílendunc,
1 ,
b'
, l
'lJ
d
11
-'
. (
5)
Confldnt.
d.
l.
I ens
pnmo
o.co
l11mgen.
a e ,qUllmpra
mal1l1
parentum viüe.lujlin.d.§.aliJ
f.~D
propera)!ermt;
Ita
em111
apud Conflallt.
(l)
& IlIfhll.
deindc...
'
lege:ldum
cfr,
vt doéh
vi
ri
(6)
i~m
Ob(l rvaruot,110n, Vt vul-
~óJfl~~~~~'
l~Jdl~r~:
gatl
nabem
cod~ceSfrtefJtr4'Vermf
,N,Ull
ve
tam
doét~,quam
alia.
pl~
be
P
drricidij
Cr;in¡n(~
(7)
iJ.¡iJuilf.
d.
§.
pit
advenlt
B:dd
u inus,(7)
c:di,
quod attinet
ad
fuper.iorem
:Üil. illam Dei
Opt.Max.providemiam,
certos dre vira!
nofhx
terminas & hiles [ciamus, quos
vltra
citraque mors,vel vita
(8)
Y'pif.in'f>ro-
ba, conlifiere
ncqueat,
habaa tamen inferiorum cau[arum
ra;.
(9)
S(//1(.
in
Her-
[iolle, non inelegamer
fata
alicuius properare
dicllntur~
,u!.furenre. . . 1
d'
r'
'r'
n.
(10)
Purow.
in
[a-
gUIll.
pot\~s
e~
úq.uen 1 genere la!pe
gravllSl.mos.au'-lore~
tyrico.
.
v[OS
IOvenlO.
SlC
enlm Voplfcus:
(8)
Ftttalem,tnqult,!rfJ!(!.
~:~OI.~~~J·
l.
me-
rdlJit
necefsiratem.Et Scneca
(9)
tragcediogra~hus:
~id
iH~
(u)
Y¡rg.Mdr?
'Vd! durum ¡roperare jtttum: Et PetrOl11Us: (
iO)
Vlrzmum
h()~
~13)
L.apptlllaltblO-
g,tIIJium
¡dtis
!ro¡trdnti6us
r4¡e
, pro ea quod
efl:
, vt
Ovi":
ne
parentls, . 1
e-
.'
b'
,
d"
.
~
roní,de
verb.fi¡:;.l.
di
J (11) ver
IS
rem exphcem,ltntt
zem
In
¡dUmo.!
dtz.no.!
1lJ-
~e~fi)
§.!iberos,de
quirm:
Sicut
COntra
dixit Maro:
(12.)
Vefofti
f'rofirre
f4r.&
llllUS
vocan.
cum .
L'
b '
d"
1'.
1'.
alijs.
/drtntts.
1 efos
alltc:m
;'1(,
parentes cum
lc¡mllS,lllrlUm
ae
(14) .Áccurfin
1.1,
deor[um afcc:ndcntes & de[cendentes omnes,
{jve
paterna!,
icinl.pa:
lI
a.D.ad
r.
l' I
d'
L"
'b
I.Pomp. de
pmíc.
l1~e
materna!
:~c~,compre
len In:US. ,
at~
qUlppe
a!C
no~
&:
in I.vnic. C.cod. mwa
mm
élhbl
In
lllre,
(13)
tum etlam
In
hac noflra
traa:a~
v.crh&·.Á~lo.&
c~tle~
tione accipiuntur; atque adeo quicumque liberi ,quocüm,;'
rt,
P
ure~
a 1)
dr.·
l'
' r d 'h .
1"
• 1
quos refcnveld
de
que gra u pout!, a lquem
ex
alcen
Cml
Us
lntctrecennt
a
<lelíd.c:27,nll·3·~
hoc
cullei
fupplicio t3nquam parricidij
reí,
vt
cum
Ac:':
l'tl
•.
DCCldn'''.t~.
en
[ , , d ffi ' N
min.li,9.C·íllU,2.
cm
.
(J4)ca:ten¡nterprctesa
notarunt,a
(lentur. am
(1
S)
.Á/c.;:.
¡j~.Á-
etfi Clltgula cum nullum rapinis modlllU f,lceret.
dcfeen";
lex l
gelllal.,.lí'
d ' &
l'
b 1
1'J'
,'.
(16) ·'Paul.inI.I,C.
C~ltlUlll,
1 erorum
llOmen
v,
tra n
~os
non"po,rng~
.l:~w
D.de
gradibll:~.
qUltcr, vt Alcxandc:r
(15)
retuht, cavllJatlls fuent.
venus
~~;?diií::,~~~~.~~
tamen :ft,in
i~l1ni~lJl1J
cxcen~i,&,
iuxraPélUli
refp~.L~SÚ.
(1
~
)
Ifd/l.lib.JO, camm. quod
Ílc
do¿h
Vlfl,
(17)
qUlc9U1d
Andreas PatnclllS
(r8)
': 1
..
11.1'
&r.V".ifJ~:
reclamitet, accipcre [aJenr, v [que ad trinepotem
,proprio
11.1.1111[.17,10.&
ahj
'["
r d
bId
' .
Il.
quas .ref.:n
cala
..
, v
111
ti
CUIUlqllC
gra
us
voc~
u
o,
clllceps
commU111
pone-:
in
l.
(l
curar.
verbo
rorum,
veJ
IIberlirum
nomine,
omnes in infinitUOl C0111-
finecllt.nllt
8 . I l'
N'
f
11
"M
d
n'
( ) b . r
.'
(18) .Álla. PI/lri,. pre
1ent
1. ,equc o
)eH~
qllOd
~
e
IDUS
19,
anc
¡piam,
in
fragm. ad orar.
de
qua
loqlllmur,
cuIJel
pcenam,
1n
COs
dllmtaxat more
ma-
fi~)r'Molefi
in
d.
íornm
~ndl1étal1l
tc0etur,
qui
p'a:tre,m
,aUt
~
matrem ,
avu,m~
l.\Jn:n.
D.
(!c
parro
;¡ut
aVJ<1.m
oCCldcnnt
,
(]Ul
Vtro
ahas
pc-r!onas
neeavennt:
verCq¡'¡.l¡"
capitis pcellJ
pleaendos
, aut vJdmo fupphcio
l11aéhmdos~
(~o)
v1ww¡1l
d.I."
