Unha cooperación pobre para os máis pobres. Análise do Proxecto de Lei de Orzamentos Xerais da Comunidade Autónoma de Galicia para o ano 2011

SerieDocumentosdeTraballo DT 1 Novembro2010 Unhacooperaciónpobreparaosmáispobres AnálisedoProxectodeLeideOrzamentosXeraisdaComunidade AutónomadeGaliciaparaoano2011 Endecembrode2010seránaprobadosossegundosorzamentosdalexislatura2009‐2013doGobernodaXunta deGaliciapoloPartidoPopular.Porsegundoanoconsecutivo,aCoordinadoraGalegadeONGDquerepresentaráopi‐ niónpúblicaunhaanálisedosdevanditosorzamentosenrelaciónácooperaciónexterioraodesenvolvementodaXunta deGalicia. Comoprincipalinstrumentodapolíticaeconómicaesocialdegoberno,osorzamentospermitenanalizaras principaisliñasdeactuacióndaXuntadeGaliciaasícomodeterminarassúasprioridadespolíticaseideolóxicas.Etras dousanosdeorzamentoselaboradospologobernodeD.AlbertoNuñezFeijoo,aCoordinadoraGalegadeONGDquere denunciarquealoitacontraapobrezaanivelinternacionalnonrepresentaenabsolutounhaprioridadepolíticapara aXuntadeGalicia. Ennovembrode2009,aCoordinadoraGalegadeONGDdenunciabaqueoProxectodeLeideOrzamentosXe‐ raisdaComunidadeAutónomadeGaliciaparaoano2010representabaunataquedirectoacalqueraposibilidadede conseguirqueaXuntadeGaliciarealizaseunesforzoactivonaerradicacióndapobreza.Tralasúaaprobación,oorza‐ mentodestinadoacooperaciónexteriorsufriuunhareduciónabsolutade1.916.000€,oquerepresentabaunharedu‐ cióndo16,4%conrespectoa2009.OnovoProxectodeLeideOrzamentospara2011conténamaterializacióndunha profundafrustraciónedecepciónparaasONGDgalegas:en2011,acooperaciónexterioraodesenvolvementoreduci‐ raseun19,4%conrespectoa2010,oquerepresentaunhareduciónabsolutade1.882.000€. Xaquelogo,endousanosdegobernodoPartidoPopularacooperacióngalegaaodesenvolvementovaisufrir unhareduciónde3.798.000€,oquerepresentaaperdado33%doseuorzamentoconrespectoa2009.Galiciaconti‐ núaaser,logo,unhadascomunidadesautónomasquemenorporcentaxedeorzamentodestinaacooperaciónao desenvolvemento. 1. Orzamentos 2011: unha profunda decepción Contido: 1.Orzamentos2011:unhaprofundadecepción....................................................................................1 2.EvolucióndacooperaciónexterioraodesenvolvementodaXuntadeGalicia...................................2 3.Aspromesasincumpridas:echegaoutroanoepasatamén..............................................................3 4.Conclusión:aspersoasprimeiro.........................................................................................................4 Principaisdatos: • Acooperacióngalegaaoexteriorno2011descendeun19,4%entermosrelativose1.882.000€entermosabsolu‐ tosconrespectoa2010. • Entre2009e2011oorzamentodaXuntadeGaliciaencooperaciónexterioraodesenvolvementodescendeuun 33%entermosrelativose3.798.000€entermosabsolutos. • AXuntadeGaliciaeoPartidoPopularincumprensistematicamenteoscompromisosdeaumentaroorzamento destinadoáloitacontraapobrezaqueseconteñennoIIPlanDirectordaCooperaciónGalegaaoDesenvolvemento (2010‐2013)enoPactoGalegocontraaPobreza • Galiciacarecedunhaauténticapolíticapúblicadecooperaciónaodesenvolvemento.Trátasedunhacooperación pobreparaosmáispobres. 