scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

R.P. Francisci de Ouiedo ... Tractatus theologici, scholastici & morales respondentes 1ae. 2ae. D. Thomae...

Oviedo, Francisco de (S.I.),Prost, Pierre,Herederos de,Borde, Philippe,Arnaud, Laurent

Abstract

BHR/A-014-030

Full text

.. De teftamentis,&c. � • ."1 Tit. xrri �< ·43 con[uluiífc, &� Ll' in-faéti con�ing�I?tia ob[�nuit. que� refert �Y .Bar. :au.C�il:.<?orn.& alij in d.§.ex imperft80, .vbi affetiC' Pari[.conr33:nu.26.�olu.2.vb1 fubd1t,quod dh ��mag¡s c�m rat e1{fe c�l�UI:erOpl�l.& Couarruuias etiá copiosé in c.re/at;;:. munís opl�lO,m:lgls �c¡u�,& ,humana. �ubeu£ i;9!'¡: .. �9'i-. B,-r��)t=5:ii�·Usl'.c.x �� £t:9_ultvF-vltia·yrFc"it3.tos Doél:& alios wng� trand.con/!b� I79 .. v(Jl.I�Rlpa.!n I.Cent�rto, nu.8.ff: d� V1�%a. & �o� perJ�od.�n p:£m�f�k loci.r,Bocr.m d. decif.'24o.nu.I.-vhi di- }JupiO.Bo�r.m decir�28.nu.9.& flquer;.Bal. N<;>uell.m 1.1j.ff. 4e cit It� vidiíle iudicari III (aero Cócilio Burdegal. & vbique, Jegat.I.vbl cOl1c�u�ht poil: P<;>l1tanUll1, nU�4·1Ít�m eíle l�agis Et ipíum reítamenmn, inter filios conditum coram duo com�nunem OpUll<? � �naps :r(luam,& Soc. etiam, qu .. cam bus tdbb.valet et1am,fi�(;; .• :� �'uncupatiuum,{iue in Icriptis: mag1S verarn eife,d�clt In con[.I29.nu.14·v_cl.I5· _ . '.- feellnd,u�11 Glo.& D�a:. tn d.§.e,�.,l]erfoélo, & Michaele Ci- I' j .' ff Alexand. v�ro In C0í1¡:�o.vol.2. � I�[.tn ,l.ab antulu�,nt'¡·4· fuentes tn d.l+ T f4�rtfub num� 7. v bi \.Hendit, & rofert rna- ) C. de t4Ja.dicit e�)11llnU�le con�rana,vldehcet,_q�od�ll1 t<:�a gnum ver?um,quod Ita 9.�oudi� praét�.:J!' p . . ,"; - .méris tépore p:fhs reqt_:lramr 111teger�1tJ.merus iepte teítiñ, Valet �t.lam,t�fian�e�tu 1l1,ter Iiberos.daro q�eftes &.!nale,q1!aniuls eal?11�0 Iequatur.o; �omunem & venorern íint rog�t1,<}1l11ll huiuírnodi t.dtamento alrter nó req, de.iure �ileucrat Boer.t�pr£cztata:dt'.cif.'2.2�.n1t.lo.loan.Be�.ta- vt roga�1 dIe debeant:vt voluit Glo.in l.fi. in uer. EXt L-':_ _ " chinus In tra[f.degabell�,feu vecltgabbm ,f,lJ. 2.par. de loouione de codz,czllu, commurnter approbata, tefte Dec. con¡:6 .. " ' . .,.., gab¢!1�rurn,lub n�.50.& A�flit�.�n 4éc¡¡:2.5.inc�pie�. In c�ufo pe- t�em�te /!tpraftripto,fob �Z,t.2..Allt.Rub�0,con.r6.nJt'5.& l�hia t titionu hereditetis, & magrs.c,?munem l11qUlt Clarus m tra8. N011l0,m d.§.fedh£crj.tttdem.nu.6.Jnfltt.de�ejlamen. .." de tejf¡,men./ib:�.fub-q,65· v�i coñ:�urri.tc.um, pri�n� .. opini�n� Valet, �uo.quc teítamentü inter l!beros,dúmodo ip�\\be7i �al.& [equaclll cl1!n quo,da �110de:al�1l1e:�Ulqu,lde.lnt�ef1de {il�t le�1tllm�& naturales,r:o� au te na�U1'al.�s,vel_fl?U1H qUia lnhxremus,tanquam venon,:rquwn,& comU1l19r1:CUl acce- d,y .ex zmperfeao,habet locú cuntaxar In £1Ills leg1t1l1us ¿ na: dit etiarn tanquá magis communi Tobias Nonius in d.§. fed turalibus.non auré in na1¡uraliblls,fql ípuriis : Iecundú om h�cqu-idem.fob nU'4:./�mit.I,4.aduert�ns),[eCl:l:dul,n candé �na- ínunern opin.?od.ind.§.ex imperfoflo,recitatam,& app oba g�s cornrnunem Opln10n,el� deberé mdl.can m a�1ulraa.!EC2.L_ tan:!_H� Dec.tr.lli.c�nf6l�).fi,b n.�.vb.t,re�pondit etiam d: iure cum in fauorem teframentl tendat,.& Cl�ent�t1.1 .1.3.mt.4- d.§.ex !mperfeElo,mln1!11e prpcedere 111 bliis legitimatis ' !f Imo intantum procedít fine fcrupuló aliquo ifth<rc (0111- " ff Sed herc cómunis de p�ano pro��deret in filiis nxtlrali munis opinio, vt Car� .. P�lteo placuerit q:uoque confianter af bus, vel illegitirnis de agnatlOne paterna:éÍto lp p'J,te-r ilfe .na ferendo deciJ.I3.in tzt.de tpnam.quod in ipfo tefiamento tem- turalis intedllios naturales coram duobus tefl:ibus teru.ri ne pore pefiis confeéto, re(lujrantur folumnl0d6 d.uo t�fies. �. 9..uir�t�[c�íll1dllm an.tediaam communem, nó autem ib £lEis Declaratur gubqu e pra:fata regula non proeedere,in tefia- lllegltllms de agn<ltlone materna .• , '. . � , men�o. [atto ·ad qua[cunque pias eaufas : Nam tef1:amentum Siquiden{ 1TIé\ter naturalis in�er filias naturales cora.h duo cond!p:J,m ad p�as.cau[as co:am �llC�l�S tefl:ibus>ab�que pr�[- bus tefiibus, fedidum di[rofitionen� �.§ .ex imperfeElo).loife� bytert'parrochlal1s pra:fenua valet,ta 111 foro can011lco,quam tefial'nentum condere:vt per Doébbt,Alex.in Ji ex fa!Jo.§.}1t· ciul1i,& in terris Eccldia: non fubiettis:fecundul11 tertiá opi' qui.rrogatUJ) col., I.ff.ad preb.& Alhert.Brun.in traéf.quo¿t'flan nioné Glof.in: . .d • .cap.c.um effos.quá fequútu� ibi Anchar.··Card. t1bm rna!culis.q·5,art.u.proincipali,ntt:;38.& flq. vbi reddi'� ratio Imol.Barb.& omnes,vbi aiunt hane fentenriam eiTe eommu- nem,& perhibet ii1:am dIe magis commUnel]1 opinlollem. I nem,& verif[¡mam {¡mul cú Moder:la:f.quo_quc in 1.I.n.2I.pojt Et quam'uis teframentul11 inter liberos códitul11 va14at co:::" mediú,in I.lea,C.de rllcrofan.ecclc�Ale.in lji certM,n.5.C.de pac. ram d�obus teftibus, nihilominus ad eius reuocatione fepté . Cifuentes in d.I.3.T auri,fob 1II.4-ver.(; Tertio dubitatur. Tiraq. requirumur.auth,hoc inter liberos.c.de tefla.· .' " ' in traa.de priuilegiú pi£ caufo,po./fpr£fotionem, ante primum pri- Sed :hoc limitatur -non procedere in leg�to ;-el.pias. �aufas� .uilegiuTn;,& Boer.in deciJ.93.foprA alltglltll. . _ quod,ficut valet faéhun coram duobus tefbb!ls; na �t1nm p.o , ': 'f Et hoc vid.etur cótra.. fententiá S.1?eClt.có!nunem in _priv- 'teD: reuocari,& adimi cpn1Ú aEis duntaxat du'ohus teftibuS': dpio huius regul<r reIatá.Táme ifias d�as opl�l;>m�-�onat�� [eeu?9Um Cardin.ln101.& alios �n c.reültum,de teff_a.& ita có f\fe.(Uj.J.,7..p¡"leratü ¡iJ,�ol.pe.vol+ ad,�?[onan�1a, & cocordla fulun: �atta,conE442.v,eram a¥bttror ;onclujionem,'!o!.2. /; reducere.Docr.in d.c.cum effis,& Boe.t� d.dect·9)·n+ (t) {cqu.. Exphcatur et1a antedléta regula,llo p�o¢e¿ere In ca[u l.fl.c lntcrpretatl�r �lloque pra:!ata re,gula non pr?ee�ere in te: de tc�.qn �cilic.et l�u[ticu� te�atur. in iu-re;\�x n� pót �d�ibere {lamento .patns lmperfeéto Inter hberos condlto, 111 quo no fepte tefres:qll1a tue fufficeret qUlnq; tef1:es. d.l.fi.& lbi Do� ¡ 'requiruiltur{ept,em tefies. Nam vbicunque pater faceret te- f �x quidem l.fin.habet locum ill tefiamemo in fc rip tis:: 'itamen,t}!iri..,adhibiti,s ?uobus t�fl:ibus inter liberos,valeret & feCllndul? .t\;1ichael�m Cifll�me� ,;n d.l+ T au�iÍJ.!b nu-t- vbi teneret.!.hac&onfolti{itma.§.ex tmperfoélo. C.de tefla. cum ma- tefratur Ita ülprathca ob[eruan. . ' teria:& hotat Natta,con[."f23.res m hocconjijlit,nu.�.v Imo fi ipfe n¡{ticl1s tefiamemum eóderet i'uri coram quin ��.vbi reddit optimam ratiónem. . . que tefribus,delnd�que ciuis euaderet,tul�e'profeao eius te � quidem tex�amp1iatur,vt habeat locum etiam in te framentum validnm eífet:vt voluit Bald. in l.ji quis h£redemi mento'patris cxéi imperfeéto inter filios condito,non feru fub nu.n.C.de inflit. f!) /úbft.& Ia[.in d.l.fin •. ' ;," ta forma,[eu [olenhitate d.l.hac confultiflima. C. qui te. Sed fi ciuis ruri te£tamtntum conderet cora qUInque tdli- po¡'[ecundúBaLAng.Paul. Cafrren. Saly.Cor. laC & o 1 i, bus,vtiqlle no.11 valerer,liec teneret:fecundumBar. in I. con �bia£Ierút hac eife coemopinio. qua fequitJlr vltd alios etiá jicittnttJr.§.codiciOi,Jf.de iu.codicil.& ibi Card.Alba.nu.l� , -relatos per eú,Boer.deci.24o.n.w vbi atteil:atur de diétai9ói -'. 'f'Quod de B no pro\cederet edam [¡ maior tefiiJm nu referendo alios contrariü aifej¡¡j(n l'It Bertrall. q\\Oq; •. merus iItJ:cn' 'Jó potu iifet:vt per métionatos Daa. & T 0- ·%69. tX fb.""'te mihi exhibit£ �Dnfolti .�.I.IV fer' vol.S. . biam Nqnill cu m c."'teris '¡¡greg.tis pe� �um in d:§ .J,ed h£. Et prxfens teframent1l1l1 Imperfe m, 1n quo lntéruene- quiJem ,fit um'4.ltrmt.6.vbl corroborat Ifiam OplllI0nem; runt duo tefres,[ufiinetur non [011. . )t�r ipfos filios pri�i 'pr:rdicát - e veram,& magis communem eife. Viuius. I .gradus,fed ,etiam inter nepotes:vt Ül,me,&" . religiose m" ti Teft, ::;:¡.,ure pel'b.eél:llm contraria tenatoris volút(l-'; -, re fuo confuluit Natta in d.conJ.4 l1u·4·& 13. te,et� . '. eHiblls com probata nOl� reuocatLlf,11ec tol /" .. Ite ipfum teframentú patris imperfeélú,valet,etiá {i filij in� litur:vt voíuernt Bar.& alij in I.Ji iure.ff.de leg.).Cafi.in [Jan,.. . '. qualiter fuerint infiitl,1ti:vt hrmauere.Cum.conf.'I13!latutum, cimllS.C.de tefla.&:.Cor. conf.I49.col.2.Vol.I.Et lieet Bal.in d.I., q> nee in teflamenti.r.Ale�.conf.I46.vifo themate,colji.71ol.2. Pau. [añcimuI,[entiat cótrarium,& Imol.etiam in I.Ji itll {cripturn.,· Cafr.Cor.& Rimina.in d.§.ex imperfeao�Dec. in ¿vt liberil. 3. '§.regu/a.jf.de lib.& p�¡¡'h.& Barb.conf.60.col.2. & [eq,vol.2.ni-.. not.C.de collat.laCin l.hac c(lnfultifiima. C.qui tefJa·foc.pif._& eft hilominus in deci{¡uis noli aliter .difeeder� a prxmiifa cómu, -de méte BaLin l·filipJ.6.C.folll.ercij:lluáuis Go.n,lez. dceiJ.lOG. n,i [�ntétiaBar.& fequacium,qgz {:ómunior,& tutiol' appa..,. lih.I: videatllr affere,rc co�trariú,quod vbicunq; pater nó xqua ret:vt demófirat cú aliis relads per eú CIa.in trac.d� tefl.C¡.9I;.. .liter tefretur inter'filios, non fit aliter 10c9 d�- §.ex impcrfiélo. - Secllimitatur iil:a comm�Inis non proced�re, {i tefiator di- . Item teframentllm hac patris imperfecrum valet, etiam {i eerct,nolo priml1m tefr3.mentum vnJere,quia yolo decedere . ynus; vel pIures filij fuerint exhxredati: vt tradunt Art;t. & . imefiatl1s:tlln<; quippe pl'imum tdhmémm ip[um tollitur, Corn.in d.§.ex imperfoElo.. . . .. & dieútur quodammodo jnftitllti venientes �b imeftat .. o � &: Item ifrudtefiamentllln Inter hberos faétum, valet etla eu fie per 'eculldum teilamentum tolleretur pruTIum:fee!-ldurn, (hlODllS tefiibus pu beribus maribtis,aut f�minis : feeundum Bar,il1 d.l.fi.ir�re.quia 1?6 e� �efram�t:Q prpprie. [uccedcretur, Glo,íp auih .. fjuodj/ne.c. le tef1a. quam feq1J�l1tur oml1es ihi, fed ab intcftato.& ifram Bar.opinionem fequútur Ba1.& ��}. �TJffI+, • } 8 j e . . ib ? .. omrnun, Opinion, 11. VI. v(urar��rum m,inime pra-fum�ntur pro víurarum �·e{l:itutio- infritutionis haberet.íec.Petr.de Anch.d.c'9,elin1u��� n� tacite h!pot�e,c�t�: �e(Undum loan. Andr. � �lC:S Cano- . 52 Tefiamen�um ��urarij l�anifd1:i,lice� ante pr�fiitá cau- , niíkas, communiter '1� d.c.tjuanqullm: quam quidé .comunern tionem de reíl ituendis ablatis faél:um ,�etiam ad pias caufas, [equU1:tur, íimul a� c1t�n. Modern. ibi � & Ant. Neguza. de non valere.nec pofi pra-Hita cautione & fatisfaél:ione recen Fano, m ired. de ptgnoy,bus, & hypotheetS, in z. par'4.membri. ualefcir.,c.quanquá.de vforis.lib.6.Ba1./.I.C.de fAC1'ofonc. 'eccle], numo 155. & AI.ex. de Neuo conJil. 9'2.·num. 1.& feq. glo.in dem.I.inver!j(¡,manifeflus.defepult.&ibitl. Pau. de Lea- f{ Ir. contr�n�l11 vera parté,& [c!_1t�tiá inclinauenir gl.in c. zar.Bal.ze I.fi h�reditas.C.de teflarn.rmlit.& ita d.c0'lU¡qU4. có ... ' tu'! .nos, 1e vfurts. _&/� d.c�c¡uantJ1!a, In uerfi.F acultates. & ii- tra Ioan.zfnd, tcnuerunt Garzias.Ioan.Monach/Lapus Abb, , lTIll.Her Couarr, cu al11�:ay;gregat1s p�r efi in i.c+{ub nu.6.v� & loan.de Lignano.& ita córnuniter, tam per legiftas quam d�hc�r, qJ ?.o�a �v[ur�1'1!�non {�n�tac�1te .hypothecara pro re: canoni�as'tcn�rí. ref:ft �enediét:.Cap.r�gul.la3.e14. 141. ta�é fhtutlOne.lplaru víurarú.Sed iple no audco me opponere co contranam Op1l110ne qua tcnuerunt Nicolaus de Matarellis ' u:a tor.r�té doccorú.S; c��)ln:opi�l. pra:memoratá,quicquid in in quadam diíputatione, Bart, 'in l.filio pr£ter •. ff.de iniuflo.& . co�r�nll. fabul.étu: prxc:tau [�nb(ftes : cuius quidé cómunis ,I_oaI1:AndJoan.de Fant.& Báld. íibi' cótrarius.Perr.de Anc�. : Op11110111S venta¡e demofi�'at Alex. d� �e�lO in d •. con[. 97. ,:. Dominic . .tEgi�.Bellamer.& Gu!iel. �e �0I?-tólino in d:cap. , 2. � conJil.¡eq {ittJ nU.I2. Vb1 earn l?-leml111t 111 practica [em an. tjuanqullm.magls c;quam & com.a l1ua 111 ¡UdlCando & coníu .... �lS �rxhbatls pona?b prxl?iíIorú intelligétia,cp vfura di- leudo �10n fit recedendum,dicitibid.n.t54.Bene quod eft ve c�tll�·l11.mercatore de l�'l:eref1c ante mora rell ituendz pcell- r�lln.,l11ii víurarius .&tto teílamenro.ac pta:frita caucione re tUX p�cl[c�nte: �fio 9-11p[e mercator ranquá lucrum in loco dierir ad vomitum,& occulté exercuerit víuras.quia reítamé " mutui ven4mlh.ter fac�úrus eiret: Icc. com. opino Scribériú, tu �unc vitiabitu�:(ecun.loall.Lignano.Frane.de Zabarel. & quam expreísé citat, & arrrplectiturCrauet. COl1(i. 'is7.ml.5. Paul. de Leazaro d.clem.i.de vfuris. & Laurent. de' Florent.;11 E� hue fpe[�at et iá, cp víurarius aliquis dicirur, quáuis de, traé1a.v_(ura.q.206.Lapus An�har.&DOl�ink)in d.c. tjlúnqu;;' fiem freneran: fee. dociriná BaLin l.Pr etor att,.�. is etia.Jf.de ' ¡¿aId.in l.executore.C.de execut.rei iud. & in I.I.C. de lacro/anél. e�c�o,& i,! 1.c¡ttisJit fUf[,t:iuus,in p�in.ff.de tedil.ed��.cómllP�ter eccl.Frideric.de Senis c�n.f.7.Anc�ar:& Imol.in c.'qIJia ingr�jfo. & cócorditer approbatá ab omnibus doct.attcíláte Dec.tn c. de tefftf4.quod COllUTIU111ter tener! �btd.n.159.refert Benedlcr .. ex epift,n.99.de probate vbi ea. ¿ec1arádo nónihil conatur [uili- Capra. \, nel'e,& a plurib9 cótrariis amduere,ac cliuellere.Et ddé opi, 53 V[urarius manifefius quéadrnodú proh¡betuneftari,fec. nioni, tanl.luá magis cómllni,tuüorí(lue anim<r,inh�ret Cla� di{po!itioné c.c¡uanquarn;de vforis.in6. ita etiam prohibetur ru s in tr a fl. de t eft amefltis .lib+ q .2(5,{"er.lj. It em qrtdZro. . donare cau [1. mortis.Hane magis comm. opin.d6cro.t. e£fe di Núc vera rerum,ordo expoftular, vt íuadeá,q? v[uranus te- cnnt Alex.de Imol.in l. diflretis.nu: '2.. Inul�is addué1is antho�' neatur aé:ori edere" rationes, [uas pro i11.�el1tione eius fllndá- ritatibús��C.qui tef/am.facere poffimt. & loan. Dileétus in tr4- da"quádo agitur de vfuris,vel ex caufa refpiciente y[uras.Se- Ela.de arte teflandi,tiu.de his qui non habent ti/illmenti faElio- cus amé fi cótra v[urariú ageretur ex cont�aau venditioni�, nem.cautel.8.nu.2. Kirchouius. ' vel ex alia {imili cau[a, qua: v[uras non re[piciat:'vt notat & 54 �£ro,An'-excommu.nic,atus po[{it facere, teftamentú? tenet Anch. & Card.in ciem.Í. j. c£terurn, de vfitris. & Bald. in RefpoH:glo[.cap.decerni�us.veif.& deml1irnus.de flnt.excont.,. , ,.derici, col.fin.de vita ft) h�neflate cleric. quorú opino adtmttit in 6.tenet qllad non_,quia �qlliparatur dep�:>rtato:- quod pa- com. effe Deci. in d. c. ex epiflolte.nu.IOI.cumflq. de probate tet ex genere prenx, namaqua & igne imerdicitur' excoU):- Pofrrema non pr£tereutidum illud fore arbitror,quod. vfu- Ulunicatis,vt tenet glo.§.minor.verb. interdiélum./nftit. de ca ra.�ius eft i�famis.l. zmprolmm, vbi Bartol. Paul. de Cafrr. & pit .. d�min.Hanc opin.fequitur Hüfr.in ctfp.pia.de exclp�.lib. 6 .. ah) cóniu111ter pe il1ú text. C. de infani. Matthef1.in notal. 49. Archld. d.cap_.d&cernimus.laco.de S.Georg. in l. in pecuniarii.r, .. incip. N ora. Cotta in mem()rali, irtverJi. V forari¡,vhi hoc limi- n·3·de procu.vhi dicit gl.d.c.decernimus,eife fingularem. . tat, & declarat. ' . Contrariá tamen opinioné tenet loan. And.d.c.decernimus. fJ Modo vera difquirendum foret, non intempefiille qui- Gulie1.Benedi.c.Rayputiu,s.verb.mortuo itaque tfjliltoy-e. elI.nú. , dem, quod ii debitor vltra {ortem principalem folueret cre- 288.Bertrand.conf.'2.'2.7.n.n.lib.2.vbi diCit earn eKe comll)uné. , ditori, '<lc frener'!to:'i v[uras promiffas, & pollea ab[olueret Eandem tenet Archid.d.c.pia.Abbas c.veritatis.n.32•de d% rtJ eum, le liberaret per Aquilianá fiiplllFttioné,& acceptilacio- cantu.Bald. l. ji. C. fi � non competo iudic. Hanc dicit eífe com, i1é;&c.& cóhtéretur iibi plenarie futffe [atisfaétú:túc equidé quoque opin.Fdy.in cap�ad probandum.,nu.I.de re i1tdi�fa}J.cum in foro iudiciali [llblata effet omnis obligatio:'nec poífet ip- ,¡"veluntate.de {ent.excom.Phil.F.ranc.rub.de tejh,.lib.6.nu·31"Bar� /e debitar, feu eius hxredes repetere dW\ts v[uras,vt con[u- bat. cap. 'luia ingredientib.nu.17.de tefla.loan. G�ald. in trafta. ' IUft doctifsime Ang.d. conf. 100. vbi il1"fofb <:on[eicntÍcr in de teflam.tiiul.I.cautel.lo.Eádem diCit eKe magIS com. Abbas , hoc eodem ca[u aliter difiinguit,& refohrit·.viuius opin.1053' d.rulúlc teHa.Certum eft enim omnes qui expre[se d: ¡ure 56 V(urarlus manifefius nó potefr te£tari , nili prxfiet cau- non prohibentm,tefhri poKe, vnde cum excommUl11catus' tioné de refiituédis v[uris.nec quidé [ufficit nuda cautio,fed non reperiatur prohibitus,debet admitti., ' , _. requiruntur pignora vel fideiu£fores. eómunem in §.teflame- Et htc opinio fine dubio proceJit in occulte .excommu:1i' tum,dicit Clarus,r¡u. 26. verfic. Sed 911/,£ro. Et ea[u, quo tefia- cato.l\n autem'idetn {it in' not-orie excommumcato? dub1l1 , tus effet,non prxfiita cautione,tamé ii pofl:ea adhuc prxflei, eft,& quod iic tenc:t Frider.de Senis in �()Pf. 71• Bart .. I. ji tjiJd!. .... reeonuale[cet tefiamentum. communem "d\dt idem ead. tju. ramus.jf.de teftamentis.Fely.d.cap.ad proballdt-tm.nu.T.cUlJ? d.O verJi.fld pone.! Nota autem quad etiamli.defiifiet exercere 'étor.per eum alleg.Sc;>c.in traEl:./allent.rcgúl.I33· Franc. d. rub., .v[uras:tamen riol�'¡_"--::��'�le Gl.utione prxfianda,ni- de teH"'Imtntis.num.3'2..Michad Graífus.. " .' ' fi reftitulffet V[l;F .. ¡>'! , ' ... t;.'verft. ¡tern qu£ro. Et ,55 Excómunicatus pót tefiari,nifi fit [olenniter an,athema� ilota qllod "furt. ' .� , �..J �,._li� ;' , ?�nare nó P?teft cau- tizatus,[ec.magi� comln.per �ur(.conf:f4:.,nu�IJ:li�.I. . . fa mortis. mad �'. � i a.9. 7. ," p.� Fich. 56 Excommun1eatus� po[ht tefian?habetl1r m cap. ,deeer·· 51 Teftamét%' 'f oN tametii nó [equuta cau- n�mus.de [eflt.excom.in 6.& dicit Bald.in I.I.�\de lecu�.nupt. c;p pone de �'efritu� � _, regulariter \non [o�um cú excommuni�atus ex cau[a �llx'fedde. eU911l1tefiabllem l��n lpf.:'l mall1fefia contntl0l11s lIgna apparent , q�o ad rehéh ad potefi �efian. cIlP:ex:com�numCltm�s.§.,r,áentes, dc.hteret. [e�hc; pias caufas valebir, vt eófuluit D.Ant.Butrig.&,Pet.de Anc. fi ex aha cau[a.de quo Vide Bart.m l.fi. c¡u�ramus.jf.de te�dmm . per l. I. C. defotrofonfl. eccle.quod prius voluit Lapus in aOe,l.. tis.& in �01lf238.& quod excommU111eatus pro hx��fi no po�- 125. quem [equitur Dominic. in cap. tjlumquárn. devfUri.r. lib. fi� reftan vllltBart.in attt?c:,.credentes.C.de hdlretutS. ;Bald.:n 6.& communiter tenctur,fed etiá ta quoad reliéta certis per- I. J.§.2.d�, IC$.Reconllale[ot tamen ten�mentun� [eC¡l1U,ta ab fonis, pro refiitutione cértaru v[urarú male Giblatarú, quam {olut.Bald.i� I.ea qU4m. e .de fideicom. V1de ample PhIl. m rub. quo ad relida pauperibus Chrifij' '�pro incertis v[uris aliis de tejlarn.in 6.i� I5.col.rt:' {equen., . male ablatis: qlli� tunc quoad ilIa q�látitaté, fimiliter valebit . 57 Ex�órnun,lcat,us heet [ecu.n.qüofd�l� tefbn non po[{i�, eius teframenturn, vt [entit loan. And. d.c.quanquilm. & La- lUxt.gl.m c.decermrmu.de ftr:t.excorh.& �bld.loall.Ant.Ga.rzl. pus d. aile. 125. nll.pd verum effe & communiter tene�i refer� r:o�.& Petrus de Vnd�lla, td(l; ob pcn�l:;um commulllca Bened. Capra d. regul.J03. nu.16,.&' 167.Ql1ando de c1Ufn10dl HOUlS cum excOmmUl11Clt.O, Aué1. qe r?ut_.cg_' .dot. b�ret. rmll. v[uris & male ablatis, aliter quam. per cófefsionern tcfiantis ncn prtf!,flan.§ .antepcn.&. ql11a aCtu.s leg1t1rm ellnt�rdl�,llntur, cófiarc:t, allas, [ecus: r(]uia magis fpecié aut vim re1iéti quam d.cap.decernirmu.& f1núlrs deportáto hahewr,qul eft Int��" , bIlis , . \ \ , . . • '''''IV;, QQj teflarn. facere polfunt. Tit. X I I. '.. 37 ; Er neceíle eH: ad teihmenti validi�atel�, quod. i}?fi víiirarij !f Sed in iíla ambiguirare, � in tá variis noflri .interprctü, ,auean' ill vita, aliter teltamétú eft ipío iure nullum: fec.gl. Ientétiis.quid concludendú? Dicoyquód caíu eueniente.ego �TJ demelu.eos, ,d� v{uris.,f!) in d.c.quamquám, in verfic. !'4 ende- �emper cófuleré, & iudicarép ifla vltirna Ieritétia negatiua; «erint, qua [equuntur córnuniter o�n,:es doctor. & In c. quia lfio poriísimum arguméto inter ali a.Ná, qui nó haberractio .. sn ommbus) de 71foris. pr;rfertÍmque ibi Aug. �ero.TJ·5�·(t)/eq. n,em tefiaméti paísiué ,nó pót etiá ex donatione cauía mor- • t quamu,}s) quo ad p.ce�am fepultur.x, contrarrum velir gloff. Us �apere. ,.Sen_at�s, in prin_c.Jf.de,do�ati�ne caufa �m_orti�. �r&o sn clemen . i.de vfurls:,n 71erfi· Manifeftos. . pan modo, qU1ll0 habet libera faéhone teítaméti aétiué, f�-: I Ben� ramen verú eft, qtl�� ;?icun<a_ue, qU,is nó fuiífet v[�- cut v�ural/),nó de�et poíle donarecauía mortis •. & eaclé opi, ratius, ell omnibus neceiiano a iure rcquiírtisvS; fie e� ma�l1- re�eno [equllt? fut{fe, tanquárn magis com. 'magis tllta,atq; feílatione, qux requireretur ad reddendum eurn pemtus IP- annnz fauorabtlem. Iul, CIar. in tred. de don./ib'4.q.7' e reítabilcrn. & �ncapacem eccleíiaftic� [epultur� ,teilamen- ':oarétatur t ert ió etiá i�a cócluíio, feu diípoíitio d.c�.qHi:�: /'1' turn conditum tune ab eo, nulla caunone pr�ft1ta, valeret,& qlt,am, non habere locum rn teítarnento Iudai: íecundñ Ioá, �� reneret: vt ��n[ulllit d6éti[sime? & cumul.ati[sime Ang:c?n� �lleét.in loco fup,ra ci�at:.qui�quidem I�¿xi,liee� Iint p�?Ji�i Jil. 10. In Dei nomine, Amen. In caufa przdicta eft hoc or dine frene�atores nihilornin poílimt teíiari nulla pnus CaUt101�e procedendum, vt ;e�t� po[si� fequi �ecifio. '" . prxfhta: vt p�r �re:. ��,!fi.158.C?pios,e i� fe.Cltndo ��hio. & �n Sed aduerte, qu.od tila cautio prxfra?a per vfuranu _1�[U1�, hoc runt melioris codmo�ls,quaChn{han� y[uranJ.d, e.qua .... debcl'et equidern eífe idonea , nee �Ud�& íimplcx fi�e:ufslO quam, � �10t. Al�x._confi·3·1n cau!i:,(l) l�te,vol.!.Snc.confi�6i.in fuihceret: [ecúdú gUn d. c.quamqlumr,m 71crfi·l d,onee�comu- p:4e�te (o�fo/�llttone,c�/'1 �' ,�nJ:.!. 7o.mpr4/etlti¡(o/. t.ool.i, & niter ab omnibus approbatá, attefl:ante Couarr. In Izb+ refo- Co.rafius m mifcellane,tS tuns ClUlftS,It{;·S·c.I6.in fine.Imol.confi. lutio.c'30nu.6.s;' Iul�o Claro in miEl. de teftam.bb.} q; 16.. I.,Ct�(�fi�e�n. ""' 4¡tolJ�ts (eqlten. ..' ' Limitatürque iíla eOl1c�ufio n�n pro,�d�re, �luado v[ura:;i it.' �_bl 4��lt, �uod Iuca:t pcfE:,n�, vt ,Cl�n{haúi � teHamenta rius deccHerit nulla prxfhta. cautlone, dllndfo tamen procu- .c.opdere.�& Corn.confi· 1I4' Llcet pnmo,col.fin,71ol.l.& Cotta ratore �d pr<£fi�ndul� eam poD: morten�,qu� quidem pr�fl:�-. 'jn tn,er.n.?t�'li, i� �1�rJic. V fitriC triemes, 9�ca finem. . ta iufrificatut teframeptum,abfqtte dublO ahc.luo : vt late d1;::- ,:' L.lnl,\�atur ltwem cluarw loco non proeedere, pra-allegata ' fput�nt Canon,ift!" & n:ult,i h�c firmá� in d.c.qulln.,qúam Có�, :t��i�f.16 in �onation� in(�er, viuo�:. vt per B�ld: ,or1i,I98.qut�· ,finnatque hoc Ide Card1l1ahs, 1,1'1 c. figmficauerun! �. d! t�fl.lb1-:s. rrttl.\' IZ�.l.& Ioan� ]�11�d. ,m pr.£tttatvt, (vlUteut /. , . " �. in clemen: r:ima, qU_I/,¡r. 23. �e [cpu Itum. �neml111t fmile _G�- � Qll1ntam ver? 1�ml�at10nem p0l11t quoque fatls vtllel11) ofum pubhce Ferranx , qu<?d valea� prxhbatum tdtametl�. & com�m�nem. �lam,S!n d.qtt',26. . . . <}> •• dunque [cquitur Ioannes Dllettus tn traEl�. �e a�t� teftandt, Vnd� hIS acc�d;1t vulner, >quod v[ur�l'lus mal11fefi lhotur útul.l.cal-lte.7. Felyn.in c.adh£c,col.r.de refmptts. (7 tn e. quo- probatlOne leguHna concurrente, & Jama' vt per Abb. con! nia frequenter:; col'4' vt lite non conte ft�. ifrámqu � aíferút .COl�. 34· a'ttingam,ltk. lo (!� :o,!fi� ',2 t, (ib 2. Ime pro b�tur etiá v[uraüu Si' 9pin. G�fpar .de <?,alder .. & Anc�a. �nt�� conjilta CRrdmalu, �x f��11.a, & flUl�li{:h.Jn(l1C11s : vt pc:_H: glcfJam tr�¿unt lnpo. lonfi.40,�n [aélo. alMs pr£d�ElI/, con/lttuttoms? c�/. l.. " � L� all) m.c. cum m dtO?ceji, de 71Jims.cu con,cordan�lb�ls : vt pel;' , Claudicat e!lam anteditta conclufio recudo loco,quod 11-· Fulgofium confi·J38.vifis p¡'á?,cepto. & trada Gem1n� tn C.I.§.ft} cet vfuntrius,manifefrus nó po[sit tefiari, nifi prius eautione quta,.coljin.de vJuris./tb.6.necnon cum aliis vtilibus, & ne.ce[ prxftita: n�hilominus he�e, & rat,iona�iliter po�efi d�n�re fclriis requiiitis, pofitis perAng. in d. lOrlft, IO.col. l. (tJ Vci{ze. caufa mortis abfque prxdIaa caut!one . vt VOlult Bala .. m l. N une.ergo �d q1-i�,l}tonemp"0pofita":}'Jde/cendamU!. , I eKcmtorcm. C.de execII. rei iudtc.CoJ.2.(f;) con{.19S.vol.l.vbue- Et v[ura Ip[a:; feu confuetudo fcenerandj, potefi: per teil:es fert e.ollegium �e,d�ol�nen[e fi� con�uluiífe. Idémque te?et. lingl!J�res e,ri�probari: [e,cñ�� �agis com.opin. qua citat,� Ang. �tz diflJUtllt¡one ,nClp • ..AftC1lft� Mtles. Roma. & Imol. m(. fcq,ll1turqu.e Cr,2.u. poil a�lO: lbl �er eum r�latos,(on!73,n.328 tllm is,in prin. ffd� don.cAu/a mortIS. P�u�.d� Canr. conji�183' In � �t accecht et1�m ,PrxdIt11s, quod. vfuranlls nó dicitur ille, anti::¡uiflimis. Cap�a co�ifi·92.�01.1..DeclUs confi· 196. col:/in.Pro- qUl tenet p�cun1as 111 m�nte; quomá non roteft petere quá bus in d.e.quanqHtl;m, In Ild�lt: ltd loan. M onach. Guh�l. B,en. 'do vult capitale: �ecun�ul11 <::ommunem {cholam, & opinio in c. Raynulius, de tefl:amenm In v�rJi.c. Teflamenturn. Rl�a m l. nem �nll�1Um SC,nbent1Ull?' CJuan� allegat, & [equi videtur 2.nu. 7.ffde leg .. l. vbl audatter afienthanc.eífe Calli. opm. & Ale�.;m I. tum 9uta� §.I.nu,ljf.de pa�is.& Chafianetls in confue- . 'poft eum Socl.lUn.�U�12. . . . , . tHdtnt�I�S Burgundtl/" rtJb'4-§..23.f1.36. . , !f E� ful1dat�r tahs �o?�.lufio I�a opuma rat1One'lJ,�la tex: Vb1 a nu.�2.71hue ad noS3·recenfuit viginti ca[us,in quibus in d.c.quanquam, cornglt lUS anuquum, quo v[uranJ teilarl v[urx penmífx funt. . \Pote�ant.l.eiusJui in p_rou�n�ia,in'prin·fffite�t. pet�t. � �r��it !té occurrit pr�mi�sis (ll�oql�e�quúd vendens rem plufqu� . Bapt1fra,�e [antto �lafio m t,raéfa.contr�d�éltonurn tU'i�S ftutlts, vale�" cenFerur vfuranus.c:w C�Ht:ale:> & c •. ntlttiganti.extra,de (f) canom",;, t'ontradtc.I8.fratUltque fpeclahter, vt Olmí1a cau- vfims. & 1fra efl.: com¡TI'I�n1s apimo, vt late con[ulttit Abbas tione fint nulla, nee de cótracribus quicqua dixit:ergo in cis confi.5.in jin.nu.s.vol.J. ' locú nonhabet.t.v_erba �ontraxerunt.jf.de v�rbor. fignific. & fic' lmo in foro �ol,ie.tian� pe�cat�m eff�t vendere earius, qui Ii. c. quanquPlm, �dIt�m 1n prenam, n�)n �t1que extenderetur res �aleret, & 9,uod &el:era�1ter res eml,ac vendi poffet iufto ,ad eontraét.us, v�l ddtraétus:. vt volu�t etlam eleganter An.g� p.r�t1o:vt v,.)hut �cr�'ar�len.tlJ JiM ¡raE/ic. P apien.in flrmalihel eonf.loo. �er ¡oannes mut4alllt Franclf�o �enturl_? rub v[u,n�. b, m carlfa vendzttoms, !n Ir:,mma,rjo ,/m 71erfic. fro pretio llore- Secundo cPI?pro�atur q�oque e.a �at1Ol�e , 9,uod antedicta norum centltm, nU.l, & lb10loíTator in litera A.& Berous in d; cau�io de'v[uns ... r�il:ltuendls, refpIclt o.rd111ationem�& fol�- c.i� c.in Ci�titate:; nu.0:curn_ aliisflquen. vbi conc]u(tit etiá,quod nitatem teil:ameti., q40 refpeétu.donauo cau[a mortl� x'1U1-, tahs v�l1dIto� ad �e�:�utlO?em_ oúalione peccati, tá de iure paratur contrattU1: fee. c<?m. opm .. de q�la teil:atur Ripa m lo c�.n?mco quam c�U1h) �ogt poifer.,- 2.'¡¡:de leg.lonu 10.& Illuil:ns D. Guhel. Pontanus Perufinus, ¡¡ Sed aducrt,:,ql:od vblcunque .CJU1S venderet rem plufquam pr:rceptor me�s. nU.13�.. '" valeret.l ob dllatlqonem empt?f1 faétam, & conceíEll11 de [bl ... !f In contranam vero partem utubantel', & fibl parum co- uendo tempore futuro: tune 'contraaus itta' non cenferetu-r frans, inclinauit Bald. conjil.194.7101um. 2.Lapus in allegat.us. v[urárius, nec aliquo modo crimen vfurarurn contineret ni poil: Ioannem Calderinum in Ji/J;uta�io�e exordie�te, Cano- {i tribüs reguiíitis neceflarie interuenientib�s : vt firm�ujt �;c� i�ftit�tione. Stephanus de �eder. In tralJ�. do, mterpretat. Be_rOllS confil. 168. i�.p_r4enti caufo -z:idetur prima fal�e aicen e�r�s,m I. parte,-nu. 42.Lau�enuus d� �odu1.,m traUa: de7l(u- durn., nurn.ll',vol.l. ;)allétl1� Bernard.1l1us proteaor nefler � in rt.r,� qU¡fjl.lo?Ioan.de Ana.,� cap.qu.ttt. In ommbu�,n�m.15·de �- [crmombm foz.¡ de¡Euangelto tfte�n", m fo�rNonc'34. arti. 1.(11..3'& furu. BenedIél:us Perufinus tn rubro de teflamenm m 6. DCCl. Roman. confi· 419.nu,l.& crudltus & chfertus D.Horat. Má (¡bi contrarius , in l. difcretis. e.tljui teJlamentafacere poffunt. dahus, in addit. ihi, vbi ail, quod venditor HIe, hoc cafll nó & anté ip[um Alexand. in pr�nc. qui fatetur exprefse ifra eff� incurreret pcccatum, habita ratione lucri edEtntis. fed'de comt�u,nem opini�,nem: Ioannes pilettus in tr�a.de art,e te- mum pro�edendo reli?iose'�I�or� fl�O a�.t�ertit:, prout c,on[�� ,nt{.nd"tlt.I�cltutc.7·,_'oc. t.n d./.2. & poil: eum RUlnus, late col. luerunt etlam omncs Canonrfbe m d.c. zn Ciltitflfe) quod tu-, 17, cumdu�'�s ftqu_en., vl;>i ad [aturitat�m vfqu� re�pondet, tius dfet pro falu�e anima?, vt ah huiufinodi celebratione orun.ihus tere fundamenus pro contrarla parte cltatlS & ad- contraétuum abfhncrc d.tberet. , : .. duaís. I � Similitcfi'que nofiro rropo�to conueniunt " q1.19d bo·mi� Commt.l.n.orl>ll1.TolTI e" � . .. I, -. ;) • t '" r , R. P. FR,AN'CISCI ,\� PRIMAM SECVNDJE DIVI THOM..£. . . 'tuoe -: atro '_n¡ ;_ny _�p gu / -�� 1 :$f. U! u.1' ;), l' " t..,¡ :p. -/I -1� °l SI -o -� , . .) , I ,1 J ·M A D R I T A N I, E� s o e I E TAT E I -E S V , co M P LVTE NS I, COLL£GIO crHEO�OGI,LG, publici ProfeJforil, alud flnEtum lnquifitionü tribunal - . . . QX mll1'1lre qUIIJijic"torü � . T raétarus Theologici, Scholaílicí, & Morales, reípondentes 1 z 2Z D.Thom� .. t-4d E�'(ccUcntij!i11Jum Dominum p/(triter � ae 'itter�tiJimum IJ. D. F R. A N e r s e y � F � It N A N DE Z _ A e A s T RO, Andrade, Lignllni '. & G�tinlJr",; comitem .de Lemos? Mtlrtliionem .de SArrIA'; eómitem de Andrade, & ril¡lIiu�; Ditcem de Tauriff;mo; D01'!1inH1lJ D�morHm, qUtU Ml&ri?1/H 'Vocant, p¥trittr Domorum de Yiezma, Regni G�lleci¡mi,perpetullm ArchidorYfhornm" Commmdatp¡rium de Orn4cho'S)D.lacobi gmerofo $temmlJU acco'r.atH'f}'J; I e v M I N .. D I e I B V S N E e E s S A R I I s. • I , \ , . SUmpt .' HfC�. P E iR I P Ii Q ST" PHI tIP. B OR DE, & LAV�!N TI t ARNAVD.' -------�--------- �. D Co X LVI. e v M P R I V I L � G lOR E G I S" , ,..-- , . I • ..A,. _. �,__ - •••• .'.' -' , .\ , ''euoé ;:).1 \ í 'POl .. p I -a. -1;; , I O� 1:1 -o I -11 ,¡ '", � , .. , . { J ..,. � 1 !, ¡ ",' �'.}/ i . E X e E L S I S'S I M o D o M I N o parirer ac litreratiflimo, D. D.··F R A N {; I S e o FERNANDEZ:A CASTRO ANDRADE. LIGNANI ET Gatinara. Comiti de Lernos; Marquioni de · Sarria ,'CornitLde Andrade, Villalua, & Caílro, Duci de Tauriíano , D. Domorum, quasMarinas vocant, iníuper Domorum de '. Viezrna , regni Galletiani Archidoryphoro, . Comrnendatario de Hornachos, generola D,. . Jacobi Stemmate decorato, :. . - - 1 • o N T R O V_E R S I A S, qUa:! ad prirnarn fecunde Angc4 lici przceptoris fpeaant,Pr�clariffime Princeps.ad ruz ex cellentiz íacrarium fiflo: leue donurn, f manum inípicias, auguftu� fi anirnum : off�rent abj magnificenrius , fed nos . non poflumus amanriusi Verum íi amor ¡fié quia mens ,ad.¡¡, 'hue fine precio, hoc íaltern laudabis : diu' donum hoc inter manus dantis (, -� � . ... non ha:[tífe,nam tuuspriusfuit ad tutelam.quárn ad laborem meus.: Ve· rum ncquehoc laudes.quiaexrraarbirríum haic feítinario fuit, .cum tU te, ip(utn clarnante ipfius operis argumento eIegeris: abfluliíli nurarionern parher j � merirurn .venit.illa a Iimilirudinc.quz ancipitern menrem in varia diuerfat : quid'eg-¿rnutareln,-cum neque propinquurn, quorninus 6 .. .milem '�gnó[cerem,qui agnofce[(�m CU1TI perípicuum vel czcis fir, inro .. 'ta allg-uniffiln� Philippi curia Phoenicem te Íitterarum eíle., ni in �o a Phcenice gloriosedeg-eneres;quod nee fuccdforem relinquere pcffis,nec velis, .Adulari (Princepsnobiliílime) nee didici, nee [cia; fed tu' ícis ribi I hare non principi dici i AJeo hxc�fuDt;tefi:atal, vr auíirn re ipfum par- cum tui ipiius �ftimatbrem '.refiero glori.t vocare. lnuenirem forfan no ... bilern fautorern , fed quem deuenuítarer iníciria ; adoptarem Capíentern .fec:i 'lui auorurn fa�guine non clarefcerce, O quam pulchrum ell hie In i- . á " nus EpiJiola Deditt(tl)ri�� .. > nus nouum Iplendcfcere vtroquetErubeícebat Theqlogicum opus (HE�, ROS AVGVSTIS�SME,)dum audiret Ie mitti adilluflriíiimum Principe1l1,&; retraxit non feme! pedern, animes addidi.atillud ad Principie nomen tre pidabat.nec mireris.timebat in maieílate impoliram rudernque rnentern, fxltcitatis pcdifequam, at cum fenfit ad Principem mitti.íed ad te; pro�· "p�rauit alacre,nec rimuic inimicitias przclari fanguinis,& excultse métisi; narn vr te narura'miraculum venuítent, alioqui inirnici glori� reluétante natura pacifcunt ... ,Efto hzc abeílent, aliud me ,:,rg�ntius ad huiuírnodi offi ci urn prouocabat: nimirurn repetirá erga noílras Philofophire lucu- .brariones elogia. Q!!is cncomiaflem, qualern .. tu inter Iirrerarum princi ... pes,aur obrinuir.aut meruittóané aut diétet tua elogia amor, aut zflima tia diétet, venialirer deliqui ea audiens , etíi arrQgans, intumuerim : talis mihi Plinius contingat.nee Theologia priniores inuidebo : .Ad hrec quis vel guttulam generofi fangujnis habens rcíponderet ingratu"s, !ine lu- crum.íiue honorem inípiciasex necellirate officium hoc tibi venit.Qua rebarn nobilern, litrerarum, piurn, hurnanum fau'torem�d tutclam nobi lern.ad erróruzn veniarn eruditumjnam Iapienti f�I?iliare,efttolerare ne [ciente,tu) 'pium cuí di�ina placerenr, humanum.ne Iuperbiéfaflu exigui rarcrn muneris fpernerer, inueni 0re(areutl} fangtiine,litteris apprimé 01- , natum, vfque ad hyperbolern beneuolum,ad miraculum víque humanum, id eft Te:vbi cócordia omnium virrutum pariter & laudum eleganti con fuíionc renidet.Ergo nurarem.vr cuique notiar, nonhzcd�adulationum - , penu;fe?,de vcritatis chefauris deprompta,breui,& ,t�,& genus tuum,edi rudi penicillo obumbrabo, 'e' I.. ' � ( Felix a progenie rna Iiimarn auípicium ipfo antiquiratis nubile illu ... · Senec« Jl.' lb' bd· lib.«. ufIUS'C arefcente.Magnorumftuminum'capita veneramur fu Ita c)C,a ito Epifl'4}' vafti nmnu eruptio ara! habet.Colunlur�aquarum Calcntiumfontes,e1 ftagna '( qu£dam qu£ -uel opecires, vel immcnfo- sltuudo flcrauit. Cerrius prifci tux profapix aras erigere,nr, cum religioíiorimereatur culm de annofaopaci tate adoran. Verum opus non ell: ad tui generis gloriam antiqua exernpla rcperercvilluílriora Cunt,quzchodie vidernus qua qux irr.Lainio Calbo,& ,Nunnq,Ra(ura a"V quibus vigefimo fecundo gradri generofa:: .propaginis, retro aótis fxculis fama ronuir.Intravirtutis Heroum de e aftro,f1 Aridrv¡ de m� cohibeam.nec adhuc calamus Iatis eric adtrophea , nee pagina ía tis ad glorian1. Ergo quidquid C�farum iaétat Hiípania, quidquid Fran cia augullum,quidquid -LegionenCe Regnum .nobile eflert.quidquid Lu fitania gel'l}!ro(tuu commendar Monfirofa Maieítarum permixtione in hac vna familia de Caftro ,�& C!Andrade c(indenfant�r; vt pene ai�erim� Natura. �po[1.út quidquid vb.ique fuit. Aiferuit ,Regiim 'Caftellx pur puram prxclarifIimus ,Domi'nus' Fer4inandus.de, Cafiro dignu.s cuLRex CafielI� �lphonfus, filiam in coniugiu111 daret., Hreredem fibi parauit Ferdlnandus vndigue fimilliulum; neque nomine ad hue degenercln, nee minus regius: fpettabilifve minus fuie Patrem referens a quo traxit lineamenta vircucis quam, matri� Maiethltem 'oris, qua dc;cet in1ir�t'io-:" ne -3. ,. . � , , i "I • I oJ / • 11 pifli)l¡" DedicatiJrtit.' ne virum .. efligians. AI1�aé\:er dicam, fed forfan veré tanti .noílrum Ferd dinandum , Ferdinandum Regem cognomehto Sanctum fcciíler, quanti fe. Amabat Rex 'ardenriílimé nobiliílirnum Iuuenem; " íler ramen Ferdinandus:J alias Regí: bene obedicns :, noluit in amare male cífe ( Iubditus : neícias vtrurn laudabilior: quia a fa�étiffimó Rege im ... : pensé amabatur , an quia ipfe xqúiffimúm Regem' -plus . amahat ; Aíferuic'in[uper Auguftum Cafl:ell� fanguinem D,dmin�s, Ferdi�, dinandus Ruiz de Caílro , ducens fauíliflimis tzdis fdettiffimam, puellam Dorninam Violantam \ Regis Don Sancij , -'vulgo el Bra uo filiam. ' Vtrique familire lucrum. hrec cognatio dedit :. Regi vt ,gemi,nato iure nepotes haberet Regios.' Ferdinando ve dU"',J plicato edam Regio Stemmare .his filies titulo de Caítro ornatos ge .. e ' nerarer, I I'· ) � . Pollremo tcílern Caflellanre glorix voco Ilreñuiílimum Ducem Db�' . rninum Perrum de Caffro; cui bellum' nomenclationern fecit , quod nullarn vitam. veretur ,fine 'armis efle conceílit iíle AtigtifiiffilTIO Re� gi Domino D, Petro de Caítilla filiam in vxorem : Ioannem , ho n.e�iffimam {arte frer?,inam., io qua pulchrirudo , nobiliras , virtuf- , que certabanr. Vicie tandem iíla , ideo Regni glariatn non debuit venuítari , debuit virruti. - Obícurauit oris elegantiam morum tern perara Maieíiasr parum eílec � generafa: Stirpi e ornitum de Lemos a R�gibus' venirc, . niíi edam Regum foecunda forer, Mirto prxb celfas Hifpá'nix familias -tuorurn cognatione, quam Hseredirario fan • guine ,gloriofiores: numerabir illas iuíta Arichrnetica , qui nobiles ornnes cornpurauerit: narn profapia rua matrix nobilitatis efl:, alia! velut tux Srirpis Colonise deriuaro iubare fulgentó QEid hanc priuatim illamve . rnernorer j cum' origo tl�a . officina .. orrínis rio .... I bilitarís fit ,'ad quam qua: magis accedit familia, illa .nobilior eft. . - , . , , Legioneuícm Claritarem probauir , & quidem illuílriílima arret tiene- incfytus�", Dominus Dominus Stephanus de CaRro I', cui' nu pUt:, fde¿hffirna foemina Aldonza Regjs Legionenfis neptis, , ne 'lile alius decebat Coniux regiam puellarn , !le�i Stephan us Cure eúginis.�.rhem"t)r, minus illuílri , quam regio íanguini commiíce retur.j.iIam Luíitania non' minus tux geiitis Sremm-atibus fuper hit ,: ruaiorumque .tuorum purpurisvanefcir : nam Petrus Fernan diusde .Caílre, qui vt vidimusCaftelles. dedit íceptra , dedit, ,&: L�(itan·i'X:'Corona. ',Nupfit enim ',ekgandffima' puella gtatiarum do ... lata < rnanibus -, Domina inquarn . Agnes rde Cañro. noílri Petri de . 6'aflí:b .filia , Petro RegL Lufitano. Dedit eidem R�gnb Lufitand 'pdmum 'Comite,m ,a Scabulo � nimirum Albarum a Callro ·Pdn"'¡ eipem,;Ha:r�rum, qui hoc titulo in LUlltano Regno vemifiatur. Minto. Doinirtam' Beatricetn de .Cafiro:; quam duxit Dominus Doni ... {ius ,Luíicanus filius Ferdinandi tertij Duels dé Berganga, &. Ifabellz' ,.:-,'11;;" a -4 SeIoris :>UOl '-mI :"'ny -�p .m .... 1° ,� , , EPiftol� Dedic4toria. , , \ Sororis Regis Emanuelis.quia Sanétiílima tui fides erga Czfaream P li .. lippi Maieítarem obliuionem illius g(otüe eligec , porius quam recor a .. "tionem. Sedquid fruítra paginam fatigo Czfareum tuum gelJus,con '� ftans, cum familia: cue fpeciolilIima arbor quot palmi res tot teíles t � regalis Claritudinis pulluler: nee certius Regum Chronicon quam a iorurn tuorum .receníio : qui in huiu� augufi� arboris foliis non leg, n tur.aut nonregnarunt , aut regnarunt inglorie. Magnum quidern q?od inter orbis familias tua fine conren tiene excellat , ,magnum hoc, ma\�i mum quod meruerit excellere.nec gratis illuítrisIir.Nullum e� in Hiféa .nia gentilitium quod minus forrunse.quod nf�fgi's [¡bi ipíi debuerit : non , inuenerunt majores tui fortunarn fa::liccm, fed ipíi fibi fabricati funt fre Iicirarern.íui íplcndoris artifices. Eílo Collegas aliis in dotibus profa pia rua non dedignerur; errar ramen qui iudicat prxter e aftrorum f� miliam alias heredes habuiíle virrutis, Non Alcides.non Cscíarcs , non · Alexandri, non Catones, non Lseli] magnitudilJ�11) faoguini communi carunc , maiores yero fui eofdern habuerunt h�re4e� naturre arque vir- , turis.curn nullus in tora familia lir,qui degenerauerit, vel qui non in me Ííus , non aui , rrirauíve tui nepote,s adoptarunr, fed filij rerrogrado �,'" ¡. biliracis faítu , parentes, elegerunt 'ex meriris : eoídern fane quos (ponte fua natura parauerat ; mcliorcs non potuerunr.· Fidem vel inirnicis face rem .ti iuíla receníitione .maiores tuos numerarern ,-numerarem fi nuncu patoria.repdgnaret pa.gina, vnum tarnen , vel alrerum non [acebo. Pro. \- .dear primus Ferdinandus Ruiz a Caílro , qui -adueríarium (uum 'C.omjao tern Manrrique de Lara g.1orio[urn íua inimiciria fecit; illuftrior ,a pale Ilra difceflir , erti viétus quam alioqui triumphans, habent ex necellita- , te lucrum qui Itrenuiflimis viris ccrrár.nam Iiue cadantlíiuevincantgIo-, riofi ::taptus erar Ferdinandus ve expeétandi audacia etiam innobili hoíte rnereretur victoria; plaufus. Ergo ita. gloriose .dimicans non meruiílet Ruizium Caluo Parcnrern , erf naícendo non obrinuiíler t ' lam Dominus Petrus Ferdinandus a Callro, num Parentis' fui parens non fuit dum recíproca luce.plus ipfurn recreauir auéto�Jplendore·,quam' de hseredicario iubare fulíiu' O'qualis memini viri , qualis inimicorum comerse : Crederes iphús aCpeétum hoftilium copiarum vires faícinaílc, narn conípectus folum confumrnabat prcelia, ira.vt nee. fuge-re-liceret ho Iles :.11.ec fqh�;n credens aut viíus terribihs fuit, Ied eriam auditusjnon fo lum hafta.