Primus tomus Concionum de tempore : quae a prima dominica adventus usque ad quadragesima initium in ecclesia haberi solent ... / auctore R.P.F. Ludovico Granatensis ... monacho Dominicano
Full text
PRIMVS TOMVS
CONCIONVM
DE
TEMPOZ
E,
2
,
4y
prima Dominica duentus vr
7
ue ad
madragefim£
initium
in Ecclelia
haberi folent.
',dicaz (une in
fine
quinque de
Pceni
tentiaton-
ciones,que diebus Dominkis in Qladrage-
tima poft meridiem habite funt.
fulfore R. 1'. F.
LVDOVICO Ga ANATENSI
Ame neo
-
logia profefore,monache
Dominicano.
.143
Pliq
491;14
>
'
1
4'j:
1
4i/dio
*,,,,,4;601/;t•
e4xf.:2214/7_,,
VENVNDANTVR PA415
II
59
Apud Mrianum Peder in/
r
ico &Hm:a to.
M.
D.
L X
X
V.
S ER EN
HENRI'
Ecclefix (
fempiterna
V
^•
at
pA
u
pla ufibi.e atgg
ro pñus paru ar,
t
ī
^
ïa Regi
1ïúr^
eo .repuddatu4 A
tez r.as inuadere
f'u ! iungere
bel
of ferret.
Ab hui
Er .iazceps ferenij
fan cZitatir pra,
ad
conarnunem
na rum artium
i^ fa fFudia iuu
9
.
19muis enim
& ita onanibu
ne confulru: fEt
li terarutn(qui
pu é cont: rtetrlr
re nda
putas. t
te neres,dedifii
n andi
peritos
1
bu s alebas:vt
i
le stis doc`trina
c itrn intelliger
a nimarurn fai
SERENISSIMO PRINCIPI
HENRICO,
SAN
CT,A
ROMANA.
Ecclefix Cardinali,
F.
Ladouicus Granatenfis,
femlite
y
narn fociicitateTi
V
re
y
N
t
fuasprincipibusvir!s..
dicare dccreuerunt,quO illos operum fuorunt t
patronos
fakerent,hocin pršmis
/1f
funt,vt argu•enti
gen
us quod trad4nt,41as.
plaufibile at
%
iticundurn
fir.
9
.
Liod infignis quidamPhile,
l
'opus
parú" animaduertiffe memoraturqui
AfiaRegi libruin,quem
de
Itiftitia fcripferat,obtulifet
eirrepudiatus atque eontemptus efl,quOd
aliorum
tara
s
inuaderet,&
qua
alieniiuris effentan fuant ditionem
fu
biungere bel/ando niteretur, aquatatis & zußti leges
offerret.
Ab
buius autem
error
.
..4 nota me
modó longe abejj
Princeps fereniffime,certO fcio,aimfanditatis arnantiffimov,
fanditatis pracepta,& communis falutis jtudiofflimo,
quz
ad
communem fidelium ralutern ipedant:& omnium
narum artium & fiudiornni fing ulari
patrono, qua
ad.bac
ipf4udia istuare nonnibil
p
oMtt c
mea
inunere,offero.
Qrnuis enim
in
omnia Reip a
i
egotiaperpetuá fis intentus,
& ita oinnib
1PS
tanquam fing44
pro
animitisimagnitudi-
ne confulas:fludiaiarnen pietatis & religionts,facraruni¡I
literarum(quibusanintarurnAl
u
s,& Cbrifli
gloria
praci-
4.
e
,
continetur)omnibt14 aliis
pro
tua infigni pietate
ante fe-
renda putas.
Olins
quipe
1;Uni
E
borénfil,
i
Ecclefix clauurit
teneres,dedifii gnauiter
Q
pIrani,
vt
bonos viras,
& concio-
nandi
peritos
vndelunque afeifceres,
quo
propriis fumptir
bus
alebas:vt
in
°
m'abro cura tus
commifiis Ecclefiis, cce-
leHis
doctrine
pabulum ouibus tuis
fubminis7rarent.Deinde
4
ciim intelligeres,Confe«ariorunsruditate atque'ignorantia
animarum falutem periclitari,neque tantnuitterofi gregis
t
2
minis7eríO, peritorum nuniHrorum copiam fuppetere pofP
animadaerteres,nouo excogitar° confilio(quod tibi non a-
b
o
nan exemplum,fed ardensMehrifiu
ni
cbaritm
.
,& fin-
gi‘iaris prudentia tua fuggep)idoneos fícerdotes eleg
ad Ecclefid tua fedem aduocafti,vt biennio ibide qua ad
MinifIerl fui rationem pertinerent,erudirent
ur
q uos
etiam
j
imul cum eorundempraceptoribüslarg
a
& munifica
nu rieceffariis alimentis profecutus es.cutus rei fcelici fitc-
ceffu,fic generofus animas tuas,& communis fiarais auidif
f
taus
incenfus fuit,vt ab bsparuisinttisadlangè matara
& vtiliora 4iráns,in
&
ídem vrbe florentyintam Acade-
miau: rebus omnibus iris
-
frac
-1
.
0m~ ab ipfis(quod dicitur)
incunabulis erexeris,ornaucris,& ad funimum vfque perfe-
ttionis calmen perduxeris.9
.
,od quidem opas tale ac tan- -
ruin ejk,vt fiue gyninafiorum fkridtarani
t
iplendidaq; adifi-
cía, píe ~Muní maximaranz artium,flicrarumq
?
litera-
ruin preceptores fine difcipulo-ruMfrequentiamfia e eorun-
dern modes
T
liam &religienern jiue teuiporis jparium, quo'.
bac tanta res coalefivre & perfiéi potuit,jpechre velis,
cileintelliges,tantura opus non humanis viribus,fed diurno
nomine bis captis afpirante,abfolatum fui fr
e. Hac autem,
ferenifs'ime.Princeps,non ec confilio á me cdniernorata funt,
v-t grauifimisauribus tuis bac mea oratione adularer(boc
enim & á fingulari pradería tua,& áprofeflionis mea in2i
tato alientpmain ef19 fed vt
caten
Ecclefiarum antiftites
(quibtis falus animaran: cara eft)intelligerent,qua potifíí,
mum ratione earum faltan,: curare deberent. Sunt enim"
nonnulli,qui vbi Ecdefiallicis caufis diligenter animum in-
tenderint,& fideliter qua ad áullitia legespertinent admi-
ritütauttirit,¿.7 iii pauperes atq; egenos liberales extiterint
officio fuo fe pleitipinl fatisfeciffe arbitrentur. At
cImprx-
c'ipuumpas`toralis
cura munas fir,bomines á vitia ad virtu-
tis &religioni fiudium traducerelatis apparetperitorum
Con,:ionatorum
1
Concienatl
boc opus ir,
dunt, & ‘t
ad
/me
aCci
vera qui
zil
ita in eafpi
merninit
quiorum ti
feffar os ve
fihis &fah
Vt enim co
virtutem f,
tores qui ai
ruin opera
rum
tibus adbil
vt cumulai
laboris tui
na vira dif
um mores
liJh.v
t
igit
pro tenuit4
mum Latin
genioh mei
quis eft 1".
de beo)dicai
mia tua ad
hoc pietatis
ta gnu enies
Lufitania
erhamentu;
rpetere poffe
ION' non a-
ritas, & fm-
otes eleg
ibide qua ad
r:quos cuan ;
¡unifica
feelici fue -
luts
auidi f
2rigé
maior a
larn
Acade -
uod
dicitur)
vfque perfe -
tale ac tan -.
didaq, adifi -
,
Ymq
3
litera -
w„fizze corma -
patium, qu o
ire velis, fa -
us,fed diurn o
Hac autenz ,
norata funt ,
rdularer(bo c
Inis mea
rm antiftite s
,qua
sunt enir n
,animum
tinent adMi -
les extiteri nt
• At czbnpra -
itii4
ad virtu -
ytperitOrU M
'11.:10114tOrIl M
Concienatorum & Con Variorum muna,'
pracipuirm ad
hoc opus infla
;
urnenturn efe.Vt enim qui in auibus caft lu-
dunt, & ardeaS in fublinte volantes
infaantur,
quofilam
ad !roe accipit res qu.erunt,qui pradam exagitent,quofdarn
vera qui zilas roftro & vnguibus impetant atqUe interinzát:
ita in ealpiritualivenatione(de qua
DominUs
apud lfziant
merninii) .concionatores oportet efe, qui diuinorum elo-
quiorurn traltatione auditorunz aninzos comindueant:con-
feffatos verl,qui eofdeni,vbi commoti fuerint,privatis con
»ir &falutaribus pracep tis
.
ad vira mutationern induclt.
Vi enim con-imanes caufefingulari bus caufis egent,quibus
virtutem fuam privatis efedibus applicentita .conciona-.
tores qui ad populum in connhune loquutitur, cOnfe ffario-
ruin opera indig-ent:quorum pivatis monitisfalutaris eo-
rum doltrina,velut jpiritualis quadanz medicina agris men
iibus adbibeatur.Q1od vtrumqme, Princeps fapientipine,
vt cumulatifiime praititiffl , ita vberrimuni confill atque
laboris tui ftueturn es confecutus,dUni collapfzm cbriftia-
na vira difciphnam reparafli,c7 incultos multorum
num mores ad frnItioris & b o nefhoris rica fiudiurri
lifli.Vt igitur ego ¿'am pus conatibus, ferenifiime Princeps,
pro tenuitate mea niferuire alivia in fe poffem,hoc pri-
man; Latini fermonis munus,prinzumq;(vt ita dixerim)in-
gertioh nzei fcetum, celfitudini tua(cui,& me& omnill;
quis eJtin DomMo,ftudiorum meorum fruc7urn
fummo iure
debeo)dicare conflito:vt babeant qui in clarlima Acade-
Mia tua ad ?radie-anoria officium erudiuntur, quo vel in
hoc pietatts officio cene perleais nofirts , nicho-
ta inueniendi oceafionem fiamere poflint. Vale fummum
Lufitania tua,atque adeó tono ~jama Reip.decu s &
ornamentum fingulare,
t
3
PROLC»
Res
enim ip
funt boues,
getesabim,
nomine, qu
pia contera
uini furoris
tionem crin
fitim agua,
dorunz p en
gnauit.idei
conminan
dtafe ettai
czt.11eniqu
miferianz b
dies in ifra
& abfque
extuht- dig
ne
facerdoJ
p
endet:qui
quienam.
ej
tio,vbi
-varia fint
I
p eratur,bo
de Apoftoh
fe a Cbrift
opere vel
o
epifcopi
lizminis eiJ
& vtilitat
Mi ciues,e)
pro vinbu.
rot fcilicet
t
i
tologus,
in quo tonga
orationt totius.óp-é
tio tr
A
ditur,
quo
P
t
udiáfusieaof auaoris men-
tem atque confilium intc11igee faCilé qucat.
V
A
wr
fuerit , Cbriftiane lettor,in E cele--
fía
v
tilitas &
11(
s'Ora
-
4 tradandi verbi Dei
(fi
munus 5oc non ad inanern..oftetztationerr4
fed ad Dei glorianz
&
animaremPilutem to-
ta mente re eratÚr)notius
eft
quarn vt lon:gd oratione in-
dicar; debeat.11oc miza pracipué indrumento diuina
p
ro-
uidentia ab origine mundt onznisgeneri
s
bomines ad pieta-
tis &
iusVitiafludiumvotarenunquam
deftztiod nobis
illavineaparabola fans declaratzad Tullí exc
'
olendanz
-nuspaterfamilia4 aprima ad nouilimainvfque die; boram
operarios coirducere nunquanz mtern ufit. Intér qu'Os
quijšimi
(quod fciamus)fuere feptimusdb
.
Addni En dcb &
Noé iuftitiapraco,cateri91, deincepS
per
OnMes eliatz7
.
feries
Patriarcba,Proplaeta,Apoltoli,& Euangelifta,
-
ac mox
th
Pontifices & Donores,aliildiuinoru
rn
eloquiorum tra-
ltatores,qui ad nottra vfque temp.ora 4fectiti funt.Qtanz..
uis non ignorem,multum inter noftros &
priores
illos Patres
intereffe.V erus enim Salomon Cbriftus Dominus au-
reis
tcclefix
fu£
templum ornauit:quibus pos'lea ab hale
direris,area pro aureis
fu
brogata fu nt .Aes nam qué tinnito
magis
&
fonitu,quam fPlendore: contra veril aurúriz lonco-
sl
magis fulgore,quanz fonitu commendatur.Sic
igitur prio-
res illi Patees multó Magis fulgore vira quanz verborum
& eloquenti£ voce,ad pietatis & iuJtitiæ cultum mentes
minum
t
raducebant:Clm nos diuerfa ranone, maiori ver-
b orum apparatu,minori9; vita luce vix ea tueri poprnus,
qua dii nobis fummo labore parta reliquerunt.Nec ideo ta
2,1
en ab b o c opere ceffantium eft,cion apoftolus nos pradicart-
Di
verburn,& opportune
dtz
importuné
inflarepneopiat.
Res'
Res enim ipfa indicar,verunt efe quod
a:t,Vbi
non'
or
o.
4.>
funt b oues,prafep e vacuum eft:vbi autemplurima funtfe-
getesábimanifefia eft fortitudo bouis,Q5ibus verbis boum
nomine, quid Chrift,inx Reip .pradicatorum copta vel ino-
pia conferat,non o.bfcure declarautt.Vndeinter magna di-
' uini furoris argumenta, hoc etiam numeratur,quOd
in
tionem criminum iluminar Dominas non laman panis,aut
fi
tim aqua,fed famenz verbi Dei:quibus verbispiolum do-
dorum penuriam propter hominum fcelera futuram defi-
gnauit.Idemí, ob eandem caufam fupplicium per ifaiam
eomminatur,cum inter alta
Reip.firmamenta
atque prafi-
dia,fe etiam prudentes eloqul nlygicifabtraiturumpradi:-
cit.Detzique.Azaria4
j
prita Dei
adus,extreniam
populi fui
2-Par.14
miferiam verbis vaticinatur : .Tranfibunt autern multi
dies in Ifraelabfque Deo vero,& abfquefacerdote doctore,
& ab/que lege. ouibus verbis miro modo concionatorum
extulit dignitatem,dum pené paria fecit,& fine Deo,& fi-
ne
facerdote dodore efe,quoniamreueraalterum ex altero
Pender:quia cìinfldes qua Deum intuetur,ex auditu fit,
quanam efe poterit reda fides,veraq; diuininuminis cog-ni
tio,vbi nullus fuerit de Deo fermo? Denique cUrn malta al
varia fint ingrumenta quibus Deus hominum filutem o,
peratur.hoc vel primuni,vel certé frequentiffimum efi.I
r
n-
de Apoftolus non ad baptizandurn,fed ad euang-eliziandum
fe á Chrikto domino mifum efe tedatur,
, quafi plus in hoc
opere vel dignitatis, vel vtilitatis,v el certé drffictiftatis ef- „c.
".
/,
fet.Incuius rei argumentum non grauabor Ifidori Clarl
-epircopi Fulginatis teftimonium aferre:qui initio gatim yo
lùminis eius quod fuper Lacam edidit,de concionum frian
& vtilitate fic
priman': temportyobis ego,áarifi-
mi ciues,epifi-opus datas
.
fitiállud in primis dedi operam,vt
pro viri bus praftarem,quod precipuum eft epifcopi munas, clarad.
rot fcilicet verbum Dei vobis euangelizarenrcuius quanta
t4
'éperis ra-
loris
roen -
,
.e queat.
lor,iri E cele
-
di verbi De i
lentationem ,
Ifitlutem to -
zoratione in -
diuina pro -
Mes ad pieta -
tod nobi s
colendam b o
Y
e drei
er quo.' anti -
tani Enid, &
cetatii feri es
mox fa n-
quiorum
funt.,Quan i..
es illos Parr es
nus featis a u-
odea ab hol le
Imqué tinni ttt
aurünt lonf -
sé
te
¡girar pri o-
ám
verboru m
.tori mentes
h
u
.
e,
maiori
ve r-
weri
poflim us,
nt.Nec ideo ta
s nos pradica re-
garepracipi at.
Res
progreffi,d
cultatis
I2J
fere nimis
torum
val
mibi
vide
diis verfai
de
& orna
aut charit
di b. fcribe
euoluere,g
p
neclaris
poterit iufi
cionibus tc
enarrantu
refiquoruz
quam vni2
neatur,
,
cadat.
argument
non
modá
tutionem:
fumatur,f1
eoncionat2
bique #ea
ne funt m,
nibusprofi
rumfcrtpt
mina
quaz
tando,v el .
tradandi
minun
i
aa
fedus,pari
val
p er
191
fit vis,c1m antea crederem,nune per
bofe
quin que armas
(guando miar buius quintipars exacta iarn eft)ipfit expe-
rientia intellexi:vt affirni are tentó poliim
fi
quis vna ex par-
te omnia,quacunque exercere epifi opus deber,officia
callo-
cet,ex altera foitins munus Euangelq pradicandi,hoc rnunt
reliqua anima oquare,atque atieá longo interuallo fupera-
re.Vas enim ipfi locupletes effe tefles potefiís,quicquid boni
in Gane vrbem me epif:op o introdultum eft,in profligandk
tollendis qua per abufum inuedo erant,in morzbus
inftaurondiu torran ab vna diuini verbi prodicatione
profatum effe.Hadenusille.dtin igitur tanta huiusofficq
vtilitas & neceffitas fit,tanig; frequens eius in Ecclefia rfus,
vt vix vllus tu orbe chrifiian o angulus fit,in quo non con-
cionatoris vox defideretur : binc multi eruditi virt nzultis
editis volurninibus hoc fludtuni pro vriltfuaiuuare conati
funt,vt qui dura in riuis agerent,gloriam Domint concio-
ni
bus fuis illufirarunt,defundietiarn eandem prodicaren
Cnz
auteni hoc argumenti genus latifiime pateat,neque
lus emnino nona
,
excogitandi & inueniendi fints exifitatne-
mo ;niki omniamminimo,vitia verteritli qu£ quadragin-
ta fere annis(quibus in concionandi officto verfitus fum)col
legi,docui,& meclitatione vartag:.fanétarurnfcripturarum
ledione comprehendere potui,his
.
rolurninibus
includerem,
in communonconitonaturumvtilitatem (fi quid ex te-
Praitate nofira jperaripoffet) conferrem.Quoa opus,fateor,
auicttatemagis ittuonai,quan fteproficiendi fietus aggref
fus fum.Auiaitas ourn araens ciefit.erium fope nec
nem tonfulit,nec
vires
metitur,nec operis difficultatefran-
gitur,& maiora fape viri
bus audet..
,
Quori mthi in hacpar-
te
eueniffe vtaeo:qui nifi quotidiaMs pret
.
:bus opem Domi-
ni implorarem,& hoc in no eo es labantem animan; con
f
irmaffrt fopl ab opere deftitlem,& perficiendi quod
7ant,Oemprorfus abieciifem:tanto plus usfficultatis in operis
pr ogreffu
tinque arma s
r
f
l
»fi
t
e-11' -
1s vna ex par -
r,o(ficia
collo -
zdt,hoc vnur n
'uaPo fupera -
micquid bo ni
profligandis `
Pitan monbu s
pradication e
a hu:uåoffic
ij
Ecclefia
vfus ,
yuo non con -
ri
nzulti s
iuuare
corra n
amin: concit a-
pradicarent.
teat,neque vi
rs
exiltatne -
e
quadragin -
Çztus funz)c ol
(cripturaru m
includere m,
fi quid ex te -
opus,fateor ,
fretus aggr ef
'tiré nec rano -
icultatefran -
lt in bac par -
opem Domi -
animan; co n
quod
tatas in opera s
progreff u,
progreffit,qu:on in exordio deprehendi.
Qubdfi á
me diffi-
cuitatis buius caufam quara4,c1m alta multa(quas-recen-
fere nimis Ungular effet)turn pracipite multiplex argunzen
torRm
varietas,qua in quotidtanas colaciones incurrit , efe
niabi videtur.F acile enivz efl cuntis ve! rnediocriter Jtu-
diis verfato,vnum aliquod argumenti gemís fi non
fplendi-
de & ornate,certe copiosé tradare.Si quis oían
vel
de fidet,
aut chantatis,aut humilitatis,aut patentad ratione & tau
di
fcribere voluerit,mintrno negotio poterit eos fcriptores
euoluere,qui de his rebus diligentius fcrípferunnomniumí3
praclaris inuentis in vnum
coilatis,&
ordine digeftis,facilé
potent it
i
flum etiarn volumen implere.At in totius anni con
aunabais tot argunzentorum genera
aduna,
tot
Ellangelta
enarrantur,tot Cbrijli rnyfteria,tot beatiffinia Virginis &
refiquorum Sanitorum feíta traltanda funt, vt vix quid-
quamvniuerfa theologia,nzoralifg; philofophia finu conta-
neatur,
, quod in tam variarum concionum materiam non
cadat. Quis ergo adeó locuples erit , qui in
tánt
multiplici
argumentorum varietate optima femper inuentozt Cuque
non mod1 felec
e
ta,fed etiam ad mores,& humana vine infli-
tutionem accommodata(ne fruftra omnis dicendi labor in-
fumaturfi quidquam dicamus,quod ad offictun a finémque
eoncionatons minime referatur,qui aniniarum falutem v-
baque Jpeclare debet?Vt igitur inuenias optima,legendapla
ne funt multa:tac tamen eninia,nienfura temporis conejo-
ni bus pnefinita t'acere finit.Ad quam unten legem caten re-
rumfcriptores mijimè
afiriat funt,quibus libertan efi,volat
mina quantum libuerit extendere,& omnia qua vel medi-
tando,v el leg-endo caprebenfit tenent,effundere.Adde crian:
trattandi rationem,qua multa dilatare,& ad fingulares ho
minunr "'borres & officia accominodare coginiun Adde af-
feetus,parnin lenes & blandos, pan-1m acres & cohen-aros,
val per roturar
p
rationis
copo
jargendi
funnfine quibus
t
S
•rano
Mks.Feriis
nunquam
Verilm
firis fruta
atque conf
221
us ,explic
dain,&
os
efficere
'doctrina al
ad
quem c
do
cument,
giora fcrip
ignataregi
mitin via
noftri ex
uts concia
milzi ante I
ajfecutus)i
Princip
oculos pon
Dominas
-rìnr,
falg
isdtitiam
tates.Ex
fine
finem
duas
ele
mus,quo
aternam 3
ratio ex d
tu.s Col
Dom
<
•ratio animorum motu caret,quod non leue peccatum
cw pracipua dicédi virtus(üt D.ettarn Aug.docet)in per-
A
n
d
i
b
.
mouenrits auditorl artimis lita fit.Adde etianz tektimonia fa
de
Crarunt fcripturarum,& fanétorumPatrum , & interdum
40..cbr,
quo que Gentiliiimpbilorophorii:quibu
s
ea qua dicimus,con
fi
rmanda &illuá
r
tranda funt..Quam
curtí
multi
eorum qui .
%zafiro feculo hOmiliascIftripferunt, pratermififfe vidétur:
partim ingeniorum fuoruminuentis conténti,& naturali
eorum amore capti,vlterttuprogredi noluerunt : partim
multa legendi & eligendi,& rebus qua dicuntur accommo-
d,Idi,laborem recufantes-,folas pene cogitationés fuas ltteris
mandauerunt:cion tamen fterilis achnidum,& perangufla
humaniingen1 vena fit,nifi altoril initentis:velut rnulttplict
lucernarum appofitione tuuetur. Vnde communes omnium
feré concionatorl querelas paffirn audire licet,qiii in tanta
f
criptoruni turba(qui concion es &homiliai noftro feculo in
frican ediderunt )vix aliquerninueniant,qui copiofarn illis
fceldtarum rerum fegeteM,&
varil
ad dicendum fupelle-
ifilemprabeat.
,
Quid autem nos in boc genere profecerinzu
011 iudicahunt:multum certe prodege clefideratárnus, mal-
t'un: laborem deuorauimus,multii vigiliarum legendo,fcri-
bendo,& fcripta iterii atque iterum relegendo,atqüe emen
-d1clo exhaufinitts.Vniuerftim auteni opus in quin que tomos
dtgribuimus : quorum plimus
a
prima Dominici aduentus
Dominica, vfque ad QL
,
tadragefima initi am porrigitur.
quo EuIgelia,qua ve! Romano vel quouis aleo more legur.
tur, explanauinzus. Secundas tomas pladragefima feruit,
& canciones qua
Don:nicis
diebus, quartis
-
-ac fextis feriis
babentur,contincr.terttusá'i
s
afchate ad fauni vfque
fa-
cratifs'imi corporis chrefti procedit..Q
.
Liartus réliquam anni
partem compleditur. 9
s.
uintus practpua Sand
.
orum feila
sontinet.Diebus autenz Dominicis Aduentw,& 9....9drage
filme
tres,& interdunz etiam guamo
r tonciones
afügnam-
mas
heccatunt
ef i:
docet)in per -
teSkimonia f a
& interdu m
t
dicimus,co n
(ti eorum q ui
ififfe vidétu r:
natural i
: panana I,
lír deCOM111 0-
tés ftw later a
9> perangufl a
lut nazi
'
ltap li ci
unes omniu m
in tant a
oftro feculo i n
copiofam
nclum fupell e-
profecerimu s,
.auirnics, ma l-
legendo,fcr i-
'o,atqüe erne n
,
uinque tom os
nici aduent us
horrigitur.
o more legu n.
gefinke
ferui t,
rc
fextis
feri is
kuMvrque f a-
éliquant an ni
zia
.
oruan fei la
,& Qmadra ge
Ines
«nat a-
m is
InUsSeriis autem
zadragefirno , vnicuique dilas&
non-
nunquam tres conclaves dedimus.
1.
Verm
vt pius concion.ztor vberioié ex bis laboribus no-
fi
ris frutkum ap ere popt,erit fan operepretiurn mentan
atque confilium,quod in toro hoc tam vallo opere fe-cuti fu
vaus,explicare.Sic enana fiet,vt vbique quid
velim,qtá
ten-
dam,& qua potifiimiviainfis
r
kam,& quid omnibus in lo-
cas efficere velint,facile affequatur.Omnis enim ars,omnifq;
doctrina ad vida' aliquem fiue fcopuni fiue finem dirigatur,
ad quem confequendum ,pracepta °lamia convoque artis
documenta referuntur.Qui autem hoc ignorant,duni Ion-
giora fcriptorlivolumino euoluunt,tanquam peregrina in
ignota regione verfantur:neque quo tendere,& qua p otifli
mitin via infiftere debeant,agnofcunt.ln bitios autern con fi
noftri explicatione non quid ego proltiterinifed quid
culi
sus concionatori proftanduni effe cenfeam , quidque ego
milri ante orujo propofuerim(quamuis id minus
fueririt
affecutus)quampaucapnis
indi
cabo.
Principió, Ecclefiades monos fuum a: que officium
ante
oculos ponat:cuius rationem fimul & dignitatem paucis
pominus
apud Danielem expofuit,ciim ait:Oui dotká fue-
Dotn.I
I.
rint , fulgebunt tanquana fplendor firmar:mal
(
i:& qui ad
iuHitiam erudiunt multos,quafi ftelio in perpetuas oterni-
tates.Ex qui bus verbas intelltgimus (Jet onatoris fiue
oPiii
fitie finem effe
i
ad auflitiam homines erudire.
Iufittia
autem
duas efre pracipuas partes,ex dio Dauidis verficulo intellági
mus,quo declinare á malo,& b °rail
l'acere
iubet eos qui
aternam
V
itain cuptant peruenire.Eadern etram diuifionis
rano ex diuinorum mandatorum fine(qui in tharatote poli
tu.s
eft)colligitur.Vera .n. charitásnihilmagts timet
(v.
ani
Dona offtnaere
,mhil
ma¿is curar quám dliplacere: nihil
verá
bunt quafi
apud
bent ad cut
accufandi 1
runz infern,
fieleribus p,
verberibus ,
aut fiedi
mentent
nis Ecclefi£
dis,nibdo
cina quicqi
nis figna
ni
verba Dei
A
eflis.Nec bi,
fione(quam
poris monte
tia redeunt
nibus fereQ
defia pracel:
riculum in <
generis mal
etiam popu¿
d
i
/crimen n
tor debet,n
contemptut
tioni bus vti
falutis corrí
eft,Nungua
zribufdam
culcanda.V
nififrequent
Qu
...,
a
unía
1
verlillurn offendit nifipeccatumnibil nifi virtus grata eft..
9
.
:
L
tocirca omnibus vitiis abftinere & omita virtutum
alta fidari chamas juba". Htnc beatiflitni
Pa tres
Domt-
nieta
& Franctf:us eodernjpritu adi, citni pro re
j
Tionis fua
monachos ad boc officitin infituerent,boc eos fvlum cura-
re deben: monent,vt vitits bontines debortarentur,& ad,
virturts amorempropofita fempiterna fxlicitatis
rcrmfupplicý pana acriter incitarent. Sed luc qua vni-
uerse
atea,
aperra oninibus & con
j
picua funt,in partes di-
ducere incipiamus.
.Q
.
ulaigitur
prima
virtus eft ïitium fugere & prius euel
• ,
¡ere
4-que
deftruere,quam pratare iubemuraduerfiu vitia
primum
pne,:ipuéque
aduerfus lethale peccatii tela conipa-
randa funt.Vt enini ad cbaritatem(qua vera & plena
tia
eft)pertinet,Deumfuper
omnia diligereata letbale
pec-
catum( quod aduerfatur)fuper ornnia dete
i
lariSoc agi
tur ante omnia vbique
bique propofitum fit: quod
quidem tantum ad falutem momenti babet,vt quifijuis de-
telationem ;une perfec7e animo concepdit,vere ni cbarita
te,ac proinde in Deo,& tnilatu falutts maneat.
Rae aun%
fixa antint dejtinatione ac propofito
Del
lege implet,quam
nerno,nifi letbaliter.
peccando,tranfgreditur. Ou,z de caufa
frequentifiinzus in peccati detefiatione concionater efe de-
bet,etus grauitatem, deformitatem,& immane odtum qua
Deus illud profequitur,explicando, innumera qua ex ea
mala
.
requuntur,non folios': enumerando fed onani etiam ra
tione ampltficando:quO auditores in capitule ents odium
detejtationem inducere
29muis autem aduerfits omne letbale pecrutum,& fre
quenti
&
acri orattone inliebi dei,' eat,mnito tame & acrius
& frequentius aduerfis peccandi facilitatem incandefiyre
conmenit,boc efl chiraeos qui fine
y
llo,aut doloris fenfu,aut
confitentia pungentis aculeo,pro rebus nihili peccantes,bi-
bunt
r
tus grata eft ..
nia virtutu m
Patres Dom i-
ro re
j
Tionis f ua
s fvlum cur a-
irentur,& a d,
atis gloria, a-
haz- qua vn i-
r,in partes d i-
e & prius eu el
aduerfiu vit ia
.1 tela conip a-
: & plena tu fli
talethate pe c-
v
j
eariSoc a gi
ruin
fit qu od
quiquis d e-
,
ere in cha r ita
Rae eni nt
zmplet,qua m
Oua de cau fa
onator efe d e-
ine odtum q uo
sera qua ex eo
ami etiam ra
eiuzs odium 44'
f re
t'ame & acri us
incandefiy re
loris fenfu,a ut
p
eccarites, bi-
M ar
bunt quafi
d
'
imana
enini funt,quos DominusProu.I.
apud Salomonem deteftatur,qui videticet veloces pedes ha
bent ad currendum in mallan. quo que
accufirndi funt,qui pepigiffé videntur !das cum ;norte, &
ruin infernii feciffepOunz:boc e
j
e qui ob
j
einato animo in
fieleribus perfeuerant,quig
-
s
nullis neque terroribus ,neque
verberibus , neque diutnis benefici,s,aut promifis enzolliri
aut fiedi polunt,vt afceleratavitarefilientes,ad meliorent
mentenz redeant,In quo etiamgenere funt- qui quotidia
nis Ecciefia & acionatorum vocibus rota pene vira audien
dis,nibiio n'eh-ores euadant,neque falutari verbi Dei medi-
-
cina quicqu'a proficiunt.Hoc enim inter catera reprobatio-
Ms figna numeraturail in Dominus dicat.
Z
j
ii ex Deo
verba
Dei
audit:propterea vos non auditis,quia ex Deo
eflis.Nec bis dilimilesfunt qui fiatim peccatorum confef-
fione(quanz femel tantunz in anuo faciunt)eodempene tem
poris momento' ad folitam vitalicentiam,& confitera flag,
tia redeunt,atque hile tata vira luduin luduntquos iii om-
nibus fereztydragefima cdcionibus(quo ilit tempore ex
E
c-
defia pracepto confitentur)acerba oratione corripere,&
pe-
riculum in quo degant,amplificare deberiris,ILEc enim eius
generis mala funt,qua non modá opportune,fed importune
etiam populo inculcanda funttquOd ea in funzmum falutis
dOinzen ns,feros homines adducant.Nec timere conciona
tor debet,ne ron eandem frequentius repetens,fallidio aut
contemptui auditaribus fit. Ne hoc eninz accidar,pransuni-
tioni bus vti debet,quibus exponat fe nece
i
Titate ciiputfum,
falutis eorunz gratia hoc agere:V
ere
entin ;iSeneca
eft,Nunquani nimis dicitur,quod nunquam fatis dicitur.
So-aca.
Qrribufdam enim remedia monfiranda funt,quibufdam in-
culcanda.Vetus autem & diuturnapeccandi cOfuetudo,non
nifi frequenti ac pené quotidiana admonitone conuehtur.
califa D.Chrifoft.impulit,vt injingulispene conci
P°P.
bus
bus,quas ad populum Antiochenribabuit,aduerfa
s
prauam
iurati
confuetudine declamaret,quó inueteratri hunc mor
Non ab eo populoprofligaret.1demrurfus,peruerfam de
f
ato opinionem atare multorum animosoccupante,fex
comionibus eadernde re editis,ehminare conifituit.Cuius
argumenti adeá frequente traclitioné frac ratione excufat:
Eakinquit)dicere mihi quidem graue non eft .vobis verá
Chry.
tutum eifdem de rebus fape audire:neque verá de afdern
4
.
de pro-
„
den.
folUni,fed eadern eta de iffdeni.Ne grauetur igitur aliquis
neque vexart nobis fe putet,fi de eodl argumento eadew,
iterumdicannts..si enim confidere liceret,vos fernel Jifa
audiendo , Uní' animi agritudiné depofituros,ne fic quidé
ab hoe argumento recederernus:fed de U,fd,eni rebas adbuc
verba facerernits,vtflabilem a c firma efficeremus finitaté, •
& cautos ves redderemus,ne tu bar facinora iteran dila-
beremins. 9oniani verá quafdam huila madi reliquias
in
auditorum animis effe liálpicamur,necepria no bis eft
ra .
tioni confentanea,apdua haruni reruM pertradatio.Haffe
nus
44e„ Hac igitur v el aliafimili ratione
E
e clefias7es eitifdé
ved argumeti,v el fententia traff ationem poterit excufare, •
ilic,etiarn locas exigit,-vt frequenter aduerfus eos dita
mus,quivariisimprobitateluan
i
ravon
ibus
trientur,neab
ea•vdifcedere cog-antur.411 e
p
a!' conuerfioné fuárn Miura- .
7.
teinpn,alq ad
extremurn vfq;. pita jpiritunz differunt:
9.
ak(pcni fibi longiorisvita ad agendl mnitentiain promit
flo.
tunt:all diuina mifericordia,páminica*
”
paffionis ineritis
11.
J'
y
eti
.
in
feeder ibus fuis perfeuerant.2riidam fibi de folá in-
ormi jidólandiantur,d
,
;per car
i
z certani
polli-.
centuria,» t'amen
.
chriflianam fide
.
retinentes, infidelium
, more
viteartr.A(y
diuina gratia virtutent ignorantes , qua
nos alacriter per diuineruni mandatorumviam currere fa- .
citaiiuina legis difficultatein& a
i
lreritatern caufantar.
A1V,s
verá in
i
moderatu mundi ac terrenarum
rerum
ambre, cea
vinculú
ad veram
tur
falurii
natori dici
tis antiqUi
5tu
eJ1,qu
clefiafticu:
& in aten,
el memo;
deinde iud
navitapn
iudicium
traclabit,t,
mini,fed a,
num veher
fu btilius fi
mana p
elt
tlir,MOUen
fui ipfius
geftet prai
u eri:cum h
cupifcere,c
.Quid aute;
iudicio
De
fialtes de h;
in promptu
pro
ferat,q;
, V bi ver,
menunerit
perceptis á
mentis
rati
deirtionis n,
rete viueni
erras prauan e
tri l'une mo r
eruerfam d e
ccubante,fe x
Ifituit.Cuiu s -
!«ione excufa t:
eft .vobis ver á
!rá de q fde m
i'gítur
ah qu is
'mento eaden ty.
os feinel id a
is,ne fic qui dé
rebus adbu c .
'mus finitat é,
.iterurn dil a-
* reliquias
in
nobis efl & ra
‘adatio.Ha de
'efiaiies eitif dé
•erit excufar e.
verfus eos di ta
titentur,ne a b .
fi
i
an
i
in fut ir-
tunz differu nt:
entiain pro mit
eionis ineri tis
fibi de fola i n-
bi
pol li-.
infideliu m
norantes , q ua
im
currere f a- .
caufantur.
A 1V,s
ni
ambre, t en
vincti lú
incu1is quibufdanz cflrii atque capti detinenturnequ.
ad veram filzorum Dei lab ertatem afpirant.Contrabac
tur falutis & conuerfionis impedimenta frequenter acio-
natori dicendum eft,& butufmodi fraudes atque doliferpé
tis antiqui detegendi.Ad bac autem omnia incredibile di- 14.4
¿tu efl,quantummomentibabeat ea confideratio,quamEc
clefiajticus commendat,ciim da:Memorare nouipma tira, Ecc1.7.
&:n aternuni non peccabis.Hac porrá nouifs'ima, quatuor
effe memoranturnemp e, mors,qua eft vltinia linea rer um:
deinde iudicium,quodpoft morteminflat:ac pofireniá ater
Iza vita premium,v el gebenna fupplicium:qua duo p ojt h o c
iudicium fequuntur.Hacigitur
.
Ecdefiafies frequentijiime
tradabit,qua non modá ad peccati odium,ac tiniorem Do
mini,fed
ad
omnia virtutis & pietatis oNcia mentes honzi-
num vehementer accendunt. Ouárnuis enim alta fint, qua
fubtilius forfitan in bac caufa afferripoffint,nibil tatué
.
hu-
mana pedora potétius',q lam quod ab hisrationibui duci-
turmouere folet.Clm enim inter omnes humanos affedus
fui ipfius aniorpotentifiimus fit,vix potefl homo,nifi ferrea
geftet prazcordia,tantarum rerum tradatione non comino-
ueri:curn buius amoris fit,& ea quaniaxiniefun
t
cé-
cupifcere,& qua funt ehernenter extimefcere.
.Quid autem aterna falicitate optabilius?quid verá mor/-e,
iudicio Dei,& gebennaborribilius?Curabi
t
autem Eccle-
fiaftes de bi f
ce quatuor rebus multa legere,eallrepofita&
in promptu babere,vt ex hoc thefauro oblata oportunitate
pro ferat,quod diu ante fepofitum & nieditarum babuerit.
V bi verá de reddenda in tudicio ratione agendum erit,
mennnerit no folicm de peccatisfed multá etram magis de
perceptir á
Domino
betieficiis,atque ad b ene viuendit adiu-
mentis rationem effereddendani:ac precipué de fummo re-
dél)tionis noftra beneficio per quod innumera pené nobss ad
reete viuendum adiumenta, & charitatis incitameta data
funt
f
ünt,qua
fl
u lb s an
t
eanationibus,n
ec
ipfis etiam
busleges Domini lata funt,concelf
a
vnquanz fuere. zar..
cerca & lucidos ipfos,& philofophos ornnes, que fapienti&
f
tudium profitebantur,tanto magis
ni
virtutis & pietatis
ítudz
o fuperare debemusquanto
plUra & niatOr
a
ad
virtu-
teriz adiumenta nadi fumus.Huius autor; fummt beneficl
ardifsimam rationem in extremo illo examine exigendarti
han.
3
.
effe fatis aperte illa Domine verba
t
eflantur:Hoc ell autent
zudicium,quia lux venir in mundum ,& dilexerunt bomi-
nes magis tenebras quam lucern.
Nec fatis eft peccati odiií bis rationibus excitare,fed va-
ria quo que aduerfus alud remedia(fi appofite ad finé buius
16.
officu dicere cupimus)tradéda funt.Eos entes qui á virus ad
virtutum ftudium adbortanturnec qua id ratione debut
elfiCi3Oftendlint,firniles
jis effe Plutarcbus docet,qut lucerná
quidem emungunt,nec tamen oleum quo flamma fu ifente-
t
ur,infundunt.
Qsyfint
autemaduerfus peccatunzremedia,
breuiffimé numerare magis quam explicare libet. Horum
17.
igitur primum eft,onznes peccatorum ot cationes caute ac di
ligeter vitare:citin fcriptum fit, Qbá amat periculum,peri-
Fut.
?
.
bit inillo.Proxim
u
nz eft,tentationunz atque malarum cogi-
z8. tatizmum principiis o bjtare,& in ipfo
j iatim praua fugge-
fl
ionis limineparuulum adbuc boitenz ad petram Cbriftum
allidere,& Dominica crucis baculo capar ferpentis ante que
9.
conterere.Tertiumeg,otium fugere:cion fcripturn fit,Mul-
Ecc1.33. tan: malitianz áocuit otiofitas.
,
Qtyrtum eft prauoriaomi
20.
num confirma deuttare:cUm Eccleftas
-
ticus
tan-
‘
1.1.1
3»
git picem,inqutnabitur ab ea:
& que communicat fuperbo:
21.
induet fuperbiam.2Lzintum efl piorum ltbrorum lecho ,qua
mero modo,& intelleetunz diuinarumrerum cognitione illu
minat,& affedum etiam pro varietate fententtarum qua
ttadantur,
, varas quo que modis accendit.Vrade elt illud:
N
i
i.
1:1
'
NO
quOd lex tua meditas() mea eft,tunc forte per
-
iiffem in
humilitate
1
briznita,
t
;:
a
:
c
'
o
'
g
.
t
feflzonis
cranzenta
.peccatum
rna pellat,(
,eitatfacr,
flor, virt
elauurn ej9
fctp
Idos
fu,
guate & e:
Ufulianqu
uellet de
la
que ieiuniZ
euJleri
æ1egi
bilitans
ati
lea certami
p
and
o:
unz
i
s
e rj
fi
ii
rit
m
sp
e
lea carizis
paran
enunzerand
a
E
m
cc
p
1
l
eí
}
l
'allcs
ana.
dzis in gene
a
r
d
ri
& xp or
bIè
z eo p P
ri
e
p
aro
• udaís,qui,
ere. Zzo.
fapientia
&pietati.s
a ad virtu-
m beneficq
exigendant
c efi auto"
runt bomi-
wre,fed v a-
finé buius
vitns ad
tome debeat
qui lucerná
na fuff ente-
mremedia,
,e
t.
.H'orum
s catite ac di
culton,p
tlarum cogi-
roza fugge-
tm Chriftum
cutis antiqui
tutti fit,Mul-
trauoril homi
:at, Qi tan:
icat fup erb o,
?in lecho >qua
ognitione illu
Itiarum
qua
"rade efi illud:
te
penitjfrm
in
humilit at e
.humilitate ni ea. Sextuni el di uinoruni Gene/. .rum ac
e
pa.;
quotidiana ~morí :guando
elcax fit ad purgandam
BeYIP.
Chriflifedula meditatto.Vt
<1
t
.
,C'ú i
Chrijh
p.j.-¿,
nd
o
fiefluht,i
t
a eifz
'
s doto-,
i)lurinzton
va let.Septim
i
l el can 2.7°
ta-cogitatio
ad
1.70¿"
fefliOniS &
Euebar
, :mienta fr
e
cizentare,qu
.
bus fa-
cramentalis gratia
. in-, qua p
r
afetzttpina aduerfus
peccatum remedia J.:
,; o nanique peccatila4.mt4
honz nema ?cc, ;norte ad nou vitarnIfiff-,
Citar facraautem
Euch
ariftia,nouam banc vitanz confef-
virtuteparlanz , tuetur,,auget,atque conferuat.
O- 24.
fcipu
etauum
e
i
l,afsidua atque deuota oratio:qua Saluator
matt,z6;
los
fuosaduerfus peccatit armare
.
holuit,cit
i
nguate
& crate,neintretis
in
,tentationenz:Er regins Vates,
Ufulianquit
fan per ad Dominum , quonianz ipfe e-
Pral
*"
.
uellet de laqueo p edes me.os.Nozzli efi,corni.,
ceratio at-
-
que teiuniii.quod non folum pro admiflis fi-eieribus diaina
legibus fatisfacitled eta corpor..srobzi r inedia
bilitans atque extenuans,robufliorem aninzumd fPiritiza
lia certamina efficit. Vt enim 4 corpoream pugnamcor-
s
imi
k
poris firmitas & i-obur de
'
lleraturita contra od Jpiritua,
lia carjs&
rus
, fraila corporis vires vido-
riam parant.Hac & f
ízz
liliarenzedia fanétis Patribus
aduerfaispeccatumals'ignantur,quanos(vt anua
.
diximus)
enunzerand o
m
agis,quan
i
explicádo paucis
a
ttigirnus:.qua
Ecdefialles oblata
o
pportunita te , neta .rará inculcando &
amplificanda
c
urabit.Hac de letbali
pecca
to,eilifque.reme
diis in genere dieta funt.
Proximum verá ell,vt. a genere adl
i
becies,hoc e 11,ad vd
rias
pecc
atortint formas.
d
eftendamus. Ad quodperlpecla
&
,
explorata ea vitia Ecclefiajtes habere debet,qua maxi-
ine in eo
p
opulo,apud que'
dicit
,graffantur.1
7
bique autepra
2.7
tia
inrancii,detrabendi,mal edicendi"alepreadi,obloquen
t
quienimi
O uia ver
,cefii.,quan
amantes
randa &
n'Ida eort
terna cuy,
in filies a,
quo
pen
Vírtfli
ex/0e luí
tem &
t
ibi da bo,1
c
refi
u
on
' 1
:7;
m
i
r
e
a
t
e
acnti
mentes ext
Vera liben
que impOr
in feruitut
oninem fen
fcitur:quai
o d'ami c
fcripturn ei
ces eeruin
E
&trienal' e
'n'out
-
0o I)
'lago nunqii
píos de tent
mino,
muni eft:pt
rem pujen
frienti.e arq
fidenti anim
.dt,& conctipifcendi confuando reznat .V bique odia atque
$8.•
ailstdia,vbique ltuor,ambitio,& fiiperbia dominantur.C1
-•
tra inbonefta queque
vitia
quam fieri petera- boneftiOimé
dicendunt:quandoquidem pefits bar latifsime in mundo re-
. 30
.
* gnat.Sic etiam execrandd illorum 'tacita funt,qui duaritia
igne fiagrantesmon Deunifed pro neo aurum colunt,au-
rum adorant,& tn a> congerendo dios nolteAue traducen-
tes anima juez curamprerfits,negligút. Bao &finè1ia vaqa
.f
untad qui£ frequenter accufanda :
vbifefe
rulerit occafto,
oratienis curfini fiellere debanus: it vrerun Propberamin
moren, imiteniurquerum °l'unís pene -eral» in accufandis
.bonnicura fcelerd us verfatur.Vu enus autor; diuinis etiam
f
criptoritus,futim cuque morerntut.n. que argumer its
famtliare & propritim fuiffe.Paulus v bique Cbrifii g lora
-pradicat &Mefaic£ legis carinicnias pranit.Itannes Euan-
t
elilla
in ComilAdanda chantare luce
chnp
in nos : fine
noJtra
in
Cli+ifttan ,
frequenripinus eft. Àt Propberarn
futt:fcelera boniinum infrelari:qic os Ec-
.
clefiall'es fibi ad
,
imitanuum proponer: quandoquidcm cedí
fungitur efficio.Multus igatur ac vehemens in peccatomu
rn
Ira
derefiatione ejle de bet:curn Pominu s per Efaiarn dicat:Cla
md:ne cties:annuncia mulo meo fletera eorunn& donlui
Pacebpeccaraeorum.
Sequitur deinde altera inflitiapars:quiepeflquI á mato
declinauit benefacere ftiaciet.
,
Qtra etiampars(cpieadmodii
vitiort,m)bipartita efl.
& ad virtutum fladium at-
i que•amoran in commune adbortamur, & aa fingularium
etiam virtutum officia
.
aniendanda defienciimus. Ad
prius
duren, illud:cmnia qua aduerfus peccatuml; diere diximus:
f mili ratone Valent.CUM en,mnift virturum op e vitia non
fugentut
quactinque nos contra
viña
munitenteadeni
virtutum odiefos &aniantes faciunr:ideoq rep n'ere illa
3 •
non
efl necejfe.
Áa bec -ajan, dminoriirn cne(ciortm : dC
pMC:9fie
red, mptionts ropa ept cano plitrinum jumé:.
ue odia atq ue
2minantur. C1
bondiOn lé
in mundo r e-
líqui auarit ia
rn
colunt,a u-
"yre traduce n-
fruillavz qa
tulent °cedi zo,
Propbetar um
o in accufan dis
drainis eti am
-
trgumeti ge nus
Cbrifii lu na
Juntas Eu an-
yli in nos : Píe
Prophetan im
"eltan:quos Ec-
:doquidem t oril
in peccaton ina
'aiarn dicat: Cla
orunz:& de mui
9ofiqul á m alo
rs(quéadm odii
im fladium at-
za fingulari um
anuo. Adpr im
;diere dixim us:
op e veía n on
In
t
eadeni e tzl
zre rep (l'er
e
i"
zefictortm :
ac
tino ni iuu aí.
