scieee Open visual document viewer

Carmina Latina Ephigraphica Musiva et Depicta non Buecheleriana nec Zarkeriana (II)

Gómez Pallarès, Joan

Abstract

This paper tries to complete a research started in 1990. The goa1 of our work is to study all rhe Roman World's Camina Latina Epigraphica, produced over mosaic pavements or depicted. Two previous papers (see, infra, chapter one, under nn.1 and 2) collect more than a hundred CLE proceding from Biicheler-Lommatzsch and Zurker's editions. A third paper (chapter one, n.3) and the present onepresent the CLE wich were not included in these editions. A final work, wich will appear in the next months with the title Carmina Latina Epigraphica Musiva et Depicta Orbis Romani, contains the conclusions of our research.

Full text

CARMZNA LATZNA EPZGRAPHZCA MVSZVA ET DEPZCTA NON BUECHELERZANA NEC ZARKERZANA (11) Joan Gómez Palla & Uni e si a Au bnoma de Ba celona ABSTRACT This pape ies o comple e a esea ch s a ed in 1990. The goa1 o ou wo k is o s udy all he Roman Wo ld's Camina La ina Epig aphica, p oduced o e mosaic pa emen s o depic ed. Two p e ious pape s (see, in a, chap e one, unde nn.1 and 2) collec mo e han a hund ed CLE p oceding om Biichele -Lomma zsch and Zu ke 's edi ions. A hi d pa- pe (chap e one, n.3) and he p esen onep esen he CLE wich we e no included in hese edi ions. A inal wo k, wich will appea in he nex mon hs wi h he i le Ca mina La ina Epig aphica Musi a e Depic a O - bis Romani, con ains he conclusions o ou esea ch. In oducción Desde 1990 enimos publicando una se ie de abajos ( id. apa ado I), en 10s que in en amos o ece odos 10s da os ele an es sob e 10s Camina La ina Epig aphica (= CLE) que nos han sido ansmi idos, conse ados, e ec i amen e o no, sob e mosaic0 o pin u a (CLE musi a el depic a). En nues o plan de abajo se incluían a ículos que p esen a an 10s da os p o- ceden es de las dos colecciones monog á icas más impo an es de CLE, con es as especiales ca ac e ís icas (Büchele -Lo n na zsch y Za ke : c . 10s a - iculo~ 1 y 2 del apa ado siguien e) y una e ce a <cen ega>> que ecogie a la in onnación, muchísimo más dispe sa y di ícil de euni , de aquellos CLE que no es u ie an ecogidos (po desconocimien o, c ol ido>> o descu- b imien o pos e io ) en ninguna de las colecciones an e io men e ci adas (el e ce a iculo ci ado in a). Es e cua o abajo nace casi como una necesi- dad an e la acumulación de CLE que eunimos pa a el e ce abajo (= i69 CLE!). Tal acumulación nos aconsejó, casi con a nues a olun ad (no es esa nues a línea habi ual), di idi ese e ce a iculo en dos abajos con 10s epig a es I y 11, sin que esa nume ación suponga di isión emá ica o p ela- ción de ningún ipo: si acaso, en la úl ima en ega (la que el lec o iene aho a en las manos), se han eunido, con mayo conciencia que en abajos an e io es, CLE de 10s que suponemos su condición de musi a el depic a, sin que podamos con i ma la, po que 10s conocemos s610 a a és de bi- bliog a ia que no nos p opo ciona 10s da os su icien es. La mayo ía de es os CLE son, po o a pa e, conocidos a a és de manusc i os epig á icos, la in o mación de 10s cuales, desde un pun o de is a ma e ial, suele se bas- an e asis em i ica. Es a cua a (cen ega>> comple a y cie a, sal o e o es u o nisiones que se puedan subsana