íua fortis.fed opinione ferox. Pluris ipíum fe.dr.Rex 'AJphon- \ fu,s X I. '.S}uatl]. ,e'xérci�uln i nee 1}1ÜÓr, "nam fxpius ¡pfe vnus� arma� �ufon;m ras i.giHücOrUm,yacies fugauit .. Q_u¡d 'opUJcrat multitudine CUlfJ Petru! . ,n p",,£g·l'�gnaret_. P;}tJre� vittorias pauco milite obbnuit,plures nullo,alias fe duce .. �lias fe. Caftro,[e exerdtu,id eft,fe Cz[are,fe Alexandro,fe Ma'ne. (Yerto ftylum,&diétis inlifio;"Se Petro: oam quidquidjlerrus,deGafrronoR eft _; minus ipCo ell:: curn \rno Petro-nee Ca:far luagnus 1 nee; hÚldandcis Hettor. Vittorias ifie bellis co�purabat, nam quoties dimicab�t,toties yicir"ideo fuperbo meruit ornari titulo qua_lem nee meruit Hercules. �o- , minus EpiJio/1I De,dictltoriA:' minus, Perrus de 'Caftto el de la GuerrA debita (ant tanto Heroi gloria" v , c¡uocies polled noftri alíquid illuítre bello gefium comminifcanmr , to- ¡íes ft�enuiffitl1i iíhus vid memoria reflorefcar, Huius nnmenclatienis ,gl�tiam rnilitum cultui , amerique 'debuir: Eligebane potius ípli .ebedire , qU�111 .aliis imperare. Facidico cala,me de exercinr, cuius.A f1 ' " tt« '" dux �fte" Pesrus., Ccriplit Arralus Stcicus, o7ICallJ m� fortuntl in Ca .. Sto;clU firls fiiis 1 quam in deliciú ha,beat. Peí] milk partas victerias " ,� bel- t: Se .. lo fumpíi� nomen;' quod pleriqu morca ¡urn s 'ot.ioCo natiuitasis - p[iui�egiQ, ab ill" íumunt > a quo geDcrant1.1l': generauie ifie fuz nomenclacisais Patrem J vt Iciamus maieres rue 'nihil debere for .... r-un�; virrsti emnia : Exharedantur propria appcllatic£le donee gIo- . rioío p.tQp,io ardore affequuto nomine r gell.erohus aaturales paren tes adoprent. Succedat Parenti filius Dominus Ferdinandus Ruiz de .Caflro. Veriffimum fan� .illud Caffio'Q:Q'rilf LaN�bJliJ rr;envJ fir- C¡,JflDd. Hat uriginem 5 eJ fideliter pofteris Iradlt 3 qu.e in JI gloriofo tranf �ft:I:-:,i mifliO:1Jc promerui», Vir fuic melioris frecuh dignus , dignicr cui f�- licius reípondcret fonuna : ea fplenduit erga íuum Regem fide vt ad exiliurn vfque a paterno folo fideliratem probauerit. �am lange abfuit infame lucrurn , quod in plerifque ' carpir Hildebertus, Hilde_ht;¡., CJ1, .• I d fi d' d \. " '11 • tnupifloll> J.�gem coten: um Hece it , um male efl tgnfJrant.· ntloquam ute mi, .. . nus íubdirus ,quam ridenti fortuna; nunquam magis quam irridenri, Meruit exterorum etiam laudatorias lachryrnas eius fid�s : nam apud Anglos hzc fuperfcriptio fuum Coronar tumulum. Aqui iau tod« la ji delid"á de Calilla. Ita quidem ; fed. íubponere debuifíent . & hinc ori .. tur def�caüor Hiípanise claritudo. ' , Q!!id mernerern Dominum Ferdinandurn de Andrade Comitem de V illa-alba , & Andrade � nihil viro iílo illuílrius vidic , audiuir, finxit Hifpania. Vir fuir ad Marris inuidiam faaus, dams ad colurnen Hi (pa.nia: , .ad natura rniraculum. Ideam in illo fortiru dinis , vinuriíque apicem contcmplor. Ille fortis qui noflri An drada: . íimilis , qui íimilicr fortior, qui íimillimus forriflimus. Huic rrophasa belli de StminttlfA militant: etti czrera abeílenr, [ola hzc viaória ipfum Pheenice rariorern efficerers cum vel medio .. ') .crirer eruditis nosefcar , 'jn Neapclirani Rcgni expugnatione nul ... lum ardttitate' �qualc:J difficultatc nobihus, celebrirate' illufl:rius. Cum miracttltun effet audere:, noier Ca:far parum duxit non vin. cere. Adeo ,='reueIaC aduclfariorum numerus :J vt Caftellanolum metl1tn honeftarettt. Sed noftri Ferdinandi erga fuum Regem amor , maior erat I quam militulll erga hoftes timor. Hoc noG�i ducis nobilis aífcq\1uta eft opinio: ve peétora fuorum, & hoRium parirer mUtatet, quos ab amicis ab£lulit timores, hoftibus transfu die, �l1díre Caftellani ; parcre Baldogenz ad confpeélum Ferdinan di c�perc. Ergo obuiam iuic non exerc;itui, fed alluuioni hominum: docuit euentu$ vitloIiam de: �umeto nOA venire ,,:' nam vnus,_ Ferdi- , ' .' nandus" ''eUCC .. erro '-m ;"'11J� -;)p -y" "if. Ut _� I ��i{. £'1. I J I I -J I Al . 1 . ',,, ,E pifola : Dedicstoris. nandus , .paucos fecit plurillm,' víétores, fulmen erar illius: gladius vi; celerirate , ruina : -funt fulmina qUa! folum vira perirnant. 'Sed iílam ' deíseuiendi atrociratern 'a fui" gladij fulgoribus didicerunr.. Neme indignationis fua: iram-fugir.: jnuadente� íuperabac dextra , fugien"" ,tes pernix rumulabat equus: Itaque hoíliurn nerno , aut a fui .equi .. ped ibus , aut a ,{oj, furoris manibus fecurus. Careros mílires fpe�, datares habuit; non comrnilirones nifi fpoliprum. . Potuir íolus , vincere fed eguit collegis ad glorias: adeo erant plena (ua: manus triumphis, vt nulla valeret ad íarcinas. Ergo vocandí oéto fupra ' decem milites fuere ',. \Zt rot inirnica vexilla a te .íubieéla ad noítra , " rranfporrarenr Cafha.Laudent ali] Ceíarern quod armata' eloquentia ar .. dens fuos fugientes reuocauerit ad pugnam ; ego verius re laudabo.quía ad (polia: ille vt vinceret quzfiuit cornmilitones , tu quia viciíti focios . in criumpho: Cefar collegas admitir ad congreílum.tu partiarios adlau-. des. Ergo negabit alioqui inuiétus Cafar.nunc a Ferdinando vinci?Gloria .huius facinoris tanti a:ftünanda quanti regnum" quanti henos Hiípaniz, ,. quanti-pax publica.quanti arduiras erar in exiru, quantiin hoíiibus arro gatia,femel dicarn.quanti omnes voluerunr.íed non quanti Ferdinanduse �am ifiius bellicus ardor vlrra omnem viétoriam fuit , íicut & citra me tun] omne�. Cerré tam prrelufrre facinus, edi ignobilclTI inueniret Ferdi nandum,redderet augufiiUlmum.Cum inuenerir Andrade quidt P"irgilime ':,' Ojlenden,t terris bene tantum fot�, neque �ltr¡¡, i: r \ EJfo Jincnt. / _ Verúmfallor : v lera Férdinandum.íuir.qui gloriora remerirate.á Matl�'i.s Ternplariorurn viétoribus Marianarn Salurationem exrorfir: Dam Fer-,' .. .dinandus vindicauir Regem; iftc Angeluln; illc Regi ímrnincns dede .. , cps propulfauirjifie Cselorum Reginam.Nonne fplel1didi()r victoria hree? .nofcarnus hincrerram cselürnque Andradum Venuftari tropheis. Meri .. to ergo ifi:orum parma �ngelica infcriptione nobiliratur. Hac minus Illuítres Majores ruos viétricia reddiderunt anna, 'quam przlíandi caufe .. �aLIÍl:o(ydere bella peregerunt, quia pro patria, pro religio .... ne p�gnaríUnt: hac illorurn laus : qui illos habuerunt hcítes, habuerunr, 9C Deum : rirnebantur ab hollibus quia ipfi folum Deum rirnebanr .. ' Tjrt4�de Q!!id iarn tux gentis regale fepties genus dernirer , quod tot inirnici �4��¡�m cruoris fluui] purpurarunt. Di[erte fcripíic Tyrrzus ignobile iUud ge .lJlCtd. nU;f eJfe indignútnque laude. quod etJi in alits . valeat ;. virtutis tamen bel- ltc£, inops eft. 9ampus eft certior natalium vuJgator.\ �d enim glorio fius illo, qui' fudore fuo aut cruore omnium alit quictetn, qu.i peri �ampr;d. culo fuo communem fecuritatem' fuleic, & morre priuara oI11niurn, In Alex. e.mit vitam" Tanti faci�bat Alexander milites, vt diétitaret Se mili-tes magis veUc feruarc qullln fe ; i,mo, deberet dicere, tuendo ilIos fe cueri; naln ranti / Rex ell: quanti. fui duces, tanti �i[pania fuit quanti vi ri de CaRro e5 'V1ndrad�. Vid,imus gentilitium' tuum, bellicis.laudibl1s" inter nobiliora nobiliffin1um\; fed, non nliuQs ,in dIo vigueruuc le,nra, ,( ad pacis EpiftoJtt Dedicat()ria. I , ad' pads religionifque ccníilia capita; quam robuft� manusadar ... rna. �ot meruerunt lauros togati, quat faS�ti Alcidicas fron ... des. Eccleíiis ,.) Tribunalibus pr�federunc) inrerfuerunr ícnatibus, diétarunr humana, diuinaque iura II íimili vtique claritudinis lu .. ero, etíi difpari vinutum. íludio. Curíim paucorum reperamus , exernpla , ne ingrata vetuítas íibi vendicet 'tam grata, virrutis moni- menta., . I Primus Ie offert Dominus, Ferdinandus Perez. ah Andrade cbgno-. rnenro Bonus. VfuIpaIunt íibi Romani Imperarores , alij cognomen,. tum Fsclicium t henos non moribus , fed Fortunse datus, alij Maxi ... .morum., cui plus: inuidie quam. pulchrirudinis ineft: nam � durn vnum pettus, rnulcet � plura mordent, aft Ferdinandus iam de fideli ... tate erga verurn regem; Iam de pierate erga verum numen conrentio .. !le nulla , Bani titulum adeptas eft: magnum quod habear , diuinum quod rneruerir. Hui, legitimo Regi Sceprrum Gaítellani debenr ; nee ., . fatis viíurn eft tuis Maioribus generari reges, niíi etiarn feciílenr. Sci- �c:��o;, tis vbi digirum intenderinr: cum enirn Rex D.Petrus cui fXllitia appel- n4defcrip. larionern fecit, íeriis iocis cum frarre Henrico velitaret procubuie iíle, �:�4�� tunc Ferdínandus non minus de arnore quárn de farnularu Henrico con .. .Arg�t:d, iunélus , fupra Pernirn feruauic Henricum , aiens. Ni quito 'ni pongo t:::��. . , 'lVy pero Aiudo .ami .Señior. Ad hzc Henricus Pllgione Petrum con- ���'IU foflir , & fraterno fanguine Regiarn íibi purpl1ram tinxir.. Hinc fi re- el'A.ndrar« gium ijf ftcifft, fi¡'¡"m , nonne vIera regem eric. fecifle .Regern Sane �,.;� tÚ indulta familii Andradum a regibus conceíla exerté celíirudinerri [,1"".";' regalis fanguinis PFop:llant: plura vel rudes fciunt s hoc vnum de �o: :;�o · íingularieate gloriofum non racebc ; videlicet propriis Srernmaribus �¡�c:e currentes definiíle monetas'r parum intereíle putances regis cuderen- del�reg4 . ti . � S I Add MId R ()rdmtd, tur In 19O11S " rernmareve _i o rae urn grauarel1tur., u tUlTI' e e- s». in gibus meruir , qui h�c obrinuit, multum de' republica, . qui pro- =: III ... prium aurum ad. córnercia cudit : inuenit Eacus fa:liciter ; vos ditlribuitis fl:U&.�:. generose. C;;Jl;;;: Huic adiungo Dominurn ·Gutie�re, de Caílro, nefcias pietate , an árlld'e prudenria maior Ilererit. Predagoglls fuit Regis D. Santi] cognomen- . ro Deíideraci: non adm�ttctet ipfom p£dagogum, nifi :R..egem v.cUet, ' non P.�"r;d� enimquem drltdema 'Veftit iUe Re» eft fed qui imperat, admifit Rex p£da .. ;���b.ll gorlum,admifit.e§ Rlgem: fuic eciam Cub iftius turelam , ad iufiam vf. . . Ó -. 1 h r. I X d· £, I' I � CarD7m que. a:t�ltem Rex A p onlUS . ,ve lcamus. aml1arn ,tuam p ene: �,r¡ban!"! Regiam eífe: tum quia reg'ere alienos docec, tum quia proprios gene .. :� Pollt ... rat Reges; nee fcío an maior glQria ipfi accre[cat: quia �egum Magi- fha; quam quia grauida Regum. Succedat illufhiffimus Dominus Pe- trus de Caftro Conch;cnfis Epifc()pus,�rara om.ino virtute vir, priuati pu- blici9.ue iuris perjtiffimus, &. fede dignus J & Cedes illo: lam Eminen- tiíIimus Dominus Rodericus de Caftro HiCpalenfis Archiprzful ) poft in Bafilica. ApoJlolorum meritiffimus Cardinalis omni calamo maior eft .' . . De I . t 1 I , I. / . . �piftola Dedicstori«. De quo cum. nihil dico o�nia me, dixiíle arbitrare, illulhius ah ilio ge fra Cune quam a me dicanrur , purpurauit ,purpuram , venuílauic Eccle íiarn , poífec &. regere. His,' Rodericum de Caílro fubiungo Tolera .. nre Ecclefiz decus, in Canonico prius Ponrificem geffic, poftmodum in qnzfitore íacrí tribunalis generale fidei fubfidium fuir, Occupaílet illu Itriores. Hiípanie Cedes, ni mors magnorum íemper inimica, Caítellse Horcm Africano anhelitu fafcinaíler, Taceo Ferdinandum Ruiz de Ca Ilro coniugem illufiriffima: Domine Caterina: Sandoual auie ruse.Iororis Ducis a Lerma.poílea pontificia! purpura: honoris. Fuit Caterinz mens vltra Iexum , irnó -Cupra" viros , obícurauir iíbius diferriílimz fccminre prudencia quotquot vrbe coluntur fcerninre , quotquot, orbe adorantur. Miror in ipía íubfceminea pulchritudine virile ing�nium: non fcernina a ípeculo fuo faéla, íedprudentiz formara manibus. Srupebant Palatini virifcerninre íenaroriam aurhorirarem ) colebac Rex parirer, &; amabar, & �quis Regum? nimirum Philippus I V. efl: �e breuí hoc elogip vlrra quid auguítius r Ego de rrre fateor nee ti eflet vellem, �id enirn , probabilius.quam ab eo fceminz prudentiam laudari , cuius prudentiam .. ' .. , ornnes.laudanr, Audiuit Phi_lippus:virilemf(Eminam ob maícularn inre- · gritatc'm vocirari, nee. refiimauit prreconium , fed limplicirer -uirum ap peUariiuflit. luna quidern nornenclario fcernine illi cuius orones omni ... no dotes, fi pietatcm excludas '. generofa .argument�tione , refutabant íexum. .Subcdoror fingularis ruz gentis priuilegio pulcherrimam cau [am :, fcilicer nutarcr aliquis cur fplendidus rirulusde Caílro , cum non� . femeI ob tterílitatem virorum ad íolas fceminas venerir , regias mari � . torurn appellaciones triumphauerit: nee filij ex coniugio natí,a regiis pa- � tribus hrercdirauerinrtirulum.íed a Marre Caflro finnpferint nornencla- . , . tionis honorern, Teítanrur hane verirarern Filius infantis Domini. D. Fadrique, "Dominus Petrus "Aibaretz Oíorio, Dominus a Ribera, & Cabura qui claritudinern gentilitij de Afiorga in fe transfudir.Domi nus Dyonifius Luíitanus Filius terti] Ducis de Verganza. Scio, ia étabunt hac ali] , genus tuum � vt vniuerfis excellentius , nee. folum � , regium , fed etiam. 'imperarorium , nullius deberi regula raxari , vel ducent validiorem titulum de Caítro in fcernina , quam vel eriam re gium in viro. Verúm hoc, Ied, & hoc verius , in ,tua ílirpe tales gene, rari foeminas , vt non folum viriles Ied 'Viri [cite Philippe � & lint, &, norninenrur , qu� íicut digniffima: fuerunt qua: mulieres íiias exue rent , viras induerenr, Iraidigni�mre, ve proprij filii aliena appellatione non decorarentur , cum virilirer in marre poílenr venuílari de propria. Obiit Ferdinandus Catherin� coniux Prorex Neapoli, dignus cui mors índulgerec; dignior etia{ll qui diu orbi prree1fet" quam or bis qui diu illo' poriretur. . Sileo pominum Petrum .. Ferdinandunl de Caftro; non int.:Lenio , qui p1us meruerit, & lninus, ambierit. PIures dignirates obtinuÍt', defiderauit nullas, fe contenrus, fe .vber. Indiarum, Icalixque Senat:us, fui PIincipis, prudentiam . ' . �obfiupue "II ) is \ ¡ :¡ I !, I I. \ I �p�ola l)edicatori�e obilupuerunr, cum ramen omnes ab illo diícerent ; a nullo difcerc rccü Iauir. Rexit Ncapolirn poíler, & orbcrn, Ventum eft iam ad D.D&FranciCcum Ruitzá Calha parentern aman riílimum tuum nee facile iudicare eH: ) .: an tu magis illum com mendes, quam re ille: Vir fuit qui ad íummas dignitates merito ab omnibus eligi . meruerir , & ex omnibus. . �id dicam ,commendabo? Supra calamum eft Tangam nobilitatcm t ridebor , quia breui charta rotius Hiípaniss imo , & Europa: gloriarn .íperem concludere, Defcribarn gubernandi pericíam, quam adítupuere Regius Senatus, turn Sicilia, Venetia, Roma, Neapolis � Inanis profeétó labor: quid fi alios bene rexerit , qui fe prius? hoc (alum dicam .ira Principis ,& Parris affeétus temperaíle , vr cum ( haberet honorern Regis, haberer etiarn íecuriratem pnuati: nullus fuit Prorex quem Neapolirani magis reueriti íint , & minus veriti, Efferam fubmiílionern in principaru ; amabiliorern in i}lfo � quia in aliis rarior fuir ?Sed quis ncícit ira Parentem tuum egiffe Cornitem , vt eíle fiar�ln_ Monachus poílet , nihí1que diícendum habuiíle tempore docendi, frugalem depingam rncníarn , a _qua longius inrernperantia , quam ve .. nena exularunt s Sed illuítriora here íunt , quam egeant reítibus, Viflo- rias .numerabo t Sed quem vicerit quaris ? auariti4m, ambitionem, mortis Bmw. metum , "qui viao'reJ gentium vicir. . Vicie, & íe , non 1mbecilliori forti- �:i¡¡�;;� tudine," quam hoíles. Maiores tui a nullo helle fuperati , Parens veró . tuns \ inuiétus etiam a fe fuir. Armis vicit Annibal , viriis viétus eíh nam quem non íuperarunr .Alpium niues ; eneruauerunt fomenta Cam .... panix. Aft Parens tuus , ad vtroíquc caíus aptus fuit , bonorum rector, malorum victor, Cuiu.r inui& mens , éuitM omnis vléfa cupiditaJ. Lau- Euflhius d.ibo coniugalem cafiitaterti, qua fuit Regibus , Principibíríque om- ftrom.G. .nibus cxcmplurn � Fruftra ramen id in .laudibus eius ponam : nam PU�¡UJa� ajfi&ta -aLiis fa,flitas illi ingenita, f§ innata' intérque ea, qUd: imputare TrIlJA1lUm '. non pojfeJ. . --:-� nt�nquam l£fa fides, aut peéfore in ijlo Alter amor. '-_-� Veriílimum hoc in tuo Pa�ente, fed �ndig?uin laude, quod. ramen ornni laude maius eft; nifi putes beatius non eíle , delinquere non poíle , quam non delinquere.Hzc omnia Iilenrio voluo.nec obliuionem rimeo.manent enirn hominum cordibus graua,ta, qu� cerciores pagina: funt. Vnum non . tacebo : voluit magis inter Chriíti pauperes cornpurari.quám inter Palarij Príncipes): millies hoc repetirurn , laudatum millies , fed nunquam nirnis dicitur, quod nuns¡uanl faris dicitur. Scio crudelem me laudarorern no ... minabis.qui oculis.ruis non parco id inclyta: virtutis voluens .miracuIum, quod a filice duriori carde lacrymas 'extorqueret) fed pix CUIn fint;malo crudelis eife tibi , quam virtud. Ergo in te dignitatem transfudir, vt. in prreclariffima Benediéti familia adfcribererur. Q fuperi ,quam multa paueis ! Au[cultemur Cxfaris adulatori. Magnum hoc tu£ modera/ioni! ¡bid. indicium, quod non fllum dignimtú focceffor, fed particeps flciúfl¡uc pla-: Franc.de Ouiedo, in 1.�,D.Thom. . é cuerÍf: erre '-m :"'11] -;)f U! -u( J �!t, r ':'n Epiftola DeJic.atórid. cueri: ob fJ�mfocceJ/or, ttJinobis hahendU! eft, non' eft hábendu.t /ocim nifl 'VelÍJ� o erráíli alioqui diífe,rtiffime: nam 1]. magntun l�fl: diuidere imperium cum Gollega , nonne auguftius, plene Iceptrurn in íucceílore deponere¡ lea dicis ) fld coa{fc; erras iterum ; fed mereris erroris veniam: nam qua: retas parern nofi�,o Comiti tulir , qui íponraneum íucceílorcm ante funus haberer, Neque in Phcenice habuit exemplum; habuit in Deo: diuina hzc Iiiccellio fuir, vbi fine Parentis obitu, ad filium ha=redltas venit. ' Sub Benedicto merere voluit , quiarite Cub Philippe, I�itium ,religioíi auíus miror, �n finem , mulrum eft, quod perfeuerauic , plus ramen quod non rimuit ne perfeuerare non poffet.-. "Non dico imiremini Príncipes, fruílra id vouearn : raro hzc miracula natura producir, fed celebrare non pudcat , quod imitari puder. Loquimini in hoc cálamo omnes Caílellz Prcceres.habuit noílris (�culi's aliquid gloriofius Hiípania.rcligio, pietasr dicítis: neqlle habebir, ',Gloriofum\ iUi quod Ce exhercdauerir.plorioíius Idem. quo-d tu illurn , porius in virtutibus , quam, in dignitate Iucccflcris, Vna it/mque pertifima diuinitsui« jidu' ejf bonUf fuccejJor • Durn Princeps torus erar pieratís , durn Monachus rora pieras erát ex eo. Si humana origo virtutes dccer , ille princeps virruturn fuit , ille �paren�: non pütuerunt nobiliorern.íand.iorem digere. O quam arncenum fpeé1:a�ulum ccelicolis parauit � durn regix faílum humili céllula , fplendídam> farniliam focio vno; íupcrbum ornatum rudi t�gl1meJ1r� cornmutauit � fuit in hac íub miffione aliquis magnitudinis fafius ,qqo voluit Parens tuus oftendere intra fe habere.q ux'illum reddebár augufruin,(ententiose de more Icripíit u. ���eca Seneca: Cum -uoles roersm J;0mini:r £Jlimationem in ire ; e! flire qtit4lir ,ftt I. tpijl.i7. nudum inFjicc;ponat patrimorJium,ponat honoru,é1 alia [ortun« mendacia, corpus iPfum exuet , animum sntuere qualir) quantú!que fit alieno an fuo magnU1.A�lplexatus eft Parens tuus coníilrum.depoíuit omnia vel nomen ipfum Franciíci, quodin Allgufl:inum cornmutauir: fed cum fe non pof ... íet.in ipla abieétione procerius erninebat : nam quos fortuna non tribuit cothurnos non eri puic.Scruauit Coloílus magriitudinem íuam Iiue mentis cacumen , íiue vallis. planum opprimar, Hie-parens tuus.' �em alium mihi dabit orbis , qui eundem ítatum in luto ac in purpura Ieruer, Diui ... · . num eft Icfolo augufium eíle , neque opumr�pe ad venerationem egere. Ergo CULn Parens tuus rnundialis nobiliratis atrigiífet meram.pia honorum ambicione, ad caílra virtutis confugit ,'vt 'geminato decore, alterna vice, virtus venuílarct fanguinem,& hic,de beneficio gratus,pretium retribue ret [anétitati. Hunc duntaxa� fplendorem Benediéh familia exoprabat; _ hune tua,illa, vt Caflroru purpura nobilior eífet,ita, vt Benedié1i fanél:itae'e . beatior. Nihil poterat f?mili� tux addi, Í1iíi de fuperis veniret fpl�ndor; Jd:rti�ib'4. nihil Beneditl:i cretui, nih de Caflrir veniret hOl1or. Produxit fe in rutu';n �pifl·p.· Parens tutt!,e1 fub�nde confiderauit quá pulchra res eJftt áJnfomtnare vitam ante mortem. OmniuLll virtutum ornamehtis .huic meditationi intentus an Í1ntt m -compoCuir. �i ante Chrifiianx nobilit,ftis (peculú fuie; breuis rellgiofx perfe6t:ionis apparuit Idea: qüidq.Uid egir, quidquid nOl� egir; CUln \ Epiftola Dedictltoritt.' cum virtute aut non fine laude fuit: nee mediocrirate contenrus ; fed ( citra virium , & vltra virrures gloriam ampliauir, Dum Princeps a nullo in Heroum íplendore viétus , dum Monachus a nullo in abie ... ' étione fuperatus.' Iraque íiue Ccenobium , íiue Palatium infpicias, requalem' non habuit; dum Monachus quia nolebat ipfe; dum Prin- ceps , quia 'ali] non, poreranr •. :Obiie il1>CtXtlob1Q Burgeníi.: VtinaniBelg" A4 diut¡,ernior rtt�éato_r' homirtum, quairt maturio1' Comes Deorum extitijfet. �;�flll1l; Obiir.deíiderium Iiiircliriquens , &. exemplum. .Fcelix cui rnors , qux ali is conditio , ipíi Iucrum fuit , fhit ,& gloria. ' Obiit Europe fple,ndor, I Hiípaniz miraculurm.. Obiit Parens .ruus ,. Vir: ingenio acer , 'animo grandis. corde rellgicíus , a�ru Jpromptus , impetu prudens, munifi cenria Iupra: homines', picrate .iuxra .Deos. Obut ," fed flare lacryma» nam Phcenicis .more íimillimurrr reliquit -in filio', in cuius .peétore . red.uiuus :HifpanuS'�noftvr. Phcenix apparebit. Dolems« quod' Pater: . CIlJflod� . tum excéjfmt, fld dum te cernimu« i!lum r excefsiffe non credimus : ;;�.�:"r. I nam P ster non 'tam �jbi qedit imaginem corporis, quam Jignll transfudj�, q;irt uti«. ' . , , Ergo.pofl 'tot rue virtutis antenunria fa,uíl:o augurio ad te E){ e E. L SIS<SIME fRANclscg,accefiitnus. Fuerunc haic rudimenra natura tefacere Co�dl(centis;: in tuis .. namque maioribuslineamenra duxit , vt im�erfe .. , au� abfolutseque virtucis prodirer opus: quidquid illuílre in tuis dl[per-' fir, intearnico fcedere copulauit. De tui natalis íplendore tacebo , fi ' dicam ex. 'C4Hrir , & Andrade es} quid addam? fed quid adderet Hi ... fp'ania, Europa , Orbis.. Audice elegantem Cxfarea: .nobilitatis definí tionern .. D. FrancifiuJa, CaHro, 5' Andradé. �idqui9. ad hane claufu .. lam adieceroconfuíiotuz Claritudinis eric. Ideo irnperatorium decorern, que,ffi a mane trahir , eílo inRegno-Milcnirauo illuftrior, in Neapolirauo fumpruoíior.nulluscvt ítemmata de Lignani, & Gatinara luculenter pu blicant , non .remere orniíi ; nam qui Callro , & Andrade pronuntiar, quidquid vbique bonum , nobile, Czfaraurn , augufl:um eít , compen- \ dioía voce fupprimir parirer, & exprimir. Omirto.hsec, tum uia deípero (plendidi�s loqui , tum quia tu pluris facis , qUa! intra te) quam quzcirca, Ergo tibi morern gerere fas eft. Meruiílianre Parris exitum imperare; obtinuiíti. Duplicate gaudio Vaíallos íuos Parens ruus beauir , & quod ,ipfe viueret , .� quodtu illos regeres'. Opprirnebarur ipíe gubernarionis pondere ,,'angébatur negotioGs regiminis curis � aíylum quafiuit in filio, inuenit .. Sed eaerat moddl:�a tua, vr nunquam magisparueri� quam tum im perare crepifh, recu(a�i, hon�re�. fed te refugum dj.gnita� apprehen- ,dlt. ¡tajiltm) ac f arens runo eodemque mom�nto rem max,mttm znUlcem pr£- PlintHS a� ftitijtir .. ' Ue imperium tt bi dedit,tu ¡lli reddidijti. So/m ergo adhuc, cui pro mu- TrMllnum" ��e tanto paria accipiendo (cájiz; imO,'Vltra dantem obligafti, comml!nicltto en�m �'mperio folltcitior tlf,iUe flcurior fal1lH eft. Q'nouum atqúe inauditum ad prJ.ncJpatúrl'itter� non te proprlll cupidittU,propriUJ_metm,ftd aliena 'uti/iIM, alzenm ti,!,or Principem fecit. �id pro te illuftúus'ante Encomia�em . Franc.de O�iedo, in I.2.�D. Thorn. . � . 1, quam • I / �p�ol� 1)edic�tori4� quam, vitam fortitus es. Cafiigauit egregie Parens tuus naturam, quod aut ant9 non te genuiffet, aut fe non intererniílet prius: narn ' in te adhuc iuuene , adeo Senatorij elucebanr mores, vt priuari condi tionem acri obiurgarione refutarent , non poterat exinceps fubditus larere , querniuíleranr virtures ad lucem dignitat,is prodire Litigio[am , Poliricorum .conrentionem , an nimirum fanguis, an eleétio íecurius , viros , in Príncipes inaugurer , íedauit Parens tuus ; narn tu fimul heres fuiíti , Gin ul eleétus :, Sane nihil intererar gcnirus fueris , an electus: .. nam domo tuapatrimouio cenfimm additur hereditas virtutum : quare. ( qui ex. veflris Iuccedit , difcrimina czcz hzrediratis. non fubit : Certius Caítrorurn (angLl�s rnerenrem a dernerente , quam - fuffiagia fegregant: �a!uJ C� .. Etfi integrum Parenti ItJoforet temere ftt:tjfot ji ttdoptaffet altum.,' Nee re �:�';;em:d ligiolilIimus Comes Francifcus nudum indicium hominum , fed deorum ') eriam coníilium a{futrip�fit: hzc duo diuinis.mrentus.afllaribus íimul medirabarur, & te prornouere ad. Principarum , �&, I Ie ad monacharurn dirnitrere, Qii4,ialu':miror te rotum pietaris , nullurn ad viria , gemi ... Idem. num ad virtutes • .An ftU erat nihil difforre inter Principem quem homines, C§ dtf feciJfent. Cerré etíi laterent tui Parentis pix anre aras pr�ces' ,:tui probariflirni mores , in Principatu probarenr , diuiuirus te in.Com 'tem elettum.· Ell edam diis íua honoris ambicio, ideo .noluerunt humanís , ,curis' jo augurationem deberi , ve hoc magis -deberes ipíis , quod nihil Plin;uJlu .. deberes horninibus: Irnó nee patri, Sibi enim dij gloriam illam' ruendtctld ;;:£ in k. f!e�rit, horurjJ ópilJ' fuit , horum imperium. Pater tanfum minifter fuit {J ronde _ lO"'� . qui adoptauít, tam ¡arut/' quam tu qúi adoptabarú. A diis, 'iíCque .íolis , eligi debuit , qui ad hocvnurn eleétus ell, ve díuina tueatur , ve deuo rioni dec prerium , vt egenorüm penuriarn redimat, Q!!id picrate tua , gener�lius � qua fortunis , & expeníis propriis impares egentium for-' tunas, einendas: nulli íarn ingrata eft paupertas, nulli debilitas', quia citius in benigaitate tua inuenipntur Iolatia ,quam in doloribus mceíli tia, propé gaudent de morbo, ve. de mcdela , quam tua manus fol licitar ,glorientur. Eft hoc rnagnum, maius quod noéturnis ,vigiliis queis benefacias, qua:ras I, quod arnicis verbis illos recrees, quo_s pene, ipCa natura. contemnir , quod illorurrr turelam arnatorérnque te iníinues,' quos .mundus non íolum odic, fed.naufcar . fecifli ¡ PRIN CEPS PRA!CLA-, . RISSIME Ietos paupertaris vulrus _� ingratos, ante, narn cui oneroía .in digentia erit cum Iciat , a te tuendurn Parris amore , qui' a penuria -. vexatur ,- immanitate .nouercse. Tibi Paren�íque tuo h�c laus) quod afylum paupertati confiruxeritis., Inuenerant ante homicidre vjndices� lures tutelares", [celefii omnes patronos, vfque, nunc nullum erat paupertati Rejugium, nift in crelis, hoc vos in t�rris imitati; perge ergo �, , P R I N e E P S CHRISTIANISSIME qua via crepífti , &. crelis', terrífque ,fpera magna: neque famre'tubas ad 'plaufus inuideas, nihil 'cnim (ohatiuum magis" quam paupertatis clamores.' Partiarios, ia:n halles gloria: auguftiore's Philippi Curire;proceres; red tihi pro"culdt�blO ; , J debebunt r Epiftolte Dedicstori«. debebunt quod Iequanrur : nam tuum hoc inuentum fuir, rua hzc virrus. An fa! ernt , {repetere non puder , quod Iuperare non Iiccr,) nihil dijferre infer Prtncipem quern homines, e1 quem d� ftciJJent.' Adhuc iníequor pietaris 'Ihrdio : nee inuenio in 'lua priuatus a Principe difleras ; niíi quod nunc virtutern plus ornas , cum plus poffis : O inauditum miracu lum , dignita�., q u� plerifq ue ad crimina licentiam facie, tibi facultatem fecit ad incrementa pietatis ,: in his vigilire, in his labor , in his opes� in his tata cura reponitur ) fi non mecum coníentiretis Madritani no- I biles incolz ,delinearem quali quali calamo fplendiduln) regalémque _\ apparatum non minus de materia eonfpicuum, quam de arte ambitio [urn, quod Deiparz candidiílimarn , beatiílimam , auguítiílirnam Con ... .» , ceptionern ) in qua, nee peccauir , nee debuit , nee potuit , (huius proui: dentiz illzfo iure , ) magniíicaíli. Sed nequidquam recordatio eft , v bi non tirnetur obliuio. Nonne hoc eítemere pietatern ornatu t quas ple- riíque nobili urn vanirati iníeruiendo prodigunt diuitias ) tu vt Cando- rem Marianum tuearis ;- profundis ,& quis hanc muniíicenriarn .. in (�cu- lari Principe non miretur. Cum vir vnus fuppar fit ex Saeris. An ¡tU erat nihitdijforre inter Principem quem homines, é1 quem d&'jecijfenf. Iníiíle ceeptis ) 11,�e rimeas aratium tUlUTI his Iumptibus diílipari, Omnia habet �PauU�II� qui omnia diü donat. Nunc veré omnes homines Intelligen�, quantum Iw,s"pift, huic vcritati robur .infidear , cum _ Deiparz fplendor opulenro.pieratis fafru ,'a nobiliílirno pariter, & doctiflirno viroíuadeatur, Declaraíli hac /' f��iens, ,quid fumma pieras cum -lna.gna potentia valeret: velle tibi a virtute venit, a magnificentia poíle, Magna hzc íunt pro omnium pientiílima Marre; fed culpa tibi videretur Ii in Maria decórern quod íummum eft non feciílcs ; ideo optaíli Rornanam Curiam pecere, opra ranr , & ante OlTIneS qui te noranr , vt coram Ponti flee fummo Marias pulchcrrimam- cauíarn ageres , & aducríariorum machinas euelleres; _ fed neício quod fatum omnium vota, tll(Eque deuotionis impetum re tardabit; non vt deíiflas, nefas hoc , fed vt de dilatione vires Chriítianus .ardor refirmar. Scias P R I N e E p, s 'A v G y S T I 8 S 1 M E a. Diuo Ludouico Francorurn Rege ,. a Diua Iíabella Luíitanorum -Regil1ª,�� a.'Sanéli_ffimo Cornire de Aq uitania Cuilielmo, a piiílimo Rege Ferdinando Hifpalenfi s vrbis expugnarore , nee minus a Diuo noílro Franciíco de Borgia te ve .... , nire , qui ornnes plus claruerunt Chriíhanis factis, quárn regali Ilirpe, non pudea,t illos irnitari faéhs, quos fanguine refers. Hos inípice', nee dcíittes a coeptis. o te videat redeuntern Hiípania , de hoc cerra mine viérorern , cerré .obfcurius Alexandri, Czfares ; Scipiones, , quam- tu in Madritana Curia triumphares. Videant ha=e nofira (a: cula., & vIera nihil. DO,nee hxe perficias , hoc vnum in, te lauc{a ho ; talem te eífe, qui ex omnibus vnice ad hoc certamen eligi merueris. Eft ne hoc vulgare pra:conium ? irna tui digniffimum. Nam licet Caffiod. amnii. teg�/io 'Viru,,! fopientem requirat, nunc ,lamen necejfe eft' JoBi[ �:;;t'" fimt�m eltge�e , qu� pOl'! contra fobtilifimos difjutarc , fJ in conu:ntu Franc.de OUlcdo, In 1,.�.D.Thom. e � Dofforum r :)U( '-m ;_11] -jf 9' -� 1i]' (', �p�ola l)edic�toria. Dodorum jie agere, ne fiijceptam ctlr;lfltm to,l erudita polint ingenia fupe,raiCa .' Q!tre (apienti� dotes naturre priuilegio in te nobiliílirno florere dubíter, , quinon norit , ego vera non cirneo plenote cálamo L1pientiffimum' ap" , pellare , ,quem regio fangl1ine íepties publicaui decorum ; ecíi illud ,Diogcnü Diogenis non ignorem: Fortunsm q;idelicet nunqu{lm componerementern d¡cbtm. cum nobilit et» ,fiJianturn ¡[jiU! demere quantum itliU! ttddit! Cerré fi hOG verum , tu omnium iníipientior eíles, quia omnium' nobilior � aliter for tunz pondus deprehenderetur iniuílum ; at cum tu non' .minus exteros clarirudine íupcres , quam tuos omnigena eruditione przccllas , corn mcntitiurn Diogenis dictum eíle perfpicue íuades. Nefas eífet curíim Sapientiz ruz laudes pr�terire) quas tu pene ab infancia íolicitas , nam primos pueririz annos.non aliis nucibus, qualu Iicterarum ítudiis fefelli ... fti:Vigilire tuz ex vita metiuntur, vt pene dixerim cosetaneum in te fui1fe lumen mentis, & ícientiz lumen. Non fummis labris , vt plerifque ,Af�rt!liIlJ nobiliurn contigir , eloquentiam gufiafti ,¡Cd roto te fatiaf!i Aon&' Jonteo M.2.ep+ Vehernens dtf}ut1Jor in, libn« ,.ama'nUf declemator in fabuti5, -uerborumno- ,uetla.r [ator, �qUtparaueraJ frorfm meritis , quos iec1itarM authoreJ'�.Hxc íi ali] procérum , vel mediocriter tbnuiílenr , protinus indulgerent Iabori: putarent iarn cum Ioue poílc de felicitate contendere; Aft tu ambitionem fciendi, fciendoacuiíh , neque eloquenriam putaíli íedem , fed' curfum ad Philoíophiarn , qu� te, Ilatim ,& return habuit.' Viderunt te Noflri Scholaílici , ea aíliduirare Philoíophiz gymnafia frcqucnrantem , ac {i vigiliarum precio empturus eíles nobilitarem , quam facile ribi gloria .naíccndi paral1erat ; & fane, fi venalis nobilitas Caílrorurn eíler, íolus tu iufic erneres , quia [ola fcientia tua reque folueret , erro � iniqué folue recur, quia �11 fapiens (¡¿pra te Caílro , fupra te Comitem ernines, "Nee�_ voluiíh famulorum ope Philoíophise codices tranícribi, fed tu ipíe qnafi ex omnibus vnus, ide6que rnaior omnibus, qua: ex No�ratibus Magifte� diétabat , ambitiofa manu, conferebas, nee placuit tibi alij deb ere quod fcires , tam auarus Iitrerarij ceníus , qui tam prodigus p�terni _ allis ;' fed temperare rnaieflate ílirpis , hane .difcendi cupidinem opus erar, Num ignorabas Comitem Franciícum Czfareum vndique virum habuifle Parentcm t num -prirnogeniri gloria decorum vt fie celíinrdincm [u�ml vilipendercs t Irno hzcfaciens probaíh illa intime naife: nam íecurus in maieílate de abieétione decrefcere non poteras .. Poreras t�men de Sa- • Aurelius pientia vltra fanguinem tuum clareícerc : N u!la enim in orbe poteft leJfe , ;���.mo-fortuntt, quam- '!tterarum non augeat gloriofo d0l!rina. �t ':luid hoc ilInfirius ) quod a' te falo procurata fplendore malores tUl vlncantur, qui vincunt natÍua luce reliqllos mortalium. Certius te lalldabunt ¡Hius Philofophia! line� propriis fudatz manibu� q4am meus �a lam us. In fingulis foliis --e�eganteni tibi fcripfifti _panegyrim , quam ficut nee potell: elnendare adulatio ) fie nee inui?entia' del ere. O difcant a te nobiles , vt nobiliores fint , [antum fibi prreftare cogno(cent, quantum te fid�li imicatione fequantur : ,pe,l' ha:c te exe/rciti� florida luuentus fI '. / ' J Epiftola Dedicdjória6 iuuenrus exercuir donee Sacra Theologia, te cui totum abdidiíl: in virum tranfcripfit. Subaudio iam has inuidenrias voces in me iníur gentis. ,Palatin(tJm 'Prmcipem commende« an ,Ecclefi£ Dodorem , <vel Antiftitem. Prrefto eft íoluno : comrnendo quidquid vbique bonum eft; . cornmendo fecularem Principem �.fid qui pofsit contra fubtilifsimos di� " I 'f)utare) f1inconuentu Dolforumjicagere-) 1Jtfufteptam Mari£caufam;ne� queant tot erudzta ingenia ipfo tuente fupérare. Commendo ftecularelu Principem; fed quem [acriimitari debenr, nee aílequentur. Cornmendo l)Ii[F'ani� miraculum , in q�o ,aut priuilegiaria ícientia eft , aut purpura., .Commendo Prreclariflimum Cornirem Franciícum, virum ad omnia ge rninum. Cornmendo virum ita regiis curis inrérum.ac fi exinde oriaretur; ita Théologia; aíliduum ac fi. Iolitudinem colerer ,commendo denique plurcs viras dum noítrurn Comitem laudo: flam cui vnus videatur , qui . tam drílimilia coniungit, Felix curia cui ,aut tu imperas, aut tui -íimiles: ante te infelix primogeniruraerar , apud noílram ge�1teln:J cui {ola auri reponebatur hrereditas ; natu minoribus litterario ceníii relicto, Poft te . folurn eric exirniz nobilitatis indicium omnigena eruditione .direfcere. Q.E.,x 'euis vigiliis,in Sacra Theologiá incrementa reíponderinr, laret nul- lum , cum fxp� Ilupore Principurn rotius curia; noífro Imperiali gynlna .... ' fio adaanr�uOhin. publicis �he�logia: �oncertat�clnibus digladiaueris, ca lorc.vt Iubita.maieflate.vr medirará dIU crederérur qua: opponebas.acu .. mine fiipra Principem virum, humamrate infra excelfiffimum Comitem. Meruiíti non femel cui admirarionern ,cum (010 {U� ingenio{x indolis du·au ea inueneris.qure vix Noflratum extricarunt vigilix. Tibi plaudit, Aurelius .. Magna ars eft contra artifices loqui, é1 �pud i!los aliqtúd agert, �¿J!fioó' o', qui ft putant omnia pr£uidere. Nullus prOCerU1TI te videos non inuidir, ft:i.�: ep! ... , / .laudum ruarumremuli funt)Gnr�& laborum : runt quidern iarn plures.qui acceníi tuarum laudum arnore [apientiam amcnt � fed te adorabunt exemplar: Magna hrec gloria :J & tui dunraxat fine exernplo dediíle exemplum. Sequentes creduntur imitari , 'neque, exernplaris gloriam Ettflhiu! adsequant : non habcntur authores ; fed aíleclse. QE._i primus , ille OCCll-.ftreoIO. pat patrimonium famre: Verurn Iapientia tlla non Iolum de prirnaru tern- ' -poris , fed de pra:itantia maier ell:; nee minus rara quaol antiqua. Sa,' pientern re dedi, dedi & piiffimuln , quid. ndn fruílra adiiciarn ? Emines íicut in his dotibus, in omnibus, qua: principatus íublimiras íibi arrogar, ve poflit vita rua meditatio, & Schola Principum effe. Candidum tibi peétus eft, mens fine dolo.íiue inuidia, munifica manus, íine cupidirate, niíi püblici bani; non prxmium:J merita ambis ,-vinutes /folicitas ¡non gloriam ; ideo omnium laudum floribus venufius. Nu!l_us tibi horror in , ,rzJt1Jlru, nulla-triftitia ,mul:urr;_ ftucri�atü -' reucrca�is occurfom non reformi. . des. Talem decet eífe Pnnclpem V1rum, ve natur� dona indicio frontis CajJi(Jd(/� aperiat,& poffit agno[ci de nloribus cum videtur. Tacen� enim plerun- rHI. que defpicabilis efi,fi eu� ta,ntum linguanobilitat, femper carnen in ho� nore manee, fi cuius e� tranquillus animu� ) eum quoque Sereni£Iimus , e 4 comnlendat , " J "( ,8 EpiJlol� Dedicstorie. ' " :;::=�I commendet afpeél:us. Q_uem ego Senstorue» decorem iniuJit negligereln, . Imenfis.epi-hoc enim debetur caHitati puellari tanquam pr£mium dari, id eft honcítiíli ¡tot.I4· mz ac excellentiflimse foemine Dorninse Antonia: de Giron filix augu- iliffimiDucis D. Petri Neapoli Proregis ,Sorori prseclariflimi Ducis de Ofuna, Breui illius elegantes dotes venuítse forrnse , & Regij fanguinis . definiam: nafci ex ilia nepotes-familiam Caftrorum decuit. Nee alij viro Il�, " -luliriflima Antonia nata eft fcernina , nee alij fceminz tu natus vir. Jam natorum laudes exequi velle dulce foret Iludium, fed non &: cura medio cris ; nihil enim ipíis modicum .eíb niíi corpus; reliqua xtatem' impu gnant, &, grandia procurant elogia:: non poterat ex tam nobili ítirpe aliquid naíci mediocre, nam origo ipfa gloria. eft; fed filius �uus arnantií fimus Franciícus Comes de �ndrade , tuique patrimonij hzres, vr ce ex preílius refefar , auitz oblitus rnaieílaris intendit adbuc in tcnera a!ra.... • te placere de propriis. Bonus eft fibi,benignus aliis.verecundus cum lau- ' datur,modefl:us cum laudanda agit,eloquens cum laudar alios, debet hoc iñgenl1i� eruditionis Iludiis , qux Cure .infantise ludiera funt .rotus ipíius conatus in lirteris: quantus eric feruer meridianus , cuitanra primre lucis . riferunt·crepufcula. lam filia:, quales delinearet arnor , non dicarn. Gra tiarum police manibus.íed ipfre Gratie , n�c adhuc numerus impar, His, Íaudibus tuis finem pono dileél:ioni poíirurns nunquam, finio in voto an� nuant nurnina ipfi vt piiílimo � &feriores ribi anuos protelent : nam qUl fummam adimpleuit virtutum falo temporis commendatur fpatio,�� VA L E Ex e EL L E N T I S S I M E -_ D y N A S T E S , e EL s.t S S I M E. P R I N e E wP s Nobilium decus, Principum Exemplar millies tibí V A LE' depresor. ExceUenti£ '?eJlr£ -, ' A;ddi19:iffim,us Capellanus, FRAN,CISCVS. DE. O·VIEri-o. ,¡,;' ...... 'j' .... , LECTVRO \ " . _, \ \ • • . J', • t'" , � .- : ". ti.,. \; ;' ! ! t '4 : .. / d ��¡\�Al\'¡ F F E�Ct AT fA Jfnút'ltti()n�vi�itp�f"'IIJ})U"Jitiím,lllee1lJn()ner in·pbiIQfophittlUuJlr� ... tionefIJ !lIbor) l1tpr£�m"ulm hie ./}le»llo:,;�.,.�4!lumAb.ffrltft()ri6JJs Theologi4 :Slleramen- . tu p¡Úiaeret.. SitetilJmm�r.t.:4ifientill�·imbeciHitllt.j,gtfi}nu�, imitantls tos (Cajio ... �affiod.' . 'dorum ttNdú}q�icorpc;>team d.ejider�n�foj}it�tt.m : n.� qui fonari fIlolunt ,qudf ifc.41 m �r�¡: primt't.m q¡f,tU fetllndtt tefitlto,u' qUtlrunt, ,�e ttnHlfitmtÜ:,'Vl.r,eJ í1C'6z1�#Tfk memhrorum oneret potzm de .m 'fIM'»' reficiat co'i)fuCa voracitas. 'AltieYII'if!1Jl' m�¡JirM)t-es (:pntroueijltis 'Theó/ogieiU reflondentes, �I�li���ií_ 1.2. Doéforú Angetid h()� fl)ftó 'volumin�, c011lpltElimllr; A legum. difcufiione }>rq nunc abHint"' ... {criptura� dum eenfoimus, ne volumen ¡¡'!Id �;lufta me'hforA,moni1'roseexorbitttrét: difftcultateJ t�men, qiu ifi rum, m/f;teria de viJione difcutiitntur., BeíJtitu4'�Í1 :ctfntr.ouerjiú, .non'ingrJl,tif, 'tomplexjone Adiunxithm: r nam materiarum germanrtd-S huicfocietati non' rensit': aeinde .apli-us h.e.c facientes genio nolir« fir:. . túuimtu ::prono, ¿;.. exprqmpt/J in. t:tJmplfltmjillflZ The(JtogorUI1J�vtilitatem ;jic enim integram tent a .. tiuarn vttiiunt:, Do[forn-iu'/tlturi tlf.naiq,tttis e-xp.edilumas�, " ./ . " ',i � 'r , Non me hic feuerum Angel'ct Doiiori« commenMtorem qu£rtU; ji felta,torem inuenies: ntJm quid.:.. quid paginá h£c J1¡JIéuefet)fona�m D0tt.0re1ñ redolet : -ueneror ¡¡Mm VI folicifsimam littereri« tJf{¡. uigationú cpwforam, quam religioflN/M.gnUiG obtlltlJ. 7Jolubili ad foos radios ctllamo 'Contemplar. Di fPutationum feriem non mhil inuerti , difcentium commod« pariter d�ffinRta leélionibus tcmporn, metiens. Sed quorfom male ",jfeélus clamabit intanta volurmnum -ubertate noffrum damus :_;eum ¡am , foperuenicntes libri numeru� dumtaxat auget!nt,nec qtt! doceant,[ed qtti di[cant dejint? Yeru'flt in-. jiplenti/� clamores iffi font. Nullas vnquam di�it multa qlúbtU omnes ¡erri4eant. � . Mille hominum Ipecíes , & rerum diícolor víiis - Velle Iuum cuique eft ; nee voto viuitur vno. Pan dam méttm Sntyrico dedi,dllm flúdiofosplurimo� in hoc Complutenji LJcd!o 9J.OffrM lueubrRtiortes, qreales qlMles, impense dejiderantes vidimus. Vnde cum nee poJ!emtU co/lll>tis codicibtU omnium am bisionem fed4re, nee rogati ,Jemper re/pondere ad prdlum Cafsiodoranum [equati conjilium fHgi- mt«, Nam magiílrum grauem pateris , Ii frequehrer interroges; ad iitos aurem quoties re- Caflicd. dire volueris nulla aípericarc morderis. Accedi: Hildeberti ceiebrst« [etJ.tentin. Scientia di- ibid. Hit ... : ftrihuta Iuícipie.incrcmentum auarum dedignata po ílefforem nif publicetur elabitur, Ynde deberrus, fl non vt alij difcant; ne �go dedifcam [cribo. Grauitatem fententfarum a!feBo, ant.iquitati5 "vt ¡Iarimtem obferu�to:: ttlJ!,� & meo LeBori erit pr.eJl.antit�J."d!fomptn: noui��te non imbut ; fed pr�� .. fcorl/'m flntefotutrt. Hmc'�onfequetur ( Ar/treolum aadu ) ve tUtlUS ocmfque & fine culpabl- �e dI?I" Ji prxfumptione vos infrruam, quod genus do¿hinre, & nobis arbitror effe profi�uum, fie n�s leého .. alios imbuere) vt infidias-calum niantium commodiffime declinaífe videamur.. HRhetis igi- mpu� tur in hoc volumine antiqui fuuli MagiJlros ¡rteJentes ,jempe-'que paratifsimos) qui non· vos do- ceant tam fui; linguis,quam veJlrú potius oculis. Aliqltand,? tllmen ad ftdém veterum fententiarum neue/lú excefsihus milt to , nec minus note� ¡acere judeo , qu£ nouo quam qtt¡£, ex aliii reJero) e�natus namquefom omnia & ni! ex propriis dicere. Jd per/pieue 'JMfcetu cum�dl¿bia Doélorum mens _Iuxu ... . riandi /icmtiam cRlamo facit ,nam tUlf,C ita flent nouA" qu£ ojferimtts 'vl faporem vetuffatis affi¡... manto Sic corifequorvt nrttiqua in nitorem priffinum c-otJtinellm, & nOH'" jimili antiquitAte pro- ducnm. ' Notte/lorum difcurfos p(roeiur» legi: vI transferrem? ignobile hoc fone vitium. P't dejlorarem? ittJ quidem, hoc virtus, & re!igio eft· [fforum. iltdicitJ, & incurflon�s non femd totidem ve�bis excriho, ne vires eneruari qu£rantur dum adamufstm verba non tranjcrthuntt/'r. Non in:údeo illi ,cuius 'Vi res omnes in verbis. Recentiorum fJOn !