scieee Open visual document viewer

Programa de gramática castellana : arreglada para la primera enseñanza en seis lecciones / por Joaquín Castelló Aleixandre

Castelló Aleixandre, Joaquín

Full text

~ ~ ~ ---M 3 ~ . I PROORAM'A . . DE ~ G amá ica Cas ellana ~ ARREGLADA PARA LA PRDIERA ENSEi';ANZA EL { SEIS SECCIONES POR ~ D. Joaqu ín Cas elló y Rleixand e l l aes o de }. ime a e nseñ a nz a QUI NTA EDI CIÓN , CAS'l 'EL LÓN bIPREN'i'A DE BAlmERÁ y BASTIDA PROGRAMA DP: GRRMATICR CRSTELLRNR ARR EOL AD A P ARA L A PRn IERA. ESSR XAN ZA EN SE IS S ECC IO N ES ~ P O R D, ]OIl~Uíll lls elló ~ AleiXlllul e l a cN o ele Il hn e a en s eñanza QUINT A EDICIÓN CAS TE LLÓN 1!' ' REN TA B A RBE RÁ Y B A ~ T I D A PROGRAMA DE GRAMATleRe AS TELLANA . SEco ON PREPARATORIA PRIMER GR UPO 1. Nomb e Ósus an i o es oda palab a que si e pa a nomb a las pe sonas, animales yco- sas; como ni110 , Juan ,pe o,mues a. 2. El nomb e es á en singula cuando se e- ie e á una pe sona,animal ócosa; como niño,' pe o,.somb e o. 3. El nomb e es á en plu al cuando se e ie- e á dos ómás pe sonas, animalesócosas; como niños,pe os, somb e os. - () - 4. El nomb e es del géne o masculino cua n- do designa a ones, animales machos ócosas á que se ha aplicado es e géne o; como homb e, ga o, pape l. 5. El nom b e es del géne o em eni no c uand o designa muje es, animal es hemb as ócosas áque se ha aplicado es e géne o; como muje , ga a, casa. 6. Es nomb e p opio el 'que se aplica á una sola pe sona. animal ócosa; como Ju an. Roci- nan e. Ba celona. 7 Es nom b e gené ico el que es aplicable á muchas pe sonas, a nima les ócosas; como hom- b e, caba llo, ciudad. 8 Adje i o es oda pa lab a que exp esa cua - lidades del nomb e ysi e pa a de e mina le. $l .Cuando el adje i o cali i ca á un solo se . se dice que e s á en singula ; co no sabio, he mo- so, nue o. 10. Cuando el adje i o cali ica á dos ómás se es, se dice que e s á en plu al; como sabios, he mosos, nue os. 11. Los ad je i es e minan gene almen e en 7 o c uando cali ican á nomb es mascu linos; como san o, al o, ico. )2 . Los ad je i os e minan ge ne a lmen e en acuando cali ican á sus a n i os em eni nos; como san a, al a, ica. 13. Hay ambién adje i os que con una e - minaci ón cali ican ásus an i os ma sculi nos y e- menin os; como ue e, g ande, ú il. 14. . A ículo es una palab a que se an e pone al nomb e p a a de e min a l e. 15. Los a í culos son de dos cla ses ; de e mi- nan es é ind e e min an es. 16. Los a ícu lo" de e m inan es son: el, la, lo, los, las. 17. Los a íc ulos inde e nin an e s son un, una ; unos, unas. - 8-- SEGUNDO GRUFO 1. P onomb e es oda palab a que se pone en luga del nomb e. 2. Hay cinco .clases de p onomb es: pe sona- les, demos a i os, posesi os, ela i os éinde e - mi adoso 3. Los p onomb es pe sonales de p ime a pe sona son: yo, mi, me, conmigo; noso os, no- so as, nos. 4. Los de segunda pe sona son: ú, í; e, con igo; oso os, oso as, os, os. 5. Los de e ce a pe sona son: él, ella, ello, ellos, ellas; le, la, lo; les, los, las; se, sí, consigo. 