.qure nimirum carbones
firpra ciput nofirum,
¡iqu
Ouia ven) b °mines multJ „. gis prafilitiiim bonorumfru- 4
mJýe futurorum pennoztetur,ea bona qua virtuti4
amantes in bac vita
conntant
ur,frequenter & coninzezno,
randa & anzP áficand a
.
firat..Non nt autora ali enunz,non
nulla eorum boc in loco enumerare. P
rinzumigitur eft pa-
terna cura &prouidentia,q4.1 Doniinzis oponerit,quos
in filios adoptauit.Secundum gratiacreleflis°boneficiii,
per
quo ridem dórz,mtur,& ad oniniaizifiitia & pieratis officia
virtutes qua ab ea
/
.
z
.
unant ,
roborantur. Tatuan eft
exlefle lumen,& interna doltrina:qua filias filos ad pieta-
tem &itiftitianz Dorninus erudit:iuxta illud : Inteliedum
tibidabo,& infiruam te
in
via bac qua gradieri klárti
t
s.
e fi paracleti
.
l i
b, iritusMarium,miris incognitis
pio
ruin mentes reficientis & confolantis. ,Q2intion
eftpacatx
çon
i
r
cientía tranquillitao qua nos verme illo impro °ruin
Mentes exedente
at
q
u
eexearnifica
t
z
t
e liberat. sextum es7 lo,
Vera libertas:qua 4.canra & cupiditaturn erizstyra
-
nide at-
que inzpotenti
do
minaticpbriili beneficio liberamur:atque
in feruitutenz redigimm. Septim
-
um efipax ida exupérans 11.
fcitu
onmenz ferifitm:qtra ex ed omita & c5prefa cupiditate
r:quam f
o
lusariffizs,non mundus donare petef
Ošaíiil
.
eft orationit,qtras f
u
n
d unt,efficacia:de qui bus
fcriptum eft:OculiDoMin
i
fitper iu
f
los,&aures eius in pre-
12'
ces eorum
Et,Voluntatenz
tirnentium je ficiet , & depre- Pfid'
cationem
e
ortiMa
.
audiet,& faluos facret illos.Nonum e/1pfa1.14.4.
protoffio
calamitatibus,qua in turbido Intuís vita pe
'lago nunqu
im
defirnt:de qua f nptum eft:Noirit Dominus
1
.
p
er,
píos des scoripererEt , Salus autenzinflorunz
D"-
mino,
(
"ro1ez.
1
1
.
oretirum in tempore tribulationis. Dect,
munz eft.Vaciduzy& tranquillum piis vita exiturn
.
& mor
fcien
tan prau ere in quíqei virtute in Deumerech,& bona cif-,
fiden
tia
at
q,innocétis vira tollimonio confirmati:plac:do&
ti animo firat:Vbifi'elerau bomines matan"
me,
1-1-
4
mori4
Inoria,&
grauilimis trepidationis & cafáentice aculeis la7
cerantur.1-1,ecfunt dona gratia:quibus Píos
Doniinus in bac
vira
ante futura mercedis retributionérn
itivare,ditare,boneftare, elpiritualibus dthcus paf- ere &
obleelare folet.Eadémque funt pracipua loca,quibus ha-
Mines ad virtutiVtudium adhortari foieznus.
Deindeveró aiorninuni bus ad fingularia,boc eff,a goa
re in pecies(quemadmodil in trael-atu vitiorum fecimus)
defcedere foleMus.sic !lamines ad charitatem,humilitaté
• mundi contemp turn, timorem Domini,orationis fividium,
paup eritm curam
;
l'ab orum patientiam, iniznicorif dileJzo-
azem,caffitatis amorent,& virrutinn animan
,
'
aurigam pru
dentiam(vbicunIfere occafio tulerit ) adbortarnur. Hac
admoneda duximus,vt conáonarores non conteti com-
muni ad virtutem exhortatione, ad fingula res quo que eius
fpecies fitis in locbs tradanda s J'emanan inclment .
Suntputereavarq perfonarum jiatus,qui ad fingularia
16.
qucedarn virtud/ officiaprellanda ten entur. sunt enim pa- .
rentes & &vxores,donzirii ac ferui,dittites &pau-
peres,Ouos .tcclefiajlicus doetor erudzre ex officio filo jipo-.
fiolt exemplo debet,qui in extrema fere epis
c
íolarum fizarzi
parte has mimes °IV fui adnionet.Sunt praterea iudices,
duocati
i
htigatores,metutores,& variarurn artturn opi-
fices:qu:: omnes adrnonendi funt,vt
‘
.1 vitiis arti & o
"
cio
fuo finitimis,diligenter,& fiudiose catteant,&muntts fuum
17.
(fi falui efe velint ) fideltter adminifirent. 1-i,ec autem
ideó monuimus,quoniam(vt Philofophi dicunt ) quemad-
. modummoralis doctrina dan generatim traetatur ,minus
zifert plurimunz prodeft,cum ad fingulares
virtutum aun vitiorun(adiones ventum eft.Ciinz enim luce
doctrina non ad
.
ffiendum , fed ad agendiern diflinata fin,
adiones autem non
.
vniuerfales , fed fingulares fint : batid
dubium,quin pfurimum adiumenti ad mores componendas
afferat,qui hat fing ataña virtutuni aut vitiorunz opera
frequentuts
k
frequent
fuglendzi
peccaton
fignum
l'ancle«
nitentix
tius ante,
téporibus
rc.Vide a,
re
iurandi,d
pifcendi p.
condonall,
iniujtè
ab
& ccafio)
fuijii, fi fi
percepifli,j
tioron
CUY
tia,quibus
colere aepi
tentize arg.
mutationi,
pranunciai
nurn enum
vtipotcrin
Aneta(
raro vti foi
auferte
que& feqUip
ittlius,& fe
mederit,&
& vxorent
Nec ab hoi.
exhibeanzt,
i
‘
e
aculeis
yttibus Pjo s
,tributiOnén z
paf-ere &
c,quibus
b o -
loc e ft,a go a
rtm fecimus )
humilitat é
nis jtudium ,
çorff dileçtio -
aurigam pr u
,
tarnur. Ha c
conteti com -
s quoque eiu s
ent. .
ad fingulari a
unt enim pa - .
irates &pau -
cio filo Apo -
darumfuar íí
erea iudices ,
artium
rtL
& o" ci o
-munits fuu m
Bæc
aute m
Ir ) quemad -
fatur , minu s
fingulare s
Uni eran; ba r
iiflinata fit ,
fint : bati d
romponendo s
rol*
UM
oper a
frequentut s
k
frequentius traftat,& quafi digito quid agendurn,qu
.
idue
fugtendum fit,o(
»
tendit. subriciamus exemplum. Oteando
peccatorum fugam & vittutumfludiurn vera, contritionis
lignum& conidturanz efe dicinzus,hoc modo roranzunera
hanc fententiam vtiliter explanare licebit. Q3jrquis de pee
ratentia tuaveritate conteffuranz fuere cupis,diligenter ro
tras anteadavita curfum confidera :& quo modo te in ,bis
téporibus agendapcenitentia deftinatiseferis ,perfcrut
re.Vide an modO fisidem qui
.
femper
.
fueris , an aüqua
in
re mutatus.Hoc eft,vide fi qui furabaris , furari dejuifti:
fi
i
ur
andi,detrabendionaledicendi,maleprecandi ,&
COnCtt..
pifcendj prauam confitetuáneni
injurias
condonafli, fi inimiritias cum
fii.fceptas
iniujle ablata dominis fuisreddiálli,fipeccatoruni ¡aqueos
f
& occafiones fufluligifi in paup eres & egentes mifericors
uijii, fi
,
frequentim aut orafti, aut facramenta deuotiils
percepifliji familia tila atque feruorum tuorumdiligen-
tiorem curam & prouidentam babuiftifi ea, inquarn vi-
tia,quibus anteaimplicatuseras,deferu0,& virtutes has
tolere capifti:non leue Ane percepta Mutis, vera
4
pteni-
tentia argumentum
At
fi neque dolorenz vllum,nec
mutationisindiciii in te vides,qua conjeçtura de/atute tua
pronunciare aliquid poteris?Hac igitur fingularium adio-
nurn enumeratione, aliquando breuitts,aliquando
A
vtipoterimus,vbicunque res p oflulauerit.Q
9
etianz litera
ntta ( guano bis ad dicendummagiftra
debent )non
rar0 vti folent.T ale eflillud Efzia;Lauamini,miidi e jtote,
Efai
' z°
auferte malura cogitationtimv efirarii ab oculis mes, &c.
qua fequuntur.Simile eft & illud Ez.,ech.q. Vir,fi fuerit
jultus,& fecerit tudicium
molltib.us
non ro-
Ex•cc.it.
&
mederit,& oculos filos nö
.
leuauerit ad idola domus
vxorenz proximifui non volauerit,&c.qua fequuntur.
ec
ab b oc dillat,quod .4pojtolus 2 .Cor.6.ait :
Iø
onnibirts
c
e
x
l
nbeamtis nofinetipfos in multa patiétia,intribulutioni-
("..
1
.
t
.
3
pa0onelvel
caterisq; fim
re facilepot
thonis b ene
rutin ira red,
con fianter
non pro fudi
ráfque nos b
din nihil al
etiam acluer.
interituras r
diklore
demin
etianz ad cb,,
licebitzvt eo
licet in
chari
micos gratis
iza aliisbuií
res bominfiti
concionemy
ex dittinis
mere p
neq;
in os cibliná
ta documéta
debet,wbili
In Jiisrg
tionern omm
nos quoque
verfieremur„
«prioras,
rucus concia)
munus & 00
Darrelem le
gebunt quaji
bus,innece
f
ita
tibus,inangufliis,inplagis,in Orcerbus.,&ci•
km.
Idemq; adRom.cap 32. mira facundia,omnia pene virtit-:
ruin officia ~memorar bis verbis:Habentes donaiones fe
eundumgratiam qua data efl no bis,differen qua
fe
quuntur vfque ad finé capitis.His ergo arque fimilibusra-
tionibits:Ecclefiafies ad fingularesfiué virtutum Jitie vitio-
,rum actiones (quas in próptu atque nurner ato batiere do--;
k
et)dofcenderepoteritivt rudis &indoéta concio, quid fibi
formandos mores conducat:intelligere
queat.
Sed dicet fanal ahquis:Num J'emper de vitiis ac virtu
tibitsagendum
An
nonfunt (vt beatiísima Vinginis,&
Sanctorum f
e
» omittam)Domini Satuatoris fefla
41za,fn quibus de myeriis qua eo die celebrantur ,trallitn-
dum eftinemp e de mcarnatione natiaitate,circurnci fione,
Illagorum& Sinzeonis adoratione:transfiguratione:pedunt
ablutione,papone,refiarrettione ,
afienfione,& venerabilis
iuchariftia inflitutione?Sunt plani
,
: non abnuo : imá verá'
parunz mibiprobatur Ecclefiaftecqui in bif
ce fa cris diebits:
non maximam coricioni, partem
in
bis myfteriis oratione
lufbandis & explicamiis infornit..tnquó genere pecat:qui
quoniam ab enarrationeled-ionis Euangelica difcedere ne-
fciuntintyfieriis bifce fere intattis : rotos femoribitsinfor-
. p
i
andis:aut corripiendis addiciii,quares:quluis per fi
,
pro-
kanda fir,quia tamen alieno loco trazIatur: meritá impro-
tanda eft.Nibil
Clliillintempefizuum
& alieno loco tratli-
turnilaudem niereturQuid igiturun mordzs do/trina bi-
fce diebuspratermittenda ell , ad quam lamen totumboc
concionandi nitinus(vt mutó ante diximus)ceu ad. finem re"
fertur? Ne id quidem probo.
,
Qu
i
r ergo corifilium fequerz-
dum cenfes? N enzpe?vt pofieaquam de my/renio qtt,e dicen-
tia videbum-urperoraucris,des operan:, vt id ad mores be-
mánunz velinfitruendos:vel caftigandos commod,z aliqua
ratione Subiiciarkies exentplum. .Diferuifti
-
de in-
55
r
a6ili Cbrifti Domipi ebonita-e: guau; facratipma rito
paflione
ceribits,&c..
ene
VirtU-'
Inationes fe
,&c.quæ
fe
rnilibus ra-
tfiue vitio-
bab ere do--
io,quid fibi
queat.
iis
ac virtit
Virginis,&
feíta pluri-
, trae
-
tan-
;-urtacifione,
one:pedunt
venera bilis
: imá verá
acris diebus
oratione
p eccIt:qui
f
cedere
ne-
ribits
infor-
,
per fe pro-
ritá impro-
loco tratli-
lottrrna
totom boc
ad finan re"
r4M
fequen-
q
tu
dicen-
1
mores/Jo-
0d4 aliquií
uifti
de
in-
tiAnia cito
pafs'ionl.
pafionelvel Eucbarifiia in utione,vel pedum ablutio,h
cæterisfimi1ibus myfleriis mirabiltter eluxit:binc co!lige-
re facile poteris , quid no bis facto opus P
.
:quo tanta
dionis beneficio refp ondearnos. Nam & aniantem Dorni-
num iti reclamare tenemur,vt quemadmodum is nos adeá
conflanter & fortiter dilexit„
vtp
ro nobis virarla & jan;ui
non
.
profuderit:ita nos i'duni bis rationibus diliganius , mi-
núfque nos buic tanta dileffioni fatisfeciffe pitemos, quI,
dio nihil aduerfurn:aut molefium pro tilo papfirnos. Hinc
eéiam aduerPs eosinuebipol i
r
unius : qui fluxas & celeriter
interituras res buiC dilechon anteferunt :,quandolillarora
amore deminch,leges ac diuina mandara contemnunt.Hinc
etiam ad cbaritatem in proximos commendandam dizredi
licebit:vt eos eo modo diligamits: quo ille dileXit:qui vide-.
licet in chantare perpetua dilexit, & immeritos atque
micos gratis dilexit, &pro ¿lis fangitnen fudit,His er;o
ant aliisbuiufmodi rationibus,qua dicimus oninia,ad mo-
res bomini traducere pojpirtios,Cim opud rodera &
concionentverba facimst s. .Qsamuis
.
enim
viri
doc
r
li facil
^
ex diuinis myfterits:qua ac vita inffitutionenipeihnent,e_
ruere p opa:tomé vtriutricespueris
iáxfantibus,gper
arate'
neq; cibii mandere,ne que fumere pofunt, manfitm a feipfis,
in
os cibi núttiít:ita
j
ipiritudes animan
-
t
.
~rices cxleflus vt
ta documétarudib. ac tardiorib atp ene
&dijiiraé
naciere
debet,ni)ilq; eorit iudicio&prodetia,quacarit,relinquere.
In bis kitur argurnentorum
Teneribus
concionatoris ora-
tionem omnem
verPri
deb ere ar.
bitramur.Dedimus auten0
nos quo que pro tenuitate ingenif nüfiri oper:vt in bis eta
verraremur,boc es7, vt qua dicimus omnia,ad vitiOruni
teftationem & virtutum ~oreas referremus:ciim hsc
y
-nicus concionatorii& finis c
.
;<
,›
fcopos fit,a quo aberrmelf.
munus & officiumPdeferere. Hinc pro eo Mil nos
apud
Dan! elem
Q.5)
ad iuflitiarn erudiunt in u ltos,ful-
gebtent
quafilella iiiyerpetuas aternitates : vox Hebr,ea'
tí'
fi ad v erb ton exprimatur,ntflificatores fignificat: cuius
ver
bt fententiaminterpres peripbrafi illa explicare voluit.Ex
lurzes
v
erbi vi intelliginzus, quanadmodum media o -
aura ejl,morbos corports depellere:ita acionatoris,animas
docendo itiffificarefiue ad iitilátiam erudire.Vt ergo cln
medicus cap oris morbis non medetur,medici offictum non
facitntanec Ecclefiaftes,a`tm languentis anima vulneribus
falutaria dittini verbi pharmacanon apponit.
I I I..
• Rae in generé diff a fitnt,& ad onines concionatora
cominune pertneni.M
.
erit autem alienum quadanifigiP-
latim ,idnionere ebs ludludia fía bis no
j
iris laboribusiu-
uarivelintAprma igitur origine rano
.
miau altius Tepe-
rentes,
fe Ecclef ad concionandurn parat,& concioni-
bus ad hvc nogris iuuari cupit,conció nent primum non qui
denz curfirn& properanterfed fenjim & lentè eam iterurn
atque iterum relegat:vt qua infi guiara in ea vira fuerint
mamá mente cornpletlatur.Sic autentlegat,vt nõ
.
mt elle
modO fed Jallo"; etiam,d- pios animi motits(quan-
tum ei per Deigratiain licuerit)leffioni adriza .Sic enini
fiet,,vt quibus ipferebus
.
amotus fuerit,alios eta eadern di
ce
ndo,commouerevaleat:& quod illi gratum fuitgratum
etia apud alios efficere dicedo poAt.Erunt forra& ritdiores
totarn concione ad verbuni edifcentes,& in ver
naculunt fárnonan transferentesata dicere
veliz/e,
vt lege
runt: zyd ego jtudium non vbique probandum cenfeo:
quOd
y
aria fint b animan ingeni a,difirnihfzdicendifacid
tu-ideo
93
.
non adeO faille erit,quod alt erais ingen & do-
guaina e
j
l,ingento fuo accommodare.Hoe enimperinde e-
rit,atque Dauidem Saulis armis(quaalioqui cdinodif3ima
erant)armare v elle . circa qua ip fe legii,pie & di!igen
ter runtinare,& conci
?
e• e animo curabit.Qiy res quItuin
Htra:ius:
habe
atPtIlltdtIS,IIÜrdtjanus ille v erliculU s indicar:Si ron
potenter conceperis nec facundia dicendi,nec ferino te de-
feret
/erer vllus.1
tabirin
ligenter in
non vt aljez
mi- Oux ber
obferuandit
Diuus Augt
fertimvbi
Vt pulcberr
tio (infi diz
cebris neceff
perbia,iraci
jlirriulet
nus
Cyprian
elegantiflim
cft
íhis ento
Ha c
mar Contra)
minar fidem
deuotionem,
homineml
z
nis,qui cor h
fortat,confo,
atrae agota
fimiles apud
dio &_factil
Ideoq; Pe:4
,f ugiarquod
Ve autan
órdme atqs.
caucionan
fulis breuttl
Ct
`
trn aut
at:cuius i'
e ï
re voluit.Ex
mediá o -
toris,animas
r
r
t
ergo cion
officium non
tvulneribus
ionatores in
wed anifigilL
boribus
altius repe- '
& concioni-
uum non qui
¿'am
ttertlrid
rifa
fuerint
vt nõ
.
intelle
zotits(quan-
.
at.Sic eninz
ti
eadem
ruitgratuni
aJše
rudi ores
tes,& in ver
Vint,
vt
lege
lunz cenfeo:
ecendi facul
ezz & elo-
perinde e-
di.itgen
res quItum .
iicat:si rem
(erina te de--
feret
fi
leret váts.ilacigitur ratione quxlegerit,queefadicendapit
tabirin animunifivinn traducet ,& lita quodaminod o di-.
ligenter in animo'verAndo faciet,atque demunz ea .vt
.nonvt aliena pronunciabit. Scituni
diuiTrierony7
Hteron.
ini:Ouæ benefánius , bene loquimur.Otiod ci,tniVbique
obferuandizin fit ,tion velmaxinze in articulas illis (vos
Diuus Augl
i
gintis cafa,v inciAVocat)locurnhab et prg,-
og.
fertimvbivari,e.verborumbilributiones inuenitintur:qua
4
,de
(ha:
vt
pulcberrinia orationis ornamenta funt,ita eorum imita-
cin7.11.i
tio ( mfi dicendi facultas &firma queque memoria adfié
difficilis
efi.1"
ale
efl illud D.Cyprian.Tenacibus femperille-
gprta.
cebris neceffefolebat)vmolentia inuitet , inflet fu-
perbia,iractendia inflarnmet, rapacims inquietet, crudeli-
ta-sfirmilet , ambitio deledet , libido prmcipitet. Hajte-
nus Cyprianus:qui hac dicendi figura vt firequentipme,ita
elegantifiime ratione Eucharijii‘evirtutes&
e
.
fl'eci-tis enumerare h oc modo lzcet.
Hoc dtuinum facranzentum prezteritapeccata delet,ar:-
mat contra futura,minuit tentationes,regit afeas ,illu-
minat fidenz,confirmat fflem,inflarnmat cbaritatera,excitat
deuotionem,exhilarat
Colifeientiam ,reparat anima vires,
bonzinemq: meritorum cbrifliparticipeinefficit.Hic ellp a-
f
if
nis,qui cor bominis afirmat,quiiacentes erigit,debdes con
ortat,confolatur afiliHos,accindet tepidos: excitar pigros:
curar
agotos
agnoranttfIccelefii luce colluflrat.V bzigitur
miles apud nos oratives inuenerit, vix eas fine maiortftu
dio &. facultare dicendi:poterit patrio fernione explicare.
f
Ideo*" facultatis fila habita ratione,prudenter &
Catiti.
tigiat
quod imitar: non poterit.
Vt auttin quid iuis
in
quauis concion
-
e traétemus.& quo
ortlineatl
rat
ione
'
traaemus(quod perniagnin?jerereri)•
cene:0114
.
ov
intelligat argiiinenti vice,in ipfis conciont7ti-'
e
rulis
breutter exporianuo,quod in rota acione traCkanzus.
Ciím
auteni:pler,eg; conciones
Euangelicie ledionis
t t
5
éxplanatione verfentur,non fernper totam lettionem,fed id
quod vel temporis: in quo dicendum eft:breuitas,vel audi-
torum vtilitas exigit,enarranius. Ahud enim eft interpre-
tem: aliad Ecclefiaftem agere.1111 enim o bfi-ura omnia ex.
plicare,bic vtiliffona quxque ad vtilitatan audietium
gere,atque nadare deber. Sunt au tan canciones noll-ac
bis qtt,e vulgó circunferuntur longiores:rt quoniam non
omnibusingentis mina alioruntinuentaplacent , baberet
fiudtofus concionator,quod in magna rerum copia,infittuto
atque ingenio fuo magis accommadatuntinuentret.
Caterum in Euangeliorunitraítatione,hocperpetuWe-
cutifurntu ,vt nihil perpetuo coda-7;g; tenore fequenditm
fiatueremus.Q
.
10 contra re centiorum multi factunt, qui
in
diffimilibus argumentis,eandan J'ere tradandirationem'
fequuntur.Nos igiturveteresintitati,aliquandk& id qui-
demfrequentius)infola ledionis Euan
.
;eliaz explanatione
verfainurfingulis quibufg
?
partibus,ea quce ad 111,11'11 ex-
phcationem, & vitanoftni inítitutione pertinent,alligaes.
Aliquando ver(quod D.Cbryf.in Mattb.& Ifoanne facit)
Euangelica leítione explanata,inaltquo loco carnuni,pau-
diuttus immoranzurquod unten neque ab Euangelica
lettionemec á vérbis Thematis abborreat.Haç enan de cau
fa Thernata excogitatafunt.Aliqurido ver(fed id quidern
rarius)vnicum argumenti ganta integrant cancionan oc-
cupat,iit cian de ininticarum dileatone , aut eleeinofyna,
aut praeationis fludio,aut de falutts & redemptionis
ftrce Myfierits agimus.
,
Qirpd genus contionandi,quanz fue-
ra apU d veteres frequerts,eorum opera tétantnr. Zare
"temo tantam feculo [no tribuat,vt nefu efe putet u age-
re , quod fanctlimi Patres Spiritu Dei pleni facctitarunt.
Euangelia veró aliquando figillatim, & fenfim tu tata
cancionis corpore narrainus,fimul explanamus aliquan
lo
ea funimatim filutationis loco breut fermone comple-
Itintu7:vt'biüori4 feries apene pateat. Deinde tatas fermo
aus explic
cionator , leí
fiderit ,
vt narra.
explanationi
zitaveri
& explanara
!antes» bfen
particulas
.explanentus
narrationis
ipfe confiliun
judicauerit.
AuthoritA
Ñon rara add
non ideo
pos7ea•
& nimis laye,
eitatis eorunt
f ermone ad a
:erial
.
finefa].
tur,& explic
tarifan cogii
tus.
Et:Nen
Imana
ranqu
taleS.Et illa
tiurn,& non
ideb colitur 1
Idénique ahí
rem,quia
ma
noria , quia
amorem dita
tibi facha e.,
aclita fentea
•ler•
meni,fed id
audi-
fi interpre-
zomnia ex-
heno» eh-
Ines noll-ra
loniam no»
it haberet
iret.
5erpetuo
fe-
fequenditm
'aclunt, qui
dirationeni
9(&
id qui-
tplanatione
ex-
nt,affigétes.
ianne facit)
ámuni,pau-
Euangelica
eniin de cau
4 id quidem
ncionern oc-
eleeinofyna,
iptionis no-
1,qu4in fue-
tnr. Zare
utet
id
age-
faditarunt.
9ifini in
tOt9
mus
aliquan
une
comple-
.?
tatua ferino
i Ñ.
In eitu explicat:oni confumitut. Itaver vbifludiofus co»
cionator , lec7ionis euangelica initium in concioni4 filinte
Viderit , intelligat eius narrationern pro falutatione po-
M: vt narrationis ferie per
/
peda, expatiari diutius in ipfa
explanatione liceat.
vera Euangelicarn leftionem fimul & narramsu
& explanamus(narrationi vdelicet explanationem copu-
lantes)obferctet Ecclefia.des, nos
fape
Euangelica
particuUs narrationi no_étra inferere non quidem vt
explanemus (guando explanati ame non egent)fed
vt vnuni
narrationis corpus & tisis& noffris verbis efficiamits.,Qyem
ipfe confilium arquesrdinleinfequipoteritfifibiciniodum
iudicauerit.
Authoritates Sanfforuni atque etiram
Philofophortim
Ñon rará adducini its,& eas ahquando longiores:qua t'amen
Ñon idea latino ferinone(quod quid7i facunt )
pronuncian-
pottea vulgari interpretandafunt ( quod &
& nimis longum effetyed
vt
,
quam
continent fenrentiam,
citatis eorum nominibus,tanquam aliquidfelettuni patrio
fermone ad auditores
perferant,Breuieres verá eoridéfen-
tetias fine faffidio & curn dignitate LatMo
fermone
dicitn-
tur,& explicantur.Vt illa Libera/ú, etiam dandi
caufam cogitat.Et
ulla
Seuec&itlarcet fine aduerfario
Et:Non fert vIluín
feelicitas.Et ,
Timemos
•mnia tanquam mortales, oncupifeimits tanquain immor
igern4"1-
Va bis qui vocantur ad opera for-lai.1"'
tiurn,& non aluntur cibo fortium.Et illa Eufeb.EmyrQui
ideá colitur ve
mifereatur, ianz
mifertus cfi vt colercur.
Idánque dlibt:Ferina imManitas eft,ileum a/timare
mino-
rein,quia maiora contulit , vi- ideó minus a te ac.-ipiat ho-
noris , quia plus contulit dignitatis.Iteni Anfelmus : Nc.
amorem &lucieres inter crea torem & red emptorein , don
tibi
c conditor & redemptor.Ha igitur l'
y
ates &
iicuta fententia(q
u
as Gract gnoinct4 voclt)velut quin' In
-
perlticiðægtmmæper totumorationis corpus fpargIlefunt,
quid ccu micantibus fleilis miro modo dlurninatur &
ornatur oratio:quarum quopiam fibi Ecclefiaftes veterum
Patrum la
c
tione comparabit,& ad manum,ac velut in pro-
cindu ex frequenti eorandem leffionchabebit.
Nono veró mi lii vitio vertat,quOd inter Anfforuni Pa
trum fententias,Gentiliam quogue fiu e Regunt,fiue Philo-
foph oruni ap ophtbegma,prxc fenteriti6u pucipuej;
Senec.e,& plutarcha interdum admircueiim.Hoc enim reci
Diui Augujtm confiliumfecittusap
t
, 2.de Doli.Chri JUL.
fic ait :Philofophi autem fi quaforté vera & fidei noFtrz
acconanzodata dixerunt(maxime Platonici)non fidum for-
Aupyi. midanda non funt, fed
ab
eis etiarn tanqUarn iniuHis pof:.
feforibus in
vfiwi
no.ftruni védicanda.Hoeille.Adde
q, (útil maior fortaffe pars eorum qui audiunt,nonperind e
m
u
te. ea qux Dei fitnt
fed quxbominum , aliquid ex bu-
manis & philofi)phicis literis Chrift ame doarinx admi-
• fcendum efi.peritorum medicorum more ,qui falutaribus
grata atque fuauiaiungunt, vt falutarium faftidium at-
que horrorem ogrotis adimant. Hac enini ratione pium
concionatorem & humanxfalutis auidum , auditorum in-
firmitati fefe accómodare par eft.Sic Apoftolus curn genti-
hbus agens,Gemilium diaisfententiamfuamconfirmauit.
Hoc enim modo vir diuinus omnib.omnia falfus eft,vt
om-
nes faceret fiziuos.Vt oMittaminterim,quOd magnamvim
argumenta ab exemplis aut fententzis Gentilium dudaba
bent:quandoquidem vehementer indignum fit,non
it a fidelibus,quodinfide1ita4 proftitit.
In tradandis verá fentetiis,aliquando copia,aliquando
vtimur breuitate..Qt
.
ydam enimlatius fundimus & amplifi
cantus:quodam breuiter attingentes,concionatoris ingenio
dilatandarelinquimus.Si enim omnia latius funderemits,
'nullus Ter fcribendi finis fi ver omnta ftriltimperftringe-
ieniusarida & Muna effet oratio. pLioí:irca vtriufquerei
exemplo
exempla fitu
ro dilaundi
materiam
schoti.flil
genii,quOm
¿tandas non
j
f uimue,hac
imitandos pr
qua4 ad p °pu
f l,nuerunt.
ahorum veri
hunc labora,
inantes,noh
xiguum fup e
librorum &
f ortafe
11
\
4M
in faidta
que editione
quimur.ln
explanandis4
nunquam int
mis gitana D.
-- fltiM
calalúi
emphafis,aut
tur.In bunc
l eCtorem mm
Cayri,tm
h onoris fui/II
c ionibus fías
valgarifivni
mano timan,
g ilem memo,
n i
bus nofiris
f ermone conf
n
argédafunt ,
untinatur &
Ites veteru m
velut tn pro -
t.
‘indortint
P a
li,fiu e Philo -
r6 pracipueí g
foc enim
fec i
lehri fi lib .
fidei nodr. e'
m fidunz
for -
iniuHis
pof -
.Adde
etiarn ,
•
,non p erina' e
iquid ex bu -
drinx admi -
falutaribus
'aftidium at-
'atiene pium
tclitorum in -
s cum genti -
confirm auit.
tis eft,vt om -
naonamvin t
um duda ha
tdionprefta -
a,aliquando
lus & arnplif i
torts ingenio
funderemta ,
n
perflange -
vtriufquere i
exempl a
ic
• on(rtonprabere voininuts,vt
in alta
ro dilatandirationemilli oftenderenuts,in altero dilataná
materiam eidemp ræ erenius.
Scholaflicas,veró qualbones, qua oftenfionem magis in-
gen!" ,quani ddificátionem habent,fiholis inter eruditos tra
¿tandas non populo proponendac
(rot D. Aug.admonet9cen- Anu11.4-
futintis,hac tu re v eterum P aman (quos no bis anime opere .,:
s
.de
do.
c
nfl.
imitandos propofuinius)exempla fidari:qui in concionibm
qua4 ad
populumbabebant,ab
buiufinodiqualtionibus
puterunt. Scripturarum loca ni
nial
•
g-tne annotanumbs:'
aliorum veró authoruni loca inrerdutn citantus,interdunr
hunc laboran omi
t
í nms,quádinOrtalitatis noltrx metu fe-
jtinantes,nolutmus ternpus(quodnobis per aatem quin e-
xiguum fupere
j
..
1)in exacta boruni loco'rum,hoc eli,nuniero-
librorum & capitulortun inquijittone conterere quod 411
fortaff e qti:,
,
us otij copia fupetet,prallare poterunt. C4te-
riim in fandarurn fcrtpturarum tejtimoniis vulgatam vbi-
que editionern, auxta facri
Concilij
Tridentini decreta fe-
quimur.ln quibufdam ataran PAlmorunt fubofcurts lo cis
explanandis,prop o jiu prunion editionevulgata,alias
nunquam interprer'attones adiunzimu,s atque eam in pri--
mis guían
Sophroniii
inteyretatio-
-non collatione,vel Jeuritas tolleretur,velityiznis
emphafis,aut troptts vno verbo latens,excutere-
tur In hunc entm pracipue vfuni tranflationum varietas
!atoran ~time dormitantem iuuat.
Ca-ertám quia conctonatorum Multi adeit nomtnis
&
b 9/9 o ri s fu i
.,
11 u di pfi fu n t, v t dedecort jtbi putent ji in con
cionibus fías atquid auditores perapiant , q u oci in libris
vulgari famone confcriptis a' eprehenderint : nos hu:c
hu-
mano timan
fatisfacere
c
-
upil'31-es,qu4ntum no
bis per fra-
gilern rnemortam licutt,dedimus operam,nequid in concia.-
mbus nojins repeteremus,quod,an lib ellÁs noirit
11
1
p • •
, anu
filmone confcriptts , deprencaderetur: niji quOti itneráum.
qti`ç
bretriter attigimus,in cócionib fundimul
& explicamus. 2tanitti4 enint necefe fit,eadenz Ppe argie
menta tradar e, eafdemv el v at ut es c ornmend are ,v el acu
curare tamen ratones, alia fcripturarum fan-
dortang,P atrum loca adducimus,quibus eadem argumen
thozon eifdernrebus
traaartms.Non
enim quia in illis libel
lis de poenitentia,de fiara cõMunione,dehumilitate,de cha
ritate,de eleernofyna,de orationis fludio , dei
s
abllinentia,
carerifq; virtutibus traditum el,ideó buiufmodi argumen
ta perpetuádeferendaerant fine
'
quibus Chrilltanavita con
_Pateta pote verá aliquid vtrobique reperiatur,nequa-
'quamhoc vt ingens crimen expauelcendum eft.Euenier c-
hao aliquando,vt naden: res in áuerfis concionibus inue,
marta, neque enini in tam vaßo opere quid vbsque dixe,
meminife p out, quamaishac in re
InillUS
e
ff
e
periculi.'
ridebatur ,cuni non femp er concionatures codal; in loco ad
p.opultim fermonem babeant: idedque cara auátorum o f,
fenfionem atquemoleftiam,alibi diserepoterunt,quod ali-
bi dixerunt : vt omittam interim quád res eaden
t
cum
maxime ad filutein necepria efi,frequenter auditoribn
inculcanda jit,vt pauló ante docuimus.illud Matiz lludio-
film concionatorem admonitum volo:rt quoniam
'
Aun
'
di
uinav ox han atur,vt annuncietp °pulo ftelera eius(vt pau,
lá ante diximuS)nequain exillimet omnium ratonan ac,
ofationes bis nollris concho ni bus contineriatifieoruin diem-
t
axa
t
;q
1L
e v beque dominantur.sunt enan cenan:unja funt
&peculiaria quarundam n,ztionum
Alibi enim in,
detradionis& maledicenriezenen'd:alibi
04(4 viril e aninium eneruantes,alibiimmoderatus corpo
n
y
cultus,&
chartarum & alearunz'
fac
-
tiones,& capitalesimmicitiarepat.
czt
!
'd vtro
s
hic ebrietati & ferdam inluuiem , quid fa Ilunt
I:( ruin:quid impudicitiam,quid ine rs otium,quid dete-
fi andas Imreres:& 'andes pefles commentreni? Non igitia -
debui
debui ego .;
quod a14cit
Hanc
verá
officium
naif
eicd
vt ad uerfu
mate vale,
iaaare pc
ij
v atentes la
fila falla c
-vt te adpoe
tione Ág
em
raudos anit
me dicit:qt
cionatorem
.brationibit.
huius
tanto
us fundimak
m Ppe arpe
dare,vel acte '
ararían fan-
drgumen
ain illis libe t
5tate,de ch a
¿di
argame n
la
t
ta vira co n
antr,nequa -
(t.
Dienta e -
onibut inue -
vbtque dixe ,
effe
percul É
?m in loco a d
m'iterara o f -
wt,qued ali -
cadena cu m
auditoribta
fludio -
iant Ñata d i
eus(vtpau -
itiorum ac- 7
covarn dum -
imanta fun t
5bi enim
in-
peuenüaiib z
eratus corp a
& aleiiram
citiaregrat.
quid faltum
a,quid 'den'-
? Non i girar
debut
debut ego fingularta oniniumnationumvitiatraducere:ne
quod alicui cía neceffarium alibi Jet fuperuacaneum.
Hanc verá prouinaarn e cionatoribusipfis reliqui:quoram
officium eft,non mode communiaCant
r
tis nzortalibus vitta
nefelcd multes magispropria& quafivernaculafmegétis:
vt ad aerfus vtraque,cam occafio talerit : opportane decla-
mar e valeant:ne aditerfus illum Dominas propheticit illud
tac
-
tare politnSpeculatores eius,caci ornnes,canes matt,non
va/entes latrare.Et illud item Hiere.Proph eta tui viderilt
tibi falla& flulta:& non aperiebant tibt tniquitaté tuant
vt te ad poenitentiani prouocarent.Q
.L
iod ¿-amen ea modera
tione tig-endum efi,ne quos finare velumus,ad odian
'
con-
citernus:cum °más oratio noftra ad finan clos,non adirri-
talados animortan morbos referenda mira plane opti-
me dicit:qui quacun que dicit,appofin
i
TiMe adhanc finern
'dirigitQL9 de re/no loco didum Ha
'
c fludiofam con,-
cionatorem pramonitum volui:vt quid ex bis nofiris laca
,bratiOhibus jperarepoffet,paucis oftenderem. OtiOd fi miritis
huius argumenti dig-nitati relliondere potui,conatas
¿-amen
affiduus multerum annorum
bar, fi non upad homines,apud commu-
nem tantea Domintan,quipiis
ftio-
mm defiderits oblettatur,non
erit , vt arbitror , in-
gratas.
DO1
IN
APPR.OBATIO THEOLOGOR. V M.
E
'
X fpeciali commiffione atque mandato Se-
reniflimi Cardinalis Iifantis Portugallix,In-
quifitoris generalis buius Regni, pt tlegimus tres
tomos concionum R.P.F.Ludouici Granatenfis,a
prima Dorpinica A cluentus vfque ad feftum faera-
tiffimi corpOris ehrifti : nibile
j
ue in eis offendi-
naus,quod
‘
,el erthodoxx fide:, vel bonis troribus
aduérfaretur.ocirca digniffimos duxinius , qui
in lucen, euerentut.Continent enim fauna) faluta
rembe do¿trinarn , pietate ac-deuotione pleniffi-
mam , eandémque perTicua & pura oratione de-
,. feripram:nec folum diu:ni verbi concionatoribus,
fed offinibus etiam pié in Chrifto viuere voleriti-
bus
comprimis vtilem & neceffariam.
In
cuius rei
den
nafta tubfcriofimus.Datç Olyfip.
, , , ,
pone,vmL
.atena.uecerrib.m.D.Lxxv.
...
F.
Aiitomus
de
fanao
F.Bartbolommis
Ferreira,
Dominico
PrAfentattis.
A
Cc ffit prxterea approbatio R. P. Alfonfi
á
Montóia 'Redoris Collegij Complutenfis
ex fOcietate Iefu:cui á CatholiOx Maieftatis Sena-
tu horma) librorum examen commiffum fuit.
Aceffit etiarrs facultas Reuerendiffimi Ordi-
narij Olylipponenfis iuxta decreta facri Concilij
Tridentini,
SERENIS-
Q
.L
iz p
Gol tempor
autem
vtrum
pem
facratifi
I
n ledion
mi ni in Idier
gratulatione
lebetrimum i
tuis excitauer
gis quám hui
Aij
autem
Turbx autern
. ban
t
dicentei
mine Domin
gloria ((luan(
ri
t
, inquifitio
r erum facie v
C tim is enim 1
f i
ciCceretur,
y
T
or
T 11
E
m
adducae
opu,
DOMINICA PRIMA
IN
ADVENTV DOMINI,
CONCIO PRIMA.
I
CZt
2
x poft enarratam príorem leaionis Euan-
gelícx partern,huius facri temporís
rationem explicar.
T 11 E M
A.
Inuenietis afinarnalbgatam , & pullura cum
ea
,
&
adducae mtbi.Et Ji
pus
->obts attquid dt.xera,dictte
quia
Domo ces
opss,
babet. Mattb.
21.
VON 1,1/41,1 hodie Domini Aduentus mytIeriurn
Ecclefia incipit celebrare : quó fermo nolter á
tempor is racione non difEdeat,duo in eo t'adate
conilitui. Prinium enim,friorern led.onis E uan-
geiicz partem explanaba, deinde veró, de huius
Caen temporis ratio ne ( quod
nunc
incipit ) pausa differam. Vt
autem vtrumque
lux
fiare pro dignitate-vaieam cceleftem o-
pem facraríflunj Virginis interuentu hippliciter imploren-Aus.
AVE M ARIA.
¡ti leCtione fanai Euangehj fratres chariffimi,ingrefrus Do
- mi ni in klierufalena cum triuinphali pompa,& mngnactuium
gratulatione defctibitur.Ingrediente enim illo vrbem, poli ce-
lebetrimum illud fignum,quo quatriduanum Lazarurn á mor -
tuis
ex
ci
t
aueratiplurima turban(' cbuiam veniens: ¿cuino ma-
gis quám humano fpitituaEla,(Irauerunt veilimenta fuain vía.
Aij
autem ramos csdeban
t
de arboribus & fterneban
t
in vía.
Turbæ autem gin prxcedeban
t
, & quai fequebantur : dama-
batir
dic
entes:Ofanna Dau id , enediaus qui vem
t in no-
mine Domini. Cùm utein Dominus ab buitifmodi popi•lari
gloria (quandiu inter homines verfatus cl}) Cem
f
er abhorrul •
rit ,
inquifitione
, quidnam is hac nona
3/
ibfolita
rerum
facie voluerit defignate. Sed r( fpurifio III prompai
is enim hoc die ad Ce in cruce pro nobis immolandum pro-
fi
circeretu r, v o lui
t
vtique charitatis
.
& læiitcæ nsaguitudinem
T Qm.).
A
qua
)
R. V M.
tnelato Se-
gallix,In
°
Yirll LIS
tres
Inatenfís,á
hm farra-.
is offendi-
is moribus
in-1ns , qu i
nam faiura
n
e pieria -
ariOne
de -
naroribus ,
re volenri
-
1) cuius rei
rç Olylip.
asss
Ferrara,
s.
Alfonti
mplurenfi s
tatis Sena -
fuir.
:mi Ordi -
ri Conciii)
RENIS -
hac aniri
ìal
lus,ex trIftit
Deus:& qui.
neranns,quá
qui opus De
conque tale
tira) Doran)
enim bonun
fed cám
p
ru
fm
flifeli
-uangelij hifi
curn approl
tem Olutett,1
quod
contra
ea.felurte:&
a
ta
dilos popi
& ferendis o
dum diurno
tus erat : pei
Gentilem pc
legibus afIri
n
impiorum p
Job fcriptum
lius onagri
qui Moyfi di
minus,vt
dimittam.T
ftram mago:
Dominas efl
Elude fine
Di
gione ancha
laberentur•T
modó( proh
tranfierun
t
ir
uta vincula,
ta in vanum
fequuntur , a
veré fideles f
exiftimandi
DOM 1NICAI.ADVEN -r
e
qua hoc tedemptionis &Calutis
.
.noftre opus aggrediebaturhac
tato folenti pompa,& communi omnium gratulatione
tia declarare. Qilam quidern lçtitiam Apoftolus defignauit,
cilio de ipfo loquens ait : Qui propofito fibi gaudio
'crucé confufione con
t
eropia.Q_uod vetó inkhi narras in mor-
te
,&
crucis fupplicio gaud1urn5Prilnám quidem de gloria Pa-
tris,cutus lzfe maieflat, ita etat crucis fupplicio fatisfaaurus,
vt
rnagis eius gloriam obedientia fila iltufttarct,
q
uana ptimus
homo inobedtentix u crimine Mor mauerat•Deinde etiam
de eleaorum ornmum fatute mi:ificégaudeba
t
, quibus ma-
te fua tromortalem
v
i
tarn & sternarn felicitatem cornparabat
quorum omniutn gloriain cirro mentis °culis in
t
ueretur, hoc
tanto gaudio perfufus tít. Sicut eMm cunaorum hominum
peccata(pro quibus in paffione fua xterno l'acá fatisfaciebat)
fingulatim & a.erté v tdit, & pro omntbus doluit : ira eleao-
rum oninium gloriara , qui'ous morte fua falutis xternx caufa
futuros
erar,
, fimili perfpicuitate
to
g
conor. 'Laque fi °antes
quotquot hic lumus,in eleaorum nulo
' ero comptuarnur(quod
vtinato nohs Domini
l
mticratione cátingat)onines(ic,quarn)
figillarim in fanaifiimo illo peaore fulums, & hutus illi gau-
dij materi:im miniftrauirnus. Tenia vetó nuius gaudij caufa,
obectientix Chrifti prornptitudo extitit : qui ad mortero
hi
hdri.
14
-
laris ad crucero patatus & expeditos ex fummi Pa
t
risprxce-
pto pr,perabat•Quod quidem prxceptum ipfe difcipubs expo
fui
t cám air,Venit princepl mundi huius-,& in me non habei
quicquairded vr cognofcat mundos quia di igo Panul) &
cut mandatum dedit totht Pacer , fic facio.Hoc eft,Venit dx-
mon qui huius mundi princeps effe dicitur princeps(inquam)
non jure domisationis,fed vino praxis nofirr voluntatis : ve-
nitlitiqua lvt to licur exteri Adxjitiis , mor tem pece ati
iute c•.nrraaam inferat. Venir
°
ego,non minus monis de-
bito,quáln á percato immunis furn.Cur ergo mortem oppeto!
v
t
cognofcat o. u ndus quia diligo Par
t
em : propter cuius glo •
tiam & impe-rium , Ixtus mortero excipio :& ficut mandaturn
d cela miht Pater(vt videlicet anunam meam pro falute mundi
ponam ) tic facio fic obten-) peto ,fic votis omnibus ornnique
alaeritate eius prxceptis obedlo. In cums tei argumétti ouan -
tem & acclamantem populum toihi obuiarn venire volui vt
furn rn am wearn erga Partem chariratern & obedientiá routt
do declaratem,& perfeétitlinix obedientii exemplurn homi-0
nibus prçberern• Q_oifquis igitur futres hanc fibi primaria.
i;urain
propifurt,vt diurdisprzceptts obtemperet,hoc afreébl
114c
1
E N -
edicb atu r h a c
.atione &Isti .
s defignauit ,
odio fuftinui t
tar
t
as in mor -
I
de g;oria Pa -
fatisfadutu s,
,cuan primu s
Deinde etiar a
,
T
ribus mo t-
u comparab at
it
ueretut, h oc
um hominu rn
fatisfacieb at)
Lit : ita eled o-
s xternx car da
:aque fi om t es
purainur(qu od
rn n es uar n )
huiusilli g au-
i
s gaudij cau fa,
ad mortens
Patris prx tc-
difcipults ex po
me non ha bet
7o Fatrem &
eft,Venit dx-
nceps(inqua m)
oluntatis : ve-
nortem pece ati
LUS
monis d e-
lortem oppe to?
iptet cuius g lo .
icut mandat urn
ro falute mu ndi
in,bus ornni que
raumécil ou an -
renire volui vt
bedientiá mi ra-
:mplurn
nc fibi prim ara
ret,hoc
affe all
h 4C
2..Cor .9.
CO NCIO 3
hac aninì alacritate O udeac obzempeure. Non,inquit Apofic.
lus,ex triftitia ,aur de neceffitate:hilarem enim datorena diligit
Deus:& quidem ira diligit,vt multó gratior illifit hilaras mu-
nerantis,quárn munerisamplirudo.Contrá vetó maledidi funt
qui opus Dei faciudt defidiose& negligenter.Sciant igitur qui-
critique tales funt fimile quiddam facere atque Iudxi feceruut
ctim
Domino
SaMarmi vinum felle mixtum propinarunt.CUm
enim bonum opus edunt , vinum quidem illifuaue porrigunt:
fed cima illud láguido trifli animo edunt,vino pre.ciofo
i
ama-
rum fel adrnifeent.Hoc ergo donaini Saluatoris gauchum,hanc
pitfitmi illius.pedorís charitatem & alactitatem prxfentis E.
uangelij hiftolia reprsfentat.Airigitur fandus Etingelifta:
cum appropinquara
L'os
xierefobmis,&
.
)enipfetBethpbage
ad :non
tem
O
hueti,tunc mifit duos
ex
difivpulis futs decens eis:
te in
capellum
qued
contra -vos
efi, (
.9
.
•
flatim inuenietis
afinan:
alligatam,e pullum ci;
adducite mibt.Scitis
iarn fratres,per trae duo jumen-
ta daos populos fignificari:per afinan) quidem tam do miran',
& ferendis oneribus affuetam,populum ludgoium,qui iam du-
dum diuino itperio don, ituso: fer -ndis legis oneribus
tus erat : per pullum autem cuí nullus hominurn inCederat,
Gentilem populum qui nullius imperio fubdirus,nullilq; Dei
legibus afiriaus,vagus incedebat
in
via cordis Hoc enini
impiorum proprium eft,quibus plané connenic quod lib.
Job fcriptum legim us:Vanus erigituri n fuperbiami& qtiali fi-,
I86•If•
bus
onagri fe liberurn natum putarTalis plané erat Pharao_
qui Moy
-
fi diuina mandata perferenti refpondit:Quis eì
bou
Exod.5.
minus,vt audiam vocera cius?Nefcio Dominum ,& frad no
dimittam. Tales &
, qui in Ffalmo dicunt, Linguam no"
eral.I1*
fIram magnificabimus , labia nolira á nobis func : quis nolIct
Dominas eftWenique hac de caufa Apotiolus dicic , Gentiles
fullie fine Deo in
[loe
mundo : quia nublo Dei meto aut reli-
»
je
"
1.
gione arcebantur,plo in,nus
in
omnia flagi
,
iortnn genen pro
n
laberentur.Tales igitur olitn erant Gentilium populi, talefque r/41*
modó( proh dolor)funt & nolltorum
nimiturn , qui
tranfierun
t
in afFedum cordis, qui confr- gerunt iugum,rupe-
runt vincula,qua & animas fuas & fidern , ficleique factam cu-
ra in vanum acceperunt,quique pro lege arque ratione ferain
fequuntur ,atque indomitain cupiditatem. Hit ergo quamuis
veré fideles fint , nsoribus =len & impieta te infide'es funt
exiftimandi : inui vetó infidelibus quodamtnodo deteriores, Pfial.ax.