/JIJeas arguti:a, QUd5 rifo dumtaxRt reuÍtJciendtts monet Se- o ¡limlJS omifsione.cohiheo. Si & ridebitur ali�ubi :na�e:iis ipús fatisnet , multa runt fie digna Tertullia'" reuinci ne grauitate adorentqr. Congnut Ventatl rtdere quia-lxtans de xmulis fuis , lude- nus ad- . r 11. I d rT' ''l' d ·lot· . . ,,I'.' uer(us r� qUJalecura ell. App �u o artUtaano, tu. eos a or�m ¡uen trJus nugts tnepto paginar} Ilttgem. Valenr. 1'{_am raro.fitbtiles Recentto��m a_ufos :rhe.ol�gtclt [ellerttate ll_'U caJfi�o �ut temp:ro� no,! tamen om- cap.G. nino reiicio fed adHerJis fcrtptortbHs exe¡!¡o flores, vt meUiftcem mtht. A pes imItan debemus, Senee.lib. qux floribns in varios fucos mirabi!i natura digefi:is nouum in eos faporem maxim�mql1e Satumal. , virtlltem quad am fui [piritus propnetat� transfllndllnt : ,nec fi hoc dumttJxaf jim confequutlls '. i/laudatumme prteteriNit Ajfra,nius. In hOClp[O commendandus quia id quod apud eum alum- .AfFralll�s num eft, melius ibi, quam vbi na.tum eft fonare miramllr. Yehementer me 41iq1lDrnm iltUeniles ml�ornpl� - . ta la# , Argillite - , I \ • • ,.� If.rguii4 difl£amt: LlJul'lI�u & tu diferte Let/or rlltio1",lem ha7Jc �ratlt1fdiam, tum filum in peri s. Paul�- culo rHin& in-gmij ¡"'/Idem p01ll�nt. Sunt quidem qui putent nomen íolum artifici prxftare vim ��i. e:l magnam p�r,iculi ; vnde errori« aumtaxnt conft1úa i¡jis perplaunt ; ego AuUm �e ,1Jertp:lltj difpli- \ h cC-llm jic rmht non pl"ceoe "', .,? Non campano ad vemefflf¡tmz, ver/Ji1-, � qNo, erudiens pllginA Rhhorret: nl[cio ¡llteor lutlllentilu loqui,forjreveUemnon mu/cere ;hirfotllmverohA'nc ,,[peri/Rum ;"'veritlJtis!�lJ.tl dqrompji, oer borJlfIJ [aftus fernetNr ¡Ois�' qui rJmne foumftudiHm rebus CAfli ;n J,iEltonis pam/11m con-tulerun!, Clari Bo- mihi el ypeus , & haíla veni ... nt queís feria aguntur. Hinc etilf¡m noueUor#m fententilU odi,fJllod narfcí in ¡rimll- fronte vl(ritlltis jimilitNdinetircumuenillnt ,fonó 'fJ#idem non infollills; fed ,ondert" & rebus :��Ph��e;� inane� -r=: él' fonguine �idH4:s. Rtlr.(usfotIl4,.h� �1J�ifc4 'pro/Jtmtur , & schollj!'.ic�r��, I " ,quod R foperjictecenforRrIJ vthrlJn,t;A,t qlllhllS eft mens IIltlor,ojflf¡ Untant &.medli//as ttJ.ltme lÚ� '¡�� '... tantur ,ibi difqui�tmt cortici rifpondciJnt fohlllte.ntttJ,lJ� mentihus cofor ¡rimo "[penu ,Hil(,i.brií�}l0 nis oculos deluforit. 'Non oner». Do.llorum CAthlf¡/ogü plJginRm hlJnc , inNtilis /lInd. me III/;or, ¡o#us . ,plus.induJtri£ adhiheo in. deliher¿Jndo ',.qNoS negligAm', lJJlIJTlJ quos e¡igAm, estimo, folitores, non nu- .. O" ,:;:' mero. Si lJutem ip fa contr(JII,ertenJi.'lim/ltis nJl,fur Ji, 'IrMditionis' JlNne/1I e xig# ViU4&ÍOyjblls tel#mo- • ; 1 niis produ8iiad noiiros S#arios ,r"fquios"r",lentilU, Rui:úos Le�or(Yfl dirigoimihi lIutem,d,�g#um . itJt-endijfe fat erit ,vt ineruaiti clJlHmnill-m expiem ': �ando'ad,talcs rcmi£iife compecens-ple-, A�rehu� ! nitudo probacur eife doélrinz, ,": ; � " .. 'I � " " � , , ·vblfupr�. u fc u. di h J . .r: ·1. l' ,/ . � .n: t: t. . .�.¡;, • nRnc crtoen t met OaU111 vmuerJ",m Tneo ogtllm excIJ'rrens lJa",muJslm jerlllJlJo, nt Zl'Jj"r:mll VA- letudo huius fcimti£ fludiojis ilJimicA, non.,imm/JrlJnttm AJioqui c",lamlf'!» frenAuerit ; 6re_uiji h4C non libRer p¡urll qN£ 'VltimtÍ ¡11m limA perfequuntNr. JejitleratJlfIJ lucem videbunt. �1t7:� !�US ex- , .ufet ji quid Call1l1JUS inca/Itt deliquit, hominem difJite'tur , qui erroris expertem fe iudicat. Faeíl;' Hlldeber .. lib eruditis venin,m hanc Qhtineho : nam fapicmibds familiare eft tolerare aeícientem : in foif tus. que (rrorib/IS diflunt nlimis �",rf(re. ' ' . , , , ) ", , � j 'j ; 1 i () 1 j 1 � 11 (1 j, e .fT-.',,, , , 1 i , \ ' IIi , j Facultas Facultai R. P. Prouincialú Societatis IE S v ProuinCi� rótetdJi£� f:'.¡fi)� E T.R v � ?oni�l�s de Mendoza Socicraris h. s v, in Prouln�ía t�ietana Pr�polittis PrchlinciaUc; p(jtefrak? � ad Id mihi fatta a Reucrendo admodum Pane hofrro MUCIO Vinelefce Pr.xpofito Generali faculratem fa.cio, ve .liber ínícriprus Traétatus Theologici reípondenres t. 1. S. Thoma: ) P. Franciíc! de Ouiedo t10Ilr�� Societatis Theólogi, & eiuídem Societatis grauiüm ) Doétorúmque horninum indicio approbatus, Typ,ii manderur, In quorum fidem has litteras manu noílra (ubfcriptas ) &. figil1ó noílro munítas dedimus. Madrid id. noílro Ix:nperia.li Collegio, die 7. Auguffi anno Domini 1643.' , P ¡ '1- R v s G b N Z A L jd jj E M E N D o Z A. ;.. .' :. •.. ,,:, .... '" ,- 1udicium R. R. M. Fr. Ludouici de Moya Coronel oltm in foo Complutenft flnüifstm£ Trinireti« CoUegio Primar& 'ProfojJorisj n�r;c eiufdern gymnafij 1{.t/Joris . (��� v_ ss v I? � .. �Franci{t;i de tapara; & MeI1d?z� a Regi.is confilíis in íacro Inqui�tiOÍ1is Sehat�.,. &c� t�� �� diturn mihi eft volumen R. R. P. M. Franciíci de Ouiedo conrróuerlias , qUa! 111 I � 1. AngelIcl Pra!c�",:, pt�.>ri� agitanturcompleaens, nee illud mihi videndi inuaíir cupido : non enim adeó me íegnem fate��,t.� vta� alienis manibus hanc mihi fabricad fortunarn [perare'm , íed quod nunc íors dedit, íam olim íacra rnihi dIfcen�i I á,mbit!o [ollicitiUs parauerar.: �i ergo �er) vt ilIa velut ceníor caftigem , qUa! vt diícipulus reuerenter colui, fl:lbmlÍi) adoraui: illuílriora runt quam noítra mercantur-iudicia , digniffima, qUa! omnium ora pla�lfib�s /?�.:. cupe�r. Deíinat ergo iudiciumin laudes. 'Stupeo in primis igneum auétoris ingenium ad ornrua difficlha fceliciter extricarida narum, quidquid ípfius erudito cálamo occurrit íubtiliter 'prerhir) dilucide explanar, Semper qua: [olida íunt.illi placent , non. qUa! venuíla , ni pulchritudo ipfa robore venufletur : Sic' fane Sc __ ho- Íaíticurn íupercilium decet , quod anirno/i;ri6it non #!uribUi. Alibi cincinnati diícuríus quarendi , qui a�num Slneál - blandiriz {lnt; & arnplius nihil pr:eter fuciciuum [anum, hie inuenio dumtaxat Ilantes contra argllmchtorum ep;lbQij� pulíatus veriratls , & 'lHd: folidum crepent.;:' CUrl, illius efi ímplere potius cauíam , quam pagiham) ideo pro. quxftioI1um ingenio aut laxar ealamum rempeítiua.vberrate ,aut frenar Ilerilirare opportuna: vbique tame� idem ef] yillacitatis ingenio, clariratis Iludio , profundiratis íacramenro , & vbi fe occaíio darres morales hl� culentet HI uílrat , fu6€J.ue lirnaro íudicio Ilabilir , nihi] diícete volui , quod me iítius Magifiri {cripta, no� d�.;. cerent, Multa ipfi ingeniase íaris iríuenra huius Traébtus controt1c:[íi� dcbent, Ced & hoc d�ber magIS aIi� �iqllints, quod prifc,?s Patronos ad Cuas argutias trahie , nee fine antiql1itatis baculo robufios alioqui di[cur[us ". ,_ lucem videre placet, terree q}lidem illud Ennodij) exponit cenfimt flntentiam ¡;"lIm quiflJuü quod digit antiquitatis iri,jóJiK,¡: [uteri" nOn tuetPJr. Dicam verbo vno, quid tandem fentiam : cum illis e prima) & pura Societatis luce Doao- ribl1s non [eme] ell: a me C<;)<"Cquatus. �otidie Suarius nof1:ris oct!ur{at a[peéhbus, quotidie Vafquius, illUlll frecunditlte x11l111atllr, Colidirate i!l.um. �id iam miror Complurerifiúm repetirás voces puhlicam lticem harum, lUcllbrationum anhelantes) quin potius ego ed_rufh clamorem,augeho, ve cititis oputum Iuds prz- mium obtineanr¡ Hrec mea wi1fufio eft , hoc iudicit.ün: Compluti die lGo trienfis Decembris anni DOl,,: mini H143' M. F R. L v D ti v i e V S l' ,E M o y A e o 11..'0 N E L. Licencia del Ordinario. �� o s elli€ehciadot)" F ra,nci[co Zapata) y Mendozá ,del ConCejo de fu Mageftad tie Íá Sarita,.y generaL a� InqujGcion, Capellan_Mayordel COlluemo Real. de las De[calzas, C��o,�igo de la Saina Igle�a deli tiudad de T oledo P�imad¡t de'la� Efpañas) y Vicario General de la V�lla 4e Madrid, y fu pártido por los. Señores Dean, y CabIldo Sede vacante de b dicha Santa Iglefia) &c; P61:, la prefcilte; por lo que a nos toca aprobamos c.£l:e libro intitUlado, 'TraEllltlU Thcologici rerponde��es I. 1. S. Thomte , compue[J:o por el P. Fran- � circo de OUlcdo de la Compañia de I E S V s Catedrático de Th�ologia en el Collegi9 ae Alcala de la triifma Comp�ñia) y ¡:da�os licencia p�ra q�e fe pueda _imprimir atento a fido vifr�, y exan�iriaa.0 por riti��o mandad?i y no nene Cal-a €Qntra la fe) nI buenas cofiumores ; antes fera de mucha vtllidad, y prou«c:ho; Dada en Madrtd � Primero dd mes de Febrero de mil, y (eucicntos, t quarenta,y quatto años. t I e E N e I A D b D. F R A N e I $ e o Z A iJ A. t Ai Y M E N DO Z A¿ Por mandado de D. Frandfcd mi Seno't Do A N D R E'S l) E A G V I.L Á RQ ." . '-ir/ I ---�-��.' cv1 P PRO B' A rIO N E' S. �l o s infra [cr�pti_Doa:o�cs in Theologia Alm:£'fac�l�ati� P.ari6en�s reílamur eu�l�Hrc �?hllnentarios in' tL� duas partes dtfh�bUtos In �.l'I?Thomx c�mpo�tos a VIro non �111US doéto.quám Reltglo[o Pane Fran ciCco de Ouiedo Madntano Societatis I E S v , In quíbus nullam ,quam orthodox am , & (ubtilcm doél:rinam reperimus, In quorun� fidem pr:r:[entibus �gnum manuale appofuimus. Lugduni ¿-í; j .Aprilis 16¥. . . ' F R. S T E P H A N V s M O> L I N , 'Carmelita. FR. M I C a A E L M I e A 1\ D, Franciícanus • . \ " . \,' , ) � G.o Frac. urator Regius in ����eél:urá Lugduneníi c?n{entio, Vt �ib�r inr�riptusrin A_ pprobatione prz t� filtra, ah Hzred. Proít , Philippe Borde, & Laurentio Arnaud, Bibliopolis . Lugdanenfibus . excudeur, peculiasí Iicentía ad. id ipus conceíla. Datum Lugduni die ,14' Aprilis anno Domini 1646. , Sl I , . -, I e Ó N S 'E N S V s: � "r s o. �rocuraterjs Regi; ¿enCcnfu ) Ego nenimpedíc fupradiaum priuÜe�ium. ' A�um Lugduni 16; ilV� ,Apnhs 1646. , " , ' I D V S A V Z E y" r 'C .s :J .1 FaulIlfaJ �'P. Vic« - Prauincialú SocietAtú I E s V in -, 'Prouincja LugdunenJi. ' i 1 �! ' 6� L A V D I V s B O N I E LtV S , Vice- Prouinclalis Societatis I E S V in Prouincía Lugdunenñ, � iuxra Priuilegium fidem Societati a Regibus Chriíiianiflimis Henrico I I 1. 10. Maíj 1,583. Henrico Magno diél:o IV. huius 'nominis 10. Decembr, 1606. Ludouico X I I 1.14. Febr, 161 I. conceílum , quo, Bibliopolis omnibus prohíberur ne libros ab eiuídern Societatis hominibus compofiros sbíque Superíorurn permiffione imprimant : Perraittír Hered, Prell: , Philippo [Borde, & Laurentío Arnaud , �ibliopolis Lugdun. ve 1(rllE!atHS . TheoJogici.refPondentes l.l.S.Thom£P"ir�s FI\ANC.JSCI DE OVIEDO nofi:r� SocietatisTheol�gi",imprhncr�» ac líberé diuendére P9ffint ad decennium, Datum Lug,d�nrx.;. Marti; 16+6." " ,'," " ,f 1" CtAV�Iy� BOMIZttVL R.P; \ \_ - -= - -� - 1 \_ l:N 10 E X' <, • -) T taa�t�um, Controuediarum, &. Punctorum.. . -' qux, in hoc opere continentur, De zqualitate,� in�qualitatt Beaticudinls - refpetl:u Beatorum. P: S j Puna. I. An omnes BelJ/i �quR'¡i Bttttitudint glfludellnt? _ , ibid. I!. f1¡,de immediate phyfice';oriAtur in�qualit.:li De eIfentia Beatitu({iniJ. ,J í �'Beatitudútis ) & vijionirs f.pbi An ilJ£q,ltali/ - " "' , (p. I I, � , intelleflHf clfm �qHlJli lilmine in4qltll-lcm Puna. 1. j&:d jignifte ter hot nom'¡ne Beatitu- . 'lliJionem pmluc(1It. o ;.55 do.' " ibid. I I I. An Beatit/�d() in.omnipuJ BeAtu jif �qllaliJ II. .2.!!ofupÚx jit Belf1itudo! . - p.l1. I!X ¡Rrt/! obieili flrmlilú increeei. p.60 1 11. De .verf', & elJentiali ohieéliua hominis I V. De "qua/iIRte Belltitudinúcifca.obieélR[e- Bentitudine. p. r 4) , cundari"" crest» ,[eH de hu qu� }Juui vi- I V. An be aliI ado forma/is ccnji¡IRt ¡Ji iUap fo Dei. dent e X 'Vi ViJiOI1U ÍJ e au. p 6 3 I úhmimamJeu inte/leEfiuJlm nlr.tNram?p. I 8 V. An Beatus polit €lf.dem viJionr; 'lua Dt um V. An flrmalis Beatitudo cenjijlA' inoperRti,- 'V;det,videreomnescre/l,tftrttf, 111m ¡ofsi- ne : vbi defirúlur an -unio HJPojl�tiClljit . jibiüs,tum exij1entfsi .' ;.6 Y firma/is Beatitudo. '. p.10 VI. An Beeti in Deo t4nqullm in ohieélo prim V 1. An Beatitudo forma/it creetur« conjijfRt in, eo[,n#o agnofcllnt crelfturM' pofiibiles, ¿- operat¡one intreata? /),1.] exij}e'l)tú,-QIIIU diximl# 'Vjjiom Best» co- V I r. In qua opeFatione conjirl(1lt noJlrli flrmiJ¡¡s gnofcere¡ p.68 , alilts vita lJeátitudo ? p 2. 5 V I I I. t» quo conjiJlat jitltrnAfllralj,¡ huil# 'Vi� toe Beesitudo: P: 32. I X De BeAt i'tNdine ntitur Ali hllim vit �. f.? 1 ! I � ......._._�----------..----.-----.� ............... TRACTATVS De Bcaiitudinc.,. / " e o N-IRO VE RSIA ) De vlrimo Fine hominis. , ) I. pag.l Puna. l. fl� N jit a!iquis vltimlJ! .#nis h�mi- , � ':IS. - " tbt�. I I. .AJ� homo flmper operetur propter ft¡¡em vl- 111f!um. _ _ ' Jag;. .3 I I I. An homopofsit 'd,tfJS fines vltÍ1nosji6i 1Jp- - pelere? u ' ;.6 I v. 0n per ¡cccatum con!litulttjihi homo áe I£Zuram tanquamfinem vltimum,& ;;d el1m conttertattty,& tlUerfatur.a Deo?' p.8 '- \ CONTRO V ERS I A' II. e ONl;RO V ERSI A IIi. De Propric:tatibl1s, feu affeaionibus . / Beadtudirtis. - p. 3 6 �llnd:. I_. An pe.rpetNittU fit de e!fentillli cmuFfs ) BeatitudinisiifliHfve proprietlUl- ibid,. Fran�.de OUiedo, in I�l.óD.Thom� \ I I. An lit/fU iUi in quibJa Be�timdo tonfijlit jinl ex foil- nlltlU'lJ perpetHi,& incorrH}tibileJ? <. / I I I. a:pofsit áa�i kliqllil 'ViJio, cui córruptiil " repugnen - p .4-1. I V�. tAnviJio �eAt�fiCJf¡ omnep eftatllm n,{lun.;. \ te txf,.!ttdlll? ;.44 - V. \..An viJio clltra Dei poflit compotJi (úm pu- cato 'hahitltali. - ;.49 V I. Án vifio intJlitÍltiJ D-ei pt flfmlf¡ fon8ifi;. cans? p. 5 i CONTROVEItS. e ON-TRO VERS!A De �o�?ilitate �_ ex��entia, Bearíeu- �nIS, íeuvífíonís Beaee. p.¡ 1 - 'Puna.l. An i?,tte/let!m. cresm« pofi, tlar'i (};: in¡¡a '1uitjue Dellm s/idere¡ ' ibia. It. .An ;()fs��ilitM t'vifionú B'ttf,tifit� pofsit rlf,� lion� nlltnr",li demonjlrltr/? 1.78 .. 1 I I. De If,!petitl6 ni!IIYff rRtionlllis "el 'Vifi.o?�e'l1J . Bell/11m i . P 8 z. f' coN , � \ \ - ) - - �� " . _. _ ... �. - 9 -1 � til -I, ':"1, J-J o Index T radatuum, Puné\:.t. J2.l!.id jit voluntarium? ibid. I I. .An votHntarium liherum, & necefforium . ditforl/lnt effintialiter, vel la1¡,tum 'acá- D� his, qUfl:, ad Beatieudinem coníe- dentaliter? , . . p. I 35 quuntur. p.86 'I I I. In quibuireperiJJtttr vo/untatium, & quo- modo comparetur vol¡mtnrittm liberltTJ'J,& .> Puna. I. De gaudio circlJ Deut» cl�re vifom. J .tr: . ibid,' / neee.JJn-rzum? ' p.1 37 I V. De perfello voluntario.: 'Vbi ¡rerum comPIl- 1.1. De Dotibus anim4 BUtt£,' , p.87 - I I b J .rr: t�ntur V(J untlf¡riHm Ii erum � & �eu)Ja- rssm. \ _ ' p.1 39 V.'" 'f2..!!id reqttiratur ad hoc vt omifsio, & euen- . tus ex Dmifsione orti« hn,b�íJnt rationem -uolenteri]. I ' 1.142- V 1. $¿oftuplexjit voluntarium?' 1.14;7 Pllni\:. I. t..:;.dn lumen glori£I' 6-' reiiqui hllhitus infnfo fint tota rsaio agendiAic1us fuper naturales., 'TIt! ted illosJimul concurrent ¡otenti£ vitltlcs tanfJ!llJ11J printi1ill inlld- £<jIÚttll. ' " ¡'bid. §. I. raritt fententi� reforuntur. ibid. §. H. oftenditlJr Thomifltts tJjferentes habi tus eJJ� totam ,"'tion-em Agmdi in/re, to .. \ tum i� ¡Jmittere quo� inten,dunt Antho res éO¡P ojittf fententitf,& de nomine tan","- tum contáJlÜre. ;.90 \ §.l I 1. f2.!!id in hite re tenendum fit? p·97/ ,§. I V .. c...Argumentafoltlta. p.1 fJ I . I I. LAn ae poter¡,tia tf,bfo�t"ta aElusfopernatttra-' , les pofsint elici fine principio �pernatltrlJ-' Ii in�rinfece informímte Jf:nimamyfeu po-' tentfa"'; 7MtMalem, q�od 1T18J& in i/los in- " . flUM.· ... P: I o 9 Puna, 1. An metu« fn-lifet irmo!unt ¡;Jrium? pn-g I §. I. �ttJfio txpliclttur.- ibid 161 ' §. 1 I. vi lit horum fintmti.t. .. , p. 1,1 o n._' An 'IIrtur inuolllnt n-riur en-!lfn- mett« fit, §. I II. vlliorllm n-rgumenth pro ftnientil£ ctin-m inuoluntn-ri'us, & qu .... hn-Tllm ratio- JIIfjirmn-nte.' " iMd. . nllm prineipn-litH illi eonueni111'. p.164 §. IV. Efjicn-eim finfei;t¡n- n-fjirmn-ns probn-- I II. An eonettpifientin- ¡ en-'ifer. inuoluntn-rium! tIt r . • 7 p. I I 2. P' I � " ( �. V. Argllmen!n- [oIUM. ' ibid. I V. An ��ntupifientiIMIIgMt,m¡nun-tue votun- §. V l. M ens D. Thom. explien-tllr. p. 11 5 t n-rium? ,p.1 7 [ §. V I I. Nonnulln- Corolln-rin-. p, I 16 . V:. Dr cireunftn-ntiis (ondlleentibm n-a rn-tionem I II. fl!!:n- r n-ti o tte eonmrMt Deus n-a fui '/Ji Ii 0- VD IUlit n-ri j. ' p.1 74 nem ellm fupplet mllnm fjeciei ;mprejf.e1 V J.' !lEia finfirit AriJlo�e!c, de1>.is fircllnfln-n- p.II7 .' " tiis. ' .1.176 I V. An poftibili5 fit J}ecies im prejfn- D ri. p. 17. I ' V II. pluTn- n-d morn-Iem dortrinn-m fjert n-n- V. An, lnmen glbri-t diJtinguatur a fjuie ;m-' tin- ,mn-xime n-a eentrArt/lllm -Plliorem,ae- prejfo Dei,& h",c de fnao detur inJJen-tis? dueuntllr. 1'.177 ¡.H7 CON e aNT R o V ERS. VI. , De Beadcudíne animarum fepara- tarum. p. � j I punél:. I. LA'n illjlorNm 1I,}ifN�-p�qJlAm !tEnM I aebitai in purgatorio perfoluerint ,Jln#m Deum cl-are 1.!idMNI ? ibid, 11. uI.ln 8e�litHdo,qulJ"o�nim£' illI/Drum hlJben; . in ftafu! [epartJ,ionü duraturll- jit poJi reafJumptll corpoM. , 'p.8 5 ( e ONTRO'VER SlA VII. e ON,TROVERSIA VII!.· , De Principiis fuperna ruralibus , &. eorum in fluxa in Beaeitudinem formalcm.íeu , viíionem Beacam- p.89 . ; DI aElibm 'humanis. CONTROVERS. -0 ' I I. , De voluntario. \ p.133 CONTl(OVERS. 711. / De his', qti�'vóluntario OPPQ nuntur- p.IS 2 .Punét. I. !l2..!!.id fit inlt()blnlllrjft"!� ,0000élum,vi� � . /entum, & moleJIum, & quomodo inter fo comparerftur? - ihid" II. .f2.!:!.otttplex fit in#()llln�lIr;um pofttinc, [eH I cor¡,t�lf¡rie?, . p. t 5 + ' I I I. fl!!omollo volatittU toft;t 1IiolmtiJJm pati, & 'if!' quib� �aihHS? \., / /,.1 5 5 CONTROVERSIA III. ( , De voluntario, &. inuoluntaIio inter , fe mixtis. _ ( p. I 60 , '\ '\ �g.\ �t, io- �4 m? vn- �( 'em �4 fn- 76 In.- �e- 77 rN \ Controuerf.S; Punétorurn . CONTROVERS� IV. . CONTR..q,V�RSIA ·11. I I De fpeciebus aél:uum íneelleélus, & volunratis in parti culari, � I p.j So Punél. I� J<.uidJit viri'm: ibid. I 1. f..A� hlibitm oirtuti« mora/u fir inirinfo- Punét. 1. !Zaot ttflex fit �alJs voltmtntü? ce ()¡erlJtitlUJ �1I111Ü WQr¡flitef h()1Je¡li� ihid 11. f2!!id jit JlriélHS smor ;;t fDndiJIin{/us � .I I 1. t�;;��i�!Jo�ts "vi;;;;h'm. P·141 gattdio,& dejiderio., ' ¡).I8 I I V. pe virtlitihtU Theologifuo ihld. II lo vin in Deo poli! dAri'leffJo.r ftric7Ú1 ref' "y. . De virts/ilnu inte!!fé]tt->·, . P·244- ¡eaufo�? . "'., P: 185 (V I. De dijiinEfione v�r!�tum.mf)rl&¡i1tm. pAge I V., De Gaudio,jelt ¡ruitlone. T p.I 9 2 J49 . . <4 J.. , V. De 'col$fonfo;&:vfo .. ' p. 196 V I 1. (,An pr.4te� -uirtut.es The.olpgir;u dentnr V I. De intmtione,&\eleaione. \ , p.2.00 . lÚi£ plr fl'lnJHj£ rej}ondmtes virtsat- V I I. De ConjiJio. P: 1. o 5 "JI} .mpr.4!�b� 'JI,f(Jljifttf1, .fill An d._intuT' VIII. De.1mperiD. P.2.07.. virt!ttnmqralesf!erfiirtfiJfo? p.l. 5 3 V I I 1. De fobüa o �irtNtum. f·· 'J. 57 CONTROVERSIA v. 'De motione aétiua & paíliua vo � .. .Iunraris. xs: ;.i!; ,J, :.,', pag- 1. I 1 '-, \. ""I , De vírtutum aff�él:i�pibus. Punét.L 1E!omodo '/,)�/HnttU m'()ue�t fe ipfom? , .. ' '_1, ·ibid .' .' I I, f2!!11 �JJtio�e vO¡flnt;'.�lJltfRt poteiztiiU r . 'Pun�. L:"D: �edioífi.·1I1e�ic��i�lItt vi rtut1lm b� fo6ditu.' , ,.', p. d 6 '. tb�d. .� '. .' ' ",.. " I II. !l.!omodo appetitus ':¡notteat volufJt�tem. .J I'. � :pe conn,extone vtrt#tllm� e . ',' p.l � 4- P: 22 I ' ". " � I I.. De unitnte, extenfione , & tntttijione'Vzr- IV. !2.!!a ratione volltnttUp�'fÚ m�ueri ¡} prin- . tutifmlfa'lHijitgmm, & infoforllm. p"'g • . . - �il'iis' ext!infecú.,Deo, C'(e.fl;t/tr�. retioneli, '. ,; ,1. 67, (.. . _ . . "Ir__ &*corporibus c£leftibtu ? " p.l 1. 3 I'V. De, .f�Hir"¡ltJJ�e· vlrtuturlt tnfo?r,tm, (7 . y _ J2.!tomodo ohiellu1fJ, cognitio, & IIlia prin- tfd.qHíjiMr�m ftcJm,dtem effmtla.m, ex ten- ci¡illl 'intrinfecRJ ,mouetJrtt volslntatem? . fiontm?& tntenJionem. _ p- 2.7 I p.2. 2. 5" - .."" . , V. D*e ,c(tufo/fJicie'tJú,cprrupt.lr;n.e, & durat¡o- ne virtufum/ 'P.17 j f' � t- "- e O N T R o» E It S I 1\. I V • ,I .. De Paflionibus animse. , pe Spiritus fanai p.onisJruéHbus,8C , 'BeatÍtudinibus. 1'.17+ .Pun�. I . .fl.!!idJit pafiio?" ! �"', ibid. I I: \ De p"'fsionibus Rppe!itus con,cupi[cjhili5 ,in Jje,cze._ . ' . ' . . , l. .. ?- 3 o II I. De ,!ppettlm trrRtiolM/ü pafsionibmí" j}e- ,"te o . '. ' . r= '3 1- I,V. peqIlJlltlllt¡/lIl1,. & Rffillionihm pafsio- _,----�--�---..:....� ,nllm. '-- p.135 T R A GT A TV s. .Pund. L ' De aoni¡ Spir:itus fonOi. ") tbiJ. I I. De frllaihllJ,& Be¡#¡tH�inlbl�s. p.; 76 .' \ I V.- �----..._..,_------ De Boniútte .e11v!alitia humA-, , mllnorum ItEfuum: T R A e TAT 'V S I I I. -, De Habitihzu " e1 'Vir-' tutibm. e ONTRO VE RSIA .I. I , De aél:u morali in 'C'!lm . munl¡� P,"7? .., , :,CONTROVERS. 1. <" p-137 Puna. I., �i A.élNsjint 11I0rll/es,& quia eorltT/J moralitlH? ihid. I I. ./1r; e;( ex d(flllN plm� lJáHtrtenlj�, fiN í, 2w Jj�tf FJ:an�.de Ouiedo, in J.l.. D.ThgJ.n� Index T raélatuum, I I!. 'ihertatiJ folsit eJ!! vmialis má4ifia,qfu" �liap.eJfctimort'alts., . p. 2 � o f2!!a1n moralitatem contrahat IJl?as,cutus_, obieélum tantum vt mAlttm ir" communt apprehenditur. p.l. g 2. A» ad moralitatem 'Veni",lis, & mort s lis'feqdir�tur, e�pre.f!a.mtJliti� ¡;t,duerten- '\: ' ... t,. P.2.84 tu::e. � J2.Eam m�ralitatemJ�c�t.i �,fi.�' m�!i��� cimtra�er�t .J1¡(I� illill!. ) !J.(I} tnutnct6tlt ter itidíCaret aélum inte,rnum mnlum . ... non ej[e;'cógnpfceret auUm ó6iePum tlt!u aéliu '(!fe malum. fW p.l 87 '-n -� .. "x1})a Benitaee \o;'l( rñaliria' áchl's 'hirterni ex obi'e�ó,��frcunfia11:iÍ�. ,- ,r.188 s ,. , # .. ·�un�. I. LAn ohiec1a a[fllltm ex fe honitlf;tem, & ma.l.itiAm;obieé1iuarl! ha"bepnt. ibid. I I. Viñ b07Útas,' &' m'aliti¡¡, aélus no» [olum ' ex (.Jobie(fó<fed etiem ex. cir(�nJlll-ntii; defi¿inatur..' � , .', , p.29.1 1 11. Un circunftanti4,qtU nouam j}ectem tri '� b.nunt: JJ{fu�, .primlm't contrnhant ficut . . , jJecie;'c�ntrahit gemu,vel alill:m.diJJara .. ,.L ' film eonjf#lf.¡¡,nt" " '. f' 294- . 1 y" � ·.�tJ rstion« .Bonit s« ,!E11J1 mte�tJ: deji� mlttur ex ,cir.Gunj/:tmttis 't�1JmttIJtu fe ex p¡¡,rie o/¡iec1i� .. P: 296 �. ,t./¿f;e rfflÍon.e h.onita:_ ¡¡,{/m �nte�Ht fomlJ� . ... tur ex ,Úr&lInjf,n.n-tt� tener¡U\/¡tU.[e.ex !¡er- • ' '- - . .2 . ';' .. " te allm... . . p 97 .1 '. . s. ,.,*bNTRO·VER.S,�A, I�I. """,�t_.' , :"';':rZ': De Bonitate formalí adus .. ;i,- . , -terni. -.. _. p. 299 J?UJ,1él:. 1. �idjit Bo�itAi fo/in�lis (laUf in�er . ni. . tlnd. I I;· '-..An 1l4�bonil�ttm flrmalem tJ{/fM .requi� mtul' .ten4_e:¡¡,úa ir; honit¡¡,t.e.m 't>kieQiuam pro!t�r fe ipfom. 'p. 3 o I II!. LAn "dhonitdtem morlJlem 4f¡Elus neceJfe fit quod in Deltm refe-ratur. . " '.3°4- I V. ' ._An idem indiuifibilu A_flm foftt ex dH ¡lid obieé/o flr.mA1i duplieem banitatem ha/¡ere. . ' P.305 V. �otuple.x jit honitM in Ra� e/icito VOIU1í- tatuo '¡.308 V I. An intentio "lias, honA' vitietHr éx praull eleBione� p. 3 09 V I L An ¡r¡tentio finis alias bopi trJinuat mnli- tiam eleElion-U. . p. 3 I I VI n. An ,aam volunt¡atis poj?int homtatem, , extrinfecam aefomrre lIb !llio nail rej/e- xo (DS imperAnu. ' p.311 CONTROVERSIA \,' De Malitia formalí. ... P·.P4 Punéc.L An malitia eJfentialiter dicatoppojitió nem cum Deo, cam lege,& Cltm natura. r� tiona-Ii.· ,'Ibul. I!. .I» quo eo�JiJfIltt . ratio flrmtJlü rnal�ti£. " '. 'f 3 17 _ :.�. :. §. I. Yari� [ententill. � lbtd. . §. H. 'Prepril/l flnt,entil/J. p.3 19 '. :§,. I I 1. Argumentafoluta.' p.; 26 j ,§.1V. DulhoturiJ i?)ci�em., , ':'. p.3.2B IJll.. \ An malitl/l; pct>&JJti mutJ:nl�,jit tnjimtn. C' ibid.. "',: ' ¡ \. , .' " I ' I V � �omodo noJfra volunti« de/;Mt �onfOT 'o .. . mart ellm dilsin/IJ M. '¡J-c1tu git maitu ro p·3 32 . v. .. O:'> CONtROVERS1A 'V. .�. J...... .J ,�"'" De Mali�ia commíilionis. p·333 p-únél::l .. Expli�RntJlr. V)l,ri� flntefJti�' circa. e[ fintiam maliti4. ,eommifsiepu , fu e.lr,ot, - . conftitutiuuf!Jpri:tlui comTJ:J.ifsion�s. tbta. I!. ExaminantNr fententi£,qU4rpectlJlt.tm (om mifsionü /eu, ill ius mlllitilJm i1J:¡rill:atione conJlitNIJnt. � .' � P: 3 35 II I. Maliti'J1, ,eecati eommifsiof!is J10n eft ¡ri, tllltio rellitudinis aebit£ meJfe aélln. , . .) , " . .. , . . . . . P·337 , ... '. .' I V. , MAliti", ;eccII-li non corifijht In p�tI¡,¡¡,tto-: . . ne reElitHdinis aebit/l ineJ!e v�luntatt • p. 339 - -t.: I V. J�}'ug1Mn�ur 'varij opinllnai modi)'�UI0IU malitia 'omnino inttinfeclJ, & pllrttm ex ... / . trinfec¡¡, in ';&&/1;to conftitlJufltur. ¡. 343 V I. An malitia púeati coilJmifsionis fit ex , trinflc", den.ominatio; vel rAtionis ens.: ,p·345 ,_,,'. ,.' , . V J L,::' 'Pro¡ri� fontentii;$: .1.3,46 'Vi l I. ,ArgH.me!ltJ!r &�n�rl/. pro¡rillm fintmllam ,,' Jo!HlmtHr.'. p. 347 ,. . . e ONTR OVERS. VI. De Malitia\ peccati omif- ') lionise pag.34-9 p'una. I. An peceatllm omifli�n¡s ' impo.rt.el aliquid pojitluum). vel neglJ!ittum. ¡hid., I I. An 'VolunttU ¡" #'JElu primo I¡,fer¡¡, po_{ , fit re itn, c.on:t.inere., 'Vt n�c ¡:e{fltn: fe mndlJm elici"'t., :ne& ¡Uum- omtUM. ',35° -' '. . I 1'1. An polsit Jari }urlJ omifsio pecemmn0fo in 1.!r;!untnu. p. 3 5 I I V� All- ¡Ofsit allri pllr$ omifsio �n .potmlii; ¿) V()IHtJllllt dijlinflis. }'·3 5 %. V. An ' �una:. I. cÁn, omnes da�quantuñJuü 'ex �h'ie'_ aD lJOni poflint viti/llri 'ex pr�uó jine'�x- trinfeco. ihi�. I 1. ;t..Ap aE!tU lir/nl [t/peVn'Át rúeliles pofli,!t "!O-; dúaliúviúnrt:, v. ' � p·3�8 1 I I. ,_An aEt.iu bontU inteníus pofst.t 'tranJire," , " 'de tJono in iiutlum,de mMo in bonum,de bo- PllI)tl:. 1. �n jii �hlig4tio r;bediendi confcienti� \ no in. non hOn/lm" & de melo in nM ma- ' erronee. ' , '. ibid. , lum'. .3 71. I I. An jit pecentum flqui confcientillm erro- ,IV. � LAn dÍ/JifiO /JEtIU interm in 6'onúm "& mli- , ' ?leRm diflantem vtrJlmque partem elfo tum, m�r�fiterftt feY dijferentiivs ffecifi- ' � pecfiltuill. p·40_Ó '. '_ C'd1. , p.3 73 I I L J?.!!omodo qui; fe debeat gerere pYl£cipue V'. l/lfí ·d�nt�r in volttnt�te tfJc1t(4- indijferen- confeffariiu '11th his,qui tAbbrllnt cOnfcién:" tes qUMd j}eCiem, & quo�d ináiuiduftm� tin, erron�A. Pr4-0 I . ,P·374 : " : V I. At" pofsit dRri Ítflm ind�ferens fojerna:'" turalis quoad j}eciem, & qUMd indiuI ¿uum. P,379 CONTR!OVE.ItS. YIlt ontrouer.Sr v. ArJ omnis "fliú incompofsibilis iurn 'ItElú omiffo' irtecepto fit l"ecéatU1n�'� pa'g� , 3'53 " v >, ' V 1. f2.!!ám malitilt,!",.',,'habiat altus FdititÚt�, r .: qúáJt caufo ojnifsionis. ',' p.J 57 V 11. :LA-n quando omlfio I1iEltu -preaept] o�-' , ¿tR.ex caufa libere ¡ofita accidit temiore � tjJto.vitari nO!j� papittunc vere,.&,pro¡ri� - ¡eecatllm jito , ' p.13: 5 � CÓ'NTROVERS. V�I. be diuiíione actus i�t'erni in bonum, 'SC (, " , '. , '-., malum, & de Oppofitione inter .. ', \rtumq�e: P: 3 '64- , I De bonieare.Sc malitia at1:us ex- I ,) cerni. t 'P·3 8-i Puna.I: An honiiaJ, & míiliti¡" form.áli¿ �ri maria conúeniRt "Elrti interno, qUlJm ex terno. ibid. I I. =: in áqu interno, J & externo fit e1t aem nUmero �alitiA � & vterqtte idem ntemero jit 1'eúatum� p.3 84 ,� I I. .An "Ellu volunt�jú iinp�fi,t¡'¡; ith alio eiltfdem potenii4, itugC1Jt honitatem & mJJlitin,m allud i'1npernntk p. 385 t v. �alif dehelit effi réltttio tntér aElum internum, & e)(fernum tid . derillatio nem maliti£,& bon-it/iii! ex vno in' al{tmi. p·387 Vo An a8uS externas pofiit elfo focééfstue, (7 jimiil honm, & llJittJiJ. l p. 3 89 .. '" \ - ! , I . unótorum, T R·ACT'AT V S V'. ��. . I :. . pe Confcientia� :CONTROVERSIA i.. · De confcienciáIn com muní. p·3?1 �una.h 'f22tidjitConflientú" 'ihia. � 1. f2!:!alú \ con{cientiR requir¡;tHr Aa mali- ':\. íiam, & bonita/em aéfionis. P')'9 í I I r. il.!!otllptex fit ,onfcientia. p. 394- I V. f2..!!.ale peccatilmjit,�gere (�n'trjáonfcien:" tiam.' . ¡·1�7 � . � . ii' � "-, ,. . ; : CONTRO VER S lA De conícientia errónea. :í. P·397 CONTROVERSIA lit De conícienria opinante.íeu opinione . probabílí. P'4oi 'Ppna.�. ��� ópmi�' in re mvrnli prqh�bilis {i� ,-;. ' éepfenda., ¡hid. I 1. .An liCeat cper,,iri fecu,tdurn opirt�o!!em alie� � n,arp min/ú fro bi1.bilem , (} minus tu/amo ,.4-05 ,¡ , r • ' • I I L -!itt i'nterr�ittt_Ji,s. de al�quo confcienti£ caJu .teneatur fej}ondere fecundu\]'}'! [tt'am fen tm'tiqm, -úe! ¡ofsit iúxta áliorum rej}ón-:; r, ' fu»" dare. ' _ ' ',,' ,.p·4o 8, I V. An in adiiJin4!ratione.fn,cramentorum7.di , liceat opini�'fP'e ¡robabili., P·40 9 v. An [ubditus teneatttr obedire qttan,do pro- b�biliter iudicafre'!l'pr�cep(dm, �Jfe ill�;" ettam,qttando {uperior probábiliteriudi--: tÚ liCiúim kffi· " ¡'4 15 V I. All, tonftjfarirts pofsit, & deben,t con;:' trá propriárlJ opirtionem, f(E�¡,itentem fe tjHentem probdbita,¡ opiJiiónan,ahfolliert; , - 418 ' , ". / V I I. fj!!am opini;rtem dehel:it Rex fequJ in " bello gerendo., " " "" p 42�.r. V I I L .f2.!!am ,;r�ú!ujine� debelJt háher.� Miles de iajiiiiiJ belli dd dimic;l.ttdum.' \ p·41: J .. - , . , � _. .... ..... � �..:._& .• �..:_ J -I u d' 'p .1 , � -\ .;' (J �I S; :) t e Index T radatuum, . Punél:.1. Ar} liceat fJperari cum e()nflientia dtf,� bilt. ibid , 1·1. ·.An pojJefsio legitima in materia, /uJlititf. fit titulus fofjieiens deponertdi dubiam con fcientiam,&' hpl'Z.ejlandi opertitione.f42 9 I I I� An poffeJfor mel« fidei tenearur�rem inte gre rejfituere,cum dubias eft ad quem per riner, ;.430 I V: -An eonfitlens homicidium, -uel fortum) ¡,r,ut forem, & homt�idam focia!ls; dubius t¡;t me» an ¡;r,lius fine confilio, -ue] aditttorio crimen eommitt,eret; &eneal!"r ad damfNl/, fe�uta. . p.43 2 v. Anin dubio ji Filias';it legitimus) vel./}ú rii« debeat legiJimus, vel naturalú cenfe- Punét.I. Non omnia pacata forJot £qltalilt: 'ihid: rio ' p.43 3, I e �omodo differant peccatum'rnortale',.& ve- y I., 0n in aliis materiu a iajitia diflinllú "tiale? \'P'47) pofJefsi'{} jit fofjiciens ti/itlus deponeltdi I I I. ,De qualtúúe diuiftonis pecceri, in ,mortale., . 'confcientiam dubiam. ibid.,' ' o: veniale.> ' -i. ",,479 V 11. LArt' in dubio .de lege, vel r=r» tutior I V. ' �u£ peccata 'J'!I0rtalia,& qtlt£iJe7úa/ia fint pars fit eligenda. ';.43 5 ex obietlo,& onde h£c differentia fomen- . VIII. LAn, in d�tbio pr()mifsionis fal1£ Deo, vel r . dajit? ' £.48 r . homini,& itt-ramenti prt£.jliti iudicandttm \ - V. : An -ucninle fiat morrsle ratione contellJptast fit in foIJorem Jubilantu, vel in fouorem . p·484- iuramenlt-.. P'43 8 / V 1. An ex plur-ib.u:s venia/ibus pofsitfierivnttm IX. t."An; cum qu-U dubitat rem p r£úp tam lici- mort alo» p 4-8,8 \ tam e/fe, vel extra íttrifdiaionempr£ci- - V I!. t2.!!_omodo ex pluribus 1Jenialibu4 fiPf¡� pientu obedire teneatur. P'4 4 I 'Vnum mort ale ratione' continuationis mk'" tererum in materút i¡tItitú,. . P'49 lo G O N T R O V E R S I AV. VIIt De contindattone materierum ad íIIltdJ v_irtutes fpeélantium. " ,p·497 I X. An vet/úrJe tranfea! in mortale ratioJ�e ¡e , riettli, vbi accurate explita�ur qúiddifdl periculi incidendi in peceatum? p. 5 o o X. De fubie{/o peccati venia/is. _ p. 5'(;)4. XI. NOJtnttllt£. qu£Jliitncul£� ad,' i'f¡.telligéntiam corum" de quibus aéfam eIt PlmElo pr&ce tlenti,rueeffarú. . \ {. . p. 506 X I 1. 1?!!omodo peccatum venillle pofsit difpo- onere ad morta/e. p. 5 oS CONTR.OVERSI'A IV. IX. �am opinionem deb�ltt fequi Judex in fententiil ferenda. ibid. f/¿am opirúonem debeat ftqui AduocMUS vt clientis caufam aefindettdam fo[cipifl't. pag'426 !2..!!am opinionem debeat fequi Medicus, & e lJirurgus in medicinu adhibendü. ibid. " x. , "'\ XI. CONTROVERSIA De conícientia dubia. ' IV. pag'418 v De cón(denti'a {empulara. (, Punél:.!. Tota materia h¡tius controueiji:e ahfo- , luúttr. ibid. ------,-_._--'---- - TRAC'¡ATVS VI. De vjtiis, ac peccatu. e o NT R o V E R S lA I:, De habim vitiofo,feu de vitim P·445 Pund. I. .f2.!!:id fit vitium. _' I ibid. II. An ra�io vitij fit imrin:feca habi!ui? ibid. , I I 1. 7X2nnttlla de habitibus vitiortúrJ expediun- . tltr.' / P.448 . CONTROVERSIA �II. pe exifrentia peccati in comnmni. P.449 Puna.I. An delur púcntum , & �uid hoc nomen fignificet? ihid. ILl. Pecclf,ti definitio. P-45 i . I Ir. An omne petcatum ha�eat ./}'etiales rna/i . 'tiM inobedienti£, ing;r-atitudirtu,'1;iol/IJtio nis amiciti£ , irreligion-is, =s« foperbi4? ;,bid. I V . .An omne peceJ1;!urh ¡r4ftr malitiam, quam �abet ex obieEto,aliam habeat c'd!ra chA rirstem propriam "aliamve uirnae»: ra tione noc-umentifpiritualis qued Jibi infert . peccator?·· ,J P'45 7 V. .An ad Jjeeialenj mnlitiam [candali centre- . hendam requiratur expreffo¡);, jvolltntariú circa rtúnam proxími?' ü P.46 r \ . V I. An [cAndalum ,aéliuum haheat malittam, '.fJut£. eji in p'afsiuo), vel aliqtMm.fj.ecialem . illi eorrefjondent.em preter 1!ialiiitU de fomptas Ji, nocum-e,!'to j}iritua/i proprio, & alieno: ",- P'4-67 V I I. f2..!:!id jit inpeccero ratio ojfenfo centre Dettm? , r« 70 CONTROVERSIA III. De peccato mortali.éc vecíali, , 'P'47 + "De fpecificatione inefficacis affeéb.�s, feu dele¢lationis morofx. . ,p. 510! Punél:.I. f2.!:id, &-:quotuplex jit' aE!JU inefftClex, feu morofa delec18tio. ibid,. I!. Ar¡ jimpt'ex ddec1atiopofsit malitiJl¡m ha- bere,aut neceffario ea injiciletur? p. 5 09 I I I. An- fl'l,otlU IIppeli/m ex fe Inrlis requirat' .cx ( ( í ( ( / , , / éxprcjfom volunpwiüm vt lethale'm¡ mtf¡� litiam contrahat. p. 5 10 1 V. An deleElatio de opere fob moril""i jure po- I Jitiuo prohibito fit mort alis ] p·5 I J , V. An de/eaatio de opere próhibito isre natu- ; , ráli fit peccaminofo· ,,5 I S V l. De quiddittlte,& mslisi» deleaationis ve- / neree. ,p·517 VIL De fpecijicatiorte deLe{1tUi(Jnis -ueneree; ipS ' VIII. .An dele8atio, & affiétas e� natura.!u¡i, I efjicax in obieltum malum ¡;.b conditione ti liceret habeat malitiam? p. 5 a o - \ CONTROVERS. V. De diítinétione Ipecifica, numérica, &:. accidenrali peccatoruffi. p. 5 �.1. funa.!. De diflinilione peccati conimifsionis, & omifsionis,& peccatorum omifsionis inter fl.. ibid • II. Vnde injeralda jit diftinétio ·per.c/ftti com-; _/ mifsionis e�fe efjicacis, vbi de dijiirtc1ione fpecijica prllceptorum. . <; J·5 23 I II. Plttraadmoralemdoélrinamfpeétq,ntia ex " ¿iHis punélo prafedenti Jedltcantter .. p'51 .. 6 � <, §. I, be circánflanfia voti a4iunffa tranf- gr,efsioni pr£cepti. P-5 2. 7 §. I!. De circunflantia mlJ,ltiplicis pr£cepti I ' r.lJ?tion'e mr;tiui jórmaliS) & mdteria/iS óbieéli. ' i6id. - �.11 1. De b[afphem iis h£telÍcalibas, (7 fpe- eiebas lutrejis.' P 528 .§. I V� D� circunflarttia rei,aut IOfifacri ad� iU4J;éla forto. . P: 5 29 . §. V. De circttnflantia confanguinitatis ad tanEla t!;f..,'tui iniuftitite ,feu de impieta- tis-malitid. _.' ibid.. � §. V I. De circunjlanti4 perfon£ foCY£ ad- i,,!'nc1a percllfsioni , feu vulnerationi. -�I -p. 5 3 � . §. V 11. De J}ecie6us lú�uri¡£. I _ ,i6id. §. �nI. D� ac7iorÚbltS coitJltP1/;J.ti�tlJ, py£te- � ;. denttbus, & fubfequentibus eopulam " earna/em.. . P 535 �. I X. De úrcunflanti¡t¡ IOfi fleri adiu¡¿éf¡;f¡ p.-e'tui'Venereo. . .. ibid. §. X. De éircunjlantiá ¡etfinte focr£ ; & votl eajlitatis ác'tui 'Venereo adiunOa. p. 53 G .'.§. X l. IJe ciyct.mftantia afjinitatis, & con .... fanguinitatis adiune1a adut '}'entre(J. P'537 §. XI 1. De aliis maliliis 7 vel tirtun.ftántiii . Ádiu�J.élis,aéllú,veneYeo. p. 5 3 8 � Punét.lV.�v1n ohedientia refpeau omnium Pr� latorum fit eiufdem [peciei '1 feu IJn inob¿ dient�£ rl!aliti� eittfdem Jit fpeciei in trAnfgtefsio'ne pr£ceptortJriJ ref¡icientiM1J principia [puic diuerfol p., 3 � . , i _ I / v. De dijiinltioné »emeric» ¡eccd/orum fFi6it¡� ueruent« ex templJru irHerruptióne. P.5 4 t V 1. An ratione !lijtinéliffni1 nt�merit¡f iibidló;.; . rum'�ec�at� ntsmero diftinguantttr? i 5 -43 VII. De dt/hn8tone ¡eceAtorum ratiorte diJfin...: c'torum r £ceptórum refpieientiurn idem ma« tiitUm. / I ' - p� 5,41 / V I I 1. De ,!onnu/lis ditiJiJionibtu ¡eeedtorum. P'� 546 'CQNTROVERS. VI. De cauíis incriníecis peccati. P: 5 4-1 -Punél:.I. !2.!.úd,& qttotuplex fit ignorAntia. ibid. I L : flJ!£ ignorantia jit catifit/ope¡:_u peccemino- , fi,e} excufet Ji, pucato. P 54S II 1. De :"talttia ignoyafJti£ vincibilis .. P··5) o I V. -fl.¿jommohieélorum' "olit dnri inf,/¡incihilii ignorantia. . ibid. V .. LAn ad omne pedatam foppunatur I'bliqu,fj � error =r=« i¡�telletftu. p. 5 fÍ CONTROVERS. VIL \ De cauíis extriníecis peccati. p,) 54- FunaL An Veas fit' catifa ,) & atithor peCclJ,ti� . ibid. - . . � §. I. Stdtui/tty catho/ica verittts contrit.IJut ... , ricos. I ibiJ� §.I1. - J2.!Ja ratione piurd AuthoreS defen dant Dfum non life eattfom pecceti, P: 55) ! §. III. Pr.£mift,J,ltttr nO¡;',n¡HIa_ t1'¿ Pidpttam , fententjptm explicandam. P.5 ) 6 §, I V. Propria fent�nti¡j,. P·5 5 g §. V. Argumm1Jt flltJtd. p.)5 9 11.1 Al:} Deu-s fojit effe caufa ir#entitM a{}iOJz� _ materialis peccati, qitRtndo ta/is ac7i_o Jittllt _ it¡¡putatuf ad cttlp!1'n1.? \ ! _ r )' 6ó t n. LAn Det« pofit ejfe caula per fe ,-6� e�� fe pec�ati iJ� per/HIm alicuúu jJcccati? p.j 64' I V. cArt Dett-S po..{sit ejfe catlfo milzoru'peccatt' ad grauittsalútd vitartdltm?, P.5 6 � V. cAn Deus fit ca!-tfo potmtú� ad peccanatttlJ' excttcationi5) aggrAuationu If¡uri'um:; & in_cÍurationis cordium. /' - P, 5 6 G V 1. j!)¿omodo Diaboltu". & homo fofsint e./fe tallfo peccati alieni. p. 5 61 e ONTrR b V E 1tS. V Ilí� \ De ?e�cato habltu;¡li . p. 56&- Puna. l. Difftcult'atisratio ¿.,'(pllcaltt-f. i6Ú'� I I. S�x opiniones reforuntur') & refoflutJ,tIJ1'i� ihrd. I I I. Septima 1"é1jt¢ntia reforin'i 'I -& te/ellit,tf. ¡'57 I _ 1 V. Propria.(ententíA. V � LArgU(iJmlfl fo/�/lf;� '_ J s J 1: .• "A, l A '}¡r . �-' t o N T it O V E R S I A I X. De peccato originali. pag� 5 78 f'unél:.I.' Exiflentilll peccati originMú ftlttuitllr� , ibId. t t Reftrttntlf:r 1(arij errores cirC'Í!J if!entiam 'origin¿Jlú p�ccltti. , , ,p. 5 79 1 I I. Explic¡;f,�ur ratio voluntArij reptrt"l1t inori- gin",li rejjeElu pa;ruttlorurit. -r- 5 8 I I Y. !<!:.a ratione de ¡aélo foe�it Ad'ltm1# 'Confli- títtt# caput }nvralepqfterorum. P: 5 84 'I." ,J2.!:!,a ratione volun_ttfttes paruulorum pojit� fiterint in valuntate Adami. � p.5 86 V 1. rari£ cath'olicorum ferJtenti£ área c(Jnfti� \ ttttitt¡¡'ptccafi originnlu expendi1tur P: 5 8:9, V I I. IJxt/ican.tur DortiJres.,qui efJentin,m pecciJ ti originn,lisin priu#ltione origi-P'/lllu iufiJ . ti» conflituunt. ' " ! p. 591 VIII� Effmtia peccatt ortginfilú nó1i conjiflit in . prittatione grJJtú,. ',L p. 5 9 i � IX. Declaratur propria ferJténti� ,circlil eJfen;;.. ¡iam peceati originalú.. p·5 94 X;. 1:{gnnu/l£ tJílájl�if�f1cul£ de origin.ali peecato. p·5�5\ · X t. De caujis peccat; originalis. p. 5 96, :x I I De ejfeélibus, & ptEnis peccati origina/u; P'597 _ -,,_. -� �-----.;;,_---�----..,.._;..,__ T R A e TA TV S. V I I. De necefiitate grati£ aUxilianiü . CONTROVERSIA. lo � Dé natura gratia! aélualis. p.60 J , Puna.I. .!!.:!i.tle hac mlfurid dijferuerint? ihid; II. l7ari.e Jteceptiones,& diuiJiones grllti£. p.604 ' I I I. AlúgrdiÍJwumdiuiftone!. ,.606 I V. Ancon&urfus catt{tlrjm£ pertint¡et Itdgrlf.- o , I tlJ1,m? , ..' \ ;.609 V. An .d.llxilium tiÉtüále ad honllf'1J dpU5 ad altum inte/lelftu pertineat? , P 61'0 V 1. An arl-xi/ium a{tuale ad bomhn ,opiu perti- - nul.! ad voluntatu aBus? ' ,.61 3 V I I. An auxilium. aélulele e./feéli¡ú eonfurr",t \ Ad alhu !Jonos ? ;.6 I 5 VIII. <.An bonul1J'OptU ex gratia elititumfJofsit ejfe irtlénjitU gratiii aElftali a qua prote� di/? ".6 17 IX. v1n PIures cum pel agio de aEfua-ligrlJtia I dijJutates, de gr,!,�ia fupernatftrn,�i quoad fttbJlantiam, ve! ddup.ernaturlf¡li tantum quoad'modUrh diJjutttfJerint? ¡.6'l � §. 1. �id fit fopernatur¡:t;le- qubadmodum. ih. § .II. DoEforum platiia. f.G 1 ,9 I J L Prop ria[en'tentiluxpliclftfl r. - P.610 § .tV. Prior pars 1Jojlr£ feniltitt frohatur. 6 2 Í .§. V. PoHerior pars nollr£ fententi£ proba- , tur� ,ihiJ. §. VI. SlIotufit obie8ionihas. P.6ll. X. De caufoefji&iente,lIlII¡lIf'¡¡¡¡ AIIXiliof¡7.¡ .• 614: X I. Dc errorihuáontra chriJli grAtiA-m. p.6 �#l X I 1. Appendix. De ftatibU1 natur£ hwm,an£" quibtu grati"fl¡ in-diger 'ad ·bene opernr¡dum· p.61..9 CONTROVEitS. It De neceflitace gratix ad aélus naturales .ímclledns. ' p.63 1. Puna', I. tAn ad veri! stes ntJt u(¡.les cognofcen .. . dtU j}eciale ltuxÚium grnti£ Dei reqllira-. tur? ¡hid. I I. (.An ad c'reaendü obiec7a a DeQ reselet» iII[/U naturali, �eqJtir¡:ttur j}ecialis gmtia di fti,!üa a dono ú·eilfÍoni!. , ' 1'..6) 6 CONTROVERS_: Ill. De neceílicaee gratia: ad bona opera mo- I ralianacuralía. p.641 Pu,nlt. r. 0n in q'Uódmq1te.ft�tfl necejfa�iJt jit , JleciM,s grlf.tilJ ad bom�m'()pJlS morale �e� talione feclUfo? I '. t�tíJ. §. I. Homo nee in jlaiu natu,r£ iorrúpt� indi- get ali qua j}ec�J1li grJ1Jti¡¡" -ut -r=": ter poftit vnil,ve/ Iflteru opus elicere.ib: �ó Ll, Yari4 opiniones referttntstr. r p.64j . ,§ ¡ 1 I I � Impugnatur prima [ententi» Grego":' . ...: rij,Ó'fecunda Marjilij?, ' <p:646 ,,§� ,I V: Senten�il/¡ PJi,tris YaJquez expendittm. , ' '.', p.6+7 r.. • , , \ , , §� .. V. ;Expendu!!'tur féiítentt.t) Rlfalá£, i:!} , ,noflri .JEgidij. " ,.6 5 � _§. V I. 'Propria fenteniiif:. , ' p.65 J §. V I I. ,Te.ftimonia COiftili()ram �,17 Patrum ',' '�tmt¡it noftr am fm.tUJI/Rm producuntur. ;.662. ,'_ §. VIII. Prttdilln" teflimonia fine prttiudició' ° ,nojlrtt fententi£ explical'Jtur, Iraditie� que doElrina na qu£cunque �li/1¡ eiitp ,- dem generis expliciinda. . ;.'664 §. I X. Argumenta J, rstion« petita eontrtí_ _ n�jlrtlm fententiam; . p.667. I, I!. .An hóf¡jo pofsitdi/igere Déum amore ndta� raüjine j}eciali ttuxilió grtititt. ) p. 669 CONTROVERSIA IV.' I De necdIitatégratj� aél:ualis ad vitanda b _ peccata,& totam naturalem legem , ad implendam. '� I P·67-4 'Puntl:.l. An fine JPeciali gratillo polsit vinei.ali� , qua minima tentatió in j}lIttlt nllotur,! 