en el u u o, nues o es udio (el p ime o, que noso os sepamos) sob e es a especial clase de CLE. Los obje i os del mismo (co- noce qué ip~ de elación se es ablece en e una insc ipción mé ica musi a y su en omo inmedia o, iconog á ico, y media o, edilicio) se an a conc e- a en un quin o y Úl imo abajo, que a a ecoge , a modo de conclusiones gene ales, 10s da os sob e odos 10s CLE musi a el depic a po noso os co- nocidos, p oceden es del mundo omano1. Es e abajo, además, ce a á de una mane a simbólica el puen e que es ablecimos en nues o paso del es u- dio de las insc ipciones musi as ( undamen almen e de Hispania), sin más2, al de las mé icas, sin más3, y puede que o ezca, además de 10s da os conc e os que ya hemos apun ado, algún elemen o de e lexión sob e la im- po ancia del es udio del con ex o pa a comp ende cualquie elemen o de cul u a p oducido en la an igiiedad g eco omana. Las lineas gene ales po las que se ige es e abajo es & explici adas en el abajo ( id. in a) núm. 1 y la o mulación de 10s apa ados esponde a 10 apun ado en el abajo núm. 3. I. T abajos nues os de e e encia, an e io es a Cs e: 1. <<Ca mina La ina Epig aphica Musi a e Depic a Buechele iana", Habis, 21 (1990), pp. 173-203. 2. c(Ca mina La ina Epig aphica Musi a e Depic a Za ke iana>>, Fa- en ia, 12/13 (1990/1991), pp. 369-384. 3. (<Ca mina La ina Epig aphica Musi a e Depic a non Buechele iana nec Za ke iana. b, Mine a, 7 (1993). Es e Úl imo abajo de conclusiones lle a 6 el i ulo de da mina La ina Epig aphica Mu- si a e Depic a O bis Romani*. C . Co pus de I ~sc ipciones Musi as de Hispania. Vol. I: Insc ipciones Paganas, Roma, 1994, en p ensa, y <<Co pus de Insc ipciones Musi as de Hispania. LI: Insc ipciones C is ia- nas,, en p oceso de edacción, en colabo ación con M. Maye . C . ~Zni ia de 10s Camina La ina Epig aphica Hispaniae (Con en us Ta aconensis)),, Habis, en p ensa. II. Ab e ia u as u ilizadas en es e abajo, que no se encuen an en las lis as de ab e ia u as de 10s abajos de e e encia an e io es: Agnellus = se a a del 1ibe pon iJicalis esc i 0 po And eas Agnellus, abad Sanc ae Ma iae ad Blanche nas e S. Ba holomei, en 839. El ex o quedó ecogido en 10s mss. Cod. Bibl. Mu inensis Es ensis V F 19 y Codex Va icanus la . 58734. Ga aul 1897 = P. Ga aul , É udes su les uines omaines de Tigzi , Pa ís, 1897. Ihm 1895 = M. Ihm, Damasus: Epig amma a, Leipzig, 1895 = Docu- men a Re um Ecclesias ica um, ol. 11. Monceaux 8 = se a a del olumen 4, 8 (1906), con inuación del a - iculo ci ado en a . de e e encia 3, ccEnqu& e su l'épig aphie omaine de llA ique>>, pp. 126-142 y 297-310. Pikhaus 1987 = D. Pikhaus, <<La Poésie épig aphique en Cispadane>>, Cispadana e le e a u a an ica, Bolonia, 1987, pp. 159-188. III. Modelo pa a la p esen ación de la in o mación en es e abajo: O. Núme o de elación en el co pus de insc ipciones non-Buechele- iana nec Za ke iana (a . de e e encia núm. 3, más és e) y es- peci icación de la uen e de p ocedencia del ex o. 1. Sopo e isico (pin u a / mosaico). 2. Tipo de opus -signinum, scu ula um, essella um, e micula- um- (si se a a de mosaico). 3. Es ado de conse ación (insc ipción en e a / agmen ada legible / agmen ada ilegible). 4. C onologia. 5. Ci cunsc ipción adminis a i a de p ocedencia. 6. Localidad de p ocedencia. 