6. Los p onomb es demos a i os son: es e, ese, aquel; es a,' esa, aquella; es o, eso, aquello. 7. Los demos a i os en plu al son: es os, esos, aquellos; es as, esas, aquellas. 8. · Los p onomb es posesi os son: mio, uyo, suyo; mia, uya, suya; nues o,nues a, ues o, ues a. - 9- jo Los posesi os mío, uyo, suyo, cuando an an es del nomb e, se con ie en en mi, u, su. 10. Los p onomb es ela i os son: que, cua l, quien, cuyo. 11. Los p onomb es inde e minados son: al- guien, nadie, alguno, ninguno, uno, e c. 12. Ve bo es oda palab a que exp esa ac- ción; como anda , come , sali . 13. Lo s e bos que e minan en a son de la p ime a conjugación; como ama , anda , es- udia . 14. Son de la segunda conjugación los que e minan en e ; como come , ba e , e je . 15. De la e ce a conjugación son los que e minan en i ;como sali . esc ibi , pa i . 16. Ge u ndio es oda palab a que exp esa ac- ción y e m ina en ando óen endo; como es u- diando,comiendo. 17. Pa icipio es una palab a que se usa una s eces como e bo yo as como adje i o. 18. Los pa icipios se di iden en ac i os y pasi os. 19. Los pa icipios ac i os e minan en an e yen en e; como e s udian e , esc ibien e. - 10- 20. Los pa i cipios pasi os e minan en ado yen ido; co no es udiado, do mido. 21. Hay ambién pa icipios pasi os que e - minan en o, so, ello ;como de ha ce ,hecho; de cub i , cubie o; de imp imi , imp eso. 22. Ad e bio es oda pal ab a que si e pa a modi i ca la signi icación del e bo, indi cando alguna ci cuns ancia;' como can a bien, lee mal . 23. El ad e bio modi ica ambién la signi ica- ción del adje i o yde o o ad e bio. 24. Los ad e bios de luga son: all , ahí , aquí, allá, acá, ce ca, lejos, e c. 25. Son ad e bios de iempo: aye , hoy, ma- ñana , emp ano , a de ,e c. 26. Son ad e bios de modo: bien, mal, bajo , al o, ecio, buenamen e , e cé e a. 27. Son ad e bios de can idad: mucho, poco, ha o, ba s an e , e c. 28. Son ad e bios de compa ación: más , me- nos, an, e c. 29. Son ad e bios de o den : p ime amen e , an es, despu és, e c. 30. Son ad e bios de a i mación: sí, ambién, cie o, cie amen e, e c. -11- 31. Son ad e bios de negación: no, ampoco, nada, e c. 32. Son ad e bios de duda: acaso, quizá, e cé e a. 33. Se llaman ases ad e biales cie as ex- p esiones compnes as de dos ó más palab as se- pa adas que hacen o icios de ad e bios; como á sabiendas, á ciegas, á hu adillas, e c. 34. P eposición es una pa e in a iable da la o ación que si e pa a enlaza unas palab as con o as. 35. Las p eposiciones' p opias son: á, an e, bajo, cabe, con, ' con a, de, desde, en, en e, hacia, has a, pa a, po , según, sin, so, sob e, as. 36. Conjunción es una pa e in a iable de la o ación que si e pa a enlaza unas o aciones con o as. 37. ' Son conjunciones copula i as: y, é, ni, que. 38. Son conjunciones disyun i as: ó, Ú, ya, o a, e c. 39. Son conjunciones ad e sa i as: pe o, mas, aunque, sino, e c. - 18- 19. Oonjugación del e bo 'TEMER INDI CATIVO P