, ,
pn':lJ.
vn
1 ).wia'\I,
Nam
vere
rc:ft1ondct
A.¡:curf.(l.o) lbl rehqnoruffi a[ccnden-:
&
in
~,t:ni.
v::rb, tium mentionern
fuppL:ndatn.
Er
vt
ego
adverto,
cum
¡e-
affettwt1!s. (' c. . r ' ,
')
, ,
(H)
J
.'l~rrtadca)
ges
emp¡;r
IttC]UentlOr:1
rClpltlallt,
(1i
& rarocom1llgar,
D.de le¡¡ibus,
ve
C¡lllS
prunepores citls
xtatls
halJeat , vt ill ilJum m3l1lls
mil:
Liber
fecundm.
Cap.!.
1111
)cere
po(sinr;
merito Modeflillus alíorum arcenden-
tium
memioncm
non
feeit ,
patentes
& ayos exempl!
grl-
tia,quod reglllam
arétarc
non
(olet, (22) nominaífe
coIlten~
rus. Efr cllirn
b¡
evi[simurn
vi
vendi
tempu~
hominibus
da-
tum,&
quamvis
ncnnulli
quos auétores
memorant
(1.3)
Ió~
gi(sima:
xtJtis
[patia
compkverint,
tamen
& experíciDtia,
&
iuris
tefhmoni)s
docemur
vivaciores hornines
vix,
am
ne
vix
quidem,centuln annos implere,( L4) & raro
eis
vi vis
pronepotes ,1gna[ei;
arque
ita
vltra bane a:tateln
,quotles
agitur de morre alicuilH
probanda,
neminem
vivae
prx-
fumendum,
late
Menocbius,Mafcardus,&
alij,
(?5)
quos
ip:
fi
referunt,tradidere.
CAPVT
SECVNDVM.
(22) L. danmi
i¡j~
fedi
,).D.de
dam
110 infeél:.
(2j)
P!in.7.CJ.~8.
Cee/.
Rhod.li.',.
anr;,
kEt
c.
26.
Ui.'Fa[cr
l.femen.c.8. Corro
).mifc.cap.
d,;,
&
cent. ¡.fe
I1tfw.me
morab.r.;:.C
dJ"U-
bon.in
Ilor.ad 1
re
b.
PollíÚIl.
pag47'
(24)
Lcg
Ílll'(l1ft';
6,.
de I'fufr.l
li
v-
ft;fr.'1l.
de::
I'fllf.kg:
l. fill.
C.
de
fa,,'.
fancr.ecd 1."o.tit,'
JI.part,
3·
ít'"
'd'
/¡. .'
"ji
'd'
('1)
Menorhlih.6
JlJeroS,aU1¡drentes
OCe!
ennt,
nu
ZI
non
fJtenlS
mento
1419
J,
-
ji
.
M-
(
1
[.
frx
umpr.49. a
multis,mdgntfc¡tte
rdtionzbus
{14ddetur.
Ve
pletdte,
quee
fa-
cardus
de
probar.
rentz'bus
p0ft
Veum
fJreejlari
debef.
'Pttrentes Veos
dl¡eLl,,-
~ollcl'íf.1061.9(.
Mant.
. .
[f"
¡ 1
d"
.
111
glo
.~
a . 1,
,.
19
toS,&
drvznd
qu.edttm
e/fe
Imu
aCt1ra.
1n
e
(ilzos
W [dcrlS '
¡4rentum
e/Je
, dici [aiere , cum e
onnano.
'N dtUrttm ínter,
bomines
r¡uanddm
cogndtionem conjlituiffe.
hur
flios
&,
¡arentes
om"ium
maximam
han,
necc[simdinem
effe.
F
i-,
lium
C¡14i
hanc
-violdt:&
patris
'ritd!''lttdm
tueri debu, inji;'
diatur,
¡rJ
mult d
¡eadre.
e iconidlum & Meropum
in
¡4
....
rentes
pietdSadmiranda.
~ure4
..A.urelit
Ca[si~dori
J',~
imlios liberos
)'er!ul:
E R 1 T o liberos,qui
parentibus
necem intlllerint;
hac [cveri[sima cullei
pana
puniri,
nemo
nifi
*~~~
prorf1l5
rationis expers poterít inf1ciari.
Nam
ve
, .
CiCC1:O
(l!
ait : In p,aris 'úta
'Vio/anda
multa pec- (1) cicer.parad+
cdntUr,
,¡;zoldtttr
1S
qUl
procred')lit,
is
qHz'
drtit
,is
1'Ú
el'udáit,
is
qui
in
domo
&
republica
collocdvit.
E t
cum
di
vinis
legi
..
bus,
(2)
qui panem
l:na!(dlXCrit.~lius,
qUlve
CODWl1lJX,
&
(2)
Exocl,& DellC.
protervllS
fucnt
,
bpldlDLlS
obrullubearur;
CUf
non
huma-
r.21.CJF.llOll
[,tis,
na::
fanS:iones a(perrimum oarricidij crimen novis vit,di. §
..
CXtC!'llm,
Le>.
di:
• Q
·r"·,
'b'
.
1111l~l'.
ceDt
pai11S?
..x;
eum
atrOCllSlll1!S
cruClJtl
liS pcr¡mant,
qlll
M
pa-
be
P
drricidtj
Criminé:
parrCl11
pro qua
[j
res pofillIJret morí debebat ¡
immanifsl.;
(j)
Tmpp.;11
l.nc-
m.
e virJ pri,'
".'
veri 1 ?Speret
¡g.it
~r,Yt
1m
PP:
(-3)
.J
iunt,!arri~
mo,C.de
cFif.aud. d dfi
1"
tI
d
1'10
cOt,
&
CUI11
nOIl
{O¡llm
(vr leéte FOHuniusGar-
(4).
Fov~un:in
~.vc.
JlJS
(4)
Hl
li)anus noHer doEtíEimus
incluí
t)
VDum
rantúm.
IU"I,
D.de
llLtlr.
&
/"
J j 1 J
l'
J '
iur.arg.l.Flura de-
e'
Uup
Ci{
e lél:Ul1l
,tlUph:x
prxccptlltn trallfgrediendo,
li~l:a
j
de
obli,;. ,:,
c<;,rnl11~(cr~
t ; duplicati flbi pcenas ; LeqUJquam 'lllci'atur.
a
..
t.
