Aufruf: Drohende Vernichtung armenischen Kulturerbes in Bergkarabach | Կոչ․ Հայկական մշակութային ժառանգության ոչնչացման վտանգն Արցախում

| 527 Vom 15. bis 19. Juli 2022 and an de S aa - lichen Uni e si ä Je ewan und in de Diö- zese de A menisch-Apos olischen Ki che on Vayo s Dzo /A menien eine Kon e enz zum Thema ›Das kul u elle E be on A zach‹ s a . Meh als 30 in e na ionale Wissenscha le innen und Wissenscha le sowie Expe innen und Expe en haben den U sp ung, die his o ische En wicklung sowie die ak uelle Ge äh dung on Kul u gü e n in de Region Be g-Ka abach (A zach) disku ie . Diese gehö en zu a meni- schen Kul u und dami zum äl es en E be des Ch is en ums. Anlass de Tagung wa ein Au u zahl ei- che Wissenscha le zum Schu z de Kul u - gü e in Ka abach om 4. Mä z 2021. Diese ha au die aku e Ge äh dung de a menischen Be ölke ung und ih es kul u ellen E bes hin- gewiesen. Be ei s o he haben zahl eiche O ganisa- ionen wie de Ökumenische Ra de Ki chen, sowie das Zen alkomi ee de deu schen Ka ho- liken und das Os eu opa-Hil swe k Reno abis Au u : D ohende Ve nich ung a menischen Kul u e bes in Be g-Ka abach Կոչ. Հայկական մշակութային ժառանգության ոչնչացման վտանգն Արցախում Je ewan/Երևան, 19.7.2022 2022 թ. հուլիսի 15-19-ը Երևանի պետական համալսարանում և Հայ Առաքելական եկեղեցու Վայոց ձորի թեմում տեղի ունեցավ «Արցախի մշակութային ժառանգությունը» խորագրով միջազգային գիտաժողով։ Ավելի քան երեսուն օտարերկրացի և հայ գիտնականներ ու փորձագետներ քննարկեցին Լեռնային Ղարաբաղի (Արցախ) տարածաշրջանում մշակութային արժեքների ստեղծման, պատմական զարգացման և ներկայիս վտանգվածության խնդիրները։ Այս արժեքները պատկանում են հայկական մշակույթին, որով նաև մաս են կազմում համաշխարհային քրիստոնեական հնագույն ժառանգության։ Պարբերական դարձած գիտաժողովի շարժառիթը 2021 թ. մարտի 4-ին ստվարաթիվ գիտնականների կողմից հրապարակված կոչն էր՝ «Ի պաշտպանություն Արցախի մշակութային կոթողներրի»։ Այն մատնացույց էր անում տեղի հայ բնակչության և նրա մշակութային ժառանգության խիստ վտանգվածությունը։ Kiel-UP • h ps://doi.o g/10.38072/978-3-928794-95-4/p26 528 | Das kul u elle E be on A zach | Արցախի մշակութային ժառանգությունը S ellungnahmen zum Leid de Menschen und de Ge äh dung des Kul u e bes in Be g-Ka a- bach e ö en lich . Auch die Pa lamen a ische Ve sammlung des Eu opa a es (PACE) in ih e Resolu ion om 27. Sep embe 2021 und das US S a e Depa men in seinem Be ich zu Religi- ons eihei in Ase baidschan om 2. Juni 2022, haben dazu S ellung bezogen. Inzwischen ha de In e na ionale Ge ich s- ho de Ve ein en Na ionen in eine Ve ügung om 7. Dezembe 2021 Ase baidschan dazu au ge o de , alle e o de lichen Maßnahmen zu e g ei en, um Ak e des Vandalismus und de Schändung on Gegens änden des a menischen Kul u e bes zu e hinde n und zu bes a en. Zu- le z ha das Eu opäische Pa lamen am 10. Mä z 2022 au das Schä s e e u eil , dass Ase bai- dschan seine Poli ik o se z , das a menische Kul u e be in und um Be g-Ka abach he um auszulöschen und dessen Exis enz zu leugnen. Hin