A a
•t
DOIVI. I N
'ADVENT.
irt pote quorum federa ipfa atque religio multó grauiora
faciacideap cenan, eft ros ad illorum Cartera peirinere, quo.
ium vtam imitantur. Qui etiarn fine Qeo elfe dicuniut quia
quainuis Delira ore confireantur,ea lamen licencia viuunt,ac
fi Mie De° prorrus vium agerent Quod vt aperté vineas finge
animo 11011:Mera nulla religione irabtuum , nuIa Dei.cogni-
tiorie informatum legibos altriEtarn, illiufq; mores &
vira turpiturapern difigeater expende.aullam.n. in eo iimenies
tara iffufain in orn ni intemperantia iibidineinmuliá tan cine
parara andaciam,tarn Una-lame in coete.ros odium,tácircam arel;
ternerariam cupielicatem , guata etiarn itt plurimis corma qui
facroCa.;:ais Chnfti fac.ramentisinitzati funt,non ofi
c
endas.
Sic
enim
plerique herurn viuunt , fic tu omnia flighia pracipites
ruuat,vr prxter fidem & fpem (qux eorom turpnudinern inex-
cuíabdein reddunt) vix quicquam aliad Chrillians religionig
habere videantur.
Cxtetum duo hsc qus hos duos populos , atque a-
de6 nnprobos (mines iumentorum more viuentes figniticant,
ligata ciVe pe rhibeaturqux quidern alligatio, peccatorum vin-
eula,& mifera.adantimproborum horrinum femitutem apené
defignat.Quia veró Dorainici aduen
t
us,beneticio ab tu
l
fetui
tate liberan tumuS,non erit alienumhoc
i
n loco huiufmodi feto-
untrena,& feruhutis ternedium paucis explicare.
De j'emito
Ad hoc igitur illud primó fciendum ell,tot eíre mala,qux le
peczatt.
thale peccatran con fequuntur( e uod hornines camen adeo fa-
cile admittunt)vt fi omniu,n & hominum ,& Angelorum lin.
guis iota vita loquetemur-, nunquarn ea enumerare poffemus.
Inter hxc vetó mala,a6 pofiremum locutn obtinet fpiritualis
quzdam captiuitas & feruitus, quam improbiferuraut tant¿4
plané duriorem quanto eius acerbitatem qui eain patiunrur,
miaus Centiunt.Neqr enim mentiri verita.s potell,qus affeuerart
ter ait:
A
meo
dico
volpis quia quicunque factr peccatuun,fetuus
prima
fer
eit pt cc
autem feruirutis tres pr
I
cipux caufx nurne..
rananiqualuin
prima
ex orl _vais peccato prouenic cuma derue
stelswi
caía
rno,Cublata original/ luíbria(quæ
.
inferions anima: nolltz
partem fuperiori pica fubiiciebat ) cupiditas
velut
feria
q
uedan
.
re
P
a
g
ulis
foitira
adu, rfits rationis imperium efire-
natis inoribus rebellare folet,illaraque vcheme n ter ad peccaii
confenfinn incitare. Vade iliud confecutum eft , de quo Apo•
(toles uaritur : Sentio aliam legem in membris meis repu-
gnancialeg mentts
captioantem me in Jege peccati.
cain
i
tntarem r 9
,
11x graui feruitute
non
vaca
t
.
nrc
igitur
•
ig.tur prirr
pioruni
vetarn.
ue,it ,
ver¿
non peruei
tur.
Fit ante:
criminum
CattIM
pep;
flim peccat
tur,eed
nat
1liter
fauci.
feura t,
nuit,qua
accedit inte
tem auget ,
flus,Vitia,ir
funt,Cacitim
confueuern
efi,vt Sene<
vis licet
anima
.
extr,
dem funicul
funiculo fe
his verbi;
vtlle rneum
tque conílt
bide:& dum
ten cathena
thena fiuet
cupiditatibu
bonum pect
lucra dies n
dormiat aliu
quam mifert
( tiras rei gra
fed viros diu
tlientia ), nui
crian]
virion
diuites fieri,i
Quienim ay
tapir, decipi
.4tarnora
re,
quo-
alintlr..,
quia
ra viuunt,ac
v
ideas finge
L
Dei.cog
ni-
fq;
mores
&
eo inuenies
liá
tan
circam
contar
qui
Iffendas.
Sic
a
pracipices
dinem inex-
.5 religuanig
os ,
acque
a-
1
lignifican
t,
acoyurr vin-
utern apetté
ab
hac fecui
tufmodiret.-
,
mala,qux
le
,en adeo
fa-
un
-
lelorum
e
poffemus.
fpiritualis
jura tanta
n
pan
untur, ,
us affeueran
:aturn,Cetuus
:aufx nuine..
cuius
denle
imx noarx
velut fera
erium efire-
a ad
peccaii
le
quo
Apo•
mets
t'epa-
Jege peccati.
vacat• Hxc
igitu t
CÓNCIO 5
ígftur
prima
fpintuaiis n
' utus feruitutis caufa efliqure
tatuen in
pioruni mentibus vzx locurn habet , quos vnicus
Dei filias in
verarn, libertatcm afreruit,ficut ipfe air:Si
vos
filitis libera.
uerit , vcC
liben
eritis. Ad'quos aurem libertatis hurus
gratia
non
petueni
t
, miferandx heius feruitutis legibus
premien-
tur.
Secrtudd
Fu
t autem
b
crrauior durifTima butus Ceruitutis lex Tetbalium
r
triminum aceeflione. Quatn enim feruitutem originale pec-""".
catum peperic , aduale ladat,nuni
t
&
roborar.
Humfmodi
e-
nim peccatis
non
mpcla ceeletba atque
gratuita bona
amittun
tur,red naturalia
criara (
nempe rtio & arbitr,j
libertas )
gra-
uiter fauciantut. Vt enim peccatum mentem & ratienem ob-
finita
t , quamuis
non
exri ,gualri
t
a ,oluntatis
liberta cm mí-
nuit,qua nruis
non
penitus adirnat.His duobus peccati vinCi'ijs
accedi
t
interdum praua peccandi confiterudo:
qua'
vt ferui
,
n-
tem auget
veram rninuit libertatem. Hinc Diuus Angufli•
Catif4.
nus,Vitia,inqui t
,fi nundurn vidoria
t
á
coüfuetudne roberata
funt,facilius vincuntur& cedunt:fi utem vincere &
imperare
4".:i«i'
confueuerunt,labóriofa difficultate fuperantur
I
adeó vetum
ef1,vt Seneca drxerit Ne
¿pa
quidem vniuerfx
philef
-
ophix
,
Seneca
vis
licet
cotas in
hoc
vires
fuas aduocet,duram iam & veterem ""l•
animx extrahet peftem Puius igitur aceeffione conficitur
tan-
dem funiculus ille trip'ex, cuj chffitilé rum
pirar Quo
c:uidern
funiculo
fe
Diuus Augullinus quondam vindum fu
-i
ffe teftatut
Lis verbi; :
Vindus eram
non ferro , red mea
fertea Volunrate
velle tneum teneba
t
inimicus,&
de me
rnihi cathenam fecerat
atOe confirinxerat.Ex voluntate quippe peruer
fa
fada elt
li-
bido:8c
dum libidini
non
refiftitur ,
Centra
efl conractudo :
qua
ceo
cathena quadam vindusjn peccatotenebat Hac igitur ca.•••
thena
fine
rriolict funiculo perdii homines confIrdi , vatiis
cupiditatibus mirerabiliter ferutút.Auarus enim clum fummum
bonum
pecunia
diffinitducris femper inhia
t
,
lucra computar,
lucra
dies noddque cogitar,vfqueeó vt fiue comedat ,bibat,
dormiat
aliad nihil animo
dies noddque verfe t
p
eque
quen-
quam miferum nifi pauperem , nec lerliccm nifidiuitem pucet:
(r, uius rei
gratia
huiufmodi homines litrer
l
fandx non
.
diui
es,
fed viros
diuiti
a
,
urn(nemrefert:
, aut mancipia diuniis fer-
trientia )nuncupant.A
t
non
diu:tiarurn
Ced multorum
etiam
v
ítinturn ferui runt. V
t
en
im Apollolus
a
t : Qui volunt t•Trrtr.G.'
Q
diuites fieri,incidun
t
in
tentationem,&in lanucurn diaboli,&C,
uienim augendi lucri
gratia
memitur,fraudat fcenrratur,
tapir,
decipi
t
, fpoliat,& alienum
Multo
crediterre detin
t
t, an
A
3
non
6
DOMINICA LADVEN
nodis turpiffimorum dominorum feruus efl?Iam
vera
ambi-
tonis quám
grane
fetuitutis itigum? qux(vt Ber. ait)
quo do-
minetur alits,priosfertnetiquám muiris enim
adulad ,
quam
multis
Ce
turpirer fubmittere debet,quo
ad
optatum
honoris
&
dignitatis
colmen
perueniat.Hinc D.Cyprianus:Vides(inquit)
e
p
o.10.
amidu clariore cõfpicuus
fulgure
fibi videtur
in
purpu
dd
Dona.
ra,quantis hoc fordibus
emir
vt fulgeat ? quos arrogantiam
fafius prius pertulit ? quas Cupetbas fores matutinus falutator
obfedit?quot
tu
mentium contumeiiofa vefligia flipatus
citen-
tum cuneis
anta
prxceffit , vt ipfum etiam falutantum
comes
pollmodum
pompa
prxced,-ret. lam
ve
ró impudicorum
El
de.
7. hominum,turpi amori feruientium
gula
'
mifera feruitus efl?
Hanc enim apertiffimé Salomon defignauit cùm ait : Inueni
amariorem morte mulierem,qux
laqueus
veneratirum eft,Sc
fagena cor eius vinculafunt manus igitur his
no-
annibus fagenx, laouei , & vinculorum,nifi durtiffimam eius
Cmero
in
captiffitatem & feruitutem oui impuri amoris igne flagrar,
in-
Parad.
finuauir?Redé enim Cicero:An ille,inquit,liber eft , cui mu-
lier imperat,cuileges imponit,prxfcribit,iubet, vetat quod
vi-
detur? qui
nihil
imperand
negare
poreft ,
nihil negare
audet?
Pofeit,dandum eft:vocat,ventendum
abeundum
minatur,extimercenclum.Egó
y
ero
iflum
non modo
fertaum,
fed nequiffimum feruutr
b etiam
fi in
ampliffitna
familia
natuS
fit appellandum
puto
trbid
vet
ò
hi, qui ita charratum&
afea-
rum
ludo
addidi funr,vt
non
dies modó,fed
noars
etiam
in-
formes in
eo ducant,nec vlla velratione,vel iadura,vel dede
coris tnetu
ab
hoc turpi
opere
reuocari poffinr?
A
n hi
veré libe
n,&
fui
iuris exiftimandi funt?
Quid de
his
qui
ventri & gu-
lx
turpiffirnis
atue
fcediffimis dominis feuiunt? Nemo(in-
Sencea
ad
quit Seneca)liber eft,qui corpori feruit.Hos igitur
eunnes,quis
trt
Lucrl,
nee veriffima rationefetuos appellari?
Si e:1Ln
feruus &
ca-
z"
ptiuus alicuius tyranni dicitur,qui
Cut
iuris
non en ,
qui totus
ex alieno pender
itnperio,qui
non Cua,fed aliena,& ea
quidem
tyrannica voluntate ducirunquomodo captiuus
non
erit , qui
qux ipfe probat ,t
on
fequitur fed quidquid vel fera
velambitio,vel auaritia ,
vel
metus hominum , vel cupiditatis
intemperantia fuadet,hoc folum ampleditur ? Qux
ergo
cru-
delior aut durior captiunas,quam nobiliffimam mentem diui'-
na
imagine
informatam, carnis tyrannidi efrrenatiCque cupi-
ditatibus , quodque grainus 61, ipfi tenebrarum principi
fub
ir ¿lana
efre qux fo
lo
diuirto fpiritui (fubdi , &
ab
eo
debui ffer?
Confireau,
Confitea
ha
eius
fui
ferreos
coi'
prxdicaret
quem idetr.
terram , &
vindi funt,
igitut mife
primus
gel
Dominus
ftinus
Eras
mus
in cap
dicente m:
in bis
qut
'tus
ait: C
rrohamus
Conuerte
ftro.Et
fi
if
crudelis &
redimitur,
captiuitas
ciar?
nos
C
bid}
in Carne ti
uitutem ,
rum,& ree
igitur
de
c
tatis,& hu
gitur poti!
hodie mit
nem repr:
foluilb&
aliud illa
per
terran
terram,er
culis
allig
u o
S
s
e
&
d
1Tgs
clauibus c
fum , que
idem
Aup
re mutab
n ved) ambi -
. ait) quo do -
dulari , qua m
im honoris &
,Vides(inquit )
letur in purp u
atrogantia m
ntis Calutato r
lipatus cien -
antum comt s
mpudicoru m
a feruitus efl ?
un ait : Inue ni
'atorurn eft, k
igitur his no -
offimam cita s
ne fiagrat, in -
elt , cui mu -
vetat quod vi -
negare audet ?
beundum
lodo fertau m,
familia natu s
tartana& aiea -
ces
in -
:ura,vel ded e
n hi veré lib e
ve n tri'& gu -
it? Nemo(in -
it
omnes,cmi s
feruus & ca -
en , qui totu s
,& ea quide m
non erit , q ui
el fera
•
el cupiditati s
lux ergo cru -
rnentem luí =
latifque cupi -
mm princip i
& ab eo ag i.
Confirean .
C O
NCi0
pi
:
ti/4
A,
Confiteantur tamen Domino mifeticordix cius , &mirabi-
ba eius filtis hominurn:quia contriun portas xreas,& vedes
ferreos confreg-it. Ad hoc coito Dei fillus á Patre =Tus eft,vt nefatd_
prxdicaret captiuis indulgentiarn,& clanfis areitionem : ad
iuti,
quem idem Pater ait , Dedi te in fcedus populi, vt furcitares
terram , & poffideres hxredirates diffipatas: vt diceres jis qui rpem
radul.e
,
vindi funt,exite,& jis qui in tenebris funt,reuelamini. Ab hac
igitut miferanda feruitute,motte & captiuitate (in qux mala
primus generis humani princeps vitio fuo incurrir) Chi-taus
Dominus nos beneficio fuo liberauit. Redé enim D.Augu-
ftinus Etamus, inquit,ligati in morte,etarrius in feruitute,eta-
de
ivat.
mus in capttuitate.Vnde probamus mortero? A ncli Apoftolunt
dicentem: Regnauit mons ab Adam, v'
-
gue ad Mofem,etiam
ita bis gui non peccauerunt? Vnde probamus feruitutem?Chri
itus ait: Ornnis qui facit neccatum,feruus eft peccati. V nde
rrohamus captmitatem ? Vox martytum clamar in Pfalrnist
Conuerte Domine captiuitatem nottram,ficut torrens in au-
iIro.Et fi ifta. t
emporalis captiuitas hoft um Ilatbarotum tam
crudelis & arnata eft,gur aut per fugarn vitatur , aut pecunia
redimitur,aut poftremó morte finitur , qualis eft illa terna
captiuitas qux non finitur,fed in a
,
ternum apud inferos cru-
ciar ? FIrc igitur fratres multiformis neceffitas fecit,vtDomi
nus Chriflus hoc tempore venitet ad termas. Veniend o enirn
in Carne nottra,abftulit morena ,reddidit vitam abftu it
fer
tntutem , reddidi t libertatem: abilulitcaptiuttatemdxmonio,
rum,& redldit nobis adoptionem filinrurce.Hec Augull. Hac
igitur de caufa Chriftns Dominus parés & vindex nolltr
tatis,& humani oeneris affertor metiró nuncupatur. Ad hoc
gitur potiffimurn venit in mundum,& ad hoc irem difcipulos
hodie mittit,vt rnunerts huius fibi ab eo committendi imagi-
nem repr
t
fentent.clum iumenta ligata Apoflolica authoritate
foluilt,& apottolicisvettibusornata,ad illum duclit.Quid entra
aliud illa Domini verba defignant,Qgxcunque alliganetitis
fu
per terrarn,erunt ligata & in cx!o,& quxc ung; folueritis fuper
terram,erunt foluta & in cxlomifi vt homines peccatorum vin-
culis alligatos in libertatem afrererent fluoruro Dei?
Sed als:Rede fane:Agnofco virtutem clauium que capti •
nos & ligatos foluunt,agnofco diuini fritittis vittutern gux
clauibus coniunda elt. Sed quid ego pro vitili mea fadurus
fum , quo hanc atreguar libertatem? Vine
°
verbo dozet
ho*
idem Auguflinns.m,inquit , deleaat vera libertas ab amo
re niutabi:ium rerum hibcr aíre appetat:Seruitutis coito hunis
-
A
4
Tinculára.
%ad
DOMINICA I.A DVE NT.
.:
41.4s
o
.
viriculum non ferriarn,fed amor eft. Quam D. Augutlini
Seneca
•
renri¿M paucis compretenfam Seneca pauto fufais ad Lucil-
9
,v
.
/of.
han exponit his verbis : Sihi feruire , grauiflima feruitus eft.
quam facile eft excutere,fi defieris rnults te pcfccre. In primis'
enim refpnendx funt voluprates ,qux enerunnt & efreminant
mukumque petunt multurn etinm á fortuna pendendum eft.
Deinde fpernendx opes , aulloramenta feruiruturn. Ngn pa-
tea cliftare libertas.Haric fi ningno xftimas, omnia par-
Do
xlimanda
funt. Denique bteuiter & eleganter alibi ait:
Noftri efremus,fi ifta noltra non effent. Hanc autem animi li-
berrtem r affequuturn fuiffe , ad eundem Lucillum reftarur
his verbis': Vaco mi Lucilli,vaco:& vbicunq; fum , meus fum:
rchus rn ni non me nado: fed commodo.Q1nr hic verba tor
fentemix. Elegantzr vete, ait , Non me rrado , red com modo.
Tradere emir) e ft,feipfam quodarnmodo á
fe ¿ice-
rius feruituti addicere : cornmodare veró le rehus , di ad ho-
ram quantum res exigir , fe illis comrnodaro exhIere , arque
prorinus ad fe redire,leque
integrum reffituere. Qijd au-
tem mirabilius , quárn in
.
eth
nico homine animi liberta-
ren) & fui curam cernerc? Quid
Tetó
miferabilius, quám Chri
Itianum hominem , Chrifti t;eneficio peccati feruituce libe-
tarum in eadem feruitute permanere ?Sed quoniam malum
hoc fnris digné deploran i non poreft,ex hoc loco digteffi, ad fe-
T'enría veniamus.
Vbi eniin S3luator ligara hxc in menta ( de quibus haaenus
iquuti fumus)difcipulis foluere pexcepiffec , adiecit protinus:
Et quis
aliquu:1 zerit
dicte quia
Donunus
bis opus
babet:
confeflinz
dunatet
eos.
Hic iam profundiora mylbida artingere
incipiamus. Qomodo enim verum effe poterr , rcrum om
nium Dnminum hifcc iurnentis , aur vlla omnino re opus ha-
bere?Quod fi ad equitandum vehiculis mdiger, haberis ni-
que longé nobiliora vehtcula,quibus
Currus enirn Dei
decem minibus,mulcipler mjllj lxtanrium. Er sfcendit fupet
Pfid.
7.
Cherubin,& volnuir,volanit fuper pennas ventorum. Si ergo
Pfa1.
13
raiin funt vrhicula Dei quomodo hit ideó vnlidus iumentis fe
egere ait? Eget p!ané,non tamen fibifed mibi, Terrebat enirn
pr
41. 75.
ohm me illa maieffas,dc
Q
ua fcriptum eft. Terribili ,
&
ei qui
aufert fpiriturn
apud reges erra. Et illud:
p fai, 93.
Drus vltionum Dominus,Deus vltionum liberé egit. Huitis
entro
vIrionis arr
i
me tetroris meru primns ille generis neftri
parens abrcondit fe,nec ante rremendum Dei confpeetum np-
parea
parere auftn
& manfuett
ribus quám
pian
é Jume:
manfuetudi
Et quoniam
derat,deceb
nem mortal
habitus
trionflrater,
ta infinuaui
tibi rnanfirei
lis.° uibus
is nomine
ns & paupe
&
abiedes e
-marifieerum
virtutem de<
Sicut enim
cúm ad ven;
deunt ira ]
bus fumit,ct
orbem suche
poteftate mi
martillé dec
ad redimend
Non enim rr
dum,
r
ed vt f
& manfueru
rnagnificent
perrerriti , a
mon:eSinaí
tem ferre
Sed inflab
monis fenfui
can) fecuncit
totuni
ITO'C
tos intell
tis Dominur
efre poffunt.
Tateor terurr
quam in fe n
r.
g
u II
n i
ius
ad L'ud.-
feruitus eft,
.re.
In
primis
effeminant
dendum eft.
ro. Non
po-
, ornnia
par-
'
ter
alibi air:
anirm
lum teftatur
, meus
flan":
:e verba ,
tot
com modo.
,
8c
¿he-
,eft
ad
ho-
bere , arque
. Q
.L
nd
art-
liberta-
,
qudm Chri
tinture libe-
iam malum
greffi,
ad fe-
ii
hallenus
:ir
protinus:
pus babel: (y
a
attingere
, rcrum orn
re opus ha-
baber:s vri-
as
enirn
Dei
endit fupet
m.
Si ergo
iumentis
fe
rrebat enirn
ili, & ci qui
Et illud:
it. Huins
tris
nefIri
:dum ap-
parere
CONCIÓ
PRIMA.
9
patere aufus eft.
Quia vera,
idem Dorninus
non
minus mitis
& mantuetus,quam terribilis & metuendus efi,nec tam
cerro-
ribus
(
l
uan
'
¡entrare
cum hominibusagere decreuerat:egere
plané iumentis his dixir,quibus humiliter eaus, huius tantx
manfuetudinis & lenitatis
fur
clatiífimum ipecimen ederet.
Et quoniam fatis antea terroris & iuftitiæ magnitudine
°
den-
derat,decebar plané vt lenitatis & mifericord,it fux amplitudi-
nem mortafibus declararet.Ad quod
cerré
nullus cóueniennor
habaus , quique magis eius lenitatem & manfuetudinem
de.
tnonilratet,afliimi poeuir, quemadmodum Zac hanas Proplicw
ta infinuauir ctìm ait : Dicite filix Sin,
Ecce
Rex tuus
venir
tibt rnanfuetus,fedens
t'upa
afinam ,& pullum
fubiuga-
lis.0 uibus verbis
mire
Spirims fandus tertorern,quem
ex re-
gis
nommepopulus conc•pere poterat, ad.undo manfuetudi-
ros
& paupertatis
nomine
temperauit :
quo
nullus adeO inops
8c
ab:causear ,
qui
non
libi facilem aditum
ad
pauperem &
maofteetuin regem
tire
putaret.
Ad
hanc
ergo
tam amabilem
y
irtutem declarandam,veré Dominus h s inmentis indigebat.
Sicut enim
Riges
alio habitu velliuntur cárn
ad
bellurn , alio
cám
ad
yenandChalio am ar funera:alio cám
ad
nuprias
pro-
deunt :_ita Dornmus dithmtlern ornatum diuertis rempori-
bus
fumit,cú m
ad alta
atque
alta opera
pr-ced:t.
¡raque
cárn
orbem suchcaturus aclueniet,venierytique in
nubibus
cecli ,
Cei
potefrate
magna
& maleflat'e.
fixc
entro
fpec ies iudicante m
L
"
c.
/
I
-maxime decer. Nunc ver4
guando non ad
iudicandos , fed
ad
redimendos & alliciendos
ad e
homines venit(ficut ipfe ait
Non
enim
Deus fihum Cuum
in
mun.-;íz vt indicet murr
dum,
r
ed vt fa.nerur
mundos per
ipfurn)hoe piané humiltraris,."412.3-
& manfuetudirns habiru
tedias
ven+re debuit: ne
fi
apparata
magnificentiote veniret,h,rnines fpl ndOre magnitudinis eius
perreniti ,
ab
eo
difFugeren
t
:quemadmodum ohm
Indxi
in
monzeSinaime
t
u perculfi fugerunt,tertorem eius & maiefla-
tem ferrenonyalentes.
Sed
inflabis
forran :
ReEté
fan
potef1
(fi
planum fer-
monis
fenfum fpedesiDominum
bis
indiguiffe iumentis. At
cárn fecundum anegoriam
per
iurnUta
htc
peccatores iumen-
totum mo,e vnientes & peccatorum fuotum funibuq
tos
intellzi duOum fir,qua ratione
d'e;
poreft,talibus iumen-
tis Dominum indiguiíre ? Cu; eniiu
v
fu,
peccatores
Domino
.efre porfunt.qui
odio
hábet & impiu , & impieratem
dios?
Sal/.141
T
.
areor rerum ommum Dominum nuila omnino
re indigere,
quarn
in fe non
habeat,qui indefiCils bonorurn omnium
fons.
A
5
ea.
T.cor.r.
loan,11.1
10
DOMINICA
ICA
ADVENT,
ett.Nihilominus tamen real dicipoteft ilum buitifmodí
mentis indiguifre.Quonam modo?Nimirum,quia eguit
mailla fapientia P•mma nofira flultitia:vt hac occafione faKE-
tix fux magnitudinem declararet. Eguit fumma mifericordx
fumma nottra miferia:quo fubleuandis miferis noftrts pietatis
& mifericordix fux immenfitatem oftenderet.Deniq; eguit(fi
dici fas elt)fumma illa bonitas fumma noftra
qux de-
clarandx bonicati fux materiam praberet.Siclt enim ad excel
lentis medici gloriam illuftrádarri plurimum cliFert, grailes
exitialesmotbos in populo graffari,quibus ille curadis artis fus
peritiá oftendat,ita fummus ille animarum medicus motbis
noftris quodámodo indiguiffe dicitunquibus curádis , bonita.
tis fapiair fux magnitudinem manifeftaret. Hac enim ra-
tioneLazarimorbil atq; adeó mortem ad gloriarn,fuim perti-
nere dixit:quia dum huic tain immedicabili morbo opem
tu-
lit,diuinitatis fax gloriá patefecit.In quo quidem fenfu canit
Ecclefia:0 cené neceftariú
Adx
peccatum,quod
Chriffi
mor-
te deletum eft,Necefrarium peccatum appellauit,non quod ve!
in fe,velipfi Domino neceffaritun effenfed quia nulla ratione
poterat diuinx bonitatisfapientix,& mifericorch x excellentia
commodius,quim huius morbi curatione demonftrari. Quod
plané isó in laudem cedit peccati(quod malotum omniti
mum eft)fed ipfius Redemptoris:cuius fapientia & bonitas tan
ta fuit,vt ex malorum omnium maximo,ad omniurn diuinorú
operum maximum edendum occafionem arnpuerit. Imó vetó
hoc argumento (manta fit peccati inalitia,quam lethale verle-
num,quam funefta contagio maxirné declaratur: guando tan-
ta eius pellis extitit,vt nifi hoc furnrno &mirabili remedio cura
ti minimé potuerit.
Qux cám ira fint : non mirum fi Dominus dicat talibus ie
iumentis egere:quoniam hæc illi declarandx bonitati
rux
lem matenam prxbuere , vt nulla ratione potuerit ea cuiden-
tius inanifeftari: Si enim fumma bonitas,fumma futlenefi-
ciorum¿n communione maxime cernitur, nunquam immenfa
lila & infinita bonitas fe ita communicaffet, nifi carnis noftrx
mortatitatem ad fananda peccatorum noftrorum vulnera
fut.-
cepifiet.Quia ergo peccatum,huins operis occafionem illitti-
buit,hac ratione non omnin.o abfurde dicitut illum quodam-
modo eguitte peccato': quia fi illud deeffet : nulla Deo, Cufci-
piendx naturx noftrx caufa extinfret(vt cómunis fanaor.,m
Patrum fententia tenet)fi vetó naturam noltram minirné fuf-
cepiffet,non efret vtique furnmo bono hxc noua ratio, funx-
nio
mo
modo
1
(q
ui omniu
Quo d
rnunionntc
t
unvlai fum
tan, tradidi
dem
spititi
municant.
diuinas per
beo quid p
fimx Trinil
ibi nullo
feria vetó
pariter & fu
ma Ttinita
municatur,
foraa comn-
tum exiftei
prortus cit.
ornnino m
rienda via
Ir
commu
poteft:vt in
communic
perfit,quoe
minus hab
turarum pe
occafionen
Si quis
2
huins tanti
abyffum
ah
i
non poffet,
ret,totus in
bonitatis r.
gitannquo
latir?
quo;
nant? Veré
myfterinm
Ixtitia(vt
ptatebacci
Haasm
N T,
mullí
-
medí in -
ia eguit futn -
eafione fapié -
m ifericord. a
ftrts pietati s
eniq; eguit(f i
Luna: qux de -
mim ad exce I
'ert, graties 8 r
rádis artis
fu s
:dicus motbi s
rádis , benita ,.
Hac enim ra -
nfur,m perti .
tbo opem tu -
n fenal canj e
Chrifb mor -
non quod v el
nulla ration e
excellenti a
nftrari.
Quo d
omniû
furn -
& bonitas ta n
unir diuincr il
zrit. Imó ver a
lethale verle -
: guando tan -
remedio cur a
licat talibus f e
miran fux ta -
-rit
ea
cuiden -
rna fuhbenefi -
larn immenf a
carnis noftr x
a vulnera
fur -
ionem
illitti -
um quodam -
la Deo. Cufci -
lis fanaor,n a
minirné
fut -
a
ratio, Cura -
r «.
CONCIO PRIMA.
•;:
mo modo fe hominibus,a que adeó re busomnibus in homine
(qu
i omnium inflar elI)comrnunicandi.
Quod fi dicas,non deerat fummo bono hxc fumma com-
rnunionntet dminas fiquidem perfonas perfeaiffliné reperl.
tur:vbi fuma-1ns ilie Pater vnigenito filio fuo pleniffirné
t
o-
tam
t
radidit fubflantiam fuam : turfusque Pater & Filius ea-
dem Spiritui lana° (qui amborum nexus & amor eft) com-
municant. Summa itaque communio in fumrno bono inter
diuinas perfonas reperitur. Real farl:fed tamen adhuc ha-
beo quid pro fummo bono loquar In hac enim Cumma beatif
fimx Trinitatis communione adhuc reftar quod cómunicari
ibi nullo modo poteft.Subltantia enirn ibi com municatur,per-
fona vera communicari nulla ratione potefl. Nam fi perfona
pariter & fulaftantia communicaretur,nul
l
a effet plané in [ulti-
ma Trinitate perfonamm diftinao.Si enim quia natura com-
municatur,non funt ibi tres naturx, fed vna natura : Ita fi per-
folla communicaretur,non iam ibi tres perfonx , fed vna tan-
tum exifteret. Quarnobrem perfona ibidem incómunicabilis
prortus efl.Qua ergo racione fiet,vt in iPo fintirrio bono nihil
omnino manean non cornmunicatum? Nimirum ad hoc ape-
rienda via efliqux nulla alía effe poteft , nifi vt creator
i
creatu-
rz
communicet perfonam, quani creatori communicare non
poteft:vt in diuinis communicata fubftantia, in hurnanis veta
communicata perfona , nihil prorfus in fu mmo illo bono fu-
perfit,quod non communicetur,(bod fina eft,opus ergo Do-
minus habuit iumentis his,opus habuit creaturis,immo& crea
turarum peccatis,qux illu tam flupendx bonirati declarandx
occafionem prxberent.
Si quis autem eos oculos haberet , quibus velut in fpeculo
huinstanti operis infinitam hanc &
i
mpermeabilem bonitatis
abyffum aliqua falté ex parte cernerenis profeaó continere fe
non poffet,guln totus amore flagraret,totus prx gaudio gefIt-
ret,to
t
us in diuinas laudes efflueret, & in admirationem tantx
bonita
t
ts raperetur. Q ui hsc igitur fecum dies noaesqu e co-
gitant,quo tandem gaudio cumulantur ?quanta Ixtitia exul-
tant ? quos dies feflos agunt ? quo cantu & fymphonia perfo•
nant? Veré enim non chotis & cantibus folum eft tanturn hoc
myfterium & beneficiurn celebrandum , fed eriam prx nimia
lxtitia(vt ita loquar)inCaniendutn, & in fumma quadasn volu-
ptatebacchandurn.
I
Waaenus de Euangelica leaione: nunc de ratione huiu$
fa c
12
DOMINICA
1. ADVENT,
facri remports(quod Ecclefia hodie ncipir celebr:re)pauca
mi-
hi dicenda font:qux
nos ad lijad pro
dignitace celebrádurn
parent,ne
in nos
prophe.icum illud iaEhri meriu:
)
polfir:Milu9
in cerio
cognouit tem
pus
fuumnuriur, hitunda,& ciconia co-
gnoueruar rempos adoentos luupopu!us aucem
rusos non
CO,
gnouir iudiciorn Dom
.
W.Turpe
ergo
era(corn
fe
aues tempo-
rum condi
,
ioni aecommodare foleant,&
pro
eorum
ratone lo
ca fubinde
morare) nos
temroribus
4b
Ecriefia
ad
anitnarum
noffratom f.dutem infbrutis apt .ri nolle,vel nefcite,
Quemadmodu
en ergo
unimantinm corp ara,ira
z
eriarn ani-
m foa Cgent remparum víciGorbue & varierare,V
A
us enim
virrutihus , variisq; pieratis affeaibus
ad
profeEturn fuum
in-
rfigent :
ad cros
J
len ios
&
nutriendos,v ria quogne rempora
nu
.
efraria funt. 0
,L
rod
quiebra
anímaduerrens Ecclefia (qux
commoditatibus nottristanqoAm pia marer femper gilat)
chnerft
9110Í
terrpora cleainautt,non
modo
vt bac ipfa variera-
te
fpiritualitim rerum faftidium adirneret ( qux
re:
nocere
no-
bis
maximl voruifret)&d etiarn vt variarinquoque virturomv
& piorum afFeduum m
,
teriarn nobis fubminifirarer.
Irnos
torvo,
illud ternput,quod
á
Septuagefinna vfq;
ad
DJminicam
in
Paftione imerieétum eff,r gendx pceniten.ix ecníhrnit :
ab
ea vetó Dominica
vrqne
ad
Pafcha , rrurrori :.tcp trifficix
Do-
minicx paffiontsdicaui
t
: á Paichare
vetó
vfque
ad l'enteco-
fien,fpiriruPli
podio
atqoe Ixtuir.
deffinauit.
Ea
hari
q
i
;
my-
(feria bis
tempor,bus recol
,
t,qux
bis
virturibus & affeftibus
gentes
addont aculeos.
Quia vetó
nunc tempus
infla
,
Do-
minici aduenrus,
l
oxretis forfi
,
an,quicl poriffimum hoc facro
tempore Ecclefia rtcolat,&
quid
maximl á nobis exigat?
Exi-
gir
plan tempus bor(fi ouod aliud)furrunum erga Dominurn
s11
33t
o
t
ern
gr3tj
affeanm,pirta-em, a
morem
Irgue de-
uorx mentis obfequium.
Celebrar
enim Ecclefia becternpere
adumturn
eles in
mundü:in
quo per
vlfcera mifericordix fux
Luce
a.
vifitare dignatus
cf
.
+ nos
oriens
ex alto. Qu'a coito toca falos
ho
tnin
i
s
a De°
eff,& mifer
homo ad
Deum ire nolebat,rniferi-
cors
ad
il!ü Deus venite dignatus elt.Si quxras nurem
ad quid
Maui. A. venir ? N
uniru m venit(vc ipfe ait)quxtere,
faluunr. facere
quod perieranvenit vt iliuminaret his qui
in
tencbtis
& ita
vm-
Ef4.6.
!Ira
morris fedebant ,
venir
vt
captiuos ffereret
in
bberratem
vt
errantes
reduzeret
in
viam, vt
(-vales
euocarer
ad
patriam,,
vt morrnasfurcitaret
ad
viram, vt h
(tes
& inimieos
Deo
Patri
reconcibar-r,& fpi
•
trum eis adoprionis impartiens,hxre-
dis
regái
fui
inlbructer.Venit
ergo ad
captiuos redemptio,
ad
mor-
mostuos
vil
G
n
cgor. air
bar
ur.Fuge
vt nuilis
neme
reuoca
pro
prior,Vt
infinuauit,ci
fed
temen A
tur,qui adur
occupent,&
Saluaror
feu
cipete velis
Spiritus D
ciandom
prxdicarern
prxdicarern
lugentes , &
rem eis
coro
laudis
pro
4
fuauius qk
prxidanda
ni
p
edidas
ado
benedidus
clamantes
nir
in
nomin,
holie
modo.
lira.
Hoc
hac die.
Celebrat
mitus,& defi
re
Chrifli
ad
pulas ¡píe
crum vobis,
qux
vos vid:
audierunt:
neta ()L'idea)
(vc apoftolus
mi
ifionibus,
Imantes :
qw
cidedam
ì
i
potfinp: ui
a
Quod piané 1
T.
re)pauca
ebrádum pre
poli-1unitu9
k decaía
co-
mus non
co•
aues tempo-
o
rir!one lo
•el animarum
te,
criam
enint
:cm fuum in-
que tempora
:elefia (quz
er intr
ipfa varieta-
' nocere no-
virtuturn,
ter. /raque
Dominicarn
nairnit : ab
:riflizix Do-
ad
PellteC0-
,
harrtli my-
affeftibus
infla
,
Do-
n hoc facto
,xigatt Exi-
, Dominum
ro Irgue dc-
iectempore
icordiz haz
rn tora falus
ebat,tniferi-
em ad quid
I uunr. facere
is & Vm-
Ilerratern
ad patriarn,
os Dei Deo
tiens,lizre-
empuo, ad
mor-
CONCIO PRIMA. 13
mostuos vita,ad
zg.os
medicinl,a i errantes via,aterue (vt D.
Gre
Gícgor. air) carnea) Deusaffurnens4ligitiui fuivefligia feque
bat ur.Fugerat enim arreos &caecus horno á Cumulo bono : ita
vt nudis Pi ophetarum ciarnoribus poruent á ccepto ertoris iri-
nere reuocar
,
:ideo ipfe Dominus in carne veuiens, feglenti fit
propriobvt e um ad re per fe traheret.Quod quidem Apoftolus
infinuauit,curn alt Chiflurr Dominum n6 Angelos qurdem,
fed femen Abrabz apprehenddre. Apprehendere enim dicun-
tur,qui aduerfos inrequuntur, omniue factunt vt fugientes
occupent,& refilienres apprehendere valeant. 1-loe ergo modo
Saluator temen Abra fir aun-hendir. penique fi paucis ac-
cipere velis ad quid venerit , audi rpfum per Ifaiam dicentern:
Spiritus Domini fuper me , eo qued vnxer.r me:ad anona-
s
,
•
ciandum manfuetis mi
cn
fir me , vt ederer contrítis corde
Er,
,v1 J"1"
przdicatern captiuis indulgeoriam,& claufis apertionem vt
przdica
t
em ar.num placabilein Domino,vt confolarer ormles
lugemes ,& ponerem forriredinem lugennbus Sien : & da-
rem eis coronam pro cittere,oleum gaudij pro ludir pallium
laudis pro fpiritu mzroris. Quid los verbis dulcius ?quid
tirarnos ? quid arnannusl Si igtrur ad
hace tanta
beneficia
pixflanda milfus dl Parre Chtifius,fir
eids
in mundum be-
nedidus aduentus,1:enediáusitem qui ipfum ad
nos
demifit•
benediaus & ipfe qui venir : cums hodie beneficium pueti
clamantes ficnili
voce
przdicant dicentes : BenediEttis qui ve-
nir in nomine Dornini
3
Ofanna
in
excelfis. Q,uam vocería non
hodie modo,fed in omne XLIUM
refonit lingnz,voces,& ora no
tira. Hoc
ea
ergo mitterium,quod Eccleria celebrare incipit
hac die.
Celebrar etiam atuve adeo reprzfentat nobis clamores ,ge-
mitus,& defideria vereris teftamenti Patrurmq ui lauro ardo-
re Chrilti aduenturo defiderabant : quernadmodum ad
pulas ipfe ait, Beati oculi,quivident quz vos videris ; Dico
erurn vohis,quod muto reges & Prophetx voluetunc vIdere
qua: vos vidtris,& non viderunt:& audire qug abditis,& nota
audierunt: Hi uarnque anules hui
us
tanci benlic:j promiilio-
nem quidenimon polfaionein acceperunt. Luna fidem erarn
(vc apoftolus ait ) defunai (Une onanes hi,non acceptis pro
mi
g
ionibus,fed ess á' longé falutantes.Eleganter ame.
' -
-n ait fa- ne6,1/,,
lutantes : quomcdo dii f:-.cere folerir, qui
re
m
ali
9
ültu vaidé
cirledam lougé afpiciunt , ad quarn tamen peningere non
simdc.
p
orfun
,
: ni ad eá oculos dirigentes affeelu & animo faiutant.
Quod piane facicb.le (nata die Patriarch4,qd ros aúl
l
os
ante
II, Oí-
Pfal.7
e.
Va.
6z.
14
DOMINICA LADVENT.
monea Chiifti moriens aieuat : Salutare tuum cepeaabo
Dominc:
g
t interim tornen cato mea requicfcer in fpe.
in re veteres Partes (imites mihi fulife videncur iis,qui in-
tempefla & proccllola noae in alto iaCiati,lucern á Ionge alpi-
ciunc in edito loco fitain,gaz nausarres ad porcom dingatiad
toril enim frequenter oculos coniiciunt , ad !llana ( quatebas
licer)ner ditigunt,illam denique ( guando ahrer nequenni)o-
culis acque animo compleauntur. Ad hunc alucina> faneti o-
rna) Pactes in Chrifturn Dominum lace eft in verarn lucen)
°culos coniiciences(quz crac mundi rellanas denforriquc ca
liginern (plendore fuo difeuffura ) fupplices manis cendebant:
ad illam toco ftudio afeirabant,eamque accelerari voris omni-
bus exoptabant,curn Propheta clamantes Citó ancicipent
nos mifeticordix coz Dornine,quia pauperes fadi tumus ni.
mis.Adquos quidem clamores diuilius vares ilics borrabatur
cáin diceret : Q reminifcirnim Dorninum ne caceatis, &
ne detis filentium ei, donec ítabiliat,& porut Hicrufaiem lau-
den) in cerca. Vc bonus amena magifter,quod ab aliis exigir,
prius fe przftaturum pollicetur cuna alio in loco air : Pro-
pter Son
non
cacebo & propter Hierufalem non qu'eicam:
donec egrediacur t fplendor itiffus eius & Saluator cius
vr la inpaS accendalur Hoc efloopter esinaiam charicarem
qua Ecclefiarn & ccetum fidelium diligo,non raceboinec quid-
cam:fed continuis precibus ditrine miferationis aures pulla-
boodonec
t
andein aftum illum c u uals genribus defideraturn
mitrar, qui,ve aurora confi
i
rgens , & iplenchdidinia lampas
tnunch tencbras difcuffurus & candidiffirnam lucem hoc ett
ciaran-4m diuinarum rerurn cognicionem moitalium <>culis
prolatu rus eft. Qi2od ve:6 fe fado' um poll,cetur,p
l
an
é
ese-
e
i
utaus eft,cum ardenuffirnam d'ata vocea)
ex
imis vifccribus
deprompram emific Rorate cceli defuper,& nubes pluant iu-
ftun
k
aprriatur terra,sz germine Saluatorrm. Quid ais,Pro-
phcca-?quid paffulas? Si é celo nubibJque emití' lufium r-
úa quomodo [cima) appel las , vt ipla ge, traer Saluacorem
lucro m'un) rorare,& nubes pluere debenc? Vtrunique fan2
•eturn:é codo fimo! atque Letra venturas eft:é ccelo 1:linden),
quia filas
D
.
-i;es (erra ve16,quia blius
hom.nis: ideo ccelum
& cercan)
i
nuoco,vt nobis infturn iUum & mundi Saluatorcm
proferant.Has ergo voces,hos clarcoresihec fanaorum Pa-
ran, defideria nob:s hoc re inpore ab aculas ponit Ecclefia:
nimirum vc per defidera przcedencium,gratiaa oftendat fub-
fequention.
Quod cnim illi
defidcrabant, nos te nernosuarn
i
illi mifericc
tonga
Cala
contreecann
quod vidimi
de verbo vir
teman): qui
ita fint,rnen
minum nott
ficij non pro
enirn ait,
Chrifti prz
compungor
poder tepor
Cui narnqui
exhibiciwcp
(ola prorm
gransdefidc
oris fui. Se
ciïe potetat
picas omni
propterea 1
oículo mis
impeditiori
da,Hieremii
funt clingue
partis,arque
(rucia me re
me fons acp
Videtis fi
colarloc u
leen lis ab
e
pone & celc
Natalis Doi
dio qua alar
neficium re,
tcmpus deft
neficij conf
Domino rn
jigere,quid
im fanaa.
cleemofinai
facramcnco
T.
expedabo
s fpe. gla
r
it
s,qui
in-
longé alpi-
.m dinv:ad
( quatebus
nequeunc)o-
ium fanéti o-
erarn lucera
entanaquc ca
3s
tendebant:
verja omni-
anticipenr
tumus ni.
s hortabatur
le raccatis, &
rufalem len -
) aliis
co ait : Pro .
quxIcam :
ialuator eiu s
charicatern
m
'
Ene quief -
aures pulla-
defideracum
clima lampa s
hoc ett
shum °culis
ur,plané cae-
:5
vifceribus
ses pluant iu -
uid ais,Pco-
u iuíìurn pe.
Saluatortm
rumque fan2
celo T'ideas,
ideo ccelum
Saluatorem
i
ndocum
y
a-
onit Ecclefia :
dlendat fub-
nernus:quar n
ill i
CONCIO PRIMA.
I
y
il
mifericotdiam expedabant , nos furcepimus : quodilli á
tonga falutabanc , nos cuna beato Euangelifta poffidemus,&
conttedamus dicentes: Quod fuit ab initio quod authuirnus,
quod vidimus °culis nof1ris,& rnanus noftrz obtredauerunt
de verbo vicx hoc tetlamur,& annunciamus vobis,vitam
ternam : qux erat apud Patrem & apparuit nobis. Quz cuna
Blt
ira fint,mecird D. Bernardas torporem temporuna arque ho- imena
rninum nottrorum accufat , c
i
taos tantx gratix tantique bene-
ficij non promitfio folutn,fed exhibido tam parum afficiat. Sic
enirn ait, Ardorem defiderij Patrum fufpirantium in carne
Chrifti przfentiam , frequentiffimé , cognans confundor ,&
cornpungor in memeriplo,& nunc vix confine
°
lacrymas : ira
poder teporis torporisque miferabilium temporurn horum,
Coi narnque noftrum tantum ingerir gaudium gratix huius
exhibirio,quancurn accenderat
'
acribas Sanflis defiderium
(ola promitlio? Quotum pix expedationis afFr duro , & fla,
gran s defiderium rnihinfpirac fila vox, Ofculecur me ofculo
oris fui. Seis tetar nimirum fpiritu quifquis tunc fpiricualis
die poterat , quanta gracia crac diffimdenda ilabiis illius,cu-
piens omnino tantx fuluitatis parricipatione non fraudarn
propterea loyuens ita anim2e defidetio chcebar,Ofculetur
ofcum oris fu
,
.Quafi di cetet,Non audio iam Mofetas, eo qudct
impeditiotis lingux rnihi fadus eft.Efaix labia futir Mimen-
da,Hieremias loqui nefcic,co quod puer eft,& omnes Prophers
falle elingues:fcd ipfe loquatut rnihi & aperiat volunratcas
pattis,acque in perfona,propria me erudiar:cuius grnio("1
przl
fenria me reficiat,cuius admitandz dodrinx fluenta fiara
in.
me fons agua falientis un viran xteruam.Hadenus Bern,
Videtis fratres,quale quantum que myfterium Ecclefin reir
colar,hoc tempore? Quod cuita facransentum anciquitas tot
fecu lis ab exordio mundi tiefidert,uu:nee tenuienos huc fern
porc & celebramus,& ten ernus,& nouo quodam
modc.,
in die
Natalis Domini tuCcepturos fperamus. Videte ergo quek ftss-
dio qua alacricale debeamus hoc tancum diuinx pletatia be-
neficium
recolere.
Ad hoc igitul Ecdefia hoc facratillimorn
tempus deitinauitán quo & putitati cordis.& huius tanri be-
neficij confideracioni facies vacarent & curda fui venicuri
Domino mundillima hofpicia prxpararent.Hinc fucile ett
bgere,quid a nohis huMs facri tcmporis ratio exigat.Exigit
p im orationis ítudium,Dei landes,gratixturn :Alunes.
eleemofinarum largitatcm, ieiunia folitudinern fileutium,
facfatuentoruzu fiequeratiotem rían
.
, aninaique puritacem.
Qua
16
DOMIN ICA
I.
ADVENT.
Oæ
omnia hJfpltiutn in cordtbas no1ìcs enientr Domino
paraut, & ad illud vehern7nter inuitant. His énini vIrcutuat
ornainentis, Sponfa in Cant. duleithinum ad fe fponfutn vo-
cat,tárn a.i Ledulus nofier fiotidus , tigna dornorumnctho
rum cedrinadaqueatia notita cypreffina :.Ledulus enirn cor-
Canta. diseiusfanderu n deiidrioruni floribas erat ornatus,domuf-
mentis,odoriferis&incorruptis virtutum lignis conftruda...
Ad huiufmodi vera hofpitium
libenter
declina Cponfus , qui
paCcitur inter liha,donec aC
k
uret dies,& inctinentur va.brq. A d
hac aurein myfteria pié animo recolenda,tempus aliquod fin-
gulis quibuCque diebus defignandum futres,
bis tam lógishyemis nodibus facitis ? cur non eas cuin Do-
mino chuidiris? cur non Prophericum alud implevis : lu nodi-
bus extolli
t
e manus vefiras in l'anda & benedicite
Doni-
nuin? Alioqui fi nihil horuin prxflare curamus,quid coferre
obis poterit fanditastempoturn,rnfi nos quoque temporibus
ipfis conformes efficiamur ? Conftans enim Philofophorurn-
sond
e.
fentencia eft,oinnia qus aliqutd efficiunt: in materia prius dif-
pofitaac p-.rata id efficere. (..)
..
i
.l
emadmodum ergo fiue natura,
fine naturx imitatn
i
t ars , aptarn requitit atque obCequentem
materiarn in qua operecur. &vim fuam exerat:ita plan gratia,
non reludantem animum occupat,obduratuin antera .defetit.