QJi
cnim pareí"!tctn inrcrficir,non
[olum
hOi1üci.di
j reus e[:
(e
Jlgno[(ítúr,
fctl
t:ri,lln V'iolatx pietatis
chmen
ll1currir;
<¡il<C
parcmibL1s
i10n
[¡:cus
<le
Deo prxfiari a liberis debi!t.
(s) TuUiU!Ín
orat.
~i(
tnim
prxcLú:
T ullius:
es)
Piad!
e jl,illqui
t,
omnz'utPt
')oir"-
pro
Ppl,Jtlt¡.
b
de
trilumfúndammtum: farentem
):t
Veum
wreri.
Et
Plato:
(6)
<))
M,
1
.11.
, " " . \ , \
l~gibus,
'.Ntt¡¿¡tmll¡lJeros
Veo
proxtml"s
fmulrlchY1Jm
habere
!o!p
1imm
paregleS, c¡uibusllonoratis
7Jcus
[dudet.
Sic
eriam
D,
Am-
()
.A'mbr.
[UFf.
brofius
(7)
(vt ah as ex
Theologica
[cbola
prxtercatn)
~i)ri_
Marh.
s.n~~;
~~;
rmiJ
,áít
,g,:adus
¡iet atis
eIt
i fe ,
Vt
'luos
ituaores
tibi
"Vo/uit
~1;,~~rl~;::t~:c!~.
&:
eJ!e
Veus,
hon7JYeS
obfeqttifs,
abftinedS
contumelijs.
'Neque
)Juf~
alia
qlt~~
,le pleta·
tu
¡¡eJ.enda
eji¡ietas
parcntttrrh
Sed
nequc:
abíunt
nofiti
itlris
tetrac'i¡Tder.Dct. "
,,',
,,'
,,"
'1
••
fil
r h
11..
'l.to.crim
li.9.C.6.
allcl:orCs.
N.itH.P
,HllUS; ('6)
110
lanébm,
&
-oncnam
[ern-
(\\) P.lul,ill,l.li,bt:;
per
paúis
per[onam
vidcri
'¿cbcn~,
Ccripwm
reliqllits &
~
li'T~c
üblelJ.<!
h,
Ponlponills,
(9
)&Vl
piatlllS~n:.l~lira.li
omnillm
gentiui"n
iure
(9)
pomp.ill~.ve-
pictJtell1,
rcvcrentiatn; & obkquium pareiltiblls a líberis
~11~.i;1'\~~~\fd~::"~
elTeptxfbnJum,
&.
ni
fa~jan(j
ad
id
pe,r
iudi~eln
compelli
fCl]uijs,&
in
1:[1
polle,
tdbntur.
DlOclctlanlls (10) tluoquc, non rC:Vlren-
'lui~)~
[1
vd
pares tiam tj¡)túrl1,
red
& fubfidiuhi vitx j pic:tatis
raCioné:
omnid
d~
h.aS',llof.
,IJ.
"
"b'
b E r ('
,,'
(')'
r¡"
(10)
Diada.
in
1.
no
prXlcan
p,1fentt
liS
tU et.
~t
,-,on
tarltlnus,
11
a
nI
JS,
filia. ). C.
de
Fatr.
vt
in cdu[a
illoffjc:ioG
obtineant,
probad teqllirit,
1it'bd
ob-,
~~~;{\onfl.
in
Ui
fe1uilJm
debittmz
itttitá,
prout
i,[tus
nait/.r.e
refigio
fldgita..,
beri
~8.C.d~
inof~
/Mt,
párentibus
adhibuerint.SmecJ.
(IZ.)
etlJm
naturalem
le":
~le~}eJ::~~~~1.b.6.dc;
gem bominurn
mcntibus
infitam,
hanc
pie.tatcmliberorulll
~1\)
~áler.lib.5.C;
in parentes pr,t:clpere tradlt} qllam Valenus, (t3)
Deorulll
6.in
pon'c. .
r.
nurninibus
a~qüHi,
fic
tlmen
vt
patrix
maieftáti cederet,'
(ltl
[ad¡¡SárlSV.lIl.
, . " , . -l'l"
",
.
PnlicT.li!).\.CJP.4' d¡cere au[us
en::
CUlttS
mdteItdtt (patrIa: lel
lcet)
z!la
qttiIJ
~etfG'tg.
in
~'r,d.
J)eorum numinibrtf oeqlufur,
4uEoritds
!4renturti
;
-vires
[uar
lllf,hh".c.
'.0
Perro
f'.
,.
" e d '
'¡
d
.'
" ,
Fo1l,.l¡lu
f~m,
(,1.
/
utJUCIt.
J',
nC'~lue
P¡ll'l1n1
lXC
ea em parentllm venerat\O
&,~,2;:li\l".C.q:~
ex
his
extolbmr,
tll1~l:
10<1nn.
S,lrisberienGs,
PetrUs
Gcego-
altl,hTr:srel1t.a,
&P'
Fb
(14)
n:"·'"r'
r
,",'
[.
tweJ.incolL:1:.10 nus, - drus, a el',
'.
2Iutnn
ICI"¡plerUnt,quorum
cnp
;¡d
J~~rct,l1u.¡"
tl
compibrc
rntLILU
non
ea.
Quid
quod
P~íidam,
partnti
..
--
bUi
...
:,
.
Liber
(ecundtJs;
Cdp./l~
'9i
basquaGDijs
libaITe
loann. Stobxus
(15)
rcribit
:Idell~,..
(15)
lo~n.stobfer;'
qUé,
(16)
fitrenw ¡oft Veum flurimi fteri,quaji
foCffndot,¿.c:
4(¡2¿)
Id b
,rr;
.r.'
1
.,
V d
em
Sto.
tfrre
~res
1)(Os
eJ)
e,&
'futlj
adm
)le
ut l}urum.lmdgmes. n e [er'?7-
'"
'';
nOI1 omnino carere r¡¡tione videtur , quorurndam
Philo[o-:
. ,
phorum[ententia,quivtAgellius
(17)
refert,itapatri ob- (17) vfgell.1ib.2;
feqlJe.ndum
exi8:imabatlt,
Vt
nihilin omnibus.
eill~
iufsisa: cap·7·
filio .dctFeétare licerer.
Quam
in
wn
Pontanus
(18)
pluri~
..
(18)
Pontd/l.Iib.dli
ma,
nonnulla. eIÍam Tiraquel. (1:;)
[cripíle.
Neque qllod; obedicmia.
. .
l"
E'
r~
..
. .
G'I!
