Seminario de aproximación ao Open Access

Seminario de aproximación ao open access CiTIUS --- Biblioteca Universitaria da USC (2022) De que imos falar? 1. Acceso Aberto: conceptos básicos 2. Publicación en Acceso Aberto (ruta dourada) 3. Difusión en repositorios (ruta verde) 4. Políticas e mandatos de acceso aberto dos organismos de financiamento 5. Minerva, repositorio institucional da USC. 6. ACORDOS transformativos na usc. E. abadal (2012). Acceso abierto a la ciencia. Barcelona: editorial uoc. (colección el profesional de la información) "(...) la edición científico-técnica se nutre del trabajo del académico, de sus investigaciones, de sus textos, de sus revisiones y, en cambio, este mismo investigador que alimenta el sistema, cuando quiere consultar estas mismas fuentes para poder seguir con su trabajo, está obligado a pagar una plusvalía que se lleva el editor. Si a esto le añadimos que una gran parte de la investigación científica está sufragada por fondos públicos y que el beneficio se lo llevan empresas privadas, entonces la paradoja aumenta". 1. ACCESO ABERTO : CONCEPTOS BÁSICOS LITERATURA EN ACCESO ABERTO. (P. Suber, 2006) 1. dixital 2. en liña 3. gratuita 4. libre de restricións debidas aos dereitos de explotación 5. libre de restricións grazas ás licenzas de uso Creative Commons -ELIMINACIÓN DAS BARREIRAS ECONÓMICAS -ELIMINACIÓN DE BARREIRAS LEGAIS (SEN DEREITOS DE EXPLOTACIÓN) DÚAS CONDICIÓNS BÁSICAS... Dereitos de propiedade intelectual Morais Intransferibles Sen caducidade Patrimoniais ou de explotación (Copyright) Distribución, reprodución, comunicación pública, obra derivada Cesión a terceiros Con contraprestacións Sen contraprestacións Caducidade (+/- 70 anos) desde morte do/a autor/a Cesión a terceiros Cesión total Copyright Transfer Agreements (CTA) Outros acordos Cesión parcial Non cesión: Licenzas Creative Commons TIPOS •Revistas de Acceso Aberto: atención ás revistas depredadoras. •Revistas híbridas: ter en conta os fenómenos do double dipping (dobre pago). FINANCIAMENTO •Article Processing Charge (APC) •Financiamento público (institucións, sociedades científicas, etc.) •Consorcios de usuarios (SCOAP: Sponsoring Consortium for Open Access in Particle Physics Publishing) FERRAMENTAS •DOAJ •JCR •SJR •SHERPA ROMEO •DOAB O Acceso Aberto Dourado permite a consulta inmediata do texto completo a través da páxina web do editor. JOURNAL CITATION REPORTS JOURNAL CITATION REPORTS Pódese publicar en revistas en ACCESO ABERTO e consideradas de alto factor impacto JOURNAL CITATION REPORTS JOURNAL CITATION REPORTS OBTIDO DE HTTPS://RECOLECTA.FECYT.ES/LA-DOBLE-VIA-AL-ACCESO-ABIERTO (CC BY-NC 3.0 ES) RUTA VERDE Depositar en repositorios de acceso aberto traballos xa publicados Existen varios tipos de repositorios Institucionais: Minerva (USC), RUC (UDC), Investigo (Uvigo) Temáticos: ArXiv, CogPrints, etc. Xeralistas: Zenodo As publicacións pódense depositar en máis dun repositorio Que son os repositoriOS? Cal son os seus obxectivos? En que benefician ao investigador? Que se pode depositar? Pero… ROAR: http://roar.eprints.org/ OPENDOAR: https://v2.sherpa.ac.uk/opendoar/ R3DATA: https://www.re3data.org/ INTEROPERABILIDADE (PROTOCOLO OAI-PMH) MÁIS BENEFICIOS… •Os autores non pagan por depositar nun repositorio, xa que adoitan ser públicos e gratuitos. PERO TAMÉN HAI ATRANCOS… •As editoriais adoitan exixir aos autores a cesión do copyright por un tempo determinado: EMBARGO. •As políticas de copyright das editoriais limitan a capacidade de autoarquivo dos autores e indican que versión dos artigos poden ser depositadas (as políticas editoriais pódense consultar en SHERPA/ROMEO, DULCINEA ou nas páxinas web das propias revistas). OBTIDO DE HTTPS://RECOLECTA.FECYT.ES/LA-DOBLE-VIA-AL-ACCESO-ABIERTO (CC BY-NC 3.0 ES) Lei da Ciencia : en febrero de 2022 aprobouse a súa remisión