111--:- f p ¡:e? ibid. I I. An ad vincendtUjingultU graiid tentllotiond, neeeJfaritt1f Jit, gr /Jf.tl£. auxilium? ;.679 I I l. An ho�o iujtus pofsit in nat/Ita l;apfo com";' manibus gra/itt alt'Xiliis,1iittr.re omnia ve,.¡;. nialilt? , ' ;.685 i,V .. An innatur41ltp[a indigennt iuJli J}ecia# IIHxilio/ld perfeaerAndum? p.68-'8 . V.Ari \. , , / of / \. Controuer.& Punclorum . .De neceílitate gratix ad aécus fuper- naturáles. P·704· De Principiis gratifl: iuílificancis. p., 5 r / - Punél.I. A¡� grdtia diuin.e reuelJf¡tiolJüad De/mi Puna. I, Pr�cipu£ c",ufo' grtJii£ iHjlificlJntis 11f cognofce.ndlJrtJ jicut (}p"rte� fiJerit nece!r�- . jigñantttrr. , I ibid.. rta? .' . tbtd. � I I. Alú caufo mittles principales nfsignnntur., , Il. An aa/u fidéi, & pif,# volult-tatú ttjfeétus � _ . p. 75 J,. "".., 'qu� depen�et, (7 cog�t",tio a qua hie a./fec1us I I r. An requirJltur al'iqun- diJPofttio I1d grA- dependet,jintJPecialútJon¡,f,Dei? P'7¢6 tiamexpArteilla:nrecipientis. ' ,¡·754' ,-' III. At! 118ni tr�de1tdijif fupet1Mtural� qttoad' I V. .An dij}ojitio morelis ex naturA rei Jit ne- fohflantiam? . P'708 . ceJfa,ria adittfoJionem gr�titt. P-756 1 V. (in pitts ajfec1U1 credendi pde' chriftianllJit\ V. �JJ diJJdjitio ex parte irtteUefftJs ,reqtúra- � [upernnturnlis'1 vbi'tff1Jtn vniuetfom aéfas J tur ltd iuflificationem fet/; qua rMioi'Je nd il- flpeYnatllr�lú pofsif 'é1iáe're ex Tltolione lam fides fit neceJfaria., .0 � P�7 5 g nlltwa!i? : P'7I1. V I. �£ diJJojitioñes ex p¡;Crte v()/untatii adiu- V. An ad ferutlnda fruepta de AflibtU internis jl'ijictJtionem requirtfntttr.. . ¡·7 59 fo,pernlJtNMlibiu, 'vel ad flon peccandum V 11. An Dilec1io jüpernRturalis Dei fofer Qm-, contrtf ¡1I"jitneceJ!arilt gratilt? , p.7 17 nút., & perfeéfa tontritio fint ex 1Mtura �ei V 1. c_A n_ pr¡ecep,t tt[ape11ttlt'ur Alia circa ext eYntU. . 11 lti�a dij}ojitio a,d gr Míam. 76"4 , ac1ton�s pofsi.nt Ji.rte gr�ti� lJ�i1'lJp¡�ri?p. 7.2.1 V I Ir. An vlti'('1lJ_ difPoJitio. ad gra�íltm . ha�i_¡ 'V I I. tAn lttftiM mdtgeJet jJectJJlt gttltu Alex/Ito tltdle¡J) jit ejfodús gratU ah litltquo h�htt/ll ad pr,uelta fo_pernaturali,! adimplenaa) & infofo elieitus. p. 76 5 . ¡;lpernAturaltaoperaefjicunda. p·7L2\ IX. An dijJoJitiónes ad iuflificntioneWJ it", ne- --- --------�----- r.ej[tlti'lt ftnt vt nee de potenti1/, nhfollltlJ fine' T R A e T' A TV S. V+l I. illis fteripofsit iuftpcatili. . 113 X. .An vltima diJ}ojitio ad g·ratiltm fit caufo e[ fleiens i/liils, & homo propriis IJEtibns filtper natl¿rJÍlibus, �a¡;itus [upernntllr#les ¡r(Jau-: cat.' . 1.776 CO-NTROVERS. 1tI. . De effed:ibus pofitiuis form% fal1él:i- ficantis. \ P�77§ Punél:.I. A'Ij, grátitJ effiEliue producltt h�hit�s,.¿( , "é1l1s fopernat,urttlei? th�á. I I. D� ejfe{/i�lIs grati.e in genere clillj:t materla- lis 6' ftnJJtisd !·78 � . ln�Df v" .An homo i1!paris naturalibaúOjtituiti1}ofsít alieni graui tentatiorti rtfijle't'e, di# feruare pYá�cepta) di in innoeenti» ad jinem rvfque perfeuerare? I , .. p.69 o V 1. Al" ¡'Jomo in nittum jntegr� totttm niUf.(;rn,· . ies» legem in'omni oc�ttJi'One,& in omni tem pore po./[et [eruare) & inlo ¡f¡"tu perfeue,ra- re abJque grtJtii Aúx'ilio.. . . .j.G 9 i CONTROYERSIA v.. " . De neceffitá�e,grati� ad opera naturalia . refpeél:u nacuree lap!a:.\ p.�� 8- Punét.I. An homo in jlJJtu J,eth.tMpofsi� dicere , ' IttiqufJ.d Bpas honefhim?' ',_ � . . ibid. U. Artji.Jes ¡it-netejfatilJad qu�dtihet bonu� opus ·motaliter bonl7,etittnlj,tutAIM .fdinü?p .. 6 9 9 III. An ad dit!tur'lJam obfe"t'uMi�nem tuius na iútalis legú.,& viao�iam omnilt1i� tentatio nttm contra i/lam ne(eJJ�ritJ.fit jidú;vel ha hitua/is gratin. P·70L CoNTKOV'ERS. VI. D� luftiftcatione� CONTROVERSIA I. Dé Natura formrefanaificantis. P·7 1 5 Pund:. I. LAn itllitüt fell for'llJ'iF fo1taifica�s Ji� _j intYinfeee inh.erens ? . \ ¡bitt. I!. ,,_An forma fonél'ijicltns fit n,flus 'Vel hAhi- tU5? . p. 7 11 I I!. kid fit gratillm tifo plJrti&ip/ltionem di- uin�natur£? Po7 30 I V. �4 rp,tirme iufii pet grqtiJl.m filij p,dopti- . '/d conflitulintur;, _" I P·7 3 t I V. LAn gr/lltia [eH, forma tttfliftctens Jit !imp/ex vel multiplex hltbitus? .' p·7 3 4· V 1. A» gfatia dijlingimtur if,b �itbíta Chá'rita- .: lis;& lin immeaiatf Jinim.e, v�l potenti� in h�relf¡t 'l)olitiu£. p·7 3 (j VII. An atfus e haritatis feu dileEliónis iJei fofer ·omnitJ crmtr.#iofJi[ve perfec1"£ ha .. heat rationemform& fot/aificarttis? P·7 40 §. 1. DoE!0rllm placit«. . ' ibid� § .. It 1!{g'rl'nñ;fla fondáment�explnduntur pro fententiif¡ 1}egante ¡erfill-am dileaio- . nem: Dei e!fe formam [añéfijica1ttem. iIJ. �§.l I r. Sententi« negans aU/horttnte Triden-. tiit:j pfobatur�.. , , ',- P·7 4� §. IV. Rlltioñ¿ ésid'! coñe/afto 1t,robafur.p. 745 §. V. SMisfii ftmdltment,is in I contrarttmt A rafquio Itd�uais. " . - P·146 §. V 1. Satisflt fonddmentis lJi contrária'm a . jUdfatio adduc1is ex Tt:ide�q,d. P: 7 48 §. V I l. Satisjit argumentÍ$ a rlf;�ione petitis, q#£ Mttriltitt5 Rdduclt� -, t749 . CONTROVERS. .r r. d Index T raélaruum, I I I. De effoEli/;su flrm/llil:ms pojitiHÚ graritC. ihid. I V. An eJfeElus formales pofttitt; grari4 pop jillt A Deo per extrinfecltm votuntlttem pr.1j1JJri fl,pe gr¿ftilJ inhuente. P.784 e ONTROVERSIA IV. e o NTR. OV ER S lA v. De effeél:ibus ncgaríuis grati� in genere cauíie formalise ' ,\' P: 786 Puna. 1. �omod() gratia, & pucatum 0ppo- nantur. . ibid. I I. j!¿a ratione ¡(&Ciltum grlltiAm expellat. p·791., " " I I 1. An peecatum & grllli,! de p�te?!ti� ",/:;folutlJ . . ¡ofint in,epdem jithie[!o compol1Í? P: 795 I V. An peecatu� martille pofsit remitii fine in- fitjione grati«. , . p. g 09 V. f1.!!od Jit ohieElltm 'Vo/untatu , qlla DelH Jehi qtJe intrinfeca forma remini¡ ¡fulltum. ' p.8o+ , §.'I. Status difjicultatü. "hid. §. 11. P!acitJl¡ R.R.impugnantu'r. p. 8 05 §. I I 1. $0idam modus exponitur,qtto ¡eccata loflint remittiahfqiformaintrinfeca¡.8ó8 §. IV. Expliclltllr obieéium voltmtiÚw, ex 'Vi cuius o'�ligatio,/egú voti)"'lt� contra-Bus im ponitur,á hqc ,ltfsignato qlJtfjlio diffobtitltr. p.809 '. , , . V I. An Deta pofit remitiere pe.ccl1Itum pro eo inj}'ant� in quo commititur, p.811 De líbercaee requiíira �d merínrrn .. 85? V I I. Anrvnum·mortltte ¡0fti! remitti [tne ",tio? p ,8 1 3 . Pund, I. �1I»t"lilJ(rltn 1Ul'IMt:ittmJTI-Qllil'll- V I 1,1. .At1- popit Jari �liql.lotl1'..ecclf;tlJm cui re- jure i6id� pftgmlt r:emifiio ex pr£,dicAtu intrinfocú. 'I_I� , 0n Ad merít1lm efiJl1'!J tondignllm fofficiJet ibid, . - ' . ¡iberttU in ntio tllnqllltrlJ i1HiJpiu. I· 'tJ 5.3 I I 1. c..4n p0fsil ,,It'H cru'tllTtt ha6ere liberill" . tem in Deo tanqu/lmin clJpiu,folJi&imtem / ",ameritum. - . . p.854 I V. v1,n I¡berlM inter Aam ,mnnino '4quJJles cum neujiülJu Ad aturN,11J fit" diflunl1ione fofficia! lid meritltm_ < P: 8 56 V. vin lihertlU' remotll fofficitJt ati proprint» meritNm IIllm intr�7tfl(e ex ohieSo honefli. \. p.859· V I. ....An /tElio txtern", AJd.At niJUII'T(J merí/m,» foprAinternum.. '. p.86j. V I I. An /lElm ch"ritAtü e/ieitm JIb habitll gr", ... tite in inflanti in quo 'Vrget¡rJtceptJlifrpofsit eJfe ¡iber,& meritorim? ' p. 8 6 G . e ONTRO VER SI A III. De expulfione feu remiílione peccati \ venialis. p.8 14- Puna. I. fl,.!!omodJ váJ;iale per 'contrition em re- mittatlJr. p.8 I 5 I I. r..An veniale remit/atuy per a/ium aEl¡tm � tontyitione & perfic1a Dei ¿¡Ie[tione di- . flinl/¡¿m. '- p. 8 I 6 II I� t.An veniali", pofsint remitti per infoji�- , nem grfttú �a,bitualu? . p.8 1 I rv. PyopriiJ{ententin,ciica remifsionem'Venia-r bum. p.8 1 5 CONTROVEItS. VI. De Refpeétu quem int�r fe habenc ea, qu� , ad iulHficarionem pertin�11t. p.S 17 Puna. I. De prio'litate, temporis inte� (/II 1u£ ltd iuftiftcationtm attinent. ibid. II. De prioritate natf,l,rtt inter (If, qua iniaHiji- talione reperiunt#r. p.8 3 o -----, ---..-.,._.__._,. ............... ____ TRACT A T'V S 'D� Merito. CON�ROVERS. I IX. I� De natura,& exiílencia mericí, p. 8 3 2. � Puna. I. �id jit merÍfnm?, ihid. I I. DiuiJio ":;eriti iT¡ merino» ae congruo, & de (omligno explicatur. ' p.8 34- I I I. De ExiflentilJ meriti de congruo, & de con- . digno.' p.8 3 5 I V. ExptiCluJJr nOUR Alia diuiJio merit; in me- . J.' "Titum remNneTJJnÁum, & merino» in fje, .. · .-{eu ¡retij & fi/utionis, :vhiln.te nJJtHrll; (:;- \ J. '" exiflentiA huiHJ meTít; eXllminfJtur� p. � 3 G $. I. NlltHr� merit¡ ItT mOdMrlJ ¡retij, &[0- Jut ion H propcnitur. ., ihid. §. I I: f2.!tid flnferint AA. de ,his meriri: la mcaum pretij,& folnticnú. _ .. ,.838 § .. I I I. Propria jen/entia. ¡.84 s §. J V. lJiflrimen aftignJetur inter opinionmJ , propugnantem h,&c merite i» Jle, & rrrorem 1vJR/sitünJ.Hm. . ,.846 §.,V. SiJljsjit argumentis pro Cppojitll fi".ten- till. ,. p.848 v. �omodQ meritltm JI/; impelYluione [Atif- fo8iont &fotisjj)lf,fliDné JifferAt. 'ibid. CONTRO-VERS. 'II� De his qu� incrinfece ex parte aélqs ad' meritum rcquiruntur. p.870 Punél::. I. An aElm meritorjUJ de/;e"'nt 1fe fitper- natltrll/is. . ibid. I I. An lid meritum doni fo¡ernatura!is reqltira tttr pojitillus aa� , vel pllra omifsio fofJi ciat. p.873 111. An , I I I 1. An vi opm fit meritoriso» aebent rt:firri in Deum. / p.875 I V. De intenjorJe & dllrlJtione ISa meritum re- fJ.IliJitf,;. ..) ,.877 I y. f2....uomodo meritum ex aurl&tione actr�fcens infinitum non euadat. - ,.879 V l. An a8HS meritoritss Jebel"t effe vndequaque IJomu,vel honus,& mllllU,meritoriuJ,& de- . meritoriu« ejfe poftit. . 'p.8 � 5 ( CO'NTROVERS. LV. . De allis exerínfece ad merícum re- , quifiris, ,) p.8 86" PunttJ. An J1;d meritum requirlltur !romifsio v�l . 'lexexúin!eclI.Dúaepr.fmio&onftfmdo. ¡h. I!. An nd merino» requirJ1;tHT jllltuS ViJ1;t01#? !.889 . CONTROVERSIA V. De merito de condigno.illíus valore feu . .' cortdignitate.. p.892. , Pllna.1. wn jlJ1;tm jimflitAtis reqllirlitur\ AA meritum ?' -' , ihid. ll.· �n ex mAio!}.grlJti" dignificante ceteris Pli- ri/; m meritto» ere feat • . !, 8 9 5 . I I!. An gratiIJ digniftClJ1'Js debeat 'pr£cedere �allm dignificAtu,,!. . p. 897 IIV. \�n. rntione forma ex fe dignifiean$ dehe at , afficere IlElurnaignifielJndum. p.90Q , V. De /EqulllitlJte & ¡roportione fecundum en titatem meriti condigni &/J,1J'J [ItO premio .. p!90I/. , ' V " In quo fenfo pofsit ¡rite/figi vulgti,xe il/ud. , Deus prxmiat vltra condignum & citra condignum punir. P.906 V II. De I£qul¡"litlJte, & proportione feclmdum intenjionem,meriti de condigno n"á/proprümJ pr£mium. " . 1 P 9 °7 V I I I. f2....ui temporis ardo debeat,intercedere in- ter pr£míum & merit/�m condigmtm.p. 9 o 8 1 X. An opera meritorilJJ ex gratia Chrifli eliettif mn-iorem dignitatcm maioremque prome rendi vim haheant ex eo quod .4' grJJtia , Chrijli procedant,qflam hn,{Jerent ji e,x ele- .Jem gratin Dei non dPUAinttútH meritorttm e h�ijli proeederent. p. � I J C'ONTROVERS'; VI. De reuiuifcentia meritorum. p.9 I ) Punél.!. An mcritl& per ¡cccatuT» mortificatA per . fo�{equentem isflijiclJtionem .,euillifcant? ibid. , 11. An merita 'reuilúfcant per fobfeqltentem ÍlI flificationem ex nMura rei vel ex D!i mi-; ferieordi�. . ,- p·9 I 8 I I l.' .An jimul Cllm meritü mortificlJtis per fopfe- , I / r' - I V, , ¥Juentem iuftijicati(Jhtm teuitúfcttt tDtt'tgrlJ tia q�'g,it per peccatum foeral amiffo. p. ') 1'9 .An pec(ata iam remijfo redu¡,n! per fobfe .. 'lItem peceatl�m. Ir:bi lin, puclJtum remitti Pbfsitfob conditio'll(; . . , ¡·912 CONTR.OVERSIA VII. . De his qure cadunt fub rneriro, P.:917 Punél:! I. tAn ¡uftus pofs'it Jihi mereri de conJi ino�'l/e' de congruo primam infojionem gra ... ti£ 1J1111111i5,h¡;ebüualú, (} re(iquorum ha- , 'hituum infoforum. i�id. \, 1,1. An IuJlus jibi ¡rimam gloriam de condignó _ , promefeIJtur.· P-9 JO I II.' An) IuftuS l0ftit Jibi mereri rep¡;trati'rmem pojlla¡follJ. I ..'. _ p·934- I V. .An Iuftlls pofsit fibi arJnum ferfe..uern,ntitt prornereri. p·93 5 .� V. An Iuftus poftit gratillm hn,bitualem /lli" . promereri., -, • p·,9)36} V I. fn, bona tempprf1-lia caJAnt foh merino», p·939 . " . V 1I.' A'll principillm meris! l0ftit ,ndere foG me- ritul.m. ¡. 9 +� \ CONTROVERSIA VIII., De iuílieia inter Deum & Homines, & virtu- oJ- ) te, ad quam in Deo pertineat retri- butio meritorum. p·941 ), . Punéb f. !!..Eid fen{erint' Authores ae iujli:i" in- rer Deum,& creaturas. ' 1.94" I I. j}¿alü debeat effe mlltériiJ illflitit,e·\pa.943 I I 1. An iuflitia debeJ1;t �erfori irJUr rutile & , nociuum. P·944- I V. Non, .datur in efjellu ·iJifJitilt to�mutlttillJJ , hominum erg"" Deus», P-946 V. DRtltr iu..fliti�\commutllt¡1I1J in affiaú ho- minum erg� De um. - p·941 V I. De conducentia, & neeefsitate paEli Ad iu flitiJtm Dei erglf. homines fondAnaam_ " , ¡. 9 4 8 � 'I V I!. 'An ex iure Pntr.ú & Domini) q�oa DeHI hAbet in crelJt�ras erg;' ilitU obligAtio Dei, \ & iuflitinpugnet. p.949 V I I I.. ?{gUlf, r;ecentioru11t fln�enti"" exploditur. , '-95.0 I X. Non dl!tlJr in Deo illflitilJ fommut�tiJJJJ. '·954 X. ExplictJtur' ohiel1Hm i1tftiti� aijlrihutiu4�, p. 955 ' X!. Dejinitur an in Deo detllr iu!liti4 d¡¡lri- hHtiu�. I � • p, 959 X II. Argllmentü [olutis contra conclujiones 1'Je ga",tes in Deo j}eciAlem iuffitiR1» concllJ ¡iD to;iIJS£ontrolledi� tr"dilur. p·96 I ELEN ( I I > • • • - J,ts:J.... - _ J ) ) ELE. N,C'H V.'S • 'v " T' RAG 10 xr V V M. , '\ "Tluc. l .•.. - . E Beatitudine 'Vhi �,!!nia qUAl �d . , " 'tr¿:¡,lfatum de q;ijlone lfeEtflnt. .'. . 'reperientur. ' II. De IlEfihIH humaniJ. " I I I� t» h�bitibUl,e1 ruirtutifUJo IV. . De Bonitst«, e1 meliti«: V.' De Confiientia, e, '/V I. De �itiiJ, e5 peccAtiJ. -, V I I. De necefsitat� grati� auxilill,!tiJ. _ " V II I. De forma iuftijicanre, e1 iuftificationco ' I X. De Merito. ' '� r- \' / . " 1 R. p,�: f / .� \ ' ( / R.' P. E'RANCISCI DE OVIED'O, MADRITANI, TRACTA'TVS PRIMVS DE BEATITVDINE· �periet Leao,. in hoc traitatu omni�, q�£ in �ral14tu 'de VifiOllfJ , II �oaores dt1J!utant, qu£ placutt hIe fl�tbere pr()pffr ' \ rationem datam in totit« operu prAfation·f., '�*:slírf&S'u":·""sft�u�sft� 'CONTROVERSIA r, 'De fine, hominy. ������� I e pIures difputant de .fine in ���r"71,� communi, feu de natura cauíe , finalis , de quo late egi. con'!" � rrouerf I I.' Phyíice , vbi de �¡ cau[a finali, & conrrouerf I 1'1 ��\��bIl�� de Anima, vbí de intentione, . ..:L . & eleétione, que.íunt I'ra:�i- p�l1 aaus, feu effeaus caufe finalis late difputa- ��!I�c1i quid. aliud diíputandum �tlpereft de �a.� .. bus.íeu de his, qure ad finem ¡x;rtment, dé his dí earn traa.l.. conrrou ..... vbi de aécibus voluntatis i� par�iCulari , ( & de his, qure ad finem pertinent, c:hffus,e ��aao. .,' / . , ---------.-...._.._,�---. ---o -. � P V N C�T V M l .. 2. vi" fit aliqf¿ü v#imus finis hominif. Dv plíciter potefi: homo ordinari in finem vlrímumrvno modo ex intentione authoris natursc.ordinatione quadam quafi extriníeca, & paíliua, q.llX erit ex eo.qucd Deus .feipS(I,fuamq; bonírarem tanquam íinem reípexerit in hominis creatione. Alio modo ex libera aél:ione horninis, & ordinatione quafi aél:iua, qua homo fe,& om nia fna proprio v'olunra�is atru it:l Deum ref�rt, & ad illum, ordinat,& ordinari ddiderar.Rurfus h�c 'Ordinario acriua potdi eire in aliquem finem poíitiu�,& fimpliciter v lrimU11"l , qnem fibi pra:- Franc.de Ouiedo,in 1.2..D.Thom. J';,.u ,p� rAntu 6- ,p'¡'a,timu. , ' figat homo ex vi aéHonis tanquam vltimum bo- num inrentum , non íolum ex vi illius aétíonís, fed ex vi omnium, quas hOl�10 poteíb dicere, ita .vt ex vi illiusaétionis hie finis vltimus pr(Efera- tur omnibus aliís , quibuícumque rebus, & dere- Ilemr horno omnia.que huic fini opponuntur,& illorum iaél:ura paruipendarur pr,0pter hunc vlti- mum finem confequendum, & hie dicitur vlti- \ mus finis non íolúm operationis, fed edam ope- rantis. Alius poteíl eíle finis vltimus refpeél:u ' operationis.non ramen refpeél:u operantis V hi- mus finis operaríonis eft ille, v ltra quem operatic illa nullum alium refpicit, fed vltimó propre,r il- Ium exercetur , huius modi eft íaníras.quam in- rendir CEgrOtlls) dum de·,ea tántum íolicirus pro- pter hanc patitur [e:i!Eoncm verue , & [�nguinis effufioné, potioncm amaram defu!nir,& alia hu iuíinodi.N on ramen ideo [c'mit'as,qu::e eft vltimus Ft'nis n'b vI finis operationis , eft vlrimus finis operantis.quia times .. ex vi illius [nrenaionis.non prxferrur íanitas om- . nibus aliis.quibuícumque rebus,neque reípicitur tanquam vltima quies,& maximum bonum con- ' íequibile ab homine.Ied per alium aétum abíque prioris repugnansia íánita-em illam in Deum po,... terit ordinate, & paratus dIe porefl ad fanitatem, illam conremenndá, ú alias prxatnati boni,& ma- ioris in hominis extirnatione impediriua eíle de prehendatur. Alius eft finis Beque rcípeétu ope rationis,neque refpean operanris vltimus:hniuf- . �odi ft,l11t media inrermedia, propter qux rerno-. nora alia amántur cum ip[a amentnr propter Iinem.Finis ha-c media did[olent,quia alia.aman- . tur propter ip[a, viddicet [ciilio vcnx propter hu morum at.tenuationem, cum ip[a attenuatia �me ... tur proptoer Canitatem,dicitur enim hxc·attenuatio¡ hili,s, quia propt.erillam amatur (ciffiovenre, & dicitur nop vltimus,quia ipCa amatur propter fa- A , n�tatcm . I 2 De Beatitudine, ,_ nitatern adhuc ex: vi illius aécionis, qua íciflio ve na arnatur propter ipfam. Hos fines v ltimos pro prié non ,participare rationem �nis dix� contr� uer[. J. r.Phy íic.Puncb.r.n.a. qUia de rat tone finIs cft non �ohlm aliqua amad pro�te.r ip[U�1,[cd ce tera fieri propter ipíum , vt dixit Philoíophu s �.Metaph.textlr 8. hoc reliqu« omni«, qu£ pertinent ad [eriem aélU6, q�tO intendltur , ideo ex hoc Phi loíophi loco, & alíis citatis dcíumpta fuit vulga ris illa definirlo 1 fir-is. Cuiu« .. r;rat;a ceter« fount ipfe 'l/ero nulLiUJ gratia. Socio nonnullos contendere hos fines non vlrimos Iimplicircr hnes appcllandos eC íe.cum quibus nunquam conrendam.quia tantúm Í:le nomine poreíl elle qureflio , cum circa virruté mouédi.S; modum.quo mouent,& 'i1lqrum cau- . f�tlitatem quaf aétiuam '. quam huiuímodi fines I exercent refpettu mediorum remotiorum.Sr quaíi . pailillá"qua ipfi a fine dependét.nulla Gjt inter au thores diílenfio nee qudhq íuborta. His poíitis. Sit prima concluíio : Deus cí] finis vltimus ex- triníecus hominis, in quem author natura: illnrn proprio aétu ordinauir, Ita Scholaílici communi ter ex �vIagifu-o íenrentiarum in 1 •• diíl , &. D.Tho- rna in hac q.art�8.:rrobatur �x Prouerb.re. omnia propter ftmetipfll,rfJ operette« eH: Dominus & Apoca �ypfts r , ego [ion Alpha & Omega. coníl abir hrec concliiíio ex his, quibus íecundam, videlicet Deü eíle intriníecum finem hominis , in quem ipfe {na deb�at ordinare, ptobabimus.ClUTI enim Dens 01' dinatiffime, & honefriilime operetnr, di�endum �fl: operari propter �10neftiffimum finent& intrin fecuro rei produé:tx, fed Deus efl: hnishoneftií11- mus omnium, il1[uper finis intrinfecus hominis; �rgo dicendum eft Deum propter.lmnc h,nem ho-: .tninem creafIe.Deinde cum Deus crearet hominé, Vt hic iuxta debitú [u� naturx ordina�et par erat Vt D�tls eundeln �Ol�inem ad fe ipfum ordinaret� Secunda concluíio,Deus eft vltünus finis intrin� {ecus homini,�n quem [eip[um debet ordinare per proprios aaus, & in cuius pro[equtltionem debet tendere , illiqu� fie adhxrere, vt nullius creatllrx amore ab ep (eparari permittat. Deú fine�n inrrin-. [ecum hominis appello.,quia in ilIum deqet h01;no, per áé1:us fibi inrrinfecos tendere,B; quia �xc te�- delltia efl: naturx ratiqnali congrua,& con[ona ex iqtrin[ecis prxdicatis ip.Gu� naturx,ita vr in illum _ �ebeat rendere in quantum dillin� gratix auxiliis ipfi natura:: datum fuerit. Confiat conclufio ha:c ex re£bmon,iis pro prima concluíione adduétis, quibus íignificarur Deum erre finem vlrimum omnium cre.aturarum, ex qu'o inferrut- llamrá ra� tionis comporerit debere pr9priis aaibus in hunc \ fincm rendere, vt id confequatur,ad q1:l0d creata �fl:. Deinde quia licutiinanimata perappetitú in Datum ferulltur in fines,& terminos ab ipsa natu ra)& nlnme authore deainatos, ita rationalis na tura debet rationis aéhbus (eip[arn in hune hnelu mouere, & ad illum cófeque.ndú [uas operationes dirígere.PIura Sanél:orum Patrum teH:imonia pro ha� concluíione authores adducunr, in quiblls ce lebre eft illud A llguftini lib.S .ConfdI:c.l. F ui(fi nos ad tr,& inqtii�tl4m eft cor noJirum donee rt'qu�'e flat in te.·Probatur in[uper eadem conclllfio ratio- ne quadam de(U1�pta ex Deo,alia ex natura ipilus hominis & creatur� rationalise Ex parte Dei pro hatur�quia non minus perrinet ad perfeél:ionem D�i eae v Itimum finem creaturarum, quam eiIe pmnu�n principium, a quo creztturx omnes de pcndeant. Sed ad Dei perfeébonem perriner eífe prim\im principium, á quo creaturx omnes depé- t \ • • ; . .efM Fnis extrinfoceu homitJu. DetUfinu ;,ntrinfeclU homini.!. ' f, ,deapt.ergo petri net etiarn eíI� finem vlrimum.ín qué omncs ordinentur. Maier (ola indiget proba rione, qu� exhibco, Ratio vltimi finis dicit [upre�. má pcrfeé1:ionem, & maxima bonitat,em,in quam relique bonitates ordinantur, Sed ad perfeaion� Dei pettinet elle (u premá,& maximá:ergo ad per� fééhollé Dei pertinet efle v ltimú finem omnium crcarurarú.Cófirrnatur: omne obieétum eo magis exoptabile eít.quó magis bonú;cum ergo Dens {it íummé bonus 8{infinite excedat omnia alia bona, erit etiam íummé exoprabilis, & infinite exceder - rcliqua omnia exoprabilía, ae proinde debet 0111- nibus prxferri, eílet enim 'maxima inordinatio, & ah ornni ratione alienum maximum bonum �efiderio 8¿ amore poílponere aUis bonis �nfini-:: te minoribus, & haic illi prxponi.. ." , Ex .Barre ipíius naturas ex eo probatur Deíi effe' vltimü finé creaturarum.quía horno no frufira,& caíu in mundo eft,[ed propter aHqué hnem,& cú in finibllS non procedatur in iníinirurn.neceíle eft hominé dIe propter 'aliquem finem vltimú.Deín de ipLl. coníiirurionarure l�lúnan<e id poflular, quia alias non haberet homo przfixnm rerrniníi, in quem iuxta rationis regulá íuasdirigerer ope rationes, ac proinde non poilet vitam íuam n:ae iníhtuere.Ex hoc conuincitur naturá humana ha ... bere aliquem finem v lrimurruhunc aurern Deum eae ex eo probatur,quod Deus eft iil1umum bonú & alias confequibile ab homine vt pofiea pro�a- . bimus ;' ergo Deus vrpote ílul1l11Uinbonum hg::: minis, & drb eo con[equibile, erit v lrimus finis iI-' lius:Conhrmatur:narura ex te propender in (uu�� bonum: ergo �agis pr'op�nd�t in illud,quod eft maius bonum illins, & v !rimo tanquam in cen trum & quietem vltimam in illud,quQ� eft maxi mum illillS bonum viralrc continensreliqua 011}� nia, qux aliquid verx boniratis habenr. Sed hoc d!Deus ; ergo beus erit V!tim.lis,'finis homínis, & omnis natura: rarionalis creatx. Ex hoc infermr Deum efI�'vlrimu1l1 hnem tam �xtrin[ecum ; quam inrrin[ecum ónmillln hom.� num: extrin[ecunY quia Deus omnes homines propter eundem nncm procreauit: imrin[ecum quia hxc ordinario ad y lrimum t1nem conuenit �10minibus ex pr;edicaro [pecifico,imo ex generi- co natura:: rationali� creatx comprehendentis na- turam Angelorum. �od auten; non omnes ho� mines per aét:us elkitos in hune finem" tendant ex �orum libertare �ependet & eorum malitia: dandum eH quia contra naturam rationalem ope .. rantur , fi ornittam aétús quibus in hUlle finem.. eundum eft, vel poGtiue exerceimr alios,quibus ah hoc fine recedant, iuxta quau1: doétrinalll tertÍam c,onclu{ionem prxfigo. Sit te.rtii conclufio necdle non efr .n.eceffitat� p�lyfica, [ed,tantum neceffitate Qbligationis 8(.' pra::cepti orri ex ipfa I}atllra h?minem per aét�s eliciros tend�re in hune finem vltimu.m. Ita tra- Nece/fitlt!! dunt ValentIa quxfr. I. puna.4. SQanus traa. I. Imaen"¡ ir, di[put., .[�ét. I.llum.4. Tanneru s tom.2. difput. I. fifum. quadb.dub.,. num., I. & omncs,qui rem attin- gu-nt. Ratio eft) quia ClIm homo¡fit liber in hlis \' ) aétibus , poteft eos exercere,quibus in hunc v lti- mum finem verum non rengat, fed potius ah eo recedar,& operari nullá ratione habita ad hunc 6..: ' nem, vel quia in mentem non venit; quod,dnm vnam vel alteram operatiol1em exercct, potel1: <;:onringere, vd quia de hoc fine curare non vult ex prauo & p�ruerío v(u [na: libertatis. Teneri obligatione [ell prxcepto naturali in hunch.nem ( , tendere \_' " \ 6. .\ .... 7� Tract I. Confr. I. Puna. I I. 3 gotius Martinez.' qu.S. arr.s.dub.t.Scalij quam £lures. Verum tamen non ornnes eandem conclu- , {¡onem eodem modo defendunr. Docuit Caiera- , nus loco citato nos omnia appetere propter beari tudinem , & vlrirnum finem virtute cuiuídam actus voluntatís circa beatitudinem,a quo reliquí omnes in bearitudinem ordinenrur,& illorum ob ieél:a propter beatitudinem appeti dicamur. E un dern dicendí modum videnrur tenere Durandus Capreolus &, Conradus.Ture hanc conclufionis explicarionem , feu coneluíionem hac ratione ex pli�atam reiiciunt eomrnunirer Doctores prreci pue V aíq.c. I .citato : in primis, quia gratis dicitur darí ali quem aétum qui Formaliter & expreíse in ' beatitudinem feratur,& reliquos omn�aétus vo .. Íunraris przcedat, & non íolúm hoc fine funda .. mcnro.íed contra manifeílarn experienpam dici tar. Secundó.etiam (1 talis aécus daretur non pof íent actus pollea diícurfit tempdris aduenientes ab illo primo in b�aritudínem dirigi, neque díci fua obieéta proíequí propter beatitudinem ex vi prioris aétus ,qui nullo modo iri poíteriores in 'fl uir neque' illorum eft cauía vel adhuc circun ... ftamia. .' Melius conelufionem explicar Vaíquez c.a.cí- 10. -taro , prx'm�ila explicatíone beatirudínis in c0111- Expli,c¡¡tiD muni, pr<?pter quam dicimus íemper hominem ver«: operati.ha-c enim non eft aliqua ratio vniueríalis & communis abfrrat1:a a bearitudine parriculari, . fed eft cumulus omnium bonorum, & carentia rnalorum omnium � quibus homo quietem & tr�nquillam vitam agat , ab[que v Ha anxietate & {olicitudine appetitus iam [atiati omnium bOllO rutu cumúlo , & m�lorum carentia, neque homi nes apperunt aliquam communem & vnillerfalem rationem . beatitudinis,. hxc euim coníequibilis non eft, nullus enim poteft eile beátus e� vi ,alicn ius pra:dicati abftra¿H, fed ratione bearimdinis Jingularis,fiue in hoc .liue in illo fimplici vel ag- gregato beatitudo confiftat,& tannlm dicitur ho- mo beatitudinem in communi áPpetere,quia bea ... titudinem appetit, quidquid i1la fit, [e.u in quo- cllmquc confiftat, quod efr beatitudinem afpete- re,nOl1 exprdliori modo concepram,quam conce .... ptu communi beatirudinis fignHiGatur, etG in re beatirudo fingularis appetanif. Igitur affectus iI-, Ie , que> appetitur beatítudo, erfi in fingulari, feu .lingularis,abfrrahendo ab íllius contl:itutiuo,ex vi cuius �que volunras dieerur ail1pletti hoc obie- qum ,dummodo in eo beatirudinem [uam e{Ie deprehcl-idarur , ac illu�, fi in ilIo beatítudinem feu felicitaterh"cortfifiere conftet, dicitur' eíIe Vt in beatirudinem in communi; & affeaus, quo quis appe�it claram' Dei vifionem, quia fpeciaHrer beatitudinem conlií1:ere in aétu intel- leéhls agnOlút-, dicitur dIe circa beatitudinem in particlliari. " - Ha� p�mi.aa explic.adone beatitudinis in com- Ii. m�ll1, aHero ex eo homines omnia obieél:a pro[e..:. conctujio� qm propter beatitud(nem in communi, quia ea profe'1uul1tur formaliter vt bOl1á, fi ue �orum bo- nita? in re vera fit, fiue tantúm appar.ens,& dum fllgmnt obieCta, ea fugiunt quia nula, quod el1< pro[cqui ip[omm carentiam. V nde homo in' quo- c.umque aau,aut pro[equitur bonum ant cnren- t:Iam mali, quod �ft profequi partmn beatirudinis, cum beatitudo {ita fit in cumulo amnium bono- rum, & careritia oin.niu11l malorum,qua: Cecum afferunr quietem; & tranquillitatem animi,& [1.- ti�tatem app�titus,quamJ�mper·a,ffeaat horno in � 4 (iris tenderé apud omnes Theologos eertum eft , eo enim ipío quód homo ex íua natura in illum llt inftitllrus_,tenetlir quantum in [e fnerit de illo ob tinendo íolicirus eíle. Vi huius preecepti tenetur homo [e diíponere ad iuflificationem, qua amici tia cum Deo initur,& quando períeueranria con .. Iungitur.illam [up[equíturvltima,& perfeéh poí feilio finis vltími, in.qua eft íumma felicitas, ac hominis beatitudo.Jncludit etia�n hrec obl!$atio �u hoc prxceptum maximum illud & pnmum prxceptum de Deo [llp� omnia diligendo, qu�d femper & pr� (emper obligar ad Deum non odio . habendum.an veró poíiriúé obliget ad attum dí Ieécionis Dei etiam fi aq iultificationem neceíla . ríus non íit,& pro quo tempore vrgeat haic obli '�atio,traél:Q coatrouerí.j .�e Pecc.Pund.y ------------------_ P V N �C T V M I l. �n homo [emptr opere/ttr propter finem vltimltm. OMnem operationem hominis reípícere ali quem finem , qui fit vltimus reípedu ope rarionis eft omnino certurn, �ia homo in íuis I .' ,aélibus íernper mouerur bonirate ohiecti propo- OmnlS ,pe- �. (" o, VI' h boni rllti" homi- nra.m quarp. rertur actus, e ergo iomo onua- piG 1'ej}i¡it tern illam amat propterIe ipíam in ea fiftendo ex _liqtlem ft� Vi illius. aélus , vel propter aliam pra:amaram , in nem vlti- . quam tendit� Si propter illam in ea fiaendo, bo 'PJRPJ.. nltas illa erit vltimus operationis fini�, ii propter aliam pra:amatam in quam dirigítur op�ratio,de ilIa eodem .modo inquiro , & fi in �a tiftat ope ratio, illa erit vltimus finis illius, fin minus' in aliquam deuc;niendum eft, v ltra quam non ren- 9,at operario, qua: erit vltimus finis, vel in infini�um erit ab�lll1dum. Hoc; vltim,um fieri �equit: ergo n9ceffe eft operationem' aliquem Enem re[picer�, 'qui re[pean illius vltimus fit. Ex hoc fit priml1m aétum hominis inci piéntis operad [einper debere e{I� P(;f modmll imemionis r�{picientis vltünum finem. per fe :l.ma�u.m,vt reliqua propter ilIum amentur, dum enim aliqlúd propter fe nOJ1 �matllr, n011 po[.:. fU\1t reliqua amari prQPt�r aliud , quia non eilet aIiud propter quod amentur, & a quo illomm �m?r determinetu�. Hac ratione proqauit Al1- ge�I�:ls . Doaor hIe qua: ft. I. art. 4. 110n poile abm 111 mfinirum � neque ordine intentiol1is , ne�, que execmionis: non ordine exequutionis, quia non potefi: homo exequi,qtwd optir, nih ah ali quo incipiar: 110n ordine i'ntentionis, quia fi non daretur aliquod vltimum in ordine, non dare..., tur aliquod, a. quo volupras dc;rerIl:'l:inetur. Le gamur Arifroteles 1:. Metaphyfic. cap l. Diuus Thomas loco citat-o & I. contra gentes. cap. 3. & lib. l� cap.IG. & lib. 1.cap'!7. $CotUsln I .difr.l.qU�ft. l. Dnrandus in o .qua:ftione I.apud qu�s pra::difrus di[cm[us pro conclnhone tra4ita reper�etllr . Communis Doétormn [ententia eft hominem femper operari propter vltimum finem in com..., muni.Ita tradnnt S. Thom.hic qua: ft. I .art .. 6. Ca ietanns,Conradus & alij Thomiftx ih�d. Duran ¿us in 2.dift., 8.q'5. Va[q. dj(p.6.c.I.& 2. Soarez J 2.traét. I .dirp., .reét.G. Valentia hie q. I .run&.). Granados contrau. I .ttaa.l .clifp.l.n.8. T annerus di[p.I.q.l.dub.4.n.43.Ga[par Hurtado hic.di[p.I. diff.l I. Lorcadifp�8.Molltdinos di[p.1.. q_+ Gre., Frrrnc:de O�ied():lin l.l.D.Thom. \ J r' ) I' - - �� ._��.���_ ••• �"<"""-' r: 4 De Beatitudine, [uis a61iB'Jls, & inuenicndam exiílímar ,in obíe dis,qt\a! pro(equitnr, idee in quocumque íalrem parte1:n bea�itudinis Iibi pr�figit.,falso ram�n,du� a.liqu�d extra Deum appent, qma íolus Deus ant mum Deo capacemporeíl replere & íatiare, Ap peritin[uper hom? partem i1lal� beati:udinis ?um hoc bonum appent, feu carennam hums mall íub illaratione,fub qua omnia qurecumque alía.qui- -bus integra beatitude conflituitur , ad beatitudi nem pertinent, vnde in illo obieéto, quod eí] tan-: túm partialis beatitud o ) feu vt pars beatitudinis apprehcnditur, appctit home rationem illarn for malern , ex vi cuius alia abieél:a {¡mul cum iílo bearitudinern adz quaram conítituunt.nernpe ra rionem �n.i & fugam mali, in quibus appetitus quieícit, & quibus {atiatur, fub qua ad beatitudi nem íiue veram Iiue fiél:am pertinet quidquíd Warn coníl ituit, Ita elegantiílimé 'rem explicuit Augufl:inus traéc.de Epicureis tom.6.cap.;. illius pulcherrimfl. verba refero. VU4m beetem.eppete re, vitam beatam conc14pifcere"difiderare,flüari om- 1IZ.;urn hom;num eJ!e arbitrar. Vnde me' video p.'lrum Jixiffi, hnnc ttppttithr1 beat« 7.1;1£ Philofophis e hr¿- Jlianifque cemmumsn : debui enim dicere omnium ho- 11'l<num, pror/tú ominum bonorum, & malorum: N am & fill,; bonu« eft , ideo bomtd eft, vt btatt# Jit,& qui mslt« en , msls« non effit ) ni.fe inde beatum eJfe potfo lPeraret. De bOf/u faci/u quúlio eJi, quod btatam 'viftllm qu�rllnt .. ¡deo honiJint. De malis vera aliqui dubitant , vtrum & ipfi vitam beatam qu(£rant. Sed ji flparat9f malos.. & � b�nü d;¡Cmos interrogare' po./Jem. Vultü beatos t!fe ? nema dicer__et nolo. Vtrbi gra'tJa, pone alifjuern [urem: qH£ro ab ¡¡iD quare fur tum f"'is ? Vt hahfam .. ;nquit, quod norJ habebam. Ruare vu habere quod non habebM. .{(uia miflrum en non habere. Si ergo miferum esc non 'habere, be4- .tum putat habere. Sed in eo impudent e Ji , & errat .. 911;11 de malo vult beatmfieri. Bonum eJi m;m hea tum eJJe. -';:nde ergo iile peruerfw? qui� bonum 1'''-- , ..rit & malum facit. 1!.!jd qu£rit? ergo quid afF/rat tupiá1tlu malorurn? Ita mercedem bonorum. Huc u[quc 'Auguftinus in ,quibus vltima verba ex pendas rogo. Inquirit. quid intendant ,mali a&i bus inhoneftis & re[pbndct intendere id , quod· bonorum proprium eft , nempe beatitudinem,& felicitatem,tranquilliratem &. requiem animx, & fatietatem appetirus. -. J'�eque hie appetitus beadtudinis in commu .. ni hac ratione explic.ata! ferrur in beatirudinem fub e;xpreffo ) & formali conceptÚ- beatitudi-. nis , neque habitualíter ex aé1:u pr::rterito, ne .... , Ciue virtualiter", ex eo quod affeé1:us formalis in aliquo permaneat, vt reae notat Tannerus." num·41. Vbi Rro hocaílerro refen Patrem Va[ quez di[put.6. cap. I. Sed tantum implicite , vt ibid. docuit Tannerus. Ratio eft , quia fxpe, jmo fere femper homo 0Feratur ab[que aétua .. Ji cogitatione bearitu4inis adhuc [eeundum C011- cepttuu communem, 'f{}fmaliter fub hoc con� ceptu expre.íIo beatitudini�, Heet enim [emper , operetur propter bonum obtinendum, & ma- ¡ lum fugienduJl1, quod ad beatitudinem perri pet, veram, (¡ verum bonum eft , & fié1:am fi ., - bonum eft fiél:um, non tamen apprehendir ho mo bonum \ illud fub hoc conceptn exprdlo �eatirudinis) requiei animi, &,[arie,tatis appe tItus, ac proinde non potd.t, homo fub hoc eon teptu obiectum apperere , cum nihil fit voli t�m, q�in prrecognitum. Dicitur homo om ;01l:nls fillS aétibus vJnualiter beatitudinem ap- Ipetere , tum ex natura rei , quía-omnis proíequu rio .voltln�atis ordinatur ad (ariandum illius ap ... pemum) ad quierern & tranquillitarem animi, tum etiam quia eo ípío quod voluntas feratur in bonum cognitum vt bonum , feratur in il ... lam formalirarem , qUa! ex fe íatiar appetirum, & ell: formaliílimé beatitude obiettiua vera, aut fiél:a,ea ratione.qua bonitatem habear, Rem �xpl!co exemplo Iamelici , qui vifo cibo illurn proíequirur , guia Iibi coníonus , & bonus vid� tur, etíi non íemper formali�er aé1:"d, quo cibum proíequitur ) expreísé intendat appetítum íariare, quia ramen profequitur cibum illum , qui ex fe apperitum íariar , & quia proíequurio illa na .. ícirur ex fame, & neceílirare extinguendi illam, & appetirum íariandi , jure optima dicerur vir rualíter inrendere fuum apperitum íatiare , cor p�s reficere, & famem exringuere. Sic ergo pro ms appetitus ex íua natura ad beatirudinern in clinatus , & propeníus dum ilIa caret eft quaíi famelicus, & auidus beatitudinis , & 'dum fertur in bonum , quod per fe extinguir hane famein, &. appetitum íariat , virtu aliter , & impliciré di citur intendere famem illam extinguere , apperi- I t�m íatiare & fieri beatum, Hunc implicirum appetirnm beatirudinis: & non- aliurn exiílimo ) eíle de mente Augufl:ini loco citato, vbi ad pro bandum homines femper beatirudinem appetere, rogandos eíIe,ait, cur ho� vel illud appeterent,_vt detec10 moriuo volumatis in ille app,areat bea rirudo, qua: latebat : non autcm lateret,neque ne eeile efikt obieél:um eueluere, vt deprehendererur in beatitudinem Ferri acrum volllntatis,fi hic ex prdse,& formaliter beatirudinem eo modo, quo hmc nomine beatitudo íigniflcatnr, attingeret tall quam obieél:um. . Ex bis facil,e poteft in commtUlem fententiam I J .. ; adduci Scorns in 4.dift.49. qUXft.l o. §. ex hü fl- quitur, vbi al1erit non omnia bona , q�lre nos ap petimus appetere propter beatitudinem, quod ve- rum eft de tendemia in obiettum Cub hoc expref- f0 conceptu beatitudinis) & ita in hune fenfUln I Seotum interpretor, qui non potell: negare om- nern aallm tendere, in beatieudinem ea ratio- ne, qua a nobis ex plicatum eft, vt reét� no- tauit Pater G afpar Hur,tadus loco fupra ci- m�. . Ita nonnulli prxcipue ex Thomifris adhre- '4� rent fententi<e aflerenti homines apperere) quid- An ob;� ... quid appetum, propter beae�tudinem, vt non fo- éI¡�m peCCI' .. hIm aíferanr omnem aé1:um appetirus feu volun- mmofum , .' b o dO . " r.d amelurp.,.� tans dIe propter eatltu. mem 111 commum,le pier J)eum. edam propter beatirudinem in particulari, �empe propter Deum.lta docent Mecdina art.G.,& Alua .. rez di[p'9. ' , Oppofir"am fentemiam tradunt V�(qu.di{p.6.! 15/• c'3. T annerus fu pra n ..... 1.& 47' G�[par Hurtado di(p.I.difhcul.I2. Surie! art.6. Montcfinos di[p.l. 11·96.Lorcadifp.8.' , . . Timeo femper.quxftion:sdpe nom Sine, & hanc 16. de re exiftimo efie non pone. ater 'oarius di[p. 3.feél:.6. cum authoribus prima:: [entex:tix Ioqui vulr,& aílerit adhuc aliquo medo pofIe dici pec cantem propter Deum apperere obleél:llm pecca mino[um) quia eo ip[o quod appetat entitatem phyíieam -peccati aliq�lO mc:>do'Deum appetit, quiaentitas illa_fecund�m e�eoph�ficum eft effe- aus Dei,ac promde Del parnclpatlo,& ita volieio illius entitatis eft volitjo alicuil1s dinini , & oh hane rationero volido ipfius Dei did poteft. Se-. . . ,undo r , T raét, I. Contr, I. Punét. I 1.- 'ctU)dó quia eo ipro quod quís objeéb.ll". amatum apprehentlat vt bonum, ilIud apprehendit vt íi mile Deo, ae proinde quatenus illud.apperír ali- r 'quid appetit fimile Deo, quod {ufficit vr dícarur aliquo 'modo Deum appetere, & obieétum illud , amad propter íirnilirudinem qua� habet cum Deo & propter ipfum Deum. \' " Si amarf! ali quid quod phyíicé eft effeétus , �.7.. Dei, � quod apprehendirur vt bonum , & qu od m!;f 1�:�'O ornne bonum Ii veré tale eft, íimile lit Deo,fuf- , '!iÍendi. Iicerct , vVI poíler did Qb!eétum íllud pr.opter Deum amari, forran faterer, pmne obieétum pec,\ camínoíum amari pr,opter Deum, verum funda mentum illud mihi eft valde debile ad hanc 10- qu utionem,quia vt bene notauit Vaíquez cap.;. citato, aliud eft amare effeétum ab aliqua cauía ' procedenrern.aliud amare cauíam illarn.ac proin- ' de litet pe�cator arnet entitatem phy íicam peccati, qllX eft effetl:u� Dei, non ideo dicendus �fr ama re ipíum Deum. R urfus notauit .bene Vaíqnez non eíle idem amare Deum, ac amare propter Deum , poflum enim Deum amare non proptcr ip(um Deum , (ed propter me ipíurn amore co/n� cupiícenrise. �apropter etiam fi dicendus eilet homo amare Deum, ex co quod amaret aliquem ill�us effechim.rión ideo dici deberer amare ette ;:tum propter ipíum Deum, ni velis dicere ex eo quod homo amet Deumíeu aline} quodcumque obieétum propter ipfumhominem amore concu- , pi{centire,& horno lit effe¿tus- Dei"poile diei' ama re obietl:um propter aliquid Dei,& con[eqllenter propter ip{um D�ulll.�od fi di�as hoc fufficere, vel edam primum, vide!icet amad aliquem effe� dum Dei, ad hoc vt dicarnr amor ei1e propter Deuro & nihil aliud hac Joquurione fignifi�ari vi illillS particul� propter ,ad qu�ftionem de "....- nomine res deducirur, in qua n�llla ratione � poterit dimoueri a. m040 illo, qu�m volueds teaari. ' 18. Ne{eio ego qure vtilitas aut qux ne�emtas fit ConclufiD dicendi hominem velIe obiecrum peccaminofll1:J1 n'ElJns. 'propter Deum, vt ad hllnc'tenendum.loguendi modU111, ita 'extendatt:!us fignificationes vo"Cum, quas ego quantum mihi' f�s eíIet cO<1:réhrem, ne \ �oncederem hominem, qui cnm perfeaa cogni: tione inaliti� & offenfre Dei committit furtum & adqIter,illm, hrec pecc.ata propter Deum' perpe trare. O'O quam rationem mature Caris Pater Va(- , q�le� ca�:; .citato"hunc reied� loquendi modum, n11;11s emm dumm & improprium eile iudicauit �aerere latl'�nel� fur�ri,· & aduitenllll prQPter Deum formcan. Demde, quid referr cum, qui Deum odio habet, & quatenus eft ex [� vellet ipfmn non exifrere, in hoc obieél;o (¡hi fingere, bonum chim�ricum, & bonum venun,ieu quod vere tale eft dIe fimilitudinem Dei, ad hoc vt ];lomo ille dicarlIr Deum appetere? Fottior ne erit c'ircuitus ille boni hai , quod fibi fingit, 'qui peum odio habet, ad verum bonum,& boni ve ri ad �eum, cui íimile eft, quam ip(um non efIe Dei expre(se imentum, & amatum, & 'ipfum Deum odio habitum, vt non obíl:anti hoc ex- prdfo affetl:u propter ill,um fic' ambagibns ex pllcatum ) dicatnr peccator ipfo odio,quo Detull dereí1:atur, S{. ipfum non exifrere quantum ex fe eft eilicaciter intendit, appetere ip[um peum,Dei exiftentiam ? Alij hoc a{{erant ego enim-ab eo lol" . quendi modo (el-nper longe abero. 19. Pater Granados di[pllt. {. num.2. ait pecGata in Ortlintlti" Deurn ordinari non v.t obtinen4u�n, red in eum, . Franc.de Ouiedo,i1'l 1.2..D.Thom. 7S. cuí deíeruiant � ma.nifeftanduln [tiam ,iuJH-lmat()'u� riam.dum punit , & miíericordiarn dum parcír, ¡ti Deurn. Senrio Deum peccatum iam cornrniílum poíI� , jn íiiam gIoriam ordinate, verum hoc fund amen- tum non prebet.vt dicarur peccarum fieriab ho- mine, propter Deum , quia peccarum qua�enus � Deo poteíl punid non ordinat hominem in • Deum, potius mum á Deo rernouet , .