7. Localización del mosaico o pin u a en su ceambien e a queoló- gi o>>. 8. Mé ica. 9. Dis inción c is iano / no c is iano. 10. Dis inción une a io / no une a io. 11. Temá ica del CLE (mensaje p incipal). 12. Relación ex o del CLE-iconog a ia, o ex o del CLE-luga dónde se encuen a. 13. Bibliog a ia más ele an e. La u ilización po nues a pa e del signo de la in e ogación indica que no poseemos da os iables en 10s apa ados donde és e se encuen a. Cuando la in e ogación se encuen a en e pa én esis jun o al núme o de elación del CLE en nues o abajo, que emos indica que no exis en da os segu os que pe mi an a i ma que se a a de un CLE musi um el depic um. El análisis del ex o, el luga donde se encuen a (o encon aba) la insc ipción, e c., nos pe mi en a en u a la hipó esis de que se a a de una insc ipción de esas ca- ac e ís ica~, pe o s610 eso. En algunos casos en que la ansmisión manusc i a y las ediciones de un CLE p esen an a ian es, o ecemos un m' nimo apa a o c i ico a pie de CLE. 1V.Co pus de insc ipciones mé icas musi as y pin adas no Buechele ianas ni Za ke ianas. I1 70 = CIL XI 284 VIRGINIS AVLA MICAT CHRISTVM QUAE CEPIT AB ASTRIS NVNCIVS E CaeLIS ANGELVS ANTE FVIT MISTERIVM VERB1 GENITRIX ET VIRGO PEREnNIS AVCTORISQVE SVI FACTA PARENS DOMINI 5 VERA MAG1 CLauDI caeCI MORS VITA FATENTVR CVLMINA SACRA DE0 DEDICAT ECCLESIVS 1. Mosaico. 2. Opus essella um. 3. Insc ipción en e a, conse ada en manusc i 0 epig á ico. 4. P ime a mi ad del siglo VI dC (en e 521-532). 5. Regio VI11 I aliae. 6. Ra enna. 7. El mosaico se encon aba en el cama ín de la iglesia dedicada a la Vi gen Mm'a po el obispo Ecclesius. 8. Dis icos elegíacos. 9. C is iano. 10. No une a io. 11. Dedicación al Seño de la basíiica de San a Ma ia Maggio e po pa e del obispo Ecclesius. 12. Exis e, en p ime luga , una elación ob ia en e insc ipción y lu- ga donde és a se encuen a: se a a del ex o de dedicación de la iglesia y el edi ici0 que se menciona es el luga en que es 6 el CLE. En segundo luga , a nbién exis e una elación en e ex o e iconog a ia pa icula a que acompaiia: el cama ín de la Vi gen con enia (según las desc ipciones que conocemos) una imagen de la Mad e de Dios, a la que se e ie e la insc ipción. 13. Pikhaus 1987, p. 187. 71 = ICVR n.s., ol. I1 4107, a. INNOVAT ANTIQVVM MELIOR PICTURA DECOREM SANCTORVM MERITIS FRONS REPARATA NITET PESTES BELLA FAMEM INSIDIAS CASVSQVE NEFANDOS ERECTA OMNIPOTENS ARCET AB VRBE MANV 5 NVNC CAELO EST SIMILIS VERE NVNC INCLYTA ROMA CVIVS CLAVSTRA DOCENT INTVS INESSE DEVM NON HIC FALLACEM LVSIT PICTVRA DECOREM SED DOMINI POPVLOS VRBS TITVLATA PROBAT IANITOR ANTE FORES FIXIT SACRARIA PETRVS 10 QVIS NEGET HAS ARCES INSTAR HABERE POL1 PARTE ALIA PAVLI CIRCVMDANT ATRIA MVROS HOS INTER ROMA EST HIC SEDET ERGO DEVS ADMITTI AD CAELOS MORTALIA CORPORA CREDAS SVB PEDIBVS DOMINI DVM PIA PORTA PATET 15 HIC OCVLIS HOMINVM CHRISTI PRAESTATVR IMAGO NAM VERVM SOLA CERNERE MENTE LICET 1. Pin u a. 2. 3. Insc ipción en e a, conse ada en manusc i o epig á ico. 4. Finales del siglo dC-inicios del siglo VI dC (en e 498-514). 5. V bs Roma. 6. Roma. 7. La pin u a se encon aba encima de la pue a llamada de San Pe- d o, en la basílica omana del mismo nomb e. 8. Dís icos elegíacos. 