O Tesouro do léxico patrimonial galego e portugués. Concepción, metodoloxía, obxectivos e utilidades

DSpace da Universidade de Santiago de Compostela http://dspace.usc.es/ Instituto da Lingua Galega ______________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________ You are free to copy, distribute and transmit the work under the following conditions: Attribution —You must attribute the work in the manner specified by the author or licensor (but not in any way that suggests that they endorse you or your use of the work). Non commercial —You may not use this work for commercial purposes. Rosario Álvarez (2016): “O Tesouro do léxico patrimonial galego e portugués. Concepción, metodoloxía, obxectivos e utilidades”. 40º Aniversário do Centro de Linguística da Universidade do Porto. Colóquio Comemorativo. Faculdade de Letras. Porto, 24-25 de novembro de 2016. Rosario Álvarez Instituto da Lingua Galega. Universidade de Santiago de Compostela [email protected] Porto, 24-25 de novembro de 2016. 40º aniversario CLUP http://ilg.usc.gal/ 40 CLUP Rosario Álvarez Tesouro ◦Un gran banco de datos de léxico con localización xeográfica Fontes: traballos previos Múltiples autores, variados enfoques, éditos / inéditos, etc. Condicións básicas: recollida de campo e localización xeográfica (máx. concello). do léxico patrimonial ◦Inventario do léxico patrimonial, con toda a información que consta nas fontes. galego e portugués ◦Territorio galego (Galicia + territorio limítrofe galegófono) ◦Portugal + enclaves limítrofes polo leste / Brasil  Cal é o obxectivo? Que ofrece? ◦Inventario de fontes: busca por autor / territorio ◦Acceso a todas as formas lexicais documentadas: lema / variante. ◦Información lexicográfica ou doutro teor, para cada voz. Localización bibliográfica e xeográfica. ◦Lematización, clasificación gramatical e clasificación semántica. ◦Cartografía: distribución espacial de lemas e variantes. ◦Descarga de arquivos con información lexicográfica e mapas. 40 CLUP Rosario Álvarez Coñecemento e localización da obra ◦Ficha de inventario: ficha, autor, data, tipoloxía, territorio, citación, ubicación... ◦O inventario ofrécese como un servizo bibliográfico para os investigadores Traslado dos datos de cada obra seleccionada ◦Nunha táboa propia. Propósito de principio: manter a literalidade da fonte ◦Homoxeneización: número de campos, características de cada un, convencións Tratamento lingüístico de cada táboa. Criterios unificados Incorporación á base de datos co corpus común. Acceso aos usuarios 40 CLUP Rosario Álvarez 1 2 3 4 5 6 7 8 10 11 12 13 variante fonética categoría definición exemplos comentarios manipulador páxina sección referencia bibliográfica código xeográfico imaxes remisións 9 16 17 6 clasificación semántica lematización clase e categoría comentarios manipulador Manual a disposición dos membros do equipo. Blog de traballo ◦Criterios, procedementos, exemplos. Elaboración colaborativa e permanente ◦Versións galega e portuguesa, on-line Criterios básicos ◦Dous lemarios: galego / portugués. Desideratum: relacionalos na fase seguinte ◦Recorrer ás formas padrón en galego e en portugués (dereito / direito). Actuar cando hai máis dunha forma padrón (p. ex., gal. coio e croio, port. redemunho e redemoinho); cando falta o padrón (p. ex., gal. baldema, baldela ‘póla esmoucada da parra’). ◦Unificar baixo o mesmo lema variantes gráficas e fonéticas. Non unificar variantes con afixos diferentes (salvo excepcións acordadas). ◦Establecemento dun novo lema a partir de variantes Proximidade á forma “esperada” por etimoloxía Sanción polo uso maioritario ou convencional fóra dos dicionarios (internet, escrita...) Documentación na tradición escrita ou lexicográfica Existencia na outra lingua (ou linguas veciñas) Procura de congruencia: familia de palabras, procedementos similares, etc. ◦Hai un protocolo específico sobre lemas simples e complexos. 40 CLUP Rosario Álvarez 40 CLUP Rosario Álvarez 40 CLUP Rosario Álvarez 40 CLUP Rosario Álvarez O equipo funciona en rede: estamos abertos a colaboracións de diverso tipo e á integración de persoas e equipos Seguimos tratando obras e aumentando o corpus Temos novos retos: ◦Vinculación dos lemarios galego e portugués ◦Refinar a clasificación e tratamento semánticos ◦Vinculación de xeosinónimos: xeosinónimo de referencia ◦Maior automatización no tratamento dos datos 40 CLUP Rosario Álvarez Accesible en http://ilg.usc.gal/Tesouro/ Ao voso dispor en [email protected] Instituto da Lingua Galega – Universidade de Santiago de Compostela Praza da Universidade 4 15782 Santiago de Compostela Graciñas Obrigadíssima 40 CLUP Rosario Álvarez