& quatenus porcíl eae obieétum venia � dum Deus miíeri corditer illud remirrit & peccatori parcir, non di cit ordinationern íntriníecam ipfius peccati ad Deum , quia peccatum per fe ipíum non allícir, aut trahit Deum ad .hanc veniam, potius ad puni tionem, (ed tantúm eft materia miíericordia-, quam Deus propter íuam infinitam bonirarem & ' e hriíti merita exercer erga homines, non attenrá natura peccari , ex vi cuius homo auerritur & fit indignus venia, & omni beneuolentia, & bene ficio Dei. Vi�tutumaél:lls dicuntur fieripropter Deum, 10. quia natura íua ad Deum & in Deum ordinan- Ordinatí() rur , quarenus Deo placent, & hominem aliquo ''()ir!u�ltm¡" modo coriiungunt cum Deo. Habere hanc rel a- Deum. \ 'rionem ad Deum, qui in his aétibus complacet,& cui homo ex vi illorum fit aliquo modo íimilis certum efi : an veró hoc fufficiat vt dicantur fieri propter Deurn qua.ílio poreít e{fe de nomi ne, in qua vt cum pluribus loquar affirmatiuam partem admirro., magnam enim latitudinern ha.,. bet termü:ms virrualiter, � cum rogenmr,quid ·lit yirtualiter' obieéhi¡m amad p\'opter Deul'p, refpondere poterimus, nihil aliud hoc loquendi modo {ignificari, quam aéhlm taJem dl� vt ad Deum l:eferarur tanquam obieétu�ll, in quo �omplacet Deus,& tanqll�ni imago aQ:Ul-Ull De�, . qui runt prototypi ,& exernplaria omnium yir- tutum aétuum. �étus �tiam indiff�r�ntes, erG Ordznat;o juxta modtim loquendi magis la�um, & minus a8uum in ... , rigorofum po1fUl1t dici fieri propter Deu�, differen quia poffill1t per alium aétum in Deum ordinq- tium irJ ri &" habere 'extrin[ecam honeftatem.' Alij in- Deum. quiunt poile etiam dici fieri propter Deuro, quando ab homine iuflo procedunr, quia ratiqne habitus charitatis habitualirer in Deum referun- tuI. Vet�mtaITíen non video, quid p�ffitpr��, ' fiaré habiru� charitatis acrui indifferenri,in quen;l non influit, & quetll non dignificar, ncque illius aliquo modo circunfrantia eft. Maiori fun-da- tnento dici poteft ratione habitus charitatis aans ' honefros in I)eurp referri, quia habitus illos di� gnificar'in ordine ad vitam xternam, & conLli= .. �p.it in ratione meriti condigni vira, xterna,ex vi cuins h.omo {peciali modo qun _Deo coniungi tur, & IUS ad Deum poqldendu�ll adquirit, quod magnum prxfiat fundamenrum, vt pollir di�i I aél:u� virtualiter eife propter Deum. HIC noimuHi traétant an teneatur homo ten- 2. 'I. dere po.G�ille i41 Deum omni attu tamquatn in fi- nem vltimum ex vi motiui honefti intrin[eci, vel extrinfeci .. Qgi l1e<Yant dari opus indifferens i� Íll diu_iduo affih,natiu� -refpondent , exifrimam enim, �o l�fo quod opus non re[piciat (altepl �xtrinfe�e motlll.um hondhull eae peccamino[um. �i af htmant poífe dari opus. indifferens i�, indiuiduo pa�·tem negantem tuentur. Ailerunr erúm nullalJl dIe -obligationem ref�rendi or:nne.m aétuD,:! in Deum ex vi hont�fri motiui,(ed eo ipro quod n�:- q�e ex obieéto materiali pee formali , aut ex cir cunfrantia alia poíiriuam non habeat diíIonan� tiam ad racionem indiff�ren.tem, perti�ere,etiam íi A ' 5" ,-:�re<!t: J ,. " l, . De Beatitudine, bre,at poliriua ordinatione ínDeum. Cum his 'earn traa. de Bonitate & Maliria.vbi polfe dad 'opus ü�differ�nsin {pecie.� indin�dú? defendam, ,,:fiam vt t;eae Soarius, ddp.4' [eét·4 . rn fine.ex co :quod homo debear tenderé in Deum tanquam ill �.6ne¡n vltimum � ranrum íequirur, deberé dicere aCtus neceflarios ad hunc finem obtinendum , & :,Ímllum elicere , quo ab hoc fine rernoueatur ,[e,u ' ,quo illíus confequurio ornnino impediatur.quod ,fit per pcc:catumplOrtale, vel ,quo ah hoc fine ali- . quo modo retardetur , qu od per vcniale fit, .quia erf ratione illiu horno coníequtionem vltimi £1- nis non am'jtttt, ramen illud aúferri neceíle �ft,yt horno fincm vlti_ttlt��n coníequatur, _._--_---------------- P V N G T V'M Ill. 0n homo poi't dl!(}! fines ;;ltirlJO! jibi appeteie. � 1-. D' Eum df-e vnicuni fitlem vlrimum verum hominis.quem , & n,011 alíum deber, & po-: reíl licite vt finem'vltimum �ppet�r�., eft omnino certum apud Theologos , & fide [an�um .ad , Cor. 10. O;,mia' in gLúiarn Dei faC£tr iuxra quod , Diuus Ambroíius �tl enarratione pralm.38. ille, DiJfe�últ¡4 inquit, qui oeru« ift finú non 'llni;u fld oninúml cjl ft inte� feat i- nú. Eft etiam Deus finis vltimus, & beatit�ldo t�dmem ra. pbicdiua omnium ercaturaruni Prbuerb-.16.ver[. tlon4tzum "�". ',', '.' '�" Cr irratio- 4· Omwa propter (ernetzpforn operatf¡M es! Dormnw, natit�m, lieet diuer(o modo hunc'vltimum finem creatura:: ailequantur & dillerfis gaude:aht beatitudinibus forrnalibus: imitionaliuml enim form�lis béati tudo', media qui Deum toatnquam vltimum illo rum finem ,& obieétiuam bcatitudirietn con[e �lluptur, err ,participatio quxdam & (imiliql�b, guam habent per ru�fmet entitates ; rationaliurn . autem beatitudo eón{iftit in dara & intuitiua vi lione Dei, & iuxra [eÍ1tentia�n nl4e prob�bilelll in amóre a4 Deum tern-iinato. VtFumque tradidit '& explicuit Angéliclls Dodor q I. art.8. hisyer-' bis. Si ¡fHtern loqu¡;zmur de vl'timo fine hominü qU{ln ¡urn lid confequt¡�ncrn fini!jic in hoc ftnt:.loominu non . communicant creaturit irrarionalu. N�zm homo & alilt - .tatiolla¡�s creatur£ confeqlmntt1r vltimumjin,ern cog':' nofiendo & amtfndo Deum, quod 'fum cornpetit li'rearÍt-' tÚ,qu£ adipifcun,turvltimum finem, in q&iantum parti ci"pani .tüquam fimilitudi.nem Dei,flCltndum cptod font vtl viuunt vel eti�l,rn cO,Knofiunt. 2. 3. Hoc tamen non obfiante potefl: homo ;volun- �'�ft�pnü taris'malitia fibi fiétitiam beatitudinem fingere, .�pt;&atio. & vanum finem v ltimum in creatura aliqua prx- �gere, &. amare dinitias , honorem, aut volupta 'tem,tanquam vltimaln quierem , [ummam felici tat em & fui praui affeétus v ltimum fil1em. Hine qux�io [uboritur an homo poilit duplicein fi _flem vltimum intendere duplicemque beatirudi- -nero í¡bi exoptare. Et quidem heec qllxfrio non eft de duplici fine vltimo inad�quate, quorum yterque firriul ynam beatitudinem conftituat) Certum enim ell: po{fe aliq uem diuitias & hono �elÍl appetere, tanquam partes compon�ntes bea titudinem, quam ip[e ex his duobus fihi fingit. Neque procedit qurefi:io. de duplici bcatirudine fuccetTiue intenta f eft enim eti�m certum illum, qui falfo honorem humanum tanquam finem vltimum �xoptauit, p,oile hoc errore depoíit9 in �lium traníire,eti21m honorem contemnere & di nitias amare tanquam �ltimum illius hnem ) vel �:mni (;rror� dep?úto,) & v:oluntaie �am correth Deurn ranquam vltímum'finem , & veram be!"; ritudínem amare. Deuoluitur ergo tota qurefl.io ad duplicem finem vlrinrum .3rd¡rquatum íimnl intenrum . . C<?:mm�nis � v::ra. [ententilllegat poi'fe'ho- 2.4. mmem fibi duos vltimos fines ad�quatO'S coníbí- Ve".,. fln� tuere. .Ira Diuus Thomas, qn;eft. I .art. 5. Caíeta- tlmill_.' nus, Medina & ali j Thomiílse ;bid. Vafquez di[p_ J. cap. ,.Soare,z di[p. ;Jeét. ,. Valent. difp. ¡ .qurefr. I.PuJ):él:.6·Tannerus difp'. � .quelt.Punce.e. Gra- nados Controuerf (.t·raél:. I .4i[p., .Gaípar Hurta- .�o di(p.l.dift: 8,. Lorca 'ad arrícuhírn j.D .• Thomar ciratum.Gregorius Martinez íbid.dub.r, Probad íolet coucluíio ex Matrhaii 6. Nemo pouft ,dunbsu domlnis [erulre id .eft diueríisrebus non [ubord�.-,: natisquales ClInt duo vltimj finc� íicur inrerpree tarur DÜ,lUS Thomas art.j , citato. & ex Ira¡.í�� CMl1gz,sfhmtm eft jfrat11m ita ut alter decide: " & pal ... lium breue -utrumque operlre non potefl,tlu:q. ex Matt t�a:i 1.l.Diliges Dominum Deum t1-t�m ex toto corde tua , & ex tot« anima tu,", ,&c. hoc ell ita vr ad il- hun íolum tan quam ad finem vlrimum rota vis / anim e fit conuerlá. Verum his teílimoniis [olu11l �Tühi ,a.f1lrmari videtur, non pofle hominem habe ... re Deum ranquam verum v ltimum íinem, & fi ... - mul finem vlrimum coníliruere in creatura, non veró non poíle hominem duplicern alium fin��� I' vtrnmque creamm fibi fingere, edi hoc vi illa� 'tionis ex 1110 aEquo modO infeni videarur. Ratio a D.T�o·l11.a adduél� imentum conuincit,qll¡x fi<f¡ fe haber. V ltimus finis ell ille, <;lui appetitur. ve .éomplemenrum defid�riorum appetentis, atque adeo ve bonum íibi [uffici¡ens m'ax,ime ne(;efla:-) riuni, & omnibus qnibuG:ul1.1qlle aliis pra;feren�· . dmn. Se� non poteft dIe' duplex obieél:l1¡� fie amatum: ergo non potell: dIe puplex.v Itimus £1-. f_lis r�fptd:u eiu[dem appercntis. 'Maior comil1t:! dennitioneín vltimi finis ah omnibus admifIam.' Minor t11al1ifcfre probaml', quia co ipro quod ex dtlObus obieths "'num ametur vt [ufhciens, alte rum non potcft atnari vt neceíhrium, rleratione enim fufuciemis eft , vt nihil extra illud fit necc[- ['u'üúu. ' ,� , ' , Conuindt h:ec' ratio non po£Ie hominem ap� 1. f � pet�re d1H�5 v Itünos hnes formaliter difiil1d:OS 6-:- Nee fu" lUlll pofIidendos , pro�:at il1fup�r nee {ilb diiiun- difiunm�nfl étiphct, poffi�-lel1dos poile tales fines appeti , quia 1'0J1iJm�1 n?n pO{{�l11t prGp_oni duó obi?d:a,vel tam�m {i1? �t,;?��:F ... dlhunéhone pOllldenda, quorum quodhbetdl- nesvltimi. ' 'gelm appareat vt omnibus quibu[cumque. ali-is prxfcrarur, alias duo ilIa, óbieél:a mutuo fihi prccferenda viclerentur, & iUorum quodlibe� me- lius & excellentius alio prxdicaterur, ae proin4e idem obieéhun refped:u alterius iudicaretur rna:" . ais & minus excellen$. Deinde de ratione vltimi finis eft omnia, qux vere bona Llmt poRe ad ii� lum ordinari, & qu�cumquealia rat�onabilite.r po fIe propter ilIum conteluni, implicat aurem c[. fe duo quiufinodi obieé1:a, quia eo ip[o quod ad hoc polIin� omnia ordinari, & ptoptcr illud con-, tellini, ipíilm non potell: propter almd contemni� nequc, ad aliud ordinari : ergo quodlibet bbie- 4um, in quo ratio confHtutiua .beatitudinis ap prehendatur excludit con[�rtium alterius cum xqu�li exce�lentia porentis apprehendi , & aman. , Addo, quod rcae docet Suarius,eum,qlli [le amarccduos vltimos fillets rub difiunétione, hon duplicem finem fibi confi�tueret, fed vnum,cum nón vrrumque velle� hm.�Ll obrinere fed vnum, & cum eo amore poiIet dIe aétlls j quo pofitiue vellet . ! .r' I , - ,. t. T faa. I. Conn. I. PunéE I I I. veller, vno ex illis obieétís carere.Ideo aílerír.eurn qni decemerer furtum, vel adulreriurn committe re eo íolum duplici peccato infici , quia duplex obieél:um peccamínoíum quodlibet rub condí ríone carenríe alterius proíequitur , non quia ab-, íoluré efhcacirer intendat duplex ohieélum pec carninoíiim , ideoque grauius hominem illum pe�caturnm, [¡ vtnunque abíoluté íimul prole qui fratuifIet. Addit iníii per Soarius cS; bene, eum , qui fie amaret .du plicem finem rub diíi un él:ione,ab{olute, & efficacitet nondum finem ali quem amarurum , quouíque ad vnum détefmi nate Iuam voluntatern applicarer.quia ex vi illíus non poíler voluntas determinari �d apponenda . media ad finem obrinendum, prsecipué fi duo ilii l1nes media reípicerent oppoíira.quia medium ae tcrminatum ad hunc finem ab amore dererminá to circa.hunc finem.deber procedere, ae proinde donee voluntas circa hunc finem pr;r alia {e de terminet.nondum eílicaciter arnat.quia pon eft in aél:u primo proximo ad eleécionem & ita non- , dum íibi finem .vlrimum coníliruir , hunc ením fibi pra:.figit volunras per intenríonem eflicacern cireaillum.. . "27. Ex hoc infero contra Patrem G/anadosfupp n. 5.adhuc errore inrercedente non poíle volunra rem {¡bi conítituere duos v [timos fines ada-qua tos,' adhuc {ub diGun�ione coníequendos , hect enim erraret int�lkétlls iudicando i honorem & ¿iuitias quodlibet (cqrhm [uffice!� ad {atiandllln apperitum,& vtrumqü.e ex hC;)c errore rub di{¡un� dione amaret,neutrum arnaret adhuc [ub difiun- diene eo modo, quo amatur [ar'iatiuum apFeti..: tus, fed ip{e aél:us voluntatis erat falfificatiuu's aél:us intelIeétus ei �od6 tenendi circa hmm .obie.étum, quia circa q:t,_J,Odlibet fub difiu'nél:io�e , amatum tenderet tanqllam circa: bonum admit tens aliud .rqnak ex fua natura, & ad illud non ordinabile, quod eft contra rationem v ltüjli finis. ( 20.8. . bixi nOll pDffe p.ominern amare duos vlrimos, . " fiues adhue difiunqiue poffiden¿<?s� inter fe fór;-- 'Jf_uid Ji fi- �alit�r diftinél:,os, & con{ult,o addidi particulam 71t!S tant�m tllamformaliter, nam vt reéte,Parer Soarius,íi Ii ... materiali- nes tantum ditferanr marerialiter bene potrune t,,.di!m;m. d . . f"_ b d'fi n.' fr..d d' D' ' uo aman lU 1 mnl-LIone pOUI en 1. lcuntu r duo fines tantum materialirer di£Ferre , quando ratio formalis bonitati? vtriu[que eft �iu[dem om�'lin� r�tiorüs & fpeeiá,� tanrum .fines illi nu- I mero dlfi:mguunrur., veluri íi quis arprehenderet tanquam finem vlrimum poíldIionem centul1). mille ducatorum, poffdlio harum pecuniarum, quibus quantitas illa cxplcrerur, & po!fdlio il1a tum quantitate é£qualium eadem dIet formali ter, & tantum materialiter ¿i£ferret & ita <egue poiler.homo amare hane, vel iHam pecuni;,;m (il b diiiunétione poiliqendam,& vrramque tanqllam :finem vItimllm, de ratione enim huius elf, di gnum, e1Te,qui prxferamr omnibus formaliter ab co difi:inéhs, non vero aliis tantum numero, & materialiter ab illo difi:intto , qui in ordine ad mouendam voluntarem eadem' omnino modo [e habet, neque cnim homo pecuniarum-aui dus has potius quam illas concupi{cit, in quibus; , nulJum exceífum valoris intrinfeci vel exrrin[e cireperir, nequ� in his apprehendir aliquam vti litatem, quam etfi numero diíbnél::am, de qua £liftinétione volunras non cUl'at,in pecuniis aliis nonreperiat. Hoc videre eft In vera pearitudine fonyali in vifione pofita '_ funt enim pIures vi- [¡ones intuitiux, quibus poffit homo beari, & 7, horno appetens fonnalem beatitudinem non po tius hanc.quám illam viíionemapperir.Icd qualp .. Iiher ex omnibus, quíbus poteít formaliter beari, quia in omnibus" feu in illarum qualibet eandem bearitudinis rationem formalem inuenit, Cum hoc ramen reél:e /tat, pofle hominem '2.9" reípicere ex vihuius actus vnum vltimum finem fui, & ex vi alius actus alium finem v Irimum' \ hon ipíius operantis, �ed operationis, ac proinde , v ltimum in cerro tántum genere, & non íimph,.. � círer vltirnum. Ratio .eft quia in his obieétís nul la apparet repugnant:ia, feu incompoílibiliras , & iIlorum quodlibet eft potens terminare aétum .volunratis, & hrec {ufficientem virturern habet, ve in illa ferarur. Nee de rarionevlrimí fi11;S eft om nía in ípíum accu referrí, íed talern eíle, vr digne -in eum poílinr referri omnia, qua:: veré bona {unt,& homo debear abílinere ah omnibus; qux Ialtem cxtriníecé in ilIum rcferibilía non [Unt." f Obiicies contra conclufionem, qtM díximus j o, non poíle hominem amare duos fines íimplicirer ' vlrimos. Aaus voluntaris poteíl dependere á du- plici hne ada quaro, íicuri quilibet efieétus a: du- ,plici efiicienre, vel alio principio ada-quato: ergo poreíl homo duplicem fibi fincm ada quatum coníiiruerc.Probaui eflicaciter controuerf 7. Phy- . fico Punét.y.n. ,. non poífe eundem aétum inter- . ' num dependeré a duplici cauta fipali adequara, quia aél:lls' internus per {eip[um rc[picit .finem {eu illins m<9tiuum, ac. proindc' [¡ re{picit duo Plotiua, cum per [eip{um illa rc{piciat, ü:nplicac . exiftere fine réfpicientia ad vtrumque,ex quo in ... fq:rur neurnlltl eíletadocquarum. Sed hoc omifIo, re[pondeo,[peciale� dIe diffiéultatem in duobus .finibus vltimisreCpeétu eiufdem volunraris,qua! ! non eft in finibus pon v ltimis,af;! prcinde etiam íi voluntas poilet refpicere duos hnes non fi¡¡;npli citer v!timos ex vi eiu{dem aétus, non po{Íetre[ picere duos fines yltimos, ficuride faélo ex vi di ... uer[orU111 aél:uum po'teft rc{picere diner[es �ne8, non. íimpliciter vltimos, feu tantúm vh:.imos re Cpeél:n operationis, & tamen nOll poteft aétibus 'etiam d�ller[is re{picere du�s fines v!timos pro- pter rationem diél:am. ' . Obiicies {{'cundo.Gentíles pluwrDeos íibi fin- 3 1'. . gebant: erg9 pIures vltimos fines. Refpondeo concedendo al1tecedens , & negando confequen riam,.quia gentiles tlures De,os [uperftirio�e po- nentes non poterant q�lemlibet illorum tanqllam finem vlrimum amare, (edtantllm vnum,quem maximum putarent vd illoruro coniunttionem. �( � od {i ore dicerenr, quemlibet illorum eHe fi- nem vltimum , & vt talem ab ipfis amari,modu� amandi illos faHiun redderet G entilium afIerrum. O biicies tertia contra conclufionem, qua dixi� mus nec difiunétine poíle hominem appeterc duos hnes übi v ItirÍ1os. Poteft homo hlCce{f¡ue rlures--lines vltimos'fibi fingere:ergo poteftfimul I l110s rub �ifiuriétione appetere. Concedo antece dens, & nego confequenriam)narn in amore [ue.,. cdIluo duomm finium, dum fecnndus amarur, priori denegatur ratio v ltimi finis, qua:: illi ex vi priOl-is an:loris tribuebatur, & formaliter vel {al- . tcm virtq�liter retraétantnr priores aétus intelle aus, & vohll1r�tes, quibus illud priIn:um obie uum, Vt 11nis v Itimus re[piciebatUi. SI yero rub diíiunétione fimul amare'Q.tur,iam intelleétus iu dicar�t [¡mul vtrique obieél:o indfe rationem vl timi finis,& vtrumque fimul habere Úlfficienrem dignitatem vltimi finis,qllodimpli�at. A. -4 Contra I ,. - . .'�. � � .. - / 8 De Beatitudine, , . CO);1tta pr�dpuam conclufionern , qua. dici .tuus non pofle hominem íimul duplícem firiem vltimum pra:hgere ,{umuntur nonnulla & pra: dpUil argumenta ex homine comrnittente plura . rectata circa diuería obieéta, quibus videtur plu ,res vltimos fines íibi conílituere, quia, ex vi cu iu[cumque lethalis homo tanqllam finem v lti mum am at creatufam,qlléE eit obieétum ralis pec cati.S; ad illam tanqnam ad finem vltirnurn con uertitur & a Deo tanquam a fine vltimo auerti- -rur, que íoluam punéto fubfcribendo, vbi expli cabo, quomodo hrec connerfio ad crearuram.Sc .aueríio a Deo fiat ex vi affettus Iethaliter pecca rninoíi , &. quomodo ex vi illius crearura arnata fen obiectum peccaminofum coníliruarur V lti rnus finis pec�'lt�r�s. , ,.,____.......__ ....,__..--�-, -, -------- P V N' e T V'J.\tI , IV. An per peccatum (onJlituat ji6i homo crestu, . ram tan quam fin e m· vltimurn & ad , tlJm conuertatur ¿:r auerta- . . , " " " ,í. • ' e, tur It Deo. SEntentia fuit Adriani quodlibet 7. qua:fr.;. peccantem mortaliter non fe conuertere ad , \ r creaturam neque a Deo le auerrere, ira Vt cream- ram plus amet.quám Deum.íed fieri polfe vt plus ,amet Deum quam creFltUrarfi.· I ,Communis timen Theologorum & Patrum (ententia eft peccantem lethalirer ad creaturam cónuerti,& a l)eo auerti,ira vt dum in lerhali pec-, : �ato per[euerar, non habear Deum pro vltimo fi:- .-' pe.Ita Angelicus Dottor qua:fr.87. art.;. quem reliquí TheolO'giJequuntnr. Sunt plura Scripru tee tefrimonia pro hac' [ententia 2.�ar�lip.7� ver_[. . 19. Si aut em auerfi fuer#M & aereliqt/�rilÚ iuftitilfS tnelU. Ecclefiafr'4,?' v.erL q. �rum non tfl?,�rru ptum cor,qui non auerJi font Ie Domino: -vt fit rperRf rill illorum in beat#utj.inc. I�rt':mia: 2.ver[.¡1;.Objlu p.t/c'te c£li foper hflC' L & porr� eim defolamini 'J,Iebe- 7IJenter dicit DominUl. Duo enim mala fecit popu/1M m€tu: me dereliquerunt [on/em aqudJ. viu£ & fode runtfibi ciflerntU diffipaw, qu£ con�i11ere non valenf �qutU. Rurfus cap.8:ver(4 .. Númquid 111; c�fiit non reforget, & qui"auer[uúft' non reuer/etur � £2.!iar� �rgo' auerfm eIl populm iJle in Hierll,(al�m auerpone contentiofo. His alia plurima fimilia tefHrnonia paffim in [criprura reperhmtur. Sum etiám alia, quibus admonetur peccator) yt ad Demti C011- úert�tur , quibus alleríilm dIe fupponituf.Eccle- . fié!il:i'Ci,.) .vcrf.7' l[aia:.cap.6, ver( 10. item cap., I. verf.6. lerem,ia:.cap:4.verf. I .alibi '<l!pi, Idem, do �ent frequenter Parres, in quibns Chryfoftomus, qui Thom. 2 ¡jn Marth.h�c haber. Captiui irife liciom rut'cmdi flmt auari.) qui eum,.Domimlm ha, beant Deum,ab ¡!lo Rege m1tifFmo rúeaenteJ t)'ranno huic fluijfimo fe dediddu·nt. Item AuguO:. lib.14. �e cillitat� cap. 2.8. Amor hie vfl¡ue ad conternptum Dei fecit' Ciuitatem terrenam Babylony. Procedunt hxc tefritnonia de auerfione ad Deum)£onuerfio -aute,tn ad qea,turam fignificatur teiti�onio ci t,atoIcreinÍ<E l. Item Matth.lO • .eu' amtlt Patrem aut matrem 'plufl¡uam me non eft me dignJf6. Io.annis ,1�. rer( 42.. Ex 'principibIU mMlti ó:ediderunt in lum,{ed propter Phariflos non confittbant,¡y 'tit cfj nagdg4 eiicerentur. Dile:�:erunt enim glor(am homi nüm magi! qua/m" Dei. Huc etiam fpeél:at, quod �poitolus ad Ephef. j' .ver(7. auaritiam appella:r, t1u.�or�m firuitúíem. . ,.' . , Tota difhcultas eft in hac conueríionead crea- 35: turam, aueríionem a Deo explicádam,& quidem certum eft aueríionem hanc non eae per affeaum, quo pecator formaliter velit Deum tan quam v lti- mum finem a fe remouere , & inimicitiam 'cum eo in ire � íllúmque íibi inuiíum habere. Homo enim dum .peceat tanturn vult frui bbieao dele- ·aabili ,& coníequi variam illam vQlúptatem,- feu vtilitatem , quam . apprehendit in obieéto peccaminoío quando pewit proíeqnutionis af- feau , & quando peccat affea� fuga: ) a [e remo .. / uere laborem , & difliculrarem , qualu ínuenit in obieóto, quod illicite fugit,. veluti cum non vult facramentaliter íua peccara explicare propter vere- e .c di . dA" ' ,OnUt1jIO cun lam viran am, uernrur ergo creatura a é- auerji, creatore per pe,cc,atum du plici modo effeaine � aJfeéfiue 6- a[eaiue: effeél:iue quarcnus per peccatUm �¿n- ejfoéiiue¡ ;' I - Iliruir fe obieétum odij Dei,dig.nam pcena ztema, , & beatitudinis experté, ac proinde priuat fe beatí tu�ine forma�i ,&: .poile�ione vltimi fin�s � CUl'9' quo erat media gratIa coniungenda.affeétiué qUla } ex vi affeétus ad creaturam íeu at! obiectum pec:, caminoíum priuat [e p.oífe.ilione vltimi finis, & voluntarié & libere aueríionem effecciuam ap� ponir , � fe a Deo vt vltimo fine remouet , non quia formaliter voluntas vellet hanc remotioncm & {�parationem nine v ltimo.íed quia vult pecca- . tum cum ea ineuitabiliter annexum. V nde reípe- au affec1:us auedio iila eft yirtualis , & inrerpre tatiua, quia eo ipfo quod hoino, velit formaliter opus peccamino[um, voluntarie � interpretatiue '. \ yult,quod cum'eo coniunaum eft.Ex quo fit ho7'\ mincm vqlunrarie fe a Deo auertere per peccatum" quia voluntario fort11ali ponit aaum peccamino fum, quo effeaiue grati�n� aIDittir,& fe dignum �arendi vltimo fine confriruit, & quia in hoc for<" mali volunta�io interpretatiue repcrimr voluntas effeaus qlln illo neccaario conjuntti,ideo hic di- cirur interpr�tatiue volitlls & volunrarius. ' Cum veto ha:c aueríio a Deo har per amorem � 6.' ad creaturam, ht ex vi talis am oris peccantem le tpalirer pra:ferr� creaturam crcarori" & creatu- ra: impéndere amorem illulTI , 'luem debe,bar im pendere cre�tori ) ex, vi 'enim amotis , qno q:eatu:- ram profequitur, fe remouet a creatQre, & ah il- lo auerrirur, cum potius omricm cteaturam dc- beret a fe a�iicere, vt fe Deo coniungerct , il- lUln poffideret & Deo placeret. Hinc fit reéb! dici per peccatum peé€arorem ,ccmftituere fibi creaturatn t�H1quam vltimum fi,)1cm) cum eam amer loco veri vltilni finis amal1qi, & eam ptX-' ferae v ltimo hni nempe Deo, & con{eqúen rer virtualiter ill�m vra:ferar oI?nibu$ aliis quibufcllmquc relms, cum omnes fint infi� nite Deo inferiores ,rcae enim prxfumirur, illúm, qui proprcr deleaationem, carnis DeU1? contemnir I propter eandem' contempturum dl llÍtias, & honorem , infinite peo inferiores & minori!i exftimationis. Ca:terum nOll raro contingit Eerditum hominem '. qui cum iaaura vltimi finis & [ummi bom 'poilidendi �vult frui voluptatibus carnis , non voliturum illis frui cum iaaura honoris, & rei familia-: ris, Jed paratum dIe fe abfrincre a carnis vo luptatibus., vt honore� & diuitias ,fine a,liqua iaaura rermeat. V nde mferrur hommem llhnn non pra:ferre voluptatem illicitam hohori, & diuitiis, ac proinde non cOQfrirnere peccamino-:, '* [am volupratcm tanq:lan� vlti�nu�n fi.neI? ,--fl:- quidem non' ham; rehqUls OblealS creatlS , vt ftwe in, [e, pr�feit , fed tamum vt eminenter runt T rad, I. Contr.I, Puna. I V. 37- fum in Deo cui pr�fert voluptarem illarnillicí tam. In[uper peccatorem non pet quodcumque peccatüm mortale conílituere Jibi obieél:um pec cunino[um tanquam finem vlrímum.neque illud pr:eferre omnibus aliis creaturis probarur ex eo, quod peccator non {olum vnum obieél:um pec caminoíum.íed plura real iter & formaliter diítin da per aél:us diueríos peccaminoíos proíequarur, & non ppffit íibí plurimos vltímos fines coníli uiere iuxta diéb Punéto pracedenti. Vt difficultatem hanc cxplicem moneo duo reperiri in conueríione peccatoris ad obieél:um . 'pe�carriino[um, vnum eil: ohiectum illud. Deo · pra:ferri, quod in re [e�pereil:,& male negauit Adrianus ,cum enim pecc�tor amet creaturam cum íaccura vlrimi finis poffidendi , íeu pofleí íionís Dei, rette' infertur plus amare creaturarn quam Deum , íi enim ex dnobus bonis poíliden- í dis inter [e íncompoílibilibus hoc poílidendum rnihi e�igam cum alteríus iaétura , cerrum eft per . hanc eleétionem przferre hoc bonum eleéturn alteri cuius iaécuram patior, vr hoc poffid�.' Hoc per fe (uflkit vt dicarur peccator v lrimum íinem Iibí conítituere o bieéturn peccaminoíitm, quia illud amar loco vlrimi finis amandi, & if lud fibi -poílidendum digit loco Dei poíliden-;' di, quem dcbebat eligere. Aliud eft obieétum illud peccaminoíum pra:ferri re1iquis aliis cr�a ruris , quod dupliciter fieri poteíl : primó prxfe renda illud �reaturis aliis, vt virtualiter p¿ emi,... neuter in Deo contentis; &. hoc etiam femper .reperit!lr, nam e� ipfo, quod obieéhuu pecca- · minofilm prxferatur, Deo, prxferiur omnibus, .qqa!' in Deo continentur ea ratione, qua in illo continentur ,& qua non diil:inguttBtur ab ipfo Deo. . Secundo poteil: pra:ferri obi,eaum peGca _fllino(um alíis creaturis formaliter vr in fe ipiis · exiftentibus, & de hac pra:latione qureftio po 'tell: e£Ie de nomine vt benevidit Tanncrus. difp. J.qua:ft�l.dub.5. num.57. In prim is certum eft peccatorem non pra:ferre form�liter obieaum il I'ud peccamino[um re.liquis creaturis, vt reae pro ... bat obieaio, qui enim fornicarur attu pOhtiuo, qua dicit non fornicarer., Ji fornicario futura ef fet cum me¡ honoris iaaura , nqn . pra:fert volu .. ptatem fornicationis, neque ip[am fornicationem honori; Alio tamen modo dici poteil: peccatorem " interpretatiue obiecrum peccaminofum omnibus aliis creaturis prreferre fecundum prudente� in terpretationem , quam poffumus adhibere aétui peccami�o[o fecundum fe fumpto, nam �o ip�o quod vldearous peccatorem ex vi illius pr�fer re volupta:�� carnis Deo íummo bono, pru denter conllClmus �andem pr::elamrum omnibus aliis qnibufcumque rebus, cum orones fint in finite inferiores Deo, & ab illius bonitate infi ni te di£lent. �od fi hxc interpretario non fit iux ta affeaum peccatoris, qui voluptatcm carnis prxfert Deo, &, non vult illam prceferre diui tiis, non ideo imprudens erit, fed ex eo magis infermr imprud�ntia, & �mpudenria peccatoris, qui maiorem iaéhtram in filO affeau cenfet pe cuniarum, quam Dei, fiquidem Innc volun tarie patitur propter lucrum voluptatis, ob quod illam pati non vult. ,V nde ex vi tfllis- aél:us non folum pr<£fert Deo �oluptatem carnis, fed in hac ill is omnibus , qUa! plus amar, quam hane volupratem , feu q.uoq. idem eft omni _bus, quorum iaauram nOll patereruf propter ta- lem volu ptatern. . \ "' ',9 Habemus ergo peccantem Ierhalíter.ex vi aél:us peccaminoíi pré£ferre creaturam crearori, & crea rurz impenderé amorem illum , qqem creatori impenderé debebar , fi qnidem renebatur crearu ram conremnerc vt creatori adhcererer, & íniqué Deum contemn it vr creature adhzerear , quod. {ufllcit vr dicatur conílituere creaturam loco finis vltirni � & illam aliquo modo habere pro vlrimo fine. Iníuper prxfert obieóturn peccaminofilm omnibus ali is quibuícumque rebus creat is vt erninenter in Deo conrenris, poíl qua: tántum de .fiderari potelt.vt dicarur coníliruere obieétum il lud peccaminofum,eumque v lrimum finem, vt il hid pr<eferat aliis quibuícumquecrearís.quod in � re non íemper accidit, quia aliquando obieétum illud peccaminoíum non apprehenderet homo cum iaétura alius obieél:i creati verumtamé actus peccaminofus �x fe fundamentum pra: bet vt dica rur homo prceferre illius obieél:nm omnibus alíís crearis.íiquidem illud prxfert Deo infinite excel lenriori, quapropter dum aliud non conítet de af fcan peccatoris, prudenter dici poterit tale obic dum pra!ferre ornnibusaliis crearis.quod fi: ita nó Iir.quia re vera alia obieéta creara plus amar pec cator , quam obieétü peccaminoíum.éc velir quís ex hoc capite, non ita proprié did peccatorem re .fpicere obieéturn peccaminoíum tanquam ·vlti mum fui finem hoc pan�m refert,& ad queflio nem tántum de nomine pertinebit. �and,o autern peccator íimul ample él: ítur duo obie�a peccaminofa :poterit dici vtrumque per modum v�ius adxquati vltimi finis intendere,eo inodo, quo dicirur refpicere vt finenvvltimum vnum obieaum peccaminofum, quando vnice tendit in illude �od fi fucceffit,e obieél:a pecca minora ampleél:a�ur peccatis,fnq:effiue commiffis poteft dici ex vi pofterioris peccati mutare finem 'vltimum, quem frbi ex vi prioris prxfigeret;t vel adrequate� quia iam fibi tanquam linem vltimum eonftituit obieél:um P?fterioris peccati, priori "b ietto, quoad affeaum reliao, vel inada:ql1ate, quia obieétum prioris aél:us,quod refpiciebat tá quam finem vltimum ada:quatum , iam re[picit tanquam finem inadx<.]uatum Jimul cum ohie Gto pofteri'oris peccati, refpiciendo vtrumque ób ieaum per modum vnius fin.is a.drequati. ConuerJio ad crearuram, & auerlio a creatare, qUa! aaualiter reperiúrur in ipCa aél:uali commif .fione peccati,dicumur habitualiter [eu porius mo raliter permanere,dum peccatum habitqaliter pel," [eueratJeu dum peccatum non defttuimr eo mo do , quo dicirur permanere peccatum, quitIdurat ilhrum deformitas & malitia in ordine ad confti-' tuendumhominem peccatórem,feu illfeaum ma cula peccati. Nec fufficit qu¡;ecu�qt'l.e conueriio ' ad Deum' & auerfio a creatura, vt non dicamu' permanere c'onuedio ad creaturam, & auerfio a Deo, dum conuer.Go ad Deum & auer[¡o a crea tura tales non Jint, vt ex vi illarum formal iter vel difpo[¡tiue deftruatur pec.catum, quia dum hoc durat moraliter, �odem modo mQraliter durare dicuntur auerfio a creatare & conuerfio ad crea turam,.quce formaliter includúttír in-ipfo peccato. Ex his inferes peccantem venialirer non itafe conuertere ad creatnram vt a Deo auertatur, ne"" qué crea'Lumm Peo rrxferre adhuc virtualiter, nam clIm peccatum veniale non difrumpat ami citiam cum Deo, neque hominem perpetuo pri-, uet pofieffione Dei, nee ius ad iUam extinguat:t nOll eo ipfo �od homo peccet venialiter· cen{e- tur 38.: .- ' . 39· gando coníequcnriam. Ratio difparhatis efl:,qu�a dum homo peccat propter creaturam.Deum con temnit,& cum illo inimicitiam init, & ab eo tan quam vltimo tine íeparatur , re(peél:n ramen (ui ipfi us �i!lil hornm pra::fhl.r, porius in ip(o peccato commiílo propter creaturam,f�equenter,& for(an' . [emper aliquid proprij amoris peccatoris erga (e ipíinn iníeritur, �Poilet etiam antecedens negari curn P. Va(q. p.i(P.5 .C.I. nam eo ipfo quod hOl1}O peccat r=r= amicum fe ipíum in. ztemum :d¡uu": nat.ac proinde fe & fua omnia, ipíumque Deum; qu�m off�ndit conternnit propter amicum, & h une íllis omnibus prxfert. Ex quo fit ex vi ralís actus virtualiter magis diligere amicum.quárn [e ipíum in ordine ad ea bona, quorum íaéturam Pf tirur.dum peccat, Iícer in 'ordine �4 5-lia bona for maliter magis íeipíum.quám arnicum diligar, Obiicies fecundo, poreíl quis lethalirer pcccare, � habere �41:Hn,quo quis malit (e in nihilum re digi,quam Deum non eíle.aut Chriíli fidem ex tingui, fed ex vf hlli�s aésus magis dili�it.pec cater Deum , quam íeipíiim : �rgo non to Ipfq, o quod quis peccet lerhaliter magis Ieipíurn dili .. git quárs Deum, Hoc argumentum eo viderur ' tenderé vt proper póí1é dad acturn chariratis p�r� feéta: erga Dcum íimul cum lethali, quod .ad� 111itter� úunquam licet. Refpondeo ergo, eUlU, qui lethaliter_peccat,l1on poffe hab�re aau� per fettx dileétionis De�, [ed fi {imur cnmaau pec caminofo habet alfuni aéhuTl , qu� potith veller �ip{il1n extingui, quam D�U�l nop eile, aut a. o Chrifri fide q�ficere , altum mum non eire; per -feéta: dileéhonis Dei, ex moriuo charitatis pet- o Fette attaao, (cd ad [ummul11)aun� quepdam natural�m &_ inefllcacem, �um quo componitur aétus,quo e1n¡::aciter peccator plus diligat �reatu ram,quam Deum. I�em dicerem de ilIo , qui fpe venia: pec�ar�t animo iterum Deum fib,i coniun gendj,& illilf$ �micitjam recuperandf, & de ilIo, qui p�c�ar�t ex indi[qeto &: peccqminofo zelo rdigionis occtdendo i�iufte infidelem, quia ve fani religionem �lon ampleaebatur. , 0Riicies t�rtio pote:fi filius contra voluntatem, , Patris fe�uU1� a morte liberare ;lC: nJhilominll� �on eo plus di.ligit feruurp'patr��n,qham: erg� o poteR: quis contra: volun�ateln Dei creaturalll amare ptQfequi,& lctpa.l.iter re<:care & nihilomi nus_ Deum plus diligere, quam creaturam. Re [pondeo ante cedens dIe verum, quando Pater ir rationabiliter eR: in\1i[us circa liberatiáhem (erui, l marre" vd quando in ea liheratione non iúré c;en[emr graniter offen(us, quod plerumq�e acci dit<;afu pofito,{i tamen Pater iure dletrationabi liter gran iter 9.ffcnfus,tunc filíus eX,vi illius aél:us magis diligeret íeruum, qu�m Patrern, quod ac;;� �idit eodem modo; quando homo lethaliter pec cat, quia Deus Semper eft grauiter rationabiliter offcn[us propter letha1t peccatum. �oa fi filius �abeat �Ji�lrn aétum,quo vellet (eruum occidi,ne Pater ,perjret, hicaaus erit imperfeare qIibfdam benellolentix erga Patrem & non perfe¢t� ami citi�,qn� (ecum 11011 patitur grauem offen[am er- gaamicum. o " Obiicies quarto: pateR: quis lethaliter peccare ob affeaum; ünpudicum erga f�minam & para tus dIe ad quinquaginta aureos illi €fogandos oh [uam libid'inem �in_plendam, non tameli. cent�m, ,& alioqui velIe dare centum aure�s pauper! ex natural� Eie,tate ob D.ei amorem:, �rgoo potefi ho mo lethaliter peccare ex affeél:u vo�uptatis libi1i nOJ,a!, De Beatitudine, rur ohieéhU't1 peecamínofum Deo pr�ferre,& it� etiam fi affeél:us feratur in obíeél:um peccarnino fum, non dicitur ex vi illius peccantem íeipíum conueFterc ad creaturam , cum iIla profequutio obieébi peccaminoíi compoflibilis fit cum amici tia Dei � CU1� iure ad vlrimurn finem poíliden- durn. í . Rogabjs cui creature (e conuertat homo 4uJn peccat.Reípondeo �onuertere fe obieclo peccami noío tanquam íini cu;m) & ta:nqu am fini cui crea .. turre, ob cuius amorem peq:at,[eu creature corn plenti per modum finis cui ,vnum finem ada: qua rum cum ebieéto pcccaminoío fe habére per mo dum finis cuiu«, V nde íi quis peccamínosé amet diuirias fil!o,& exfilij complacentia , conuerritur ad diuirías tanquam ad finem cuiw rx ad filíum tanquam ad finem cui. Si autern diuirias peccami nose íibiarncr ex (ui complacentia.conuertitur ad diuitias tanquam ad f)nep:¡ cui(1J,� a� (eip(u!TI ta�l ... · quam ad fintE111 tui, Similiter fi fornicerur v� pla cear ferninse.huic conuertitur tanquam fini cui,fi aurern fornicerur ob propriam delcctarionem.con uertitur ad fe ipfum tanquam ad tinem ctú, & in �t¿oque �a{u �.d foq1i�q.tione.m (m deleciationem .fiBl vel muliercule amarse tanquam a� finem Ctl itu. Neque in aélibus deíperationis & infidelitaris deficit finis cui conuertatur homo, in omnibus �nim dicirur ex parte obiet"li aliqua ratio bonire lata �licui fubieao tanqlla-m fini cui, mol'S enim ipfa bon� apparet defperanti, quatenus Cecum af fen priuationem malorum, & obieanin il)fidd� tatis bonum viderur infideli propt�r aqh<eiioncm a� propriunl!iudicium., ' .3 �' Rogabis infuper an creatura per peccatum (e iUlertat a. Deo tanquam a fine cuim vel hne cui., Refpondeo vtroque msdo [� él-uerrere peccato rem a Deo tanquam l fine cui q�:tiao obieaum pcccal�iro[um non pot�R: ama�i ex complacen tia £ci,ac proinde bonita'S illa,qu� apparet in fi;.. ne cuim noh poteR: D�o ama�i? cum illi non lit - bona nec place,ns:) [ed potius difpli�ens. �apro .. pter dum ca(u aliquo v�cleaturo�ieél:um,quod fi ne peccato non poteft inten�U, arpari vt bOl1lUl1 Deo, re vera talit�r non amatnr , kd ex cQmpla- , ce�tia a!ius creatur� , impli�at enim quod p�r [e diipücet Deo, & vt tale apparet,amari vt bonum De o. .(\u�rtitur etiam creatuta a Deo tanqu.all1; fine cltim o, fiqui�etn homQ per peq::atl.unefllfaci ter Deum poilldendum a (e remouet, quod � p�� aJiquem aclu� peCtalú.inoÜ.l1n vellet h0111('), DelllTI poilidere ,'veluti fi inten�er�t �omo con iungere Vd poí1efIipnemv�um peccatis commi(� [Is non retraél:�tis & 'lliis in pofrerum' cornmit-: tendis, Deus tan tum caet finis cuifM inefl1cad ... �er intentl1s �x vi illius aétus, &. alioqui efllGaci-: t�\· peum � fe ex vi eiufdem aétus pe�cator remo �eret. �onu�rtereqlr in[uper peccator ex vi ta �lS aélus ad Dei PQ"i1�(f¡Qnem �l1pdo indebito amatam,& cum circuníl:antiis illam afficientibl�� , quibus vitio[us fieret illius amor, & cum talis po{felli9 {it creatura, ex vi talis Cl¡aus p�ccator ad , creaturam (e conllerteret. o " . Obii�ies prüno Contra co�clu(lonern' qua di: xunus p��cantetn lerllaliter aél:u peccamü]o[o pr�..ferre �reátllram Deó� Poteft quis peccare p��ptcr �rox�l:nU1?' � ni�i�01?inus pIns [eip[nm chhgere, quam prOX1l11lÜn: ergo potefi homo lethaliter peccare propter qutil11cumque creatu fill? ' & nihi'lomihus plus diligere Deum"., qnhn �rea�uram� RefpondeQ dato ant�cede.pti, ne-, 44· , , : ' 45· _' Traét_ I. Contr, I I. PlIOél. J .. nofe, & nihi lominus magis diligere Deum quam voluptatem libidinofam, Iiquidem ob hanc ex plend�l1ñ' non vult dare centum aureos, quos vult : dare propter Dei arnorem. Refpondeo aétum il ... lum dandi centum aureos paupcri poíle eíle ex motiuo naturali pieratis.íeu ex moriuo íubleuan di miíeriam.quod non importar dilecrionern Dei, vel ad [ummum ex aliqua beneuolentia imperfe- . id:a,& inefhcaci erga Deum , � non ex perfeéta amicitia , neque p!_op�er bonitarem. Dei ama ... · tam fil per omnia, ac proinde ille homo, edi re I_9.te ad centum ameos non plus, amet muliercu lam.íeu propriam líbidinem.quám Deurn, íiqui dern relate ad illos non am at libidinem , nee mu lierem;efJicacitertamen abíoluté magis amat íuam 'libidillem,quamDeum íiquidem Deum offefidir, & illius pofieffione'1n liberé amitrit propter libi- dínern explendam. , '. . . Obiicíes quintó: poteft quis lethal iter peccarc cum ignoorátia inuincibili Dei, vel-íaltern cum in aduertentia Dei offenfi prreuentus. cQgnitionc . rantum diétanre obíeétum amatum' elle rationi · diílonum : ergo hie homo non virtualirer dicere tur Deum contemnere , aut plus;mlate crcaturam quam Deum- Refpondell� llQn�lUlli '-- ql�Uln eíle irppoffibilem, fed hac ranone honeíté difiicultas hrec nondeclinarur , proceder enim obieécio ad hyporcfimcaíiis dari, {eu ex {itppoíitione, quod quis proíequeretur obicclum , quod cognoícebat efle rationi diílonumnulla Dei cognitione habi ... . d. In hoc cafu affirm ant Hugo,& Puente Hurta- do, proíequutionern illius obieéti non eae often ... [am Dei, nee lethaliter peccaminoíam. \ Hoc refe ram & impugnabo traét.de Peccatis Gontrouerf •. Punél::.7. numo I L4-. Vbíprobabo, adhuc in ea caíir aébum illum fore grauem offenfam Dei.Iux ... ta ibi dicenda modó aílero admiíla 'inuincibili ignormtia ,[eu inconfideranria Dei cum cagni tione diílonátiz ad rationern íuflicíenti ad lethale, hominem fie peceanrem effeétiue fe auerrere �. Deo fine v]timo, quia committit attionem, qua fe conftituit obieél:um odij Dei, & illillS amittit :;tmicitiam,-& poíIeffionem , affeaiue. ve.ro D�um contemnere &- poftponere creatur� vlf-tuahter, edi magi? implicite ) & magis confuse, quam íi Deum cogno[ceret) quia eo ip[o quod operetur homo contra id, quod naturx con{anum eft, Deum offendit, qui eft caput naturx rationalis, & eo ipfo quod operetur contra diaamen ratio llis operatur contra Deum,& contra legem xter nam Dei, cuius panici patio eft rationis diél:amen. · �od fi operari contra naturam rational�m, cu ius Deus -eft caput, & contra diéCamen rationis, qupd �fr parti�ipatio quxdam diéhminis diuini &.:'legis xternre Dei, & prxferre voluprarem feu opieéhul1 peccamino[um obieél:o narufx cont'o no � quod pro[equendum e11e diaat ratio, tibi �o� fufhcere videat�l¡:, vr dicatnr pecc::tor prx.. ferre virtualiter confuse & implkire: creatLlram Deo, d¡ciro cafu prxdiéto, pe�catorem n()l1 prx Ferre creaturam Deo vt exiftel)ti in fe ip[o,led vt exiftenti per parricipatianem in natura rarionali, & .in rationis diCtamine, quod parum refert, el,un tantum pertineat ad modum loquendi, & de fa- do <;afus ifie . aecídere non poillt, nunquam enim pee cat homo fine aliqu:l cognitio.t;le, erJi aliquan-' do dIe. pallir valde confl1[a, �licuius nomü;us. fu perioris,cui aél:ia pcccamino{a difplicet,& qlll ta lis aéhonis eft iudex, & v¡ndex. De facro ramen femper peccatuu� fit cum conrempru Dei,& cum I I prxlatione creatt�rre re[peéht creatoris, quia [em ... · per fit cum prxdiéh cognitione (altern confuía Dei) & peccatum ex fe: ignorantia reclusa hanc prrelationem íecum affert, �s!fu�tfttft���:�*���� **�**�*:\f*�l;ft��� e o N T R o V E R. I I. � De EJJentia Beatitudinit.� P.VNC''TVM :1. �idj¡gnificetllr hoc nomine Beatitude . ,N prremítrenda explícationehuius '.'� 'noininis beatltudo methodum [e quor quam obleruabar Pater Soa rius, qui oprime norat di[p.4.(efr. ���ilt"'.J¡:fiI4) I. hanc explicationem , feu qure- ílionem circa iignificationem nominis impoíiti íubieéco cuiuíuis faculratis , feu Icienrise.primam �mnium eifc deberé, vt fixurn.ac certum [copum . poílit habere diíputatio. Dum ením venimus ad inquirendnm coníbirutiuum beatitudinis.íi diuer- iis' acceptionibus hoc nomen bUl/iludo íumatur, diuería conltitutiua plures deGgnabunr, qui íi in fubieélo difputationis conuenirent.in nullo circa Wins conítitutionem diílentire deprehenderen ... tur. Hoc ex capite aecidit quseíliones pIures ad modos loquendi diueríos in hac materia reuocarí, quia, concertantes diueríis acceptioniblls huius , nominis beatitudo vfi [unt,.vr optime notauit Soa':': rius [uprarex his,1 qux lcgunmr apnd Scorum 11\ 4- dift.49· 'qureft.;. 