2 2. Evolución da cooperación exterior ao desenvolvemento da Xunta de Galicia Aseguir,analizamosaevolucióndoorzamentodecooperaciónaodesenvolvementoenGaliciaatendendoenexclu‐ sivaaoorzamentoxestionadopolaDirecciónXeraldaXuntadeGalicia(1)quenosúltimosanostivobaixoasúaresponsabili‐ dadeacooperaciónexterior.Naseguintetáboa,podemospercibirconclaridadeagraveeconstantereducióndoorzamento decooperaciónexterioraodesenvolvementodaXuntadeGalicianapresentelexislatura. Xaquelogo,nestalexislaturaogobernodaXuntadeGaliciatenreducidoen3.798.000€asúaachegaácoopera‐ ciónexterioraodesenvolvemento:un33%menosconrespectoaoorzamentode2009. OutrodatoalarmantedaactualXuntadeGaliciatensidoaprácticadesaparicióndacooperaciónexteriorexecutada poroutrosdepartamentosdamesma.Porestemotivo,secomparamosaprevisiónorzamentariapara2011cototalexecu‐ tadopolaXuntadeGalicianoano2008(12.781.000€),anodomaiorinvestimentohistóricoencooperación,areducióné dun38%representandounhareduciónabsolutade4.915.000€. Comopodemosobservarnosseguintescadros,osorzamentosdodepartamentoresponsabledecooperaciónao desenvolvementodaXuntadeGaliciateñenminguadogravemente,prevíndosepara2011unhorizontedegastosemellante aodoano2006.Poroutrabanda,aseriehistóricarevélanosqueaXuntadeGaliciaseguemoiafastadadocompromisode destinaro0’7%doseuorzamentoconsolidadoacooperaciónaodesenvolvemento:oorzamentodecooperaciónxestionado polaDirecciónXeralcorrespondentenuncaacadouo0’1%dosorzamentosdaXuntadeGaliciae,nosdousúltimosanos,ten‐ seestancadonaxestióndunhaporcentaxemisérrimado0’08%,sendoasegundamáisbaixaentretodasascomunidades autónomas. Enrelaciónaoorzamentodecooperaciónaodesenvolvementoda XuntadeGaliciaporhabitante,aXuntadeGaliciadestinamenosdecatro eurosporgalegonaloitacontraapobreza:unhaoutravoltaacantidade máisbaixadetodaEspaña,sópordiantedaRexióndeMurcia. Podemosafirmar,logo,quealoitacontraapobrezatensidounha dasprincipaisvítimasdoaxusteorzamentarioimpulsadopologoberno galegopormordacriseeconómicaefinanceira. Táboa1:OrzamentodeGastosdaAdministraciónXeraldaXuntadeGalicia Grupodefunción %Var.2010/2009 %Var.2011/2010 Valorrelativo Funcións 2009 2010 2011 Importe Importe% Importe Importe% 2009 2010 2011 33.Cooperaciónexterior aodesenvolvemento 11.664 9.748 7.866 ‐1.916 ‐16,4 ‐1.882 ‐19,4 0,1 0,08 0,08 Orzamento (enmilesdeeuros) 1.AXuntadeGaliciadestinaáloitacontraapobrezaun0’08%doseuorzamento,fronteao0’7%contempladona LeiGalegadeCooperaciónparaoDesenvolvementoenoPactoGalegocontraaPobreza. 2.Galiciacontinúaaseracomunidadeautónomaquemenororzamentodestinouhistoricamenteacooperación internacionalaodesenvolvemento. 3.AXuntadeGaliciatenreducidoendousanosun33%oorzamentodestinadoáerradicacióndapobreza,fronte aunhareducióndo15%doseuorzamentototal. 0 5000 10000 15000 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 OrzamentoCooperaciónExterior 0 0,02 0,04 0,06 0,08 0,1 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 %OrzamentoCooperaciónExterior/OrzamentoXunta (enmilesdeeuros) Gráfico1Gráfico2 OrzamentodaCooperaciónGalega€/habitante AnoHabitantesOrzamento€/hab. 20082.784.16912.781.0004,59 20092.749.79611.598.0004,21 20102.796.08910.207.0003,65 Táboa2 (1)Naactuallexislatura,acooperaciónaodesenvolvementoéresponsabilidadedaSubdirecciónXeraldeCooperaciónExteriordentrodaDirecciónXeralde RelaciónsExterioresecoaUE.EstadegradacióninstitucionalfaidescenderácooperaciónexteriordaXuntadeGaliciaaunpesopolíticoenivelinstitucional semellantesaodoano2001. 3 Nosúltimosanosomarcoinstitucionalelexislativodacooperacióngalegaaodesenvolvementotensedotadode novosinstrumentosemecanismoscofindegarantirunhaaxudadecalidadeeeficazquepromovaodesenvolvementodos pobosecomunidadesmáisempobrecidas.Peroestacalidadeeeficacianonseacadaránsenonsecontaconrecursoseco‐ nómicosestableseprevisiblesenunhacontíatalquepermitanaseguraroefectivocumprimentodasprevisiónscontidas tantonaLeiGalegadeCooperaciónparaoDesenvolvemento,noIIPlanDirectordaCooperaciónGalegaparaoDesenvolve‐ mentoenoPactoGalegocontraaPobreza. Naseguintetáboapresentamosunhaescolmadaspromesasecompromisosincumpridosqueserecollenentextos