e g und is , dass de ase baidschani- sche P äsiden Ilham Aliye bei seinem Besuch de aus dem 12. Jah hunde s ammenden a menischen Ki che de Hl. Go esmu e in Zaku i angekündig ha , die a menischen In- sch i en on do zu en e nen. Auße dem ha de ase baidschanische Kul u minis e Ana Ka imo am 3. Feb ua 2022 die Einse zung eine A bei sg uppe bekann gegeben, welche o enba die sys ema ische Ve nich ung des ge- sam en a menischen Kul u gu s in de Region legi imie en soll. Wäh end des on Ase baidschan en essel- en K ieges im Jah 2020 haben die ase baid- schanischen S ei k ä e die Ghasan schezoz- Ka hed ale des Hl. E löse s in Schuschi zwei Mal mi P äzisionswa en angeg i en und schwe beschädig . Wei e hin wu de die Hl. Johannes de Täu e -Ki che (Kana sch Zham) eilweise ze s ö , nachdem ase baidschanische Դրանից առաջ բազմաթիվ միջազգային կազմակերպություններ, որպիսիք են՝ Եկեղեցիների համաշխարհային խորհուրդը, Գերմանացի կաթոլիկների կենտրոնական կոմիտեն և Ռենովաբիս արևելաեվրոպական օժանդակության հիմնադրամը, հռչակագրեր էին հրապարակել հայ բնակչության տառապանքի և մշակութային ժառանգության վտանգված լինելու վերաբերյալ։ Նաև Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովը (PACE) 2021 թ. սեպտեմբերի 27-ի որոշման մեջ և ԱՄՆ Պետական դեպարտամենտը 2022 թ. հունիսի 2-ի Ադրբեջանում կրոնական ազատության մասին զեկույցում արտահայտել են իրենց դիրքորոշումը։ Այնուհետև՝ ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանը 2021 թ. դեկտեմբերի 7-ի որոշմամբ Ադրբեջանին կոչ է արել ձեռնարկել բոլոր անհրաժեշտ միջոցները՝ վանդալիզմի և հայկական մշակութային ժառանգության կոթողների պղծման գործողությունները կանխելու և պատժելու համար։ Ի վերջո, 2022 թ. մարտի 10-ին Եվրախորհրդարանը խստագույնս դատապարտել է Ադրբեջանի կողմից շարունակվող այն քաղաքականությունը, որն ուղղված է Արցախում և շրջակա տարածքներում հայկական մշակութային ժառանգության ոչնչացմանն ու, առհասարակ, վերջինիս գոյության ժխտմանը։ Այս ամենի դրդապատճառը Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի՝ Ծակուռի գյուղի 12- րդ դարի ս. Աստվածածին հայկական եկեղեցի այցի ժամանակ արված հայտարարությունն է, որ այնտեղից հեռացվելու են հայերեն վիմագիր արձանագրությունները։ Բացի այդ, Ադրբեջանի մշակույթի նախարար Անար Քարիմովը 2022 թ. փետրվարի 3-ին Au u / Կոչ | 529 T uppen die Kon olle übe die S ad e lang ha en. Wei e e Ki chen, Insch i en und K euz- s eine wu den beschädig , en weih ode ze - s ö . Sa elli enbilde belegen auch, dass meh- e e (his o ische) F iedhö e e nich e wu den. Ase baidschan ha be ei s in de jünge en Ve gangenhei das kul u elle E be de a me- nischen Be ölke ung in de Exkla e Nachi - schewan ausgelösch , was die olls ändige Ze s ö ung des mi elal e lichen a menischen F iedho s on Dschul a mi seinen ausenden K euzs einen und ande en Monumen en ein- schließ . Wi , die Teilnehme innen und Teilnehme de Kon e enz, be ach en die a menischen ma- e iellen und imma e iellen Kul u gü e in und um Be g-Ka abach als hochg adig ge äh de . Wi u en dazu au , 1. dass alle poli ischen und gesellscha lichen