1 (19) nl·d'l.de
pa:lI:
Slmp
l~1US
plL~etllnterp.res
opmatur,
~Ul
~t
U1
~e
mus.
temp.cauf.3+
Il.~!
ForneflUS;
(20)
I.
C.
non 1l1cc1ebustradlt , cllm ratlOnerü
. . .
Th'
11
d
(20)
F9rncr.Iíb.lt'
mqmreret propter quam. patruus;
HlS
app~
etur
(quo
[cIca.c.
Lt~
.
nollrati Tio re[pondet) m:Q.uod
cum
¡atres
ltperis
jinttjlM-.
. .
Ji
d)u{
;ideft,Vei,qui tum ¡roximead-eos
accedunt,
e.Q,
¡atrui..
:_,
¡.
&
te"Vunculi
d¡¡elldti/unt. 8tquam)!is metu
di)lince
maiefl4';
tis, ¡aren
tes
Veos
nominare
deJierimus,
)!euris
tttmen
eius
no- (21) COIJitn.lib.
~.:
t.e
)le
ftigid.
in
pdtruorum ttf¡el14tione
l'emttnferunt..
QL1~
om-
c.
1
3.
lllt
,fin.
nia incau(a. [unt,vt
nOllinep~e
tentare
videatur Franc.Co- (22) L.cum opor':
d
Ji
[et in Frinc. C.
de
nanus
(2!)
filios,
dum in
p~üris
rinDu & itione con
laUDt,
bOIl.qua:Ji.6.1
l1lire
in
parcntum [aerís
(22)
conl1!itutDs
yocari, non,
quod
co-
Iicet.
C.de
collad.
J . f
'1"
[.
r . . I.§. 6n. C. de
alll1~
rUrlJ.cm pnVJtorum
am1
larumqucac
orum participes excep.cllm alijs
•.
eílent,vtalí j volucrút,
(.1,3)
fed
quód
filio
patcr in cuius po- . (23) oÁICldt.I.pral
11.
11
r dd & l
r:
1 1 termo
Br/jJ.lib.
17~
teLLate
el~,
¡acrum qua ll1l'
venera.nc
um
umu
ae
lrum"
ver.in
[acrÍs.FQI'ca':
ve
ex
[upr
a.
diél:is
colligitLIl',
viderí,& iudicari debeat.
~
0-
dial. 1 í .nu.
J.Pi/leI.
il110
& patres mOrtlIos aoud Romanos loco numinum a
11-
in Rub.C.de bOIl.:!.
~
p.ex
n.4. vide cti.1
Ji
js
habitas,
&
ínter
Pem.tcs relatos, late Ca[aubonus
(.2.4)
de facris patern;
o8:endit. Accedit bis,quod pictatis & venerationis ratione
R~)Jard.
¡ib.z.
COll-
r r iedalJeor .cap. 1 l
•.
lomora,
non
potuit
parricidij crimen atrociIsimis pcenis (z4)
caJAub.in
Ho-
non coerceri; naql
fi
quod
natura
inter
nos
cognationem
tis
ad Sueto.&
rur
CJllamd~m
conlht~erit)cum
no~,
~t
inq~i~
~ene~a,~2))
ex
ei{-
~~:;t;~~j~:i:
Ca·
dem,&
1.11
ettdem
llgnt'rL't,bolmne
hOmll1l
ll1Gdlan
ncfas
eífe
(25)
Sellec.2.epH1~
Florentinus (26) concludlt, & vt Cícero ait : si
hoc
natura (26)
!lored¡¡t.!;~.l&·U
.r.
. ,t, J h
..
, . .r
'd
1 l.vt VIl1l,
(;
1UH.
fer}
Crl¡JIt,
W
f70mo
Omtm,
OIJ
eam
CdU)
<1m
q/to
flomo
ft
,con-
iur. fJcir l.lJon
tan
fdtttm
-velir:
cerú
-violare
dlterum
lege
naturte
¡rohibemur.
rurn 6.D.de
appel-
Qllamo
cenferí debllit gravius,
iníquiUCque
;
filíum
in pJ-
~~~il)\.
Gn.
C. de
nem,
cui
non
generali
bLlLuaaitatis
racione dumtaxat con- 1
~n!:.lell?1~C_ill111S_.
. .
f¡
d j e d
C.·k
J"rlc.C.X
ccut.
lungltllr,
e ean, em cum
eo
per
onam,
ean
cm
vocem,
lib~
1
J~~.
ei
v~ro,
aeque idclllcorpus
babere
putatur,(2.7)
contr~
diy~nas
OIU-
inf1.ck
iÍlUtil.
M.z.
De
P
arrir:idij
Crjmint~
11C5,&
humanas
Jeges
[l:vire? Hofl:em
ne
alíj
prxHó
lacc«e=
rent ,
quam
gui íacrametlto tenerentUr
,caumrn
apud
Ro-
(1.8)
C ..
I.JthoJ.U:
manos cexhus
(2.8)
cotrlmernorat, qui
in
hae
eos
prxmon:
t deét.anr.¡;.J
3~
{l:rare
volui1fc doect,
ne
bofrcm quidem intcrfici·
oportere~
ni
adigac
rUfilma
&
cllegitima
ilece{sitas, Vnde &
Chry~
f.wtan1
collaudauit Cyrus;
quod
hofiem
interfeé1:urus
,
iam
elatuni
in
ca:dem gladlUlll revocaifet,eo quod teceptui
ea::
nere
audílTet.
Qua
ígitur
paéto
prxteri
inultá
dus
il11má~
niras p{)terit ,
qui
non bo!1em, red
panem
a
qLlO
genitus, &
edl1catlJs
e!t; proptcr
e:l.m
tamum cJu[am occiderit
,quod
ab
eo
vitam aeeeperir? aut
quo
modo hane plufqllam
bel~
(z9)
SenlC.
lib.~;
luinam
feritatem
non
exeerabimur?
ciüu
Seneea
(29)
ho":
contr. l.
mines
bominibus infenos
ciTe
mi
retur, dum inqui
t:
Si
qfl,c:'
{terit
-eliquis,quoi
CdU{it
homtnem
ddwrfus
hominem
in
facinus.
,o~tit?
n4mn'e'fue
fa;s
¡nter
le
bellafunt;
neé
Ji
[ormt,edderfl.
hominem
ducdnt,
pldcidum,
proximumqut
di'úno
genus.