legaisedeplanificaciónqueforonaprobadosporunanimidadenoParlamentodeGaliciaetralaalternancianogobernoda XuntadeGaliciadastresprincipaisforzaspolíticasgalegas:PPdG,PSdG‐PSOEeBNG.Oderradeirodosdocumentos,oPacto GalegocontraaPobreza,representauncasosingulardeconsensosocialepolítico.Asinadoo16deoutubrodesteanopolos voceirosdosgruposparlamentariosdoPPdG,PSdG‐PSOEeBNGemaispolaCoordinadoraGalegadeONGDrepresentaa máissenlleiramanifestacióndocompromisoactivodasociedadegalegacoimperativoético,social,políticoeeconómicode contribuíráerradicacióndapobrezaedadesigualdadenomundo. Todasestaspromesasecompromisosincumpridossonaconfirmaciónmáisevidentedafaltadevontadedosparti‐ dospolíticosgalegosporconfigurarunhaauténticapolíticapúblicagalegadecooperaciónaodesenvolvemento.Aspro‐ mesas,compromisosedisposiciónslegaisficaronenpapelmolladopormordateimosainsuficientedotaciónderecursos económicosehumanosporpartedaXuntadeGalicia.Oproxectodeorzamentospara2011defineácooperacióngalega comounhacooperaciónpobreparaaspersoasmáispobres,sendoresponsabilidadedoactualgobernodoPartidoPopular aconsumacióndaactualmarxinalidadedaerradicacióndapobrezaedaloitacontraadesigualdadenodiscursoeacción políticadaXuntadeGalicia. Porén,paraacadaren2013osmínimosorzamentariosprevistosno IIPlanDirectordaCooperaciónGalegaparaoDesenvolvementoserápreciso, enprimeirolugar,corrixirefrearaactualcaídalibreorzamentariae,aseguir, aumentarcaraa2013adotaciónorzamentariacunhacantidadedeentre 9.634.000€e15.334.000€conrespectoaoorzamentode2011. Garantiren2017o0’7%doorzamentoconsolidadodaXuntadeGali‐ cia(+/‐80.000.000€)esixirá,logo,unactivoexercicioderesponsabilidadepolí‐ ticaesocialdospartidospolíticosgalegoscofindenonfrustrarodevezoe compromisosolidariodacidadaníagalegacospobosmáisempobrecidos. 3. As promesas incumpridas: e chega outro ano e pasa tamén Táboa3:Promesasecompromisosincumpridos 2003:Lei3/2003,de19dexuño,deCoope‐ raciónparaoDesenvolvemento Art.29.Recursosfinanceiros. 1.ALeideorzamentosfixaráanualmenteoscréditosdestinadosácooperaciónparao desenvolvementonaComunidadeAutónomadeGalicia,deacordocoasorientacións contidasnoplananualcorrespondente,quetenderánprogresivamenteaacada‐lomí‐ nimodo0,7%dosorzamentosdaXuntadeGalicia. 2006:IPlanDirectordaCooperaciónGalega paraoDesenvolvemento(2006‐2009) Marcoorzamentario: AcadaraorematedoPlano0’4dosorzamentosparaacooperaciónaodesenvolve‐ mento. Incrementarnunmínimodo50%anualosorzamentosdedicadospolaXuntadeGalicia ácooperaciónaodesenvolvemento. 2010:IIPlanDirectordaCooperaciónGalega paraoDesenvolvemento(2010‐2013) Obxectivoespecífico6.1.Seguirunhaprogramaciónquepermitaaseguraraofinalizaro períododevixenciadoIIPlandirectorcunincrementodosrecursosdeentreun50%e un100%conrespectoaosrecursosdedicadosen2009. IndicadorI.6.1.1.Logrousemanterunhatendenciaascendentenovolumeanualda axudadesembolsada,acadándoseen2013undesembolsoanualdeentre17,5millóns e23,2millónsdeeuros. 2010:PactoGalegocontraaPobreza4.Medidasdexestión. 4.1.Axudaaodesenvolvemento. a.ManterunesforzoenmateriadeAxudaOficialaoDesenvolvemento(AOD)quega‐ rantaque,antesdorematedo2017,alomenoso0,7%doorzamentoconsolidadoda XuntadeGaliciaestaráadicadoaestafinalidade,talecomoobrigaoartigo29.1daLei 3/2003decooperaciónaodesenvolvementodeGalicia. 