esen e Singula yo emo . Tú emes. El eme. Pl u al Noso os ememo s. Voso os em éis. Ellos...... em en. P e é i o impe ec o yo.., emía. Tú emías. El emía. Noso os. emíamo s. Voso ,·os. emíai s. Ellos...... emían . P e é i o pe ec o Yo emí, he emido , hube emido. Tú emi s e , has emido , hubis e emido. El emió , ha emido, hubo emido. Nos. emimos , hemos emido , hubimos emido. ·Vos. emis eis, hab éis emido, hub i s eis emido. Ellos emie on, han emido, hubie on emido. P e é i o plus cuampe ecio yo había emido. Nos. habíamos emido. Tú habías emido. Vos. habíais emido . El había emido.Ellos habían emido. .. ;.: - 19- pe ec o Nos. hab emos emido. Vos. hab éis emido. Ellos hab án emido. imp e ec o Noso os eme emos. Yoso os eme éis. Ellos...... eme án. Fu u o yo eme é. Tú eme ás. El eme á. Fu u o .yo hab é emid o. Tú hab ás emido El 'hab á emido. Teme ú. Tema él. I; IP ERATIVO P esen e Temamos noso os. Temed oso os. Temanellos. SUBJUNT IVO emiese. emieses. emiese. emiésemos. emieseis. emiesen. P esen e yo ema Noso os emamos. Tú emas. Voso os emáis. El ema. Ellos....... eman. P e é i o impe ec o yo ....... emie a. eme ía, Tú...... em ie as eme ías, El........ emie a, eme ía, Noso os emié amos, eme íamos, Voso os emi é ais, eme íais, Ellos...... emie an, eme ían, - 20 - P e é i o pe ec o yo. : haya emido, Nos .. haya nes emid o. Tú hayas emido. Vos.. hayuis emido. EL haya emido. Ellos hayan emido. P e é i o plus cuamp e e c o Yo hubie a, hab ía, hu biese emido. Tú hubie as, hab ías, hubie ses emido. El hubie a, h ab ía, hubiese emido. Nos .. hubi é amo s, hab íamos, hubi ésemos · emido Vos.. hubie ais , hab í ais, hu bieseis emido. Ellos hubie an , hab ían, hubiesen emido. Fu u o impe ec o yo emíe e .INoso os emié emos . Tú emie e s. Voso os emie eis. EL emie e. Ellos...... emie en, Fu u o pe ec o yo hubie e emido I Tú hubie es emido I El hubie e emido Nos hubi é emo s emido Vos hubie eis emid o. Ellos hubie en emido. INFINITIVO P esen e . Ge undi o . Pa icipio . Teme . Temiendo. Tem ido. - 21 _ . 20. Conjugación del e bo PARTIR DlDICATIYO P esen e Singula Yo :pa o. Tú pa es. El p a e. Pl u al Noso os pa imos. Voso os pa ís Ellos...... pa en. P e é i o impe ec o yo pa ía. Tú pa ías. El pa ía. Noso os pa ía mos. Voso os pa íais. Ellos pa ían. P e é i o pe ec o Yo pa í, he pa ido, hub epa ido. Tú pa is e, has pa ido, hubi s e pa ido. El pa ió, ha pa ido,hubo pa ido. Nos.. pa imos, hemos pa ido, hubimos pa ido. Vos.. pa is eis ,habéis pa ido, hubis eis pa ido. Ellos"pa ie on, han pa ido,hubie on pa ido. - ·22 - P e é i o pluscuampe ec o yo había pa ido. Tú habías pa ido. El había p a ido. Nos. habíamos pa ido Vos. habíais pa ido. Ellos habían pa ido Fu u o imp e ec o yo pa i é. Tú pa i ás. El.. p a i á. Noso os , pa i emos. Voso os. pa i éis Ellos...... pa i án. Fu u o p e ec o Yo hab é pa ido. Tú h ab ás pa ido. El.... hab á pa ido. Nos. hab emos pa ido. Vos. hab éis pa ido. Ellos hab án pa ido. IMPERATIVO P es en e Pa e ú. Pa a él. I. Pa amos noso