ás Cortes do Proxecto de Lei polo que se reforma a Lei de Ciencia, Tecnoloxía e Investigación, que dota de máis recursos, dereitos e estabilidade ao persoal de I+D+i. Horizonte Europa é o novo programa marco de Investigación e Innovación da Unión Europea para o periodo 2021-2027 e substitúe ao Horizonte 2020. Consulta de políticas editorias Ferramentas Sherpa Romeo Dulcinea Seccións das editoriais Policies for authors Permission policies FAQ Open Access policies, etc. Sherpa Romeo https://v2.sherpa.ac.uk/romeo/ DULCINEA https://www.accesoabierto.net /dulcinea/ RESOLUCIÓN DE 12 DE XULLO DE 2017 POLA QUE SE PUBLICA O REGULAMENTO DE ESTUDOS DE DOUTORAMENTO […] DA USC Artigo 35 5. Unha vez aprobada a tese, a versión reducida será a que se publique no repositorio institucional. Realizadas as oportunas proteccións ou vencido o prazo de confidencialidade, o/a autor/a da tese deberá, logo de acreditar estas circunstancias, solicitar a substitución de dita versión pola completa. Artigo 39 1. Concluído o procedemento para a consecución do título de doutor, a Universidade, a través do servizo competente, ocuparase do arquivamento da tese de doutoramento en formato electrónico e en acceso aberto nun repositorio institucional e enviaralle un exemplar en formato electrónico, así como toda a información complementaria que for necesaria, ao ministerio competente na materia para os efectos oportunos. 2. Nas teses con protección de dereitos a que se refire o artigo 35 deste regulamento habilitaranse os procedementos que garantan o seu cumprimento. TESE POR COMPENDIO DE ARTIGOS Se os artigos non se publican en aberto, os dereitos de explotación cédense ás editoriais que os publican, polo que é posible que posteriormente eses artigos non se poidan difundir na súa versión editorial a través do repositorio. No documento para autorizar o arquivo e difusión da tese no repositorio contémplanse varias excepcións: •Axudar a cumprir cos requerimentos das editoriais. •No caso de querer publicar contidos a partires da tese orixinal, permítese establecer un periodo de embargo para que, durante seis ou doce meses, se poida enviar parte do contido da tese a publicar. NOS PUNTOS 1 A 4 NON HAI NOVIDADES 1. Os axentes públicos do Sistema Español de Ciencia, Tecnoloxía e Innovación promoverán o desenvolvemento de repositorios propios ou compartidos, con acceso aberto ás publicacións do seu persoal investigador, e establecerán sistemas que permitan conectarse con iniciativas similares. a nivel nacional e internacional. . 2. O persoal investigador cuxa actividade investigadora se financie principalmente con fondos dos Orzamentos Xerais do Estado fará pública, coa maior brevidade posible, unha versión dixital da versión definitiva dos contidos que fosen admitidos para a súa publicación en publicacións seriadas ou periódicas de investigación, pero non máis tarde de doce meses desde a data oficial de publicación. 3. A versión electrónica farase pública en repositorios de acceso aberto recoñecidos no ámbito do coñecemento no que se desenvolveu a investigación, ou en repositorios institucionais de acceso aberto. 4. A versión electrónica pública poderá ser utilizada polas Administracións Públicas nos seus procesos de avaliación. PROXECTO DE REFORMA DA LEI DA CIENCIA : ARTIGO 37 NOVIDADES PROXECTO DE REFORMA DA LEI DA CIENCIA : ARTIGO 37 ANTERIOR 5: El Ministerio de Ciencia e Innovación facilitará el acceso centralizado a los repositorios, y su conexión con iniciativas similares nacionales e internacionales. NOVO 5: El Ministerio de Ciencia e Innovación facilitará el acceso centralizado a los repositorios y su conexión con iniciativas similares nacionales e internacionales, e impulsará la ciencia abierta en la Estrategia Española de Ciencia, Tecnología e Innovación, reconociendo el valor de la ciencia como bien común.