0 10000 20000 30000 40000 50000 60000 70000 80000 M ínimo II Plan Director M áximo II Plan Director 2 0 11 O rzam e nto s 2013 Plan Director 2017 Pacto Galego (enmilesdeeuros) Gráfico3 4 RúadosBasquiños331ºA 15704ySantiagodeCompostela 981585189y618626627 [email protected] www.galiciasolidaria.org 4. Conclusión: as persoas primeiro ACoordinadoraGalegadeONGD,ennomedas51ONGDintegradasnamesmaedasmáisde10.000persoasqueapo‐ iancomosocios/asotraballodestasorganizaciónsdesolidariedadeenGalicia,denunciacomoinadmisibleseeticamentere‐ probablesosactuaisrecortesnoorzamentodacooperaciónaodesenvolvementodaXuntadeGaliciaedasrestantesadmi‐ nistraciónspúblicasgalegas. ACoordinadoraGalegadeONGDrecoñeceagravidadedacriseeconómicaefinanceiraeanecesidadedeasumirpolí‐ ticasdeausteridade.Detodososxeitos,rexeitaconindignaciónqueopesododevanditosacrificiorecaiasobreasprincipais vítimasdacrise:asmáisde1.000millónsdepersoasasoballadaspolapobreza,aexclusióneavulnerabilidadequesofrenen carnepropiaasconsecuenciasdofuncionamentodunsistemaeconómicoafastadodosprincipiosdexustizasocial,equidadee solidariedade. AAxudaOficialaoDesenvolvementononéunluxoparatemposdebonanza,ninunhaesmolaparacandoasarcas estáncheas.Éunhanecesidadevitalparamillónsdepersoaseunimperativoéticoemoralquerespondeacriteriosdexustiza, ademaisdeconstituíruncompromisoasinadoeunhaobriga. Asociedadegalegaexpresoureiteradamenteoseucompromisosolidariocoaspersoasmáisnecesitadaseasadminis‐ traciónspúblicasteñenquerespectarestavontade,quesemanifestoudexeitosignificativonosdousúltimosanosnoseure‐ xeitamentoásmedidasderecortedaaxudaaospaísesmáisempobrecidos. Porestesmotivos,aCoordinadoraGalegadeONGDcomparteomanifesto“Aspersoasprimeiro”econvidaácidada‐ níagalegaasubscribilo,esixindoaoslíderespolíticosedegobernodasadministraciónspúblicasgalegasque: 1.Impulsenmedidasdeloitacontraacrisequesedirixanprioritariamentecaraaosresponsablesecausantesdamesma, medianteoapoioácreacióndunhataxaástransacciónsfinanceiras,ásmedidasfiscaisquerecaiansobreosquemáis teñenasícomoaosrecortesquenonactúencontraogastosocialeaeconomíaprodutiva. 2.Reiterenoseucompromisocoaloitacontraapobreza,codesenvolvementohumanoecosObxectivosdoMilenio,man‐ tendoosseuscompromisosdeAxudaOficialaoDesenvolvementonoseunivelderesponsabilidadeautonómicaelocal. 3.Rectifiqueneretirenasmedidasderecortenaloitacontraapobrezaetomenconcienciadosseusactosedasconse‐ cuenciasnegativasdosmesmossobreaspersoasmáispobres. 4.RespostenconresponsabilidadeásdemandasdacidadaníagalegademaiorsolidariedadeentreospobosdaTerra. PedimentosdaCoordinadoraGalegadeONGD:  • QueospartidospolíticosconrepresentaciónnoParlamentodeGalicia(PPdG,PSdG‐PSOEeBNG)manifestenoseucom‐ promisocoaerradicacióndapobrezamedianteapresentacióndeemendasaoproxectodeLeideOrzamentosparaoano 2011quegarantanunhadotaciónorzamentariadacooperaciónexterioraodesenvolvementocunhacantidadenoninfe‐ riora10.000.000€dexeitoqueadevanditafuncióndegastorepresenteaomenoso0’1%doorzamentototalconsolidado daXuntadeGalicia. • QueogobernodaXuntadeGaliciapresentepublicamenteuncalendariodefinanciamentodacooperaciónexteriorao desenvolvementoparaosvindeirostresanosquegarantaocumprimentodasprevisiónscontidasnoIIPlanDirectorda CooperaciónGalegaparaoDesenvolvemento(2010‐2013). • Queospartidospolíticos(PPdG,PSdG‐PSOEeBNG)asinantesdoPactoGalegocontraaPobrezapromovanasinaturade PactosLocaiscontraaPobrezaeintroduzannosorzamentosdosconcellosedeputaciónsgalegaspartidaseconómicas destinadasaofinanciamentodacooperaciónaodesenvolvementocongarantíasdesostibilidade,previsibilidadeenunha contíaquegarantaacciónseficacesedecalidade. Autor:JoséLuisPastorizaRozas.LicenciadoenFilosofía(USC)eMScNGOs&Development(LSE).FoitécnicodeproxectosnaSecretaríaTécnicadaCoordinado‐ raGalegadeONGD.Permitidaareproducióntotaleparcialdoscontidosdestapublicacióncoamencióndafonte.DescargagratuítanawebdaCoordinadora. Depósitolegal:C3584‐2010