Ak eu e sowie in e na ionale O ganisa io- nen sich ü den Schu z on Kul u gü e n und die ge äh de e Be ölke ung in und um Be g-Ka abach einse zen; 2. dass En scheidungs äge den Schu z on Kul u gü e n und Menschen ech en zu Be- dingung jegliche Koope a ion mi Ase bai- dschan machen; 3. bei den de zei au e schiedenen Ebenen ge üh en Ve handlungen übe eine Bei- legung des Kon lik s mi dem Ziel eines F iedensschlusses auch die legi imen In e- essen de A menie in Be g-Ka abach zu be ücksich igen. Nu ein ge ech e F iede kann eine nachhal ige Siche ung de Kul- u gü e und Menschen ech e ga an ie en, zu de sich Ase baidschan ölke ech lich e p lich e ha ; 4. siche zus ellen, dass die Eu opäische Union und ih e Mi glieds aa en angesich s ak uel- իրազեկեց մի աշխատանքային խումբ ստեղծելու մասին, որը բացահայտորեն օրինականացնելու է տարածաշրջանում հայկական մշակութային բոլոր արժեքների համակարգված ոչնչացումը։ Բացի դրանից հայտնի է, որ Ադրբեջանի կողմից 2020 թ. սանձազերծված պատերազմի ժամանակ ադրբեջանական զինված ուժերը երկու անգամ բարձր ճշգրտություն ունեցող զենքով հրթիռակոծել և լրջորեն վնասել են Շուշիի ս. Ամենափրկիչ (Ղազանչեցոց) տաճարը: Ավերվել է նաև ս. Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցին (Կանաչ Ժամ) այն բանից հետո, երբ ադրբեջանական զորքերը հսկողության տակ են վերցրել այս քաղաքը։ Վնասվել, պղծվել և ավերվել են նաև ուրիշ եկեղեցիներ, արձանագրություններ և խաչքարեր։ Արբանյակային լուսանկարները փաստում են, որ ոչնչացվել են մի քանի ժամանակակից և պատմական գերեզմանատներ: Ադրբեջանն արդեն իսկ ոչ վաղ անցյալում ոչնչացրել է նախիջևանյան էքսկլավի տարածքում գտնվող հայ մշակութային ժառանգությունը, ինչն իր մեջ ներառում է Ջուղայի միջնադարյան հայկական գերեզմանատան հազարավոր խաչքարերի և այլ հուշարձանների ամբողջական ավերումը: Մենք` գիտաժողովի մասնակիցներս, դիտարկում ենք, որ հայկական նյութական և ոչ նյութական մշակութային արժեքներն Արցախում և նրա շուրջ խիստ վտանգված են։ Մենք կոչ ենք անում. 1. որ բոլոր քաղաքական և հասարակական դերակատարները, ինչպես նաև միջազգային կազմակերպությունները ներգրավվեն Արցախում և նրա շրջակայքում մշակութային արժեքների ու վտանգված բնակչության պաշտպանության գործին, 530 | Das kul u elle E be on A zach | Արցախի մշակութային ժառանգությունը le Ve handlungen und Ve einba ungen mi Ase baidschan zu Ene gie äge lie e ungen auch die Themen Geschich s e isionismus, Menschen ech e und d ohende Ze s ö ung on Kul u gü e n in Be g-Ka abach zu Sp ache b ingen; 5. dass Ase baidschan Wissenscha le n, de UNESCO und ande en in e na ionalen O - ganisa ionen uneingesch änk en Zugang zu Kul u gü e n in und um Be g-Ka abach e - möglich sowie Gläubigen den Zugang zu Gebe ss ä en nich e weh . 