Qt
1_
,e quidem caufa mihi elle videtur cur tot Ecclefix voces,
ten couciones taus frequenter auditz,tot inylieria ante
()culos pofil a , ten impenía beneficia, tor Cufcepta facrarnenta,
to
t
denique facri tempora, tiue Dominici adultus,fine patfio-
nis,fine refurredionis , fine agendx pcenitentis deílinata.,pa
ruin aut nihil in nobis efficiantninino vera tor ab Ecclefia ad
cominoditatem noticani unutatis remporibus; nos prorfus im-
mobiles atq;
i
111
mutar; perfiliamus.Quid igitur prodeft muta-
fi tempora,ii nos cum tempore non inutamur?fi nullos in
vis-
tutem proceffus facirnusdi idein in nobis rnentis languor per..
fe
li
er&t,eade tu focordia,eadémque Calutis noftrx,& my
ilcijo-
xíurn
diuinorú obliuio atcp negledus?Quin potins de mus qus
fo operarn futres , vt ira aduen:um Domini in carne celebr
`
e-
mu;,v! ad nataákk
i
n eius diem prxparemur, vi illum iira enr•
dis nonti rhalamu in nafcentern ejrcipiartitis cum patioribus
adoremus,cum
A
ngelis collaudemus,& cum Gcra Virgine bd
norum operum nottrorurn
&L
'
ata
ledemus.Prxfiante codern
Donaino leIu Chrilio,&c
IN
In
eadem
qux p
benefi
agit.
T
H
E.
Be
Ala
tat)nobis ol
rofolymis,dy
polis
fiús,&c
fui eft ,°-v
t
2
aptiflimé
fignat.Rain
columba
illam defig
monte,Doi
fericordiaii
fernp,terna
nem appoíi
ra mifericoi
alro.Non et.
fericordiç
t
mifericordi
ruin omniu
duduslecu
peret,& fe i
nos(qui in e
Ab hoc a
naun afferan
diatur.Q.Lix
tui
itincre vti
ait:pt
implere
Dicitefili,e
S
ch arix vatic
la diligenti,
th
primis
ye
in eadem prima Dominica aluentus concio fecundas
mux poft Euangelicx leftionis enarrationem , de
beneficio Dorninicg incarnationis,&falutis nofir£
agit.
T
H
E.
BenediRus
in
nomine
Domini:Ofanna
in
excep.
mata).
I.
N leai o ne fanai Etrangclij:qua fpecieatq;
tu Saluator Hierofolyrnam ingreffus fit , & qua
alacritate.á populoexceptus,Matthaus Euange-
lifla defcribit. Qyx res typum aduentus chis in
rnundúrn (quern hoc tempore Ecclefia reprx(en-
___
rat)nobis ob ()culos poni
t
Ait
igiturcum
appropinquaffet dio
Hee
rojelyrnis,& -renillet Bethpba ‘l
e ad
montem oltuarum,rmlit
duos ex eltfet-
polis
fdis,o-c.Locu s hic,vnde Dommus Hierofolymam ingref-
fas eft ,°vt reciemptionis nofirx opus conmmmaret mynerin
aptiffimé quadrat.Mons enim olivarum Dei milericorciram de-
Gene.
S.
fi
g
nat.Ramum enirn oliux deferens in o.e fuo
diluuium
.
columba , prxfentem Domini mifericordiarn poft vindiaam
Illam defignabat. Ex hoc ergo olivarum ,i4 eí mifericordix
monte,Dominus Hierolblymain ingreditur:quia Cola eras mi-
fericordia in caufa fuit, vt in l
'
une rnundum vIniret , nofque
femp;tern a ml,rte liberatet. Cuins mitlricordix inagnitudi -
nem appofitiflimo verboi zacbarias
el
preflit cúmait:Per
v:Cce
Luc
ra mifericordix D ei nofiti in quibus vi firauit
nos
oriens ex
alto.Non contentus fola mifericordix nomine,quo huius mi-
fericordi
l
teneritudinem & in agni
t
u din e m infinuaret, vifeera
mifeticordig dixerit.Qux enim maior mifericordia quam vt
ruin omniurn Do ruinus nulla fha vtilitate,fed foja bonitate in-
duaus,feculorum omnium debita atq; tniferias in fe vnus exci,
peret,8c fe in lacum fcecis & miferix nofirg coniiceter vtinde
nos(qui in eo infixi eramus)periculn fijo ciernen ter extraheret?
Ab hoc autem monte nutrir duos ex difciputis fuis , vt
narn afferant,& rullum quibus ipfe infiáens cluitatem ingre-
,diatur.Q
2
x caufa Domino fuerit, vt bis veli culis in nm kre•
ii
itincre vti voluetit , prudenter Euangeliaa fubindicat ,,carn
ait:rt
impleretur quod &aun: e71 perZacha riam Propbetarn cliconetn:
Dicite fihiæ
Sto,:
,Ecce Rex
usas
-Peni tz640
.
c.
Quia vea) hocla-
charix vaticimum:facrx hui
LIS
hiftorix fundarnentum
eff,pau.
1c5 diligen
t
ins verba cius á nobis excutiendafunt:atque illud
lo
primis qu clnarn
quo
d his verbis annuntietur
& c ui
Tom.i.
E
potiflimum
r.
un Domino
un s'II:altura
ponrum yo-
.
)rum nofiro
LIS
enim co
y
-
atus,doinuG
-1
con fttueta.
ponfus qui
Lt
y&rbrç.ftL
d
aliquod
futres,
is curn Do-
1s
:In noai-
;ite
quid coferre
temporibus
lofopholum
tia prius dif-
fi ue natura,
.bfequentem
?
hilé
gratia,
tren], defetit.
clefix voces,
nyfteria ante
facramenta,
s,fiue
leflinata,pa-
Ecclefia ad
; protfirs im-
odell muta-
Lullos la vir-
1 o
ancyu r per.
& my aedo-
s de mus qus
Irne celebr i
e-
im imita cor-
o paftoribus
Virgine bd
:ante codera
IN
r-
z
DOMIN
cA I.ADVE/4.
potiffirrmin nuntietur.
Dicite (
taquit)
non.
Eft
,
plané Sion•
olia quidem materialts,alia veto frintualis Ad vtramque au-
tem vox hxc Prophetx pertined
r
ed pyxcipue tamen ad fpi-
xitualernJudzei ohm Si onis
cenfebantur: non folum
quOd hunc montem , & ciuitatern iuxta euin pofitam incole-
rentfed mIitò magis qraid ipforum effet adoptio,& gloria, &
teflaruenturn , & legiflatio, & promiftio , ac denique par
t
es ex
quibus Chriflus fecundum carnem natus eft qu
i
ibus etiam
primárn (tanquain bxredibus hunis gratix ) regnü Dei opor-
tuit nuntiari. Sed quia illud obílinato animo repulcrunt , &
indignos fe iudicauerunt xte
t
na vita,á
'
Domino quoque repu.
dtati funt. baque excifiv ludxis tanquam naturalibus ramis,
nos ex okafiro infiti fuiraus in honam olivam, & percipientes
pingnedinem radic s beo(qui ex lapidibus potefl tilios Abra-
?,
fl!.1
,
fulatáre) oper
i
n,te,faai furnus ,& ve ta Sion , & populus
pei cica. s & fernen Abrahx : atque ( vt Perros Apoftolus
genuá eleaurn,regale face
t
dotium .gens fanaa,populus
ac qui a liquando non populus Dei,nunc autem po-
pu los Dei: oui non confequutt mifericordiam nunc .autem
rnifericerdiarn confequuti. Q
l
tasergo fratres gradas pro bac
t'anta digéitate Dmino &agilitas nata agere poterit? Nobis
n
'
amque potifiimurn Dornintis in prop beta loquitur ‚nos ad
hancexul
t
atiortenli
r
lIntat , ciun ait :
Dicite
Sion,Ecce
RCX
•
.
tuskreiii t4i
Nce sr
,
ró pronomina hxc ( tuus & tibi) leui.
ter prxrereuncia funt.tibi enim ó vera Sion,nouus hic rex ve-
nit vt te videlicet fpiritu fuo regar, vt fempiterno generis
burnans bolle delendat,vt cxleflibu' s cumula, vr xter-
nani
tSt
fellicitatem , & unmo
t
talitatis gloriarn largiatur.
4!iis qmdem(guamuis e orum vitio)non rex,fed lapis offenfio-
nis ft.& par fcandali: altis iudex & teflis velox,qui intimos
mentis receffus,& occulta icelera in lucem proditurus fit.Sed
i's tullen iudex er.r,qui.quam omnibus obtulit gratiam, con-
14
temptu fwerbo,aut Me
t
o incordia repuierunt. Inflar apis e-
mel prxbet placid,s.hoftibus autem aculeum
figit. In prfenti ergo aduentn mel porrigit in futuro vera
pungentern ex eret aculeum. In prxfenti venit
, in futuro
yern(fi oblatam re fpuas gratiam)veniet contra te Moda qui-
4,m pus eft agnus,qui improb s pollea leo futurus eft. Qpód
vtrumque idem Propheta fubindicauit,cilm protinus fubdidit,
Ittflus & Saluator: i u flitiam quidcm in i in probos exercens, fa-
jutem vetó bonts largiens. sequitur deinde :
Eunte; sergo eltf-
OPO f144T
i
?
l
e
l
f
in
fI
rn
1,01111M3C7C .HXC
afina in biuio ligar a
erat.ah
erat ab
A
p(
infidente a
Hoc auterr
•
imó &con]
flábat ille,e
go femperi
infidentem
ad obedien,
re, obediern
tic , ficut r
¡non clurn ,;
qux fcelus
Pfal.copios
noluifli aur
obedienrat
nuniez, tuui
furamum
voluifb. E)
cám fubdit
voluntatem
finen:, omm
vnurn oracu
celebrent,ea
ponant-Vitt
voluntaté tu
inei.Docet r
gis intimis
menti penin
& incitet ad
expetat arde
in bis
gin O
cum illud fa,
fiedtitur,c
ui
fit,quod á Cc
rem hoftiair
minis ratiot
'exilio in pat
ius Ixti cana
bus fpoliati,t
go fratres,ve
te(in quilms
plané Sion
ramque au-
nen ad fpi-
: non folum
ram incoe-
,& gloria,
81
l
u e patre.s ex
i
u
(
ibus etiani
fi Dei opor-
pulcrunt , &
l
uoque repu-
ilibus
ramis,
percipientes
filias Abra-
, populus
rs ApoftoluS
sáa, populus
nc autem po -
nunc autern
idas pro hac
oterit? Nobi s
itur , nos ad
"iion,Ecce
Re x
& tibi ) icui .
LIS
hic rex ve -
croo generi s
.uler, vt xter -
rn largiatur .
apis offenfio -
r,qui íntimo s
iturus fit.Se d
;ratiam, con -
Inflar apis
e -
aculcum in -
futuro vcre l
ibi , iii futur o
e Moda qui -
n eft. Qui d
inus fubdidit ,
exercens, fa -
E
untes
"
.ergo dtf-
bmio ligar
cranah
CONCIO
SECVNDA.
19
erat ab Apoflolis tatuen foluta &
v
effimentiSeoMm ornata,
infidente atque regente Domino , perducitur in Hierufalern.
Hoc autem animal, imaginem quidem perfe¿tx obedientise,
• imb &confummatx virtinis hoc loco exhibe
t
Hác enim prx-
flábat ille,qui dicebat: Vt inmentum faáus fum apud re,& e-
P
-
fal
'
74°
go femper cecurn.Quibus verbis oftendi
t
Deum quidem fibi
nifidentem á fe geftati:& uit fe,velut iumentum própriflimum
ad obediendum fine vlla tergiuerfati o ne pqbere. Hutus ve-
. re, obedienciæ promptitudinem nullus mortalium itaprifli-
tit , ficut ipfe
t
ic) miuus lefus : qui ad hoc prxcipué venir in
mundurn , vt obedientia fua,rebellionis & inobedientix
que fcelus expiaret.Qiam quidein obedientiam idern ipfe in
pf
d.3,.
Pfal.copiosé detcribit lis verbis: Sactificium & oblattenem
•
nolui (ti aures aütem perfecilit fiue(vt Hiero.vertit)
.
erfora-
fb mihi. Hoc eft, non vilis regis ceremoniis & inftitutis , fed
1
3
rori,
obedienra
n
fanaltate placas.Vt igimr gratiffimo facrifieio E
nurner tuum hominum generi infenfum placari poífe
t
in me
Pf
"—
16"
(Murria
m perfeax obediertix exempltz m conftirutum tire
7
'
de
IV/.
Exaggerat deinde huius obeclientix magnitudinem
cám fubdinin volumine libri f:riptum ef1 de me , vt facerem
voluntatem tuam. Huc legil(inquit)volumen rerpici
t
, in hunc
finern omMa Cazad orum homínum feripta conferunrur ,•hoc
vi-mm
oracula diuina p,ciunt vt obedientiam rneam laude
celebrent,eamque omnibus
con
fpiciendam &imitandarn pro-
ponant-Virn autein obedientie conOnuei perfequ tut : Facere
voluntaté tuain Deus meus volui & lex tua in medio cordis
mei.Docet non autibus tantán corporis,fed mul
q
) etiarn ma-
gis intimis animi fenfibus,imperiu in Dei accipi debere vt lea
menti penitus imprefra & infculpra, mente ni ipfam ncendat
& incitet ad diains volunracis ltudium : vfqueadeó v
t
nihil
expetat ardentius,nec in re aliqua fe gerat vehementius.qulm
his que á Deo funt imperata faciendis. Hoc eft igirur vni-
cum illud facrificium,quod Deu, refpicit,cuius magnificencia
eáitur,c uius fuauitare obledatur, cuius fanditate propitius
fit,quod á foto Chollo potuit rité procuran
i O veré piacula•
rem hoftiam, falutare facrific um , admirabilem placandi nu-
minis rationerruqux tam excelleni 01» dientia perficit vt ab
'exilio in patriam,ipfius fum mi Patris voce reuocati,laudes
ius Ixti caneremus:,8a quí fietamus rebel
l
ione bonis
bus fpoliati,effemus tandem obidientia riftituti. Videtis
er-
go
fratres,verba illa Prophe
t
e vt turnentu m faáus fum apud
Le(in quibus obedientix acepe adeó totius p
er
feflionis fum-
8
a
nu;
20
DOMINICA LADVEN.
risa continent) noIi magis quárn Domino Saluatori conue-
nire? Si qns ergo ad fummam [une vitr perfeatonem a fpi
rat ornni ftudio & fed uli
•
ate
enmendar, 1 fe crga Don-in-mar
gerere.vi inmentemer,a fefforem fuum. lumenrum non fui
iuris eft ‚non fibi ffrnit , non pergit quó libet ,fed quocunque
dirip,entis &
volt-iras ruleric. Sic ergo
t
u te erg:, Deutn
gere, tibi ipfiremmtia , define ,utts effe,i.li
ob-
fequere; illi viue,illius-vo'cin
.
12(CM non tuam ampleffire, tui -
que oblitus,illius glorian, , no itiam comenodltatem vbique
intuere.Perge quoeunque te Dei gubernanris voluntas legi-
bus Cuis
glorran & ignobilitarerr,per infamiam
& bonam famarr hoc c fl,per aduei fa fimul & profpera , nihil
in hac parte difetrn,ns,ted re totum faptentir & voiuntati gu-
bernantis commirtens.& trine quidein iumentum hoc effeaus
es.Sed quale iumenrum ? Nimiann guaba erant facra iba E,-
zeehielis animaba : qux vbicunquéerat impetus fpirifus
gradtebantur nec reuerrebantur ctim ineederent. Vbi vetó
Ifiebat vox fi
t
mamento,protinus fubmittel
y
mt alas lías, & in
medio curfu fubfiftebant. Tuse enirn cum Propheta vele di-
cele
is : Vr iumenturr f.,Etus film prni
te.
Idern con-
Glium legimus in Viris Parturn
lemore
quodá, iuniori cima
primum monachi h .bitum & in(liturum facepiffa ) datum
fuiffe.Si vis(inquir)petfeaus rae fac in animum ruum
-
Simile
cas,re,& afclItim monafferij vnum atque idem efe: Sicut cuma
ille onetatus non tec
vernerarus non murmurar, icer
faciens non quo vult pe,git,fed quó eflir iiî
pulerir , nec om-
Din() fibi,fed alteri viuir :
ita
tu in monaftetio viuere conten-
de. Poi ró amen
.
: fi qua
.
ras,quorinam rail jumento prxmium
fi,
propofitum,h
oc
idern ribt Prophera refpondet ,cámlubdir
Tenuifti manum dexterl,m mearn,& in vokntre tua dedu-
xitti me,& cm gloria fufcepitti me.Quirl bis amplius defidera-
ti potetHFceli
x
plané& nini fce
q
a
hoc modo inmenrum
fiflus,5 Domino regitur arque
gira. Quemadmodá enim
Simile.
pater pnuelum filium appreher fa maru fullentat ,& per iti-
neta plantorafine offenfiene deducir : ira Pater ¡!le ezleflis obe
dientera fi
l
ium in vis falutii dirigir ,infirmtim fufientar,erran-
tem doces , xgrotum ene ,t,mcerentem confolatur,c1denti dt.
xteram porrign,& tanclem perado F
l
ujos virx curriculo cuto
gloria fulcipit Quod quidern in prWtenti leétione Saluarot ad
umbranir,quando tumentum,cui infidebat,duau fuo perdusit
is
Hierufalem.
Sed iam videamus quonam obfequio populus Dominum
himen°
in-cuento
-peflimewa
fa.
rarum
mine geil
rgitur bis
ten-nitran
Qu
effe vicien
conficiun
cifigunc
weinuran
huius vira
cuicanda
lucir qui rr
qua Ceta d
alc)Cupere)
fericurdia
des locum
D ormino
tarionisltu
Con tinuó p
terrena:ir
batur)fed c
faluwus el
tres virrurt
cuinque en
viide Chri.
ra,eamque
tein (emite
pr efeinde !
mifericotd
gere non 1
gosque ind
eum,& cari
horuin.faci
firin:& idee
mofynis itn
ad falutem
clames,0fir
gitatione vi
dieac notY
:óri
Colme-
ioncm afpi
1
Dominara
im
non fui
mi.ocunque
.rga Deutn
ob-
lea:re,
tui -
tem vbique
[untas
legi-
er infamiam
)fpera ,
nihil
>iuntati gu.
loe
effea us
facra ilitt
"pinitos
illic
t.
Vbi
vete)
as
fras, &
in
eta vele di.
Idem
ton.
(
cùrn
jifa)
daium
tu=
Sicun
emita
irmurat ,
icen
rir , nec
°
m-
uere
conten-
prxinsum
: cám lubdit
ye
tua dedu -
bul dcfidera -
do
inmennun
Ldmodü
miro
:at , &
per
cxleftis ob e
flen
t
sr,err3m -
ir,c1denti
de .
nriculo
cur o
le
Saluarot
a d
fuo perduxi t
is
Dominu m
iumen o
CONCIO SECVNDA.
21
itimcnto infidentem
.
exceperic.
Plur,ma
(inquit)
turba flrautrwit
vellimeizta
filajis
auton
c.cdebant r4rnos,(
7
c.
Neino adet.5
fa:rarum literand rudis erir,qui lixc oinnia vel
fine
diumo
mmc
gefla,vel
ab
Euangelifia oniofé confcripta putet.
Quid
ignun
bis populi
obfequi s fignificatur? Nimiruin (vn alia prr-
termittam)diuerli
grados
virtuturn , druerfxq; cxlum adeúdi
v
.
x.
Qui enim
ve
flimenca fuaconculcanda proftennunt
effe videncin qui necem fedibusafferunt , qui
corpus inedia,
conficiunt,qui
carnero
fuain
curo
vitiis & concupifcentis crá-
citigunc quemadmodum
Candi
illi Anachoritz
ohm
feciffe.
ineinurantur,qui
Dei
amore, ulq;
odio
incenfi,corpora
loa in
huius vitx maceratione arcuie aufteritate cou•
culcanda prolternebant. Qui verO
ramos
cxdunt olivartun,hí
funit
gin
milericordix
.
oleo cxterorú hominurn miferias fuble.
uantes,rnifericordilm Dornmi libi
tupen conciliare
ftudeut,
qua feto dimito
iudicio tueantur.Quand-quidem (vt Iacobus 14;012,,
an)Cuperexaltac mifeilcordia iudicium Hoc eft, gloriatur
mi-
fericurdia adueifus iudicium:quod videlicec
contra
inifericor.
des
locum
non babear.
Qui veró repeticis vocibus falutem á
Domino
implorant
clamante
s,0fluina
excelfis:hi
fular
qui
o-
nationislludio feduloincumbenrs,faiutem & vicá
a, Domino
continuó
precantur:falutem(in ítiain) iii cxcelfis , hoc
non
terrenam & caducam(qualem cultoribus fuis lex olim pollice-
batur)fed cxlellens & fempiternam
de qua
ifaias ait
'frac'
Ef4.45.
falucazus eil inDomino lalute xterna.Habes igitur hoc
in loco
tres
virtuturn gradus, triplicemq; iu
ex
um eundi viam. Qgi-
cuinque enun viribus &
tribute
corpons
vales,
iurra
te
habes,
vnde Chriflo obfequi poflis :
carnero
ieiuniis &
inedia mace.
ra,eamquepedlus protere
&
conculca,
fpirituique
repugnan-
cero
feruné compelle. Qyid G minus corporis robore
potes,
pr ,cfcinde faltem
ramos
olivarum &
fleme in vis hoc
eft,
mifericordix operibus alienam
carnero
foue„ qui tuant afIli-
gere
non potes
:Frange efurienti
panero
tuum,& egenos
va-
Efiz.sL
gosq ae induc
in
domum nuant cám videbis nucium ,
input
eum,&
carnea)
tuarn ne
pexer.s.Sed ais
Confitan:
Neutrum •
horumfacere poffum
:Ud quia
infirrous hoc
quia
egenu,s
furm&
id( camelo
ieiuniis arf'enuare,nec proximos (
Le-
mofynis iuuare queo,
Quid
ergO?Ptxclufa ne
ro
hi etì
monis
ad
falutein
va?
Nulla
modo.
5pereft tert uln, vc
cual
pueris
cla.mes,Ofanna
excelfa atque diuina animo
Et
gitatione voluas, &
lo
Domini
curo
Proplieta mediteris Pfai.L
die•ac
Liude:a quo te
flud
i
o nec corpolis inabecillitas
nec
mi
a
3
fann-
ad imagir
ad imagit
cit bonori
noilrorur
fuo aifit
xit & fad
lit durara,
imo honi
hominen
pararemu
te fuainli
nobis ded
in predut
crea traen
ornnia an
æinri
efl Sabbat
feriati,thi
enictem c
quçfo pr o
effe volui
fumma
atque
adoptauit
grati,udir
nobis,(vt
fideran da
lerit,ac de
Atcpie
ligenter,c
Sed quis 1
hi autem
di in gent
cui gratia
les appeili
tantus A p
cxlefliba
noftri lel
tuali in
al
7. 2
DOM IN i CA I.ADVENT.
familiatis angultia poterit auocare. Dominum igitur cum
-
-"
c
`s
url
•
Auguft.his verbis alloquere: Te Dómine nsediter per clics fi-
sucia
ati o
ne ceffa
t
ione,te fentiam per foporem in noat , te alloquatur
Ipiritus meus,tecum confabuletur rnens mea. Fcelicesilli ,qüi
nihil przter te diligunt,ruhil quyrunt,nihil etiácogitare con.
cupifcunt._FceP ces illi,ranbus tu folus fpes es,& anule .,pus eo-
. rum ..ratio. Hxc ille.Medicorum fententia eft , corpora no-
fira tarad'u ah , .raamdiu vivant. Sicut corporea vita
corporeo indiget alimento(re naturalis calor,qui corpus fetn
per abfumit,omninei cófurnatut)lic plané fpirit alis vitafori-
tuali pabulo(quod drainx legis meditationem D.Hieron. effe
ait)fullentanda cli: ne chal
.
izatis calor ( quo anima noftra vi.
.mit,cuique tam multa in hoc feculo aduerfantur) per peccaturn
ex
t
inouatur,Haaenus de euangelica leaione: nunc ad propo
fiti thérnatis verba veniamus,
1.
Benedians qui -oenit
in nomine
D omini.cre.
lelxc puerorurn ad-
nentum Domini przdicantrum verba fideles hodie ad eardem
laudes &gratiarum aaionem vehementer inuitant.Quamuis
enirn ea lit huius benefici
j
magn
t
udo,vt quamdiu viramus &
fpiramus,taindiu illud ante oculos habete debeamus: Ecclefia
radien hoc facratiffimútempus inaituit , in quo niyflerifi hoc
deuotiaimcelebrare,& Redern ptori nollro(quádo aliter non
poffumus)bac Caltemraüone gratifican fluderemus. Icleo¿iue
nihil pro hums temporis ratione commodius , qulm de huius
beneficij n-,agnitudine traaari penca. Qux
.
tanta. eft,vt priora
Dei beneficia (qux & multa & maxin- a funt) fi cual hoc vno
conferantur , velut exigua lucerna ante fplenliditlimam fcrlit
lucem quodarnmodo euanefcer-, & fplendorem Cuum amitte-
E
f
4
•43
.
re videantur.Hinc per Prephetarn Dorninus , Ne•memineri:.
tis(inquit)priorurn,& antiqua ne
\
intwarnini : Ecce ego facio
noua,& nunc orientur,vtiq, cognofcetis ea.Itw-;tie ipli Domi-
nus,qui tanto antea ftudio veterum beneficiorum memorem
animum exigebat,modo prxcipit,vt ab illis beneficiis parum-
per
°
culos anerrentes,omnes cogitationes nollras in hoc vnú
beneficium conferamus.
Maui= plan
é creationis beneficram extitit : quo homi-
nem Deus ad imagine
m
fuam conditum , link medio mundi
globo tanquam mortalern quefidam Deum pra:fecit,& omnia
qux fub folo funtjllius imperio fubiecit. Sed (piale quxf,) hoc
beneScium eft , fi cuan redemptionis & incatnationis Do-
minicz beneficio con fexatur: Illic enim Deus fecit horninern
•
ad hila-
•
itut cum 13:
per dics fi-
: alloquatur
',ces qui
Dgitare co n-
ane ,,pus eo-
:torpora no-
)rporea vita
i corpus fetal
lis vitaf
I
nri-
Hieron. effe
na noftra vi.
er peccatum
inc ad tropo
uerorum ad-
lie ad eafdem
.nt.Quamui s
iu
viuirnus &
mus: Ecclefi a
tryfteriti ho c
do aliter no n
nis. I deoqu e
ulm de huiu s
tell,vt prior a
uin hoc vn o
i ffi maxn fcrl i S
fuurn amitte -
le-mem mera -
cé ego fad o
se tpfi Domi -
m memore m
ficiis parum -
as in hoc vntl .
t: quo,homi -
medio itiund i
'ecit,& °am a
sic quxf, ho c
nationis Do -
ck hornine m
ad
hila -
1
COÑCIÓ
SEC"Vl.1±).A.
ad irnaginem & fimilitudinem fuam,hic Deus ipfe fadus eft
ad imaginem & fimilitudinem noftram,illic participes nos fe.
cit bonorum fuorum; , hic part ceps ipfe faltas di rnalornm
noitrormn:illie nos fine vilo filo labcre condtdit , nihilque de
fuo ae-oifit(de vniuerfa enim snundi fabrica didum ett.lpfe
di-
tic & fada funt¡hic vetó & dixit mLulca,& fecirmira,& pertu-
lit dura:nec Colam dura:fed etiam afín mpturn de
imo hominem inter paradifi arncena collocauit,hic ettiadem
hominem é profundo ;rifen inuccatum,ad ceelétia. regna fu-
ftulit.Tunc nobis conceffir,vt mune anirnaliurn viduinnobis
pararemus,hic ver6,vt amiáam corporis & animx vitam,mor
te fuainftauraremus. Deuic
i
tietvt vrio verbo finiarn , ilbc fua
nobis dedit,hie
s
veró feipfurn contulit,non ram in Dfun,quana
in preciurn &aerifccitirn. Quantum ergo inter creaturas
creatorem interefi:tantum hoe pofiremum benefictum extra
ornnia antecellit.Si ergo tanti Dens prius illud beneficiarla
æfiimrs voluit,vt in lege veteri feptunum quemque diem, id
eft Sabbatum confecraretán quo homines ceteris operibus
feriati,tbuies beneficij confiderationi vacatent & quiere fua
ci uietem con ditoris poft mundi fabricain repr
I
fentatet :quid
quçfo pro hoc canto beneficio á nobis exiget?Si tantiapud nos
effe voluit qu od naturç dederit ornamenta , quid cric quód
fumma contulit gratie prçfidia5Si
t
antieft,quód nos homines
atque fillos bommum fecit , quantum cric quód in Dei filios
adoptauit,& tegni fui heredes inflituic ? Vt h anc igitur animi
gratirwiinem prxitate aliqua faltetn ex parre valeamtis , duo
nobis,(vc alia prstermirram)in hoc chumo pietatis opere cota
fideranda Cunc,mempe quid in eo nohis cceleftis Pacer contu-
lerit,ac deinde ,quo audore & mediatote contulerit.
Atque vt
id
quod primo loco pofui eipediamividsamüs di-
ligenter,quid Saluator nobis comulit dren in mundana venir z
Sed quis hoc verbis confequi poflt. ? Ait enim Apoftolus ,Mi•
•
hi amena Sandorum minimo data eft gratia hzec:eiiangelizata
di in gentibtis irnperuefligabiles infitras ChrifIi.Si bis igitut
cui gratia
data
eft has diultras euangelizandi;unperttefligabi•
les appedat
i
quis quxfo explicare audeat,quodinexplicabileefre
tantus Apoitoluscontitecur?ls tatúen in ead•.-na euiflola, dé hiS,
cxleflibus diuitiiá fic ait , Benedidub Dens , tic Pacer Domini.
noftri Iefu G hrifli;qui bc nedixit nos oinni benedidione fpirt
tuali in
Gcele ltib u s
Chrifto :Sicut elegir nos ante mundi con:
4
<
Chrifti bu
nim vim p
hoc arfen(
in
oinco
ilitur
Pira.
ingua Aeg
tori maxin
imperio nt
Aegypti
Pare'r cont
pedem
¡no
quod digo
quid pium
rans,intell
dicere debi
in te creda
hi malaria
dilas nao
láni: per
te,
per te á
l'en
ptatus furn
redemptio.
ex eis
duros elle,
so gaudio <
dinis quárr
videhcet fi
pertieritis:
eft laudare
fluenta ad
pradicand
careto degi
differendo
Confiar i
cuin bona
boni deefic
ornaran, fc
peregré ad
& munufci
fui amoren
ab Indis
in
DOMINICA ADVENT.
fitutionem
in
ipli,vt cffcinus Candi & iinitì aculati. Ex quibug
verbis colligtinu, & Caurtem aternam ,& omma (
l
ux ad earn
conftqueadana pertinent , per Chrifturn nobts foiffe donara..
Inter qux principem locum obtínet aterna eledio,& prxde-
flinatio,qux eledis per Chriftum contigit.Si enim(vt A pjflo-
lu, aic)etegít nos P ater ante in üdi c,•,nftitutionern in Chollo,
hoc eft per Chritluirn& fi praterea benedixic nospinni bene-
didione fpirituali per ipfum( & inter omn es alias benedidio-
nes,bac prima & fumma,& orrinium aliarurn caufa eil)ea no.
bis vtique per Chriftum vnicum vítx &falutis autorem conti.,
git alioqui non benedixit nos Patee ornni benedidíone fpi-
rituali per ipfurrt. Deinde eriam vida Patee lo aterna ala fua
fapientia, eledos onmesCti fibi relmquerentur)in peccatarui-
turos , atque ira aternam falutem amarnos quibus tainen,;
propter prxutfa C hr• fi merita,auxilium gratix fax conferte
decreuic:ne ín peccata laherentar,& fi guando prolapfi, efient,
veniam ipfius mente, coniequerentur.Huic eran) Domino(vt-
Petrus Apollolus air )onines Propheta teftimoniü perhibent,
remillionem peccatoru to accipere per nomen eius,omnes qui
credunt in euin.Quiíquis igitur pioruin á lethalibus peccatis
iminunis efl,huic tãto Redeinpton rnunus hoc acceptum ter,
re debet.Et quicunque taus ell,vmuerfurn terrara orbein ocu-
lis atque animo lultret, omniaque hominum peccara confide-
ter:a quibusfi ipCe iminunis eft,totidem fibi á Chollo beneficia
impenfa cognofcanquandoquidem nullum ícelus eft,in quod
ruat aliquis liomo,in quo labi non poiln alter homo.ctirn in fi
mili originis peccatoconceptus fit, firriilíq; natura conflet, in
eodémque inundo verfetur , qui rotus in maligno pofitus eft,
C útn ergo cadena vrrobicp ruina: occafio fit,fi aln.ro rnente,tu
fleteris. Chufli beneficio re fiare cognofce. larn ver
ei carn
'z. cor.s.
non fatis fit ad _falutem abflmere á malo nifi bonü eta* fac las:
nec fufficietes fimus cogitare alinuid ex nobis ranquain ex no-
bis:fi qind redé coguamus,aut lo
l
uimur,aut molimunid etia"
bene ficium Chrifti elt culus rnerito&graria aniirus nata ad
virtutis & pietatis cultual á cxletti tpintu
incitaran
Sicut e-
ninn munís ftellarum
(Picador
ab v no Sole proFfiícitur :
ira
omnis piorum milicia á
S
ole
.
C brillo , In i'l
,
fos manar.
Rurfainque , fieur nullus in lioc inferior' rnun
1
49
motus,aut
mutaci-o eft,qui á primi orbis motu
non
efficiatur : ira nullus
promm,aci bonum aliquod inci
t
atur,qui non Chrillí meti
t
o á
tomtle.
Den inoucatut. Queinadmodum eniin Deus per pri mi orbis
IIIOLL1111 Gorrorea
cunáa mouet & zubernat
ira per lacran/
Çhuth
. Ex quibus
l
ux ad earn
donata..
o,& prxde-
.(vt Apjflo-
in Chita°,
ornni bene-
benediaio.
7a.
eil)ea no.
orein conti.,
lidione fpi-
cima d'aína
peccatarui-
ibus tatuen,:
:ux conferre
dapfi
Domino(vt
17i perhibent,
s,o m nes qui
bus peceatis
:cepturn fer-
orbein ocu.-
:ata confide-
(lo beneficia
; eft,in quod
o,c
t
im in fi
a conflet, in
> pofitus cit,
ro raente,tu
m ver( cáni
5
etiá Lacias:
guain ex no-
=unid etiá
.os noiler ad
:ur.
Sicut
;cifcitur : ira
Lyfos manar.
motus,aut
: ita nullus
metiro á
: pri mi orbis
per faerarn
hidti
Chrifli
humanitatern fpiritualia cunda moderatur.Q_uarn
tutu
vim primus ille orbis haber in oninia qux natural/ter in
hoc 1,nferiori mundo fiunt :eandena humanitas
Chrifti
haber
in mutua , gux fpiritnaliter in EceIefiageruntur. Quod
ig
i
rtur
Pharao
Rex dixit ad lofeph ( quem Saluarorem mundi
'qua Aegyptiaca appellauit id Chrifto, veto mundi
G„„,4r
ton maxime conuenit: Ego (inquit)fum Pharao : ablque
tuo
imperio neme mouebik manual , ¡un pedem in vniuerfa terra
Aegyp
t
i Hairc: inquarn
,
potefiatem C brillo honlini cxleflis
Pacer contulit,vt fine illius-ope & [tierno, auno manual aut
pedem mouere , hoc eft per
'
ter
falu,is
ingredi , aut opus ah-
quod
dignum Deo moliti & exequi quoties ali_
quid piurn gratum Deo litie eogiias, fine Icqueris fine ¿
T
e-
rans,intelfigens hoc ipfum tibi C ludri rneritis contingere:ad
riluniprotinus con uerus,& cordis
t
ui genua corá tilo fiedens
dicere debes:Per te mihi Domine donatum eft, non folám
in te credam,fed etiam vt digna fidei opera faciarn.Per te mi
-
hi preciofa promilta cxlelbs Patee donauit,népe vt
diuins naturs
confors
efficerer:Per te mili patet adi
t
us in cee•
!Mil: per tecluis.Sandorurn & do rneflicus Dei decretus,fum:
per te a eruiture Diaboli liberatus , in forte' filioruin Dei coo-
ptatus
fum.Tu
mibi fadus es fapientia.,iullitiadandificatio,&
redemptio.Dolotibus
tuis& vulneribus grav ras ago,gubd-E
ja.tx,
ex eis liquor in me caJlefbs emanet. Hoc vet
ó
P
i
" gmn"
duros elIeJfaias ohm ptsnunciauir,cdin ait : Haurietis actúas
su
gaudio de fontibus Saluatoris (ex quibus plané plus
dulct-
ditas
quarn fanguinis emanauit)& elicet;s ti illa die (guando
videlicet fuauitarena & efficaciani virtutis & bonitatls eius ex •
perti etitis)Confitemini Domino,& in uecate no in'é eius,hoc
eit laudate eum,
t
uius meritis & beneficio diuinaiii gratialum
fin cura
ad
vos rana copiose derivata
i
ant.Longe eniin aliter ad
pradicandas Dei laudes inuitant qui eius bonitatem & fuaui-
tarem degullarunt,
quám
qui eandem legendo folárn arque
diKtendo didicerunt.
ConfIar igitur ex jis quze breuiter dida funr,quárn multare.
cirio bona Saluator noflet attulerit
•
in mundum. Quid entrar
boni decae nobis ad falutem poterat , guando ipfe bonoru in Sinute-
omnium fons ad nos venire dignatus
fponfus aliquis
peregré ad Indos profedus , diutius ibi commoratur /iteras
& munufcula chatiflimx fibi Cponfx inde tranCrnittit
quibu.s
fui amorein arque memoriam exciten Csceritin guando ipfe
ah Indis in patriain retneat,nei
'
modi:if
d
e
na
ta nia quo-
p
um,
s
que
CONCIO SECVN DA.
Ron.
26"
DOMIN ICA I. ADVEl's11°.
qux bona fua fecum alferr.Sic igiturSponCusille cxlenis,prrüf-
quam vennet ira mündinn,varia Ecclelix fux dona & munuf-
cula per nuntios fuos deftinabat. Vbi veró ipfe per
fe
ad cara
veinte dignatus en:alunes cxlefles opes in therautis dalias
reconditas,fecum paricer ad eam attul t.
Qua quidem ex re illud etiam cóCequutum eft ,vt mala ora.
nia qua: per prirnum ihurn generts hu,nani parentem ni mun-
dum inueaa funt,per fecundum tolletentur , proqIiiiis•multó
manir abona concederentur : guando (vi tspottolus ai)non
5
ficut deliaum,ita & donum Vbi enim abundaun
fuperabundauit & gratia.Q ulquis igitur multiplicern rededi-
ptionis notirx gratia' noffe cupit,in ca mala, qux primi pareo
tis y itio importara funt:ocu los conitciat , vt ea bona qux Re-
demptoris merito nobis collata funr,intellses e valeat:quando
is ideó in hunc mundum miffus á Parre cft vi ornnia innaura-
ret qux illius criminis merito collapfa erant Vi enimi
,
hitofo-
phi docenc,alterius contrariorum cognitio , ad alteritis
tionem viam parat.Diflident auté vehemencer inter fe vrimuS
horno de terra terrenus,& fecundus horno de cxlo cx
fupetbus& inobediens,itte hu milis, & faaus obediens fq;. ad
mortem:deoq; mala omnia qux prior ille homo in mundo ni
inueien,ifte fullulit.Per illurn namq; De, in mici faai Corpus
per hunc cum eo reconcilian Cumus.Per illum ,utlitiam & gra-
tiam amifimus,per hunc vtrumq, al
.
pn
liírltIS.
Per illum ta-
¿'ti fumus natura filij
hunc in ftlios Dei adoptan.. Per
ilurn
nequitlimi Spiritus poreflati permití
.
', per hunc Spintui
fanao in dileiplinam & cuftod tutti:id
:
bus non nono fcc-,
Iere,peccati labé nafcendo contraximus,hu:us virtute, nér me-.
ritis nottris,ad iunitiam perueninlIUS Illius crimine á paradifci
volupratis expulli , huius fanaitate in patrias Cedes reuocati.
Per iihns peccatil rnortis neceffitas importata hutus otficio
immortalitans upes inueax. Per hominem (inquit Paulus)
mors,& per hominé refurreaio mortuortim Denique(vt vno
omnia verbo ampleaar)per jllíi tales affeaifumus , qualisipfe
pon peccani reliaus ett:per hunc vetó tales,qualis ipfe Dei h-
hus efl,Apoll.teliante qui air , Primus horno de letra terrenus,
feclidus horno de cglocxlett's: qualls terrenus,tales & [erren':
qualis cxleftis,tales & cx,cftes. Quid ergo miferabilius,quam
tales eire,qualis ille reliaus elt?Q2id vetó fcelictus,quáln
c
ales
fieri,quabs Dei filius eft ? Ob hanc igitur tam vat &
Chrifti gratiarn,varlis illum Apoftolus nominibus
cnui Sacctdotem
modó A podolum
& Ponctfi-
G
Ira)
eem,modó
veró Sapier
noftram:qt
nia,quar
cati nonti,
rninibus ec
runt.Hic el
fcedus pop.
& educ ere:
detis igitur
parens In
in nos bon,
Dorna, aut
nos decant
-
cum hispu
enedi
Nunc fec
ris dignitát
næ dignicas
minus (cu
aiffimorur
fubuenite:
Ii creacurx
vofuerit :
operaridib
num cond
(nec enim
dicem hab/
con diti fu(
nis amo co
minis habi
vr pcen, s q
que fangui
plum noloi:
Propheran
en vir mec
quitares tu
nus , 'Ego
QiLibus ve:
& miferict
voluir.Q.Ln
CONCIO SECVNDA.
cetn,modó Aduoeatü,Mediatorl, & Reconciliatorem , moda
vea> Sapientiam,luftittáSanetifi
cationem , & Redemptionern
noftram:qui videlicet,per fanguinem crucis fux pacificauit
0111
nia,qux in cxlo &in cerra funt:eodemque chirographum pec
cati noftti deleuit,quod erat contranum nobis.Tot igiair no..
rninibus eumappellat propter varia qux ab ipfo dona mana-
runt.Hic eft enim cui cxleftisPater perlfaiam dicinDedi te in
fcedus populi,
in lucem genrium, vt aperires oculosicxcorum,
& educ eres vinaum de domo
L
arceris,fedentes tenebris.Vi
detisigitur fr-rres,quonarn modo mala omnia,qux primos ille
par ens in nundum intuntfecundus & ma,ora pro eis
in nos bona contutitiQuain digno rn gitur eft,vt tantorum bo
norum antori,dies noaesue
t
oro fludto atque affeau hym-
nos decant,mus,& medias pro
t
ílomunere grujas agamus,&
-
cum hispuens oburam
prodeuntes,Ixtis vocibus acclame-
-mus.Benediaus
qui -Penit
in nomine Domino.
I I I.
Nunc fecundo loco perfpeaa don
i magnitudine , donan.
tis dignititem excutiamus Multum enirn donantis pedo-
nxclignicas,dont (.bgnitatem drene folet. Potuiíret ergo Do-
minus ( cui ihil non poffibile di) aut AugeloruM,, aut fan-
atffimorum hominum minifterio , infinnitati noftrx facilé
fubuenice: ea tartr.'nleius chantas & bonitas extitit , vt nul-
li cteacurx qiiamlibet prxilantiffitnx hoc negotium delegare
voluerit : fed ipfe per Ce yerre, & falutem nolltam per ,Ce
operan
i dignatus fit : ergo vt idem ipte qui genusl huma-
num condidit , in fummam miferiam prolaptirm erigeret
(nec enim conueni bat , vt aliom libertatis atque Calutis vin-
dicem haberemus , quárn cut-litem ipfum , cuius benignitate
conditi fueramus) voluit vn.cus Dei filius fanaiffimx Virgi-
nis aluo contineri,hurnanamque formam induere : vt in ho-
minis habitu delitefcens,cum hominibus viueret , non modó
vt pcen•s quas pro nobis fuCcepit,iram diuinam auerteret, feo'.
ttie fanguine profuro mentes noftras expiarct:fed vt exem-
plum nobis tuflitix ad itMtandum proponeret. Hinc ipfe per Ef4.65,
Propheram dixtt: Torcular calcaul Color, & de gentibus
.
non Ef
a.43.
ea vir mecum. Et turfum:Eg., fum,ego fum , qui delco int.
quitares mas proprer me. Pro quo interpres altos vertit aper-
rms , 'Ego !he ipfe. fum , qui delco iniquitates filas propté
,
me.
Quibus verbis , hanc diuinx perro nx circunflantiam pietatis
mifericordix pleniffimain , altiás cordibris noftris infigere
vnluit.Qm quidem Dei nothi dignationem, Apoftolus
'
ini-
,
tio
a .31 unuf-
>er fe ad can
iuris chui,ns
vt mala om.
,em in mun-
tiis-multó
:olus ailnon
nt
cern redein-
. pnmi paren
ona qux Re-
aleanquando
nia inflaura -
nim Phriofo-
terids cogni-
ter prirnu s
o cx eflis:iiie
diens v fe
b
. ad
> in mundu
r n
faai filmu s
fiitiarn & gra -
Per !lit/ni fa ,
doptazi Pe r
hunc Spintu i
n nofho fec- ,
:rute, nó me-
Me á paradif o
des reuocati .
Innus offici o
nquit Paulus )
nique(vt vno
!s , qualisipf e
lis ipfe Dei ti -
:erra terrenos ,
les & teten' :
abiliusiquár n
rs,quarn tale s
arlã & múlti -
Dminibus
m & Ponttfi -
6112 4
28
DOM INICA
I. AD VEN T.
ti fi
?titti
eiui ,pittoix,quam ad Elebrxos.fcriplit, magnifici
vcrbis ex
Q
licar dicens:Multifarié,mulrisq.e modis olirr Deus
loquer s Patr bus in Prophetis , iilis loquU-
tus eft nob:s iti Filio : quem con
.
ftitui lueredem vm nerforum,
per o,u
..
..rn fui( 3t Ícenla. (1
2
1cum fir fplendor giorix,& exte-
ra quic fe/uuntur.T deis quam admicibili orationis magoilo-
quentia,Cplendorem -nagn ficenram perfonx icdiment,s am-
phhcar:vc ex diznicate Red mptorts,redemptionis dignicas no-
feeretur.N•
l
ue iiLfinjli rarione prxclarillimum hoc benefi-
Ef4.6.
cium Latas Propheta exaggerat,cum sic : Super moncern ex-
cellum afeende , tu qui ruangelizls Sion,exalca in fortitud ne
VOCC
,
P
tu on
tirnere:dic ciuitacibus Iuda: Ecce
Deus ,caer , ecce Dominas Dcus in fortitudiue vemet,
brichium eius dominobitur. Sicut paftor gregern fuum pa-
fcer,:n brho n'o gegbiagoos
os & io finu fuo teualat, •
fletas rpfe portabit.Qu
.
,d h+s quxter verbis mirabilius ? quid
magniticenti
.
:s?quid ele,pentius? Ita,
l
ue vares landus cr
p
um
hoc beneficnim,c,m magnis clamoribus , t intóque ftudio
prxdicari,& ab omnibus udiri voluit :
vc
Apoltolis , Apoflo-
1rumque fuceefforibus pnecip,at Ir
i
montem excelfinn afeen-
dere , & vocein exiltare , rurfarnque eadern verba reperens,
Exalta(aiOunli
timere.
Q
.2.1.0
d
9
er/o1e eft,at fi dicerer : Vo-
ceo artol e quantum potes , & meona earno r graneh,vt uut7
lus Inca .nort:.des butis fce'icitfirni nunrij expers tit. Exalta
(inquit ) noh rime
,
e hoc eff ampl
,
fica,& ex
gget
a quantum
potes prxRantiffi .)urn noc diumx boniratis beneticium : con-
tende °ami ftudio ems magnitudmern hominibus declarare.
Non colín vereAum
ett
ne immudit us in ampl,fi.w.clo Gs,
fuperat coito omnern laudenchnon homirum modo , fed cun--
an,nrn e
til
m
A.,geiorum clign;tionls hinus m:gnitudo.
Q
.
L.n
d
vt a:mua faltem ex par e jurel igalis fraties,
Aogeli benefie:urn , quod m Tobram contuld , vobs ante
fura"do-
°culos proponere volo:vr vt,iutque beur ficrj collatione facIa
rmarce
ro
poaerwirs b u ius m:gnitudo magis coul
-
pb.ua
fi
c.
Is igitur
earmatio-
humana forma fpecre cenus atque figura non verit'ate tutee-
nis.
pra,conytein fe in via Tor,w iuniori prabuic : & multis mi-
t
ifq-,le jibia) in itinere benefi-jis afficiens , incolumen tandern
arqu
uouts op
t
bus ,
nobóque'rnattimonio .1UaU1:1 ad p ;real
redurt:4-trupet ocullso: bato patri vifum (calma. Hc bi•
2:96.12„
raaa
tunt,rogat Tobtas fenior ribum: Qd dabinius huic vi-
ro ruido , qu ir neris :tu cod:es fuit Cui fijos : Pace (iia
qu
i
t
j
qu ant meJ ccdern dabÁmus ei,aut
quid digna,
pote-
s
it
rir efte henef
a
Gabello
nrum ab eai
lit , me ipfu
re
ferit
lum
Q
.1
.
1
,
c1 gitur
toaes eum,fi
aliara fans fiE
guando ocul
petfonlrn co
iftis cognorci
Cuna Rapha¿I
tantuseos-ftt
admiratione
ne illis confu
rrium horaria
manferinr.
flupor fenfus
ueri nec cal
por uerint.Itz
iicerent , del
fou r dignica
tant,fed mall
nis magnituc
permanentes
imm olarent.
per cuna qu
paulo attenti
conferatis.
fauclos trui
ratione infe;
fos animl ve
fitis)quam if
cern vermici
lius elt anirr
hac vita inc
cum viole S
lo m'iota fu
fi beneficio
na,qu
I
in
batir qua rai
ditrudiamqi,
T.
magnifici s
s ohrr Deus
s ínis 1090u-
ru
i
nerfoium,
cxtc-
)ss
liment,s am-
i dignitas no-
koc benefi -
monten
'
ta-
n
fortitud ne
ludx : Ecce
ie venlet, £Sc
fuum pa-
r fuo teualat,
ilius ? quid
adus can
,
um
:óque ftudio
lis , Apodo.
elfun afcen-
r ba repetens,
iceret : Vo-
,
randz,vt uuí-
. lit. Exalta
t
a quantum
ficnim con-
; declarare.
Lfi.a,.do Gs,
[o, fcd
cun
-
e
mtudo.
s, 12..-phad-
:, vob,s ante
latioue facla
.t.
Is igitur
critSte
n,ultis mi-
men tandern
In ad
rucal
Hxc
musbuiC
Pate (ita
ignurn puce-
tit c fr
CONCIO SECVN4 A.