9. C is iano. 10. No une a io. 11. La insc ipción hace e e encia a la es au ación de la deco ación de la iglesia donde se encuen a, y alude ambién a la ama que 10s edi icios c is ianos es au ados p opo cionan a la ciudad (po su belleza) y 10 dignos que se mues an de ecibi el cul o de Dios en ellos. 12. Exis e, has a donde noso os podemos conoce , una elación cla a en e el ex o y el luga donde és e se encuen a: el p ime o da e de las mejo as e ec uadas en el segundo. 13. ICVRn.s., ol. 114107, a. 72 = ICVR n.s., ol. I1 4107, b. ANTISTES PORTAM RENOVAVIT SYMMACHVS ISTAM VT ROMAE PER EVM NIHIL ESSET NON RENOVATVM 1. Pin u a. 2. 3. Insc ipción en e a, conse ada en manusc i o epig á ico. 4. Finales del siglo dC-inicios del siglo VI dC (en e 498-514). 5. V bs Roma. 6. Roma. 7. La insc ipción se encon aba encima de la pue a de San Ped o, en la basílica omana del mismo nomb e. Se encon aba jun o con el núm. 7 1. 8. Hexáme os dac ílicos. 9. C is iano. 10. No une a io. 11. La insc ipción indica que ue el papa Símaco quien ealizó la es- au ación del edi icio, en consonancia con el ex o núm. 71, pa a con ibui al b illo gene al y uni o me de la ciudad de Roma. 12. El ex o hace e e encia al luga donde se encuen a, pues o que nos da el nomb e de quien es au ó la pue a encima de la cual se encuen a la insc ipción. 13. ICVRn.s., ol. 114107, b. 73 = ICVR n.s., ol. I1 4107, c. (?) LAETIOR OCCVBVIT PAVLVS CERVICE SECANDA CVI CAPVT EST CHRISTVS DESPICIT IPSE SVVM 1. Pin u a. 2. 3. Insc ipción en e a, conse ada en manusc i o epig á ico. 4. Finales del siglo dC-inicios del siglo VI dC (en e 498-514). 5. V bs Roma. 6. Roma. 7. Basíiica de San Pablo (?). 8. Dis ico elegiaco. 9. C is iano. 10. No une a io. 11. El ex o hace e e encia a la <cileg ían con que san Pablo acogió la esolución de la sen encia con a ia a su causa. Según la adi- ción, mu ió decapi ado ce ca de Roma, el año 67 dc. 12. Es e ex o es ansmi ido po 10s manusc i os jun o con 10s núms. 7 1 y 72, aunque pa a 61 no se da ninguna p ecisión de luga . Po esa al a de p ecisión y po el con enido de la insc ipción ( an dis- in o de las dos an e io es), p opone Sil agni ccad alium aedi iciu n e e e, o asse ad S. Pauli Basilica nu. En la p eca iedad de la al a de da os segu os, si la suposición de Sil agni ue a cie a, po- dn'amos al menos deci que el CLE aludi ía a una ci cuns ancia de la biog a ia del san o a quien se dedicaba la iglesia donde se en- con aba la insc ipción. 13. ICVRn.s., ol. 114107, c. 74 = CIL XI 299 (?) TEMPLA MICANT STEPHANI MERITIS ET NOMINE SACRA QVI PRIVS EXIMIVM MARTIRIS EGIT OPVS OMNIBVS VNA DATVR SACRO PRO SANGVINE PALMA PLVS TAMEN HIC FRVITVR TEMPORE QVO PRIOR EST 5 IPSE FIDEM VOTVMQVE TVVM NVNC MAGNE SACERDOS MAXIMIANE IVVANS HOC OPVS EXPLICVIT NAM TALEM SVBITO FVNDATIS MOLIBVS AVLAM SOLA MANVS HOMINUM NON POTERAT FACERE VNDECIMVM FVLGENS RENOVAT DVM LVNA RECVRSVM 10 ET CoePTA ET PVLCRO CONDITA FINE NITET 1. Mosaico. 2. Opus essella u n. 3. Insc ipción en e a, conse ada en manusc i 0 epig á ico. 4. Segunda mi ad del siglo VI dC (550). 5. Regio VI11 I aliae. 6. Ra enna. 7. El mosaic0 se encon aba sob e el a co de iun o de la iglesia de San Es eban de Ra enna. 8. Dis icos elegíacos. 9. C is iana. 10. No une a io. 11. La insc ipción con iene la dedicación de la iglesia de San Es eban de Ra enna po pa e del obispo Maximianus, en 550. 