0!.e
t.tnta
);OS
fert ir4 ,
CUm
'Vnti
.flir¡s
,id'emque
fdnguis fti!?
),el
qU4
furi.t
in
mutuum f.tngutnem
egere?
Parenus, ínquit
Tul~
(lO)
THlt.in
Mar:
lius, (30)
cdrifsimos
habere
debemus
llju'od
ab
his
'Vtú,!dtri':'
l'0[t redi!,
ótd
Sell·
monit~m,
likertds,
ci'VitM
rr.tdit4
eft.
Ec
Plato:
Fas
eft,
aH,
¡a~
'rentibus ¡rima &
maxima
debita,
omnium
antiqutfsimd
debi":
. ,
torum,per(ol-vere;futdrt
enim
1ltifque
debet,
omnia
qu,e
pofsi-
(:p)
l~trt,m
elU~
d
.ff.'
d 1 h "
....
ita.
u
rorum
eJ)
e,
'lUZ genuerunt, & e
UCdrunt.
V
nIJe
pule re
(J2)
L:
fed!l,
~.
Diogenes
tlle Cyniclls,
vt
Laertílls (31) recen[ct,
qllemdam
confulult,dc:
pent..
d r ' . b . d '
d'"
hered.l.
fi
pignore
ql1l
patrc:n1
ClplCle
at
VI
cns
~
'N
01,
te
fft
et,
wqUlt,
mm.
~6.de
furr., ,conummre,
cui
debes
hoc
i¡fum
'luod
tifoi
¡laCedi.
Ctir
ergo a
('3)lujllll.Ulauth,c¡··¡
1'"
db
'd
l'
bI'
,
d " ,t
"vbi
111JS
1111C,
dll:lm
natura
llllre
e
ent,
am1
ora
effio
lua-
e mee
•.
nu r
,.
1 " r " ' b . ,
fic
legendum,
el\:
üonem
(32)
non
eXIgemus?
aut cur non
~oJllm
non
prxíh-
~~~~~e~~:n~C(.
~
tas
C~UCJtiollis
vices,
red
crepral:n.
~a~enribu.s
vitam~
q~rllll
~·ortull.qui
valde
in
omOlIlO
curare debuerant, [everÜSlmlS
pa:01S
non
Vll1dlCa-
volvit'lr
in l.r
1 • §, bimus? cum talia fcccri,nt,
c¡u.1lid,
vt
Iufhniani
(33)
verbis
iuslntur.v.::r
.ex
"
/".
. .
l'
N
fl
his etiarn, de in[\:. vtar, ¡rrdfto7i.1IJZ 14
etldm
4movent
amma
td.
cta
eH
n;:¡m~
('{iur. que infigllis
Cicolllarum
in paremes pietas,qux ,
vt
Iulius,'
(Hi
So/in.in
pdv-
1 1 1 ' 1 \
]
lt
So
mus,
(34)
& a
¡J'
p Lirimi
':lUél:ores
retll
erunt:
nUdntum
li
ore.
CI).
Plill.
~
lib.
lO.
c.
'-
,.I\/ian.
temporis
im¡endeYliut
ftrti!ms
editcdndis
,td1Jt~m
&
ipftClf
pul-
de
var.hii10r.li.I()
l'
r:'"
1
\'
1
Q'
. d H b
(1')
Pet,F,1(¡.lib'3
ZS
I
u/s
W)l¡cem
4 l/mur. l1(le.x: a
pletate
apu e
r:tes
fémdt.c,I).
nom~l1
(h4/dúh lpf.1sinvcniífe aclmol1ct Petrus
Fabrr·(3')
EL
•
I
!
, !'
(
¡
1
"
1,:
1:
..
!tj
.
'.'1
"
l ... ·
Li{¡er
¡((fmJas: (ap.!!.
Et a Petronio Arbitro, (36)
'Pietllr;
ctiltricr.s, dicllrtÍJr
.Le
,1
Divo
Ambmfio (37) ex
ROmanOtLlm
v[n
pix
aves
(,C'gno-
minantur.Cuills
verb3,911~
merito
aure;¡
B-Tt:tb
Pius
(:;'8)
appellat , ptxc'etiri
niG
impie;
non
polÍLlm:
..Ales,
inquit,
non
eru&e[cunt
re'Vértndi [enis
Y/Jembra
¡ortart.
EH
fl¡im
)1e~
8ttra ¡ietas·,
r.¡uode'o
)i[1Uf frujuenti teftiftc4tione ptl'cl'e/mit t
W
congreú'
mercedfm
remuneratio¡¡,i
s invl1urit. N
,lm
J2
o111d:
nOl'um
)!fr¡
pi.r
a)'ís
)Jocdtur:
& 1
t1od
)!ix
)in; Imperator;
Con-
juftoSenatus
delatum
dicitur,
hoc
ifl~
,,'Ves
in
cOMmune
me-
ruentnt.
Pios
tnim
fi
1
ios,
¡dm/m
¡rius
oportuit
iudi
cío
¡rá!di~
c(tri. Jfdbent
eti.1m
&
)1ni)!er!orum
[ujfragia:
1;dm
rttributio
(
;,)
1"
t . •
{I
;'. ln
Ld.\r.
\;.)
D.vf:~L,)"(!
(.
:'1
ex_.t~1.iit".,.;.
J
Le)
Rlf':;fi.
PilJS
ani1ot.~.Ó).
benejiciorum
«VTI7l!'II«er'O"'d
dlcitur,
n''II''~
r~r
enim
ciconia no-
minattlr. Sed vt Andrex Aldati
(3
9 ) nobl[¡fsirnllm
de
bac
(~9)
vflc.emH'30
re
emblemJ
prxtcream,
& níbd
de
Meropllms Jicam ,
qua::
&
vide'
Cre/.lib.
1
1.
vt A.riflote!'
(40)
JElianU5,&
ali
J tdl:antur,hac etidlll iultí-
¡C·oln7·dP;:Y¡·'bcrin.
de
e'
[1 1
Jlc.I.+C.l~
tia,
fl"e
pie
tate longe
btel}UC
pr:;r:
callt, & pareutes non
[c:-
Eim:MillDl.
indicb.
nercentes modo, vcnlmctiam
fimu)
ae
datllr facultas, cxire
(3
lIJe.
colloqu. 6.
e nido
non
GnUflt,&
educationis
ViCetll
reddentcs propri
J5j
~:~)2.1~,j1.dc
alli.
bboribus pa[cuDt :
Non
pdfunt non aptirsimam,
bIs.
qu~
lih.(;.cap.