29
effe
beneficiis etus ? Me duait,& reduxd fanum,pecumarn
á Gabello rpfe receptt,vxorena ipfe me
hibere
fecir,& Dxmo-
muro ab
ro
ipf: compefeutt : ganchum parentibus eins a,cu-
li
t
, me ipfum á denorici -ne ?deis erinutt , te quoqur vide•
re
fecit lumen ca•lak bonis omninus per eum ditati fumus:
Quid gi
t
ur dli poterimus d gnum dare:Sed pero te
.
pacer mi,vt
tones eum,fi
En
té dignalytur tnediam partem e: ornm bus mas
aliara fans fitu fumere Hxc inter fr
í
e parer filtusque traaabaut
guando oculos fuos in folum
•
beneficium, non in benef.aoris
petfonlm coniictebant. Cxterum, vbi Angelu. Dornim fe
iftis cognofeenclum urarbutt,8t quis effet aperuit dicen: Ego
fum Rapha¿I Angelus,vous ex feptrm qui anamus ante Pernil,
tantuseos
-
fluporinnafit tum rl dignitate pedem/
.
,tum ex
admiratione diuinx bontratis,quar tan) non - iefoura ratio.
ne illis confulerevoluerit,vt in rerram ableal atque proOrati,
rrium frorarum (patio im mobiles ibídem , argot' attoniri per-
manferinr. Tantus enim diuinx boniraris prouidenrix
flupor fenfus eorum peruafent:vt roto illo (patio nec loco mo
ueri nec cum dorneflicis iciatri,nec á d uinis latid bus crin:e
poruerint.ltaque curn ad folum benefic
,
j fruélum oculos con-
iicerent , de retributione cog
,
talymt. rit vbi fulanenir mis per-
foux clignitas patefaaa fuit, lare nr,n de retributtone cogi.
tantfed mal us aliquid nempe , vr prx ad m u ario-
nis magnnudine ,tamdru in terram p ofitri velut e:animes
permanentes,ipfas etiam animas in diuing land•s ficrificium
immolarent.P frares dile&iffimt,obfecro obreflo'qne vos
per eum , qui tanrum in nos brneficium conrulit : vt boc loco
paulo attentius brneficium brnrficio
8z
p
erfonarn perfonx
conferatis. Q
t
r
n
nto golfo traius
,v
os
á grhenna, hoc en á
fauc.bos truculentiflimililius draconis encere, quám á derto-
racione
['
deis Tolai3m liberare :
qnnoro p
çflant
i
us en., clan-
fos anime velfte
°
culos aperire(quibus De um agnofeere pof.
firis)quam iftos
°
culos corports:quilaus corpoream harte lu-
cern vermiculis commnnem cernitis,coriferre : (pauto nobi-
lius eli animarum venta+ um cirrn Deo comuglum quod in
Yac vita incipitur
,8t
in altera confumrnatur) quarn Tobil
cum vxote Sarrn,quod alterius morte diremptum en? Quan-
to minora funt bona 'am gratig , tum glorie
'
gris nolvs
Chi-
fi beneficio eonferuntur : quám interitura huius feculi bo-
na,qu
I
in Tobíam collata l'out? Si ígitur illi non inuenit•
bant ua ratione tantorum bonornm largítori fatisf
acerent;
ditrildiamZ
j
ue cc:1mm partem illi offetebanuquorroclo
3t1t
i n-
tra te
30
DOM INICA
1.
ADVENT•
tra te,aur extra re quicquam ett,q iod -amorum bouorum lar-
«itori non fponte offe
t
as ? s Tobias lile Anu
.
e
,
o di cehat(quem
b
Tob.9.
lizatiam aftimabat ) Az- ria frazer,fi roe ipturn tibittadam in
ferutun non eco condignus prouiden ix tuz:qua farione tu
tantx falutis atore prxrenn fro ( qu i sibi omnia faaus eft)
retrenaturn cupidiratum te feruituti nades? Et fi illt vbi di-
gnitatem perfonxbenefacientis agnouerunt,prx fiuporis mas
gnitudine in retram col/apfi func,ibique tandin iacuerunt: quo
modo in te aut fpiritus,ut haliros temanet guando per fonx
redimentis dignitatem,& quos in ce redimendo labores pertu-
lir,expendis ? liii cmidern Angeluslic A ngelorum Dominus
efbille ad hoc beneficium prxttandurn corpus Cumplir adreum
(quod peraétO opere in tenues enannit auras ) hic vetam cor-
poris & animx fubltantiarn frurnpfit.
q
uam fernel afrumprarn,
nunquam dirn.fit. Ile breui lempóris
frtio,
fine labore vilo
rnunus fuum obiuit: hic
t
rig:nta u:11m annorurn tempore in-
ter homines petegrinatus,famem,fitirn,algores,xtlus,inopiam
vincuht,flagella,
t
puta,ac cuiden) acerbiffirnarn mortero pettu-
lit.Ille felle mortui pifcis Tobix
°
culos aperuit:ifice fe:le quod
pro nobis hatfir,& fangoine quem pro nobis ludir, á peccatis
expiauit,& mentis noltrx tenebras difcuffir. Tu igitur 6 ho-
mo,qui te átoc mutis ereptuM,totqu
e
ac tantis bonts ornatum
& au¿turn vides,idque Ron alta
° nariz manibus aliis , quam
iis,qux prius quidem ccelos forrnaneruut,lofic
a
vera pro te in
cruce clauis perfoffx funt,quomodo non ardentiffirna in illurn
chantan flagras ? quomodo totus in lacrytnas non folueris?
quomodo prx admirationis magnitudine in terram ftupefa,
¿tus non corruis:eum tam incomparabilem erga 'te Dei digna-
' tionem,bonitatern,chatitatem, & nnifericoicham contempla-
ris?Quod ti hoc non prxílas cur non faltern dies neal
.
sque
hac tatuum beneficium ante
°
culos geftasid noétes,diesq;
dico?Cut non vel fingults diebus particulam temporis ah-
quam huius tanti beneficij confiderationi, & gr4tiatura aaio-
ni impenllis?Cur voces tuas [altero puerorum vocibus non iun
gis,qui tam pm
o (tulio Saluatori prxcinebant:
Benedillus
-venit
in nomine
Domini.
0orum Ludes adeo debitas & inflas
obiurganttbus Pha,ifxis,Saluator ira confi: manir, vt diceret,Si
ihli racuiffent,vel ipfos armo lapides clamaturos.
Qt_santo rearos antiqui ilti vetens reftamenti Par
t
es ,qui
promiffum
t
anrum ,& necdum exhbitum beneficium ira e-
ran
f
ffdli,tra illius erpedatione fufpenfi,vr vil aliud aun co-
gttari , aut loqui atu fcribere illis effet gratum adeo ,
vt
fi io
ahum
atium ,fprrl
ro Cyri tegis
turom,erat p:
LO
manta ab
re ns:ractioa
prorupi
.
: 1
r7tior terra,1
fi
.
ileeret :
guando ad o
ti
,
un, pet
durn,nernpe
no vera faba;
de
tribu D ?e
&ìn Chrillu
ne:vel(vt
egi,hoc femí
c'o roo Doz
da
vi
.
endi fi
vitam firmite
N.-que mi
Per
.
us Apon
q [Jale terntni
ucla urn
ea qux nunc
znnt vobis.0
falos coilata
tanrop-re ills
rium afficlet
triarchz,Abr:
eft,quibus
nunciata,red
ergo prx gel
rrock brc ta
manemos ?
qitin:hil hc
erramos , ac
perfirinxitret
bus hoc fruti
*
tau
qui
moneanturt
ftolus nos he
CONCI O SECVND A.
31
Miura forré
tow
rnonem increhtfent fobito propofiti fui velut
hoc piorinus reuerterenrur. Sic Iraias eúm de furo-
roCyri tegis inL,erio vari, maretur,quod Iudæis l'ahitare
fu
•
t
uretwerat procinus in SaInatorem
°
culos coniiciens, & quan-
to maiora ab eo populis beneficia prxffanda efrent animaduer
te ns:lochoartur, f-rmonem abrumpens,fubito in han
c vocem
prorupi, : Rorate- cceli deinper, & nubes pluant itifium:ape r-tra4P
ri,tur rerra,& getm net Saluarorem. Quodperinde el}
ac
fi'd'ecret :
ipfurn quodapbamus leuis MOMenti eft
qua
Ji
la
nra corporis bona pertinet : illud vera
cfi
perpetuoque ra8andum ,& voris continuis exoptan
durn,nempe.SAuptons de ccelo procedentis aduentus,in quo y.-
no vera falu;,&iultvia homicium fua efic.Sie lacob mories,cám
de tribu D a vaticinaretur,;.bhoc vaticinio Anulas auerrens,
& Chriflum ttansferens a r:Salutare tuum ezpeetabo Domi-
49'
neivel(vt ahj vermat)espeaaui. Quafi diceter: Hec femper
iegi,hoc
femper animo eoginui,quod vera falus benefi-
c'o tuo Dore,pc)flmortern contingere deberer:quia fpe mo
da vi cnjfincm fario,altarn ben,fil. lo tuo nunquarn finiedam
vicam fintiler fpelans.
Neque ruiaoj fft
p
lio atque defiderir
P
rorheræ omnes (vt
Pei us Apofloks ai) fcfcitaha,tr Domino , in quod vel
quale rempus.hxc falos munid.) conferencia effer. Quibus re
uela utfl efi,quod non 5bi i)cripfis , nobis lu
.
em miniftrabant
ea qux nunc ounei.ta funtnobis , per eos qui euangehzaue-
runt vobis.0 nos ig;rir reeliers,a nos beatos , quibus tanta
falos coilata efliqux talibus viris eeneetri non eft. Qsod fi
tantop-re illortnn rocines, (ola hui us benefivj (pes & defide-
rium afficIebar he enim de c-ufa exoltatric (anaus ille Pa-
triatcha,Abraharn4m diem Chrifti vid ir)guid
nos
facere par
eft,qoibus hxc tanta raita non promifilfed exhibira,non an
nunciata,fed data,non expeffita,fed
percepra ?
Quornodo
ergo prx graudij magnitudine non deficimus,immo vera quo
rnod'.;
h
1c tanta
°
n'ata faluie,adeó Infenfila
i
i les 8rimmori per-
rnanem os ? O nos igitur non ¡am fcelices,fed plané miferos
n:hil hoc tanto beneficio profecitnus: fed ira in renebris
erromus , ac fi luz ifia fplendidiffitna nunquam °culos nollros
perfltinxiffet?Q
2
ám multi antem cx nobis erun
t
fraues , qui-
bus hoc fruftlá nuncieturiqui ad has Ecclefir voces shiurdef-
canr qui nihil hac diuinx bonita
,
is& pietatis fignificatione
moileauturi Non ita conuenit futres:Hora eft latt(vt Apo
(Iolus
nos bodie nionet)dc fomno fuigere. No
x prrciffir, Ranr43,
ciiça
orum lar-
ehat(clu'em
itradam in
ratione tu
faaus eft)
iilli vbi di-
uporis mas
i
erunt:
quo
lo per fonx
ores pertu-
n Dominus
,fir adreum
i
r
etaM cor-
affumptarn,
Libere vilo
:empoce in-
us,inopiam
:tern pera-
felle quod
, á peccatis
igitur 6 ho-
:is ornatem
bis otiam
era pro te in
roa in illum
ion folueris?
,rn flupefa.
: Dei digna-
conternpla•
s neaesque
oacs,diesq;
!
mporis ah-
iarum
ibas non iun
lenedicqus
iras &
inflas
vt dicerct,Si
acres ,qui in
ficium ira e-
liud aut co-
deo , vt fi in
alium
t
l
i
a
n
r
e
e
t
frod 1
quam
nobis
Propheta n
Quod quid
familiare el
ficij magnit
nem fa¿iun
cenfi,creatu
hortentur.S
frudum exr
erumpeas :1
laudem
P
er
mil fue
(quibus ea
re:ipfas eni.
aaionem
uiloquij,p
Para,
minus pla
non fit ) p
Timoth
!bruna eft
flatus eft i
maximé q
In eaden
ciux
p
facraC
minic
T
E
Per
iz
inf
32
DOM
IN
ICA
ADVENT.
dics autem appropinquauit:abiiciamus ergo opera tenebtarum
& induainur arma lucís, ficut in d
i
e,honelté ambulemos : non
in comeffationibus& ebrietaribus,n
on in culailibus&impudici-
t
iis,non in contentione & z
t
nulatione , non dentque in priva-
ris odíis atque diffidiis:Ced in landis potius prxcationitaus,in
ieiuntis,& eleernofynis
t
empus hoc facratiffimu
rn
tráfigamu s.
Node quídem grafintut beftis fylux,catulique leonu in rugie-
res vt rapiant:orto autem fole:cám rnbris & caligine nodis
aufugiunt , & congregantur ir cubilibus fuis. 1am fol iuflitir
Chtiftus ortus efi:fugiant ergo hxc omnia vítiorum monfira
qux in tenebris & node grafrantur,nibílque in nobis apparcat
claritate diuinx lucis indignum:vt ranquam fi ij lucís ambulan .
tes,ad xternam tandem lucero peruenire mercan ur : Prxfian-
te Domino nofttoIefu Chato, qui eft bcnedidus in fccula •
fecolorum,Amen.
ARGVMENTVM
Concionis fequentis.
1
N hac condone quarn fuerit ad falutem generis humani •
I conuenicns,Dei filiurn in mundum venire,& carnem fume-
re,explicatur.Summa autem robos argumenti(quo res fiat dilu-
cidior)his quinque pronunciatis continetur.Primum,fummam
bominis perfedionem in cognitione,arnore,&imitatione,diu1.
ni numinis fitam effe.Secundum,hominem in (hui naturx in-
tegrx,iis opibus & grati is inftrudum ì conditore fuiffe , vt
hxc tria officia coro mochil
-
me pixflare poffet. Terrium ho-
minem per peccatum a Deo recedentern,in caro mentis crci.
tatem& infirrnitatem incidifTe,vr tire ipfa prxflare per fe nullo
modo poffet. Quartum ,ad hominis reparationern neceffe fuif-
fe,vr horno i
t
crum Deo copularetur : quo illum cognofccret.
diligeret, & quatenus 1ieret imitaretur. Quintum ( ad quod
qua' dotimtis ornnia referu ntát ) conuenientiffimuin futffe:vt
Dei filius carnem noffram affumercre
r
: quo homi,.i jaro pro-
pior atnue fimilior •fad u sfeipfu m
tui
cognofcibilem, & ama-
bilem,kirnitabilem przberet. Fa enim opera in affumpta hu-
manitate uflit,per qux facilé horno ditánam bonitarem , mi -
fericordiam;& charitatem agnofcere,agnitaanque diligere ,at-
que ita demuM eximia vittutum eius exempla ( qux in carne
geffit ) imitan
i polVer , quibus candeal in prillinum ftatum &
digMtatem reflitueretur.
Hrc
qua; nos in prz(enti condone
Jatius perrevimu
r
breuiter S,B onauentura..initio (latina Bre-
uiloquij
CONCIO SECVNDA.
3;
uiloquirj,paucis quidetn,fed difertis verbis coinplexus
Porro autem Ji thema quod concioni prrponitur Icaori
minus placeat(quod ex literis facris al,orurn more neftimpturn
non lit) potern eiufdem ferefentenux , alfa Apottoli verba t. I.Tint.3.
Timorh
3
.vfurpare:Magnum cli facramentum
b
quod manife.
aarn
i
n ed in earne,vel,vt alij clarius verterunt, Deus manife-
ñatas ef} in earne.Hoc enun ad concionis huius argumentual
maximé quadrat.
In eadem Dominica prima aduentus concio tedia:
qux
poft explicatam facri huius temporis rationZ,
facrafelue ceremonias ab Ecclefia inftitutas;de Do
nationis conuenientia differit.
T w
E.Per incarnati 1,erb:
.17*rnem,noua mentis nofir.e oculis
lux
tu4
arttatts tnfulfit,1,t dum
v/fibilrter
p
eurn
cognolermus,c7c.
-
• .
enebtarum
ernus : non
kimpudici-
ue in priva-
tionibus,in
tráfigamus.
num rugié-
gine nodis
Col iuflitir
en monfira
)is
appateat
cis ambulan
: Prrftan-
us in fecula
Ex Prxfatione Ecclefix.
cris humani
unem fume-
tes fiat
ttatione,diui-
tu naturx ju-
nte fui(te , v t
Tertium ho-
mentis
crci -
e per fe millo
flete& fuif -
cogno fccr et .
um ( ad quod
nuin fuifUe:v t
nii jan) pro -
ilem, & ama -
afiUmpta bu -
)itacem ¡D
i
-e diligere ,at-
qux jo carn e
orn
ftaturn
&
enti concion e
o la= Bre -
uiloqu ij
Ané
-
tus hodie Propheta Zacharias in Euangeli Zach6s.
ca ledione ad frirituale gaudium nos his verbs-
inuitat : ExU'ta fatis filia Sion , iubila filia Hieru-
i
falemtecce Rex tuul venir tibi iuflus,& SaluatOr.
Nam cám exultare iubet,& fati exultare &
lare(quod non acíanimum modó , fed ad corpus etiam per-
tiner, quanto Ixtitix magnitud
°
foras erumpit ) maximum á
nobis Ixtitiam exigere videtur.Ad hác ergo tantam Ixtitiam,
Propheta nos Dominici aduentus commemoratione vocat.
Quod quidem Prop hetis omnibus in hac argumenti generé
familiare efhqui ciun prophe tico hutine , diuiui huius bene-
ficij magnitudinem intelligerer
.
vix vnnuam de eo mentio-
nem faciunr:quin in laudern & arnorem Redemptionís fui in -
cenfi,ereaturas omnes ad eandem laudem & gradar= aCtioué
h
ortentur.Sic Ifaias,vbi mirabilem buius Dominici adu, ntus
fruaum expofuiffet,protinus in afFedum Istiriç & gra
t
itud iris
tr
uncas :Laudate(ait ) cceli,& exulta ter ra , iubilate montes Ef4.4X
Iaudem quia confolatus eft Dominurn populum futur, & pau-
perum fuorum miferebitur.Non contenris enim homines
(quibus ea falus przellabatur)ad Redemptoris fui laudes
re:ipfas enim res muras & inanimes ad gauditur & grariarum
atIoncm
v
o
ca
k
. Quin & Angeltis ¡píe Dominicx natinitatis/s6.2.
Tom .j.
nuntius,
14
DOMIbi /CA
ADVEN T.
nunti
ll
s,a
d
firoile
.
gaudium paftores hortatur dicens: Arman-.
•
Clo vobis gaudiutn magnum,quod erit,omni populo:quia na-
tas eft vobis,&c.Denique toturn hoc myfterum al hoc tanto_
gaucho Ertangelij,hoc eft Ixti nuncij nomen accepit:vt ex m a-
gnituline Iætiti quam nobis Deus exig,it,beneficij magni-
t
udinem intelligere valeamus.Neq ue
enim adeó magnum gau
dium tories á nobis Dfis,nifi pro maximo & inc omparabili be-
neficio exeg fret, Hi6 ergo voc bus Zacharias Propheta hodie
confonatcum ait:Exultf fatis filia Sion,iubila
Si igiturEcclefia hodie in
,
Euangelica ledionePropheram
b
gaudium & Ix t
.tiaincohortantem :c ur,quxfo
el
*"
.
acar9.
inducit nos
quod ,:verbts ppftulat , operibus impugnat ? Propheticisenini
verbis ad lx'itiatmre bus amena ipfis ad 1-aceraran atq; trfii-
tlam vocat,dum hodie orrinia iaulis & Ixtitix adimit inftru-
nienta
.
Silent hacjiditatis or gana,filet pulcherrima illa Al-labro
fij & Auguthni diuinx laudis acclamatio, filet & illa cxlitus al-
LUC. 2.
lata cantio', Gloria ;n excelfis Deo.Mutatus eŒ Ecciefix habi-
- tus ,pu:lati incedimus omnes,cám ad facra peragenda procedi
mas Q-senam igitur in hoc tarnfaufto atque Ixto nuncio,tan
ta in r,-bus pfis inceroris atque trifitiæ fignificatio? Q_uid hoc
norte
*
ritu & habitu
i
nnuerenobis
'
Éceletia. voinit Certé non
qua= prioris fecali fqualorm,tr Lftitiairij
&
miferabiiern
$inpl.e.humanx vitx conditionem.Q1emadnackdurn.enim rnedici ars
atque prxliancia,mfi morbi magmtn4ne perfpeaa,
non pote_ft:ita nimiturnEccilialioc habita & lqualre defor-
niat a , antiquiillias morbi vim iinmanitatem r eprxfentat,
atque ita •eleMum quid hnic tanto media; ècœlrsrn terram
venienri debe,amus , oftendir. Qpx autem orat'io miferandum
illius temparis {tunal pro meritis explicare queat , in quo
.1am longp latéque huius mundi princeps
'
imperijm tiann pcn
rexerat;in quo peccarum,mors & matediaio in per niciem ge•
neris numani ade6' late graffabantur ? Sed tus oninibus
Cuperliitio,tniferos hom.nes acrius vrgebat.
C4n
1
enim
.
h
o
mines fint ab ipfa natura ea religione imbuti,
vt non credant vitam ablquediumo prxfidio fuftentati cuna
DeUrn
inuelbgarent,menrémque á fenfibus apocare non p oí..
fent
?
femper ilhsDeum quxtentsbus corporex fpecies occur
rebant.ltaque principio ,cu y toto ccelodiiÇufa atque
rho fplendore micantia f
j
aera viderent iltis honores diuinos
inftituerunt:gloriámque Deo'debitam ad:opeta illtus tranflu-
lerunt. Deinde cam terrent corporis grauitate depreffi non
poIlent día fulgotem
aftrortim
contemplar ,
Dcófque
fth
i
la
terca
terta quxre
in ricos Vel
proruperur
rent,vnde(c
tu
t
or philol
4ráuit
in Di
Antinoum
vt animal 11
natum,durr
Le per fiuun
internperar
vt non ino<
verám erar
plicandum
hofiis hum
litaret vm
lerum ornn.
tintxet. Q
vera religic
m onftra co
lorurn Ctilttl
tinéla enim
bu (clara tem
uifcitur:itai
quod ad co
Corporis
feruit : & o
putatErgo
pl;ficaret,m
que ima per
omisa tenel
puram
dominar:
tis monftris
cutis trifiifi
90e tandern
hui
,
ate
lis extitit,q:
prxfenti
quid afrent
debearnus.
lorlfidgratic
T.
cens: Annun T
:pulo:quia n a-
: ad hoc tanto _
epit:vt ex rna -
neficij magn i-
magnum ga u
omparabilt b e-
ropheta hod ie
,nePropheta n
rn c ur,qux fo
opheticsen is
7cm atq; tr4 i-
adimit inftr u-
ima tila A rub ro
illa cxlitus al-
Ecciettx ha bi-
igencia proc edi
to ntincio,t an
ato? Quid h oc
.uit ? Certe n on
& rniferabil ent
2
nimmedici ars
fpeda, intell igi
quabte
defo r-
m reprxfent at,
ccelis in ¡er ras
tuo miferaod urn
queat , in q uc!
erwm lurn
n per nietern ge.
.ed bis omni bus
vrgebat.
:ligione imbu ti>
ftiftentati : c utU
zocare non p oL
fpecies oc cur
'a> atque clar idi.
ionores diuir los
ra illtus tran au
'
-
deprefli n on
Dctifque
fihi in
ter ra
CONCIO TERTIA.
ruta quxrerent,tyrannis adulan
i , homtnefque Cceleftiffunos
in Deos reponere cmperunt. lude edam multi eó amentix
proruperunt,vt amores atque delicias filas religione confecra-
rent,vnde{quod vel copare pudor prohibet } Adrianus impe-
, ratorphilofophix ítudiis deditus , Andnoum amanum confe-
crauit in Deurtuvr meritó Prudentius exclamarit:Q
.
1;id loquar ofori„5.
. A minoum ccelefti in Cede locatum ? Sic igitur tadurn eft„,6.7.d,
vt animal di ud regium & excelfum ,ad i mperiurn dz glorias
natum,dum Parris fummi falutare imperium repudiat:dum fe-
pev
fummum fcelus au tilius cultu retralm atque libidinis &
intemperantix femusefficitur eó tandern dedudum fuerit,
vt non inodó fichrum arque impurorum hominum fimulacris
veinin etatm flagitiorum & immanium belluarum fign:s fup -
plicandum putaret.Stc euenit,vt lxta exultaret improbitas &
hoftis humani generis eredus &alacer toro orbe terrarum yo
litare
t
, vniuerfumie genus honlinum cupiditatis atque (ce.
lerum omniuun vincitlis alagatum , in perpetua fetuituto cOn-
tintret. Quod enim flagitium in inundo dedil; p:-
vera religione & pieta
t
e es:onda, pro vero Deo
onftra colerentur ? Vr eniin Sapien.s ait:Intandorum iao.
loros cultura totius mali caufaeft , & Miman & finis. EX-
tinda enim verinummis cognitione,mens humana ccecis
bu Idas tenebris obfunditur, paula:tinque dignitatis Lux obli-
uifcituriitavt nihil altud cernat,nthil amet, nihil expetat nifi
quod ad corporis vfinn & voluptatem referatur.
Corporis igitur cupiditatis addida,illitant4m miniftrat,illi
feruit & omnia vitx confilia ad illius obfequturn conferenda
putat.Ergo cám religio fcelere fufcepta. Ccelus augeret & arn-
pl
:
ficaret,neceffe candeal erat exterminad pudores , leges at-
que Sra perftingi,humanitatem fepeliri , rationem obrcurari,
omisa tenebris eircunfundi, folarnque in tenis tetram & iris -
puram , cárn ommum retos humanarum vaftitate
dominan
i Qup fado,confequens etat,ananum hozninis tan-
us obfeffurnmoleffiis innumerabidHis unpliCari,
cu
ris triftiffunis intabefcere,
vitam in cruciatu confume
t
e > åt-
9Lle tandem in
l
empiternum exitium , amentía prxcipitem
rerr
i.
Hic igitur ftatus, hxc conditio illius miferandi tempo-
Fis extitit,quam nobis hoc nouoritu,atque habitu opportuna
in prxfenti die ob oculos ponit Ecclefia:quo aperttl videamus
quid affettort , ac vind:ci libertatis nofire Domino Sainaroni
debearnus
.
Quis cuán non videat , quantum illíus temporis
lonfidqratio , ad huius tanti medici eognitionem & árnorem
C 2.
-
fa-
36
IN
VISITAT.B.MAR.IA,
faciaz ? Etenirn ,quim necelnrius nobis fuerit Chal"; aduen.
tos, ami demum vete intellpgimus cárn quára triths tenia&
facies f
i
ne ipfo in mundo fuerir,artentius confiderarnus. Quid
(ir libertare frui nemo rnelius notan , cp.árn qui aliquando fer-
u,rute
I
ncas eft.
Cptiuirate
amero premebamus omnes . do
minabantutque nobis quaruor atrociffimi nerppe dx.
mompeccaturn,mots,& gehenna.G: aui etiá & lethali
morbo
k.
borabamus: totam enim tinturan, humana rn languor , ftupor,
czcitas,& debilitas pererrabant . hatius vetó Dominus ,tsn.
quam nouus nifhtlx Sol mando oricns tenebras difcuffit,
morbos depulit,taniratern reltnuir,inftniam contulit , im plana
fupeillitionem extinxir principemque huius mundi focas pro.
trufit.Corufcante erial Euangetio euigilanres á fomno virio•
rum homines, templa dz
i
nunum cuerrerunr , alcaria deiece.
H
i
er.
17
. runr,idola comminnerunr,az veterum parentem & conditot cm
fuum ngaoicentes,vaticini) illius •critatemperfpcxerunr, Per-
diz fouet
qux
non p cperit , fecir diunias non iniudicio: in di-
midi dierum fuorum de relinquet cas, & in notnilimo fuo cric
infipiens.
Qzo
in in loco mira quadam fimilnudine, conuetlio
Hiero jis
-nem mundi vares fanaus expreihr. Vr enim D.Flierouloc in
p
t
raere.loco
ait ( & mula celebres Philolophi
t
radurn ) cûm deteliais
perdicum oras aliena pnrens incubar,icetufqicducir,v
b
i pollea
verz parentis vocera pulli accepetunt , mirabili quodam natu-
lxinftinetu can) agnofcenres,alienam deferunt , veras que fe-
quuntur. plan horninibus contign,qui á Deo conditi,
&
CiuS
imigine
informan ,non timen vcrum auto, cm
8t
pa-
lentem fuum,fed pro tilo pzmonem prioribus
illiS
tecults co-
MerUnt.Qui poftea Deo opecante,& Euangelij
voce
infonan-
re,veti pareatis & principis I in vocera agnofeentes é diabolí
principatu , ad ilium fe rtaintuletuur: arque ita dzmon qui
tyrannica potefiate alienas opes necttpauerat Cbnth virtute
inmedio dierum fpnliatus eft , ,pfo codean cellante , qui ait:
10411.12.
Nunc iudicium eft mundi , nunc erto,ceps
ni
undi huius
tur t'oras: & cgo fi ex2Iratt.s hiero 1 torra, omnia craham ad
me ipfurn.Vuurnque iginn Ecclefia hoc tempore & rujoam
mundi,& falutem,attue vi¿toriam Chttfto nobis fpetlandam
proponn.Cumqueillud cerotis, hoc XtltiZ materiatn prz-
beat nihd inirum fi triflicil Iras boche perruifceat dum rebus
qiuiclem ad mccflitiam,vetbis autern ad gaudium & !zatiarn in-
t
i
irar.Hze igitur pro rempus hulus rattuue przfati »ad ipfius
deicida my fterij tra aationcin accing
a
m ur.
1.(211*
Curn vera
hodie de
ipfiti
4.:b
l
a in re din
Patribus affig
rione illam
tal
tía in
fellis
Do
c arnsti
verbi
r
r itat's infultis,
f iel)
magnitud
o tiannq
uor un
utni operis ad
Principló ig
nne perfcdion
i unainne,arqt
r e, perfeftio el
( quo ad fieri
F
m m
omniorn
M una
accedimo
i ungur3or,hoc
t io,atque
con:.
p e
cognitione,
m aieltatis,amc
t er
fe coharcni
& fitnifitudo
Quia veró
f eftio (ra eft,1
n on modó bor
n em condidi,h
r ute &: auxilio
f i-ri poffenr)in
¿ lis eius fechen
Ad hoc ante
P er illud enim
p ientiffimó,pc
J o defleEtEs,in
l aberetur.A tap
c itaren) incidi
á bonitate vea
A tque ita cnn
t iarn cognofc
k nitandani, in
:
JE>
ChLAII adu en-
triffis terc iar
Leranaus. Q uid
aliquando f er-
aus °mires. do
:s. nene d x-
thali morbo L.
nguor , fiup oc,
Dominus ,c an-
lebras U-cutí -ir,
mtulit impi aru
undi focas p ro-
i l'oran° vit io•
, alcaria deie ce•
& conditot ern
fpczerunr, P er-
niudicio : in di-
u
i
ffimo fuo e rre
adine, conue rlio
).Hieron.ho c in
)(inri &reh ala
lucir,vbi
quodam na tu-
, veraff
.
que fe-
á Deo cond iti,
auto
l cm & pa-
s illis teculis co-
j
voce
infon an-
:entes é d'ab olí
ta dzmon
, Chrith virr uce
:11.inte , qui ait:
,di buius
rraham ad
ore ,
81
ruin am
bis fpeaanda rri
mareriain p rx-
:ea
t
; durn re bus
m & !zurran) in-
cfati »ad ipfl us
1.C. i sra
C
O
NC I
.
0
TE
Ti A.
Cum vera multa fint ,que
de
eo
traaari commorl poffint,
hodie de ipfius mirabili racione & ca
dicere iríl Cuí.
Qua in re cám mulcx arque miabils conuementir á fandis
Parribus affignentur ,ego ramen pro hnius loci actemporisra-
tione illam tanium explicare rentaba, (parir frequenter Eccle-
fia in fettis Domini S Auatoris innuere folct cám ait :Per in-
carnati verbi rryfteriú,nona rnentis noarx oculís luz tux cla-
i
t
a
t
,
a infultis,
acc.Qgx
quidem verba,non fol
t
im huius bene-
ficij magnirudinem led dtuini etIm confilij altitudinem infi-
nuanciquorum al ero ad gratiarum aaionem,altero ad huius di
umi operis admitationem accenchmur.
Principló igitur illud firimendurn eft , toram mentis huma- proht*
nae perfedionem,in araiffima quadá cum diurna mente con- tio.
iunaione,arnue fimilitudine fitam efTe.
Vrilufcururque enim
-
rei perfeifkio efi, prmcipio (no coniurigi,& aras perfeaionem
(quo ad fieri poffir)imitari.Crim ergo Deus hominesatque re-
mm omniiirn principium fit,confequens eft , vt quo magis ad
iHum accedimus,hoc eft,qué magis uit affimularnur acque eon-
iungirriur,hoc vtique perfealores fimus. Hxc autem
tio,atque comunaio,tribus porifiimurn relacs perficitnt: nem-
pe cognitione,amore,& imi,atiene.Hoc ell,cognitione diuinat
maieltatis,arriore bonnatis,& mitactone virtutis. Qur ita in-
ter fe coharent,vt ex cognittone amor,ex amoreaucem imitarlo
& fimilitudo contequatut.
Quia vetó in huiufmodi coniunaione rota hominis per-
Seco» dé.
feEtio (ira efi,Dei veré opera pei feaa fuut ( qui cunaa.
non modó bona,ferl chau, vide bona)ideó cürn primú homi-
nem condidi,hac ipfum perfea
.
one donaultiíuper nwurali
rute & auxilio inaruaus,Deurn
a
gnofcetet,dfligetet,& (quoad
fi-ti pofient)imitareruha
t
o; ira vnum eurn illo herer,in quo om
niseius fi:cheira
&
atque perfealo pofita erar.
Ad hoc autem fiara fcelici Chulo homo per peeratom decidtt.
rer1i4.
Pet illud enim á diurna mente recefiit: hoc eft , á principio fa-
pienriffimé,porenriffimo ,opt'cro. Quo balan, eft,
vr „b
lo defleaEs,in ignoranriarn,,nfiimita
t
em
s
, irgue maliciam col-
laberetur A tapie:iba enim recedens, in horrendam mentis
cce-
cirarem
incidir : á potenria deieaus,iu infirmstarem coiruit:
á bonitate verii demans,funeftis truhrx aqucis implicatus
Atque ita conlequenter impot és kaus ett addluimm
i
f..p en-
tiam cognofeendam , ad bonitatem dingendam ,
&
VirrUIC
m
imitandam,
in quibus
eius sera ablolutaque perfeaio fila e
,
ay.
C 3
H.t9
U4r14.
geint4.
38
DOMIÑICAI,ADVE
NT
Fixc traque magna homints mif ria,hzc miferanda ruina,hió
catirs finnmaque calamitas extitit.
Vc
ignur horno fanaretur,neceffe erario priftinurn dignita
tis gadum reflitur hoc ea, vt ad Dei comptexum atque Y.
nionem rudas eleuatetut,qui in uño atque luto fxcis iacebat
infixus.Hoc enirn ai ven
i Seruator is gloriam & officturn perti
nebat : vt quem fanandú Cufceperat,redintegratis iterum viri-
bus,in prifturam mmtis fanitatem & g,t itiatn reflitueret. Hxc
veró Cannas,in ardithmailla cum mune Loo confundirme Ci-
ta eft quam per cognitionem,amorem,& imitationerri effe di-
xi
mus. Hec efl eruin fulmina houninis perfeatmuec fupra hác
fublunius aliquld pura homini in hac v tta contingere poteit.
Oiigitur
tieti
puterat,vt lapins horno & in terta defixus,
hoc eil
i
terrents rebus per amorein implicatus & immerfus,
atque á•diutnis auerfus,ad ceeletba rurCurn erirretur ?
N
eceffe
profedó erat,vt guando hom in infimis iacens , ad Deurn
per fe ventre non poterat , m
i
lericors ad illurn Deus veniret,
1-Ioc eft,qui.a.decumbens xger,ad medicutn pergere non va-
lebat,pius ad eum veniret medicus. Quod quanue charnatis
&dbynationis fuern, D.Fulgent.expon
it his verWs:Magnum
myeerium , magnum diuime diledionis indicium : horno
Deum contemnens,a Deo diceffit, Deus hommeni dthgens,
ad hominem venit.Quid hac chantare fublinms? Qtrid mira-
bilius? Non enim erat,cur
, Dominus maieftatis ad horninern
veniret,qui nec bonotum eius indigebat & ab eo graui ter of-
fenfus fuerat.Erat autem cur horno ad Deum iret,quia & illius
leges violauerat,& fine illius ope viuere nullo modo potetat.Et
turren mifer hic chuinx opis indigus a. Deo teceilit : Deus au
tern qui nullius egebat , hominemque merinffimo jure defere
re poterat, ad eurn mdericorditer venir. Sed inqua (oro)
)
foz-
r
il
a venir ? Nimirum in ea,in qua xger medicu ni pofret attin-
gere:hoc eft,in qua horno catoalisiam faaus,Deum poffet co
gnofcere,diliaere & itnitari, vt hoc modo vifibiliter Deum co
gnofcens,in inuifibilium amorern raperetur. Hac igitur ratio-
ne Dominus in carne vernt,vt carnalis horno ad eius cognitio
riera affurgere poffet.
Sed ais po
t
uiffet quidein homo per opera condita, hoc eft,
per
mirabile
huius
mundi opificium Deum cognofcere,cog
ni
-tuml
i
ne diligere,& diledurn irnitarr.Sic enim claniliimi qui-
dam Pb ilofoplii ad aliquani Dei cognitionern perludi
Verinn hoc philofophis vtcumque licuit, qui acri ingenio &
furnma.dodrina prxditi > ex diumis oct.ribus Derun a'iquo-
modo.
n'Indo cogno
facies(quor u
nefciunt ?
nhiI
niti ce
aderivt non
potefbeffe cr
tur,.qui nec
ex
creaturam
m ai
e ftate in
N
¿Tnitatern,rni
-Philofophi p
amen rerurr
éetraria erat.
Deum,& rel
exterxílue
vehr lucenn
eo
bonitater
ftrauit. Durn
nobis mori
fix fux fpler
illa
facramentur
Verterunt : I
nifeftatú's 11
to carnis
es Dens
a:b1
Qîi
abfcc
reputauimu!
ineffabili di
rnaieflatis a
dor patefa8
Cura
.
eius h
urna bonita
ri clariffime
fit,ea propt
apertiffime
Virtutes no]
tis
fui ,fple
ricordix
vt videript
()tritura e]
randa furia
T.
nda ruina,hi c
inurn dignit a
um atque v .
fxcis inceba t
officturn pert í
s iterurn vir i.
litueret. Hx e
niundione
onerri efre d i-
Alee fupra há c
ingere poret t.
tena defixus ,-
& iminerfu s,
retar ? tccef fe
;ns , ad Den la
Deus venir et.
'gere non v a-
incx charstati s; •
erbs:Magnu nr
icium : ho mo
iMerri dihge ns,
is? Quid mi ra.
is ad homine rn
.o araui ter of-
-
ret,quia & ill ius
nodo potetat .Et
ceifit:Deus au
imo jure de C ae'
nqua (oro ) f or--
1(0 poffet att in-
Deum poitet co
biliter Deuni co
7Iac igitur ra tio-
td
cogni tio
ondita, hoc eft,
gnofcere,co gni-
i clariffimi q u
i
-
t
peridti h uir.
acri ingenio &
; Detun a'iq uw
¡n odo.
e O
Ncto'-tÉkl'I.A¿
nbdo cognofcere potuerunt. Sed quid rudibus &finiplicibuá
facies(quorum maxima
t
urbaeft)qui hoc modo phadophari
nefciunt ? CarnaliS enirn horno , & carnalibus rcbus affuetus,
Pital niti corporeum vel cognofcere , vel diligcre nouerat:
acieaVt non defuerint multi, qui nihil , rija quod oculis cerni
porefbeffe crederent : in qua hxrefi Saducxi fuiffe memoran
tur,;qui nec fpiritus nec Angelos cite putabant. Iam vera
ex creaturaturn cognitione,c reatoris potentiam,fapientiam,&
maieftatern vrcumque agnofcere hect at prouidentiain, beni
gni
t
a
t
ern,rnifericordiarn,itiftitiarn,charitatem multi quidem
-
Philofophi per ifta ipfa opera aftequi non potuerunt quarum
amen terum cognició ad falutem noftram multo magis ne-
écifaria trat. Ex ea enirn & Dei amor, & timor, & fpes
Deum,& religio,hoc eft , diumi.nurninis cultos & veneratio,
cxterxque virtutes oriuntur. At incatnati verbi myfterium;
ve!ut lucerna quadarn dinini peaortsfuit , qux latentem in
eo boniratem,& plufqtram pan tnam charítatern afeité mon
ftrauit. Dom enirá pro hobis mortalitate noftra Veltiri & pro
nobis mori voluit :bonitatis,charitatis,mifericordix ,& Mar..
fix fuX fplendóreM Mortalibus,antea miaus noturn declara-
int.Trlinc illa Apoftoli verba nuanifefte magnum eft pietatis
I
¡.
In
•
SI.
faciamenturn,quad manifellatum elt in carpe. Qsod ahj fre
Verterunt : Deus manifeltatus eft in carne. Qt
iomodo ais ma-
nifeftatirs I 'Mino vera tedus,& velatus magis fub indumen-
to catnis fui& videtur. Hac enini de catifa líalas ait : Veré tU
es Dens abfconditus Deuá Ifraet Saluator. Rurfumgue
r,
Quafi abfconditits(inquit)vultus eius,& defpeaus vnde nec
reputanimus eurn.Vtrumque pan
e ver= eft,quoniam in hoe
ineffabili diuinX incas nationiS facramento,& (picador diuint
inaieflatis abfcódirns,& diuinx bonitatis & mifericordix can
dor patefadus eft. Quonam mOddparefaCrus? Qi nimiruni
facraeius humanitas, velut fpeculum quoddarn fuit ,in quo di
uina bonitas & tharitas,cxtergeque eius laudes,humano gene
ti clariffime refulferUnt. Ea enirn Saluator opera in carne gef-
fit,ea propter falutem noftram pertulito
r
t nerno illa intuenl.;
apertitlinie ;has tantas bouitatis & mifcricordiæ eius laudes &
Virtutes non miretur.Itaqtie cárn Chrillus Dominus maiefta•-'
tis fuX
.
fplendorem velatut,tunc v el mariné bonitatis &
Indo'
ricordix fux °pes
Sunt eniniquXilluminaridebenr,'
vt videri po
Sunt rurCuS qux ad Ir oc oporteat obfcurari.
(»fruya enim
lucidi filma vera vt videantur , obfcti-
linda
funt.
Sol
woia nube telitur vt videátur ; qui
04.
proptet.
DOMINICA 1. ADVENT.
prop
t
er excellentem claritatis fnx fp ien dorum,tnfir mis aculis
Cerril non poreft.Hoc iprám igitur lucidiffimus tac Sol iutticir
fecit,qui fe carnis noltrx nube contexit , vt á caliginofis hu.
mank menos oculis cerni poffet. Qpemadmodurn aurerni
ptop
t
er vifus nofiti imbec:ilitatem,diuinits ile fplendot obfcu
racus eft:ita fumma illa fapientia , proprer ruditatem & infan.
tiam noftram,non fuo,fed noltro more nobifcum egere digna
ta
eft. Sic enim piæ matres facere folent , qux cum rruulis
non fuo,fed illorum more balbutientes loc
i
uuntur. Neque ve-
ró d;flimili ratione kterna Dei fa pientia (q æ plufquam ma-
terna erga nos vifcera gettat)noftro more nobifcum e git,quó
fac
i
lius a nobis apprehendi pofret. Omni traque rarione Do.
'minus infirmitari fe notirr aprauir.Carne velatus eft,vr no.
bis viderecurmoftro more loquutus eft, vt á nobis intelligere-
tur:ad ima nofira deieaus eft, vt nos, qui in imis proftrati
e-
Gretkin
ramus,eleuaret ad Cumma. Hinc D.Greg. In alticudine
Mons. qui
t
)fua
i
diumitas á nobis rpote paruulis) apprehr ndi non
poteramdeoque firauit fe hominibus Deus, & quafi in lacen-
:cm afcendimusfurrexit,& ereCti furnus. Qpienim more ter-
pEtum,per amorem terrettorum humi repebamus, ad amorem
cxleftium huius myfierij beneficio crear tumus.
Ex iis qu diximus facilé liquet , verbum Dei, fiue cáin ia
principio crat apud Deum, fiue cdm in une feculorurn .aro
faiiumefìpropter hominem vtroque modo imaginern erre
Dei.Verbornm enun Dei Deus,imago eh
t & figura diu,nr fub
ftantize,qua fe Pater Angelicis mentibus cognofcendum pre-
bet. Verbum vetó Dei carne vetti
t
urn,fplenclor eh
t & imago
diuinæ bonitatis, quam hac ratone hominibus co?-nofcendá
exhibet Vtroq; igitur modo Chrittus Dominus ver
"
bum eft &
imago Patris,lue in
cr
lo refidens , tiue mn terna cum hom ini-
bus agens,fine carne noftra velarus , fiue c!tra caro is velamen
infpeaus.In
calo
enim,imago
elt
Angel s diuin fubltant,ir,
in
t
erca vere
h
irnago eft horninibus dial= cierne, tiz Per !loe
ergo verbum z:ernus Patri
.
Ce vtrobique explicar at que decla-
rat,,ramuls diflimiliformaLl
i
ic enim in forma fila , tanquarn
pf
a
i
,
g
•
dres diei erutiat verbum : hic vetó informa notita , tanquarn
nox nofti indicat fcientiam : hoc
, nouam bonitatis
ez
mi-
E/
-
di. 5D
fertcordik fux cognitionem.
Quod
ira futurum efre , olim
Dommus per Ifaiam promiGrat dicen : Propter hoc fciet po-
pulus ineus nomen meum in die illa: quia ego ipCe qimi toque-
bar ecce adfum,
e/a
enim val& criguum erat, quod homi.
mes aatea
de Den
per eius opera cognouerant, idea dieit hoc
t
e
t
n
p
ore
t Ipore die coi
do :pie qui ar
etfet non tam
rauit.Videt s
rium,noua mi
vt dum
Sed quonia
f olent,nperk
c am á fchola,
' Out} einus.
telleCium,& r
donum -ruchi
fimplices mer
que paftionis
deuorionis
crim profugu:
Spiritu ducitu
Dei,fiue din
greditur in Iu
ietit fpiritu co
bus fuainflim
tur,illum ches
te copulantur
ltudio vedan,
Taus erat (bu
giffe alt,ex Oil
quw in !dan,
perrulerat:
curabat.Taiis
na clarus,qui
obfequio ade
quens ('efe
uirurrs obfeqi
vt ei per facra
des circulan
ditatem : qu:
pertatls amor
fimi,exclare
mentis pan e
verfaret.
empe t'upen
1
T.
irmis aculis
:Sol iultinx
iginofis hu.
idurn amena
:ndot obfcu
:m & infan.
agere digna
um rruulis
. Neque ve-
afquam ma-
im egit,quó
rarione Do.
eft,vc á no.
intelligere-
pr °tirar i e-
.irudine
rehendi noa
[ati in lacen-
im more kr-
, ad amorem
,fîue cáin ia
ulorum .aro
iaainem effe
ra diurna
.
fub
:endum
prz-
rit
&
imago
:mr,nofcendá
reibum e(&
:um homini-
nis velamen
fubltant
1 .
tiz.Per hoc
atque decla-
la , tanqualn
ra ranquarn
nitatis
dc
mi-
n cite, ohm
hoc fcret po -
7e qui toque-
cluod homi-
lcò dicit hoc
t
e
mp
or e
CONCIO RTIA.
41
tEpore effecognituros,quod antea nainus
i
agnofcebant: guan-
do ipfe qui antea per aires loquebatur, per f..ipfum , quifnarrt
effer non tam
Te
fb uá m agrificentiff
i
mis operibus (tecla-
rauit.V
.
idet s eigo fraires,quomodo per incarna
.
verbi myfte
w
-
sium,noua mentis nofirx °
culis lux duran ciaritans infulfit:
vt dum vifibiliter &c.
II.
Sed quoniam ea qux vniuerfé d'enrula , fobobkura cite
folent,oper.epterium eirr,vt ad praxi in á theori..,,& ad my
cam á fcholaitica , heologia tranfeuntes,hzc ipfa
113j
iJluf einus. tu hac en:m philofophandi racione atfcaus in-
telleaum,& myitica (cholatticam theokgiam per f pientiz
donum -ruda Videmus ergo quotiche in Ecclelia rel' giofas ac
fimplices mentes in medirarione myfteriorurn vitç at-
que patlionis Domini Saluatcris rebglosè verfantur quçpio
deuorionts riacho fequunrur aguum , quocumque ierit : titie
cinn profugus pergtt in kgyptum ,Íiue cinn ieiunaturus
Spiritu ducitur In deferrum , fine cárn pernoaat in oratione
Dei,fiue n'un iter facit á Iudça in Gallilçam, vel á Gallilça re-
greditur in Iudearn. In his igitur itiner bus
'
Huir/ , qu conque
secit fpiritu comitantur,illius mirifica opera couternplaritur,11-
bus fuainfirma verba audiür,illius chantare & l-nirate parcun
tur,illum ches noftesque cogitant , illtque araillim a charita-
te copulantur. Neque rudes modó & tunplices animç in 'loe
Itudio verfarnin , fed viti etiarn graultfirni atque doEtithmi.
Taus erat diuus Bernardus , qui faCcicu lurn myrrhç fe colle Bern.fi4per
giffe ait,ex omnibus laboribus: vits Domini Saluatoris : fine cant.
ginw in infancia, fine quos in vinlizrate , (irle quos in morte
perrulerat: quem temper (vt ipee ait)intra viCceia lua gellsre
curabat.Talts etar etiam D.Bonauenturafanairate & doari-
Bonament,
na clarus,qui tamen naicentis Domint Salo atons prçfepio &
in
Phdo-
obfequio
aleó afFeaus erat , vt eran eius genitrice Maria lo-
nten4.
quens : fefe in famillum offerrec & ad omnia domeflice fer-
uitutis obfequia romptiffimum exhiberet hac tamen lege,
vt ei per facrarn V trginern femel tantárn in die , infanruli pe-
des ofculati licerer. Quis autem referre queat quarn iucun-
ditatem : quas lachryinas,.