(AMPLIACIÓN). Novidades PROXECTO REFORMA DA lei da ciencia : artigo 37 •(ANTERIOR) 6. Lo anterior se entiende sin perjuicio de los acuerdos en virtud de los cuales se hayan podido atribuir o transferir a terceros los derechos sobre las publicaciones, y no será de aplicación cuando los derechos sobre los resultados de la actividad de investigación, desarrollo e innovación sean susceptibles de protección. •(NOVO) 6. Además del acceso abierto, y siempre con el objetivo de hacer la ciencia más abierta, accesible, eficiente, transparente y beneficiosa para la sociedad, el Ministerio de Ciencia e Innovación promoverá también otras iniciativas orientadas a facilitar el libre acceso a los datos generados por la investigación (datos abiertos), a desarrollar infraestructuras y plataformas abiertas, y a fomentar la participación abierta de la sociedad civil en los procesos científicos, tal como se desarrolla en el artículo 38.” (MODIFICACIÓN) HORIZONTE EUROPA HORIZONTE EUROPA 5. MINERVA : REPOSITORIO INSTITUCIONAL DA USC Minerva •Guías uso Minerva: normativa, depósito, licenzas… •Obxectivos •Contidos •Programa informático •Estrutura e organización dos contidos •Recuperación da información •Servizos ITEM E METADATOS DUBLIN CORE RECUPERACIÓN DA INFORMACIÓN RECUPERACIÓN DA INFORMACIÓN RECUPERACIÓN DA INFORMACIÓN •Subscrición a colección •Compartir ou enviar •Información sobre altmétricas •Descubrir •Solicitar copia de documento •Etc. SERVIZOS 5. Os acordos transformativos na usc https://rebusca.usc.gal/guia-acordos-transformativos QUE SON OS ACORDOS TRANSFORMATIVOS? Os AT forman parte dos cambios na Ciencia Aberta para desenvolver a investigación científica. Coñecidos como Ler e Publicar ,supoñen un cambio no modelo de publicación e de acceso aos resultados da investigación, co obxectivo de fomentar o acceso aberto. Son acordos entre as institucións e as editoriais académicas que inclúen conxuntamente a publicación de artigos de investigación en acceso aberto e a dispoñibilidade dos contidos dixitais. CONDICIÓNS DE SUBSCRICIÓN •A súa transitoriedade, ata que a comunicación científica logre ser na súa totalidade de acceso aberto. •Asúa neutralidade en relación os custos, para evitar dobre pago e deter o incremento dos custos de publicación. •Pasar de pagar pola subscrición a pagar por publicar en acceso aberto. •Facer públicos os termos e condicións do contrato subscrito para favorecer a transparencia. •Especificar con claridade aos/ás autores/as as condicións ás que deben acollerse para poder publicar. •Asegurar o copyright das obras en mans do/a autor/a e non dos editores. Imaxe: freepik.com ACORDOS TRANSFORMATIVOS VIXENTES CISUG Cambridge University Press Oxford University Press CRUE/CSIC Elsevier Wiley Springer American Chemical Society •Ser membro da USC na data establecida no acordo. •Empregar a conta de correo institucional da universidade. •Ser autor/a de correspondencia da publicación obxecto do financiamiento. Solicitude financiamiento •Incluír a sinatura coa afiliación institucional e correo electrónico da universidade, segundo a normativa oficial aprobada da USC. •Depositaranse no repositorio institucional Minerva. •É recomendable que as publicación leven un texto de agradecemento mencionando a USC e CISUG. Compromisos do/a autor/a •O/a autor/a de correspondencia do artigo remite o manuscrito a través do sistema de publicación da revista. •A publicación realízase en acceso aberto,baixo licenzas Creative Commons , sen prazos de embargo. •Aceptada a publicación polo editor, a Biblioteca recibe unha comunicación para validar a solicitude en función dos requisitos. •As solicitudes tramitaranse por orde de chegada ata acadar os tokens ou o orzamento de APCs dispoñibles. •Non se establece un límite de APCs que pode solicitar cada autor/a ou grupo de investigación. Procedemento e xestión