5'& 6.' Durand. qucefi:+& 6. Palud.S. Maiorem qUXft.I.& 5.0cham i!14. quo vlr.art+& Olchot.quxft.8.arr.12·.' Apud has ergo, & alios authores nomen ifrud bcatimdo aliquando :CUlliirur pro aggregato ''Om nium perfettionum hominum, quarum colkétio hoc nomine. beatitudinis íignificatut, ita vt tal'e nomen íit colleaiuum.Aliquando yero beatitudo flgnificat íimplicem perfe&ionem, videlicet pcr- feéWIlmam haminis operationelU. . Hx dux acccptioncs,quas nonnnulli reiiciunt, in dnas alias re�idunt magis apud authores rece ptas. Primo 101et beatitudo fignificare ftaturn_ quc111dam fe1icem, in quo habet homo plenir'tI--' dinem bonorum, & complementum.£llbtum de.-, .' fidcriorum,qui interdum in fa.cris literis. Regn/iTn CefOi'um appdlatur,imerdum vita £ttrna dicitur •. V tramque locurionem inuenimus aplld Mat .... t�1xum} 1 � .Venire bemdi8i,ilCcipitf! rrgnm'fl.& ibid. & ib:mt hi in 1Iitñm £tcrrtam) interdum vero l1/or;4 d·, L o lemU llC<e 23. & ittf, intrate in gloriarn ¡Mm. Se ... c�mdum.hanc acc�ptionem vid.etur defi,niíIe Boe.,. nus beantlldinem lib.). de c9n(0)atione. Statu& omnium bonomm agfTyftTatione per{eE/uJ" quam de:'" hnitionem adduc� Diuus Thomas quxfr.;. art" .. 2.& de illa ad 2 .fic ait. Per quod nihil ali�d jigni-: jicatui" niji quod beatu� eft in flatu boniPerfeEli. In hoc [en[u loquutlls e� Augnfiinus dum dixit· lib. I S •. I. 1. 3· . / ... �12 pe Beatitudine, • I enírs diuitiz non pof1e{f�)i1on díranr hominem, fie obieéliua Beatitude non illum reddit bearum: nonforrnalis fine obieétiua , quia non poteíl dari 'vera coníequutio fine re coníequura , implicar . ením poflideri rem re poi1eíIa I1Ó inrescedentc. Ex hisinxta comrnunem Theologorum íenrenríam hanc bearítudínis definitionem deducir Soarius difp·4.[ea. I .11. J .C onflquuiio 'Plti1�i lie flfwerI'Ji b"n;, Fo�mad�Í!; J b h ' d fid . " r .' ]JeAtltft s- quo,_. a ,�mme e S erer« poten, In quo ceter« Vlrtu-' nv., defini- te continemur fed ad ,al;u4 reftrHntur. Coníonat tie, ' etiam hec definido faeris lírreris in quibus Beati- tudo coníequutionis , & poíleílionis nomine 'fi� gnitlcatur Matt.a J �PojJidete rtgnum I. ad Corinth. 4.Sic currite 'lit corRprehendatú.A4 Philip.; .Sequor, Ji (P'O mQdo comprehend�m.Ratione etiam probatur, quia beatitude dicit terminum, & in eo quíerem, . quando autem homo inquidt , non quieícit, iQ.� quifit�o enim ad acquiíitionern rerminatur.: ergo nccefle eft vt �eatitudo in acquiíirione coníiítar, Id videre �ft in quacumql.1e faIfa besrirudine, quam, íibifingat homo.dum enim auarus in diui- dis íuam bcaritudinem ponit non fe beatum pu rat.dum illas querir.íed dum eas poílider, & in u, larum po{{�Hione íuorum deíideriorum quíerem inueníendam pr.e[umit: ergo eadem rat�on/e in polleffione)& adquiíiríone finis v ltimi noítrarum " " operatíonum & beatitudinis obieaiux noftra formalisbeatitudo confiitet.Jn quo aurem confi,,: ftar' 'hxc adquilitio, pofrea e*plicabünu; dum �e natl1�a 9��titu�inis for�aHs. in {pecie difpu-: remus. t " H,,?¡-pi�ern ��pac.em, eiTe beatitudinis eonfiar ex Sacris.1i�teris , quibus rette operantioos be�-: tiruelo promittitur: non poílet autem ita pro� mitd fi poffibilis rion eíIe�. ,Id etiam ratum ha7" bet ,communis hominum confen[us; edi erum �nagna fuerit difleníio, & pIures turpiterer� rauerint in v.era' beatitudine ddignanda , om nilU�' �t�,�nen animis finnirer in{edit, dari ali� qu�m beatirudinem. Hine in omnibus infi.1fgit defi4f:rium beatitudinis �onfequend<,e, ex "'qllO héatitiIdinis poffibilitas deducitur , Vt latius i�[e quar,4um de, poffibilitate Viíionís, in qua vera� beatit���nem conliftere di,:e�us,difplltatioJnJl�, tllann�, ' 'I • � '. 1... :p vi N e T v ·,M I I. lib. 1'1. �e Trinitate cap. S: BeatUl tf!, ,qui h,.. bet omnie » qUit Vllit. & lib. I. de libero arbi trio Cap. 13' Beate uiuere efl' bonú veri4 certifq�e ¡audere. Sic edam Gregor. Nyílen. lib. de Bea :citudine in principio. Beatitudo inquit el1 com ... preherifio (ju�4dr'J' 0111niurn eerum rerum, qUft in h-6tn¡�,� intflligllr¡t,ur,' � qua nihil aben forum, qul't pert,in,nt ad bonum difider!um. ��,� �ne, fund� mentó in hac Úgcyif1<;atione nomen ifhid deft! mitur ,cun) enim ílatus iíle poffibilis íir , & congrué concipiatur per modum vnius ample 'xi & coníummati boni , reae potuit hoc no mine beatitudo & f�liciw fignificari, neque aliud inueníémus hue vfque impofitum magis accorn- modatum �d hunc Itarum íignificandum. Magis ffriae & iuxta n,?rmam fcholafiici mo di beatitude deíumirur prout lignificat quam dam perf�éHonem homínis , qua coniungitur oprimo & íummo bono, {eu fini vlrimo íuo, qUa! eLl: perfeaiffima operario , qua íuurn flneln vltimum hqllf� coníequitur. , luna hanc acce pdónem loquitur Diuus Thomas rora queft.a. � quxft.:;. artie. I. & 4. eadernque rationelo quuntur Parres dJ.HP dicunt hominem eíle capa cern beatítudinis íecundum animam, & non fe-: , ¡ cundum corpus" [t enimíermo eílet de colleétio J1� l:>onorum, partitn in anima, partim in corpo re b�atitudo dignofceretur. Hac edam ratione di�ifllr Chriftus Dorninus in hac vita fuiac bea ��s; � fpeeialit�r Q�4titll�nis c.apacitas, rationali patqr� áib�itqr , íi enü'n [em per [umeretnr, prg ,�oIJ�éHo�e 0'1l1n�urn proprietatum, & perfe .. diorg1i1h qua:: .n.aqtn� qebentur , quxlibet natu �a eria� �r:ratiollalis poifet fuam bf;3rti�lldü;em nan�KG;i ,cuilibet enim poifunt comp�tere orhnes p�I:ff;éliQnes debitre, debita enim nOQ e.ffet perfe diQ, '1ij.am natura non poífct haber�,quia nihil na.tur� repugnans illi debitum e{{�, pote(l;. " lnfiu?er �tiamh plura bona bearitudinis fia� �l1m��olnpI��Il�, �l�quis tamen ordojnillis inrer (ed�f� necege t;ft, & <iliquam dari perfeéHonem, �a qUél:W- reliqu� ordineptllJ;, &.. ex qua aUre na {cannn: Wa e.rgQ perfettio , feu p�rfetHones iI I� "ex qUi\)llS �eliql��y�rir,i dicantl,lr, & adqllas extera! ordinent�( impOJ;:tabunt qtiqnem e[ {eiltialem beatirudinis" � reliqure Qt:nQes �d il Hius complementum & accidentale� perfeél:io hem perrinebllnt. Hac ratiqn� i� . o��nibns c,ompqG�is phyficis philof0phamur, in' qui qus tal1qqa� dlentiam de4gnamus id, a quo , aHa!' perfeaiones � � propri�,t3:tes pmcedunt, f!' licet omnes, ad ilUns perfeaionem & inte: ' �ritatem condllcant , t:lOp omnes drenti.'l¡l�s e[:.. B Eatimdo aiuidi po�efr in veram & falram: ,�. �c dicimus, fed il�aJ.¥ taQtum quce aliii'lun eit veram priori merJ;lbro contentam poftea,de- t�dix:, &, reHqure io. illa radi(:�.tx aq::idenrales fignabo: faIfa in fecundo membro appofita in �ppellantllr!' Ac�edit, beat�tudinel� die confe-' ! infinitum ,poteft multiplicari fecundllm diuer- '7 'q\LUtionelp: finis �lti!mi, & non o�n'ia "hona [os err'ores, quilihet el1im intdleaus phyfice �t1am (upernat,uraha, q,ux, in �lOmine' fum e[- poteft per errorem nouam fibi be�titudinem fe v,ltimi . finis confequutione� , ac pr.oinde non fingere, fi-aas hue v[que a' ce1ebrioriblls P-hi-' �mnia �Hentia111 beatitu�illis,li��t ad �llil:l,s frat:um' lo{ophis pofrea recenf¿bo. 1;) illiditur etiam b�a.., p�rtineá.nt,eonftituunt. t�tudo in formaI�in & obieaiuam, quid vtra(r�e 6. Be,atirn4o di,uiditttr in formalem, & o,bieél:i- {i,t explkui PupCto prxcedenti, iin quo autem ' Be�J;lUtl())u�m,& v,ttaque nomen Bcatitudinisfortitur. Bea,: cóníifia..t vera beatitudo forroalis'& obieél:iua [e,,," , diuiditu,.in ti.tudo obieai�tl�dl: res ill¡t,qua beatifican:tur , feu. q.l�e�tibus- 'deflniarri. rUeatimdo. rurfus diuiqitut;, 1J:,,,!�l!�, .. cttius con{equutiol).c, geati reddjn"\,p_r: forma,lis in eilentialem & accidentalem,. 'Adacddentalem 11.tlJtitudo ' f.'),OOI8il"lUtIe. 'Il:' f'. [c • B' , d" 'b'.C1.' f'. b' d" ' , " d Jl. fi b,ll- \._<!. e;ll; lpla, con equutlO eatltu mIS o Iel,.�lUX lelt eatitu ¡nem ipeélant omn,ia; qux a natum,� J-,"ntill-: r�i q�l.� beatificat",�r� N�utra aut�m fine ali�lllf- be¡ttitudinis pertihent , & qux comirantur & �u � �CCf- heet ft d dd ndum h' b ' fi' ' b 'd' rr' 1 � - Hint"IH. °e pate a, re �, , , Oml)lem eatum, per cmp"t cat1tU mem enenna cm, qux mn-! _ n,on ó'L)�e�iua {i1\e £or�:nali, quia. <¡lonec(ormalis' pliciter nominem'alio quocumque {ecJufo, bea�, ���e4at� ()�i�éHU:a !1_()!l a#ici� h�1Jl�nem, .GCll,ti tqm, confriruit. Vnde beatimdo aC,cidentalis pro- prie f2!Jotuplexfit Be�títud,!. I \ Nat, &,A tur \ ma/if; 'Iltdi- ' ffi,!i .. �o ' I..: I ' Tratl. t Conti. tt Púhthtt pri� nOh eh 'beatinído' [cd bearimdinisaccidcns; . ( hue v Itilüiürl. hort tit dec no'm�'n 'b�atrttidihi9in�: 9'. . "Rurfus be,atittrd6 di�i�it�r in nat��.Ialem .�. réatur.., , '. ' ' Natu�atú . [upernaturaleiu. Hanc diuifionern tradit D.Th. Ri.lr(usheadtudo��HiIrd.i [olet il� B¿atitulHrtcl!l .. i:', & /uf�';n¡f.. l.part.qureft.l1. art. lo Vbi iit hominem ordinarí perfe,él:�m vit� futur� � &. Beatitqdinérrí imper- B�afi�ud�,,., turalii\, ad du plicem, finem .quemd�l:n [upernaturalem �e�'a\p, �úi�\s �,itlre ,�,im����e�a h�c dicirur � q�i� �e .. t�q41 it;& excedentem natura; vires, & altum naturalem na- In hac VIta. nemo 4mphclterdl: beatus , eft emlÜ"mtc,¡e �. turre proportionatum : idem autem eft finis vl- 11reC vita via, & dum in ea (umus viatores dicirnur rimus ) in qtlem homo ordinatur ac illius beatí= quia ���ildtúli aa terminum ,; ill �uo ,éfr, p�rteétá túdo.' Iníuper quxft. 62. art. I. duplicem hanc, Beatitúdo , peruenimus , r�d in illutn fcn'dil1:lu$ beatitudinem in Angelis agnoícít , aiferítque il- ,hlXra mud id Hebreos I 3 .Non h�btlntPJ hie ri�fta7 Jos fuif!e crearos in beatitudíne naturali', non tem p�r�anmrem,fl�futl4ram inquM112tMo. ¥axirrt:i veró in [upernaturali, iuxtá Auguftini doélri- aútcm coniunécio cum Deo [cii maier propínquí- ham lib. de' eccleíiaílicis dogmatibus ( fi Augu- ras ad terrninurn. qure in hac vira liomíni datur ftini fiber ille eft) cap. 59' Addirque beatiru- hUÜIS vitat,Béat��tldo dici. poreí] , etíi í!�pli�i�e� dinem naturalem dIe quodammodo) hoc' eft, & abíoluté Beatitude non Gt. Hanc dlUllldtkfrí non Iimplíciter beatitudinern , vel quia corn- -adducir Dc'I'hora.rtr.quzfl.r ;.art.2.ad4.& �rtor� parata cum beatirudine fu pernaturali ilrtperfe... & qu�ft. 3 � art. ;. &. fúntlamemuin hab�t apud ita �.a:, vel quia in ea non' quieícít ani- Philqfophum. I .:�:hiC.4,�&:. t.?�. .. . .. .:' O" 1-" rims , qui auxiliis íupematuralibus eleuarus Tandem díuidí folet Beáritudo in [peculatl- '. J 1 � íupernaturalem .inquirit , neque illius adim-., uarn , & prad icam cuius diuiíionis fundarneii- B,A.�Úud(J pletur capacitas, íiqnidem íupernaturalem bea- tum deíumitur ex Philoíopho 10. Ethic.cap.7.8. pr�éii�,a. 6 titudinem s : etíi fupernaturaliter, & non '& 9:. caque vtuntur Druus Thomas I .1. qu�fr.;.Il'I&H'iJtl�JJ, propriis -viribus' coníequendam capír , ex aliíf.. artie. ¿. & queefr. r- art. 04- &. ali] Theologí in 4� 've, capitibus ,1rtingendis inter hane natura- díílinót, 49� prre[ettim Paludo qua,:ft,. 4. artie.l=' ·lem bearirudinem explicandam. \ Eadem di- Beatirudo [peéulatitta dicirur illa , qUa! in cogni ... �inéhone de homihiblls ag®ns vtitur Diliu� tione eontifrít, flue heec cognitio fit praél:ic:a., fi.i Thom� 1.2.:. quad1:. 61. ardsul. H in corpore, & ue [rcclliatiua ) Beatitlldo pra6l:ica appell&thr� ad ;. & q\l;£1l:. 1°9. articulo f:' ad 3. & quxft. \, qux'in operatione pófita eft ) aG proinde hree Bea- 110. artie. 3. & in ;. difr.2;. qüeefr.l. art.4. qux,- (iitudo ad voluntatcm ) ilIa yero ad intelleétum �iuncula. ;. ex qua difii!'lél::ióhe ibi colligü: n� ... r pertinet. Deiignatur aU,tem �eec praética Bea.,. ceffitatem gratire, & diuifionem virtutllm in in.... tirudo , quia ad perfeaionem & con[ummatio'" fu[as,& acquifitas. .; netn Beatitudinis [peculatiure feu cognitioni�, 10. Dad beatitudinetn fupernaiuralem fide fit.; - pertinet voluntatis operatio. Diuifio hx, vt bene Supernatu"'; 'mum eft, viUo'eliÍ1n intuitiua Dei in qua conh_;¡ notar Soarius dif?ut. 4. �eét'3' n.8. impropria eft; ,."lis ��al¡- frit aInor & &llitio ) qua:: beatitudinem confe... quia vel pertinet,ad e11entiam beatitudinis a�u� ludo ;ft ji- quulltur, vel adillius elIentiam pertinent, [uper'" voluntatis ) vel tantum in aau inteJleél:us co1i�? de ffJ'tA. ,naturales (unto Ex hac [upernarurali beatitudine lifrit. Si primum dicattit ex cognitione intellc'¿ naturalis deducitur, quia 'Beatitudo [uperna(u... aus & dperatione vpluntaüs vna adreqúára Bea;'; ralis ex prxdicaro [upernaturalis �fr indebitana- titado conftiniétuf) & ita non erunt 'dure, b�a'" turre ,& potu it ad illaul homo non ordinari, cum timdínes ) ,"ria praél:ica , & ali� [peculatiua t, . [ed ergo homo ex fua rtatura dcbeat habere. aliquem vna coni.pofitá ex duabus parti�Us, efro pars vila -finem , ad quem ti velit, mediis [ecundUl'n [ub- (peculatiua,[ttu fpeculatio,& alia pra¢tic(t vel pta .. ftantiat1l náttiram illius non excedentibus, [edil.;:. prills pr�xis dicantur. . ' .' ..., ;': ._ Ii proportionatis poffit: petuenire; ergo debet Vltimo nonmtlli diüiduÍlt Beatirudinem ; i�ti :í: j:: habet� aliquem finem vltitnum naturalem) ·ac Beatitudinem hortiinis, feu natura:: vd.,[UppoÍ1- BeatiJu4¿ " íx fUfer- proinde aliquam rtatltralem Beatirudinem. Id ti) & Beatirudinem potentianu:íl.. Beatitudo fUPf0fi.ti. Ii :::;;;" �:� �idere eft Ín homit�e �creato !n pura natura quem hominis eft illa , qua �o�úd" [eu n.atúra v�� pot,ml¡'� rlucilur. In hoc (tatu potl1lfle trean, ab[que errore ne- fuppoiitum beqtur) Beatlt1.ido potentlaruni ene '. gari nequit '. nam íi creari non poruilIet abf..t. 'ilIa) qua potentia� bearitur , & ita viliol in- que elcuatione lad finem , & (tlpernaturalem miriua Dei" & heatiq.tdo intcBeél:us, & amor; Beatirudinem , talis eleuaria dehita dIet, aG feu fruirio erir beatitudo voIunt�tis. Secun:.. proinde media ad hane [upernaturalcm Bea- dum hune' dieendi moduro. eadem beatitu:- titudinem con{equendanl debita elIent hOlfli- do) qua;: eft beatitudo", potemix eif� poteft ni, & non ex.cederent ilIius naturam) ex quo 13eatitudo- hominis , viGo enim intelletttún;) inferrerur hominem naturx viribus poile con- & hominem beabit ) difrinduetur' tainen for"': [equi fine:Ín & beatitudinem fu pernaturalem ; malirer per órdinem ad diü�r[a: . fubiéét� con-' quod eft Pelagiani�num: fIe ergo ü� pura na�u- 'notata .' pótefr tainen dari bcatitudp' aliqua ra cr�atus homo ahquem finem vltl111:um atho- potentIx, qua: 110h fit beatitlldd hominis;. :num iBius fiatus) &. fui iph us. pr� ilio ftatu quod contingit il1xta bpitüon,em' aíIerentem habitttrus erat : ergo ahquam beantudmem,quam aaum voluntatis ad beati�lldinem hbminis noH naturalihus aaihus natural iter adquireret) qure perrin ere iuxta quam amor, feu fmitió bei quidem effet naturalis beatitlldo. Nunc ergo' erit Be�titndo pótentia:: volitime l$4 nod ¿r,ir be�- ad firiem (u pernaturalem eleuatus homo eiu[dem titndo homí�is. Diuifio heec nimis impropl'ia eft; naturalis Bcatitudinis capax eft , quia deuatiQ quiapotentiee vt condifii,nttx a natUra, cui in'" feu gratia eleuans , non defrruit [cd perficit vires, fum p¡;oprü: n�n beantur ,. & illxta mea p.rincipia & capacitatem natilrre , ac proinde hxe con{e- traditaContro'U.,. de Anima Puna.l. Animad!,. qui, &. opera.ri poterit [uppo�ta gr;:ttia eleu�nte qux formaliter intdligit, & amar � habétqu,e. teli-' , t�tum id, quod amecedenter ad hanc gratlam quos aétu$ vitales) & non potemire [u peradditre fi con{equi & operari poterat ) efto iJ ) quod ante a .I dantur, quee tantúm [um principia intelletlionis vltimum erat', & beatitudó dicebatur, ia)n ab{o-, amoris & �eliquorum aauttm vitalium. Ddndd Franc.de OUlldo�¿n I.2.,D.Thom. . 'B' arno,r, - , ( ,. \ ,¡ . , ' De Beatítudine, amor, qui non porell hominem arnantem bea tUl11 coníhruere , neque potentiam ip{.am POtc rit conítituere beatam ,non enim minus afficit 'hominem , quam illius potentiarn. Dices eum ef- feécum pt�ftare homini ,& potentix , verbi gra' tia , voluntati , ip(um tamen effetl:um reípectu hominís non cíle beatirudinem ,quia homo alio modo poteí] intimiús Deum poffidere, eífe ta men bearirudinem rerpean voluntatis , quia hsec .non potefr rnodo alio Deum perfeétius poílidere. :Hoc totu�n perrinet ad loquendi modum , etíi .hic proprié renendus fit ,adhuc dicendum eft il lam bearirudinem porentire , qllX non eft bearí rudo homínis improprié adhuc reípedu poren tire beatitudinem did, quia edi ,no� maior alia' po lIe ílio , Dei poílit contingere otentie , non ideo infertur dIe proprié beatitud! ern illius , fed tantúm ex' eo potefl inferri potentiam illam non póíIe alió modo perfeétíú\ beari ,& ex vi talís a¢lus beandam eae, ii alíqúo modo beanda Iir, CU�l quo rcae componitur aétum illum non eife perfeétarn bearitudinem , ex quo infererur potentiam non poíle íirnpliciter &. abíoluré bea ti. Statum illum non eile perfcétam beatitudi nem ex eo probatur , quod abíoluté non Iit per ... feéh poí1effio Dei, quia ti t�lis eilet, hominem, cui. �otum [uum fonnalem elfeét urn tribuit per feae Dellm poffidentem & beatuffi redd�ret) id aurem ,quod non eft perfeéta poileffio Dei, eth, fit [u1?-1ma , qUéC alieui [ubieao poteft accidere, non ,illud fimpliciter J;:eddit beatum , alias qu� libet creatura in[enfibilis poilet beari, quía iIIi �omtenit fumma coniunaio cum Deo; quam jp(a, poteft habere, qúia. ramen hxc [U111lÚa coniuntl:io [ecnndum fe eft imperfetl:a , non fufficit Vt talem . creaturam 'conftituat . hea tam. Ex his beatimditilibns tantum beatitudo na tur� tationalis ad aliam vitam pertinens, & [e c'undumIe hlpetnaturalis ptoprie & iimpliciter eft beatitudo , importit enim h<ec beatitudo ob ie<£tjua vltimum flnem íimpHCiter, & [um- 'mum bonuin, & formal is, pcrfeél:am polfeffio nem &,acquiGtionemhui!ls [utumi boni, & fi nis vltimi , ideo ex profeHo in hoc traél:atu de hac beatirudine cum Theologis omnibus ¿i[putabi mus; &. cum eifdem de aliis bcatimdinibus non .limpliciter, vd {ecu�dum quid diais, ad maiorem e�plicationem beatitlldinis fimpliciter diéb-e non-' nulla dice¡nus. --..;. --.1--- PV,NCTVlVL I Ir. " 'Dl ve_ra & effinthtli obiec7iua homil1iJ Beatitttdine. '!(_ " 'B' Eatitnd� obieaill<l 6éh fecundum diúer[ós aClus deliranrium variatur., ideo de illa di fputati� infi:itui non poteft ,poterunt támen alí qua obieéta , �n �lli�us Philo[ophi ali�u� i�bi voluernnt beatltudmem préCfigere ah hac ratlO- . 'ne excludi & in �enere probare nullum obi�.¡ dum cteatum poffe habere rationem ver£ bea tirudinis obieaiux, quo via pr�cluditur mul tis' figmentis qUéC qnilibet pollir p�o [uo libito comminifci.· . . ... ( Duodecim [eotentias '�irca beatitudinem oh i�él:iuam defignandaro feu po'ti\.lS duodecürt er- I ' rores ex Varrone tefert Diuus AugUYtin. lib·40\ de Ciuir. Dei, cap. 2. & ibídem cap. I. plures er rores circa harte materiam refert' his verbis. NtC temen eo! quarnuiJ diucrfis errantes modis times in tftntum � via veretatis dtuiare permifit ; vt non Vary ;;ru,., al� in animo ) al� in corpore ) aliJ in 1/tr6que finu res, bonorum ponerent , & mslorum. Ex qua inquit, tripartita 71el,�t generali diftrib/lltionc fo£l{4yum) MarcU6 Varro in libra de Philofophia tam mul tam dogmatum '1Jdrietllt8m diligenter ) & /ubtilittr ftrutatm aducrtit , ot ad du(/mtllS o{}oginra ()f1rJ ftél:as, non qu, iam eJfent, fed qUit cUe poJfent fld;., hibens quaftarn diffirentias faciUime perf4eniret. Ho- rum ramen errorum diueríiras po.titls -ad mo dos , & ad díuerfa 'media deíignanda , quam ad diuerías Beatitudines préCfigend�s ordin�tur vr ibidem cap. 1. norauit Auguftinus. Potiíli mas de hac re Ientenrias breuirer his refert La- ¿hntius cap. 7. Epir.:urus [iemmum ponum in oo- lupeate anirni eJfc ,ccpfet. ArH7:ippus in 710luptdtc corporis. Callyphon & Denomedes Cyrenaid _ ho .. nes1atem cu� voluptn.te coniunxerunr, Diodorus in. priHatione doloris fummum bonum pr;(uit. Hie- ( ronyrnui (Philofophus ex Rhoda iníula ) in non, dalendo, Peripatetici autem in bonis Ilnimi di cor- p"Tis & forum£. Herilli. fommum bonum eft fcientia. Zenon.if cum nlltura .c�ngrucnter vhte- re. Sto;corum virtu tern ¡e.qui. Arifioteles iJl han?':- flate & veritate flmrnum banum\ co!1ocaiút. H& font fore omnium fententi£. Hrec �atbntius, a . quo vix in verbo differt Ambroiius in .en;ori- bus de hac re refcl=endis lib. l. de officiis cap. 2.. Refett enim plures de hac �e opiniones Arifi:o .. teles lib. ;. Ethlcorum cap. 4' vbi optime cau[am deíignauit In tam dil.lerh'\s [ententias abeundi, q uilibet cnim in eo·, quod maxime deíiderabat & ambiebat ruam beatirudinem. proprio appe titui indulgeps confrituebat. Cum enirn ttgrotat �I inquit Philo[ophus ,j:mitvltem , cum pauper eft di- "itilts fitrnmUrN b'Onum putat. � autem ignordtl-. till, cQn[cq fib;' ipps runt , eos aamirantur , qlli . magnum quid ae flprp v�res (utiS reforunt. Hoc au"'" tern hgnum tnaXilí.1Ul� ·6aéC beatirudi�is eft) vr tanrumbónum aliquod maximum eife iudi cent, qui eo carent, habent enim, hoc fiél:itia bo na vt ab[entia famem excitent ,& prxkntia ad nau[eam prouocent. . . . PoHUflt autein omnes préCdiai errores ªd. J 7 • tria capita reduci [ecundum tria genera bono- A_d'tri",/It'� , I " í'.. b . . ·d" >- ptta .reaU .. rum. n pnmo mnt ona externa, qure l�un- e ntur. � tur bona forrunéC & imrin[ece homihem non u, afl1ciunt. HéCC (unt quatuor ilIa de qnibus D. Thorn. J .1. qllreft.l. art.4. diuitiéC, honor, fa- ma, porel1:as. AíIeruit V a[quez qu�fl:ion.2 .art·4· fe non legiífe Philo[ophum, qui in his bonis beatitudinem conf1:itllerit quod intelligendum' eft de beatirudine ad�quata, de qua'idem aire. ruit Soarius di[putar. 5' �a. I. PeFipatetici enim; -' vr conftat ex verbis Latl:antij adduétis ih adxquate in his beatitudinem eonftimerunt. In fecundo genere runt bona corporis vt fIlmt [ani tas, & robur, ad quod edam reducimr volu ptas & in�olentia. In his boni� múlti beat�tudi nem coníhtuebant ,-vt Garneades apud Clcero- - nem lib. \" .de finibus , qui hxc-voca:15ant prima bo na naruréC, & Ariftippus apud Laétanrium [upr� In hunc etiam [en[um pIures interpretantur E r� curum , vt' Diog,enes Laertiu� lib.lo." de vms Philo[ophorum , � Seneca lib. de Vlt� bea�a cap. 1;. q\li aae�u-1lt in voluptate corpons �eatl- tudU1� [ ) / [ 18. / ) �o. I • Tráél.l ton tr, tí. Plinth nt \. mdinem collótalfe, alij Ven) fel1ti{úli iri volüpta te animi beatitudinern pO[llHI� � hi íúnt Cicero lib. I • & 1.. de finibus. Lactantiús Ciceronem [e qUUtL�S loco citato,& Dv'I'homas r.Erhicor.cap.j, 'c:tfi idem Cicero Tu[cuL qüxfr. numer, 3. Epi cururn alibi cum Arifrippo fen{i..{fe affirmat. hi rertio genere Gmt' bona animi , r= 'lux pofli� � mus inrclligere aut animam ipfahl & períeólio hes illi inh.erentes , vel aliquod bonum per h10- I dum principij vel obieél:i. In his bonis inadz quaté Peripatetíci beatitudinem conítituebant , durn in bonis animi & corporis illam colloca bam, & ad.equaté Herillus & Ariítoteles , qua tenus hie in honeílate ,& verirate , & ille in ícientia beatírudínem Iitam eíle volebant , ho ... ' neítás enim , verirasSc ícientia fum bona anime; Ad hoc bonorum genus pertinet verurn íum-" mum bonurn , quod eí] Deus, qui eft bonum anime , illius vera & perfeéta beatitude " quare· nus obiectum aéhlS animre coniunétum me- Z dia formali beatitudíne ,vt poftea explícabi mus. Inter errores circa obieéiiuam beatitudinem referendos plures Iententias circa formalem beari tudinern rerulimus.quia non alio modo beatitudi ... nem obíeétiuam , quam per forrnalem , illorum authores ex plicarunt � & quia ex formali bea titudine ooieétiuam facile dequéere quifque po rerit. Nam qui voluptatem carnis pro beatirudi ne conftituebant;) eos quoque carnem propriall1 vel alienam, cuius fmitione [e . beatos exiftinia bantjbcatirudinem cae obicéHuam afIerere nece['" fe erato Firmurn eft arml omnes Cath(,1!icos hófrr:ll11 obieétiualu beatitudinem in Deo vt pote vnice [umme bono &-vltimo fine fitam elfe,& chim<e ricum eIl� illam in aliqno obieao creato Go'n templario Ptó hac conclufione fuperflllum ell aUthores referre ,cum nullus Catholicus ab ea difcedere pollit , legatur D. Thom., hÍc qtladl:. 2. ab art. I. v{que ad oéhuum, v'bi eam late pro bat, quam methodulU Angdic(Doétoris tenens per partes probo. BeatimdinelTI ncm coníiflere in bonis externis in pri!nó genere arrignatis, qua: Üt,nr dillitix, ho nor, fania , & potefl:as, probat AngeUcus Do tror quatuor primis articuiis qureftionis fecun.:. ax , ex q1.libus ratiohes fubiiciehdas de[umo. O��lia ha:c bona promifcue inueniuntur in ho .... n1lmbus probis ac improbis ,& fec;um nattttalitet compatiuntl1r plura mala corporis,& anirni i ero-d in illis non potell: confifiere Beatitudo , hxc eilÍtll dicit [ummum bonum ex natura fu� exdudens omne malum, & ab eo remouens ,quidquid illi poreft moleftiam & anxietatem afftrre. Secun do: poft h.rc bona adqllifita adhuc' homo plu- . ra alia poteft deíiderare ,fine quiblls xgre, & mi{ere vitam aget , vi�elicet {apientiam,& cOl"pori l1eceílaria, & alia neceífaria ad vitam tranquille & honefte agendam : ergo in his bonis beatim do co.óíill:ere non potefi: , hxc enim talis eft vt ex fe Cecum afferar omnia ilIa ) qu� rationabiliter pofIunt homines concupiícere illiúCque [atient appetitum� vt'docuit Ar�fl:oteles I.Ethic. c.7. Ter �io, Beatinldo cum íit iummum bonum non po": tell: in dúnl111m vergere poffidcmis. Sed h�c bona [xpe in malum vergunt 'poffidentis; ergo non habent rationem beatirudinis. Maior eft �Crta ,[ummum cnim bonum effe don poteft, Fr¡¿nc.de Ouiedo)in 1.1..:p. Tbom. 15' • ." \_ '. ,,1, lo • • ';I • " ,. � J" quod nocumentum , affctd MÍ110t conílát ex Ecclef 5; v��[. 1 i�, Vbi dicítur � Eft, & alia 'i'!,: ftrmitM peJlitna tpulm iJidi fob rol�. dtit�'t¡� conflr7 uard: in 7FJClltmJ pom,ini fl4� ,�me�nqu� hIt;' dé díuiriis � quám de alíis externis bonis experienriá cornprobarur , multes enim pcrdidir bonorum copia ,ho�or ,.fama, & íi.y.:ularis,pót'entb? non {olU1TI quoad animarn (ed edam quoad �otpus,. �t.!arto) l:0!l poteí] quis _t:l1e beatus bonis, qux ex volunrare mutabilí eriam iniquorum hoiní nurn dependent ,'quorum Facillimé poteíl ia� cruram pati , quid enim magis miíerum , quam a voluntare aliena humana non bene morara dependcre s Sed hxc bona dependent a volun taré aliena, poílunt enim homines cuicumqué fallum & honorem derraherc , illius tén�porá lía _' bona íubrípere , rapere , aut dilapidare ., il� lias potenriam euertere , & 3. folio �11aximx '£otdl:atis h��tpa�lX ael. miíeram (ertlittlt�trl traní 'Ferre: ergo III ius bonis non poteí] beatitude , {3(. íuprema fxlicitas coníillere. Mirto alias ratio hes, q)tibus id -íigillatim de V,110 quoque horum })onorum probar Angelicus Dattoi:' ,qure apud illum víderi pollunt quaruor arriculis citatis, Id. íolúm ando rantum delirium - file in his bonis Beatirudinem prxfigcre , vt reíle Soario & Va[ quez in nullius anriqui Philoíophi.ex his qui haé in re liberrime delíberarunt, mentem venerit, Íli htüú{¡nodi bonisrationem ad�quatam l)eatitlldi: nis pr<Efigere. . : > Beatimdinem non poíl� wníifrere in boniS [2 .. cundí generis nempe in bonis corporis" {anita .. te, robore, voluptace & indolemia probat An"'; gdicus Dottor art .. s. & ,. & apud meHores Phi 'Iofophos i�a fuit hxum , Vt oppofitUm núice rent taúquam ab[urdum &. homine indigi1U1n, adeo vt Sraici dicerent h�c inferiora €Orhtnodá 110n cHe appellanda bOlü pr<eter vnum nempé honeH urn bonum, in quo exceflere, quia bona: iaa 1� wniungantur cum aireau honcfi:o non mediocris xftimationis úmt:J & digna, qux mo_ derate appetalitür. Ratione facile probarur con ... dufio. Horno eH: capax Beatitlldinis ea parte qua rationalis eft , & a brutis ditren: ergo non poteft Beams confrirui per ca, qux edam bruds communia[unt: ergo non poteft confritui bea tus per hxc bona corporis , qux I etiam brutis compemnt. Deinde voluptas frepe eft ratiOlil contraria: ergo non patefi in ea beatitudo con íifrere. Infu per fi nimia fit, {alud nocer, & da _lores atque a:gritudines caufar, rarronem pertllr bat: ergo in ea non potd'!: beatimdo cohiiftere. �od. fi moderata buna fit, melior eft vinus, qux eam moderarnr ,& ex eo quosI illi mode ... ' ratio fit adhibenda infercur, non dIe expeten�' dam propter fe , red propter aliud ; qlTOd eft con ... na rZitionel? beatitudinis. Propterea bona i{b; �um valde mfima_., & appetirum non [atiam , & {<Epe v�rgunt in.damnum pra:cipue [piritualc eól �abent1s, �\1�1t l�[Urer l�ultis expofita perieu. Its, & faCIle amlttl poí1unt, ex quibus irifer rur nec � naturalem beatimdinem pofle in illis' coHocan. Rationes alia: vidcri pofIlmt aplld Di uum Thomam 3 .comra gcntes,& in hac 2. .quadL art·S·&6. , ' . Bea�irudinem obieél:iuam non po1T€ corrfiflere ll1,bomsanima: probat Angelicus Doél:orartic.7. & facile [uaderur. Inter bona anima: poteft pri mo ip{a anima computan, hxc al�tem non po?' B Z \ teft , ) 1 It / , I \ . 16 De' Beatirudine, 1· I I 'tefl: eÜe obicéhim ture propriz beatitudinis , 'quia íicur non eí] a fe, ita 'non poteíl dIe vlti 'D?us .finis (iIi ipíius .nec fe ipfa beara fed que :tnr almd rnelius ipü" in quo vltirrio qnieícat tan 'quam in bono excellentiflimo, Deinde aélus & potentix mi inh.erentes non poílunt efle illíus , obieéliul beatitudo, quia anima íecundum íuarn / cptitatenl perfeétior eít omni aétu & potentiis il Ji inherentibus, nam aaus & porentie animz in ,h�rentesÚl11t accidenria & ipfa eft [ubftantia.Po[� runt autem aétus ¡Ili inhrérentes eire illius for-: rnahs beatitudo , quia mediis illis coniungitut CUll) íuo fine v ltimo , & illum pollidet. �od {i inter bona anime poílunt Angeli per modum obieéti annumerari, adhue hi non poílunt habere rationé obíeéliue Beatitudinis , quia datur aliud, obiectum infinite perfeétiunm , nempe Deus, quod anima cognofcat, & amet , tam aétibus naturalibns , quam Iupernaruralibus : ergo ne que in Angdis poteít obieétiua Beatitude adhuc naturalis hominis conílírui, \ Obiicies eo ipfo , quod �s intuitiué videret viíionem intuitiuam ad Deum rerminatam vi .derer ipfum Deum: ergo conílitueretur Beams: ergo viíio intuitiua Dei vt cognita per aliam vi [¡onem reflex am poteft eRe Beatitudo obieél:i na. Sed viíio intuitiua Dei eft in bonis animzt , ergo' aliquod bonum anÍínx potefr eife Gbie dina Beatitudo. Refpondeo dato primo ante <:�denri , quod multi non fine magno funda mento negabul1t , quia ad cogno[cendam in tl�iti�lam viiionem poffiwt dicere fufficere, ,co, gnoicere abfiraaiue fttllm tenninum -, diftin"" guendo prirnum con[equens : eo ipfo quad qllis videret vifionem inruitiuam Dei dIet Hear.us: per vifionem reflexam - prxcise vt terminata,m ad direébm" nego con[equential11 , vt ten';ina tam ad illius tenninnm nempe Deum � concedo confequentiam. Deinde nego vlteriorem con requentiam quia vrdens Dei vifionem , & in hac ipíi.tm Deum non conftiniererut Beams ex eo ,prxcü;e quod videret"viíionem,íed ex eo,quoél vi deret Deum in ipfa viGone', ac proinde non effet Beatit�do obieél:iua obieétum direétumdJlius vi fionis reHexx nempeviíio ,[ed indircéhuu neln .. \ pc D�us. / Tandem concludit Ditms Thomas arric. 8 •. ,nullum obieél um creatum poíle habere rario nem vltimi finis & obieétiua:: Beatirudinis. Ra tio eft quia omne obieéhuu cre�rum limitatum eft finiturn in [e ,neque formaliter neque emi nenter contincns alia bona, & ita non poteft fa� tiare appetitum. In.{itper appetitus rationalis eft vnillerfalis ex parte obie6ti , hoc. eft potens fe ad omnia extendere ,ac proinde nihil, quod non eminenter in {ua. virtute omnia cOhtineat, . illnm poteft fatiare, cum atttem millum obie . aum creatum in fe contineat formal iter aut eminenter , [eu v,:irtualiter tanquam' virtute omn'ia alia, hinc Rt nullum obieéh creatum poile habere rationern v ltimi finis & obieéHua! Beatitudinis. ' . Ex hac induél:ione legitime infertur [olum Deum eire beatitudinern obiettiuam creaturx ra tionalis, quia ipfe folus [nmme ,& infinite bo .. -nus, in fe virtualiter , & emincnter omnia conti l?-�ns) & appetitum [at�are.valens , & reliqua om-. ma creata a ratione eRentlalis Beatitudinis obie aiu.te merito exdudi. Pro hac veritate h,_ 2.5· . .J. tant plura ftripturre tefti�6nia) alia quÚms diCi rur Deum eíle vlrímum finem, eílentialem bea titudinern ,& v ltimum finem hominis ) alia qui bus ratio ¡fta obieéto creare denegatur & illius infufficienria ac lirnitatio oítenditur, Priorís ge":' neris íum Geneí, J 5. verf i . Ego protedor lU11l fimz & merces tu« magna nimis, Píalm. 72.. vert lo 5. .Q.!id mihi di calo & a te quid volu; [u per terrem ,&c. DeU& cordis T,!ei & pars mea DelH in eternum, loan. 17. verf 13. Hec ifJ vit1 eter- ' nPl 'lit cognofcant te filum Deum , & quem mi· fi§U ¡eforn ChriflumJ I. Ioannis 5· verf z o. n fimus in 'l/erO filio fim, Nc eft .'lImu DtU6, & vi· t« eserne,: Poílerioris generis runt ,qua: iam fnbiicio. V�mjtlU 1.Iandat14m dixit Ecclejiaffn, vanitM vanitatum (ir omnia vanilM , Eccleíiaít. I. verf I. & vert. 14. Vi,di cunaa CfU¡£ jiunt fob ¡O,. le, & ecce vniuerfa '!JemitM & aJfiWio lfr.;ritH4� �od (pecialiter de fcientia docet Eccleíiaíles . ibid. cap. I. a. nurner. 17. & de volu ptatibus carnis cap- 1. a verí. I � & opibus ac diuí .. dis rnagnificñque : .edif1ciis, cap. 2. a verf 4. �are I. loannis 1. verf I J. dícirur. Noli te diligere mundurn neque ea, qu£ in mundo font, &c. �o loco a [umma £<elicitate. hornínis excluduntur voluptates corporis , diuirise & honores. \ Irno prxcipuum Propherarum & Apoftolorum opus fuit , homines amonere ah amore rerúrn caducarum eo[que ad Dei, diui ... narumque rerum amorem traducere. Sic Marthp If. Beatos pr::cdicat Chrmus Dominus non di nite-s fed . pan peres , non dominantes aliis fed mites, non voluptatibus deditos, fed Iugen ... tes " non. eibo &. pOtu abundantes , fed efu rientes, tandem non, qui �n hoc mundo ho ... norantur , fed qui perfequutionem patiuntur. Denique .noftram aiferripnem 'prefse complexus eft Dauid, pfalm.· 143. vere 15' Beatum dixerunt populurn cUf hitcfont; Bumu popnluHuius DominU_$ Deus eft. . ' Eande11l ¥reritatem Jrequenter tradunt Patres, �DionyíiusJQ. Cxleftis Hierarchix Deum -vocat rotius pulchrirudinis , atque, ordinis [ummum xternllmque principium ac 6nem. Gregor. . NyRe11t�slib. de Beatitud. orate I,. Be�titudo eft I ¡Ya immortalú &. ir/corrupta , ;,nejfobile p"riter, & inanimaduertibilt j atque imxcogitllbile bo� numo "Auguftin. lib. 9. capito 16. vt vit� carnis anima eft-, ita beaUt vita hominis Deus eft. Et Boe tius lib.;e de Con[elate Belltitudinem, inquit, in . fummo Deo fitam e.!fe neceJ!e" eft. Pr::cdiél:is te: {Hmoniis pr.-eciptle [erf!1o eft de Beatitudine a� terins vitx ,iHis ramen etiam inlinuatur, BeatI tudinem huius vita: ,ea ratione, qua in hac vita. Beatitudo eRe poteft , Deum efI'e, ideo Ambro- - fius' libro 2. de ofij.c. cap. 1. refpiciens 'etiam \ beatirudinem huius vita: dixit, vittlm beatam In cognitione ,diuinitAtis , & fruélu bon", oper€ltionis, ( nimirum qua Deus colitur, fitam efe ' quod ibid. pro bat ex Pfalmo'9 3. Beatus homo) quem tu eruditr;s Domine & de lege tUa docueris tUm. Et pfalm. I I I. Beatlu vir , qui timft Dominum in mtJIndatis ,¡us cupit n;mi¡� Ratione edam pro� batu'r, quia cum' [olns Deus ht infinite bqrius Deus [olns in hac vitaíilper omnia diligendus eft, & omnia ad illum tan quam ad finem v lti�um re ferenda: ergo eft obieél:iua beatitudo [upernatu ... ralis huius vitx, item & beatitudinis naru,ralis,. quia etia�n.íi homo in pura natura conderenu;, tCJlcre ). / 2.6. ¡ ( J \_ ( , J. 8. Trait.. lo Cobb". u Pllna� í t t . i 7' ( f «,» -; ••. " ¡I. • .¡l ¡ • .' I,..., .. \. .,'. , .. ',' r' ,c" "f .-,' -ro' "\ rencretur Deom amare amorc naturalí , & Deum t"eU1n,cogrto�d�" & 3:nxiet�s i�hnáftitu,�ejc.ainó.� haberet p�o fine vltimó. " ' , " ,', te erga De,�l1� 1�O�1 co�r.l1<rIÚnat? ,'& yl?-aeq,uaqt�7 Obiides contra przcipuam concluíionem, qua, perfea? ' <.SUI. em� D.�u� p'erfeCÍ:e an:lat i�� Deo diximus Deum eHe Beatitu'Jinem obiectiuam ho- al?at,O. �?ti��a �eperí�� pó��fl: � :�u�¡ '�I1�p.�i�, �r:� minis, Beatirudo obíeéhua �íl: finis �ui� , & hie xietatem exnnguant .vr cum l>ropllera rezío di .. o:din�tllr ad finem cui. Sed Del's. non po�eíl: ��- cat, l2.J!jd'mihi ij1 in (w[o & ¿J 'te �l1id v"tu�' flp/,. dinarí ad finem :\�rgo hon poteít eire fims ,cl!"" terram., . -, . e ! ' • �e[piticns hominem tanqual11 finem cui. R�[pbl1�. HIe inquirimr.an D�us Iir Beatitudo �bi�él:i.� i ¢� deo Deum non 'ordínari ad hominem íecundüm tia przcise vt obieéturn viíionis , vel etíam vr de fu urn eíle, ita vt in aliquo gertere caufe ah homi- faaó_'eXifl;�n�, quod dubi'tID per �.an� c�P.4f;,i9� ne dependeat , poílet ramen extriníecé ordinari ad. nalem explicatur, an fi per ímpoílibile permanere� hominem vr poíIeffimlln ipíurn Deum liber.a· in Be.�t� eadem vi{¡�,' ,qu�, modo ,�� ad . Deum volirionc.rum ip�us Dei volenris poffideri ah no:" termmata , & Deus non exiíleret , vere eifet -Bea- mine & hominis volentis poílidere Deum,& aécu tus. Seníere nonnulli , quod edam fi de ratione _ poffidemis media viíione íeu arnore. Neque in- quidditatíua Dei fir exiílere, ramen Illius exiílen- conueniens eíl perfeétius poillderi a minus perfe- tiam ea tántum ratione eíIe neceílariam. ad hotrti ... do; & infinitum a finito, hoc enim quod eft nis bearirudinem.quarenus Í1ece�á�ia en)v� exilbt' I Deum poffid'eri non eíl: ípíum Deum perficí , fed viíio , qtiaprofter fi l?xc p���t e��ft�r'e De? no? creaturarn Deo poaeílo perfici,eleuari,& bearí. exiítente requebeat:um fore ho�mem in eo caíu Obiicies íecundó : finis cui principalior eft íine fiao, at modo ell:. Pro hac fén:ú::ntia referrur Du- cuim fed crearura non ell: principalior Deo: erg? rand.in 4Aift�46.quXll:.l�h 8.q��un tenet Gafpar. creatura non poreíl dIe finis cUI Deo fe .habenre Hurta�os di[p. l..diff.G.,. . ,e "i' ,.,' tan qu am fine.cuieu. Reípondec aliud e(Ie'priru:i- Communis Doétorum íenrenría en .J Deurn j t r paUus participare rationem finis , ali�d effe prin-i ,vt e�ifl:entem in fe ipfo eae. pe,r' modu,m �bieCtl cipalius fecundum entitatem, & ita 11 creatura e� fprmaliter noftram beatitudinem óbieél:iuam. Ra- eo quod efIet finis cui pdncip�lius participaret ra- tio eft ) quia ca[u, quo DellS nOD éxifter�t , vifie> tio,nem finis, non idco:infcrretur eire principalio..:? qU<E in eo ca[u fiéto fupponitur exificns , non ef- rem fecundtim entitatem. Addo neque rationetn let pofleffio veri Dei) & fummi boni, fed obietti nnis ereaturam ex hoc capite participare, quia cuiufdam chimé.Erici, nema autem poteft eife Bea- . adhuc ipfa & Jillius beadtudc? & quidquid tus per poiTe.ilionem chimerre ) ficuti nemo pord!: - crearum dheferuntur in DClll}1 tanquam in fi.- e,ile dines per poneCijonem fiéta�itrn & noh r�a .. nem .cui. Hum dillitiarutn. Deinde tunc viuo non áffer ... o biicies tertio de ratione (Beatitudinis eft ve ret fecum bona, quz [eéu� áfFérr,neque eaer iHo ... fatietappetitum. Sed 'poft Deum po!le{fum per 'rum radix) in quo nitio forfualis Beatirudinis illi amorem & vifionetn ndhuc fie pbffidens Deum competens confifrit , qúia i1�c bona hon proce� __ .ylteriu's haber, quod appetat; poteft eniin appe- / dunt a vihonevt diftinéh ab obiéfro vifo, quod .. tere anima vnionem ad corpus, & huius gloriam: eft Deus 1 i11 qiio ómhla tanquam in principio ergo D .. eus etiamvt poHefl.ils non [adar app�ti- eontinehtur, in'eo autem ca[u obieaum viG.iin tum : ergo non eft a9,requata beatitudo hominis. �fI:et chimxricllm & nihil in eo contineretur tan- Prxterea vtcommode in hac:vitahomo degat,in.... qUól.m in principia) ncque áh 'illa vr viCo bonum diget aliis �onis pr<£ter cognitionem & amorem' aliquod poffet proced€re. .'. " .' Dei, & :£gre vitam ducet fine illis: ergo DeUs ,Obiicies homo modo viaens obieél:úm ali- 3 i? non eft Beatitudo adrequata huius vitre. Prxte... qüod pnkhrum exifiens, reque hene fe haheret rea prreter viftonem , qua homo in alia vita Deum" ii Deus defrrnero ooieéto vihonem con[eruaret, poffidet; indiget cognitione vilionis ) & duratio- & requale erholaínl;httim de ea vihone porraree nis perpeture eiufdem., vi: gaudeat de [ua beatitu.... ac modo por�t : ergo reque bene fe haberet videos' dine exifienre & da potleffione Dei in �ternum Deum, fi Deus deflceret viuone permanente ) a� duratura: ergo Deus [ec�ndum [e nón eft adre- modo [é hahet Deo exi.ftente. Concedo anreée- . quatum obiettum Beatitudinis. Refpondeo 4ens, & nego confequentiam , quia obieéhlIIi Dcum effe obieél:um [adans apperimm non quia Greatum tantum ell: bonum videnti quatehtís iti prxter Deum nihil aliud poffit appeti) & ratio- eaufa,eftvt fit viGo, ac proinde durn hxc ht, 'pa� nabilitcr appetatur , fed quia quidquid app�ri rum homini rdert obieél:um -eXiíl:ere, , aut nori poteft conducens ad [ummam fcdicitatem [e�l1ln exifiere. Deus autem innurneds aliis modis éft afferr poaeffio Dei, feu Deus dare viHIS , & qüia bón,us homini ip{um vidend, ipfe enitn vt vi- .. pof[ Deum pofleffilm nihil amplills cum anxieta- [us homini �ribuit & (ecum afférr omnia ea ,q�-i , re & moleftia appetatur. Sie in beatis Deum intui- ad ftarUlTI Beatirudinis éonducunt , & omnia bo- I tiue videntibus, etll aliorum obieétoillm £it ap":.. l;1a ) �ure rub d�llderiüm vid�ntis De�ni PQ�unt . petitus , nulla eft anxietas ) & moldHa, tum quia cadete. Addo vlfionem termmatam ad eHehtla11i, �i V¡J'rII hanc non Cecum patimr vi£io) tum quia Cecum aut quodcumque pr<Edicatum diuinuírt , & .hórl 'i,lnHm lr�- affert .omnia necef{aria ád [ummam f<Elicitatem, ad omnia neceifaria; non fore forrnalen:i beati- d�&lItHm 4i. & ita aufert obieaum anxietatis quod eft car entia, tudinem , quia non eífet perfeéh. póíl,efÍió todus "l,�um . .(:J!' fc . 