/
uos xtbis,quein Euange,icz pan-
pertarls amorem, pia h:re co .fideratio in peaore vi ri fandif-
fimi,exclare ? tarn vCtÒ d iu us C hiyfoltonius , ectlatim fe Chrvfofì.
rnentis pan
i coofitecut , dum hoc diuinz pleratis opus animo
ter..
verfaret. Vehem en ter cuto) ad tniratut quod Apoftolus ait: Capa':
siempe fupernas jifas Vircutes (crian) quz
altillimo
C
5
4nitaciç
42
DOMINICA I. .ADVÉNT.
gnitaris loco pofitx aftittunt)in minifterium mitu, propter
é03
quilixreditatem capiunc Calutis. Vbi vea) ipfum vnicum Dei
filium pacernx gloria! fplendorem , falutis quocitie noftrx
miniftrum & humanx nacurx ‚non AngeficX conforte m fa-
Clum elle confiderat,exceffum fe mentis patiait : hoc cfi,tan-
ta admiratione & flupore affici,vt mens,& cogitatio & a
f
Fe-
¿tus otnnis in ipfo deficeret. Itaque ain Reuera magnum &
admirabile , & ftupore plenum ea carnern noftrani furftrai
füdere,& adorari ab Angelis , & ab AtchangeliS , & Cherubins
& Seraphin. Hoc ergo fxpius in mente verfans exceffinn
patior,& magna de genere humano imaginor , magna quip-
,p
e
Fisc ille. Nequel minoti admiratione ,& amorei
cxteri viri fallad
-
Cura afficteb
.
antur , cárn hoc diranze piecatis' -
opus contemplarentur. Q
L
orum plurimos legimus in ecfla-
fim raptos, vfum quoque fenfuum (dum hxc anemias cogi-
rarent) frequenter amififre. Cxrerám ab incarnation'S be-
neficto ad crucis my fterium tranfeuntes , longe magis
ciuntur. Hic enirn facratiffima ebria' vulnera lambunt,fan--
euinem
b
fuaunt lachrymastergunt affi^ios cruel pede§ eifcti-
lantur,
, á Dorninoque (ctini triflitiam fuarn prodn) callara
triftitixarrianter & hurra irer inquirtint:denique fingrais cor-
poris vulneribus dulciffima ofcula figát.His igitur
& rneditationibus femper intenti,non modó fummara Dei in'
genus hominum charitatem & honitatem contempkntur,fecl'
in eius etiam amor:m mirabiliter exardefcant.
Bacigicur ratione D ominus pias mentes in fui amorem
cendit , atque ira per humanitatis & benignitatil tæ ópera
(qux cognicu facilia funt) eas in efcare folet & in drainnatit'
amorem allicere:vt á carne (qux cognofci ata póteíthnci-
pientes,paulatim in fpiritu adolefcant,& eran Apottolo &cae,.
poffinc Erfi cognouimus Chrifturn fecundan carneni , fed.
nunc aun non-aa
.
ouimus. Qua in re, furnmuradiuinx boni -
tatis & fapientix confilium , ac pietatem admiran licet : quai
fic fe deiecit,fic fe tudicati noftrx aptatnt,fie fe cainahlaus ho-
minibus cognofcibilem, & amabilem prxbuit,'vt vn,uerfum
ad fe mundum hác racione pettraheret
.
Sic videmus medicos'
(vbi xger faaidio laboransfalurares cibos refpuit & noxios"
appetit)condire frequenter ea qux fallidit,iis qux apperit
vt
ita demfi,per id quod ilhi dulce efl ,
l
accplat quod falraare
gern.friser Floc autem confilio diuinarn fapientiant vfam fuiffe 13.Bérn..
tefratur bis verbis:Videns neus horrines carn3les
eiVe
faet"
cant.
tarittuu eisduleedinis i,n carne iva exh
i
buit
i
vt duriffimi tordts:
fi
4,
fir,quifquis
nihil
Ptrh°e 'n
ni fi caci
r
Iteras inflen'
Verám qu
rem diuinita
terrier loco p
efficn, in qu
hoc amé' qu:
Deus ipfe n
imitandum
mo Deum(c
borum perp
proponere E
mí! tira eft ?
teratilmitaf
peccati erro;
!hile ergo D
fet v
t
homii
D.Atiguft.b
mo lequene
qui vicien n
deretur ab h
¿tus eft.Q9
Laaantius,
igitur hom
piar tninim
munas nec.
ea-tem prx
Neq; eni
inapedira ,
te m,nifi ahi
vinutern
ca
materia in
fedus effe
tas,virtuter
exteris perl
fieri non
[y
non
Prnit
riita
tendpicer e
N T.
1, propter eo3
vnicum Dei
()Tac no firx
onfortem fa-
hoc cfi,tan-
ario , & afFe-
. magnum
&
barn furf da r
& Cherubin ,
ans exeeffiim
magna quip -
ne ,& amoz ei
.uinze pietati s'
Imus in ecfia -
rentas cogi -
i
rnation's be -
;
magis
lambunt,fan --
ici pede§ de l-
rodi t> caufa m'
fingulis
col :-
tul:
mmani Dei id
empl_ntur,fe d'
fui amortm i n-
ans inx
ópe ra
St
in dminita tit'
lé
i'poti oto d ,ce re
n carneni fe dl
aidiuinx bo ni-
tari
licét :•
q uat
carnalibus h o-
:,-vt vn,uerfu m
lemus medic os.
nfit & noxi os'
ur
appetit
vt
iod t'ahitare en.;
futil
l
e 13,11é rn..
lsles effe faa osi
duriffimi tor dil
fity
CONCIO TERT1A 43
fit,quifqui
s
eum roto afilan non dilign. Idemq; rutfus: Pro-
pter hoc inquir verbum carne veftiti voluiffe, vt homines qui
nihil nifi carnaba taplebant,miras in hac carne fanaiffima de.
boas inuenirent.
II I.
Verám qux haaenus diaa funt , ad cognitionern
Ec
atoo-
reto diuinitatis pon tlimam pe
t
tinent.Supereft imitatio(quam
tentó loco pofulmus ) .,trou maxi ué horninem Deo iiindern
efficit, in quo fumrnam elus perfeaionem collocauimns. Ad
hoc auté qind qux1J, commodius excogitan porerat,quim vt
Deus ipfe non in forma fua, fed in infirinitate nofira fe nobis
imi
t andum proponerer ? Aliter enim quifieti poterat,vt ho-
mo Deum(quem non videbar,quemq
.
, ab omni dolorum &la-
borum perpeilione alienum eciebat)in exernplum fibi vinutis
proponere poffet,qux vel toca in labcrum pepeflione potifii-
mõ lira eft ? Q.Lornodo rurfus purum hornine(qué videre po-
terathenitari curó potuiffet, quem vt eiufdem naturç,ita eiufdé
ptccali ettorts,& infirrnitatis conforté noueranConuenientif.
fi,-ne ergo Deus horno faaus ett, vt haberet horno
&
qué pof-.
fet v
t
ho miné videre,& qué tutiS polla vt Deú imitan. Q
i
r d
D.Anguft.breuillimé & elegantillime tefiatur his verbis: Ho-
mo fequendusnõ erat.qui videripoterat:Deus fequendus erat,
qui vicien non
-
poterat.V t ergo exhiberetur homini, & (luí vi,
deretur ab homine & quern horno fequeretur,Detas horno fa-
¿tus eft.Cbemlocü quoniam eleganter &copiosé profequitur
Laaantius, eius hoc in loco verba attexere non gtauabor. Is•
Lilian.
igi
t
ur hominem,ad perfeaum & abiolututn virtuium exem-
li.4.de
piar minimé Cufficete poffe ainquod nec omnia qux ad hoc
etin.
munus neceffatiafunt,plené confequatur, atque multh minus
ea-km prxfiare.atque opere perficere queat.
Neq; enim mens
t
errenis vifceribus inclufa,&tabe corporis-
inapedita , aut comprehendere per fe potelLaut capere verita•
tem,nifi aliunde doceatur&fi maximé poflit,fammam ramera
vittutern capere nequeat, & omnibus vitiiStefiftere quotum
materia in vifceribus conrinetur.Eo fit,ve
t
ertenus doaor per •
feaus effe non podir : At vetó czleflis(cui icieutiarn di uint-
tas,virtutern imtnorraliras tribuir) in docendo quoque ficut in
exteris perfeaus & confummatus
s
fit,neceffe
At
id
omnino
ficti
non potefl,niri inottale corpus afiumat. Cur autem fieri
non poffit,ratio cl ra Nam fi veniat ad
ilumines ve
Deus
(vt ornittam ,
quiSA inottales`.oculi clatitatem maieftat's eius-
écmfpicere arque
f
.
4inere
non
potetunt ipfe
cené
Dula
vIt-
tnteca'
14
DOMINICA LA
DVEN
turem docere non poterm •uia capas corporis:non faciet
docebibatque per hoc doctrina e ,
,
s petfeta non cit. Ahogo'
fi fumma
!ir
us eft dolorcm parienta pro inflina offic.oque
perferre:fi vitrus eft,morrern :
t
aran
.
: & inrcn.a-am non m roe-
re,& iltataMfortirer fuffinereideber ergo dador i
r
le perfedus
& docere frs prxcipiendo confirm _re faciendo. Erina e-
nim confiaos aliquisarquedicet:Te quidem rinn peccas, quia
liber ab hoc corpore non concupilc(s:onia immorrali nihil eft
ncceflarium,mihi vetó mritis
iebus
opus elt,vr cucar hanc vi-
tam.Mortern non t(mes,quia v,lere in re non poreft: doloreas
cortremn
i
s,quia nuilarn vim pan
i pores.Af ego mortalis •trum-
<P
ie t
irneo)quia cruciatus mihi grainth tilos mfcrunt quos to-
lerare carnis infirmitas non poreft L'odor itaque vatutis etiana
banc excuf-monemdebuit hominibus, auferre : nequis quid
reecat,neceffi ar: porius afcribat Taro culpx fug.Ergo
vt
per-
fedus efre porlit,ninil et deber opp in: ab en qui docendus eft:
vr fi forré dixer,t,iropoílibilia •.,rxcepit,refpondelt , Ecce ipfe
facio.Si rnrium dixerir:
cirne indurus fum.cuius efl peek-
care proprium:Er ego carnem canelero gero & carneo necea
-
tuna in me nnn dornmaru: ,S• i
t
erum dicar: Non pofrum pro
iuítítia nec dolorem ferressec morrem,qu,a fragrlis fum. Ecce
& in me d.-)lor a
.
que inos haber porefta-em,& ea ipla (
l
ux ti.
me
.
i,vinco,vt vidorem te f-:ciPm dolons ac mort,s.Prior vado
per ea qux fultineri non pofre prxrendis : fi prxcipienrem fe-
qui n on poresJecniere antecedentem. Sublata eh
l hoc modo
omnis fareri hominem necefre eft , culpa fua in-
iriftrirn effe,qui Dodnrern virruris.& eundtm dricem non re-
quflur.Videtis ergo guamo pede dior fit mortalis dodor quia
dux effc mor-ah
l poteft,quam immortails,qui parientiam do-
cere non poreft,quia fubred,.
,
s patriota:bus non di.
'y Neque lanc carneo (' o pertiner, vt hominem Den prireeram
fed vr ofiend,m,nec hnminem perfeda dodrini efre pare ni-
fi fir idem D .us • vt audoritate ccelefti neceffitatem parendi
hominihu imporr4srtec Deum,infi morrali corpore induatur,
vt prxcep
,
a flia fa.lis ldimplendo,cxteros parendi neceflitat,9
con(iring
Hadenus L ,dantius:ex, culus verbis
per-febril
-
1m om v:rrurum maerifIrum,Deum pariter &homml
efre oporrere vt in aiterolvibeas maieffarem cinam reuereartsau
altero exemplom videas quod Mureris,& cuius laboribus
3d
fi
mile labor:lit:2(11nm accendnris.
1 I
I,.
yrerratio.
Vidiftis ram f-a'res,quid ad falutcm nofIrsm incarnati ver..
bi mY
bi myfteriu
flas infìcniit
pergeremus
& coguofcil
criam,quid
lit:ocluye ;
rhnus !Indio
tempote)rer
tionetn,a(nc
Ezechiel prc
alius,quám I
tus,nec film
qucid literas
eredum , o:
bonitarem,
cia,& quidq.
re.¡In hoc
fcire profitel
libri lectionc
diurn& timp
appellarc lic
btlem opifici
pian
t nefcuu
cordiam, &
poterunt.!
Id
dentar: Qui
pientiam Dr
nos Lacere e:
hutus madi
non cognou
cdere quodi
bum enim ci
tionern,& fa
Huic autt
Diledus
derauerat an
in ter hha:pal
cilio diceret:
cas.vbicubes
audacias ho(
tur dicente:S
Sponfi obiur
T.
n beitt
eí
ir.
Alioqui
a
offic.o¿lue
non
ID
tue-
'le
perfeetus
D.
Erina e-
rccas, qui*
rtali
nihil
ca
:ar hanc vi-
e1t: dolorent
Tulio
vtrum•
nt , quos
ro-
ratutis etiana
nequis
quid
Ergo
vt
per-
ocendus eft:
,
Ecce
ipfe
:uius efl pee-
amen
pecca-
poffum
pro
lis (un,. Ecce
ipla
c
i
ar ti.
Is.Prior
vado
:ipientem
fe-
11 hoc
modo
culpa
fua
in -
cem
non fe -
s doltor
qui a
:ientiam
do -
t.
eo prseeram
efre polte
ni -
aCrIll
parear a
ore
induatur ,
di
neceflitarc i
bis
coPig;m '
iter &homin l
ireuerearisau
tboribus
ad f i
tONCIO T ERTIA. 45
bi myfleriuin contulera,& qwniam
mudo
fuperna illa maie-
flas infirmitati noftrx
fe
atrernperaueritsvc
per
illum,ad illum
pergeremus:dum
narra
x
o
oftxx confors fadus,adeó fe
nobis
& cognofcibilern4 ainabilem,& imitabilem prxbuit
etiam,quid nobis
ad
hxc alma
bona
conlquenda faciendurn
fit:nempe ,
VE
(muna humanitario
cius tnyamla, quanto
pote-
rimas 'Jadio
& affeau,aílidue(ac prxfertim hoc facratidimo
tempote)recolamus: vt hac ratione
ad
diainitatis eius cogni-
tionern,ainorem, & imitationern rapiarnur. Hic
ea
enim
Ezechiel propofitus liber ,
(criptas
intus & foris : longé plané
Exeeb,7„
alius,quám liber ille,quetn Efaias defcripfit quern nec
litera-
Ei-441.
tumec illiteratus legete poterant dle,quód claufus elfeniae,
q
o
uOd
literas ion
raret. Hunc ta.nen corarn
in
patibulo
crucis
eredum ,
°
Lunes
legere iam poffumus: &
in
eofum marn
Dei
bonitatern, mifericordiam,ivaltram , & omnia vatuturn ofa-
cia,& quidquid tandein
ad
falutern noltram pertinet,addifce-
re.¡In hoc
libro
Apoaolus
perpetuó
legebat:qui
nih
i
l fe
aliud
r.ad co-
fcire profitebatur,quám Chrifturn , & hunc crucifirum:euius
libri ledione vniuerfum munann erudiun. Hunc etiam tu-
dium& timpbcium ,
velar Capta
naturalem quendarn mundú,
appellarc licet.Nam qui
per
vifibilia huius mundi,opera,mira
bilem opificts
Del
fapientiam, piiilofopholum
more
centem-
plan
nefcmnt :
per (acta humo
humannatts opera,Dei miferi-
cordiam,& iufbriam,cxterasílue eius
laudes
agnofcere
faca
poterunt.1 Hoc eftenun,quod illa Aportoli
verba
infinuate
y--
dentar:
Quiain
Dei
Capientia ,
non
cognouit
mandas per fa-
pientiam Deum , placuit Deo,per fiultiam prxdicationis fal.
nos Lacere
credenres.Hoc eltiquia fapientes huius
fe culi , per
huius
madi
opificni(quod
Capte
ntifii
até
perfedu
en
eft) Deum
non
cognouerunt,aut glorificaucruni:piaLuit Deo al
l
ud opus
cdere quod,externa fpecie íiultum hominibus vifum fu it(ver-
Can/.ak
bum
erran crucis
pereuntibus aultitiaefl)per quod
Dei
cogni-
tionern,& falutem hommes afrequerentur.
Huir
autem pio fludio Sponfa
fe
vIcare oftendit aun ait:
Dileaus meus mihi,& ego illi , qui
paf
-
citar
inter lilia Defi-
derauerat antea Sponfa dilediffinunn Sponfutn videre ,
non
in ter
blia:pafcentem , fcd
in
meridie Capta
fydera cubantern
crim drceret:
Indica
nuhi , quem dilign
anima
mea,vbi
cambi
cabes in
meridie. Qux quoniam patintatis fux oblita
audacias
hoc poltulauerat
.
, rneritó á Sponfo pro
'
inus cerripi-
Sur
dicente:Siignoras te,ó' pulchia inter mulicres ,
&c.
Qua
Sponfi obiurgalione admonita : iam
non
fupra
l
fydera cuban-
rem,
incarnati vet• •
bi
m y
46
DOMINICA I. ADVENT.
tem , fedinter bita paícentem videre Sponfum deleaatur.
Paulifper itaque drainitatis contempla tione ferial:oca , ad bu-
Bern.fi
.
s.
miliracü
infirma fe ti anftu lit : quema dmodu m Bernardus indi-
Cat lus verbis:Libentius hin-odia dilcai commemorat : watt-
per Cales .
rum quia exinde ccepit effe dileaus , ex quo ccepir & pa fci.
Nec fol um exinde,fed inde. Nm qui in altiffimis eft Do mi-
nus , in imiseft fuper fytera regnans,fic inter liba a-
mans. Amabar & fuina fydera , quia nufquam & nunquam
potuir non amare,qui amor eft : fed donec ad lilia defeendit,
& pafci intrr lilia comperrus eft,nec amarlos eft nec faaus
dileaus. V ideris ergo quantum affumpta humditatis &
h
u-
maniratis forma,in nobis Dei arnorem accenderit? In [tac igi-
turfludio verferr lar (catres , hoc humanitario C hrifti libro
cuna Apoftolo fetw-Tr legarcus : vt
I
n ro diumx bonitatis &
charitatis,magnitudinern agnofcentes,in
eiuS amorem accen-
damur ,
& vitturum eius exempla feaantes,in eandem
i
magr-
nem transformenounqutbus ftudiis ad illam tandem pknam
abfolucam fimilitudinem,& coniunaionem per ueniemus: qua
- ftelices Sanaorum animz,in futura illa atque fempiterna vira
perftuuntur.
Dominica fecunda in
aduentu Domini concio Pri-
ma,in
qua
leEtio Euangelica
ex
pianatur.
T i .
T wn,c videbunt flium borninis winentern
in
nube,curn poufiate
ma¿na
7
maieliate.
11..-5.--tr.~
A
efl,fratres chariffimi, myfteriorum Chriftianac
fidei dionitas & rnaieftas,vr d'a n5 humana
voce
& orationefed Angelic porius,aut enano diuina
ex plicanda r.ffrnt. Quod cual de orrintbus
-,.t.-
n
-Ar-
"g ionis
notlrx r ylleriis medró chci poflit,tum de
hoc quod nobis
hodieru3 fanai Enangelij
lelo proponit,dici
maxitto debet. Cuius mognirudinera curn nulla moroalis vox
explicare g
o
lear, Augelica
'
corté
a4
hoc neccifarta crac, vel
curas falté qui ab inferis excitatus,& periculo fuo doaus, tan -
nutra redí nobis rationem pro dignitace aperiret.Talem dines
ille epulo inter torrnentorúfuo
t
t
l
flammas ab Abrahá petebat,
crim4azarú ab inferis ad fuos mitro pollnlaret: ot expofita tor-
mentora fnorum acebitate eos percerrefaccret,admoneretque
vi fic virarla
inairuerent
ne in fimilem
pce
n
am
intide
r
e cog
e
-rentur.Cui clim A brahani dixiffer,Habent Mofern & Prophc-
rus,audiant
contra, N, natiquit,Pater Ablahano,fed fi
quia
quis ex mor t
ris ad nos re
rum tomen
rumq; maga
ret:fOrtafie n
ac
metu
nui
tur
veriratis
pn,Cui quid
volens,per
n
homina(fi
gelorú mirá
nem nc>atá
mus,uon An
nunciata fue
feá ad Deá
;
catena4c rep
denoto'
anisn
bilis &firrrin o
clic at:Ccelun
polar. Vi
rnyfteria in a
facratiffintx
In hodier
ruin noftrx
rem pertinet:
de Virgine
1
& in ccelos :
Inde venrutu
geli diícipul
verbis:Viti G
qui affumptt
vidiftis eum
hin
huma
qua videbit
e
fpicuus ergo
nifeflus ven:
raes
nos,hoc
feriad
oport
ieffir,fhie bo.
alr
icì
em
reciC
1
'
T.
deleecatur.
lora , ad hu-
,
rnardus indi -
motu : n'un -
cepir &
fci.
,ts
e(t
Do mi -
inter liba a -
& nunqu ar a
ilia defeendit ,
nec faau s
inlirati
& hu -
r? In lux igi -
C hrifti libr o
bonitaris, &
lotem accen -
andem
plenam dr
Deniemus: qu a
:mpiterna vit a
concio Pri -
tur.
lbe,cum Forcfla te
am Chriftian 2e
humana To co
ut etiam diut na
ornutbus
poflit,cum de
D proponir,di ci
la mortalis v ox
a eral, vel al i-
só doaus,ta n-
ac.Talena din es
brahá pereba r,
VI
exponta r oí-
admoncretq ue
incidere cog e-
em & Proph c-
Abraha na,fed
fi
qu i$
ÇONCIO
PRIMA.
47
quis ex mor tuis ad eos ietir,pcenitentiá agent.
Iraq;
ti vnus
Sis ad nos reineatet,qui feueritaté chuinx iuflitis,&accertimo.
ruta tormentorú vim ate]; cruciatum ante
°
culos poner e
t
:re-
rumq; magnitudinem fi
id
quid
é fieri pofret) verbis exxqua-,
ret:fortafie multorá obdurata corda hoc tam horrendo nuncio
ac meto flupefaaa,ad fantorein mentem recluent.Huius igi-
tur veriratis Ignorancia fratres,omnú malorii noltroiú caufa
eft.Cui quidem i0c(91uodo Ecciefia(quatenus licet ) confulerc
fficere conatur quod non
e
volens,per miniflres fuos vtrumql
hotnina((i rei digniratem difficultatéms; confideres) fed An .
b
vtelorú minifictio efficiendum effet.Satis tam en ad inflitutio.
tlem
noftrá effedebet,quód qux hac de re nos vobis annuncia
mus,non Angelorum
aUt
Archangelorí,fed Dei voçibus pro.
nunCiata funt,Qt_locirca non hic ad humanx vocis organum,
fed ad Den' vos per no$ admonenté,& exuemi feueri-
tatern,ac reproború dita fupp
n
icia prxnunciantem,prxrenti ac
denotó
4
nitno arzédere deberis.Qappe cuitas ventas adeó
bilis &fir
t
rul efi,vt in huius facrsledionis fine idens Dominus
dicat:Ccelum & terra tranfibunt,verba antena mea non tranfi.
'
bufar. Vt igitur pari religione atque pietatis ftudio hxc canta
myfteria in animo& veftros infinuare pofriinus,cxieflein °peal
facra
t
itli
t
ux
yirgiois
interuentu fu ppliciter imploremos.
AVE
MARIA.
In hodierna fanai Euangelij leAione pofiumus articulo-
rum noftrx fidel(qui ad facrarn Domini Saluatoris humanita
tem
peninet)exp:icatur.Poilquam enim Clulflurn Dommurn
de Virgine natnin,& pak
t
n,mortuum,fepuhum, refurgenté,
& in cçelos afcendentem confiterrinr, fubiungim
i
is procinus,
ande venn
i
tum efre,vt indica vitioo & mortuos.Quod ipfi An-
geli difcipulis afcenfionem Domini rniraiikibus,teflati fút his
verbis:Viti Galilxi quid llamo afpicieutes in ccelumiHic Iefus,
qui afrumptus eft á vobis in cce lurn,fic veniet,quemadmoduu$:
vidiftis cu
r
n afc¿clentemlin cxluin.Hoc ef},in hac eadem vifi-
bili & humana fpecie in hunc noilrum orbAn rediturusefinn
qua videbit eism ornnis oculus, & qui eum pupugerunt. Con-
fpicuus ergo & rnanifeflus venict vt iudicet mundum, quima
nifellus venir vt re 3imeret mundum.Anie cuius tribunal on.
roes nos,hoc ef1,omnitim statum,& feculorum homines mani-
fefkari oporter,vt rcfLrat vnufguifque propria corpbris, prout
fgeflir,fliue bonum,tiue malum.
Ad
aurem (mininos mortalium corpora,quamuis In
luí
gekern reatEl
l
ant,ditsina virtute ad vitans reuocabaturiquod
aliq
48
DOM. II. ADVENT.
alio fidei articulo
t
ettamur,cOm carnis refUrreaione
rn
confi-
t
emur,Dici
t
u
r
autem car ds,non hotninisrefurre
aio
, ne quis
hoc verbo animam comprehendi putet,quç non refurgit, curn
non moriatur Caro ergo que Cola moritur,fola refurget. ba-
que cadauera omnia,qus modb in hac ,ede facra fub pedtbus
noftris horrida ac de for mia iacent,cazteraq
ue
o mnia , i!lo die
rediuirta & integra in iudiciú refurgent.Deus enim qui inetfa
bili potentia fua nos ex limo terrx eandicht cám non effemus,
poterit vtique poftquam fuimos
>
in quamuis materiam rranfic
ritrus,reformare,atque renouare.
Quantum vetó noftla inerfit dudicij huius conditionem an-
te
°
culos habere , declarat Euangelicx hiíoriæ feries,qus to-
ties nobis eius feueritatem ante oculos pontt. Hac ensm in
dicat fagena illa miffa in mare,qns omnia pifcium genera con
clufmquorum boni pdcatione finita in vafis con duntur , mali
veró foras eiiziuntur. ídem quoque decem virginum parabo
la infin u at , quarum quinque ptudentes clamare media noae
(hoc eft hora iudicii)excitatodn csleflis fponfi thalamo teci-
pinntur , quinque verb fatus foras proiiciun
i
tur. Idem etiam
zizar
,
iorum & boni feminis parabola
-
offen
dit
: que córn fimul
exorta eftent,speflis
t
empote(hoc eft,extremi tudicij die)ziza-
nia in fafciculos alhgatadnconiiciunturwiticum vetó
in ceelefli horreo condnum
b
eft. Hanc ergo do¿trinam Dfis,
durn apud nos agetet , frequentiffuré hominibus inculcauit,
eandémque ,kpottolis prçdicandam com millit,quernadmoll
Petrus
A
poftolusreftat
u
r catn a;t: lpfe przcepit nobis prsdi-
cate poputu & reflificati,qu
i
a ipfe eft qui conftitutus eft á Deo
iudex vtuorum & mortuorum.Sirnile quiddam in vita beatifft-
mi patris noftri Vincentij legimus:nein pe fuiffe iUià Domino
hoc officium demandaran
.
' ,vt inftantem juiicij d‘em,eturque
diftsnetionern hom intbas tino citret.Q
.
5
0
faaum elt ,Vt mul-
ta peroitarum horninummtlia husos myfterij predtcattone,
ve
ut horribili quadatn
t
uba ad peca ten tiam excitara fint.
Nec folám in Euar gelio,fed in lee eriá,atclue adeb in ipfo
nafcentis mundi exordio ante lw u in legem , idem voMic hu-
mano generi declarari:vt hoc veluti freno á peccatis homine-s
coercerentur in
t
eligentes videlicet fe mdicein habe e,cu i de
teto vitç curCu rationem eifent redchturs : Id quod Ap olfolus
lucias in epiftola fua teftatur h • svetbis.Prophetauit autem de
bis Ceptimns ab Adá Enoch dcens:Ecce venit Daminus tutti
Sanais tnillibus fuis facere iudiciurn , & arguefe impios
nintbus operibus impietatis, quibus ittp iótgernnt. Qeack
r
te facilé colli
ío mundi e-xc
nus teffatum
In quo eiiJ
lens periculo
cium.Ea enir
plictis denurr
declarar, qui
irrogare,nifi
Propheta tef
nus,ficut,in
fuumalienui
te diuifionui
gnam clader
minorem ad
baothcarn la
mm veró lo<
ré in imptos
monftraret
ai
;
t:quona q
eo effe potef
infeaati, red
intellexerun
effe,nec pof
gé remota a
diainx boni
non patea fi
rneritis ple8
planationen
Quod erg(
in przfenti 1
declarat. Et
Memorat
terrzspre
pura
,bus bonaim¿
erbi.
Nam
l'upen s & ir
randa,&ho:
contequens
fti yrtute
p
dentiz mul
ronern confi -
tidio, ne qui s
:efurgit,ciìi n
Tfurget.
a fub pedibu s
nnia , i!lo di e
nim qui inetf a
I non effemu s,
ceriam rranfi e
3
ditiont m a n-
feries,qus t o-
Hoc enim i n
,m genera co n
iduntur ma li
inum para bo
:e media no de
rhalarno rec i-
r. Idem etia m
qug córn
rdici
r
j dieYzi xa-
r:uiticum ve tó
oecrinam Di ís,
.ous inculcau it,
.,quernadmo dtá
it nobis prs di-
tutus eft á D eo
in vita beatif fi-
illiá Domi no
j diem,einfq ue
.run elt ,Vc m ul-
prgelicatio ne,
xcitara fint.
iue adeó in i pfo
lem voiuir h u-
ecatis homi neí
1 babe- e,cu
dii
[
uod Ap oltol us
:tauir autem de
Dommus c uas
ter'e impios de
;ernnt. (Iota tut
2
CONCIb.
PRIMA.
4
9
re facill co!ligere licer,qua
!
e,quantrimq, illud fit,quod ab ip
(o mundie-xordio,per orcines xratuni feríes,tot modis Domi.
nus teftatum mundo eire voluit.
In quo eciam mira indicis noltri benignitas apparet,qni vo:
lens periculo liberare reum,iubet illi toties denu ,ciar fuppli-
cium.Ea enim Dei benignitas eft, vt non minor appareat fup-
pliciis denuntiandis,quá
m
beneficiis conferendisan quo facill
declarat , qulm alienum ab erus bonitate fit , mala hominibus
irrogare,nifi ad hoc eorum fceleribus adigeretur.Q_ild Efaias
J-
*
•
Propheta tenatur,cám aiti In monte cluntionum ítalon Domi-
nus,ficut,in valle qux eft in Gabaon : irafcetur, vt faciat opus
fuumalienum opus eius,peregrinum opus mis ab codo mon-
te diuifionum ( qnod Regum appellarur Baalpharafirn)ma-
gnam cladetn pugnáte Dauid,inculit Dominus Philiílxis Nec
minorem aduerfus Chananxos vindialexercuit in valle Ga-
baon,cái
n
lapides grandinis aduerfus eos é cedo demitit.Ho-
rum veró locorum mentionem fecit Propheta vt quárn feue -
ré in implos fit animadueirendum , hac prxclara a Ilufione de,
monftraret.Peregrinum autem hoc opus,&alienum ,b eo
air:quonil quid hac Ceuetitate magis peregrinum* alienü ab
eç'> elfe poteft,qui naturali bonitate ftudet femper n5,hornines
infedaii, red bentficiil afficere?Qlod ctiá Gentiles Philiifophi ene".
intellexerunt.Ait enim Seneca:D9 immortates nec volunt ob-
effe,nec poffunt.Natura enirn illis rnitis
placi da eft:tain 16-
gé remota ab aliena iniuria,quárn 1 Ita eft plané,fi naturá
dininx bonitatic
('pe
desfceleribus tanil hominum prouotata,
non pote(
t fumma ifla bonitas non °d'Are mslitiam,& illá pro
meritis pledere.Hzec qua(
'
prxfati,ad Euangelicx ledionis ex
pIanationem veniamus.
Quod ergo Dorránus antea propofitis parabolis expofuerat,
in przfenti ledione nél iã patabolisfed apertillima narratione
declarat. Et pritnám quidein antecedentia sudiciú figna com-
triemorat his verbis:Ericntligna
Soie,&
Luna ,
& fellis
,(2,iii
terris preffura
.
gentium pra confiaíione fonitus
manis
&
finfluum,arefc
en
tibres
homim6uspr
Innoré
expeflatio
'
ne ,
(
l
ux
firpruenion lnliuerfo
orbi.Nam
-l
'
azules
calman
mouebuntur.Hoc
eft,in rebus otnnibus
ruperis & inferis, cxleftibus ac ter reftribus figna mira adrni-
randa,& horrifica portenta.lm mutatis enim ccelorú y irtutibus
contequens eft,vt omnia deinceps oux fub ccelo func,& ì cælc-
Iii
pendent,imrnutenrur.HoC eni.-n fcr d wnæ proui.
dentix munus ell,vt infignes retiras humanarú ftrages formi-
Tornj.
D
dolofis
50
DOMI.IL ADVENT»
doiofis antea lignis,aut Prophetarurn vocibus prxnunciet. Sic
enim prinfquain
,
,ntiochus rex horrendam illá cladem ludxis
.M4C.5.
n
inizlinet,qua oduaginta hominú midia Hierofolymis uncida-
nit,totidemq captiuos duxif,& fa
,
ratidimum téplum facrile-
go furore te merare & fpoliare aufus eft,quadraginta lerú fpa
tio armar.' exerc tus in aere dimicantes , a liaer, horrenda figna
vila funr:quo faCtum eft, vt cines omnes metu perculli,orarent
in bonum alondra conuetti.Similia quoque periculorú immi-
nemiurn figna,lofephus De be/lo judaico ante poftremá vrbs
vallationem prxc drifie momorat.D.autem Gregdimile quiddá
Greg.in
in
halla contigiffe nartat.Priufquarn,enim, inqud, Italia gen-
/
n'
ud.
tili gladio ferienda traderetur,igneas in ccelo vidimus acies,
ipfum.qui pollea efrufus eft humanum fauguinem porten-
dentes Si raitur hoc diumx prouidentix familiare ett,confe-
quens prof
j
¿tó erat,vt ante totais orbis excidium horren
4a
figna pi, cederent,qux exteris omn
'
bus tanto efi
s
ent formida-
bibora quanto gramora mala porten& unt Ahud thim
nü orbis angulum aliud totius v-ni u rfi machinam confidere.
Ideóq;iPic plivata mixdá ind veró in totarerú vniuer
fitate tnmenda oflenta prxcurrent.1-ixc autem ligna , do:orû
initia tfre a t Sauirtor: quia hinc reproborum pceux capient
exordauti,quando(vt Sap.
5
.fcribitur ) Dñs armaba creaturam
in v;ti.J:nem inimicorum,& pugnaba cum illo orbis terrarum
contra inteniatos /E uum eniin eft,vicreaturx, quibus in in-
iuriá creatoris abufi iunt ,vertantur,in exit urn,qux olim datx
iliis F
l
ierant in minifLrium Q_up
,
; autéinimicos nuneupauit;
aptillimo nomine infenfatos appellatIqux vox in om-
ries-imprahosmaximé quadrar: quicám ad mundana omnia
adeó acri in genio fint:vt tXpé pro rebus mhilifxuithme digia-
chentur,
, in iis tamen rebus qux ad aninix taIutem fpeflant:
iminis pené fpirirualis fenfos expertes fut. Q
.
Ilaj res vel hoc
vno argumento perfpici pott. fi: quód cám :nrer mala omma
qux ve I humana veldiuinn etiam mentT cogitari pofilmr , le-
thale peccatú fit infinitis
?
arribos maius,ifti innumera huiul-
modi pect ata p adim commirtentes,adeó nullo hudis
[ami
una;
Ii fenfu affi,iti3 rur,vt lxtentur etiam cú- maté fecerint,& exul-
ten t in rebus pu film is,& iii iptis interim Cc leribus,tanquarn
re bené gefla glor
,
étur.immo veró quidam eó dementir pro-
, cefrc
r
unt vt ne paturn impr obi exteris videantur,de hil etiam
quæ non-ad rnifcrunt,gbrientur
.
'Nuin igituf hos mi.
carn cerebri aut
ret)
fus habere c'redendumells lá ver qui fieri
potea vt mc ntem habeat,qui pro
i
nomentanea volup Tate , aui
inani
ina.ni lucro,p
habet,qui (vi
nitens cor th
iudicii Dei ?
exigir, quarn
in ido irx di
mentas pote
mat,vt maro
inops furutu5
quidem ablq
videbunt?Qi2
portus ament
terrx meritó
fignis ac por
_A"refcentibus
uerfo orbi.hac
parientur,rw
tia rnalorum
fiet:vt qui fin
nunc & prxfi
gis excrucier
nuuila
magis
qux tota in
futurotu
oi
real us.
l'
'
emper Ecch
& vira prxcii
tit,v t o miles
duaas Trans
re,iia roto c
atque pizfer
vi re ipfa
videatur Q
fuir,ve qui ft
modo [unir
fcant.
Sed quxre
ter tos plag
tres,rni
ptentrhgo ,refp:
dem
,
vtlo -refin
.
in fangulne
cxnunc;et. S ic
claáem luda ás
blymistrucid a-
téplum facri le-
gintalern f pa
lorrenda fig na
>erculfi.orar ent
:iculorú im mi-
pottremá vrb us
quid dá
.tut, Italia ge n-
vidimus aci es,
unten) porte n-
liare e ft,con fe-
iium borre n
a
flent formid a-
ud thim eit
am confider e.
atarerú vniu er
figna
,doo rû
pceux capie nt
abu creatur am
°dais terratu m
r, quibus in
,qux oliin d atz
>s nuncupau it,
lux vox in
01 11°
andana ornn ia
.xuithme dig ia-
utem fpeaa nt:
ux res ve!
.er mala om nia
iri pofilmr , l e-
numera huiu f-
hu.us ranti t oa
cerint,&
.
ex ul-
lus,tatiquarn in
dementie pr o..
ir,de bis etia m
ig
,
itur hos mi-
á vetó pu fi eri
voluptate , a ui
¡tu tti
CONCIO PRIMA
S
ina.ni lucro,pcenam neglign fe mpiternarn:
` modo fentum
h
abe ,qu i (vi ait Apo1lUS)1uhh1 dur.w ii mara, impce
1"11124
nitens cor chetauvzat fibi:ram In die itx , & teueiatiows iutti
iudicij Dei ? Si enim mine abud Chtiftiabi hminis profetho
exigit, val-u vt
virám fuam & aárones ommsiníticuat , v t
in lto irx die rnifericordiam i ,uenite mereatr: quld tire de-
mentius poteft, guara vt ip:e contra tocam vitam in hoc infu-
mat,vt maiorem libi irx cumulum ad illum die in(quaii iraturn
'inops fututus tit)thetaurizet:quando(vt D.Hier.atz ) ne Sanái
quidem abique formidine(quamuis non peenáli)pratentia,Dei
videbunt?Q2modo iptur Ceutuni habent, 'qu,hac mente, vel
potius amentia Cunt?Aduerfus hos igituz intenfatos torus orbit
terrx meritó illo die pugnaturus die dicitur.(Ludauré ex his
.fignis ac portentis ente,
j
ual ur,exponit deinde Saluator,c'ú ait,
-
/frefcent
b
u
s
bomtnibus pr£ tirnorea
,
expectauone,qtue fupertsernet
uerfo orb,.
Itaque quamuis acerbittima tint qux curte ho mines
patientur,rw gis tamen ces lututorum prxtagia.quam prxlen-
tia malotum ommoda cruciabunt.1
d
quod luftoDet iudicio
fiet:vt qui fututorii temper obliti,prxCentia temp, r cogitabant
nunc prxfentibus torqueamur,& fututorum meto multó ma
gis excrucientur.Vehem
e
n
ter
enim indignum ett,vtcrun de re
nulla magis gloriemur,quam quOd eam religionern colimus
qux tota in prxrentium bonorum contemptu, &in tide , &
tye fucurotum poGta fit,nos lamen nihil minus quam ifta co-
gicemus.
nmque hoc facrx litterx perpetuó fonent : hoc
lemper Eccletia clamet,hoc Sanaorurn ommum voces,mores
vita prxiaic
eti
tt
&
ad hoc ipfurn Dei filias 1 cuelo detcende-
rit,v t o miles curas & cogicati,nes notitas á cut. rus rebus
duaas transfetamus in ccelum: horno carneo ferpentum mo-
re,iia toto corpote atque animo tenaz affixus eft , vt terrenis
atque pizfentibus bonis inhians,cceleitia. &. futura contemnat,
vt re
T
ía ',ocrancum illud (quamuis alia íìgnifi .acione )teltari
videatur Qux fupra
ad tics. 01 ti cc era() dignu in
fuir,vc gin futurolurn obliti folatanturn pixtentta
c'
curabadr,
modo futurotiam meen anxij, are fcant,palteant , & contremi-
fcaut.
Sed quxretis forfitan , eo tcrn pote piorum animus in-
ter tot plagas & horrifica tigna futurus lit? ?n'elite quxfo
ira
tres,uurabilem pintura Icelic itatern,urs
(att L'ominus ) jiert tuei.-
r
i
e
ntibu
f
,rektette,
le
ur, ie
capta
-re3
7
1ra:quomam appro
.
pok
l
ua tre'-
dernytto
vefira.Itaque dial Sol conuertetur in tenebras & Luna
in tauguinem,cum Stellx é cedo cadete videa
,
ltur , cinn mate
2,
tuglat
b is Dominus,
f ullinete cár
aendam veni:
i ndignationis
trepidatione
fagittas excip
meas fanguin
fecro armero
parir Quis
n es deuorant
lo che picuda
onmia proptr
concildilre.00
diucrfas law
oftendit in re;
rnifericordia
lotum punitir
tas res,tam va
feftaret: tarni
vt fapientiarr
penda
8t
fecil
oculis confpi
fritiæ
fux
n:a
gumento D.:
(alt)in prime
fimileni vtiqi
mm cám
ea opera de£
riam fuperan
prafepio dec
fari,& pro in
& alapis cxd
humeris ban
crucifigi. fi
eft (qua exl
nem fluporé
tudinem
gnitudinem
patefacere f
quam pauló
de Apollonr
gcs yetetitn.
DOM IN ICA I I.ADVEN
T.
rugiat,venti iremantiacr fulguret,terra contrenufcat, montes
ab ¡mis fedibus concutiantur,iotus denique «bis quatiatur, &
homincs tantaiturn
magnitudine itupefaai arefcant:
tune Mili capita leuare,hec eft,exultare,triurephare , & feitos
dies agereiubentutique
i
d propé lit feeliciiiimus 11c dics,in quo
ab omnibus malis redimen dis, & in ceeiciiis regni Cedes tran4:-
ferench fint. Q
i
ximprobis igitnr trepidationi & horrori,ea-
Zlep. 16. dcm 'L'otario & fidu- ix.eleaistrunt.Hod eft atice quod Sapiens
intmere videtur,cámadt:Cretturatibi faaori deferuils exar -
defcit fa tormentum aduerfus leuior fit ad benefa-
ciendum iis qui inre confiduut. id hunc ergo modurn , ante-
eedentia tudicium figna improbes timoreconcurient,pios ve-
ra, mirifice confolabunturi,auód illls e xit:um,iflis fce'icitatein
fuarn denuntient.Quid igitnr hac forte fee!iclus ? quid hac fee
licitate beatius?Quis non eo ternpore feeiices lacrymas , feeli-
ces euras,fcelices labores,quos propter Chriftum pertuiit,iudid
cabibquibus ad hauc folbcitatem peruenire promeruit?
11.
Improbis izitur hoc timore & expeaatione perculfis,mun-
doque flammis abfurnpro;& mortuis terribdi tubx (unitu ad
vitam reuocatis,iudex é cx10 defcendet otrunbus patens atque
confpieuus. Sequitur enim:
runc Indebantfillum fronünts
renten-
:cm
nube,cum pmfiate
magna
,r
7
mazefiate.Et
lime haetenus fra
tres attentiflimis animis auitflis , nunc maiori vobis iludio o-
,
pus efl, vt qux modo diaurus fum, animis velirs mentibulD
mapdetis. Expontis enint ptxcedentibus iudicium fignis ,
(hm iam iudicij pelagus ingredimur. Quia in re multa & ea
quidem animaduerfione digniffima &fe nobis ofFerunt. Ac in
primis venientis ruditis {
-
cuentas & Sicut enim prior
ille aduentus in fum 1,a paupertate & humi jure: ita poflerior
ivi,c
in fumma gloria& maieflate futurus
eft.
Veniet Domines
(v
t
Indas Apoitolus ait)cum Sanais milibus fuis. Milia enim
muliun Angelorum miniflrabunt
ei , &
decirs centena milia
affiaent ei.1-lx namq; funt nubes luci dx,quibus iudex ibpatus
veniet,qux vniuerfum mundurn quafi tot Solibus
quot Sanaotum agm na iudicem comitabuntut. lam verói
thinantis atque terre ntis iram perterre quis poterit ? Ecce,in-
qwt Prophetadienit, & quis poterit cogitare dié aduétus do.>
& quis Ilabit ad vidcndurn eum ?Sí marellatem eius (cáin ad
ferendam legem in monten
.
, Sinai de(cendiffet) ludxi ferre
trequitierunt,(ed perterriti ac pauore concurfi fugientes ,die
rant Moyfi : Loquere tu nobis
,
& audicmus: non loquatur no-
bis Do-
N T.
nifcat, mont es
,s quatiatur, &
fadi arefcan t:
hare , & feli os
,lle dies,in q uo
ni fedes tra nl-
& horrori,e a-
quod Sapie ns
eferuils ,exa r
fit ad benef a-
modurn ,
urienc,pios v e-
lis fee c itat em
s ? yuid hac f ee
acrymas , t' ah-
m petttnit,iu di.!
meruit?
perculfis,m un-
tubx Conitu
us patens at que
/ro
méms
-men ten-
ne haáenus fra
[ vobis tiudio o-
[trs mentibu fq;
cium fignts , ip-
u
re multa &
ca
ofFerunt. A cto
iicut enim pr ior
te: ita pofter ior
t
enia Domi nus
iis. Milia en un
s centena m itra
is iudex itipa rus
ibus
aur. lam ve ró,
()ten ? Ecce ,in.
lié aduétus ei us.,
in eius (cLil a ad
...et) 1 udxi f erre
fugientes d ixe
loquatur no-
bís Do-
C
O
NCIOPR/MA.
bis
Dominus,nc forté moriarnur : qui poterunt eius furorem
fullinere , cám ad ipfais fpretx & violatx legis rationem ex I.
gendam veniat? (../51,s enim
t
ur3inem, gens procellam ca.iuinx
indignationis fuper caput impiorum venientem , fine .1 atina
trepidatione videre porerit? Quod pedus lilas dnini furoris.
faginas excipere poterit, de quibus ipfe air:
In
cbriabo
(agitas
meas fanguine,& gladius meris detiorabit carnes ?Quibus
fecroattrocioribusyerbis furoris diuini magnitud
°
poruit defi-
gnarii Quis vnquam fagittas Cae guine ebrias & gladium car
n es deuorantem audiuit ? 1-Ixc igitur indignan
°
& ira, in íl.
lo die plenifiime declarandafetuatur.Conllat enirn Dominihn
ornnia propia feipfum , hoc eff, propter nominis fui gloriara
cond:ciaile.Conftat ¡real diuertis tu m xtatibus , tum operibus
diucrfas laudes & virtutes
Las
dectaraffe. Potentiam enim
oftendit in rerurn creationefavientiá in earum gubernatione,
rnifericordiam in homints reparatione , lufritiarn verá in ma-
lortun punitione boc die declatandam referuauit. Quid fi tan
ras res,tam varias Dominus
efrecit,
vt poten tia rn fuam mani-
feftaret: tairlue ruirabilem folertiam rebus omnibus indidit,
vc fapientiam fuam oftenderet : & tam multa rurCum ac ftu-
penda & fecir,& perruht, vt mifeticordiani fuam mottalium
oculis confpicuam faceret : qualia quxto editurus eft,cára
llitix fux nagnitudinein declarare conlinuit ?
líos
enim ar
gumento D.Bern.huius die, acerbitatem colligit. Sicut enim
Eer"
(ait)m primo aduentu mifericordia apparuit fupra modum,
ferm
'
de
'
fimilem vtique expe&are debemos iudic j diliriaionem. Si e-
mm cám mifericorcbx fux magnitudinem oftendere voluit,
ea opera defignauit,quxornnem humanar mentis intelligen-
tiam fuperant: duin in flabulo omnipotens Dei filiusnaCci, in
prafepto decumbere,curn
1
.,-ccatoribus in hoc mundo conuer-
far
b
& pro peccatoribus demám capi,v incitixon Cpui , colaph i,s
& alapis cxdi,fpinis coronari,purpureis veftibus illudi, crucera
humens baiulare, & in ea tandem inter facinorofos homines
crucifigi. fi hre (inquam ) oinnia Dei filias fubire dig atus
eft (qua crlum & terram, Angelos & homines in admiran°.
nem ltuporémque adduxerunt) quó nufericordix
fuz
magni-
tudinem declataret : quid quxfo faciet ául
militar
Cu e
na.
gnitudinem,ad hk vfque diem fumma parientia conferuatá,
patefacere pleniflimé velit : Caen Antiochus ter eam clackm
quam pauló fupetius exporuimus,Hebrxis incubar, ac din.
de Apollonium ducem cum exercitu
nouas fira-
ges yetcribus addeiet, atque tandem Ud:rotula genus & no- 2.iwarh.s.
men
D 3
54
DOMINICA
II.ADVEN«
n'en ad internecioné excindetet. Deum(ait facra hiftoria)tric
ttmporis modicum aduerCus populum fuum fude naturn.
Quxro igitut á vobls fratres , fi cúm diuina iutlitia modicum
irafcitur , tut hommibus calarnitates,tot captiunates,tot mor
tes,rot Reip.ltrages,tot denique h,,rrendas clades immittir,vt
tonina pene ludxerum genus, quod fub tpfius tutela pohtum
erat,ad ,nternecioi cm vattauent atque cecideric : quid qua:fo
faciet,ctim
nó
modicia,fed fine modo, hoc eft,extra ornné fo-
tau m moduin status, toturn irx fux impetum iilo die in ícele-
pent.3
1, ratos effundet,de quo ipfe per Prophetam dicit I gnis accen-
fus eft infurore ineo,& arciebit v (
-
que ad inferninouiffima,de-
uotabi
t
que terram cum germine fuo,& montium fundamen-
ta
.
comburet:Hoc Ignui tratres,quod ego pro dignitate & in •
eredibili rei magnitudme explicate me pire diffido,vobis ftu-
diosé ac díligenter perueltiganclum,&ches noaesq; expenden
dum relinquo.