os . Pa id oso os. I Pa an ellos. pa iese. pa ie ses. ·pa iese. pa i ésemos. pa ieseis. p a ie ses. - 23 - SUBJUNTIVO P esen e yo pa a. Noso os pa amos. Tú p a a s. Voso os p a áis. El pa a. Ellos...... p a an. P e é i o i mpe ec o Yo pa ie a, pa i ía, Tú pa ie as, pa i ías, El pa ie a , pa i ía, Nos. p a ié amos, pa i íamos, Vos. pa ie ais, pa i íais, Ellos pa i e an , pa i ian, P e é i o pe ec o yo haya pa ido. Tú haya s p a id o. EL haya pa ido. Nos.. haya mos pa ido. Vos... hayáis pa ido. Ellos. hayan pa ido. P e é i o pl uscua mpe ec o Yo hubie a , hab ía, hubie se pa ido. Tú hubi e a s, hab ías, hubie ses pa ido. Ei.... hubi e a , hab ía, hubiese pa ido. Nos. hubié amos, hab íamos, hubiésemos pa ido Vos. hubie a is, h ab íais, hubie seis pa ido. Ellos hubi e an ,hab ían, hubie sen pa ido. - ::? 4 - Fu u o im pe ec o yo pa ie e. Tú pa ie es. El pa ie e. Noso os pa ié emos. Voso os pa ie eis. Ellos pa i e en. Fu u o p e ec o yo hubie e pa ido INos. hubié emospa ido Tú hebie es pa ido I Vo s. hubié eis pa ido El hubie e pa ido IEllos hubie en pa ido INFINITIVO P es enie.c.s... Pa i . Ge undio...... Pa iendo. Pa icipio.....Pa ido. RESUMEN DE PREGUNTAS DE LA ·Sección P epa a o ia . F ime g upo 1. Qué es nomb e? 2. Cuándo es á en singula el nomb e? 3. Cuándo es á en plu al? 4. Cuándo es el nomb e del géne o mascu- lino? 5. Cuándo es del géne o emenino? 6. Cuál es el nomb e p opio? 7. Cuál es el nomb e gen é ico? 8. Qué es adje i o? 9. Cuándo se dice que el adje i o es á en singula ? , 10. Cuándo se dice que es á en plu al? - 27- 11. Cómo e minan los adje i os masculinos? 12. Cómo e minan los adje i os emeninos? 13. Hay ad je i os que ienen una sola e mi- nación? 14. Qué es a íeulo? 15. Cuán as clases de a ículos hay? 16. Cuáles son los a ículos de e min an e s? 17. Cuáles son los inde e min an es ? S eg un ao g upo 1. Qué es p onomb e? 2. Cu án as clases de p onomb es hay? 3. Cuáles son los p onomb es pe sonales de p ime a pe sona? 4. Cuáles son los de segunda pe sona? 5. Cuáles son los de e c e a pe sona? 6. Cuáles son los p onomb es demos a i os? 7. Yen plu al?I 8. Cuáles son los p onomb es posesi os? 9. Qué al e ación su en mío, uyo, suyo? 10. Cuáles son los p onomb es ela i os? 11. Cuáles son los p onomb es inde e mina- dos? 28 - 12. Qué es e bo? 13. Cuáles son los e bos de la p ime a con- jugación? 14. Cuáles son los de la segunda conjugación? 15. Cuáles son los de la e ce a? 16. Qué es ge undio? 17. Qué es pa icipio? 18. En cuán as clases se di iden los pa ici- pios? 19. Cómo e minan los pa icipios ac i os? .20. Cómo e minan los pasi os? 21. Hay algunos pasi os que ienen o a e - minación? 22. Qué es ad e bio? 23. Modi ican ambién áo as palab as? 24. Cuáles son los ad e bios de luga ? 25. Cuáles son los de iempo? 26. Cuáles son los de modq? 27. Cuáles son los de can idad? 28. Cuáles son los de compa ación? 29. Cuáles son los de o den? 30. Cuáles son los'de a i mación? 31. Cuáles son los de negación? 32. Cuáles son los de duda?