1 d· I' 'fi d r.. D . S ' ' " lo,ne�'JJ". eu petleu urn caren 1 a lqUO reqm ItO a lUl�- el. ecus ex eo quod non termihetut aa decreta ,.io nDn ,¡¡, mam frelicitatem. Ea amem, qure Cecum affert vi- ��bera, q�ía cum fine iis eiret fOtUs integer D�us, biAllIfJ: ' . . fio,& ad fummam fé.Eli£itatem. pertinent dicunrur 11S no.? Ylfi,s, totus integer Deus vidererur. �or.1 , accidentia Beatitudinis a viliofie tanqllam ab eC-:, fi ob�l�las beatos videre omnipoteIitialtl Vt pro� {entia,{eu eíIentiali beatitudine procedentia.�od ducl:lUam crearuraruifi �OÓ'Ílirarurt1 in verba � &; fi in hac vita poft cognitionem , & amorem Dei, hon vt producl:iüarn íaten�iulTi beatos, facile re"; in quibus Beatitudo huius vitx conrinetur cum fpondebo, quemlib�r befltUm videre tptam omru- anxietate alia obiecl:a appetantur ideo eft quia potenriá fecundumfe, quia dum dicitur no videre �um homo in hac vit;t mortali eft non perfeéU illam vt produaiuá Leonisv.g.rantu.m denoraiur Fr.tnc.d,Oui,doin ¡.,-,V.Thom. ' i � élefeétú¡ -\ De Beatirúdine, :d.efeél:'us cohnotati vií'i,'Videlicct Leonís. 'Sed cílo uina non eft inap[a in animam hne aHqüi futir!.; Iareret aliquid omnipotentie ) hoc tántum eíler tatione.Ergo íi [emH alrerapropoíino verificetur, quaíi extcníiuum , & integrale .. o�,nipotcnt�ee . dum mutatio aliqua non inrercedar.íemper veriíi- viíie íecundum totam Cuam eílenriam , & Ita '. cabirur.. Anrecedehs ,probatur; quia verificatio nullum pr�dicatum diuinum íecundum fiiam ·.propofitionnm Cumitur ex exiítentia obieéti , er- quidditatem lateret beatum, Maiori examine non go dum cbieétum íe habet eodem modo.verifica- indigetha:c quceftil.1ncula. �io eadem permanebit. Coníequentiarn probo: {i Illapfus Iit abíque v 110 dono create interuenienre hec propoíiro ní4tura di1�in" illap[a. efl in anirtJ4m' D.Petributtam,verificatureo praicisé quod exiflar anima Diui Petri> & eílentia diuina: ergo dum vtraque extiterit eandem verihcarionern habe- bit propofitio : ergo numquam potuit éxiítere , animaDiui Petri) & eílentia diu ina, quin verífi- cetur propoíitio : ergo cum diu ina eílentia non poílit non cxiílere , eo ipfo quod exiítar anima Diui Petri) propoíirio veriíicabirur. Idem argu,:, mentum fit ab oppoíiro : poteft exiítere hec ani- rna & dIeut�a diuina, abíque eo quod eílentia di-: -uína illabatur in an imam : e;go ve illabatur re quiritur aliquid aliud , quod ínter v,tramque me diet) quidquid illud íir , feu quomodocumque :fiat illapíus. Recole íimilem argumenrationem in Philofophia faél:am ad probandum, materiam & formamíubftanrialem , qUa! poílunt eIle fepa ratee non pofle vniri abíque vnione íuperad díta , qua víus fum Conrrou.a, Phyíic, Puna. I. num.a, I, .' Secunda conclufio.Illapíiis ifie fieri non patea: 36• media aliqua vnione , qua phyfice vniantur ani- Nonft/iUA" ina Beati & natura diuína. 'Probo faciJe) vnio pr� mili. hrec ve! poteíl coníiderari immediate terminara ¡t,m, phf- ad Úlbfifrentiam velad naturam. Si ad íubíiflen. w •• tiam terminetur erit hypofratica, quee tautum naturee human� Chrifti competit , {X omnibns:' beads conccdere _ efIet error intolerabilis. V pionem ad' naturam docet,Soarius fupra'n. 6. repugnare iuxta fidei principia, quod fi adep cerra non fit ha:c repugnantia,[altem ex principiis philG')fophicis - inanifefre conuincitur, iuxta qua:'t�ultum cogno [citur vnio inter partes integrales, ve! effentialcs, _) ve! inter fubieél:um & accidens � (fiue reale fiue plodale, vel naturam & fubfiftentiam, neque appliet totlun , quod pollit refultare diftincrum ah ill9 , quod ex h}s extremis refultat. T anderri ii totum alilld,& vnio aliqua ab his difl:inaa pof ret dad de faéto , tale totum ex anima & natura , tlillina, & talem Vni�)llel? admittere. ab[que vI la fundamento contra commllnem Theologo� rum [ententiam graui reprehenfione digmun· efIet. . Tertia conclufto. Ea folum ratiQnepoteft dici 3'7�' " naturam diuinam in an imam iü,fti illabi quatenus An fi4t il._ gratia nouus titulus eft, vt fi Dens ex vi iID:men,.. tapfu: pe", fitatis non dler intime pr::e fen s omnibus' creatu-lr4f1.tm. ' �is , fieter pree[ens animéÉ iufri. Gratiam ·fun.; dare hunc n9uum titulum intimre Ipr::e[entix in- ter Denm & creaturam, docer Soarius hic difp.' • Puna.l. numer.S. & lib. u.de Trinit.cap. 5' quia gratia peum & hominem amicitia coniungit , & 'amicorum proprium efr in quantum poflimt ínter fe coniungi, eft enim amor ab{entix impatiens. Hunc inrim� pra:fentiee titulum in gratia repe.r tumnegat Va[quez hic duputat. 8., numo 5. & I. part. difputat. 30. capito 3. quia coniunétiq per gratiam eft per affeél:um & amorcm ,& hic in. ter loco difraotes eife porefr. N on placet·¡-a..,.. tio Patris V �[quez quia Hcet amor poilit ef fe int<;p loco diftantes � ipfe ramen quantum fi�ri poteft amantes,.. trahit ad �umdem locum, & -----�------------- P V N e TV M. IV. ./ , .- ,) .An BCdtitudo flrmtf,lis (onJiffat in il/4pfo Dei in "ni1llam,feu inteUtllillam 1IAturam. 3 3 • H Enrícus de Gandatto quolibet, I 3 .queíl, [ 1. íentít Beátírudinem noílrarn princípalirer eílc ill eílentia anime, eíséque aliquid increatum, l1empe eílentiam diuinam ,qua! ita illabítur , & vnirur animse, vt illam máxime perficiat , & in fe quodam modo traníire faciar. Ita hanc opinio nem rcferuntScotus in 4.dift.49.qu�ft.i.& in 1.. dfft . .¡.6. qneeit.vnica� Soto clift.H. queíl.r.art.j . Heru.jraót.de Beatitud. & Moderni omnes ..nec clarius poteíl in hac re Henrici mens.ex poni nam vt reae notauit Soar.hie difp.6.fett. I .num. 1. r.ita rnyftice & obfcure loquutus eíl.Henricus , vt vix de íeníu illius poillt confiare. Scams iam citatus & SotHS in 4.dift :'49. q. i. art.;. exiítimant fenfifIe Henrícum in hoc illapíir Beatitudinernformalem cónfiílere , Va(quezverodifp.&.cap.I. Henricum. J explicar de Beatirudineobieétiua, ex eo quod di xerir Beatimdinem noftram prxcipue conu,flere in ipfo obieéto increato, quod efi: increata beati tuda. Seníit etiam Soar: di[p.G. [ea. l. Hem. non _ exclufiíIe a ratione fonnali beatitudinis operario-: nes.intellecrus & voluntatis ,quod infert .e�, eo . , ,quod dixerit vi amoris>�eatifici animam transfor maxi in Deum) ita vt Deus transformetur altiori mod� in ipíii�s fubftantiam. Ex hoc capite fen tentiam Henric. vindicat Soar.a temeritatis cen[u- rá, quam ip earn tulit Medina hac q.;. cxifrimans excludere arátione formalibeatitudinis operatio· /nes intelleétus & voluntatis c�ntra Benediallm I I. dicentem nos fore beatos "idendo & fr�el1do peo. An verO' hic illapfu9,' fiatimmediate vel �e dio aliquo dono creato non explicat Henricus ne que illius aliud fundamentum addu cit pr�ter modum loquendi' metaphoti�Uin , quo' di_xit Dionyfius cap.7- de Eccleíiaft. Hierarchia, qu.Qd c1mor hábetvim transformandi amantem in anía twm. VbiaitHugo ViétorilltlSamanremquodal11 , inodo a. fe exire) & ita euenire, vt quodam mo do cum amato vnum efficiatur. Difficilem habet exitum opinio ifta, quacum que ilIám defendendi tentata via, daba illillS ob uÍas impugnationes, ,qu�s cOlnmuniter in earn . authores adducunt diftinais conclulionibus di- ,. (pofitas. I - Primaconcluíio.E£I"entia diuina non potell: fpe- lo4P}1· e cialiter illabi in animam immediate nullo creato ,jitper iPfo� dono interueniente. Ratió eft,quia íi ilhpftts ifre D¡ul�4m nihil aliuu importaret) quam efIentiam diuinam, effi11tl4m. '_ & cxiftentiall�. anim<E, pouta exi£tentia animee & eífentia dillina heec in illal'n nece!Tario illabere tur) ac proinde in omnes animas fuil1et illap[a, & omnes beatas confritul{fet. Confirmatur & declaratur eadem ratio: implicat has duas P(Op� iitione� fucceffi ue feu difillnéHue verificari;eflen- , £entia dinina eft �llapfa in anirila� & eílentia di .. 1'- , / r Nen pjiM m,n IIitt 'h�b, \ .-� Tratt.l. Contt.Il Puna. IV� &. conidh&id per affeét:utrl, quam, forma- ,lit�r dicit am�r)' 10cale1� etiarn , �uin . fled �o tcít , coniunctionem pant. Sed quidquid de hoc íir , quod ad noílram quefbionern attinet eft, n ullam vnionem ph y Ilcam ab hac díftinctam Inter Deurn & hominem ex v( gratix reperiri , ex vi cui us Deus in animam iull i dicatur illabi,& hunc , nouum prseíentie titulurn non Iuílicere ad bean- , dam animam vt fequenti €ondulione rradarn, quod 1i graiia íecurn talem titulurn.intima prx (enrice Dei cum homine iuílo non afferat , minor illapíus De} in anirnam rationa!em, feu in Ange .... hun beandum ratione gratix poterit reperiri, Ex vi gratix nullam aliam phy íicam vnionem inter , Deum &. hominem, feu nullum alium illapíum Dei iri hominem polle reperiri ex eo probatur, quod gratia non pollit efle vnio inter Deum & animam , feu Angelum beandum integralis, e[ fenrialis, aut alia ex his, qHas modo retulimus & Philoíophia agnouit.De hoc irerum íerrno erit traa.7' de iuftíf.s.4 n.'H. vbi imf;>ugnabo íenren tiam .4:.gidijafieremis iuíturn herí filium adoprí uum Dei per ipíam Deiratern phy íicé ,ynitam ex vi gtatix habitualis. , .' . . � . ' 3.1• . �arta conclúfio., Nouns Ifte,tltlllus.Intln1ce prxfentix Dei cum, homine iuíto.qucrn importar gratia, vel importare (�pp61\imus, n011; eft furn- , ciens ad beandurn hominem aut Angclum. Hoc probo quia ifte nouus tirulus non eft noua aétua lis coniunCtio Jocalis Dei cum homine , implicar' . enim- maior aUt aliar localis coniunéHo prxter 'illam., qu�m Deus vi immenlitatis haber cum omni creatUra� ,Beatimdo amem. importat {pe eialem Dei coniunéhonem attualem cum homine beato, qua caret ille qUI beatU:s non eft. . \ 39. lam beati�udinem confifiere non polfe in ilIa- lien jii i114- p\U faao n:edi� aliqu? do.no creato , (eu me�ia pj'tM pe" tu- ahqua quahrate a Deo mfuia probatur. �ahtas mien gl�rii. ilb vel eil: lumen glori;e, vel alfa, qua= po_£.t h:ll1c ,.ht• "ltum vitam infundatur, vd gratia habitualis , aut alius h�bllum. h t.. . fr.' '11 . L aUltus In UlllS, qUl 1 am comltarur. umen gloria: dIe rion poteet, quia hoc tantLIn: lubet conlhruere �nimam potenrem elicere vihonem, & U velis , animam-ad hane vifionem di(ponere, hoc eft, conftiruere an imam beatam potentem CUlU fine coniu�gi, eft enim quidam aétus pd-, mus cuius totus etfeétus formalis in ordine ad vi (¡onem p�oducendam, & vt nonnulli �olunt, re� cipiendam) ordinatur, & ita-rorum fuum elle , eft in online ad aéhun fecundum, & quali in:.. tentum non propter fe, fed pwptcr illius ette étum ; Beatitudo autem formalirer propter fe ipr.'UTI intenditur, � ipfa abfolme prxH:.atJorma lem effeéhlln non ordinatum ad alium , ex vi cu ius beams forma liter talis conil:ituirur, & fumme felix dicirur independenter ab alio effeétu.Deinde aéhls fecundus perfeétius coniungit hominem cum Deo, quam adus primus, qui eft propter ill�m : ergo potiod ratio11e dicitnr homo beams fxlix & coniunétus cum [no fine per vilionem, quam per lumen glorix, quod 'ex fe tantum ha bet elle principium vilionis. �alitas alia diflinéta ' á lumine glorire) & a gratia habimali-, & habiti'"' bus, qui illaro comitarttur animx inhxrem une' fundam�nto fingitur , neque apparet , quem etfe dum formalem poilit animre prxfiare. 40. Tandem per illap[um faaum ex vi grat:ix.ha- bitualis;, feu per ip(am gratiam habitua.lem;, � -habitus, qui illam comitantur, non poíIe homl fi.cru. conftitui beatuitl uc [uadetur. Gratia habi- 1'- , / / 19 tualis in hac vita non có·tifrittÜt. horñinern bea" · turn, in alia non habet allquid (petÜi.lé ex: vi cuiüs po�t hunc effht1:ürtl p:�ftatc ; ergo gratia habí tualis non. patea ccnílituere hominem bearum, nee tanquam Forma, nee ranquam cauíalitas ) feu modus, ex vi cuius ríarnra diuína in .anirnam illa batur, N on coníhruese beatum hominem in h'tie �ita p¡cr [Ci: no�uhi �fr> non habere aliqüid (peciale In alía , ex VI cuius pra:frer hunc effeéhmi [le. euincitur, Speciale Hoc non poteíl �íIe .noua in teníio , íncertum eft enirn gratiam in alia vita in tendi , & intentione admiíla , quam adílrunné ali-qui, ex eo quod Deus pra:miet vlrra condi 'gnum merita iuílorum ' & partemillam pnernij excedentern condignitarem operum in. alia vita dari defendnnt � ex vi huius inteníionis hominem .non conílitui beatum he oílendirur, Ih,:�nha gratia eiuídem rationis eft cum teliquis gradibus, qui ad inreníionern ftIPRont.mtur) & etfcétum tormalem éiuídemrationis prxíl:at éum illis, ' Sed gradus) qui íupponuntur non coníliruunt ho minem bearum : ergo neque reliquí adueníenres, ex vi quorum graba intendi dicitur, Iníuper. In quocumque intenfionis grada grada in hac vira concipiarur , etiamíi ad.equet inreníionis menlu ram , in quam accreícit in aliavita non coníliruíe .hominem bearum ; ergo gratia ex vi inteníionis non poteíl in alia vita hominem 'beatum co� tuere. Anrecedens ' probatur ,quia quanmmuis imen& dIe� gratia in� hac vita compoffibilis eíIe( cum pluribus imperfeétionibus, & cum macula peccati venialis : ergo ox vi intenfionis non poieft gratia hominem in hac vita cQnftituere beatum; ergo fi aliquid [peciale in alia vita Út h;¡.bitura, ex vi cuius homiNem confritnat beamffi) hoc de ... _, bet efIe aliquid ah inteníione difrinattltl. Confire: ' · ma.tur etiam, u Deus prxmiet iufrorurn oper� V lrra .condignum poil: prxll:itum au Omentum in alia v-ira hornini ) qui cum paueis di[�effit meritis; poteft gratia hm ex vi' pr::emij vltra condi&nita .. rem dati in alia vita auéta non adrequare O'r�tiam reCpondentem meriris condignis alius hominis- · egregia prxditi Ümaitare adhuc mottalem vitam agent�s: ergo gratia illa fie allébt non potell: con frituere hominem beatllm) alias in hac vitcibeatus eaet ilIe alius, qui)n hac vita' intenfiorem gr!ldam habuit. Sic Beata Virgo intcniiorem gratiam ba .. buit in hac vita, 'quam modo habent in aHa reli .... · qui beati, & tamen ex vi gratia! lic ihtenf;e in haG� , v itabeatitudiriem non habuit� Iaem dico de Beato . loanne Baptifia, & Apoil:olis alií[que �x.inlie fanéHs reCrean aliorum beatoJ;um. Aliud ipeciale, quod gra�ia habet in !lia víta · eft eile iam con[ummatam , {X in xtermtrn dura .. turam ratione cnius pollit dici conftituere hOlli{ .. · �el:n in alia vita beaturri ). etiamG id. non prxfret In l£la dum con(ummata non efi� Nee tefert O'ra'" ,dam vt con(ummatam intrin[ece 'eífe. eanden� aC eft n?n �on[umn)ata, Vt i p� . jam con[ummata· confiltnere non poffit hominem bearum, que�� tal�m �on c.onflicuic dum con[ummara non �ft", qma vlfio Dei intuitiua li perpetua non eílet, (ed- ad, tempus ho��ni in�underet,.r., homin, em be; tum n�n conftltUeret Huta plu mm Doétomm, fententlam, quos infra dabo: rgo perpetuitas formx multum conducit ) vr hred hommem be�' tum eonfiituat;, ergo non reéCe infertur: H:ec fo:ma dum eft amiffibilis,.& non habet perpe---' tUltatem annexam , non con£Htuit hominem bel. .... tum:ergo n�ue ilhun bC'atum conftituere potcft, ,:a .... dUll!> , . ( r j De Beatitudine; , ') (dUln eit"inamimbilis, & 'h�bet annexarn perpe turtatem. His 1:10n obílantibus reae i� probant V3.Z'q di(p.8 .num. 10. & Soar.d¡[p.6,[eét. I. n.t s, qui� gratiam dIe coníumrnaram.Sc ü\álrtifrrbilen\ in alia vita. non iaabet ex {e, neque ex aliquo . modo [¡hi intriníeco Iuperaddiro , fed ex eon lortio cum vííione & amore perpetuó duranribus &. ímpedientibus peccatlun, quo íolúrn gratia poílit amitri , per illud enim I tantum , per quod heatus fit impeccabilís, fir gratia inamiílibilis, hoc autern eil: ,vilio) & amor, ac proinde per has ht ,gratia in alia vita inamiffibilis: ergo ex vi huius mamiflibiliratis 11011 intelligírur primario nouus íllap[us faétus in eílenríam anime , nee faétus inedia gratia habituali, (ed in porenriis , & faétus 'media viíionc & amere': ergo íi in peculiari illa pfu ) qui (it in alia vita, Dei in beaturn beatitude 'coníiflír, poíita eft ín.illapfu faéCo medía viíionc .& amere : ergo his, potius quam gratire adícri henda eft formalis beatitude. In viíione autern beatl non íic, namipía ex fua narura éc intriníecé ell: inamiílibilís , & talis vt: a nulla alia forma na ruralirer poffit expellí , ac proinde íntriníecé ha- bet quidquíd, ad beatírudínem requírítur, etiamíi 3-d hanc perpetuitas fit neceílaria, caíu autem quo míraculosé ad ten1pl1S a Deo infundererur , & perpetuitas illí denegarerur , tune fi hominem non bearet non dIet quia illi non addebamr aliqqa perfeél:io extrin[eea, {cd quia illi perfettio in'" trinfeee & eonnaturaliter debita {eeundum illius intrin[eca pr<Edieata denegar�tur. / P V N e T y M v� An forma/is lIeAtitudo confinat in ope;4IüMt: - vb; deftnitur ItfJ �Jnio IJJPoftMicIJ fit flrma/Ú Beatitudo. "" 1. B' E.atit�tdine.m noflralrt conii�ere in operadone "T . doeUlt PhIlo[op'hus I. Ethk cap. 5' 7. & 8. & lib. 10. eap.G. & 7.& lib. I. �;J.. & 7. Politico rumJcap.;.lib.I.Moral.cap�-1-.& lib.2.cap. 10.&, I 1. Metaph. ,cap. 6. quem {equutus eft Angeheus Doétor hie qU<Eft. 3. art. 1. & ihi omnes illius in terpretes, ae andqlli Theologi in 4. dift. 49. vbi videri pofIi.lnt Scorns qllx'ft� '1. Richard. arc., I. q:uadl:.4.Supplem.Gahr.qllrefr.l.arr.2. qui omnes adxquate beatitudinem in operatione conftimllÍ1t; a quibus difceffit Bonalt. in -t-.difr.49. I. part.dift. qureft.I.' \ 43 . . Com�unelrt (e�te��all'l, qllX b��titudil1e1n PfJrmalü In operatlone con!htUlr lfie probat Rlcardus loco Je4fi:udo citato. Finis pr:íEftat his, qU<E fimt ad hnem, hoc non tTl I!X- eft, nobilior eft mediis. 'Sed operatio eft hnis re- �eaentiori, f'. Ál. Ál. •• [c / • . '. f. d . J' Ipc'-',r U a",r, us pnm!) eu Vlrtll,tls operatll1x; ergo Je In V 11- 11 � , • • ...... rna !,rft- en p�rreéhor �au pruno _feu vI.rrute operanua: m,n, JiM ergo'm operanone Confiftit beatltudo, qure po eft· '. .fita eft in excellentiori perfeéHon�, & ,non' in aau primo, feu virtute operatiua. Ríltioilem hane merito reiieit Pater Vafq.di[p.8,.n. I 2..aRiunit en�m duo principia falC1:Primum eft operadonem c1J;e perfeaiorem {uo principio, aétus enim ani rnre non eft perfeaior anima. �od autem ex Philofopho ílunitur ,jinú pr�fl(lt hü, fJlI£font ad fintm , non, intelligicur de fine & mediis fe cuodum {e coníideratis, fed in ordine ad a£fe dum operantis, hoc eft J finis pra!ualet in amore ,op�ra'?-tis, his) qu� hmt ad finen� ;) [cu finis ar .. , I dentius prüic'ipáliL't$ " Se 'll'lad'is pér � an\at�l: qu1m Inedia .. Secundum " be�titudinem coníi frere il'l excellentiori perfeéhone, quod edam falfum eft, non enim eon¡fiftit nih in v ltima per feétione ex his ,' per quas tendimus in hnem vlti mum, nam cum bearitudo Iit conícquurío vltimi ,finis, &. hune tántum coníequarnur dum ad v lrí- ' mam perfeétíonem, quo illi vnimur peruenimus, in hac poríus quam in excellentiori perfeétíone, fi qure fit ali� excelleraíor, bearitudo eí] ponenda. Nos tanturn eonfequi £inem per vltímam perfe ... , étionem, quo illi coniungimur probarur faeil�; , Dam dum deeíl aliqua perfeétio requiíira ad finem coníequendurn , nondum ínrelligirur finis con íequutus : ergo donee adueniat vltima pcrfeéHo, finis coníequutus non eft, ornnes enirn perfeéHo nes , qure vltirnam pra ccdunt fum quaíi via! ad termínum media v lrima perfeccione acquiren dum, terminus enim non adquiritur , donee ad v ltimum via! perüenirur.) & iam nihil reílat ad illurri coníequendum. " . An veró habitus fit perfeétior aétu parurn re fert ad hanc qu.eftionem. Affirmat Vazquez loco citato habitum perf�él:iorem eíle , quia eft caufa xquiuoea aaus,& ornnis cauía xquiuoca íemper eft pérfeaior dfeél:u" Rationem hane eflicacern non dfereél:e air Soarius di[p.7.[eét.2. n. J o. quía neeefIe non ell: Cau[am requiuoeam inad<Equa.:. tam effcau perfeaiorem eire. Alij dicunt habitnm acquifitum imperfeaiorem eife habiru infufo-. quia non datur ad [ubftantiam, fed-ad facilitatem aél:us » infufum vero efIe perfettiorem quia datur ad fubftantiam aaus, & ita affimilaruf potemix, feu inll:ar huius fe habet refpean effeaus. H�� I tamen !icet ad quoddam prudens eoniecturale -iudicium po/fIlmt deferuü�e, intentum non eon- uincunr, vt r�éte aduerrit Soarirts ibid. neque hrlnum aHquod fundamentum inuenio ad hane C}u.rftionelrt-iudieio non valde .formidolofo de-: finieridam, ideo ilIam omino �Ul'n ad rem)de qua agitúl1s, nihil reteraf. I , , Beatitudineln noftrarn in operatione eon6ftere , a pofieriori probant cómmunitetDoaores , quia fi nOll eonfi1l:eret iri aau fequeretur hominem in [omno poGe eile beatum, quod abfurduIÍl pn�a uit Philofophl1s u.Metaph.eap'9.text.) I. Video poile aliquem ai1erere hoc ahfurduni. rÍon e.ífe, ideo non tam argl1ll1enrum addu co , vt a ratione conduiionerrt ftabiliam,j quam vt illam fnlciam Philó{ophi authoritate , qure magni momenti eife , debet in re , qUa! tata pender ex definitione Beatitudinis ailignanda , & impohtione huius . nominis Beatitudo, facile enim eam quifqu� huie vel illi rei a'commodabit, dum pro {uo libito formalis'Beatirudinis dcflnitionem conftruat. A priori pro�t:ll� condu,6? ' ql:ia eirentiaIi�er Bcatitudinis eilenna c;;on6filon vltlma perfeébo I).e ex his, qu� ad fiamm Beatitudinis pertinent. Sed operatio eft v ltima perfeétio: e.rgo in hac lleatitudo eonfiftit. Maior probatur ex nuper di dis, quia V ltima perfeéHo ell: Eonfequ mio finis-, feu ex vi cuius formaliter dieitur finis confe ... quUtüs, & Beatirudo i� hac e6n{eqmttione ,on- . fiftit. Operatiortem eife vltimam perfeétionem ex eo probatur, quod potentia per£ciatur .per aaum; & ad hune ilIa ordinemr, ideo matenam perfeétibilem per formaln appellant e�mmunitet: Philo{ophi, quia forma eft attus matenre , & h�c eft potentia ref p�étu illius�& dum forma car:et?dl� (irur fe habere 10 potentia .d formam reclpIen- dam;> ) . .. ( .. ( 'Traéhl Contt.il PlihthV� �am, &. fie de quacumque aÚa potentia re(peél:'ll fui aétUS. , " ! . , Conclufionem íimul & rationem pro illa ad-" 47· dUétam confirmar Vazquez di[p.8.[eé1.I4.e�-éó quod v�ió hy.p�fl:atic� í�t m�x��a perfetti?, hu maniraris-Chriíli , &-mhtlommus [eduCa vííione _ illam non reddat Beatam, quod non ex alia capite - eft, niíi quia non eft operatio, & v ltima perfe dio,' cum pollea humanitas hypoílatice vnita-" ruríus perfieiaturper viíionem, & vnio {e babear, inítar: potentiz reípícientis vilionem ranquam aél um. Eundem diícuríum: " confecír Soarius di[p.9. [ett.l. n. t 8� ad-probandum humaniratem , _ Chriíti , feu Chriíhtm vt hominem non conílitui Beaturn per vnionern hypofraticam, & eodem modo íntulit , fea.1..num.8., Deum per Ie ipíum [ecIufa viii one Iuiipíius non eHe Beátum , fed ta lem conítitui per- viíionern [eú, intiritionem fui ipíius. Rationinon acquiefcensveLJorfan illam non expendens 1 conclufione diílentit Puente . \ Hurtado in rnanuícriptis non pnelo mand�tis, vbi aíleruit vnionem hypofratieatn ínadsequaré ad Beatitudinem pertinere , quo� .etiam de,gratia , habituali afIirmauit. Recentes ah) non folum ra tionem inadsequararn Bearitudinís vnionemhy- ,poftáricam aPfell�re. voluerunt , fed il1an� ad zquatam Beatitudínern vocanr. Eadem ranone, qua, id afh,rmant, iQ.ferunt Deum pc;r- íuam ' n� turam reclusa fui ipfius cognitione , effe forma- liter Beatum. - � . 48. PO!1unt pr�diél:i Recentes Dei p0!feffionem . & confequutionem dIe Beatitudinem , inquiúrít--, que naturam humanam ChrHH ex vi vniollis' hypofraticre pofIidere Deu'm, & Deuin 'per fuam , naturam poffidere fe ipfum) identitas, enim eft [umma poileffio ) quia nihil eft magis propriuni rei, quam [uamet 'entitas. Ex q\tO inferunt na ttlram humanam Chrifti per vnionem conftitui Beatam, & DeumJ?er fe ipfutn prrefóndendo a vifione eile Beatnm. Difcurftls -Hie facillirne infringitur : conce- ,49· dendo paturam humanam ChrifH ex vi vnionis hypoftaticé£ poffidere naturam diuinam , & DeumpeI' fe ipfum poffidere fe iffu�n� nihilomi ntIs aifero n:aturam humanam Chnftl non con ftirui Beatam pe� vnionem) & Deum per (ilam n'aturam vt formaliter diftinétam a fua intuitio ne, cum qua identíficarur, non dIe BeatUlU, quia Beatitudo non eonfiftit in quacumque poifeffio- - ne, ex vi cuius Deus poffidctut; , qúre fita 'non eft . in vnione hypoftatica,neque in-natura díuina, (cd in operationibus procedentibus ex vnione hypo fiatica/, & ex natura diuina eo modo, quo aétus vitales eminenter a natura diuina procedunt , [eu procedere cOhcipiuntur. Ex doarina hnius [olá tionis argumentum defumitur pro communi [en tentia. V nio hypoftatiéa--a-dhuc eH: perfeétibilis per vifionem Dei, &- natura diuina, eft etial)} perfeébbilis per aétus ) quibus Deus fe cognofcit & amat: ergo etiam'fi in vnione hypofratica & in natura diuina confiftat maxima .perfeétio , non in illis eocyfifrit vltima perfettio ; qua Deus poffide tur, : ergo in iIlis noÍl coniiftir' Beatitudo', qux in vltima pcrfedione pofitá eft. . -. 5 o. Hac vtiica ratione duétús gratiam habitualenl 1"1'1;0 hypo- & vnionem hypofratie�m excludo a ratione Bea . P"ticRr no� titudinis formalis , & fro p�o 'cominuni fententia, e_f f�rmdillu & pro [ententia Recentiorum rationem non in- __ "1111 II o.. d' d· "el' ('f' I -uemo, qua:: ex ottrma tra 1ta non 1nO uatur, totltm enim morum fund.amemum <:Ld pro ban- " '� 21 <hün in his form is adrequa.t� ,fe! inádreqü'at� ra tionem forrnalem Be_atirudinis coníiílcre deflllli¡., tur 'ex eo ,quod importent., perfediflimam ,&; , manimam �o�iún�ion�l� �t'l�1 Deo�& perfeél:üls �.: narurarn hurnanam Chnfh per hypoflaticarri '/ vnionem ) & naturam díuinam per fe ípíam Cl1n1 Deo coniungí ) .qu�m per viíionérn , & rnaiorem pe�feéti�n,en� continer.i I?, hac vnion� �ypofi:at�c�� & ídenritare narurz diuinz ? íecum lpia, q��rq. in inruirione ad Deum terminara; quod return facile conceditur ,& coníequenria negatur , quía fórmalis Beatitude non coníiítir in perfeél:iod coniunélione cum Deo, néque .in maiori corn ,parata Cum alia feoriim íumpta , fed hi qltima perfectionc & coniunélione cum Deo , quz er4 Iecundum' (e poffit,eHe minor aliis, quas íupponít abíoluré , rnaior dici poréít , quia fupponit reli qua's omnes , & ex vi illius completur perfeéta Déi coníequurio. , :,!';\ -Ó, • 'probant alij vnionern hypofraticarri npn poffe. e�e formalem B���_itl:ldinem, quia vl:iohy'pó��::" .nca poreíl conucaíre nature non rationali & m animarse, l\rgumemum '_1�ihi ,efficax non eft; quia vnio hypoílarica creature non rationalís-dí ueríseílet in fpecie ab vníone hy;pofratiéa ratio nalís naturre, & quia verbum hypoílaricé vnitum natura; ratíonali diueríum effectum forrnalém HIi tribuit, ac naturx non rationali.;,conllituit ¿nini ,-5aria:am naturam humanam, & tal em nOll con"'; ftinieá:t naturanl aliam non' rationalem ) & n� .. turre) 4t{manre 'dat ius ad vifionem, illátnque deu'at ad aél:us (ilpernatttrales, quod non pra: {laret refpeau, cr�aturre non tationalis. Sic iJ:\ ordine ad Beatintdinem de vnione 11ypofiatica poifer ql1is diccrq illaro vnionem hypoilaticáni Beata-tn reddere naturam (ubfiíl:énti� diuina ter lninatam, qtia:= eandem 'narurahl conf\itujt fatj. thm cum íure ad v¡{ionem, & eleuataiú ad aél:us '{upernamralcs. \ .. ' I I • �lij ar&uunt v�ion.em �ypoll�tica:m ü�me� ,: ¿late tantum termman ad {l1b{�antlam yerbl, & non ad natllram diuinam ,ac proinde non eíIe . , poilefiionem immediatam nat]lrre diuinx, quod ,dI: de ratione Beatitudinis', led tarinlm diuinre ,{ubfifientire. Ratio ha;c mihi etiamiheffi,caxeft; quia ficud natura diu ina , edi nan immediate' vnitat natura: humanre Chrifti,[ed tantum media' fub:Gaenri:i vet-bi reddit forrhaliter fanél:am natu ram humanam Chrifri ; fie edam íi aliud n6n 00': \ fiaret , redderct ill am Bcatam. . , y m�m in hac ;e noto i�.1Xta principia iílo;iuri, qUl aRerunt gratIam habltualem effe vel mad..: zquate formalem Bearitudinem , con(equenrer eae dicendum nantram diuinam dIe immediate (. in [e ip[a formalem Beatitudinemnatur::e humani. .hYPQ.aatic� vnitre./lic�i pel{on.-e diuiure, qui� hcntl gratIa medIa vmone tanquam. caufalitate ipsa per inodum fC?rmre confHtuir naturam hu;;; lpanam fanél:arri ,fic natura diuina. media vnione hypd�atica, tanquam caufalitate coníHtuit longá altton modo, fanétam natUram hurnanam , ae proinde iüxta horuni principia , natura diuin�' non folum eft obieél:iua, fed edam formalis Be� titudo refpeél:u naturre human::e Chriai hypoíl:a� rice vnit�. Non dixi vnionem hypollaticaf!1 effe formalem Beatitudinem quatenus eft acquiíitid natura! diuinre "fed ipfam naturam diuinarií� quatenus eft forma' fanétificans humanitate'm Beatitudinem formalem eae dieendalil in opinio ... fie, qUa! formam [anaificanrem vult a.d�ílentiapi / Beatit\\41injs / De Beatitudine; l :Beatitudinis pertínere, 'Ób ila'n(c rationem in inca fenrentia ,qure formam C1.ntl:ificanrem ad íiib fl:antiam, licét non ad eífentiam Beatitudinis For malís pe'fEtílc're affirmái: , concedendum exiílimo hac ratione naturam.diuinam r=v= ad [ub- 1l:amiam Beatitudinis formalis ChrÜli Domini, ·quat�nú.s media vnione illius [anéhfi-Cat huma- nitarem. ' , Obiicies ad probandum Formam fai1ttifi'tari ... rem fine per modum adoptionís.íiue per modurn :filiatiónis naturalis eíIe de eflentia Beatitudinis, Si homo, De urn videret , &. non eíler Sanctus & amicus Dei non eíler Beatus � ergo fanétitas perti 'net ad eífcntiam Beatirudinis. Antecedens proba tur.quía fi nódfet fantl:üs quanrumuisDeum vi deret.non eílet coniunétus cum Deorergo careret maxima perfeéHonc batuta! rationalís.Iníit per cílcr Ceparatus a Deo ; ergo l�ffet íummé miíer. �o modo enim íumrné miíer non eílet- .homo capax videndi Deum carens hac [umma perfeétionej Si rlicarnt viíionem bearíficam fórmául effc fanétitl,.. cantem \ huíus firgun'lenti difllcultas rnultum mi" nuitur , rninui dico ) -& nonpenitus adimi , quia etiamíi dícarur viíioncm Beariticarn dIe formam 'fanél:ificantem adhuc fúperell: qufefHo, an vííio . Beatífica ex vi concepms prseciíi viíionis íecluío conceptu forme íanctificantis ade quaté {it ellen 'rialis ratio Bearitudinis ,ita vt íi per impoílibile non eílet forma [anétificalls hominem confti1:1.1c rec beaturn, vel an ex conceptu vifionis ,feu r<o! prcc[entationís, & ex concepm fanétitatis Cen[c ... ret�lr eílenrialis ratio Beatimdinis. Ideo argu 'ínentumd.il1dluo independenrerab opinioneaíle- rente vilionem beatificam e.ffe formam [anaiR ... cantem. 55. Refpondeo ergo duplici modo poKe intelligI Cum puea- hominem videntem Demn , & carentcm gratia. to mm, ft4! Primo poiitiuc pcccatorem, (£llppono modo ad form�luJ diHicultatem hanc traéhndam "viíio'nern poGe, »'IIt)tH"O. ' , , ) l' \ , " c0111ungl ClIm peccato, ve tantum car,entem gratia. Si primo modo concipiat,w.r afl1rmo illum hOll'l!neni Deunl videntem non eire bcatmn,quia haberet[ummam nlif�ianl, & [ummam infxli ... citatem, qure eft letl:í.1.1e peccatútn, & impliclt " hominem eIfe fil�1Ul [�unme mi[er�l � inf�,li Gem, & [tltl11i.le frehcem, de concepru em1U fumina'! f,dicitaris eft care1ltia infxlicitatis, & ita de conceptu fortnali Bcatit�ldinis eft carentia Sw form" .. lethalis peccati. Si áutem [ccundo modó fine lu Beatitu- peccaro, & h11¡e gta�ia �ffet h�l1?-Ú :idens Deum Sf) c!,m ca- tunc ille há.ber�t eílentlart1, & ratlúném forma- ,.entla grte- 1 B ' d" t' ft 1 b· . 'II d ti�.' em €atltu 1111S, e 1 no� la eret tot�m -� U , quod fubíl:anr.ialiter pettmet ad Beamudmem, hxc enim eaet qltall 1ntegraFter manCa & defe ... ' . auo[a, etíi e1lentialiter eilet completa, {icuti homo eífet eGcmialiter complems & animal ra tionale etiamh careret membris valde prreGipnis, imo principaBoriblls corporis, eo en,im ip[o,quod anima rationalis informaret exiguam partem pe dis, vere daretur homo etTenrialitet tompletus feu adxquata el1enria hominis, etiamh exigua illa pars pedis anima rationali informara eGer tan�um .. in rerum natura ab[que aliis hominis partibu$ valde pré£cipuis , corde, videlicet & capite, & (ie <le aliis. Efiet ergo homo ille complete ci1entia liter beams, hoc eíl:, .haberet totum conccptum qllidditatiu.um & eílentialem Bead, non ramen eHct complete fubíl:anrialiter �eatLls) quia in eo ¿eíideraretur aliquid, quod ad íubfrantial1� Beati� . tudinis pc:rtinet � edi non ad illiliS eíI�ntiam ad ... ( J ) ) hue phyfice íumptam perrinear, iicutiÍn é}terhpIó adduéto �e l:omille carente brac,hiis, qui retineret rotam eílentiam phy hcam hominis, non ramen " totam fubftamiam, quia brachia & alia membra [llb£1:antialiter pllyfice hominem cornponunt, & íunt partes homínis íubílanrialirer [umpti. Concedendum ergo eft, hominem videnrern v 56. Deum , & carentem forma {anaíficantc & ami- citia bei carere optima coniunétiene dun Deo, adhuc ramen rerinere eílentiam Beatirudínis, quia hac non coníiíht in maiorí & optima coniun éeione cum Deo, fed in vlrirna , quce etíi non :pr;:ecisc in [e confidsrara.per ordinem ad ea, qUa! naturaliter pr<E[upponit , dicirur maxima & per feétiíuma coniunécio cum Deo. Nezandum veré , . Q eft ilium hominem eae íumrné �nfa:liceni., & [e- p'aratull'l a Deo, dum peccato non erar íníeétus, . hect enim in ordine ad pr:;e[c,ntiam localem inter , corpora, illud ,quod non eí] coniunétum , {it' [cpararum , ramen in hoc ordine gr.ati.:e & con ... iunétíonis fupernaNra!is cum Deo, datur me dium inter non cae coniunétum , & eiIe íepara- ' turn, coníunétus enim Deo dicitur homo iuílus, feparatllS dicitur peccaror, & cúm fit medium inter hominem iuílum & peccatorem, videlicet homo carens gratia, & peccato;ita datur medium inter hominem Deo coniunétum & íeparatum � Deo. �od fi prrecisé non coniunétionem vdis [eparationem vocari, dicam hanc eile [epa ... tat�onem priuatiuam, in qua non confi£1:it {u-tpma rni(eria ) horno enim in pura natura exiíl:ens'non "diceretur [umme mi[er, non vera pOhtiuam, qua:: dicit ftatum peccati , & con[equenter [umma: rni[eti;;e ,quia peccarum ell: [umma miferia, & [umma infelieitas hominis. ' �ontemplor ergo in Beato viftone,m beatihcam 51.' cum reliqúis operationibus yoluntaris & [en-�.e eJ{ew. fuum , gratiám hahirualcm cum re1iquis habiti- tiali�er,p�b." b�lS infuiis, iníilper alias �.orpú. 1'is dOtes de quibus �:.mta�'feT;, jnfra. Ex his viGo, & in multorum {entcntia �l�;:lue;d volumatis operada, de quo infra, ;mportatcon- flrmn,lt!m ceptum qúidditatiullm & e{fenrialem Beatitudi- b'Mitudi- , his, gratia habitualis cum reliquis virtutibns in- nem pirli .. telleaus & voluntatis pertinenr ad [ubíl:�mtiam Tmmt. . beatitudinis, & Hlius integritatetn"fi.lbll:�ntialcm� dotes vero corporis & operationes fenfuum perti:' nent'ad beatimdinem accidenralem, feu accidenria beatitudinis dicuntur. An vero operario \rolun ... tatis iIi. opinione afIereme non pertinere ad eífen- fiam bearitudinis ínter partes iubftanriales vel in- ter illius accidentia fit annumeranda,multum per- tinet ,ad qua:íl:ionem de nomine. Dotes corporis & [eÍ1{uum operationis pertincre ad Beatitudinem aécidentalem", feu efIe a�.cidemia Beatirudinis, fert communis (entcnria Theolog6tum.Effenriam , Beatirudinis in operatione con.lifrere iam probaui luus, ct.li probandum fupedit ,in qua operatione fita ht ',afli!l�píi �arne� modo in ,:i.liolle c?n�- \Itere na exphcanctz cau[a, tlun etlam) qUIa ld poftea probabo. Gratiam habitualem feu formam [an¿tiflcantem pertinere ad [ubftantiam Beatitu dinis videtuf mihi efficaciter probari argumento addüao ad probandüm eRe de illius conceptu effenriali , importat' enim coniunaionem /cum Deo,q\.trelicernonútvltima maxima eíl:. Hoc . edam videntur communitcr authores [entire dum dicunt gratiam habimalem pertinere ad ftatum beatimdinis ,ql�od non eodem modo de gratia ac de aliis accidentibus Beatitudinis pronunciant, c;mn nunquam gratiam Beatimdinem accidenta- lem, " I ( , I 59· /' 60. ITli ... I , , Tract I. Contr.lI. Punét. V'· . 1,.._· / - íen1 áppeÍ1eht:íic�lti dotes corporis freqúé?tet vd..: cant. Id expreísé docuit Salas tom. I. iract. 2� . <iifp. a.num.z z . V hi aílerit gratiam [anéHfi£at1ter�i die partem íubílantialem �eatittJ.dinrs; & non leuiter huic loquendí modo ful-fragatuf SCOtUs loco fupra citato dícens amicurn Dei ilium vi dcnrem & f.¡;uenten'l fore Beatiorem , quam non arnicum. Reliquos habitus infuíos intelleétus & voluntatis ad Iubílantiam Bcdtitudinis pcrtinere 'dixi , quia pertinent ad rectitudinem prsecipua rum potentianrm , & qu� natura: rationali, Vt rationali conueniunt ) & valde pra-cipué ad beatí tudincm pertinent neque inter Beatitudinis accí dentia communis loquendi modus hos habitus annumerauit , aut ad beatitudinem accidental em pertinere dixit,& cum alias non íint de Beatitudi nis eílenria, vt probatum efl.meritó ad Beatitudí- .; nis íubílannam reducuntur. . 'Obiicies contra id) quod diximus, hominen:i , exiílentem in peccato lethali , & Iim ul videntcm Deum non fore bearum. Sequi ex hoc beatiru dinem non ada:quate coníifiere in operationc , .íi quidern abíque carentia peccari nulla operario fuf- I flceret ad confiiruendum hominem Beatum, RG fpondeo negando íequelam , quia eríi carentia \ pcccatí requiratur ad Bearirndinern , hare infertur per modum íecundarij effettus.e� operatione,aut, operationibus, in quibus Beatitudo coníiítir , ae' proinde operario inducens priuationem peccati ad Beatirudinem requiíiram, dicitur Beatitudo ada::..' quata, & per fe ipfam eft Beatirud-o in attu pri- . fl10 ,lieet requirat fecundarium effe¿hun , ve in , attn fecundo conílinÍat hominem Beatum. Idem vidér<! dbn gt::ttia habiruali , feu in quacumque forma fanébf1cante ; qUé£ dicirur fanél:itas adx-_ quata [eu forma adxqüate fanttificans,& nihilo"" minus vt hominem in aél:u fecundo éonfiitu�t fanéhun , needle efr aUu coniungi cum [uo ef� , feétu fecundarío, quia íi {¡mul haberet homo formam poíitiu�utl' fanél:iS¿;'a:1tem � qucrcumque illa (It, & peccatum, non dIet in a�u fecundo C1.nt1us & in1.l:us, vt dicemus in tract. de iufrifi .. carione. , . Obiicies fecundó, etlafnfi videns DeU11l careat f�rma iufl:ificante, & aliis ad fiatum Be¡atitudinis pertinentíbus eft complete e[f�ntialiter beatus, et ... fi non ht fllbfiandalirer colUplet� beat�s, quia 110n habet omnia requifita ad fubfiantialer'n inte� gritatem Beatirudinis: ergo etiamíi non ¡babeat Tarentiam peccati; [eu íi habear peccatum , quod efr idem , p�terit dici complete dI�ntialiter �ea� tns , erG :rOll dicatur [ubfianrialirer complete Beams. Reipondeo negando conCequentiam,quia per peccatum coníl:iruitur homo poíitiuc (uinme miter, & infclix, & repugnat de potentia abfolu-' ta eJ!e fumme mifernm , & infdicem , & iimul ei1e Beatum, 'quia dIe Beatum in attu fecundo dicit efIcmialiter in [uo conceptu el1emiali non ciTe miferum ) & infelicem , efle am em carentem 'gratia prxcise non dicit efle {umme miferum & infelicem , ac proinde dre cum hac carentia non 'repugnat conceprui quidditatiúo Beati. Secundo en:� Beatum [ecu.ndum rationem eílemialem bea ritudinis, etíi non dicat attu habere omnia, qua: ad (llbfranriam Beatirudinis pertinent, dicit hcec omnia ef1e' illi immediate debita,-quod compete ret boniini habet1ti viíionem , & carenti gratia, quia ex vi vilionis illi e£lent debita tum gra.tia, feu forma iufiiflcans, & omnia qux ad fiatum �eatitudinis pertinent , illi ven), qu� haberec 23' peccarúrn , non tol�tÍl non éílerír imlhediat� de.:; bita �a " qux �d �atum Beatitudinis perrinent.íed poíiriué eílei dlgrlÜS; qui ilHs omnibus éarerer, quanrúrnuis actu e!Ict videns Déum , & iiinlli elIét dignlls carendi ,vifióne Dei) quam habere / [uppon�tltr) quia 't1.tn� veré eíIet.pe�ca,tóq·& pec cater dlgnus eíb , qUl carear omnibus e011b a�. donis íupcrnaturali b US� �-'-'-"----'----,'-����__;' PVNCfvM v r. A" ileatiludo fo'tmdlis creaturtt C()nfi#dl iñ operatione, increet». ... , ..' I ,.' FVerünt. n?nnu�li .Dofro�es PadGé�(es te!tt 6 I t. Gregorio m 2.dHhnét�7. QUxfi.2. qUI etf for- rnalem Beaiirudineni in opcratione coníliruebanc, hanc dicebanr non eíle opcrarionem creatam , fed operarionem Dei increatam vnitam feu cornrnu nicaram Beato, ex vi cuius Deum videbat fed amabat eadem viíione {en amore , quo� Deus (é· ipíum vt obieétú reípiciebat. Decuir iníuper Hu- go Victorino torn. ,.Lib. de íapientia.ícicnriam-Dei I I , rumanitati Chriíli eire cornmunicatam ;> ita vr pei illam infinita cognofceret , quod de dileétíone ea dem ratione ac de ícientia faci.le concederet. Iníu per ex Scholaíticis Ioannes de Ripa vt referunr Capreolus in 3 .difr.I4' quseí], I .art.a.in argumen tis comra primam eondufianem& Caier. 3� pam QUa:fi.9' art. I. circa·falutionem ,1 .afIcruit poíIibi"" le. eile operationem diu.inam. nobis' communicari . Vt per eam f�ire " dil�gere ?- & frui_ pea poIle_; mus. F omulen1 Beatitudinem non Cdrilifreté in op' é� 6"" r �. ratione increara, lcd crea, ta doeer Anabelicus Dcf e I e", one ttl'" étor.quadt.; .. arr. ;. vhihanc qtlzdHonem exagl ;¡egan.� tat, & cum eo Theologi oml1es , (Juod notifii..,. mum & inclubitatum el1e dacct Va{q, di[put.,_ numo I. óppoíitum in Monothe1itarum errorem damnatum 6. Syn,odo generali aéhone 7. coinci .. clere exil1:imarunt nonnulli Thomiftx , afIerebabt enim Monorhelitx in Chrifto non dlri'duplicem operationein, quandam voluntatis ditlinx , &: aliam humanx, fed vnicam voluntatis diuinx. Verumtamen P.Va[quez ,.part. diip'7,.cap. I.ex confeffione Maduri) Principis Monothditaru11l erroreiIJ. 11tmc explicar in Centum longe diuerfunt a doth-ina oppoíitx [ententi<é. Nihilominus ope_,¡ ·ra.tionem natur<é diuinx non pofie commml1dri . naturx humanx commqniter inferum DQéloreS' ex verbis Leonis in eadem Synodo, qua: refert: Va[quez ibid.num.4. , . �r�ban�r in[l1per noíl:racontÍuíio, �uia ope- 6 f: 'ranones vlt�les ta�ltummodo reddunr v;,.I.ltemem, Operat;onef. amantem & l11t.elhgemcrri¡ naturai11 illani ) a qua vitales ta7l. rroGedu�t, �UlUs {ul1t"!;'r€1ptix , qllamque per fe- tu'!