2. որ բոլոր որոշում կայացնողները մշակութային արժեքների և մարդու իրավունքների պաշտպանությունը դարձնեն Ադրբեջանի հետ ցանկացած տեսակի համագործակցության նախապայման, 3. որ ներկայումս հակամարտության կարգավորման շուրջ և խաղաղության համաձայնագրի կնքման նպատակով տարբեր մակարդակներում տարվող բանակցություններում նաև հաշվի առնվեն արցախահայության իրավական շահերը։ Միայն արդար խաղաղությունը կարող է երաշխավորել մշակութային արժեքների և մարդու իրավունքների կայուն պաշտպանությունը, ինչին Ադրբեջանը պարտավորվել է միջազգային իրավունքի համաձայն, 4. ապահովելու, որ Եվրոպական միությունն ու նրա անդամ երկրները բարձրացնեն նաև պատմության վերանայման, մարդու իրավունքների պաշտպանության և Արցախում մշակութային արժեքների վտանգվածության և ոչնչացման խնդիրները, երբ Ադրբեջանի հետ էներգակիրների մատակարարման շուրջ բանակցություններ են ընթանում և համաձայնություններ կնքվում, 5. որ Ադրբեջանը անսահմանափակ իրավունք տա գիտնականներին, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին և մյուս միջազգային կազմակերպություններին՝ Արցախում և շրջակա տարածքներում գտնվող մշակութային կոթողների այցելության համար և չարգելի հավատացյալների մուտքը պաշտամունքի վայրեր: Au u / Կոչ | 531 Die O ganisa o in und O ganisa o en / Կազմակերպիչներ P o . D . D . h.c. mul . Ma in Tamcke, Gö ingen P o . D . And eas Mülle , Kiel D . Dagma Helle , Bensheim D . Ha u yun G. Ha u yunyan, Je ewan Die Teilnehme innen und Teilnehme de Tagung / Գիտաժողովի մասնակիցներ Asa yan, Anahi , Je ewan; A agyan, D . Anahi , Je ewan/Eichs ä ; D os -Abga yan, P o . D . A menuhi, Halle; Ghaza yan, D . Ani, Gen ; G igo yan, Ha u yun, Be lin; Hay uni, P o . D . As- ho , J e ewan; Ho mann, Dus in, B üssel; Ho mann, D . Tessa, Be lin; Ho hannisyan, Le nik, S epanake ; Kan ian, D . Ra i, Hanno e ; Kaza yan, D . A men Je ewan/Moskau; Knocke, D . Roy, Po sdam; Koscho ke, P o . D . Klaus, München/Thun; Langpape, D . Wol am, Han- no e ; Manoukian, D . Abel, Gen ; Ma i osyan, D . Hayk, Po sdam; Meckel, Ma kus, Be lin; Melkonyan, A mine, PhD, Je ewan/Flo enz; Minasyan, Tama a, PhD, Je ewan; Mk chyan, E z- bi scho Ab aham, PhD, Yeghegnadzo ; Pe osyan, P o . D . Hamle , Je ewan; Shaka yan, A chiman- d i Sahak, Gandzasa ; Sp ingbo n, A pine, Gö ingen; S e nbe g, P o . D . D . Thomas, Müns e ; Te -Ghe ondian, D . Vahan, Je ewan; T unk, P o . D . D . h.c. Alexande , Kiel; Tumanyan, Lusine, PhD, Je ewan; Zhamkochyan, Bischo P o . D . Anusha an, Je ewan Wei e e Un e zeichnende / Հավելյալ ստորագրողներ Akyüz, A in, F ank u a.M.; Aleqsanyan, Ho hannes, Dozen PhD, Je ewan; Alyanak, Va kes, Be lin; Anikin, P ies e Kons an in, Halle; A axian, A edis, Hildesheim; Asmus, P . Sö en, Duis- bu g; Aspa u yan, Si anush, Je ewan; Assoian-Link, D . Ma ga e , U en eu h; A aneso , Ho ik, S epanake ; A e isyan, D . Pa el, Je ewan; A e isyan, P o . D . Hayk, Je ewan; Azna ou , An a- nig, Ilsede; Babayan, D . Anahi , Leipzig; Balayan, Melanya, PhD, S epanake ; Balian, Bed os, Ka ls uhe; Balian, Sebouh, München; Balmanukyan, Gayane, Mainz; Ba khuda yan, Al a d, E - chmiadzin; Ba seghyan, Pa ge , Dozen PhD, Je ewan; Baumann, D . And eas, Bad Hombu g; Ba aj, Co inna, Aachen; Ba aj, Gio gio, Aachen; Beek, Huibe an, Les Bioux/CH; Beek, Ma ia an, Les Bioux/CH; Be gjan, P o . D . Silke-Pe a, Zü ich/CH; Bo mann, P o . D . Lukas, Ma - bu g; B aun, P o . D . Be nd, Heidelbe g; B eme , P