CM-u igitut impij fu pernum iudicern, hanc tantá iram afpe•
au & vultu prx le fetenteni cernant,quid putas ani mi gtrent?
atque ij prafertim,qui vel C hriltum non agnouetunt,vel oros
leges & prxcepta contempferunt5 Quis tunc timor eorú men-
tts occuplbit?, ulsítupor eorú murrios ac co
l
; t.ationes perua-
det,
t
ilm vniuerfum orbe' tanta feueritate minantem , & Chrt
flum videant tanta maieftate fulgenté , quem tones pro rebus
nihil repuchatunt,conternpferunt , & ,,biecertint5Hoc autem
guate fit,vel hoc exéplo vtcumq-, poteritiS intelligere.CU Apo
llenos Paulus
C
ignorans,eius Ecciefiam deualtatet,&
in Darnafcum petgeret,vt fideles v
i
naos petduceret in Hieru
falem ticcurens Dorninus: Sau le , San le , inqurr ,quid me
perfequerisl'Et i,le:Quis s,i,iquit,Dorninengo air,fum lefus,
(litem tu petkqüens:Dutum elt tibi contra ftimuium calcitra-
re.At die t
n
emens ac tlupens ait: Dorn-ne,quid me vis facere?
Pauciainais verbis fanaus Lucas toturn nobis Pauli animum
expotti
.
t cárn
Tremens,ac ftupens.Quxfo vos
lis aupar Cuit,cUm ex tatn denfis tenebris , su tam clarain
hicem Apoltolus emerlit vt quem t nquana flagitiofnm no-
minCm perfequebatur,Deum ornnipotenté agnorceret ? Quid
enim aut magis nouum,aut intperatú, ut inetedibile,aut
rificum illi oblicipotuit ?
Qtió
enim longius ab hac fide alie-
nas e rat,eó maiori adnuratione ac t'u pon- petculfils t.(1La
ergo animi coutternatione rlia–D.
A
ug.verba diccre potuit:Vq>
vç
tenetors
quihus tandiu iacui 1 Sed tatuen non mi
no
t in eo
t
remor
i
quain
.
ftupor fuit.(,)
.
1Jrnodo enim non vehe
aleo-
mentiffirné o
citer veluti E
pore corrept
paratum cree
te mornpara
fupplicio fax
Nunc ad nos
concutrus
A
quem anrea
pij concutiei
nientem cer
cuius feruos
cums ferui. n
data omma
f
dignan)i c
rnentuni
l
Q
mefcenda y(
tanto Itupor
niè
compell
minas fpiraa
ter excepit 1
ftatis amplit
omnibúsql
excruciabut
maieftas no
ris judicial
cipiet?
ferenüquiai
omnia repl
confcientia
debuntQL1
ti mor admi
longé acerl
rutile perpt
Quid de
rationis
fedu,s
t
tan
vitz
&
bris fecunc
gel.fla yo.
inde fingu
alretutrum
CONCIO
I
mentiffirné ornnipotentern Detun formidaret,gnem tam atro
citer veluti parricidá perf,:quebatur? Hoc ergo timote ac fru-
pore correptus,exclamauit:ijomine,quid me vis facete?Ecce
paratum credere,paratir peenitere,paratú obedire,paratum pro
re mornparalum denich bine tantx iniurix á me iiiatx,quouis
fupplicio fax.sfacere: quia ignorans tu
meted ulnaLe mea.
Nunc ad nos reueamus frxtes :Si tanto flupore
d
c
tremore
concutrus
A
poitolus fait, cilin vindleem ac Dom n agnouit,
quern ancea contempferat : quo guxfo
t
imore ac Itupore un-
pij concutientur,cám Chriftel in tanta maiettate & gloria ve-
nientem cernant,guernipli pro vilillirniS rebus cín,..inpferunta
cuius feruos itriferunt?cuius minas & promifia nihil, fecerút?
cums ferui. nuncupan erubuerunt?cuius confilia &Tan.
data ° mina fpreuerunt Sed 6 ¡cm ftopendam,& adiniratione
dignami 6 diuinz feuernatis maxi rima) gratuffinnumg; atgu-
mentuni! Quæ
.
illa quxfo fu t Domini tam hombilis &. peri
mefcenda vox?guis tara Formidabillsafpedus qui l'auli anima
tanto Itupore percultit?Perditum fcrlicer hominem blandiffi,
me compellault:Chrifli glor æ necem afferenti,vnam
minas feiranti faluté prornifit:hottem immaniflimum ciernen
ter excepit Et tamo cum diuinx vecis pondus, diuinaxp maje
ftatis amplitudinem t'erre non poíret,in terram pené exanirr is
omnibúsg, viribus deftitutus decidir. Quo igitur lii angore
excruciabuntur?qua Colicitudine afficientur ? guos eadem uer
maieftas non blanditi:s,fed miws,n6 vitafed interitu,nO amo,
ris indicio,fed clitIriao gladio,omnig; xrumnarum genere ex
cipiet? Qui clementem Dominum ferre non poffunt , irato un
ferentquiad pernitentram vocantem perhorrefcunt,terroubus
omnia replentem poterunt fuftinere?qui nec fcelerum quid6
eonfcrentiam ferre potuerant,fcelerum vitorem confpiccre au-
debunüntus ergo hic fpretx maieflaris ftupor erit?quárus
timor admifIX improbitaris?Plané tantos erit , vr D. Chrifoft.
longé acerbius effe dicat,vultumiudicis iratum cernere,guam
mille perpeti gehennas.
Quid deinde?Caufx o mniii examinablitur,& libri exige"c14
rationis proferentur.Sic mitin loannes in A poc. ait : ludicium
feeln,s
t
libri aperti funt : & alhš liber apertus eft , qui cli liber
vitr •
& indican funt mettui ex jis qux fcripta erant in li-
bris fecundum'operaipforum.Mir'd eft,guid fibi fanausEuan-
gel.fla voluetit,cám & libros mulritudinis numero , ac de-
ande fingulari numero alium vitx ll'rum com me inorar cUm
• aherutrurn eorum ad ter natutain ex lica dam latis et. Sea
p
E N.
a hiftoria)tti c.
tilde iratu m.
itia modicu m
inates,tot m or
les immittir, vt
tutela pontu m
: quid qux fo
xtra omné r o-
lo die in fcel e-
:: Ignis acce n-
i nouiffima,d e-
un fundame n-
lignitate & i n•
ffido
r
volus f in,
esq; expend en
intáiram afp e.
animigtren t?
aerunt,vel ei ns
mor eoril me n•
.ationes peru a-
ntem , & C hn.
tones pro reb us
nt5Hoc ante ra
iligere.0 tí A po
deuattatet, &
ceret in Hie ra
guit ,quid' me
o an,fum lef us,
luium calcit ra-
me vis face re?
Pauli animu m
?_uxfo vos qu a-
, in tam clar am
flagitiofnm ho-
laceret ? Quid r
rdibile,aut h or-
ab hac tid
e
al ie-
:ulfirs
.ccre poturt: VI,
minen non mi
miar non ve he
m en-
D 4
Sequitur
ti manü ap
uerfus
nuin,quod
bis quid 6i.
res,qux jiu
placidiflìm
beatiffima
vultu cone
in ignern a
Quid his
qu,efo ,
gnitate
5
6
DOIVII/4 I CA II. ADVEN
ego tamen quantum corneauracolligere potrum,iu libro vite,
ecos foltim defcripros cite arbitror. Sic enim Pau
-
us qua.
dam ex fociis commendat,quorum ait nomina (cripta effe in
libro vitx,In cgteris vetó libos reprobos effe fcriptos intelligo
Quia verb araa c1 via,qux ducit ad vitarn & pauci funt qui
ambuiant per eam,ideó vnus liber omnibus defcribendis tutti-
cit,Conta verb,cbm infinitos fit numerus itultorum & lata
fit perditionis via,ideó mu
h
t
ilibrieWedcfcr1bfltur, qui taita
multo:un-1 hominurn damnationem continent. Nemo tatuen
credat corporeosibi libros mueniri,in quibus ad verbum deli-
'eta hommum cófcripta fin
t
. Liber enim ille eit Dei fapientia
cums ()culis ornoia nuda aperta futir, qui propterea-confpe-
tIor feculorum efre dicitur:de quo etiarn in Pía! rnus
,
: P o-
fuifti iniquitates natas in confpeau tuo,feculum noftrü,hoe
eft,totius vitx notirx curfurn in illuminatione vultus tui. Nos
quippe mulros libros euoluere necea eft,vt vnius tantum bo.
rninis delida nofcamus: at ille fimplici ac vwco intuiru
ma omnium feculorum fcelera,omnia cogirata,diaa,taaa vel
vt in profpeEtu potita,clariffimé intuetui. Clux quid
ê confi-
&ratio (vt nihilefret aliud) f1 aires , nos ab o mui maleficio &
impura cogitatione aflorare deberet,qubd o mnia in ocul,s a-
gimus Dei cun¿ta cernentis. Hoc enim vno arguméto incau-
4apa.
tum hommem á ma.eficiis rleterrere Sapiens
IlltiCUI crìm
aiti
Renurn illius teitis el} Deus , & cordis illius fcrutator ea
ve.
rus,& lingux eius auditor.Vnde iu cogitarionibus irnpijintet
roptio era,& (ermonum illius atildo ad Deum veniet.Auris
enim zeliaudit omnia,& tumulrus murmurationurn (in qui-
bus vitam orrinem infulnimus)non abtcondetur. traque aura
tu aur in- nia.aut impura, aut virulenr.,aut cli.umeliofa verba
iaaas,auris illa diurna ibidem affiftens aud:t,notat & recon-
dit omnia
>
& in furo, um(cbm tu nihil
MIDUS
copes) ditcu-
tienda referuat Hxc igitur chuma mens tiber il te eft,in quo
omnia mundi federa ita deteriora funt, ac fi elus
°
culis fubie-
aa etrent.Qui eni in numerar multitud nein tlellaruin,& om-
nibus eis nomina vocar,
, numerum etiam ts ogulorum apud fe
reriner fcelerú: Trece
s
ati & eó amplius anni tranfadi erant,
I.
Reff.
/
s.
cùm Doininus Sauli regi per amuelem denútiautr: Recenfuí
qux fecit Amalech I fraeli,quomodo refluir cl in via,cú afeen-
deret de Aegypto.Nuntergo vade,& percute Amalech,& de-
molire vniuetfa eius.Animadurrtite quIfo , qoam longti ton-
poris fpatium polb boc fcelus intercefferat:Dom
in
' tarne(qua,
fi ^aul6 antea crimen illud admifliani fuittet ), tanta feuerirate
plefti
pleai iullit,v
bufque
v
p
a
o
t
t
i
t
c
e
il
r
(i
s
a
t
f
u
u
s
i sf
Sed non p
federa curi¿
rabilius eft,t
fiue cica, ,n<
minu in fcel(
aquiras iudi
extremum
criminum
taefinis prx
tiorú & lord
ma(inquit)
Cit111.15.(2201
operibusinc
furgent,cert
r u rn.Et fort
don cric qui
ob oculos
alicuius tin<
te quód alit
cum a¿ticio
dicium vid(
mento imai
me) tanquai
aninix con
N T.
n,i u libro vir £
Pau'us qu o.
(cripta elle i n
pros intellig o
)auct funt q ui
:ribendis tuft i-
torum , & lat a
tur, qua ta m
Nemo tame n
verbum del i-
Dei fapient ia
pterea-confp e-
Irgurms,:
P o-
Lm noftrú,h oc
ulrus tui. N os
us tantum b o.
intuiru o m-
diaa,facla
v e
l
quid
e conf i
-
ji
&
ia in ocul
,
s a.
;umleo incat a*-
ira , cám ai t:
:rumor ea v e.
atas impij tra er
ra ventet.Aur is
onurn (in qu i-
r. au n
¡metida ver ba
nat & reco n-
pes)
dile u-
il le eft,in q uo
s ()culis fubi e-
llana in,&
I oru m apud
ranfaai era nt,
,aul t: Rccenf ui
n via,cü afee n-
Imalech,& d c-
im longú tem •
nin
9
tarné(qu a,
Anta
feuenta te
ple fti
CONCIO
PRIMA.
5
7
peai
iuffit,vi quouiamiaul,Agag Ama echitarum regi,greg,i-
bufqu
e omitan pepercit,á i)eo proicaus , & á regni tede cum
poftctis fuis deturbatus fue- it. Quod multis ante a ann,sBalaá
va
t
icinaeus fuerat,cám ait: toltetur propter agag rex eius.
Sed non perinde mirum ett , c
i
cód is qua contar: omnia,
fcelera cunda yeIt ante
°
culos pofita v
I
deat:longéenim mi-
rabilius eft,quód quicunque in jo judicio adetune,fiue
fiue ele& ,non modó proptia , fed cejuela
°
nauta omnium ho-
minu ni fcelera apertillime cognoiclualiter cuida ncquaquam
xquitas iudicij omnibus confpicua circe: ad quud potillio árn
extremurn hoc judic um dettinatá eft. Cxterárn ,propriotum
criminum contemplatio,ma
ximo
tunc pudori improbis futu
raefinis praftrtim,qui fine vilo pudoris freno in ornnia flagi-
Corydi,
tiorú &
l
ordiú genera 1
-
efe efFuderúr. Hinc Chryfoft Gtaustli.
ma(inquit) pcenarú pudor ell,quam in iudicao fututam didi-
(.1
cimus.Quod et,am D.Bafil.us mitaca bis verbas: Qui malis '
a
!'
•
openbus inquinati fuerint,ad ignominiarn & cófufionem re-
furgent,cemcnte
s
in felpfis turpitudinem. & formas peccato-
rum.Et forte grauior quam tenebrx,& ignis xcernus , hic pu-
dor erit
.
qui fetuper inhxrebitpeccatoribus , vi nunquarn non
ob oculos habeaut vellig a fccieratx vitc,eanquarn
ídem
alicuius tinaurx .Non conuenit autem (ve idem an) exdiima.
re quód aliqua temporis
futura
tit mora , vt quifque felpfum
cum a¿tionibus fans ,& audiCem,& qux fequuntut dminum
dicium videat: mens enim inenarrabili
,
quadam vi , vno
mento imagind•itur,& ciann'a fibi veluei pi¿ta proponet im-
mó tanquam in fpe culo formasafflonu m,in priucipe facultare
animx confpiciet.
I
I
I.
Scquitur deinde fententia iudicislux extremam bine ope-
ri manü apponit.Ad pios igrur iudcx blanditlitno vultu con -
uerfus : Veuire (inquict) benediai Pauis mei, percipite re g- kutt,:,)
num,quod vobis paratum eft ab origine mundi. Quibus ver-
1s quid blandius ? quid dulcius quid amaneras ? Ecelices au
tes,qux iucundiffima hxc verba percipient , fcelices
°
culi, qui
placidiflimurn nadaras vultum afpacientifcelicesaMmx, quibus
beatitfima
lizec
fors parata eft. Conttá
y
ero torun
ad
anipiox
vultu connerfus,tremenda illa verba fulmatalltr. Ite anaedIcti
in ignem xternum ,qui paratus eft Diabnlo , & Angelis
C.Ind bis verbis acerbius ? quid formidabilius ? Perpendire
qu,efo , quo tandern diuina potentia (qux tamdiu tanta beni-
gnitate impios tolerauit) ctupetie. he (an) matcdiEti. EleEtis
D
j
ar.tea
4412.7.
Bernard.
i.Re
.
g.r 5
DOMINICA
II. ADVENT.
anteadixerat : V enite benediai Patris me i,modó veró Patris
nomen fubtraxit,cUm impits matedicic
certé non te-
meré faaum ell fed vi hac ratione pij oFnnes intelligerent,
benediáionem quae illis contigit,irnmenfx illius at que pater.
nx bonitatis & mifericordix die : malediáionem veró qux
malis obtigit, non taro d umæ
.
yo untatis , quana ipforum ma-
iitiæ & prauitatis fuiffe.Sic enim in lib. Sapien.legiinus: Deus
mortem non fecit,nec Ixtatur n perdir orle valor um : impij
vetó manibus & verbis illaro accerfierunt.Quódigitur pij
fet-
uentur,gratia
Dei eft: quói vetó impij damnentur, culpa ip-
forum non habent,cur in fe gtortentur,hi veró non ha-
bent quod querancurfed habenc , cut fuá fibi imputent darn-
nationem,qui diana manibus & verbis ,hoc elt, praué didis &
faáisfibi accerfierunt. Relegabuntur et go tmptj in ignem
xternum,nullo vnquam tempore extinguendú. Triumphator
namq; in Ifcael non parcet,nec pcenitudine fiedeturnieque e-
nim homo eft,vt agat pcenttentiam. Lugebat Samuel Saulem,
eó quód Dominus preleciffet eurn.Cui Domirus: Vfiguequo
ru,inquit,luges Saul,cú ego proteceDm eum?Si trae tgitur tan-
ta feueritate(dum adhuc venix tempus erat)Dominus vfuseft,
v
t
nullis Sandorum lachi yrnis,femel prolatá aehrerfus
bum regem rente nciá reuocau
futurum cenfes,vbi
non iaria pcenitendi , fed patiendi tempuserit?
- Denique lata Cententia,thunt hi in furl carral xternii , iufti
-autem in vitam xterná O infeelices fcelices ilb o !pilas
beati,quibus in tanta impiorum totiusq; mundi rutna,tá ferint
& beata fors continged Domine (inquit Ber.)h
n
c vre,hic Crea,
vt in xterrium parezs.0 cui nunc fctre datú
,
effet,an in hoc tá
frIici
eledorum ceetu effet numeranduslFcelices vosApoffoli
euibus ante mortem eciam contiait, certiffimum huius feelici-
tatispignos habere,tiicente Domino: Nolice muere pufillus
grex,quia complacuit Patri veftro date vobis regnurn. Fcelix
tu quoque Lazare,vIceribus licet plene,qui ab A ngelis portarts
in finum Abrahx. Flix etiam tu latro,vel in cruce appenfus:
cuiidem beneficium ab rodern Domino concefrum ell , crin'
oratione tua permotus ait:Hodie mecum eris in paradiro. Scio
vos fratres quotquot hic adeftis,ni hil magis fotfitan defielera-
te,quárn de vefl a modo falwe fimili argumento cerciores fie
ri,fimilemque á Domino fponfionem accipere. Sed fingamus
hoc alicui noftrorum cite diuina benign nace eóceffum: quid
ergo tune facetes,fi h oc cerio lenes? N imirum exultatem in
Domino,ttnampharem, laudaré, gracias Ah perpetuó agerem,
inegtte
niegue totun
calamitatum
quam anime
te tn,me breu
lomm ecetus
acerba calan
tran.aáo ,
qu fque
ro fciret
effe
faris ç Hoc
cua
i
ti
itz
t
t
a
n
tveom
,
bc
haereditaten
nus cerros d
ti'ipii funt ,
paucts agere
mus,veraell
potelt.Hant
ne confirma
Imc,donec om
tranfibunt
H,
mat.Multi
°
times mur
ta delerti lo
bus vitam
nr
polluere
Gis facie vid
innocentla
vericatem
in tis quç d
uenti funt(,
ad extremi
ti u aduen
quandoqui
eít.prstert,
cordix ope
iufitæ
tE
gumento
ligione coi
Ii
al Ce voi
gredior via
N T.
ió veró Patri s
certe non t e-
intelligeren t,
:
s
atque pate r-
em veró qu x
) ipforurn m a-
egimus: De us
uor um imp ij
igitur pij te r-
tur
.
, culpa i p-
i veró non h a-
nputent da m-
,raue didJs &
npij in igne m
Ttiumphat or
teturnieque e-
amuel Saule m,
us: Vfquequ o
tiae igitur ta n-
annus vfus ef t,
hierfus
mm cenfes,v bi
n xternii, iuf ti
silÙ o mil d es
ruina4
vre.hic Cec a,
in hoc tá
es vosApoft oli
huius
:Imere pufili us
egnum.
ngelis portat is
tuse appenfu s:
En eft , ca m
paradito. Sc io
:fitan defider a-
:o cerciores
f ie
Sed fingarn us
Aceffum
-
: qu id
exultaren) in
pctuó agere m,
nieg ue
.CONCI O PRIMA.
Ç7
niegu
e totum
i
llius obfequio manzipatem , & in mediis etiarn
calanutatum fludibus (quxcunque trie circumfifletent ) nun-
quam animum , nunquam vultum deiicerem : cura cetro fci.
te rn,me breuts
xut
(patio tranfado, mter cali cines & Ange-
lomm ccctus elle collocandurn. Quid eturn mihi,quamhbet
acerba calamitas nocere poterit , fi mornentaneo illo labore
traniado , x
t
erna deinde rec
l
ine fruiturus hm ? Hac omnia
qu.fque noftrum acá polliceretut fi hanc fibi fcelicratem cer
fciret cite paratam. Quid igitu r nioraris
5
quid tergiuer
faris Hoc fac,& viues : hoc fac (ad quod efficiendum nun-
guau, ttbi diurna gratia defutura eft) & non minus cenara fce
licitatem iftam tibi polliceti poteris,quarn fi eá
,
:ibt Do rninus
viuz
vocis oraculo promitiftet. Is enim ifta faciennbus,hanc
hxreditarern promifit. Quamobrern fi ea praftitens,non mi-
nus cerros de futura tu
a fcelicitate d'e potens,quim modo bea
tflpfi funt , qui Deo ftuuntur. Sed vobtfcum modo fraues
paucts agere volo.Quato enim à vobis, an hxc ipfa qua dial-
mus,veraeffe credatis ? Vera plan
é :imó nhl his venus ctedi
poreft.Hanc emm veritaternipfa Ventas in hulus Euágelij fi-
ne confirrnauit,ciim
:
_Anuo dice
vobis ,non pr,etfribit ,Ileneratio
Imc,donec
emula
fietnt.c.elum
7
terra traufibht,-t
,
erba
ateten, mea u 911
trantibunt
Hanc canela veritarem omnis Sandoril vira confir-
mat.Multi namq
.
, illcirú huius diei atq
i
Urdan) meto perculfi,
omnes mundi opes & voluptates deferentes,in abdita & incul
ta deferri loca tefe contulerunt,aqua pura, herbarumq; rad
ici
-bus vitam intet feras fultentantes,ne fe vlla mundi contagio-
u' polluerenuquo ab o mni fcelere purgan, Ixtá fuperni
sis facié videre me rerentui:arty, ira non verbis modo,fed vitx
innocentia huius fidei vetitatern cófefli futir. Hane eandem
veritatem vendica Prophetarú prçdidio confitinat.Sicutenica
in lis quç de priurt
.
Domini aduentu prxnuntiarant fide es lo-
uenti funt(quandoquidem qua diuinitus pradixerunt , omnia
ad extremutn vfiy, apicern impleta funt)ita in iis qux de pofte
ti u aduen
t
u pranuntiatunt, non minus fideles.únienient
ur
,
Gregf
quandoquidem (vt D.Greg.ait) fequentium retan) carnudo
eft,prçrettarum exhibido. Igitur qui promiffa diuinx mifeti-
cordix opera impleta iá vidimus,non dubium,quin tternendx
iuft,ux réporá itifpeduri ahquando fitnus. Hoc codea) ar 10[4.
gu mento S.lofue motu proximus, filios Ifrarl in officio & te -
ligione continete
Principibus olla) & fenioribus popa
li al fe vocatisdn hunc modum loquutus eft,En ego hodte n-
gred
i
or viam vniuerfa terrz,& toro animo cognoUctis , quod
de
Portante
D
fccula
feculi
In
eadern
ci
o fui
fcribitu
tum
pronor
fentent
H
E.T unc
magna
r,
hurni
elteitur :
E
dens fupet
lium homi:
ieftate.
choris Ang
tem fecund
Euangelift:
prebenda]
eírent
hui
u
Luna,c-
marn
MLIOdly0/11
inreritum
fentiant.lt.
guineo col
gnitis fulgi
gieraerra
¡codos
ede
horrore co
bus pu tirm
tules cvloru:
fui
ntsIe,con
60
DOMINICA
II.ADVENT.
de
omnibus ver
Jis,qux
te
Dominus przettiturü vobis eíre polli
eitus eft,vaú t.on
prsterict ir
inc
.
dium.Slcut
ergo
impleuir
opere
quod
ptonfil,& prolpera cdnaa
ven
ruot :
fic adducet fuper
vos
quicquid niaiorurn comminrus effidonce
vos
auferar, atql
dirperdat
de
rerra hac
oprima guaro
tradidit v
n
vb s
fi
eius
vide-
hect
pocepra contempterirts.Wiétenns
de.
Nec
[virus
qup-•
dem
veta loe
comrninacionis vet fuerunt.quárn quae Fanif
Gonis antea fuerant. Sicur enim Dominus przflutt quod
pro-
rnifiuita quod comminalus fuerat impleuit:quando prxuarican
tes hidras è cena
illa erpulit
8,t
xtet
no exilio
& capttuirae
daranault.N.vs
ergo
1-
rles,qui
promiffarn
Dei
m.fericordiam
:ara filfcepimus,cerriflimé fci,tialus inftivx
f
e
u
et
q a
tem evre
-rno sernpori
rertatlat,M(Ii ab
eius legibus & obediciala defcif-
eamus)exercendam effe.
Quid
,
gitur nobis faciendum ernfes?Paucis
ad
hoc
D. Be:-
nardus rtfponder.Demus!'nquit,operam fratres vriudicati,
non
iudicandi
ante
horrificum illud
tribunal
fiftamta. Hxc
e-
nim mala(vr
ideen
ait)qui parter,cauenqui negligit,incidir.
Ex
gin bus ve
l
bis
coniteere vrcunque liceba,ad vtram
pira-
rum,aut impiorum fortern quifque pertineat. Nam qui
modo
kiarum rerum
pautare
trernefaCtus fibi profpica vitamq; fuam
ad dallar
lels
formato
effingere conatur,is vtique boc ingés
perieulum effnger. Qui veró coutemnit,& negligitirilo
ipfo
die
neghgenix fux attrociffimu pccnas dabit.
traque
feiplum
modo
qutíque vertrum couliderer,& cordis
fui
penetralla
rime-
tur:fi videlteet
jis,
uz
:nodó dicimus,auditisarepidat,&
virara
ac
mores
fuos
ad norman:1
diuinx I
eg
.
s componere decernir.
Hut enim
magnum fané
cLuinz podeffinacionts indicium
tít.
Si
veró
ad
hze ipfs quz dicitnus,rorper & languet , nihiloque
magis
affaitur,quárn
fi
loe
omnia ad
illum minimé perttne-
reur vehemenstffimum hoc internx cxciratis,qbdurationis &
reprobarionis argumentum eft. Quod quidem ve] ex
eo
per-
fpici porefl,quó,i modo,dum
hzc
ip?a
tradamus , reDgiofx &
plz mentes,que nih,1 morte dignum admiferunt ,
trepidan:,
ftupent,pallenr,obalutercuntrperdití
ve:
hornines , & orn
ni
federe
coutaminsti,quo
r
uun capiribus bxe
t
antorum
malora
m
sempeitas .mpendet,non naodó ficcIs oculls,fed apideis etiam
• cordibus hxc ipfa
qux
dicimus audiunt.1
nos
igitur qui ira
tre
pida
audiunt,bené fperare iubeo:hos
vera
qui
ira
ftupidi funt,
vehementer
de
fua falute fotmidare. Illorutn erg
&acres ti
toorem,fol:citudinemMudium,mores
&
virarla
imitari
(Mea-
mus vt
ad
corum tandem foelicicarem peruenire mereamur,
Prxltant
; N T.
robis cfte pol i
mpieuit opel. c
adducet fupe t
aufern, at ql
sfieius vide -
cc rein is qui -
a) qux prmi f
lita quod pr o-
do prxuatica n
&captiuitn e
n 1cticordia m
:r
n
tatem un-e -
dictia
defci f-
d hoc D. B e-
; , vtiudicat i,
Hxc e-
it,incidir.
id vtram pm o.
dar qui mod o
, vitamq; fua m
ique hoeing és
gligitilIo
ip fo
raque reipiu m
comalia rim e-
:pidat,& vira ra
'
ere decernir .
s indicium
tí t.
3
et , nihiloq ue
inimé pertin e-
)durationis &
yel ex
co
pe r-
s, rcbgiofx &
• trepidan :,
acs , & orn ni
num maloru m
apidcisetia m
itur qui ira tr e
a flupidi fun r,
erg
3 &artes ti
Imitan
i (Me a.
lúe merearnu r,
Prxitat at
CONCIO SECVND A.
61
Portante Domino noalta lefu Chritto , qui ert
benediaus
in
fccula fecubarum,Arnen.
In eadern fecunda Dominica aduentus Domini con
cio fecunda:in qua extremi iudicij feueritas de-
fcribitur
(luz
quidem,clim ex aiiis circunftantiis
tum prxcipUé ex iucFcis integritate,deinde ex re
proborum inexcufabili prauitate,ac poftremb ex
fententix grauitate coftigitur.
T 1-1
E.T
une videbnnt filium lominis venientem in nube cum l'até-late
magna &
maieflate.Ltic.at.
—; Vos poriftimum Domini Saluatoris aduentus
1
valdé inter fe dillitrules,hoc tépore celebrar Ec
clefia:alrerum quidem prateritum,alteruin ve-
1
ré, futurumialterum ad feruandos homines,a1-
cu
t
ral ad iudicandos : alterum furnmx iníferi-
cordis,alterum fummz iuftitixialterum in rna-
'xima humil.tate,aterum in 1umma maieftate.De illo namque
dicitur : Ecce Rex cuas venir dial manfuerus,ipfc pauper & fe-
deras fuper afinam , &c.de hoc veró dicitunTunc videburn fi-
lium hominis venientern in nubc,curn poteftare magna & ma.
ieftate. filie humili vehatu afello,hic vehittar in nubibus cceli
choris Angelorum & Sanaorum m
'
Albas fttpntus. Huns au-
tem fecundi aduetrus antccedeuria figna & tautiam , paucis
Euangelirta Lucas in hodierna fanai Euangehj Icaione com.
prebenda Interrogatus enim á D ifcipulis DomInus ,quxtum
effent huius diel fign5?hiš vetlats rcfpondir :
tran
.
figna nt Sele,
Lunas& Stellis , &
in
terrs prefiefra gemela,: , pr,econfrajioneinnetus
mares & fiteausem
,
&c.
Ex quibus verbis colligimus,ante rumana
munch,orm,cs eius partes críe prius concutiendasivr por,
qur
inreritum atque ruinam fuam inflare quodammodo iam prx-
fentiant.ltaque ccelum
t
urbabitur,Sol obieurabirur, Luna Can-
guineo colore rubefcer.Stclix é ccelo cadete videbunrur, aér i-
gnitisfulgurIbus iplendebihnubes tonitrua ernittent,rnare mu
giet,terra con
t
remifcet,fera latibulisfuis reliais,fremitus
hor-
rendos
edenr : arque homines ipfi prx tancarum reruen meto:
horroreconfternabnntur.Vnde lequicur
:....ftefcent
n
Iws hommi.
Ines
pra
timare & e xpetianone qua fiepermenient-rninerfe or6i.Nam -vir.
tules cselorum rnoueleunestr.Et nene videlnent filnem l
'
omitís rente-luan
hi
wile.com pote:J
.-
late magna
C7
71141af
tate.
No [amen
pij
humines
hert
libus negoth;
contidei ario,
dio voliuter
Patribul face
rum
quotum aluC
efie alebat. E
cundido beat
llar orum pee
fabat. Sí gil
non dubno
Vt ergo huic
latur, extren
ac mente trar
conftitui: fiI
catio , quod 1
quoniamhz
valet,oro, ot
mis adeIre ve
efficiat , non
Hac enim vi
ratis morbis
qua caines n
unimos Chri
duos quotan
hominibul a
ri
,
inn Saneo
delium defur
rio emergan
clefia: prwpoi
dicij die eas
mente,
extra
vobis ante o(
fus ignoro:ni
debeam.Sed,
futuri
Sed quia i
huius partes
prxcipua effe
declarant, pa
dicis inregru
E2.
DOMINICA II. ADVENT.
hot
ventun iud icis tplendore& maiettate perterrefierent, me-
mm iliis Saluator propofi
,
a germinantium arborum fimiliru-
dine adiminctim protinus fu brin:F
.
1:s autem fieri oncrpierailms,
re-
jpictte
leuate
capita
vefira: quoutam appropnquaz
?Mempo
nfira.
Ea
¿Itzá
illes fitmlitudmem ficu1ricam.c7c.Q,ula
veló adeórre
menda & tinrrifica eraut,quz de hoc futuro tudicio dixerat, vt
vir
homi-abus credtbilin videreraur,adiecit tandem
t,A
-
men
dt.
ce
-rolvs,nou pratertint generatto bac donec omnia fant.calurn
terra
tranfibunt,-rerba
antem mea non
t
raalibunt.Hxc
futir
clUX
huius die: le
a
t
o
courinet:ad qua pro dignitate tradancla
(fi piando alias)nunc poriffinal diuina ope indigemus : T'un
bearitlimx Virginis interuentu Cupplicitei á Domino petamus.
AVE bi A R I A.
Cum Chtiftinua religio tam mulos & magnis rarionibus
homines á virus abducere,& ad pietacis & iuftitia ftudium
citare conreodat cum tim ningna pus przmia & improbis
fupplicia confhtmt , vt ea nulla otario explicare , nulla mens
concipere pro dignitare queat ; medró quan poteft, cur has
ipfa pradrcantibusuobis, & nuotidie ame oculos veftros pro
ponentibusnam pauel tic afficiantur , vt eos fceleium fuorum,
& ante alta vira peenitear. S i enirn veI inhuma huius
virz
&mira & incommodo,adeo frequenter homines angunr , vt
nullum laborem propter ea vitanda recufent : quomodo manos
prxmiis fupplicuique propofitis , nihil penirus comm ouen-
tur ? Cuius rei cum
rr
u'
.
ttc
variz fint cauta , illarn hi vel
przcipua videtur,quod
hac
ipfa‘c
i
na fides & relugio C boina-
na propouir , vil vnquam ad mentem reuocamirs. Sunt iila
quidetn ad perniouendos ánimos potencial:1)a ? fed fa expli-
cetuur, & diligenter excutiJntur,vr quid in ipfis latear narro.
fpiciarnus. Qid enim inter elemenra ommaigne aetiofius,
& ad agendum vehemencia? At fi hunc ipium furnm ali-
guando & celeriter conringas , non te adurer: mora enirn
ad agendum opus (41. Sic ig mor qua
muls ki3
"
""
z
my.
(feria velut (Pino
l
:
l
bs quid
m
ignis fint , qui algencia homi-
flan
peeora poflim ineendere,fi tarmn eis cogitand.s non im-
moreris,fed le untr CI ,ae velut in trankurfu percurras, rninus
P
la
'
.1 cc
>
:
um virn & rffit-aciam fenties. Q22Mobrern tidei
(
quam
°mi
l
es babernur,) addere r porte( confiderarionis mo-
ta
'
n
ve anirn.,COnCipiaS
ante oculos menos hoe ipítirn
quod credis
•
xptices,11c euoluas. Qlod fi taceres, non dubi-
to,quio
fç hie
;
gas /
1
.
,
Y
,
eotem animum tuum vehear
.
eu-
tet
i
nceuderet. O vrinam qui caen multas diei horas 11)
hbus
4
T.
:efiei era, me
-
ruin firnilicu -
nctpurailms,re -
ciemptio
-re/ir a.
veló adeó sr e
io dixerat, v t
em :
_A
r
men db .
1:,:elstrn
r
terr a
qua Euanae -
b
ate tradand a
l eales : epta m
uno petamus .
is tarionibu s
e
ftudium in -
& improb, s
nuda mea s
)teft, cur ha s
os veftros pr o
um fuorum ,
ia
huius vir a
!s angunt , v t
ornodo tanti s
comm pilen -
,
diana hi
gio
hafti a-
ms. Sunt ill a
? fed fi e x pli •
s
latear narr o.
gne aCitiofiu s,
•
furrim ah -
mora entro
lei notita my -
germa hom i-
ancts non Un -
rateas, rninu s
mobrem lide s
erationis mo -
ntis hoc ipfun a
:es, non dubi -
um vehemen
-
horas
i
n
fur i-
Iba s
CONCIO
TEICTIA. 63
libus
negotiis infumimus , vel vnain faltem huius tanta rei
confiderationi impenderemus maxunain cerré ex hoc Itu
dio vtiliutem caperemus. Sic pialé quendam ex fandis illis
Patribul facerefolirum leganus : qui in quodam trium folio-
rum libello(vt tpfe xebar)fe ches nodesque legere &fricaban
quorum alud quidem rubetrn,aliud candidum , aliad nigrura
elle aiebat. El in rubro quidem Dominicam pallioneen , in
candido beatorum gloriam,in nigro autern attrociffimas dam
nat orum pcenas fe legere dicebat: hoc eft , affidué animo ver-
fabat. Sí )gitur in hoc ipfo Lbro nos hequenter legeremus,
« non dubito quin longe aliter vitam noft ram inibtueremus.
Vt ergo huic communi focordix aliqua Litem ra ione confu-
latur , extremi iudicij imaginem , quornodo can' depingete,
ac mente tradare deberemus, hodie vobis ante oculos ponere
conflitur : fi forré idem apud nos efficiat hutas niyilenj expli
catio , quod eius diligens confirieran° efficere potuder.
Et
quoniain has res ad con cu tienda obdur3ta cord a pluri mum
valet,oro, obreflorque vos fratres , vt quam attenufliinis
mis adetre ventis. Si enim hxc tanta res nihil hodie ap..d vos
efficiat , non vide.) quid mihi in futuruni fpei rel quum fit.
Hxc enim velut extremum medicamentum eft , quod defpe-
ratis moibis adhiberi folet : ac veluti extrema oppugnatio,
qua carnes machinas adhlemus , quibus rebelles multorurn
ammos Chrifto fubiiciamus. Illud tatuen hoc in loco dicam,
duos quotannis efre ches anirnaruni : quorum alter defundis
hominibul alter viuis &ferrar. Et ille quidé poft fefium orn-
iburn Sandorum
ce
iebratur,in
quo totius Ecclefix fulfragris fi-
delium defundorum anima hmantur , quo ab igne purgato-
rio emerganualter vea) hodie mihi celebrari videtur,quo
clefia: propofito peccatorú anima
l
)us formidabilis & magni iu
dicij die eas nõ ab igne putgantefed á peccato ad inferos depri
mente, extraliere conatur. Quod fi hodi2 hoc tanto rnyiterio
vobis ante oculos pofitoftuftrá laburamus,quo me vertápror-
fus ignoro:ncc intelligo,qua racione deaiceps vobifcuro agere
debeam.Sed de lis haderms:nunc remipfam aggrediamur,k
futura iudicij feueritatein vobis ante oculos proponanms.
1.
Sed quia infiniti propemodum operis eiret , omnes iudicij
hutas partes & ore unftantias explicare,tria rantum, qux mili
pixcipua até videntur , quxque eius maanitudinem apertius
declarant, paucis artingam. Pritraim quidem incorrupti iu-
dicis integritw
.
m deinde reproborum hominurn inexcura-
Diuiiio.
bacín
«
64
DOM. II. ADVENT.
bilem pratfitatem,ac poitremó ferende contra eos fentaie gra
tutatern.
ludex igitur prirnum ille-efl,de quo Propheta diciuMundi
Prima
funt oculi tu i ne videatit malurn,& refpic ere ad iniquitaté non
pus
pote ris,Reus autem eft hmo peccator,qui bibit quafi aquam
iniquitatem Ctim ergo tanta
fu
intquitas eius,qui iudicandus
eft,!
anta vtróxquitas iudic anris,nuale q ufo iudiciunn illud
erit,in quo maxima iniuftitia , fummis iullitix & xquitans
ponderibus libranda eft?Hoc , cám corruptiffimus ab in-
corruputfimo, immundillimus ì mundiffimo , & peflimus ab
opr mo iudicandus erit ? Hac enim de catira non fine timore
L
eor
4
.
Apoftolus aiebar:Mthi antera pro nihilo--eft,vt á vobis iudicer,
aut a, humano die,fed nec meipfutn indico, nihil enicn mihi
confclus fum,fed non in hoc itiftificatus fum : qui autem iudi-
cat me,Dominus eft.Quod perinde eft,ac fi diceret:Q.Lia non
ab hominibusfed á Deo,hoc eft,S. itiftiffimo,incorruptiffimo,
& Capientiffimo indice iudtcandus fum(qui long¿ aliter guau-1
rifirmik. homo videt)meritó tudicium eius pertimefco. hacine fi pecca-
tor peccatotem,Iiimpiusimpium effet :udicaturus,nonerat cur
fibi improbus ab =probo nunium timeret , qui non pr:us al-
terutn quam feipfum tudicio fuo effet damnaturus.At ciun hu-
ius caufx iudicium ad euro fpeaet,qui eŒ fumrna xquitas,fum
ma Canditas atue uttitia,furnmóque odio impium,& impie-
tatem elus de
t
efletur,conttá vetó tudicandus reus omni gene-
re fia.riorum coopertus fit,quando ad tantam æquitatem tan-
ta intquitas ad tantam reanudinem tanta obliquitas, ad tanta
denique iufhttam tanta intuftitia exigenda , & pro metitis
punietida,quis nó mentó timore concutiatur?Non foiám auté
xquita.s,fed fy ncerriflima ettam ,& certiffima iudicis ventas( vc
D.Bafir.ait)maximurn irnprobis terrorem incutiet.
Ctimenini improbi omnes dolis,fraudibus,& fimulatonlb9
(dual hic y
l
uerent)ambitionem ruam,auatitiam,impuelicitiam,
cxterasque anuni labcs occultauetint dun videant cadarn
fuam coram en indice agendam elle, apud quem nihil os arti-
bug(quil
y
is femper vfi tunt)efficete poffint,tion poterunt non
vehementer exanitnari. Hoc eft autemquod Sap. 5.1egtmus:
Dsqim
ile.
Deum ideticet tilo die pro g
,
alea , iudicium certum effe acce-
rtirdn.ln hu manis entin iudiciis Upó varitas occultatu
r
, 11‘
renturn crimina val teguntut , vel diflienulantur, vel cerré ex-
t
enuanturquan
do
aut decipttur iudex, ant mentitur teft.s,a
,
u
t
real fallir:at in hoc indicio nihil hiirucn locuin habebn: cunt
idem Donaitiuslia nius
curiaa gerantur ) co laae caufa
Bafil.
& teftis,8c it
rumpi,aut p
te ad gratia:
certum:apu,
facundia,ni
1-ixc eade
in eo iudicir
qux pro
M2
patrocinani
mm dignit:
ces clarorun
hoc iudicto
habitura fui
infigne fed.
quid in hac
Vares reg in
& cám tri ul
interierit,no
Hinc e tiarn
fc
uiptu eiti
aranei tela fi
comparwur
tito negabit
non vidi te.
fcelicitas eft.
fcelicitatis I,
tia fija vide]
ef},non agn
fuifti,pennd
curas, fruí
Citaras don:
go ordi ne p
ftrep ira peu
fragilern fir
adeo nihil i
fu m adOrna
fub'imes hc
tu m: exalta
intni exercil
omnes cedr
tes ex ce Ifos
Vi
fa puTchrt
is fentak gr a
:a dicit:Mun di
iniquitaté n on
.t quafi aqua m
ui
iudicand us
iudiciunn ill ud
iæ
& rquitat is
áfiimus ab i n-
, & peffimus ab
on fine timo re
vobis iudic er,
hil enim mi hi
j
ui autem iu di-
:eret:Quia n on
icorruptiflim o,
aliter qu in
ltaque fi pecc a-
:us,nonerat c ut
ui non pr us al-
rus.At cáin h u-
na zquitas,f um
pium,& imp ie-
eus omni gen e-
quitate rn t an-
quitas, ad ta nta
& pro rnerí tis
g
on foltim a mé*
dicis ventas( vt
tiet.
& fimutatonl b9
1,impudicitia m>
videant cad am
rm nihil
-
lis a tti.
poterunt n on
Sap. s.legim us:
Ittum dre ac ce-
s occultatur, &
u
y
, vel cené ex-
atitur teft.s,a
t
i t
n habeblt:
Lt )
in bac ca lla
CONC 10
SECVND
A.
6-j•
&
t
enis,& iudex fit:qui millo modo poteft aut muneribuscor-,
tumpi,aut prxftiglis illuch,aut blanditiis
• & á feuerita
te ad gratiam Geftat enim in capite pro gatea iudicium
certum:apud quem nihil doli,nihilhaudls,mhit fallax patroni
facundia,nihil teflis excogitata malicia valer e poterunt.
Hxceademincorrupniudicis
ventas & inregritas facit vt
in eo iudicio przter vnam pletatem & iu
g
itiam catera omnia,
qux pro magnis apud homines habentur , nemini quidquam
patrocinan
i poffint In h minum quippe iudiciis plurimet reo-
rum dignitas& nobillas pattocinarifolet : multúmque iudi-
ces clarorurn hominuin auterikati & honor defetunt . Aun
boc iudicto nullurn prorfus fplendid; generis ami mata locurn
habitura fu nt. lultitia cuino & iudicium prríaratio , & velut
infigne fedis iudicis huius cft.Opes igitut,& potentia,& quid- ,
quid in hac vica,pluriinú
preifus inania crunt.Hinc
P.)41*"'
Vares reg ius:Ne timueris( ait )ciim diues faaus fuerit horno,
& cám multiplicata fuerit gloria domus eMs: quoniam cárn
in
t
erierit,non fumet omnia,nec defcendet cum eo gloria eius.
Hinc e tiam in lib. Iob , de impiorum profperttate & opulentia
lobs.
fcuiptum elt:Sicut tela araneorum fiducia eius. Oujd aurem
acune; tela fragilius ? Hinc potentum hu
,
us feculi opulencia
rbide,
comparaur. De qua rutfum ait:Si ab orhueric eum de loco
fuo negabit eurn,& dicet, Non noui te: fiue(vt alij verterunt)
non vidi te. Adeó e ni m breuis & momentanea huius mundi
fcelicitas eft,przfertIm ad xternitatls fpatium cóparata,vt ipfe
fcelicitatis locus,& ipfi etiá qui fcelices tilos in gloria & opulé-
tia fua viderint,dicere tunc meritó poni
r,
Non vidi te. Hoc
ell,non agnoui,non vicli,n6 nnemini,non denique finfli,vel fi
fuifti,perinde fuilli.ac fi prorfus non fueris O vanas hornilla
curas,
6 &ultra fufceptos
'
labore
4
,6 fumptuosé magnificc
,
q; ex
citatas do mos,tapetis aureis & fericis ornaras, familias lon-
go
ne poné fequentes4 veflibuln famulorum equorile,rue
ftrep ira perfonantia quárn breuem temporis vfuram , quain
fragilein firmitatem fortira efti
g
!Hxcigitur fortunx ludibria
adeó nihil in hoc ludcio locerunt,vt aduerfus ea indicium ip
fum adornatum efre Ifaias'Tropliera teftetur,
, don ainOculi
fub'imes hominis humiliali furit,& incuruabitur altitud
°
viro
ruin: exaltabitur autem Dommus folus in die illa,o,wa dies Do
mini exercituum fuper omnem fuperhum & excelfum,& fuper
omnes cedros Libani fublimes & ereCtas,& funer omn es mon
tes ex celfos,& fuper o mnes colles eleuatos,&fuper omne quod
vi fa pulchrumcŒ.
Tom
j.
E
I.
I
Sed
66
DOM.
ADVENT.
II.
Secunda
Sed quoniam iudicis integtitatem & veritatem vid imus,iu-
pars •
dicandorurn califas & e xcvlrationes expendamus.Et quidém
extremo illo iudido omnes hommes compaiere de ent,
lile
infideles fint.De infidelibus amé mili I e ft quod
nunc dicete poffiains,raifi od apee iudex ante pron un ciauit
om
dicens: Qui non credit iamiudicatus eft• Et Apoltól. Qui
in-
R,z.
quir,fine lege pecc auerunt,fine lege ptribunt:qui auté in lege
peccauctunt,pet legemiudicabutitut
.
H
orú
ergo quiper leges
• iudicandi funt,allegationes vi deamusiquar
u
m nonnullas Do.
miaus in Euangelicis literis expreflit. enim ait Multi di-
cent mdii in i,la die,Domine nónne in nomine tuo propheta
uimus,& in nomine tuo Dxmonia eiicimus , & vututes mul-
tas fecimus?Er tunc confitebor Uis,,q
u
i a nunquam nouivos.
Difcedite á mc omnes qui operantini in,quitatem.Rurfum a-
lio $ fimili cenfidentia diemos ait : Manducauimus corarn te,
bliinus,& in piareis noftris decuifti Hoc eft :Te Domine
v fi iurnus fempet valde familiariter ,tuis fuimos prxceptis
un.
buti,facraMentis Chrftiani horrin
,
s faciem vn.
quam ex
i
hmus.At ille,Nefcio vos(inquiet)vnde fitis Difeedite
me operatij iniqunatis. Sunt enim permulti , qui foto (In-
ftianx fidei nom:ne,& externis obC.r,latinnibus & cternonis
nirmu gi fidentes,banc Cuarn fidein, & obferuantiam plutirnum
jbidem prnjwnrirra putent.Dicent enim diuiros
re
frequenrer
budibus ..
,
,terfuifft
.
facras ecce iones audiu ifratum facri-
ficiis {Lit
9
diebus aftitiffe,q uotár is ex Ecclefix przefcripto chui
na & 1 acr ,menta(nuibns tethatia crimina diluuntur)
percephfe,
v
enial
i
a vetó & quo tidiana, frequenter agua bene-
diaa ex na(fe:ac oltreinO(qu
.