I?~'¡;all.
d
fil
' .
J'
M'
A ltb. 1
\.
de alllmal.
e
lorum
erga parentes Fletate rctu
llnus;
agm
L1rc~
cap.loPlirllib.Jo.
Ji
j CJfsiodori
(41)
epifiolam
{"ubdcrc,qux,vec'e
f;aeor,[Ufll-
(ar
it .
33·
S~,J.
in.
1110 me aaudio delibumm rcddidir ; & mirabili voluptate
a¡;",lr"''II«per
fl
Per.
e'
fi'
dO. l¡Pr.
perfudlt,
oec
rninori;
ve
arbitror,
leétorcm pel under.
Ea
(4
1 ;
CaJ;íQJ.lib.l.
igitur, vindiaarn
ab
impi
JS
filijs
omn~no
rumi debere ,his
cpifl.+
clegantiCsirnis verbis oftendir.
S y M M A e H o P
JI.
TRI
e 1 o T H E o
D.
RE
X.
Q!iis
fofsit
4ccUf,tre
;i/m
reliqua,ji pieta!is nomina
pro/;tm:
tur
e¡fe
crude/id? 'Neglizitur
¡e)!i¡
redtus ,
cUm
tragredid
cri~
mim's
mdtna
tonuerit,nec
aliquis nititur,quod
far"Vum
eH
'N'n-
dic4re,ji
delic1d
[umma
ref¡iciantur
e'>'ddere.
lnimicum
tYU-
cem
rdtÍo ¡pfa profefsionis
cflendlt
,irdtUm
flerum1Ut
¡oteris
invenire
tolht
¡fm.
1 nobediwum
wro
ji
¡¡um
,latinare
frenas
non
fermit~it
hurtJdnitas. vbi
eH
iLld
ndturdi
)iis,qu,e
ar¡;¡!exu
cOPllldi
deJlindtttr
dd
¡ofleros? Ferdrum cdml; fequunttlr
fa-
rmteS, a
ce{¡ite
[itO
'virg;"lta
non
di[cre¡antJprofti¡;O litis fro-
¡ria:
[enit
or~fini&
ai[crepat
hcmo
a
[ti
o
ju{tJS
¡¡¡¡tio!
0!..id
dicamus
illa benef
cid,q1UJ
're} extraneam
f'offimt
oUitare
¡er-
(0-
I
,
•
v~
P
arricidij
Crim;t1e~
[onam?
"N
utriuntur
~
¡,1r''Yulis
,
i¡Ji
s
ld~ordtUr
,
i¡f
s
Ji)liti~
conquirflntÍlr
:
ét
cum
[t'bi
)lnufqui(quc
(reddt
dbund.tre
quod
po(sida,
Cflm
d ¡dtribus
ddhur:
qu,eritur,¡ro
alter,t
¡otius
.eta~
u
¡eCcdtur.
Proh
dolorl
non
merebimur
eorum
affe{fum ,Ira .
1uibUS
[ubire
non
recufltmus
exitium? .Mdrid i¡fa
[ce"Vis
tem~
¡ejfatibus excitdta ,genitoris
cura
non
refugit;
)it
¡eregrinis.
mercibus
dcquirat,
quod
¡roprite
foboli
dmlinqudt . ..,Aws
i¡~
[ee,quarum
)lita
(em¡er
in
elcis
ej,naturttm
fUdm
extrama
[or':'
de
non
m4cul4nt. e
iconid
redeuncís
anni ir'giter nunciatrix;
rijdens triflitiam h
ymis,
l.ctiti
am
)lerni
tem¡oris
introduces,
mdgnum
¡ietatis tr'!dit exem¡lum.
'Nltm
cilm
¡ltnnus
eorum
(2)
Ldild\JtVlnt
¡ennas
{enio
coquenu
lax4)ierint, (4 2 )
nrc
.td
porios
cibos
reponel1dul11
COI1-
qUdrendos
idonei
¡otuerint inwniri ,plumis fuis genitorum
rcndit
chriflopl}.co
membra
frigida refownu
s,
efeis
eor¡ora
la!fa
reftcium .Et
do-
ItrllJ
parcrg.,a~3°·
d
nn
in ¡riflinum )ligmm alis
grand,;t"Va
re irrit
¡id
)licirsitu~
Jine iuwne s nddunt ,
quod
d
jJárentibus
pdnuli
fu/ce
¡erum
~
Et
ide'o
non
immerit'o
long"
"Vita
{rr"V4ntur,
'lui ¡ietatis
o/ti
ci"
non
derrlinquunt
.'Perdieibus
aiam
mos
ej.
0»4
ferdit4fer
41~
ttrius matris
damn<f-
fltrcire ,
)it
ado¡tione
¡diend
fObo/¡s
, in:
commoda
ru~
re
¡aret orbitdtis5fed
mox
')Jt nati ji
dueiam
babe"1
rl!
ca:¡erint
.tmbulandi,
Ita
cam¡os
exeunt
cum
nutrice,
qui)l&
fMrint
materntt
)loce
commoniti,
o)lorum
[uorum
¡otius
leni~
tricem ¡etfJnt
'1uam)Jis
tlb
alijs,,!urtÍlJis f«:tibus ,edttcentur. 1
!2.!!id
ergo
bomims
fdure debrbunt,
quando
&
b"nc
¡ietdtem
.
¡(;vibus
inelfe
cogno[eunt?
lComulum
Ítac¡ue,
1ui
faai
fui
acer-
~¡tau
pol/utflS
,nomw
f«dat
¡¿omanum,.d
"reHrum
faciu
JJe~
nire iudicium.
Et
(z
eum
¡dtrí
fuo
./"rC4rtinO
mdnus
inieciffo
conjiterit, ¡"otinus legitimam [emidt
)Jltionem;
quia
ideo
ele:
[¡mus
mores
)le
flros,
'luia
cruJelibus
¡arare
non
¡otejis.!2.!:...
a.
Jo
genus pietatÍ s
eH,
in
¡l/os
diflrinterr, qui
contrd
nltturó€
0r.~
(43)
:A'llt.
sdbell.