}mód� , . Ipfas afhCltlnt. V nde qua:nrumllis ii1tdleaio di.:. ftl�t . �!!tu¡¡ " d"' .' " prrl'lCtpmm uma uume late vl11retur al11mx creatx, non i1- eonmtuut# l�n� redder�t v"id��'ltem. Idem comingit in 'exerci.:. viu,n¡. tIO f�rl1lah cu:u{uis potentia: , fi enim aaio pr0-' duéhua calons procedens ab hoc iane vniretur aireri ) nO,n ilIum alterum ignem, gui vniretur, ,redderet �n attn fecnndo prodllce�tel1:t calorem, q�el? talls aaio re[picen;t tanquam termitmm. Sl1�llhtet v�io ihtegralis inter duas partes quanti--' taus, quamumuis per vniopelu [uperadditalIl vniatur materice , no],1 reddit immediate vnitamt feu pir modum vnionis, materiam parti quanti .... tatli. Dixi ünm�d.iate & £er �oduni vnionis7 . qu� • J 24 ,De Beatitudine, • �úia 'inedlá.te eo modo.quó quodlibet extremum vnitum eft medium, ratione cuius ) quod pollea illi vnitur fit mediate vniturn íubieéto ,'cui tale ex rremum tnt vniturn, vnio illa vniram redderet mareriam patti qunntiratis. _De�9de quia edam na tura humana Chriíl i fit viút.averbo , quod per fe ' ipftim immeníum eft, non redditur imrnenía im meníirare verbi: ergo q\.la'Cumque vnione phyfi fica fiéh inter naturarn creatam beatam & Deum natura Beata non conílituetur amans feu inrelli- gens amorc, feu inrelleétione Dei. , , A poíleriori etiam probatur concluíic quia 1i homo conilirueretur videns Deum per ipíarn vi Iionem Dei Iicuti Dens íeipíum comprehendit, ita h01110 Deum comprehenderet, quia illivnire tur viíio comprehenfiua , fell compreheníio , & íicuti viíio , feu amor vnitus redderét hominem videntein & amantem , íic comprcheníio vnira redderet hominem comprehendentem. Ratio a priori eft ,quia eo ipG:� quod viíio infinita reddat hominem videntern , reddir rllum infinite viden ... rem, 'nee poteíl forma vniri ,frifPciemer ad effe étum formalem prxfl:andunl., quin fufl1ciemer vniati1'r ad pr.eftandmn totum effectum forma lem, quem in íe continet. Rationem hanc latius infequar rracl.de iuílificat. controuerí.i �punét·4. numo 3 (j .vbi probabo hominem fore infinite San ... éhim ,. íi Sanctus conítituerctur [ormaliter per natnram diuinam, "lure eft {;métitas infinita íicuti ca,ntingit: in humanitate Chrifri, qux confhmi ... tnr infinite {anéh ex eo , q'uod'vi vnionis conai� tuatur (anéh infinita verbi [anaitate. ' Gbiicies eo'ip[ó quodfübfifteritia-verbi Vl11a:"" fur naturx humanx Chrifti, natura humana ex vfillius redditur,ifubíifrens: ergo eo ,ipfo quod viíio dinina vniretur inrelleéhü creato , hie ex vi ilIius redderetUr videns. Rc[pondeo conccdendo antecedens,& negando cQúfcqucnriam) quia fub ... {¡ftemía re�dit fubfiftemem,nattmlm per modUlll tetmíni complemis naturam in ordine ad fuppo {¡tum, viGo non confl:iruitimelleétllm videntem per modum termini, fe'd per moduro forina: , &; vitalis operationis. Dt hoc latills in traa. de In� carnatione,_vbi eandem di[paritaiem expendepl,us a� reddendam rationem, cur natura humana rcd datur fubfifrcns fubíifientia verbi, & [ané1a (art c.\ita�e Verbi, & non reddatur immen[a, & reter� 'na immeníitate, & �ternirate verbi. Obiicies [ecul1dü: Si villo creata tepninaretur ad'Deum efler infinita, quia terminaretur ad oh"" ieétuin infinitum': & nulla viGo finita potefr re pra�fentare obieél:um innhirum, & aliunde eíIer finita quia eilet crc'arura. Refpondeo negando an tecedens, poteIl: enim \Jifio finita terminari ad obiettu111 infinirum,ficUti alpor Viatbrlull termi- nanu ad Deum infi��nHR, etG amor finitus fit, licer. cuim aétus [peci'���iur ab obieél:o, non ideo habet candem perfeél:.ioúem, quam habet ohie d,um ,[cd alia111 lqnge ¿iuerfx' rationis ) quam obieél:úm inftar �rin,ipij xquiuoci fpecil1cat. Obiicies tertio: Si viGo terminata ad Deum dIet creara, ex fup'pofitione quod exifteret Deo non exiilente, eodem modo confritueret homi nem beatum , quod eft abfurdum , quia implicar per locum intrin1ecum hominem conftitui hea tum per vHionem obietti non exifrentis .. Sub .ea dem forma argumenmm retorqlleo. ,SI per un poffibile vi�o diuina � natura [epararet�,r.,& exi .. fl:�ret vnita mtelleéhu creato "natura dnuna non e:üftentc , hQrno ex vi illius vifionis ) fie vnit� ,66. conílirueretur Beanfs ) quod ahfu1"du'm eft , quia. implicar hominem coníliruí Beatum per viíio nern obie�H non exiílentis ) ergo homo de faél:o non poteí] conílirui Beatas per vihonem diuinal1� illi vniram. Refp?l:debis .íUppoGtionem irnpli- 'care .. · Fateor , fed tibi íolutionem applica, impli-' cat enim exiílere vnionem creatam ad Deum ter minatam, Deo.non exiílenre.non íolúm quia i111- pltc3:t Deum non exiítere , fed quia viíio ipfa eo ip(o quod Deus nó exiíleret in nihilú abirer, cúm eilentialiter fit cum Deo connexa " & ah illo {al ... tern tanquam a principio eílentialiter dependear. In caíu fiao hominem ex vi illius viíionis coníli ... tuendum eile Beatum cxpreísé concedir Ga(par Hurtado diíput.z .diff.G.& renetur adrnittere Du randus iam ciratus liic num.jo.éc ornnes.qui cum illo aílerunt Deum tantúm , vt obieétiue termi-: nantern viíioncm ene¡ noítram obícétiuam Beari- . tudinern : ergo iuxta ibi dié'ta cum aurhoribus ibi relatis , ahero tunc ex vi illius'viíionis herni nern non elle Beaturn conftituendum. Inílabis : ergo viíio, (idem dico de quacumquc operatione in qua beatitudo coníiítat ) non conftirui homi- . nem per Úúpfam Bearumvíiquidem poteíl condpi afficiens hominem.quin illum beamm confti�llat. Refpondeo viíionern conílituere hominem bea tum per feipfam dependenter ab aliquo,cum quo eílenrialirer e£l: conncxa , quod etia¡111íi requira tur, vt vifio confriruat hominem Beatum , non jmpedit dici viíionem per [eipfam hunc effeanm . prxftare, fiend non impedir gratiam diei per f(Z ipfam reddere hominem iuftum, eciam íi hic effe étus dependeat ab expuillone peccati in mea [en temia de potemia abfoluta feparabili ·a, gratia:- in- formatione. ,- Circa principium effeétiuum op,etationis, in '68.' qua llta eft formalis Beatitudo N on1inales, & alij Beatituld apud P.Vafqllez (li{P'_9-cap.l.{entiunt deb�re efie {orm_alis el:.. Deum , & non poile (dIe creatubln1.' Ali; apud fe�lUe ¿Jb -eumdem V á(cquez cap.2 .. aflerunt poae eHe Dcurh anzm",p el, ... . .... . , uatIJ ro" ... [olum, tum etlam creaturam cum Deo. Com- dit. munís Phílofophorum opinio fert aétiones vitales nQ� poile produci a folo Deo, fed efIen- tialiter depéndere a principio creato vitali, ita rradidi controu.6. de Anima punét.I. 11.31. iuxta quam do¿hinam modo cum communiori Theo- logorum (entemia ail'ero Beatírudinem ) feu operationem vitalem, in qua Beatitudo coníifrit eH�l1tialiter dependere a principio vitali cre�o) fine cuius influxu-Deus non pote£l: {e [010 ta_les operationés produéere. Hoc commune eft ,apud Philo[ophos & Theologos,ideo non immoror in illius probatione, [cd breuiffime attingo argu-. menta qu;edam leuiilimi momepti, pro oppollta (ementü adduéta. Ohiicies ::mima non potell: producere lunien 69- gloria::, quod eft imperfeéhus viíione: ergo nOll potel-it producere viíionem. H.-ec arguendi for- ma eft valde inepta, homo enim hon potefr pro duccre leonem imperfeél:iorem homine & tamen porefr producere hominem perfeéÜorern leone. Dic�rent' edam non pauci fore, vt anima poact . prodllcere lumen glori<£ , ii a Deo elellaretur ad illud producendum, [¡cuti eleuarur ad produ- ' .,;endam viuonem: Hxc tamen dottrirta neeef- faria non eft, nee meis principiis conftat,non enim in' creaturis potentias obediemiales admitro;qua- rum aliquod fundamemum non [¡.,t,neque vllum apparet ad hoc, vt dicamus animam habere-po centiam obedientialem ad pr<i)·ducendutn lumen . gloria: , \ , ) 7 I. - \ \ i 73· Tra6t:.I. CúmrJ l PUhél.V I I i �íIcntia1tl. Bearitudinis ñon 'toníiIler'c if? ope- 7 4� ranone terrninataad obieétum creatum docer S. rh�m.b.icq:3· �rtit.? & 7 . .vbi probar forinal�lh Beatitudincm noílram non coníiflere In coníide ratione (cienrianul1 (petll1atiuatum , nee [uhfrarf .. :tiarum íeparatarum. Ratio 'facilis,ball1 cúm l}óÍhi. obíeétiua Bearitudo ,& £1111s vltirnus (it Deus & Beatitude Formalis ad obicétiuam debeat fen�i� nar; tanquam iInus co��equutio, omnis operario; . que ad. Deurn non termmatur, non poreít eífe for- malls Beatitude, nee coníequutio fii1is vltimi. _ Deducírur qúá:i1io tata ad actus inrellectnsS; '7'5. voluntatis id Deum terminatos , ex quibus varij vatios ailignant rationem eílenrialern Bearirudinis formalis ímportanres. Singulorum íenrenrias bre- uiter refero. J Prima íententia docet coníiílere in Iolo aétu 7'6. charitatis ,qui tit amor amicitie erga Deum , ita 1.Sf'{¡úbt;li. Scorns in 4.difi:'49,qUa:fr.3.4�& ). -:£gid, quodli- bet ,.quxfl:. 1·9- sé aliis in locis. . " Secunda fentenda docer cóníiílere in aéhl vo� 77:' luntatís.qui Iit gaudíum & deleétario Ae Deo da.z--2.. SUe7ltill� r,e vifo, ac proinde in aétu volunroris.qui fit amor concupiícentire. Sententia ha:c tribuitur Aureoló in 4.difr.49' Tertia íententia docer coníiílere eílentíaliter 'in 7 8�' aétu intelleél:us& voluntaris.Ita Alberr.in 4·d'48 � 3·Sentmt¡"� art.a, P.Molina I.p.q,.i6. P.Valen.I.ú:li[p.I.q�l. v pUna'4:p.Henriquez de fine hoiuinis,cap.Io.§.í- P.S�!;'1.fez 1.2.di[p�7' [eétI. a n.19. &'ex antiqui� Richardus AltifidioreJl[is, & alij, quos rcfete P. Sala�tI;atl::. 2,di[p. 2.. . �arta íententia tenet conGftere in aé'hl intet..: 7 S�, aus videlicet, viíione, ita D.Thom.l�2.q�3�art.4� &[eqq.& 3.comragentes,cap.15'& 26.& I.part� q.26.art.l. & in 4.dift'49.q. I. artÍc.,I. q.l. voi late Capreolus t?c Sows. Itcm Caiet. &. Ferrara locis citatis. Magií1:.in 4.difr'49. & ibid. Cartu[. Va[q� d'(, L J'(' b�.r·, 1.2.. lep.Il.Cap.;. orca ('11�p.17·mem ·4·1vlOnte- finos di[put+q. ,. Granad.d� Beátitudine traa�2� difp.,.fdt.2.. Fa[olis I.p.q¡!6.arr.2.n.;.& ��Beca_;;' nus de Beatitudine, cap.l.'quxit. 3.nut'n.4. Garpar Hurtado,di[p.l.diff.l0/' . _�;£[tio ha:c�enfrnotáti.l11t P.Va[qi di[p- 891: E S[entiam f�rmalis B�titud�nis alius vita: non 1 D.n,S.ex Ocl)ámo in 4·q·vlt.art+dub·4·& M:1Íó- coníiftere 1.11 operatlOne ahqua [en[num ex- ri dilLt9. q.;/ .. & 5' quos non,mlllnllTI a vCfirate ternorum, vel intcrni docet Angelicu<; Docror aberrare doeet Soarius in bonum [en[um expli- hie qu<cfr. 3. artic+ & cum eo Theologi omnes. catos) air Soarius di[p.6. [eé1:.�. n'5' potius eft de Ratió eft,quia noíl:raBeatitudo ohieetiua eft Deus nomine ,quam de re,nam certu111 efrad perfe&:am, potemia autem material is nOll poteíl: Deum in [e Beatitudinem rcqüiri 'viíionem, fine qua � �éhr. ip[o, & vt in fe eft attin&ere , & con(cquenter ne- amoris , & gaudij nemd ,potefr dIe beams; aliJ.,i ' que il1ú .confequi. N ee réfert�per (en[um intermuTI i nfti, qui Oeum in hac vita amore ainicitié'e' nos poile formare idolum quoddam, feu iniper- amant, & de illius gau�ent perfeél:ionibuSi,. dice- fe6l:um c0ncepmm,quo Deum quaíi materialirate remur in hac vita fuille con[equuros perfeél:anl veftitum aliqtiO modo apprehcndamus per mo- alius vitx Beatirudinem. Efr etiam ccrtüm requi� dum primi motoris,vel [uprcmi benefaé1:oris,qua ri amorem ,& gaudium, quia necr;;bit nemo im- ratione pofiillnus aliquo modo per appetitú [en.... perfeae"fore Beatum illum,qlli Deum' non ama .. - fitiuum iHum diiigere, iuxta illud Pialm.83· Cor re�J, ne.c de iUius perfeél:ionihus gaudcret, cum meum, & caro me" txttltat-tenmt in De/1m vluum. ergo. hI �mnes a�us requiranrur ad perféétani �ia hlúü[modi aél::us impcrfecre va}:ge D"CtuTI Beatltudmem aÚerere hunc vel illum ad efIen": áttingunt, & tantllm infrat áltetius rei. In{llPer tiam .pertine.re, � reliqllos ,ad imegritater� [ub .. - acrus ifii non [unt Theologici,nec [u pernaturales, fian�lalem v di onis parum qux frionis de re' habere vt contra P.Granados , qui in appetitu [enGriuo, poílunt ,maxime ctlm emnes non conitituant & [en[u imerno' virtutes Theologicas appo[uit. vnum quid phyGcum , nee Gnt 'partcs vnius probabo traa.de habitibus controuer[.l.punCt:+ naturx. In re ereto,' qtla: nullis certis princi": a num.57' 'Neque h::e potemia: materiales eleu.a- piis potetl: frabiliri multis dicendi modis irré-- ri poffunt ad aétus [upernaturales produccndos, tita, quid veriGmiliúsdici pofIit breuiter expli� 8 i: & obieCt:a pure [piritualia, & [upernaturalia in [e _ �are conabor. Beatitud" ipGs attingenda, vt probaui CQntroU.4· de Anima /' Primo, ab e{fentia Beati(udinis excludo aél:Uln �on conftftil .n. 6 . r. . b m lié/U &on ... PUnI."L •. num.l. conCUpllC�ntlre) quo Deum ar:namus) Vt on'\lm cupijfmti,_ G nobis¡ glorix ,&: dum hanc a fe non habet , implicar a Deo elcuari ad illud producendu:m. Me viae controu-v- Phy fie. pun6l:.7' vbi late de potentia obedientiali in- creatnra rcpena ad reliquos effe- étus a [e diílinétos producendos- . Obiicies íecundó : Si creatura produceret [uam operationem poflet volunras ceílare ab illius pro duétione íi hzc ab illa depender. Huic obieétio ni íatisfaciaru controu.j puna. 2.. vbi diípurabo an beams poílit a viíione ceílare, _ Obíicies rertió : Si homo produceret íirarn vi íionem, feu íuam Beatitudinern formalem.íeque retur hominem [eip[um beare, coníequens eíl ab íurdum : ergo antecedens eíl Falíum. Reípondet. oprime Vaíquez di[p'9·n. 36. hane propolirionem �b[olute prolatam, vitanda� eíle. ,Horno b.cat fl ,,¡jimJ, quia denotat hominem elle pra:Clpllam cauíam Beatimdinis. Addit íicuti cum D.Ioanne epiít.r.cap. 3 .dicimus, Homo,qui habet hanc JPem in eo fonaificat fe, poíle etiarn dicere. Homo.qe; habet lumen glori£ beat fe , poteíl addi, vt cautiús proce":' datur, beat [e phy Gee & per rnodum cauía minus principalis , non veró moralit�r, quod-in r� eí] idem, in modo autem [oquendi nunquam dicen- , elm eft homo Ie ipíurn beare , _ quia hoc íonat elle cauíam liberam [uoe beatitudinis, cui hacprsecí- puc rribuenda (ir, . Obiicies vltimó : íiíntelleélus phy fice produ- qeret [uam :V'iíionem [equet€tur intelleétll� per feél:iorem xquali Inmine' infi:ruétum _produau rum eile perfeél::iorem viíionem; ac proinde eum, qui intellcéhuTI pe1feétiorem haberet cxteris pa"; ribus perfeCt:iorem habiturum beatirudinem , [ell perfecrius eile beandu111. Specialem qua:fiionem infiituam,qua ¿i(putabo an perfeél:ior imelleél:us . cum' xq,uali lumine perfeéb��rem viGonem pro-, ducat, vbiex profetTo huie difficultati [,lti_sfaciam •. -----------------�-- PV'NCTVM VIL. In quw opera/tone confina! 'lojlra,jormalis nliU5 vittlt Beatitudo. De Beatirudine, I .. nobis. Ratio eíl o, quia hIt aétus non eft propter lem rationem adrequatam Beatírudinis ex eo míhí te fed prop�er aliud,&.:x pll�te obietl:ire�picit Dei eflicacirer probatur,quod amor feu amicitie aél:us coníequurionem medIa qua Deus nobis eft bo- eiuídcm rarionis ell; in via ac in patria, & íicuti 211 hUS,& ita ipíe non eft coníequutio.íed amor Con- via non conílituk hominem cirentialiter Beatum, ' íequutionis. V nit etiam nos minus perfeél:e cum . ita neque in patria hune potent effcéhuTI prreftare. Né�u�. ¡pft Deo cum illum non propter [e reípiciat.íed pro- E lIe eiuídcm rationis in via ac in patria ex eo íua- a;'fltt£ pter noíirum cornmodum , & vtiliratcm, & non detur,quod nullum {ir caput,ex quo amor diíl:iri- a (,U. vr bonum in [e in ordine ad [e, [cd vt bonum no- étus pro his diítinélis ítaribus poflir procede::e. bis & in ordine ad nos. Obieélú.enim Formale nempe Bonitas diuina eft 82.. ' , Aaus amiciriz & galldij quám pIures fine di- omnino idem, & principium íeu potentia volin- lliriaio11e diíl:inguunr imer [e, quam oponét ua & habitus charitatis (unt eadem:ergo beque ex pr�mittere vt de illis indicium feramus.Caudíum obieéco nee ex; principio poflunt diil:intti amores . . • Diflintiio poteíl eíle de ipíis perfe4ionibus diuinis vt bonis excogitari, �od autern in via amor dirígatur fi:. J�7; n" "i!" gau- ip{i Deo.ita vt Iit de Deo vilo , viíione rantum [e ,dei eognitiorie, & in patria viíione clara Dei ;,�uo"J;�e¡� ��� Jtum & tt- 1 b di . h'_' ,,,"" .. mí,i,iam.' "Ian ente tanqd��am condo ltlO1:ftemdPropodnentem on- rantúm importar diueríam propoíirionem obie- & in. p"- rectum gau 1). Gau mm ¡ u non iílinguirur éti , ex qua amor non poteíl ' difiingui , quia iri«; realiter nee formaliter ab aétu perfeél:x arniciriz hac vel illa data,eadem eft & proríus omnino eo- vr recte notauit Soarius di[p'7' iecrol.n.42. quia dem modo írirriníeco rendentia aclús in obie- amare eft velle alicui bonum.ille autem.qui gau.... éhtm. Addo quod eriarn {i amor in via & in pa- det de perfectionibus diuinis, vult Deo perfectio- tria ex diuerto principio proccderet , & ex hoc ca- ncs illas , & cum illas velit quia Deo bonre runt, pite [pecie diil:ingneretur, dum ramen diítihétio, nihil in tali aécu deíiderari poteft ad aétum pm... non eíler ex obieéto, diítinótioriem rantúm fore . prium perfeél:x amicitire. Secñdó poreíl e{fe gau- phyficam , & non theologieam, ae proinde nihil dium non prrecisé de perfectionibus diuinis.ícd, conducentem ad Beatitudinem conílimendam, vel, de operationibus ipÍis,quibllS Deum videmus,& non coníliruendam, nen enim diuerío modo affi¡ amamus, runt enim per [e iucundiílimse & mate- ceret volunratern amantern erga Deum amarum, riarn valde aptam eximio gaudio exhibent , vt neque hune diuerío modo eoniungeret volunra- docuít Arift.1 o. Erh.c.r. his verbis erbitrernur uo- ti.Id vide in amore viz procedente ah habíru.gra- luptetem fttlicitati admixtam ejfe "porme, & de ea- . tix , & á peo [upplente vieem hab¡t:lls, qui Heet clem voluptate di¡xerat.e.4.quod perficit operatio- [petie phy{ic� diftinguarur iuxta p'rincipiorum . ,nem,ficut quidam finis re(ultans,{icllt pulchriru- di�ínéHonen1 non ramen theologiee diftingui- do perf1eit inuentutem. Deinde Beatitudo,& fx- tur,neque aliquem effea�m rheologicum quoaq licitas eft hnis hominis, ha:c autem iuxta Philo;- rem vel modum prxftat htbieéto. Idem contin- fophum I. Ethic. cap.6. & 7. eft propter [e: ta- git in aaujdei & quolibet aau [upernaturaH ? lis aurem deleél:atio non eft propter fe, [ed, procedente ab habitu in fu[o, vel a Deo hlpplente propter operationem, ex qua ipfa capirur vt do- vices habitus." , ' cuit Diuus Thom. híe qua:0:. 4' artieul. 2. & la.- . Nee difiinaio penes mai,orem aut minorem in� 85 .. tius 3. contra Gentes cap. I 6. V nde ,dclectatio ten{ionem quidquam pra:ftare poreft, quiamaior iIta ex operatione habet,' quod fit honcaa, & inten{io non variar effeaum, fed eundem auger. quod pofIlt (ecundum reéhm rationcm amari, Deinde,quia adhuc in hac mortali vita Beariffima feu exerceri: ergo 110n conuenit iUi ratio vltimi Virgo inrenfiús Deum amauit, quam alij Be'ati hnis formalis, quin potius intenditur , non pro � De,um amant in patria,& ,tamen Beata virgo ex VI pter [e, fed propter vifionem , feu amorem , ex amoris, pro hac vita alius virx Beatitudinem afle- quibus re[ultat.- Ex quo Scotus & alij funda- quuta non efr.Probaui ei[dem rationibus gratiant mentum [ump[ere ad aílerendum taletn delecta- habitualem non con!htuentem hominem in hac tionem nOll efle aaionem fed paffionem. Rur(llS vita beatum,nón pofle in alia vita hune formalem formalis Beatitudo tantlull refpicit obieétillam effeétllm prxfiare. Beatirndinem, h�c autem deleél:atio ,non [olúm Reftat recurrere ad perperuitatem & neeelIita- 8 6� ...... ,re[picit Deum fed etiam vifronem,de qua animus tcm amorís , qua: runt in alia vita & hon in ilU, deleétatur. _ ' [ed ex his capitibus 11011 poteft Bcatiheus arnot '8 3 • Tandem deleél:atio hxc pertinet ad amorem cohfiitui Beatitudinis drentia, quia hxc neeeffitas concupi[eentix,capitur enim de vihol1e tahquam & perpetuitas prouenir illi ab extrin[eco nempe a de proprio bono,& lieet non £it [ohlm de vihonc,. vi£io�e Beata perpema,& necellaria,& hune amo.:. fed de Deo vi[o,nó ea de Deo prxcise vr in [e bo- rem neceíIario inferente ,idem enim amor, qui no íifrendo i? [ua boni�a�� v� propria i�lius,red de modo in patria éft necefIarius & perpctllus cilet Deo vt nobIS bono medIa vl{ione, & Idea ab e[- liber & defeé1:ibilis {i a vi{ione non pro cede- [emia Beatitudínis delectatio hxc excludellda eH:, ret, vel {i ha:e ex [ua natura non ilIum neceHario £icuti de amore eoneupi(cenri.:E [upra diil. �od inferrer, & iIIi-us perpetua: durationis neceíIi- {i aliquando animus deleétetur de vihone ipf¡ tatem induceret� Hane etiam rationcm in gra- bona,non quia illi,[ed quia Deo bonaefr,deleéta:.. tia, fum in(equutlls , vt p�obarem.ex eo , quod tio hxc erit de bono exrrin[eco Deo, & con[e- in alia vita {it eon[ummata , & inamiffibilis, quemer libera, ae proinde a Beatitudinis eflentia non polle hominem cílentialiter Beatu� eonfri- excludenda,quiaellentia Beatitudinis l1ullum ün-. tuere. pottar act �tm liberum'. De amore ItriQ:o alia efl: fpceialis ratio,qpia amor ' 8 7�' 84. . Ex his conftat nlllh�� .aau1l1 . volúntatis .di- frriétus prx[cindit ah _exiftétia & pofIeffione' ob- I Nullwaéleu fr,ll1é1um ab amore al!l1CltlX pertl11ere ad eíIen� ieéti, Beatirndo autero h�ne prx[cindentiam non ab amicitia tiam Beatitudinis,reRat modo dicere de aél:u ami- admittit,quia eft pofldIio & �dqui{itio obieéli,& dift�nEtus eiti� [¡ue hie {it ftriaus amor, fiue de{ideriú, aut illud cóQ:ituit prx[ens & pofleifllm. D'e de{iderio pelttnet ad g d·· 1 t t' él auteln mpnrio facienda nó efl:, quia in patria aélus v helJlitudine. NlulllUm, vt omnes v o. un a � a us t�curr�mus. l 'r. U um actum amicitl<£ poue eontlu,,¡;;;re eflentia- ifie l1Ó �eperitur circa Deú &illius bona intrin[eca. lam, 1 • l�rn tatl:tll1l1 ínpcreíl aélus gaudij Circa 'bona 'intriníeca Dei, qui 1lt amicitire actus ,.In quo poílit inad<e<'p�late. ea�ntia Beatitl�dinis. conílirui; "& viGo BcatlÍ1ca,m q'tfa ad�quate,vel111ad<Eqlla:. Totti effi.n- re conílituatur. Aflirmo ígitur totam Beatitudinis . tiaBeatitu- cílentiam in v iíione coníiítere , & coníequenrer ¡¡inu in vi- neque .inadsequaré có íiflcre in aétu amoris , & ve fione. " vniueríaliter concluíiones edam rraditas compre- hendam aílero in nullo aétu voluntatis poíle, ne que inada quaré Beatirudinis eílentiarn coníiftere. Ad partem aflirmaciuam pro viíione ) & ncgati uam amoris probandalu,quam plures rationes ,au thores adducunt, qtlas omittam, quía mihi eflica ces non íimt.S; in eis referendisSc refellédís nihil vtiliratis,inuel�io,Videri poílimr apud P.Soarimn difp'7. citara v-Di omnium DD. fundamenta pro omnibus in hac materia Ienrentiis late ex pendir •. 89. ! Ellentiam Beatimdinis, coníiílere in viíione \ probari íolet ex illo Ioann.r r. P afer clarifica ftlillm / tUI4m,&c. quibus verbis petit Chriíhts , Beatitudi dlnem eletlorum, & poftea Iubdir, quafi explicaret, . quam Beatirudinern expoícerit. Hite eft vita eter na, qux verba fie explicant plures Pan-es apud Soarium di[p'7.feét.t.n.6. & apud Va(q.difp.I I. numo 3, de viíione Beata. Cxtenlm .huic & alíis quam plurimís reíhmoniis parum fid,um Soariüs & Va[q. & hic aperre aHerit nibil in hac materia authoritate Scripturx ,aut Patrum poíle probari. Vterquc ph1res Pan-es adducit prxdiéhun tefti moniú explicantcs de fide,qua ad vitam tendimus. Dcinde erialnG prxdiaum teftimonium & alia huíúfmodi dé vita <eterna,ac Beatitudine alius vi tx neceilario eílb'lt ihtelligcnda explicari poll€nt de vifione pcrtil1ent� aa. {tatum Beatirudinis & . prima raGite plüril1nl� qua: ad Bbrinidinem per tinent,& non llece�ário de ipGl ei1'entia Beatitudi.:. nis deberem intelligi. Sic etiam poililnt aliqllo modo explicari qllamplurima Patrum tefi:imonia, qllCJl1'llm non panca pofli1l1t videri apud P. Soar. difp.7.[ea. I. Nihilomihus non leuis conieétura de[umitllr pro [el1té11tia affirmante efI�mtiani. Bea..;. tirudinis in vifion� confifrere ex frequemi Parrum loquuti9n�qux Beatitudinem in·vifione pofitam eífe prolluntiant, vnum procmúltis teftimonium ' dabo ex Concilio Francófordíenfi in epiftola ad Epifeopos Hi[panos. Vbi hxc habentur. Prltdica-' mm cum DeuTn verum viuum, ac vert filium Dei� vt ad eim bClfltijJimarn vifionem peruenire mereamur, in qua eft vera Beatitudo, & beata i£terniuu. Dieo non leuem conieéturam ex hoc & aliis'tefi:imoniis de'"" (umi pro [ementia ponenti dIentiam Beatitudinis it! vi{¡one, quia explicationern pati pOí1lll1t de vi� fione pertinente ad fi:atum Bcatirudinis, & ptimo iau proprio beatorum, etiamíi 110n dicat for maliter , vel Glitem non adxquate efIentiam Bca tirudinis , quia G hane explicationem non poíTenr admittere,temeqrium, & erroneum eilet oppoG tum aí1erere contra Pattes & F rancofordien[e Con cilium , & alia Scripmrx teftimonia, qUtE pro hac [erttetida [olent ádduci. ,- Cxren'uTl Gres tota ScholaJ1icorum aurhori ... tate,& ratione tantum {it definienda , quia Parres non Cltrarunt de hac [ubtili difi:inétione eí1�ntix Beatitudinis ab aliis ad Bcatitlldiné pertinentibus, ex Scholafricis pIures ¡am citati huic lententix [uffragantur , & vnus pro múltis omniú Princeps mihi [ufhceret Angelicus Doél:or,qlli adxquatam eflentiam Bearirudinis in viGone confrituit locis citatis prxcipue hie quxfr.:; . artic+ Ratione iam probo viGonem ad eilentiá Beatitudinis pertinerei Franc.de Olt¡cd�,;n 1.2..D.Tborn. 88. =. .····f '27 E'ífen�iaBútinicli'nis fOl;h1aÚS 'c�nfiait :i11 r�rm� Ji poílellione Be�ltitud)üús obi'eCl:iuce, [eu Dei': Sed v'i�o bearifica efr_fó'l:m�lis 'ppiTcilio, Dei, ; er So ��1 viíione B�(�tihc,a Béatit'udiriis dIentla'pó- . rienda ei1� Coníequenria 'e� legitima , maiórem omnes admittunt : ·miho�c'�n in qtl� efl: rota 4iffiCulr�s fi� pr�)bo. �llu� e� f�)tmHi�ér poí {dIlo cuiuíiiis rei , ex V! cuius ílla pofrum:ds Irui &vti ea "ratione, qua circa illam poreíl cae' víus & fnririo , &i,llani. qlla,(i 'pret manibus ha'bemus quaíi applicatam, prx[enrcr'n 'arque 'toü'itll1¿lani ad vrendum & fruendum ilIa iuxra ipíius capací taté;[ed ex: vi viíionis c� Deus nobis prrefcns, ap plicarus.atquc coniunétús, vteo poffimus fr�ü& vti.ergo ex vi viíionis Deus j_ nobis pofiidet'ur,fed quod idé eft, ergo viíio eft formalis poíleílió Dei. Maior efr cérta iuxta definitioné ppifeffioills trá ditarn ab.ornnibus Theologis, Se Iuriílis omnes enim. poíleflionem definiunt per detentíoncm, '� apprehcníionern.vr videre eft apud Azonem e.dé adquírenda poíleílione , Couan uuias ad regulanl pOJJeJlor part. 2.. Hoílienfem in Iumma, Conradurn. de Conrractibus quxfr.,4.Sylueftr.verb. D01'{liniu� Noílrum Molinam rorn.r .de.iuft.&'illre,di[p.I 2.� paulo poí] initiurn ) & P .Leílium de I uft.&:: inre,' lib.�.é'3 .dub'9.Minór probarur,quía ex vi viiio� nis efr Deus'perfeétH1ime- nobis applicatus, ita:vf poffimus illulTI amare, in e'o gaudere &�eo fmi; arque eo vti ea rationt,qu.a Heet VG.lS vltimi finis, de quo dicam controu+ puna.) .in fine, n. I o I. fruiti,o enim & VÜ1S circa Delim irrtp<mam tan":: tum aaus voluntatis, quorum obieétum vHió proponit : ergo eX vi vifiopis Deus a nobis!poffi..� detur: ergo viGo ell: formaliter pofleffio. Conht..; marur ficuti fe habet}.:orporea appreheniio in ot� �ine ad v[us proprios, & fruitionem rei materia,":" lis , fie fe hab�t apprehenuo [pirirualis, & inrell¿": aualis Dei i1:t or4inc ad £ruitionem Dei,& in or- dine ad v[nm , {i D�i v[us licite dari porcO:, quia ram fruírio,ouam vfu� in aétibus volUntaris con�' {¡í1:unt, GCLl�i enim porell: homo ex vi �pprehen.;. fio-nis proprix vinex, illius "apere [mans, earr1 I locare & iri quo[,unque v[us deftinare, & ea fruij , (té homo ex vi viGonis Dei p-oteft exe�cere om�' nem fruitioncm imporrantem aétus volunratis,ad' quos vi(lo clara Dei deCeruir illos dirigens , appIi.;" cans, & intentionalü:er apprehendens, & approxi_" nuns obieaüm, quo il1tentionaliter Vtatur, & fruatur voluntas ; ergo fiduri apprehenfio �orpo rea iuris & aninü adniinicllio ert pofIeffio rei cor..;,' 'porece , fie Gmilis (piritualis & intelleél:ualis ap preheníio Dei, qux eft viGo � erit po{fefEo : erg�' ( erir eíIenrialis B�atitudQ naturce rationalis; dun Beatimdo nihil aliud. fit in omnium fementia, quam Dei perfeéta poireffiO� . . Hac eadem ratione omncl1Í �él:uni ¥oluritads excludo 3. ratione e(Ienti� BeatirucÚnii, quüt acrus volurtratis non apprehendit obieél:um, nc-: queillud approximat inordine ad fruitionem &. VilUU � [e.� potius eft v[us , feu fmitio prowl�n�i ab obleal .�pprehenGone, & po {feffione , .íi jJ.i:_ a�us g�UdlJ, de quo in hac materia proc;edit dl�c�ltas, G enim aliquis aél:us volunta:tis ad, efle.��l�m . Beatitudillis. pcrtinerc�t '. diet aétus al:r:lClt1::c erga Deum iüdiftinél:us ah attu gall";' dIJ ' vt fupra dicebaül ; G vero fit attus deG...; derij, etG hie feratur ill perfettam poí1effio .... n�m, aliquam tamen vd imperfeaam [l1ppo�' mt ex vi �llius voluritas fertur in. illud obie-' , aum, coníifti� autem hxc imperfeéh po!fe1Iió , C.1 in c'ognr I I l· in cognitione, quam a.él:us ille �e{idetÍj �upponit. Si aurcm fit amor Ilriétus , enam poíIeffionem [upponir íalrem in ordine ad illum aécum, qu� poreí] dIe perfecta , vr comingit in Beads, & in Deo" fi Beati Deum, & Deus Ie ipíum aélu ílri- • é1i arnoris proíeqnantur. Denique .nullus aéhis v oluntatis eft adquiíitio , & poíl�'dIio Dei, quia n ullus Dcum approximat , & prreíentat Deum in ordine ad alium aél:um , qUG> voluntas rendar in Deum,& Deo vti dicatur.Haceadem ratione C011- cluditur habitum graticc,vnionem hy poítaricam, & alia.quaruis dona íupernaturalia non eílc Beati tudinis eílenriam, iníuper neque Deum prsecisé per eílentiam , íi hec fonnaliter a [ui .cognitione diíhnguítur, fed tantúm per [uam cognitioné eae Beatum,quia tantúm ex vi cognitionis, & non ex vi aliorum donorum in creatura, neque ex vi ef [entice íeu naturz in Deo.eíl Deus pra íens & pof .. Ieílus in or dine ad fruiriónem de Deo haben dam. In hanc rarionem recidit ilIa comrnuniter. ad ducta ad probandum tantúm in aau' intellectus, & non in aétu volunratis poíle Beatitudinem có íiftere defumpta ex diuerío modo operandi, quem habent hz porenrie.nimirum quia intellectus tra hit ad fe res,quas intélligit , & voluntas non illas trahit.íed potiús in illas fertur. Neque ab eadem diflert alia,qua dicitur viíionem facere rem prx [entem, & amorem non ita, fed iam illam prx[en tem fupponere. Vtramq.ue retulit S<-:ar.dif�.citata {eét.1.1\.I 1.& 13. & pnorem'puralllt tantum ha bere apparcmiam quandam fundatam in modo loqllen�,in pofteriori vero peti principhlffi> quia rem dIe prxfeJltem nihil aliud eft, quam videri, & ratio 110n redditur, cur coniunél:io intemiona lis per vifionem importer eflentiam Beatitudi-; nis; & heec non rcperiatur in coniunéHone per a,'l�orem, [�uti enim viíio coniungit videntem tt�hendo ad fe obieél:um,íic amor ferendo a�11an rem in illud,non enim minus coniungirur vnum cum alio , quando in illud it, ac quando illud ad fe venire facit. ' Verumtamen plus qU1m apparentia & loquen di modus latet in his rationibus , licet eflim., tra aionis nomen comparatum ad motum IdCa- 1em pepmetaphoram re!ll íignif1carc videarur, tamen feclusa metaphora,__multum rei vera: füb illius lignificato cominetur; nam vt fatetur idem Soarius ibid. fl.GI. per cognitionem formatur res in mente licuri eft in fe, & hoc non fit per amo rem:hane vero formationem, qux ven� eft feclusa omni metaphora, traaionem'vocamus, &'ex vi huius traél:ionisobieétum conftituirur in poteJ1a ... te videntis, vt ilIo poillt (fui & vti p€r amorem, quod in doéhina eiufdem Soaris ibid.num.14.efl: obieétum poffidere, qu:od ipfe probat ratione a nobis adduaa, inquit enirh, Gcmi in rebus mate rialibus , quibus vtendum eft, tunc dicimur illas adipilci,quando ita cOlHlituuntür in noftra pote fiate, vt inis vti poffim�ls ; fic in vitim? fine,quo fruendum eft tunc nos dici ilIum adipiíci,quando itá in noitra, potefi:ate confiituitur, vt ilIo pro no ... 'fira volunt�te frui poffinms. \ In re non grauis m0111emi &, vt [upd notabam ex Patre V a( q.& aliis, fen� tota de nomine, rationé maioris momenti noninuenio,hancque iuxta ma 'terix capaciratem,fatis congruá,& efficacem iudi co,ideo ab!1ineo a pluribus aliis, Ql1CE pro hac len-. tentiaadducuntur, ql1CC facile [oluuntur,& nOll difficile impugnanmr, & vcniQ iam ad argumenta 93· ( ) I • íoluenda.que Contra hanc [entemial'ri procedunt. Obiicies pnmó.aétus volvp�atis perfeé1::ior �� aél:u intelleétus.ergo in aétu voluntaris & non in acru inrelleclus -Beatitudo ponenda eft Anrece- . d,ens probatur primó ex :allio dicente I.ad Co; rmt. 13. Horum autem mazar eft chanrM. Secunda authoritate Diony Gj, Gregorij & Theologorum diccntium inter Angelos Seraphinorum ordinem eíle Iupremum & excellere ordinem Cherubino rum,quia eríi hie ordo ícientiá excedar , ille exce- dit amore. Terrió.quia illud eí] melius.cuius op..;; poíitum eft pejus:Sed pejus eft odium Dei, quam hsereíis , aut alius quicumque error circa fidem: ergo melior eí] actus charitatis , quam quilibet actus intelleélus. �arto,quia potemia volitiua perfeétior eft quam intclleétiua : ergo perfeétif- llmá volitio , quce eft dileétio Dei, perfeél:ior eft, quam perfetliffimus aétus inrclleétus', in quo' Beatitude conítiruatur, Antecedens probatur ex libertare volunratis imperantis reliquas potentias etiam inreljeétiuarn. I Reípondeo cum P. V aíq. diíp, I r.c.S .o�ifro an tecedenri negando confeq uentiam , quia eílenria Beatitudinis non turnitur ex eo quod operario .plus habeat perfeéhonis , fed ex eo quod fit pof- fcilio Dei proRter rationem �íél:am. C.irca �rita- ') tern antecedent is rnulrum inter fe dlgladiantur Scotiílse.S; Thomiítte.hi pro intelleétu.Sc ilii pt? voluntate. Thomifix p�obanLinre_lleéhun cae przftamiorem voluntate, quia,vniuerfalius) & cum maiori abihacrione & perfeéHori modo ope ratur, in[uper quia non depender quoad primam operationem, & pIures alias ab' aliquo aétu vo Illntatis , &, voluntas in omnibus (uis operatio- 'b b . 11 n d D' d . IntelleéftM 111 us a aétu mte e\..-lUS pen et. em e qUlJ. ,I", a' '. .' . • perJCCHor operatlo 1l1relleél:us eft pnma, qua natura ratlo- vot:mtMee nalis ab irrationali di£ferr. �adl:io hxc leuis mo- ' menti eft nee cerra aliqua ratione definiri vn- quam poterit, eertum enim eft fecundum ratio- nes aliquas imelleél:um prxftare voluntati, & fecundum alias voluntatem excellere imelleél:ui, cuills rationes exceífns pro vtraque potent�a te- tigi, qui autem maioris fit momenti, &·ira om- nibus pen(atis) qux potentia alterani ante cell at non nifi prudenti arbitrio taxari potefr,. & [¡ meum in' hac re aliquid valet primas femper cum. communiori {ententia intelleétui .dabo. Rationes adduéhs ad. prqbnndllm voluntatem perfeétio- "- ne intellecrum ftlperare facile foluuntur. Ad pri-. _ n'1am defumptam ex tefhmonio Pauli refpondeo, ,Paulum comparalle virtutes,qux in hac vita repe .. riuntur,in quibus perfeaior efr charitas,qux non folum eft perfeaiffima virtus voluntatis pro hac "ita[ed etiam proalia,fides a�ltem qua:: eft optima virtus imelleétns, pro hac vita, non eft ciptÍllla comparata ad aliam vitam, quia lumen gloricc & viGo beatifica in alia vita mllltum exeellunt ha birum & aétum 'fidei huius vit� proprios. Dei�l-' , de oprime Paulus expli�atur de excellentia & prxJ1antia in genere morís, quxpropria eft vo� luntati'S" feu aé1:uum voluntatis, non vero de ex cell entia fecundum eíle phyficnm. Ex hac excel- lentia perfeétionis·in gen.ere moris potuit ab amo ... 're fupremo Angelorum ordini imponi nomen Seraphinorum vel attenta. e-x;cellentia aauum voluntati�, & intelleaus qui funt in hac vita, quod' {ir (olutio fecunda! rationis adduéb� in fauorem voluntatis. Ad tertiam rationenl .ex maiori imperfeétio�� conrrariornm deíumpt�' reéte re(pondet Soatius difput. 7' [Cét.l. numo p. d.uo " . 9 l , . ) - I Traét[ Conti .. Il. Pün4·"VIl ig 'Due óp;p6fira pO'Jfc coníiderari , quedara per 'felmí, &_ rationí, '& 1b \r'trlque [atlsl,\éiend�ün eLk m'ódum priuationís.que �mtcaren�i.e bon�rum, Ad aUthO'tita�em An�e1mire(p�ndeO' Ári.fdmurn de quibus verum eft prxdléhun axiomaj-alía per l�qutltum fuiffe de ftlemia huius vire, qhéi'ffi or;:' modum contrarietaris , de quibus prorierbíum umare debemus ad amorem,ait enim ideo crearu- illud verificad non p_otcft , quia non ex eo quod pm fuiffe creatarn rarionis participem, ve Deum calor fit melior albedine inferrur frigiditatem dIe in hac vita amaret , & rarionis duéhi in amorern peiorem nizredine, quod mihi veriílimum eft,fed Dei profilirer , & medio hoc amqre beatiruHinent o quidquid de hoc fir, Reípondeo dato antecedentí coníequeretur , & tanrúm 'dix�ile peruetihrh eilc odium Dei cae peius hsereíi in genere moris ,[�u ordínem amare Deum IJnuise propter fCienriani demerití , ex quo ranrúm ínfertur amorem eífe huius vitre íiftt:l1do in illa.non veró amare Deuín; rnelíorern in eadem genereJuprelno moralitatis; vt illum viíione perfeéta in alia cogn�fceremus; vel ínoppoíito inferiori rneriri, Ad vltimum di':' pO'lIiUllUS enirn ícienriam huius vira: órdinare ad' co ratione liberratis voluntatern intelleétui excel ... _ amorem , & rurfus amorem huius vítz ordinare lére , hunc autem ex aliis capiribus íupra affigria- ad viíionem alreríus.licét amor adhuc buiusvíce, tis pcrfe"tHO'rem'eae, ex quibus exceílus ille, VO'::' ii perfett.e amicitiz fit erga Dcum.viíionem non luntaris non Iolum compeníatur , fed longe [u- refpiciat ex parte obieéti tan quam nobis bonarn, peratt:�. . ,'.',. féd tantúm bonum Dei reípiciar , vt bonum ipíi Obiicíes lecundo : V 160' reípícit amorern tan- DeO' : ranrúm ergO' amor huius vitz ad viíionem .quam dnem ; & ad illum ordinarur : ergo amor ordínarur q't.Iatemts per illurn viíionern meremur, . habet rarionernfinis refpeétu hominis & non vi.. non veró quia illam nobis deíitleremus accu ami": ·ho. Coníirrnarur ex AnfeImo lib • .t. Cur Deus citire ergá Ocumo Poterit etiam amor ifté amid homo.cap. r , vbi air. Pe�uerJnd .ordo eft amare, 'lit' tise peralium aétum fuperaddirum a nobis in Vii inteLLt'gM, reéiijJim�, uera int�lLlgere �� ames: ergo íioncm ordinari, quarenus illum poffumus im- ex mente Aníelmi intelleébio reípicir vr finem, perare ex rñotíuo vifwnem prorrierehdi , aut il- arnorem , & amor non fe poteíl habere tanquam laI? coníequendí. Ad rationem reípondéo verum medium tefpeéhl inrelleébionís. R uríus : deíi- eíle in patria ex viíione amorern procedere, ex hoc derabilius eft carere viíione , ,quam carere am9- , tamen nO'n inf€rri vifiO'nem refpicere amoren1 re erg a Deum -: ergO' ftimma perfeétiO' hominis tan quam finem , feu tanquam effedhm , ficuti eft amor, & non viGO'. His argümentis vritur ex efIenria procedunt prO'prietn.tes, & paffiones, Scotus , quilous diuerfas folu�iol1es applicarunt ex hoc tamen' nO'n inf'ertur dfehtlain reJpicer¿ Thomifrx , quas referunt� Va.fquez difputat. I I. paffiO'nes tanquam finem, fed tahqualii eftfét9� . cap·9. & 50arius difput. 7· fett·I• a nu�n'f'7' Re- & perfeétiones , quibus ipfa pcrficienda �ft, & !pO'ndet Caieran. I.,part. quadt.l6. art.l. amor�m ornanda, vnde e£lenria nOll producir paffiones in hac vita dIe propter viíiO'nem , eQ enim hO'mo propt�r illas, fed propter fe ipram, vt illis perficia� afiJat viiionem ,Vt propriam Beatimginem ipsí- tur dfque vtatur tan quam propriis infrrumentis� q;pe bO'nam. 50lmionem hane rééte impugnant Ad illud quod dicitur de comparatíone amabili- Vafquez ,,& 5O'ariu5. Lid:t enim amor cO'mmpi- _ taris refpdhtamO'ris,& viíiO'nis)refpondcb�tten ... [cenri.e refpiciat viíionem ex parte obieéti, amor to bono Del in linea amiciria; enra Deurtl amahi...: aurem amiciti� hanc non refpicit,fed Deuffi,vt in . , Harem dIe amorem, quam viíio'¡;cm, quia amore fe bonum & illins bonitatem inrrinfecam;quod fi 'Volumus Deo fuam Í11trin[ecam perfeétionem, &: aliqllandO' amore amiciti� aÍrtetur viGo noll:ra [uum proprium eJTe; attentO' tamen bono phyíico �o� vtbo�um'nO'�is led v¢ bo�um extrinfecum nofrro in linea concupi[cenrice amabiliorein dIe Del" amor lfte n<;>n rdertur ad vlGO'nem, qu� eft viGonem, quam a,m'Qrem, quia ,ma�us bonUln hona nobis, & nofrra f�liciras, fed quia ell: e.x- phy.ficum; nobis eft viGo Dei, quam illius amor; trinfcú b�na Deo. Deinde licet Deus atnetur ve Dieo artento, noltro bono, phyGco, quia fi. ad ho- dare vifus amore, quO' Deo bona intrinfeca amar ne1tatis & moralitatis bonum attendamus , Gcuti Beatus, viCto Dei non fe tenet ex patte obieéti, maior honefias eft in amore QUam in viíione, imd fed taltltum, fe h'}bet vt conditio proponen�"\)b- cum in villone nulla fit fon;ulis honefras mora- iea,um, ad quO'd rerminarur amor, vnde hoxc ad, lis, maior honefras eit: in amore teflexO' terminara amorem non ordínatllr. ' ad amoré,qllam in amore terminaro ad�iíióneín: - Refpolidet\[ceundo Paludo in 4· diftinél:. 49. Contra hane folutiom:m arguit 50arius di[p'7�' qu�íl:. I. artie. I. viGonem pofIé conGderari, vt [ea. I. fxp� citata num.s). ex eo quod tam amor puram fpeculationcm, & hac ratione viiionem quam viCto (int bona extrin[eca Deo, a� ptoinde elle propter fe , & non propter amorem; ql1Q� nee auu amicitia: erg a Deum plus eae amal)- banificauit D.Thom.I. 2. qua;!l:·3·arr·s· & po fie dam dileébopem Dei ,quam vi[¡onem. Deinde cgnGderari, vr aétum praéticum" & hae ratione quia G amor efIcr prxferéd.ns ex amO're amieitia:. eile prop(cr amorem. ,N�n placet _folutiO', quia !1� ille �11�r ("'magis intenrus a Deo, quia omnia prd�' viGone ratio fpeculatlO'ms ,& ratIo aétns pJjaébcl pr�r fC1pu..lln operatus, eft., RefpO'ndeO' CEque ex- non'pof\unt dií1:i,ng.uiJnttinfece ex £arté viGonis, trmfecam eire DeO', dIledlOn,em & vi{wnem ho';'; fed tantum, exmn!ece , quatenus VIGO' connotat minis, ac proinde in fe ipGs non el1e magis bo- amO'ren� ab ipfa procedentem , a quo extrin[ece mm Deo dilediO'ncm, quam viíionem, dile ... prattica denO'minátur. �o� Ii aliqua,rarione ad di?n�l"? tamcnrdpicere bonum intri11{ecum Deo al1)O'rem ordinatur, nO'n O'rdmatur ad. IlIum �ua- qUIa IHi bonum eft , & vt bO'num: ¡l1illS , viGo reríus forma1irer eft praétiea cO'nfritura per a1110- �utem et� re[piciat ipfum eHe Dei, non refpié1t rem, fed quatcnus·illum pr�cedir, Vt [peculatiO', llIud fub illa ratione formali ,fub qua a dil�étiO'", & pro,",O'fitio obie.éti, hcuti O'mne principium ad ne refpicitur. V nde c1.hn, amore amidtire l1iagis effeétt[m ordinarur quatc:ms iHum pra:cedit, non amamus diletl:ionem , quam viíionem Dei; vr inuO'luir ipfum effeétum, hO'é enim ,e£let O'rdi- non eft prrecise propter ipfos aé1:us , vt [Unt nari effeélum ad felpfum. . ..- bona excrinfeca Deo.; fed propter brdinem, Pra;cedem O'bieélio innitdtur authonratl An- quem diCit dileétio ad bonum intrin[<;cum Dei .. Frtwc..de Oui,do,in I.�.D.Thom. ' e 1 Ad, .) 99· (' ) ( '. " ... leG; [Document text truncated for crawler view.]