,d caput eft)ficle imbut os , Chri-
fti gloriarn,diutnitatem,maiefIatem,& imperintn manis voci
bus predlcaire fratres1 chartarfi pietati,fi inititix.fi di-
uinorum
i
nandatomm obferua.tiorii a liumla f. ni:non dublum
quin horum cau'amfirm
,
1lim1 ira indicio aduerCus omnium
Dxinonain accufw.tones tueantur. Si «erò hrs v
t
,tlitanus de-
ffauti fant Colza non Itu 't as
i
gn afftitie
t
non vera &
iuflitia funt,qux aou1 xquiflimum Hum iudicem(qui non re -
rum ima„ginem,Cedintegritatem,non vmSram, fed veritatem,
non externam faciem,fei internam antini pietatern,non verba, .
fed corda,non denique foliafed m
t
uros falaris requirt)nilitl
valent.Q
n
aid en Mi aíod idem Dominus Mfinuauit, caro
Acuna
•
'fatt,
ti fobis ornitarn,fruEtib
u
s autE vacuam xterna ariditate mulaa-
•
,trctii tilt,cám nonclUrn fruduum ternpus appropinquaffet?Detnétern
en ras
enim homin
ficutnea fruí
aduerfus inn
hoc argumet
bus,fed cita)
foliis vernan
tatis fpecierr
tix vetó & p:
lus ille,de qu
Lb:1s me ho
i gitur tales f
vt ex iltisriu
dos fir.Q01
pientia,nequ
1-linead lud,
Dominus d,
abominan°
h as non fera
u it anima in,
v ideris erg
Dominus in
v aleant?
Oiodíii
d ati funr:quí
r ibus
vacu
i
S i
hos cera
l ute erit,qui
q ue alios inc
p rauis artibi
g uinem que
unt,tefarctr
t icumillud r
a i
flama-viso
q uas fuc ccril
Prxter h-
& faugumis
f ole ro as hxt
a ut timendt
i udex eft:q1
f um'pro nol
n em.
SI
el
p
rt muriera
rn
vidimus,i u-
;.Et quidem
debent,fi ue
nihil eft quo d
ron un ciau it
)
ftól. Qui i n-
auté in le ge
D
quilper leg es
aonnullas D o.
ait :
tuo prophe ta
&
v
ututes
m ul-
1u
am
noui v os.
em.Rurfum a-
mus corarn t e,
ft :Te Domi ne
; prxceptis n n-
ys faciem v n.
fitis Difced ite
ut foto Ch il.
•
teremo nis
tiam plurim um
s fe frequen rer
Mi(ratum fac ri-
przefcripto d iui
una
diluunt ur)
iter aqua be ne-
albur os , Ch ri-
i
m manis v oci
,fi iuftirix.fi di-
:n::non dubl um
LerCus omni um
virtlit
,
bus de
-
vera & fOl ida
m(qui non r e -
fed veritate m,
t
e(n,non ver ba, .
s requirt)ni hil
luir, aun fic um
riditate mul da-
la(ier?Demét etn
In irn
CONCIO SECVNDA.
67
eninn hotninem iudicaremus, qui I an uario mente maturos
ficulnea fruClus quaereret & cpiddeo te mpore non inueniffet
aduerfus innocuam arbonm ii,dignareiur Ira eh
t plan. Atque
hoc argumento infinuare Dom,nus voluir,fe non cual arbori-
bus,fed ctim hominibus agere.Qu'fint autem , qui per filulneá
foliis vernantem,& frudibus vacuarn in0iigunturnifi qui pie
tatis fpeciem veibis,& ceremonii
.
s externis prxfeferlint , iufti-
tix
y
ero & pietatis fruaibris acu funaTabs cniní erat popo-
Er,
a
lus ille,de quo Dominus per Prophetam quxritur,Pópuins hic
J-•
9.
labus
me
honerat,corautem torumleingé eftá me,Quicun.jue
igitur tales funt,fciant fe xterna rnaledidione ita pleaendos ,
vt ex !Pis riu
g
us vnquam iuhitiæfruusíis pofterum expeaã-
dus
(vt Salomon ait)nec opus , rice
nec fa-
,
L.CC.e
J.9.1
pientia,neque fcientia eruut apud infero s, quó illi properant.
Hincad ludxos , qui hifce operibus confidebant , per Efaiam
Dommus d,xit:Ne oireratis vltrá lacrific
,
urn frdIrá incenfurn
abominan° eft mihi,fabbatum neomenia,& feíbrutates a-
lias non feram : iniqui fu nt ccerns
y
eti ri kalendis veftras odi-
uit anima mea, faCtu funt mihi moleftia : laborauifuainens:
videris ergo fratreá , quid ipfa ciara opera , que ohm
Dominus in lege prxceperac , fine vera uhtitia & haritate
valeant
Quod fi ira iudicantnr, q u i pieta
,
is
frultibus no»
dan fun,:quid de illis ttatuendu eít,qu non modó
Fiis
ope-
ribus
, fed omnibus feeb ribos & fixaitiis coop,rt: funt?
Si hos cera pernicies & exitium mana, qux fpes de eorum
lote trit,qui non moc16 iefi
peccx]
e
runi,fed ad pecc,ttum quo
que alios induxerun t,quales ij feerniaalum pudic:tiam
prauis arribes expugnare folent? Qso enim pr
‘
.tio Chrifh fan-
guinern quern profuderunt,dum innocItem animain illaquea-
runt,refarcire poterunt Quid hos igitur expe¿tare,rnfi Prophe
ticurnillud neceffe eft,Oinnes ,os accendentes ignem, acera-
flammis,ambulate ergo in lumine sgnis vefiri,& in flaminis
quas fue cendillis vobis.
Prxtrr his autem aderunt al ij , qui ad mi
l
ericordiain Dei,
& faugu
;
nis Chrfti menta confusziern: quos non taró audire
folemus hxc verba ia antes 'Quid nobis defperandutn
Efa..0°
aur tirnendum?Aduocatus noft,r,Satetdos , & Fontilex ,ipfe
iudex efttqui pro nobis interpellat ad paltern qui Ceinctip-
fum 'pro nobis dedit in ptxtium,redemptionem,&fanddicatio
nem„ Si ergo ctm inimici effemus trc nctliati Cumus Deo
p zr
mottem ems , multo magis recouciliati , falui erimus ab
E
1.
Ira
DOMINICA I LADVENT.
-,
,ta invita lpiius. Qt_ps accu
.
abit aduerius eleaos Dei ? Deus
qui nittiticat,quis u
condernnet Noui fratres,arque vfu
compertum habeo , multa hulufcemodi á nonnullis ex Scti-
pturaquidem fatrafed á fpiriru diaboli initruais aiVerri, qui-
bus hcminibus timorern adimant :vt dum pacem fe habere
exilliment , repentino
,
prroccupeutur interitu. Quis enini
dubitat nihil damnationis efi jis gin funt iii Chrifto lefu,
eodem Paulo teliante Sed nequis irnpi é exitlunaret idos ef-
fe in Chrillo , qui eius nomine retento federaré viunnt ,pru-
denter addidit : Q
I
inon lecunduin carnem ambulant.
Qsi
enim in carne funt ( ficut alibi idem docet Apoftolus ) Deo
placere non pofrunt. Contra iftos autem ego fic vicittim
agam. Fateot eos pro quibus aduocatus noIler apud Patrein
interpellat falutem eire confecuturos : fed fi idem ex aduocato
iudex faaus conderrinet,quis pro damnatis intercedet?Bleaos
quidem Dei nemo accufabit: fed reprobatos á Deo quis excu-
fabit?Quos Deul
.
iuttificauerit , nemo certé poterit condem-
nace: fed guos ille damnauerit ,qus á damnation e poterit ab
foluere?0 imprudentum hominum infaniam : qui non cogi-
tant diuinx mifericordix & venir confeu
t
iendr ternpus ad
lum v folie diem pertinuiffe :inflare veró iain iuftnix tempus,
quo teddat vnictuque f.cuncium opera fua indus iudex. Cu-
rus rei certiflituum maximeque formidabile fignum eo die ap-
parebit: nernpe ( vt Matchxus refett) fignum filo hominis
cxlo Qqo nomine in
t
erpretes hoc in loco , veneran,4um ato
glori ofum Dominicx
,
crucis troph..-um(quod tunc in crlo mi
ro fplendore fulgebit)intelligunt. In guem ais vfum s Nimi-
tu in ad m aximum piorurn folarium & hentiarn,maximúmque
contra reproborum mcerorem atque
tam. QInain
Euangelifta defign auit.c im pronnus fubdidit; Tunc planea
Exod•r# omnes tribu
g
terrx.traque
vt
nubes :11a,qux in fuga ab
A
egy -
pto inrer filiorum Ifrael & .tEgyptiorum caft.a media interce-
debat.eSgypnis quidem tenebrofa, Itraelitis vera fulgicla erat,
illos guidem tenebris perterrefaciens & inuoluens , hosautem
fplen dore fuo illuininans & Irtificans , itaillo die Dominicx
crucis Ggruú pos miris modis ex hilarabit,quód in ea faluns &
iultitix fiar cauiam agnof,:ent reprobos veró maximo angore
coy ficienguod In
ea
witx fur damnationein , & falutis defpe-
rationem intuebuntur, Qua (miden, res magna cerré admi-
ratione non vacar. In hac en 'm tanta ruentis rnundi lem pefta
te,ad hanc pircieue anchotá effet hominibus confirgiendum,
hc
veIuti
t
aLul
4
in
bo
l
naufragio falus & vita gurrenda: hoc
ell fpe
eft fpe diuin
b
s
ad viuurr
°
trines
mi
ci
niilimé cont
acerb.ratrin,
quâmhocli
pernofcars,;
da funt.Olin
ad Paradifi o
faulem in m
mis
infirmar
natos, & á q
meo ottium
cis Chrilli v
clauftra ita d
tus pateret n
Domini app
(d'huna parai
obtudit : vt
cludeiet. Fir
fuuhle,ciìm
tit,vt larron
que tunc ari
cerneret De
ma fua übi<
humanitatis
Bernardus,i1
amere dile,
cij metu pav
tis huma
occurrat, rn
Tora enim
cáin fe Dor
ter , non pc
fed cárn ira
tur.Irloc ide
Angelos pr
mai
quid ítatis
vobis in
cx1
dutus yente
que ki.ndi
1
T.
Dei ? Deus
;,at que vfu
.lis ex Scti-
atferri, qui-
n fe habete
Qpis erina
brin° lefu,
.ret tilos ef-
(jUaint , pta.
adant.
Qsi
ftohis )
Dco
fic
pud Patrrnn
aduocato
edet?Bleaos
o
quis esca-
ra. condem-
le poterit ab
II
non cogi-
tempus ad
nix tulipas,
tudex. Cu-
im eo die ap-
hominis in
Tan )um atq;
ic
in
cx10
mi
fum Nimi-
laximúmque
warn
far.,Clus
nc platigen t
:ga ab Aegy-
edia interce-
fulgida crac ,
s, hosautem
Dominicx
ea falaris &
ximo angore
'alatis
fpc-
cene admi-
ndi iempefia
afti g le n du
ixreada; hoc
cfl
ípe
C ON CIOSECVNDA.
eft
(pe diuinx bonitatil & mifrCordix faldeada quam no.
b s ad viuum D ominicx crucis myfteriurn reprefenta.r: in qua
()trines mierationes Docaini,omnefque fpei noftrx caufx ple-
niflimé continentur. Multa quid é futir, &acres , gas lanas di
et
acerb,tatem oftendunt: tea traer hxz omnia nihil mihi magis
quám hoc fignum forrnidabile vicietur. Quod v
t
euidenrus
pernofcars,pauca mihi de hurlendi huias tigni virtute dicen-
da funt.Olim Dominas pod primi parentis iapfurn , Angel=
Gme
ad Paradifi onium collocauit , gladium flammeum arque ve r-
fatilern in mana geftante vt hac rattone homintbus Domid
nos infinuaret,eos ad perpetuos labores & xrumnas. elle ¿am.
natos, & á quietos & fwlicitatis loco excluíos & exule s. kt ta -
men odiara hoc tanta vifetro Cc licet atq; igne muniturn,ctu-
cis Chrilli virrus expugnault,& obferata ala ab exordio múdi
clauttraita difrupit. vt non mol') iunis,ted lattoni etiarn
tus pacere
t
in paradifum. Vade quidam ex Patribus crucera
Domini appeliat,hebetattonem flárnex filias thomptirx, ad
°
l'huna paraditi collocatx.sux vim omnem atque aciem alias
obtudit : vt iarn nihii effec quod nob s eius loci aditum inter-
cludelet. Fingn itaque cullodern illum paradifi ítupefadum
fuide,cinn Dominicx crucis virtuté cerneret : qux tanta exti-
tit,vt !actora ciara & facinorofo homini cæiun aperiret. Itar.
que tunc arma fua titula é manibus proiecille cum hemines
ceraeret Dominicx crucis baculo tic armatos , vt nihil opis ar-
ma fua tibi conferrent.Hxc enim (nimia crucis.& patriotas , &
humanitatis Chrith mynerium faellé perftegerar.
Hinc
diuus c4"'.10'
Bernarclus,illam Sponfx peticionem declarans. R.euertere , re-
uertere dilede
ello caprex,aU. Sponfarn futuri iudi-
cij meto pauidam,hoc á Sponfo tuo pofcete,vt eadem !cuita-
tis & humanitatís fpecie ad cara iudicandain veniat:ne fi alia
occurrat, trepidationis & defpeta clon is ei occaíioné prxbeat.
Tora enim eius fpes in facrailia humanitate pofita cut :
çain fe Dominas proptet hominum falutern indutum «me-
ter , non poffe
t
vt:que continere in ira fua mitericordias
fed ctin iratus effet,teipflim intuens, mifericordix recor.iare-
1
tur.Hoc idem ipei 'olatium Aponolis
Afcentione
Angelos prxbuiffe ait : cám thapentibus illis • 8z propter (111n-
d:trina magint i abtceffum mxtentibus,dicunt Viri
quid (taus afpicientes in crlt.m ? fije Jefas qui auliirnpws elt á 'fa'
vobls in exima, ira veniet Hoc
eft,hac
cadera humanitare
dutus venietadiudiciuin , qua nunc afcendit in cmium• Deni
que karicli Par
t
es
ILAC V
n prxc ¡pul ratIonc nos in przfenti vi-
E 3
!acon.-
70
DOMINICA ILADVENT„
ta confolantur,& a frie
,
m engata , cptod ido die i u des nobts
futuras fir,qui nuneadnocatus , qui
.
facenins ,
(
pi
redentor
eft. Nune autern lave modo
.
philotOphart liceat frarres. Si ea .
quibus hoc .rempore fanai Ktres ptec
.
puum lalatis noftrae
preficharn ponunt,illo limoris & n-cerorisnobis ma,eriana
fubasmiltrabunr,oar nobis ['pes teligna falaris futura ea ? Si
tanta ea /tiras crucis ¿Sr vallionis Chrilli
vt
latronibus chala
aditurn prebeat in paratilfum,
:
quid ea quod ea confpeaa plan-
ga,nt mones.tr b s 7etre(hoc e (t,Ccelerati & improor hommes)
& mceroris atque ttmoris ex ea marchara fumant. Ia caufa
cerré eft quod in ea ( vt dicere eceperim ) apero armé damna-
tionis
fue
.
-a-ionem, & falnitis defpentionem cernenr. Ql_
ro-
nam modo?Eo ceite,quo Datad
celos
air ac rerram predica-
re g!oriam Dei
.
nec vals gentes ad, immanes & barbaras ei-
fe,ad quas huius tacire predicariows vox non perueniat. Si
-
cut ergo c.rlum & t-r a citra humana vocis
rfunhfummi
ficis tapientiarn , porennam , & prouidenriam caceado predi-
cara:ira cruz Chrifti infiTlitam Dei bonita
,
cm, beragnitltern,
mifeticordiam , & chari=atern es; genus bominum rettatur,
rationesque Orares & caufas repr elmtar,propter otras homi-
nes mille rnottes(fi ira opus e(fer ) proprer illum perperi debe-
reor
5
qui in cos ad
eó benigons,adeoque liberalis, & benehcus
extiterir,vr morre fan cos ib eteroa more liberaucat , & fa-
laris zrerne computes effecerir. Preeepit olim Dommus vr
in arca fcederisfi-riul cuna legis tabulis ,
M,nna
quoque( quo
E
xod
.
t6
!
Dominas quadrz.gmta auras popu
l
um Cima aturar in de(eu
to)reconclerenc vr hallas beneticij recoldariane ince
l
l gerear
hOnnines qua c ca & (lucho illius Domini legern feruare de-
bereur,qu
i
cos ad
i ó mirabili annonatarndm fultentautt. Hac
codera officto Dominice crucis lignum ido die fungerur , per
quarn Dominas tanto maius nobts beneficiara cooralir,quan-
to ptus ett farguinem é Ltere fuo fundere , quia) manita
ex
acre plwre. Cata i girar perchti hominew videanr fe adcó
ing,trostant
i
s betieficits excitare , nec vnquana huic tatue
Del bonitati & chantad vicem rependde nec I
g
ual eius
qui eos tanto maioribus beaeficris obartnxerat cuttodare:
an non bine mcrrons & timons , & dcfperationis grauilli-
Eufi>6
'
E-
mara canfarn habebunt
Q20
emm [une animo (vi: inquit
"
r11
"
m
Eufebms) ltbr de error ante ducem fuum ,
perdizulante
"
mil
*
pretium Muta qua froatte mi lericordia peter, primara
de-
S
Y
n
"
l•
tnifericorda couremptu n
'
Ir-Indas
..
Eadem ennin crux
vc
pauperratem
nuclitarcin, t'anal contempla+ & vire afpe-
rica teas
rita te la fpe
asE perdirc
aum,ambir
aibus
fue maeui¿
ligera: qui
les mg
,
effi
cardara vc i
doquidem
une pov ueri
leitem
beret :quo
qui
finan
.4
rime de d
glotiofarn
tunc fignil
.mulum le
fuom
inteï
tere,
&
ti
Chriat qu
Abel ( tac
dó contrá
ricotdiam
Quo retal
ra,ne oper
latendi cla
lattbir ,
plorabd,
polluerün
loqueas
lux. Q1.10
vrfus: & i
per parten
radefigna
bus Lime
illis conct.
ririt ;eras
fuppedita
ter , quis
fignana e
guiscutit
4 T.
i u del nobi s
rederripto r
fratres. Si ea .
lalutis n'Arr e
ois ma.criar n
Itura eft ? S i
torabus criarl a
onfpc/ta plan -
•
ubi
hornmes )
nr. Ia
cauf s
tlimè damna -
rnent. Qao -
:raro pixdica -
r barbaras ef -
perneniat.
S i-
thfumr
p
i art i-
acendo przch -
benignitote m,
inum (Marin a
rr giros
hom i.
perpeci deb e-
,& benehcu s
auent , & l a-
Dommus ‘ Ft
t quoque( qu o
'crac in defe r,
ie intngere nt
i
ern feruare d e-
tentauit. Ho c
fungeruc , p es
coorulit,qua n-
quin manu a
ideant fe adei S
ana huic tant x
nec isgent ei us
iotus
cultudiff e:
grauiff t-
tmo
.
inqui c
perdidos an te
:
.
t, prinni
c le-
room cruz , ve
& vir.e afp e-
r tc a te as
CONCIÓ'
tate foecie (Ira reprefentar & commendat : ira contra dam-
nar perdicorum hominum auaririam fuperbiam ,faiturn
lu-
xum,ambitionerrs,fec
alt
al-botera, vttx vo iuptates ,& delicias,
q aibus improbi perpetiao feruie unt. Quo argumento vare
fux maculas ,
ir ineris errores , & rnentis hoz excitare m in rel-
qui regia crucis via derelijta , per deuios vitiorum cal-
les ing
,
effi funt. Eadeá etram cien improbornm horninum
eaufam irauftarn ,ita criam ineseufabilein oftendet :qnn -
doquidem humnox hartar imbectilitatem c
.
:urari a-rn
ole poi ueritat,cacio crucis Chrift tnei iturn
t
clour nobis &
cæ-
elIem , & inwa,s vires aci eorn confugientibus prre
beret :qtiod
fatilé inournera
.
Santlorum cxcmpa coArrnant,
qui limili
earms
&agilitare dicándati, per eius virtur,Tm feeli-
ei ter de diabolo
reculo trumolistunr,Hxc igitur omnia
glotiohim illud- Drattini'vead
l
um tacencló prxdicat , cutis
tunc
fighifie.iticitiem &
anees ad n ce.oris & timotis fui cu-
multan
i
nte'llgent qui duro viuerent , ad falutem & fpetrt
fuum -intelgere noluerunt : idcàruo plangenc omncs rtibta
terx, & tribos ad tr: bus peCtora ferient. Ira fier , vt fonghiS
ChrUll
qu7
.
(vt Apofloius lit)
mettus ciMlabat , quárn finguis
Abel (
[sic
enim ille mifericordiarn pollulabat rno-;
del contra , tranfaao ¡ara mifericordix rempore , non mife-
ricordiam aduerfus reos, fed iuftitiatio & vindiaarn portulet.
Quo
t
ernpore illa etufdem Damini pelito complebitur :Ter-
-
ra,ne
°
perras fanguinem radial , nec inueniac apud te locum
latendi clacnor rneus. Non enim [une ChrtlIi fanguis in tdrá
lacebit ied rnazitris vocibus iuflitiam Domini contra en; im-
ploraba , qui
hunc
ipfum fongainem teitamenti peccandó ç,
polluccunt. Hoc eft zurcen quod Amos Propheta de
hac
di
•
loquens ,
Mfirunre
vaina dan ait:Vx defiderantibus
diem
Dornini: Ad quid caro vobis ? Dies
.
Domini teriebrx , non
luz.
Q3omodo fi fugiat homo I facie leows ,& °centrar ei
•rfus : & ingtediacur domutn huna & innitatur manu faa fu-
per parieren, & inordeat
curo
coluber. Qua ;oqueudi figu-
ra delignare
, e ; improbis
ríti &
carric, futura , in qui
bus lalutem
fe innentui
.
os eife fperabanc Q uod plonl hac
illis continget ,
qua fi
ad fpi
•
in diulux entericordlx confuge-'
rifle
,eMs
mifericordit fignam mataron eis rirrioris cauLart
fuppeditabit. N ,nc ael vos fr,tres. Si jora Domotoi crut ter:.
ret quisconfOlabitur ?Sr
tociui
chuinx
pietaris &
figulino czonimat iqius vobil'aniinum
réddet ?
Si Ch
ran.
guiscomt4
p
os
vou.ifet4tdi
nobis dio die
E
4
rnabit
DOMIN CA II. ADVENT.
ifiabir ? Si in Craittivulneribus,qux mifericordix vifceribus
affluunt nec defunt foramina pe. qux fluant mifericordiarn
non inuenimus,ad cirios opera
‘
tifugtemus ? Num beariffimx
Virginis (quxmifericordix mater elt) aut Sandorum
gia pottulabimus ? Sed illorum tamen voluntas acteri diuinx
voluntati
y
inta,& i eam trausforaiara eft: ilio tunc aduer-
Cus improbos itaro,illi placabiles nulo modo effe queanc. A-
lioqui(quod didu quoque nefas en) aut Deum , aut Sandos
eitts
velillos
immifericurdem , vel Santos
lo clementiores iudicabimus. Nulla igitur nato Deo erit
p/4457
Sanais ergairr-probos clemencia, (ed magia de ipCorum tufbf-
,
lima dami,arione lxtitia. Lxtabitur enim itittus , cúm vide-
rit vio didam: manos Cuas lauabit in fanguit.e peccatofiS. 1m-
mo veró quo arden
t
ius Dei gl:.riair„ fitiunt ,
ea
veixerneutius
de illorum fupplicio gaudebout qui eius gloriam confpurca-
runt. Hinc Vares re
l
us , Exul
t
aburi“án) Sandi
in gloria,
Prat
349
'
lxrabuntur in cubilibus Cuis. Exultationes Dei, hoc cfLextri-
cationes
maximx , & Deo dignx in gutture eorum , & gla-
dijanc
,
pitts(qui videiicet & ci
.
rpus & animas Lente pothnt)
in rnanibus coma
l
. Ad
orad
hoc ? Ad faciendam vindidurn
in natiorabus:gioria harc eft omnibus fandiseius. Maxima
enim fandoiú gloria erit,de hottibus Domini fui fupplicium
fumere.Q_uod fi inrer hos liben partes reperienreos vtiq; non
minoti voluntate quin extetol exdent. Adeo enim Dei glo-
tiam firiunr,adeo vnum cuin illo per flagrantillimam chanta.
tem effedi futir,
v
t
non pogint non furnmo odio perfequí.
quos ille odio habet,fitie partes ilti,fiue marres , fiue liben fint.
Itaque filo die fandLs Perras martyr,
, & beatos quoque Mar'
tinos Epifcopus,& Et.,tbara virgo , infideles patres á quibus or.
ti,& paterna curaeducati funr ," non minan ardore quám ex-
retos omnes infideles peifequentur. Videtis ergo fratres illo
die fpem onanem falutis & milericordix improbis etre rnodis
omnibusintercluíam?
I I
I.
Tertia
Can,
igitur nib:1 improbi habeant
quo
eaufam fuam
potlinr,iudex protinus (en entiam pronunciabir,Ad piospgitur
prius placido y
t
'
U
u conuerruhad cxlellis patrimoni) haeredita-
tcm
velut charninos filos inuitabit hos verbis:Venite bentdí
Pátris me ,percipite regnifin , quod yobl s paratum elt ab
origine mundi. Vos eturn 'eitis qui permanfiftis mecum
tentationibus rnei s:& ego difpono yobis ficut difpotuit mihi
pacer rneus regnumzvt edatis,& bibatis fuper menfam meas
írt,
in
regno
me
tam mitem 1
ilimus agn
leones en(
triumphare:,
tremit,aftra
quibus delit,
collibus,Op
quibus hxc
fcripti
pedibus prol
vettigia decr
tx libro inte
iuftifulgebi
impieri videl
tempra apile
tu= .Tunt
pas irontemp
tfiumphalen
bar,emittet,
rgitur erit
pi
o
Celicrtas,vt
quomodo ir
&
°
ames
lap
tatem qux
itidem effe,q
in rolas,vt
tot pcenis cr
fententia ad
fubdit iudex
manducare:1
Calleja oper
conftuutum
non
COS
ten,
autores furo
Aduerfus
verba torq u,
S
in paraius
me maledid
pirerns malo
fcelici illa be
bapiifmare
N
T.
lix vifceribu s
nifericordiar n
um beatiffim x
dorum fuffi a-
s acieri diuin x
o tunc aduer -
queant. A -
1 , aut Sana os
rel Santos
,ro Deo erit
procum
us , cúm vid e-
:ccatons. b u.
I veirerneun us
im cortfpurc a-
anai in glori a,
, hoc eft,exu b
orum , & gl a•
¡aire poffin t)
am vindiaur n
tus. Maxim a
Cut fuppliciu m
: eos vtiq; no n
enim Dei gl o.
imam chant a.
odio perfequ í,
fiue liben fin t.
quoque Ma r.
;s á qtribus o r.
ore quám c x.
.go fratres fil o
bis dé rnodi s
aånfuam
,Ad piosiigitu r
oni) hxredit a-
VCIIIIC bent dí
aratum eft a b
tis mecum i n
difpofuir mi hi
uní:un rnear n
CONCIO SECVNDA.
73
lo rtgno ruco. O fcelices,qui in tau
i taatoque rraloni turbine,
tam mitem blandumql iudieern videbund Cluibus plant mi-
nflimus agnus erit , ouem tunc reprobi vetut acrem & iratum
leonem experientur.Q23
!
e unten-1 erit eo tempore exir
t
arc &
triumpharc:cám Sol
t
entbrIsobducitur: cæbum mcerer, turra
tremit,aftra lugent,& unprebi pelraium fcitfuras quxruat
qu,ibus delnefcarinst montibus dicunt , Cachte tuper nos,&
collibus,Operite nos? Vbi quxfo funt hi adeo f&ices & beati
quibus hxc fors fceliciffima contingeq, qui in hbro vitx agni
fcripti funt,& cçli cines decren? O quam hbenter me illorum
pedibusprofternerem , quam libenter eorurn impreffa humi
vefbgia deorcularer:Qux enim maior fcelicitas,quátu hoc vi-
tx libro inter Apoftolos & Prophetas effe confcriptum? Tunc
iuftifulgebunt licor Sol in regno Patris corurn. Tunc illud matt.
impieri videbimus,quod in ltb.lob fcripturn efl : Lampas con-
tempra apud cognatIones diuitum , pixparara ad tempus Ila-
tutum.Tunc erran derifa á prophanis tutti fimplIcitas,& lam-
pas eontempta apud cogitationes fuperborum (ad liunc tatuen
tnumplialem diem prxparata,)fplendorem,quem antea cela-
bat,emittet,& in tottus orbis confpeau promicabit. Tanta
igitur cut piorurn fcelic+tas,tantaque rutfum improboruin
in-
licicas,vt non immeritet
l
j
uidarn
vir Sanaus rn.ran fe dicat,
quomodo in hac vita eleats omnibus,terra ipfa quam calcant
& omnes lapides non vertuntur in fpinas,vt hoc labore fcelici-
tatem qux tilos pott morté manet,mercan valeant. Et mirum
• itidcm efre,quomodo improbis hçc eadé omnia non vertuntur
in rolas,vt vel in hoc feculo rantitper gaudeant,quan do in alio
ron pcenis cruciandi futir. 1-1xc igítur inuitatio,hxc Isrillima
fententia ad elettos pertinct.Caufam verb huis tanrx glortz,
fubdit iudex y rotinus,cúm
.
ait Efuriui enirn,& dediftis miht
manducate:fitiut,& dedittis ruthibibere:& qux fesuunrur.
feelicia opera,o prçclara munera,quibus hocingens prçmrarn
conftnutum eft: Con igitur pauperes fugimus ? uno veró cur
non eos recta mariq
i
conqutrimus,qui tantorii nobis bonoruna
autores futuri funt?Eixc igitur ad eleetos pertint fcntentia.
Acluerfusimprobos autem,qui I finifbis iudicis colar , hçe
verba torquebraDifcedite me malediéti in ignem xternum:
sn
paratus eft Diabolo & Angetis eius. Dirceditc (niquit)1
me malediétt,hoc
suma benediaione exclufi, & fem-
pitcrns maledaioni QiIsd qinfo miferifentrent,cran
fecho illabenediMone,quçeis & fanguine C brial empta,& in
bap
ii
fma
t
e promilra era
,
.petpetuó f abdican videant? (bale
cric
74
DOM I
N
ICA I I. ADVENT.
ent(inqui
t
E,,febius) Deurn viderc, & perdere
3
& anre precij
fui perne conféenuen? Reuocemus in mentem quid Efau ac-
ciderit,ctitn parris benechnionem munir Citan is igitur laflbs
de agro
venid;
t,& codum obConium á lacob fiatre peritntlet•
ille conua,Vendemihi,ait,primogenira rua. Turn ille,En,tri.
quit,morior,qu•d milit proderunt priinogenita mea ? Vendi-
dir ergo quod e ir igebat ur,comedirque & bita t, & abur parui.
pendens queid pinnogentra vendidiffet. Pcdt multes
a
u te rn
dies cana Efan conos devenatione páYicibrs imuliffet , & ab
co benedinionem primogtnit iure polluiaffiet , feque ea tunc
pritntim furo clan culum furripiente , perperun abdicatum ii.
rcuocabili fententia intellexiffer , trrugtit ¿lamore magno, &
cen.
„
.
confternatus air:Benedic crian' & mih pacer. Cumque pater
iiii benediceterenuerthrurfum att: Num vnam tan
l urn - ene-
chnionem hables pater? Mthi quoque obfecro, vt beuedicas.
Qua quideni verba rnaximo eiulatu &. fumma quadarn ani-
ini coniternarione proferebat.Dentque á benedidione excar-
fus,parricidalique aduerfus fratrem odio incentus: Venient
(inquit)dies ludus Patris mei.& occidá !acola fratretn rneum.
O
quam apena
.
cacicarts & ftultitia nollra imago hoc in lo-
en riefcripta efl! Perpendite(quaCo)
fea (res , quarn vilem pro.
phanus Efauprimogenni cIgnitatem habuerit, quam tam
precio venclidit,& cui leuiffimum edulium antetulit! Ar quo
tempore ex fenrenria patris ea fe prtuatum intellexir videre
quibus tachrytnis,quo eiulatu atque rugifu lamenratur , quod
tanta ante It.uttace animi flocct fecerad l'ales fumus bodie ple-
tique,frarres,qui Linfacile ter lecbalta crin, na committImus
quibus nos aterna benedinione privarnus,nihi i prorfus fum-
rnam hanc naco mparabileinque ianuram xftimantes. At ver&
cúm tempus illud aduenerit, quo mterni Patris decreto aria-
fabeuedidio auferenda cli ;guando tile pro benedidione
ternam inducet malecitdranem, dicens : Difcedite I me ma-
lediai in igné aternum:quis verbis confequi poffit,quo dolore
atquerugitu concuttemur,prxtertim &in videamtis,nec vnarri
tatuarla benedialonem nobis effe relinam ? Si eniru Efau tau/
Ge4
'
19
anxil
ad partem
clamabat, vt hatednatiam iliarn beneritaio`
nem perciperet(quam minen is temporariam arrue
,
terrenani
c
te
deba
x
) quid Lit' facient,cúan fe hareditatis xterna benedi,
dione privatos,xternaique maledidioniaddinos (t'ilíaca
in.
futurum,omni fpc
.
falutis,ratelligent? Q
n
aális tune erit
film
rabies?quts furor?quis ttuporlcám merniner, nt fe propter
t
a
r
n v
i
le ferlulum voluptatts, tanta: gloliz laCtutain fecdre?
Dtfcedite(in
confortio
re
eit Diaboló,
tres,toro col
terms ign
futuroruK,
poírUntls,qt
piternistSiac
morffini,aut
rimorum fer
ruin globos
fert,tn hunc
Diabolo par
quf ppe cen[
etiam poma:
fupplIcio
qu
girnus:lui
tutti
gentitIn
imitatt futir,
fimo Dei iu
¿cm prst nur
iudrcia,ne &
ambulare in
ante vos. (
Quod quia
Eunclem en:
effe fentcnti
tern att , Ir
mano tua.
erat:ficut ipl
bis paraturn
erat delltnat
quia negle(5
mum
aatus
ell cu
Hat igitu
cum tencori
fernfi
ad infcros d
cUm v Idean
pzattS
surta
E N
T.
& ante pr ectj
n quid Efau ac-
in
isigitur
futre petunt let:
Tum ille,En ,in.
I mea ? Ven di-
:, & abiit par ui.
lt multos ut ern
; iniubiret , & ab
feque ea t unc
andicatum tc.
note magno , &
Cumque p ater
un tan
l urn -
.
ene-
o, vt beuedi cas.
na quadarn ani.
edidione exc ar-
cen tus: Ve t uent
fratrem me urn.
mago hocin lo-
uàm Mea': pro.
tt, quam tam vili
ntetulit! Ar quo
itellexit , vid ere
inentatur,
, q uod
fumus bodie ple-
na commuti mus
ni
1 prorfus f um-
:imantes. At v er&
:ris decreto a mif-
benedidion e
If
t
edite me ma-
>offit,quo do lore
.eamtis,nec vn arri
S: enin
i
Efau t arrr
illam benedi aiot
acepte terrer iarn
s xternx bene di<
dos , funlat a
; time erit
isnp 15:0'
ner/nt fe pro pter
radukain feci íre?
CONCIO SECVNDA.
7
Ç
Dtfcedite(inquit) á me. Quó quxfo Domine difcedent á tuo
contorno relegati?ite(inquir)in ignem xternum , gin paratus
el Diabolo,& Angeliseius.Quárn durum & acerbum cric tra-
tres,tnto corpore-Oc anima in dio 1
:
lacha/ alum pelago cum
x-
t
erms
igeubus colluetari? S: en: m acres hutus vitx dolores (qui
futurorun, maloruin velu: vmbrx quxdam l'out) va tolerare
poffumus,quomoctopott ritnus halmate cual ardoribus fern-
pitetnisssiadeó delicati furnus,vt ni ledo :a
t
entes, nec pulicis
morfinii,aut culicis firep!tum ferre valeamus: quorriorlo reten-
ri moruM ferpeutinn ven-
'
natos modus, ardeutesque flamm a-
ruin globos perpetuó fulti: ebnUs5 lo hunc igitur lgnrm mi-
fertni bunc tetrum carreiem,,n has ten, bras,& tiaminas, (lux
Diabolo paratx funt,& Angel:s e,us,deturbandi funt. Diurna
qutppe centbra exigir , vi quotnam horno Dxm.-num
& mendacium imitatus eft , eorundem
etiam penas ruftineat : vt quomm Cimilis in culpa exticitmn
fupplIcto quoque fimilis fiar. Sic enim filíts 'frad cuero& le-
gitnus:gui quouiam ingrefli terram á Deo libi promilfam , ea-
rum gentium(quas Dorninus Lucrar demolitus)abominariones
imitar funt,id:m quoque excidium atque fupplicium muíti-
fimo Dei iudicio paili Wat. Quod mul,O antea Dommus eif-
dem pr
J
auntiauerat tus verbis : Cuitodite leges measatque
iudicia,ne & vos euomat tena , guau: intritun chis. Nolite Lemi.t.zo,
ambulare in legitimis nationum , quas ego expulCitrus
ante vos. Omniaenim hxc fecerunt,& a bom:natus fum eas.
Qu
od quia tpfi non cautrunt , firnile excidium pertulerunt.
Euudem enim iudtcern, in eadern caufa eandem prolatururn
effe fenrenttain,confentaneum eft. Sic enitn is per Ezechie-
zxech.2,5,
lem att , In via foronstux ambulafti,& dabo caliceni etus
mano tua. Cxium qtridem (ait Chryfoft.) homint paratuin
erat:ficut ipfe Dominus teftatur: Accipite regnum ,
(1
"
d vefr
cbryfe.11.
bis paratum ell ab origine mundi: Diabolo ver) xternus ignis
erat delbnatus,quemadmodum hoc in loco Domiuus ai t
. sed
quia negleao Deo,Diaboli culpam horno inntatus efti
ti
fttfli-
mum plañe fuit,vt eandem llamear pcenain qui Iimilem fe-
datus eft culpam.
Hat igitur lata fententia,quernadmod
u
m Da: han &Abiron
cum tentoriis fuis
t
etra dehifcente votan
i funt , viinque in in- Nsi'l
fetnfi prxcipitati : it tunc cena fubitó dehifcet, viut clames
ad infcros deturbabuntui. Quid illis quafo tunc anuni
cnin videant fe miferos,propter momentaneas & naces voto-
piares çteruis bonis abdicatos
xternts1;
cruciatibus addidoss
O qua.m.
7
6
DOM NICA I AD VEN r.
O quarn arrnrus runc etit fruaus voluptatis, qui tan, Inauis o-
hm videbarudTunc enim (ait Sanaus quidan ) cognofeemus,
quam amara fi. voluptas,cum re ipla didicerimus,quantr no-
bis fuerit tribulationgs miniftra.Fums(inquit Salornon )
fans labia mererricts,nouitErn-, ,urem
'
Dios amara,quafi ab
r
yn-
thiú acata quafi g:adius blccps.Meriró
plane
biceps,quia nõ cor
pus modo,fecl anunam quoque le, h., ir« te. jet.
Nunc redeo ad vos fr
.
.tres, & que,-nadmodum Anoftolus
magna cura anxius,ad G
.
:13t.is,qui a fynceritare fidei ad Iudai-
cam fuperditionem defecerant,alt: V
t
1:em efie apud vos mo-
dó& commutare voceo, meam(hoc ePc , o ornnes me dicen'
di figuras transfurrnare)quoniarn confundor in vobis : ita ego
nunc de Calare vefira loncitus , in ipta cordis veftri penent,ha
itrumpere vellera :
ve!
inde ( fi ficri polfet,) veftra corda extra
here,& quid in eis modo agitetur introtp cele. Dum tire igi
tur nunc auditis,quae & quales parro cogitationes verfantur te
animo 'redro ? An forte adhuc tradere vos Deo dubIntis?an
timore & rnetu rftuaris?an memoria vos peccatorum veitro-
rum pungir ? an veretis vitr pcenit
,
una tangit?an illarn mu-
ta re decernnis?an flupor
vos
forré & nædam mentis infenfi
bilitas corripit ?An hxc ipía qux diximus , vel ve, a,vel magna
elle
dubitatis,rel ad vos minimé pertinere creditts ?Cerré laxc
raen vera funt,vt nihil poffir ve-ius excogiriri, tan) magna &
formidabilia,vt non videam quid formidabilsus effe queatrram
veltra aurern,vr rohil mag:s ad ...os perrnere poilit. Quid Igi-
tur ita torpeti2ita in vtramque aurem derm lis ? ita faluris ve-
ftrx curam negligits ? ac fi nihil ad
v
os lita pertinetent ? Vbi
qurfo feulus ? vbi iudicium ? vbr ratio,qur hominís propria
efl?Cur ita iacet °bruta , atque pené fepulta, vt nihil omnino
tan, magas excitara rebus lec:loar : nihil tam mulos prruenta
monitis efficiat ? nihil fibi ja futuruin oppottuné prou,dear?
Ergo dum tempus haberutis fratres, dum vira mane, durn fa-
cultas flappeit dura Ecclefix voces opor
l
ona nos ,elrno
dum iudex ipfest parienter expedat , & adidué
y
uca: & ara'
mora iacen.i po.r;g:c &
ven á
p tener rrihuit acr:urramns: clec
ivnc temp .r s opportunita:em v lo n od piz,erniattarnus,qvg
quidem huius viæ mareta° pratteruolat,nunquam reditti! a,
Quisigitur
t
an. ferreus,vc ad
bac
tanta ton ,:rua pcnitus ob-
" fordefcat
?
Cám hrc tiara jo annes B.piíh populo ;malaria -
ret,inter eos ,qui timore percul ad Dom
nC1
rruerrebarden,ipfi
quoque rritires(genus hon.inum profirg.,rflimum ) inppl circe
Lit< 3.. ab en quzfierunt:Magillet quld fackmus St nos ? Cric
ergo
Goa
•
oo
idem yo
runr,cum ea
n
hoc ig.tur á
Plimária,v1 a
eamque dejo
sus lamenta
menttun frel
perpetuó reri
vtar C,rdina
re Dei.Ante
pofitum anta
&
vitr,&
ter
tan
fimus.V
leanms quot
ra dedinand:
hoc vel max
prius perpeti,
tur.Vc
musoeces
potiflimum d
extremo illo
rum inopiam
cem intereed
I eemedynx
preces ad De
mum Parren
leemofynam
que tibi mire
gloriam
In eadem f
cio
certi
tremi iu
tk
orco:
T
E,
Magi
serrispreffiiraá
feciu une ur.
N T.
tom frauis o-
cognorcem ut
,us,quantx n o.
alornon )
ara,quafi
eps
»
quianó
c or
u m Apo(tol us
: fidet ad Iud ai-
apud vos mo-
ranes dice n-
vobis : ita e go
reftri peneir- ha
.tra corda ex tra
Dum bxc igi
nes verfantur la
leo dulait.,tis ?an
storum
ve
a ro.
it?an d'un mu-
mentis infe nfi
veia,vel mag na
1:tis ?Cené la xe
tan) magna &
elle queat:r am
Quid I gi-
s ? ita foluris
ve-
ttinerent ? Vbi
boininís prop ria
vt nihil omn ino
mtits
prxue nta
rturié prou,de at?
mane, dum
fa-
nos adulo [i nri
Lié vocat
s
& ma'
aval, ramus: nec
,erruittarriosyC lUÇ
nqu
3
n, redi mía,
„
ti
a
„,„¡
t
us ob-
Populoan,un cia-
ruertebauturl ipfi
num ) inppl c uer
los ? Cut er go
Lea
CONCIO SECVNDA.
77
on
idem vos modo quxratis,quod tbgiriofi homines quxfie-
rnnr,curn
eadem
iudicium impendeat ? Si
hoc ig.tur á me nunc quxreretur::ta planéreipondere poffern.
p
l
imáris,v
t
a ntea¿iá vitam diligentet & foliciré difcutiamus:
eamque deinde per facrimenrurn pcenitentix & veis contrito -
nis lamenta purgemns:Vira vele} reeté confin ura, idem facra-
mentum frequentemus,vt percepram femel gratiam &iufiitiarti
perpetuó minare pe
(limos.
Eftenirn hc medicina(vt verbisc4iet4
'virar C rdinalis Csierani)vaidé con
fei uatioa hominis in tima-
re Dei.Ante omnia veró,víque adeó firmum non peccandi pro
pofitum animo noftro iofigere debeznus,vt(fi ita res ferat)prius
& vitx,& remas omniurraquam innocentix iaCturom facere pa
rail fimus.Vt autem in hac ipfa purirate (Inicios pe, manere va-
leamus quotidianispr:cibus opus eil:ad quod cena dieitempo-
ra defiinanda funt in qu:bus coniinuis a Domino clamoribus
hoc vel maxirne impetrare contendatrus , v
i
extrema samnia
prius perpeti,quám in 'ulule aliquod crimen nos incidere patia
tur.Vt ameno mifericordiam Domini nobis conciliare poffi-
mus,pteces notitas mifericordix operibus cumulemus:quibus
potiffimum diuinx miferationis benediain(vt ante diximus)in
extremo dio iudicio parara eft:vt nufericordix operibus paupe
rum inopiam fuoleuantes,pro nobis ipfi apud fupernum iudi-
cem
intereedant,& in xterna tsbernacula recipianr.Ea enim e-
I eemofynx vis eft,vt mendicis Crian) cacentibus,Ip'a pro nobis
preces ad Deum fundat:caufamque noftram aislad clementiffi- Ecc14-9.
mum Par rem continenter agar.Reconde(ait Ecclefidficus ) e-
leemofynam in fino pauperis
i
& ipfa orabir pro te , pe: pctuam-
gue tibi mifericot dram & gratiam , ac poftremei fempiternam
gloriam impetrabit.
In
eadem
fecunda
dotn' nica
a
duentus Domini
con.
cio certia:in
qua de
magnitudine & feueritate ex-
tremi iudicij agitur:qux
ex
prgcipuis eius'partibu,s
& circunflantiis colligitur.
T HE.
Magnos dies Dommz,& pus poterit flanero.
I ollis t.
N errogatus á difcipulis
D
ominusiuxnam ef-
lent furor, adrentus lui,& con fumraationis
culi figna,bxc inter alia commemorauir,qux in
boche
'
na Íarìi Euangelij Ir E
-
flore rrfeluntui.
Erunt(ingultyisna mSole Luna, &
&
serrisproffrou gentizern,pho cempflone fonitos waril
y
&
cxteia quç
ferio une ur.
AVE
7S
DOMINICA
II.A•DVEN.
AVE
MARIA.
•
Cogitanti mihi fratres,ex
altera
quidern
parte
hutusdiei ma
gnitudinern & acerbnarem,ex
altera veré)
communé vitr
no-
itrx cortupteiam atq; bcentiarn,diligentiúsq; ho us tants
cx-
cuatis
cauCam indagano
ea
miht yel urscipua vita eft,queid
per
peram hornines(drinotie
id operante) de divina
mifericordia
iiinui &
Malva
fentiant,Communis enirn generis humani ho
lbS
hoc femper agit , hoc curat,vt uinam peccat
mis
miferi.
sor
Jiá fernper ob
°
culos
ponatmon vt earn diligant, fed vt
ab
tápeccanni anfam arrtp:ant :contrá
vetó
diutná iuflitiam atq;
iudtciurn
ita extenuar,&
t
confpeau eorum ablegat, vt fubla-
to
orno,
dtuini timoris
freno in peccata omnia pircipi
tes a-
oat.Scit enim verfutus ille hoftis,qut5d
fi
vel minicnam
partem
acerbitavs iu,;icaj hums(quod
die
larn
in fe expertos
eft)intel-
ligeremus:
fine
dubio
ad
folam iudicij & peccati appellatione'y
rnente
i
& corpore concuterernur.
Hanc
a
irem hominum crcitate m,horno quidam vitaeun-
¿rus
poft
tahitiana
liturn cui
dan-1
arnico aperté declarauir.Roga
tus
enun
ab amical , quo in flato día,
ihe ingenti gemitu
re-
fpondit:Nemo creciuyien3o credit, nemo cred
t. (
umq; rur-
finn
ab
eodem qurreret , quidnun ilia
vox cortes
repetita
fi-
onificaret ,
die
turfir: : Nemo credit ,
(luan, difirió
-
té
iudicet
Deus , &
guarra leudé
puniat. Fx hac
ergo
perniciociffima ig-
noratione
tanta
hsc
u
homintbus peccandi licentia manat.Vt
igitur rrnietoili nu m hunc etrotem(qui
t
antorum malorum
cauta
eil)animis yearis ahqua faitem
ex parte
excutiamus,ex-
tren!
indicij feuer
taren ( in qua
i
naximé dtuinx iutItt.r ma-
rnicudo eluc et)
y
obis
boche ante °culos (
nuatenus
mimad
mer icuetit)pr oponere decrrui. Ad quod hxe lodis Prophe-
ts verba,qus
mirlo
propolni quxql diumi iudtcij magnitudint
breuiter attingunt,explanare conftitui. Vell
t
el
autem
crin
fra-
tres,quá n atrenvIlimis auribos,qur á nobts hodie
de re
om-
nium maximé fottniclabili d c
‘
mida
funt,accioete.
Pr ncuitó igitur,vt hrc prophetg
yerba
excu
'
tete
incipiamus,
frendum brsos,,aim
magna
aiiquid tignificare volunr,
id ve/ Del
velDom
ni
appellatione defignare. Sic-enim mons
Dei,
exer
iris Dei,
& mifericordia
Dei
apud
con pro
magnis
12
.
. 9. azc'ptuntur. V nde
ciar;
Oauid qusreret , an ruperefret aliquis
ex
ftape lo.;arks,vt facetet
con
eo mitericorcham
Dei
mife-
ticordiana magnam voIir figni ficare.
Quia
enim omnia qux
Dei
pi
.
Doria
fu
nr,autoris
fui
naturam & matellatem referunt
i•
túP
ottna
;
luz Dei
elre perhi bétur maona
eñe
intelfigiitur;
Urnr
Ciim
ergo Pr
nurn
¡dallé
y<
f uturos J
ql
°moruna
fecu
fupputant,:iir
ab
altis fepar
fuppleat:,
v
i ii fe
dies feCu
nes rberti omi
e n die
fuerinc
m anfun
fu
n
quod
in
rterr
nobis eft,vt á.
h ius
E
naiffe.nu
f it,
l
uidquid p
c o111.1s.oper
e nim mbrterr
tem
pus
fuit ,
Vocatur eti,
q uia
videlicet
i Uris adueriTi
q urdam dies
v ifitab
in die
l icet adorati
mundo
paucil
d em
die
corni
i llum
diem re
f eculntam
pe<
e rgo
erit
1k
c
d a
& pleaent
Sunt auterr
d ita,
rr qux
c unque licebit
gnitudo,ux
diíftrit
it
e xordtei
varia
g ens contra
g
t us
malgn,
cut
c celo,& figna
m anus fua-s,sz
4
i
1s,&c.floc
e
[Document text truncated for crawler view.]