Jinem,[celeratisfedocenturaElioIJibusmi[cuiffe.
memorab. tito
de
Hxc
CarslOdorus. Cuius elegalltlfsimis verbis
fimilia:
pict.in parcnr. alia Antoni j Sabdlici ,
(43)
& plurimi pienrifsimorum
fi~
(H)
Iacol,.Menot.
li 1
,6.
pra{ump. P. liorum erga pltres excmpla, leétori foditan non ingrata,
Torres in Fhilof.
fubi
jcerem ,
mil
id
iam antea diligenrcr prxfhriflet
J;¡cob;
priuc.li..¡. per tot.
Mil
b
(4
í ) Pelyb.li.l.in enoc
lius,(44)
&
vt
Po
y ius (45) ait:MiIJimi
neceffdrium
Frilicip~
ejJe
jJtfldrem,))/
de
his
1tJ~
reEfe,
& amultisdiElafunt,
denuo
[ermo
hdbe~tUr.
..
. e A-
l"
i
l"
Líher
flcfmdus~
C¡1p.lll~
CAPVT
TER
TrVM.
Naturales
qu~qut',
& extra
m4trtmonium
¡racreatos
l;ber~s,
.ec¡t{f
dclegiúmos pdrricidij
teneri.
Ve (¡Mijs & inceRuof¡
c¡uofddm
contra
remire. N
os
pLuribus
in
vtnimr¡l1e
!artem
ex¡enFs, nullam
c¡uodd
huné
(,¡{¡tm
liberor¡tm
llifferemiam
faciendam
ferió
dOéemus;
'N
dturdm
tf!'1ualem
f lijs
omllí/;¡u
eJfe.
Nullum farentem a
filio
ir!
ius
voc,tri
¡ermitli,
1uid~
quid4lij
opinentin',cJJe
fturijs
¡LllrafCÍtIJ
nON
in¡lign,t,
(1
I ÍIlf/i¡¡i,i,1.JÍlr!¡.
c¡irib.
Il'o¿i¡
.nat.cf,
Iq;-
..
§.
fI
qlli~
v(:'~·o
11[-,
lulo,
j¡~.&:;¡
th .
•
. ,
'ATV
R.
A L E S
Íibel'OS,
hac eft,quicitra
matrimo-
'luil·.11
1
odis
(f.fl,j.
"
11
'1 . d L §
!;
'luís
ergo
fi-
','
','
'. nium
g~nerantur
,
nu
a;¡ egmllllS
illin¿tIOI1C,
li"t,
."
qUOJd
t<xdns
natural<:, dl[cerOI, multi51il loels
1,1)
Leas
de
CJr.
Iu/1inia.
(1)
admonuit,
Neque
id
tine llLl b
<2
na &
n,ill.~.
Ld
nan:ra-
. liJ
j¡¡lrdc
iur.
lut.
gravi
l'JtiOilC; fiqUldern lex civilis, allt legltimorull1lolcll1-
1.
,1Ini(ir~i/llOS
,('.
mum
defeé1us,
tl<1t1J(X vim
mutare,
auc
ltimulos Il.lWr ales § 1
1I,iLl~)dc
cxcuf.
tetll;ldere
i1equic ;
(2)
Vnde
DionyGus
[<.;IÚOf;
.1plld
Pll1-
~~).
plllt,il1Arc;j h
tarch.
(3)
tlullo iure civili,nee
¡pea
t]llldem prindpis Juél:o-
\h,~:.rcs.l~
\ny.
ntdtc
DJturalia
iLl~'á
diti~li
po
a¿
die,
1:.1:,
Quo
f1c
,v
t
eum
(,':;1
~
;~~~~~~i~rl'
:.~
paremurll vcnet<ino, d¡;bltaquc
elS
á
fil1Js
pllt.1S,l
X
!}lG~
na-
MIL,
,
tllrx
fOlltiblis.ú;míriac,
fit~~ie
jex
bxc
1
;qua
coItl'e &
[ufpi-
~:L~
~~¡1:'~~~;;
cere parcnteslUbcmUf,vt
Cícero
(4)
.lilas
1!10ult:NMfcrlp- in ¿.l. I
:.vcrL"ol
(j
tteJed
natd,
qu:tm
nót;
didlcimuj,dccrpimus,
legimu¡;verum
ex
i?
1[¡'/Clar'~"l~lrd-
".(,
".
f"
d '
(\{!UII1,nl1,
..•.
"~
'Íl4turd
¡PI
d ar'rt!u;mús, baújimus,
expre
smms; d
'lUdm
nm
de
d,
lid
c,
.n ¡ z
dot1i,{ed
Idili,
non
in flirt/tiled
imbuit
[umttJ;
xqlJ(: llamL.des ílel.c.27 11.2 Ti/d'l'
liberi,
ac
i j ; qui ex
i~His
nUpt!
JS
ptoereJtl
fLicrillt, parrici-
~~.~·,~~,I:
2ff8\~;~'fi
dij
p<rn;¡:
reneatur. Qil0d eoílcors
[criptorum
omnium
vll1,quam,vcrb,do
fchol,¡
(,)
recepit,
& non ll1tffic.¡cibus
argl1J.l1cntis
probari
FIL1"']':'jt'/'¡¡'"'\~lít'
Dr!t'¡.f7¡,;.rC,(t
I.e
•
póteít,
V ¡¿,:'mus ¡Úrüque iura,
qua::
cullé¡
paDJill
a[perri-
En
ilhr.:.
Ani.Go.
ruo
buie crimioi
irrogandaní
fiatuunt,
natural¡
párentul1l
F(
jI)
c.:
.IlU).
8,
11
[ , r
TI,'aDcc.J¡b.y,cri-
appe
a[iO[1~
V
~
hllfié,
&:
per[olas
qux
in
hac
illciuunt {ce- mil1.cJ.i.I>u.8. qui
tü,
ll.,turalírcr
dd;gnafTe,
qua
(;J[u
w n
ci
vdiunllcirum
d¡[-
ídem
tndir
in
00.-
" '
~
1::>
tre
llar.
occidtilte
i)o1Jtionem,
(ei,
n:ltl1r;un Iplarri
1I1(picimLis
,
vt
ex
P,¡úL
(6)
¡",
..
,
E
ldUll.
id
p;1n(0
collüoJitu
r .R.ur[us,& G n:lturalium,& !eommofum
(l»
P,wt,
illLri!tt
L b J J ' ,
1h:trr:!1f.l1tl1
inXc.lli.lh,
s
Gt
erga
fjlJOs
potelbs,
t,lllltll
vt verbis
:;)',.
ve~"
p.
n'¡IlJll
d
,
.r
"..