o . D . Thomas, Müns e ; B enneke, P . And- eas, Bochum; B iskina Mülle , D . Anna, Halle; Bundy, Da id, PhD, Manches e /GB; Bu cha d , D . Rüdige , Be lin; Bu ge , P o . em. D . Ch is oph, Ams e dam/NL; Bu lacioiu, PD D . Cip ian, Mün- chen; Ch is mann, P a e in Ka y, Bad K euznach; Cilbukhchyan, Lili , Je ewan; Damm, Gab iele, Am Wachsenbu g; Damm, P . i.R. Michael, Am Wachsenbu g; Da idsohn, RA D . La s, Ve l; Dawidjan-S ol z, Haik, Wuppe al; Demi jyan, A menuhi, PhD, Je ewan; Diepgen, P . Mi ko, Heidelbe g; Die ich, P . Ch is ian, Kle bach; Dilba yan, Na ine, PhD, Je ewan; Dö , Ma hias, F eising; Du zmann, P äla a.D. D . Ma in, Be lin; Duynamalyan, Ma ia, Je ewan; Eliazyan, Gayane, PhD, Je ewan; Ellmen eich, P . Rena e, Nü nbe g; Elsne , D . Regina, Be lin; E oyan, Lu- sine, Je ewan; Fey, Felice, Be lin; Fich ne , D . Mo as, Müllheim; F ey, P o . D . Jö g, Zü ich/CH; 532 | Das kul u elle E be on A zach | Արցախի մշակութային ժառանգությունը Fü s , P o . D . D . Al ons, Müns e ; Galen z, A chi, Be lin; Galus ian, Ani, Riesa; Gaze , P o . D . Hacik Ra i, E langen; Gemeinha d , P o . D . Pe e , Gö ingen; Geo ge, P o . D . Ma in, Be n/CH; Geo gelin, D . He é, A hen/GR; Geu he , Hein ich, Rheinb ei bach; Gispe , D . Jü gen, Leipzig; G engel, D . Ch is a, Be lin; G igo yan, Bo is, Gü e sloh; G oss, D . Pe e , Po sdam; G ypeou, Assoc. P o . D . Emmanouela, S ockholm/SWE; Hakobyan, D . Aleqsan, Je ewan; Hamm, P o . D . Be nd , E langen; Hansen, Bea e, Wiesbaden; Happy, Ch is ian, Bennhausen; Ha ms, Ge je , Hildesheim; Ha u yunyan, Ga nik, PhD, Je ewan; Heil, P o . D . U a, Wien/AUT; Hein, Bischo em. P o . D . Ma in, Kassel; Hesemann, D . h.c. Michael, Neuss; Ho n, D . Ma ina, Mainz; Isakhanyan, Bischo Se o pé, Köln; Job, P o . D . Michael, Baden-Baden; Kala as, Diana, Ilsede; Kala as, D . Ke o k, Ilsede; Kampmann, D . Claudia, Bonn; Ka aciyan-Be nd , Ma i, Be lin; Kaza- yan, D . Ge o g, A hen/GR; Kelechian-Balian, Takouhi, Ka ls uhe; Ke enho en, P o . D . E ich, Me zig; Kinzig, P o . D . Wol am, Bonn; Koch, P o . D . E ns , Leipzig; Koeppen, P . Wol ha , Passau; Kube, S e an, Zü ich/CH; Kun e , P o . D . Ka ha ina, Helsinki/FIN; Kupko ic, I mhild, Has e; Lehmann, D . Silke, Kiel; Lehmann, P o . D . D . h.c. mul . Ha mu , Kiel; Leppin, P o . D . Volke , Hamden/USA; Ludwig, Tilman, Jena; Manuel, D . med. Philippe, Malsch; Manuel, Ma ion, Malsch; Ma ga yan, Si anuysh, PhD, Je ewan; Ma kschies, P o . D . D . h.c. mul Ch is- oph, Be lin; Meißne , P . D . Axel, Schkeudi z; Me z, P o . D . Anne e, Tolbe /NL Me z, PD D . De le , Scho en/Tübingen; Minasyan, Nuba , Be lin; Mi ak-Weißbach, Mu iel, Mainz-Kas el; Mk chyan, Nune, PhD, Je ewan; Mna sakanyan, D . E a, Je ewan; Möh en, Nina, Bad Nauheim; Moschos, P o . D . Dimi ios, A hen/GR; Nan, P . D . Alexand u, München; Neme h, P o . D . Thomas Ma k, Wien/AUT; Nes o is, P a e in Ma ianna, Hambu g; Neumann, Ca oline, Je ewan; Nie an, Die ma , MdB, Dü en; Noll, Rüdige , Be lin; Ohme, P o . D . Heinz, Be lin; O asapian, Sam el, Be lin; Panagopoulos, Spy idon P., Pa as/GR; Pa zsch, Ke s in, Vilsho en a.d. Donau; Pede sen, P o . D . Nils A ne, Aa hus/DK; Pila sky, Hono a konsul Gün e , Ka ls uhe; Pilho- e , D . Philipp, Ros ock; Pinggé a, P o . D . Ka l, Ma bu g; Poghosyan, A mine, Bambe g; P in- zing, P o . D . Gün e , Mainz; P okschi, Uni . P o . i.R. D . Rudol , Wien; Quis o p, E a, Be lin; Reiche e , P . Ka l, Böblingen; Rei s eck, And eas, Ka ls uhe; Röme , D . Jü gen, Lich en els; Roesle , Ch is iane, O enbu g; Romeny, P o . D . Bas e Haa , Ams e dam/NL; Ro h, Paul-Ge - ha d, Hambu g; Röwekamp, D . Geo g, Tabgha/ISR; Rupp, Hans-Geo g, A ns ad ; Rupp, Rena e, A ns ad ; Sabou , D . Bassam, Hambu g; Sahakyan, A ak A., Wien/AUT; Sandeck, Helmu , Bad Be ka; Sa da yan, P . D . Di adu , Göppingen; Sa gsyan, Na a, PhD, Je ewan; Schad, Ad ian, Vel heim/CH; Schä e , Ul ike, A ns ad ; Scheie , RA Ma in, Düsseldo ; Schilling, P . Pascal, Bochum; Schischmanjan, S epan, S u ga ; Schneide , Ra s o si zende a.D. D . h.c. Nikolaus, Essen; Schneide , P . D . A iane B., Halle; Schneide , P o . D . Hans, Ma bu g; Schneide , Regio- nalbischo D . D . h.c. Johann, Halle; Sch öde , apl. P o . D . Tilman, Tübingen; Sch öde , F au- ke, Be lin; Schü z, Man ed, B emen; Schwa z, P o . D , h.c. D . Ka l W., Wien/AUT; Seelige , P o . D . Hans Reinha d, Tübingen; Seidel, D . Thomas A., Eisenach; Shahinian, Gulna a, Je e- wan; Somme , P o . D . Wol gang, Neuende elsau; Spelle , P . Be nha d, Minden; S ambol syan, Sa ah, Reichenbach; S auss, P . i.R. Cu , Halle; S ouphi, P o . D . Ioanna, A hen/GR; S oumsa, Au u / Կոչ | 533 P o . D . Guy, Je usalem/ISR; S u wol , P o . D . Holge , Müns e ; Togac, Mu a , Bad Di zenbach; Toumanian, Dipl.-Ing. Kadjazen, Köln; Uebe schä , D . Ellen, Be lin; Uibel, Michael, P o zheim; Ul ich, P o . D . Jö g, Halle; Vasiliadis, P o . D . Pe os, Thessaloniki/GR; Vlan is, Geo gios, MTh., München; Wagemann-Hal e , Hanne, Ma bach; Wahl, Gun e , Schwei enki chen; Wasmu h, P o . D . Jenni e , Gö ingen; Weidemann, P o . D . Hans-Ul ich, Siegen; Weidhas, D . Anne e, Leipzig; Weise, Ch is ian, F ank u a.M.; Wendebou g, P o . D . Do o hea, Be lin; Weye -Menk- ho , Edi h, Sindel ingen; Wischmeye , P o . D . Wol gang, Wien/AUT; W ied , P o . D . Ma kus, F ank u a.M.; Yeghiaza yan, P o . D . Vano, Vanadzo ; Zachhube , P o . D . Johannes, Ox o d/GB; Zho oyan, Mag. Mushegh M., Wien/AUT Open Access This appeal is published unde he C ea i e Commons A ibu ion–Sha eAlike 4.0 In e na ional license (CC BY-SA 4.0). Please no e ha indi idual, app op ia ely ma ked pa s o he appeal may be excluded om he license men ioned o may be subjec o o he copy igh condi ions. I such hi d pa y ma- e ial is no unde he C ea i e Commons license, any copying, edi ing o public ep oduc ion is only pe mi ed wi h he p io consen o he espec i e copy igh owne o on he basis o ele an legal au ho iza ion egula ions.