"
":',
.
,.
I,!
,p
Hl
.
1,'
e
~nar
V
lplam
,
(7)
¡Ietas
CIJ'
.e1ud1JS
debcmr;
arque
Ideo
111
cUfacbridl:
cJ¡q
De
Parricidij
Crimin~'
(;'.) L
-\-
D. de in
cdieco
de
in
jllS
vocando,quo Plldori
parer:rul11
púCitllr,(8)
iil~
~U(
..
;~l.l:
fin.C.
ne
violenta ¡lla mJnllS prebenllone,& obtorto eolio rapi in
cod·_
) l>..
de
moclo.
'1"
l'
l'
l'
'l·'
VGc.II1.
in
il'S':idc. lllS J
l:JcnS
pol
enr,
natura
es
etlam p.1remes loe
pnVl
e~
(9)
dL¡.
ill
¡in.
gilll11
haberc VlpianlJs (9)
ex
Labeone
nos
doeet;&
apertillS
(lO)
P.ml.JllI.')a- 1 . d·j·. >
••
' d
.1
1 . d
fén:cs
6.
ds in ills
lUJ.P,lU.
(lO)
! c. l
ha,qUJ:
maXlme a rem
n(;I~l
am
con
11-;
vocan.
cit,r~ltione,
fic
ilJ(luien~:
Parentes naturales in itls )'ocare
ne~
'1110
poteft :
)lna
d7:
enim omnibus Fdreflúbus
(enanda
re)ieren~
tÍa.
A guo
non
laDge
abd1;
quod ipíe luhus Paul.
((1)
ahb~
tr:1dit: Vulgo qlttejittlm jilidrn, nawl'¡¡lcm fdtrem ducere
»xo":
rem non
poU
e:
0!0niam
in
contr4bendis mtttrimoliijs, n4tUrtt
....
fe
!tu
& p1p{lortnfriciendrts
ej,
contra fI./tlc'rem eft
d14ftm
,ji~
liam )lxorem
[ttdm
dttcn-e. Denique in
¡pro
de quo agimus
crimine,
[ervul1l,
liect ncc
civiles,&
legitimas cuptias, (12.)
[¡cm
nec
a1i.l,
qu~"\C
ium
cr1m ROlm.ni, eogno[eat, a filio
ta-;
men
occiffil!D
, kge Pcmpeia
de
pJrrlcidl
js
vindicari,
Ve-
1111leius
(13)
IurilLon(ultus
[cribir:
Sed
cllm
natur4,
inquir.
commfmis eft,jimiliter &
in.
cos
.tnimdd')icrtetur,
Neque
ad~,
veríatur, qllod
n:1turales
¡iberi,
prx[trtim
non
ex
cOllcubi":
l1a
domi
r~tcma,red
V
Lllgo
concepti, atque procread,
guas
vt
Andre:1s
AlciJtL1s,(l
'1.)
&
,rli
j o!.J[ervarunt,N
otbos
appeI-
lare [olemus,pJtrern babere non
imdlig:mtur,
atque
ita
De~'
que parricidllim commirtere
po{~int
:
CUlIJ
vt
P Julus
(15)
aje:
Pate¡-
is
tttntt'tm jit,c¡uem nttftÍte tlemonftr4nt.
Et
vt
Mo:':
defl:inus:
(16/
'Vulgo 'jt!&(;ti
pdtrem
Jemon
jfl'are
non
¡oFint.~
Vnde
provcrbiah
C:lll1l111e
dicltur.
(Il") 1.b11
p.i/tI.in
l.aJapti
'l.
t
}.
v:r(
vnJc
Il
•.
:C V
<d~~o)
D.de ritu
!lU¡t.
(u)
Princ.in't.de
nupt.l.Clllll ancil!.
ede
incc!1:.11upr,l.
'luoe!
artillet) de
rcg,inr.
( 1
J)
Vel/ljl.in1.hos
ac(\\farc
u.~.ircm
llCclc);,
D.
de
ac-
curato
( ¡
4,)
Alcidt.1i!·.
l·
Il;tl'cr.~.c.).
Alerce.
li,
,.orin.c/,
CÜI/d.
Ii
l
,.,
C.I
r;.l1\1.2.!'d-
leol.
de \1otll. C. l 7.
t:.c
l3.
M,mt.¡n En-
chi\'
C.I\\Z.
(1))
p~1l1
inl.qlli:!
femper
, de in iclS
VOC;IIl.l.filillm
Cd,
de bis qui funrfui.
(16)
MoJrjli
n
in
l.
vulgo
23'
de
[tato
hom.
(l')
1uft.in~.
pe-
l1ult.
Ini
t.de nup.
(J\3)
P/ut.;n prabl.
(IJ)
.A" e .
COllcius
li
...
fuccefsivarurn
l~t1:.c.1
l.''$::
HOllo.
in
aifp.
de
fpuri
js,
&
omnino
vidéd.
Ctúac,
lib.).
obrer-
v:<t.
caf.6.
('-o) Sylvcft·i1\cI.
§_pcen.
(21)
Lam.invita
.'\rifliFFi.
Cui
p4ter e
ft
populus,non
/7a1Jtt
i!le
F¡(trem.
Et
fllij
¡ni,ti
Iul1i111:lnO
(17) credimus, incertum patrem
ha~
bel1t,&
fputi j [olcm appellari,
ql1JG
(¡Ile pan'e
fili
J,
ea
quod
olim,
vt [cribit Plurarcbus (18) (quamvis Antonius ,
Con
J
cius (!
9)
alias Etymi rationes inqui
m)
[purius
bis
notis.
SJ
P.
ddlgnari
{l)leret,
Qll.1f1
parrem
non
b.1bens, vnde fputi j
nomen
ei indiwrú dl. Non quia
fllij
(¡ne patre
efTe
vlla Ll_
tione potLlerint: red quia, vt Sylveller Aldobrandinus
(20)
elegamer
cum Tbeopllllo llot1t:
Ob
ntlmel'um
eor.um,qui c'IIm
mdtrilJl1s
eortlm
confuewdinem
IJdbent,patres
ha/:'ere
non
intelJ
lilflntlfl'. Quamobrcl11
Arilhppus,
auctore
bertio,
(21)
eum
iJli
meretrix
dicerer,
abs
te gravida [um
faBa:
nihilo
(in:
[Document text truncated for crawler view.]