12. No enemos cons ancia de que exis ie a elación en e ex o e ico- nog a ia. Si es e iden e, en cambio, la que exis e en e la insc ip- ción y el luga donde se encuen a: el edi ici0 en que es a es el mencionado en su ex o y el obispo ci ado es quien consag ó la iglesia. 13. Pikhaus 1987, p. 188. 75 = Riese, núm. 354 (?) Vena o iucunde nimis a que a e e a um Saepe placens, agilis g a us o issimus audax, Qui pue ad iu enes dum non ad ixe is annos, Omnia ma u o conplebas ac a labo e 5 Qui lice ex p op ia populis bene laude place es, P aes abas aliis, u ecum ince e possen . Tan aque mi andae ue an ibi p aemia o mae, V e pos a um imean lauden que sodales. Heu nunc am subi o mo is li o e pe em u n 10 Is e capi umulus, quem non Ca haginis a ces Amphi hea ali po ue un e e iumpho! Sed nihil ad Manes hoc une e pe dis ace bo: Vi e ama ui pos e longae a deco is A que uum nomen sempe Ca hago loque u I 1.3 ad ixe is Riese: adjunxe is Monceaux 1. Mosaico. 2. Opus essella um. 3. Insc ipción en e a, conse ada en manusc i o e~ig ~co. 4. P ime a mi ad del siglo VI dc. 5. A ica P oconsula is. 6. Ca hago. 7. ? 8. Hexáme os dac ílicos. 9. No c is iano. 10. Fune a io. 11. Se a a del epi a io del enca gado de las ie as del an i ea o de Ca ago Olympius, con un ex o que eco e algunos de 10s ópicos habi uales en CLE dedicados a jó enes con abajos de iesgo y po- pula es: la alen ia y o aleza del di un o; su ju en ud y, con odo, ex emada compe encia en el abajo; el emo y la e e encia que sen im po 61 sus compa ie os; la admi ación del público; la alu- sión a su unus ace bus y la longe idad de su ama, unida a la conse ación del CLE. 12. ? 13. Monceaux 7, núm. 177. I 76 = Riese, núm. 346 (?) Amphi hea ales mi an u u a iumphos E nemus igno as ce ni adesse e as. Spec a a ando no os ag es is u ba labo es Nau aque de pelago gaudia mix a ide . 5 Fecundus ni1 pe di age , plus ge mina c escun , Dum me uun omnes hic sua a a e ae. 1.2 igno as Riese: indigenas Monceaux I 1. Mosaico. 3. Insc ipción en e a, conse ada en manusc i o epig á ico. 4. P ime a ni ad del siglo VI dc. 5. A ica P oconsula is. 6. Ca hago. 7. Po el con enido de la insc ipción, puede que se encon a a en un an i ea o de Ca ago que es a ia emplazado (según el ex o), en una zona subu bana y accesible al ma y desde el ma . 8. Dis icos elegíacos. 9. No c is iana. 10. No une a io. 11. La insc ipción alude al e ec o que p oducen 10s espec áculos del an i ea o en su en omo, con e e encias a la localización ísica, a 10s espec ado es y a las ie as, p o agonis as del espec áculo. 12. No sabemos de ninguna elación en e ex o e iconog a ia, pe o si pa ece cla a, en cambio, la que exis ia en e poesia y edi icio: és a alude an o a su si uación geog á ica como a aspec os elaciona- dos con 10s espec áculos de ie as que se o ecian. 13. Monceaux 7, núm. 172. 77 = CIL XI 260 (?) AVT LVX HIC NATA EST AVT CAPTA HIC LIBERA REGNA LEXESTANTE VENIT CaeLI DECVS VNDE MODERNVM AVT PRIVATA DIEM PEPERERVNT TECTA NITENTEM INCLVSVMQVE IVBAR SECLVSO FVLGET OLIMPO 5 MARMORA CVM RADIIS VERNANTia CERNE SERENIS CVNCTAQVE SIDEREO PERCVssA IN MVRICE SAXA AVCTORIS PRE IO SPLENDESCVNT MVNERA PRETI HVIC HONOR HVIC MERITVM TRIBVIT SIC COMERE PARVA VT VALEANT SPA TIIS AmPLVM SVPERARE COACTIS 10 NIL MODICVM CHRISTO EST ARTAS BENE POSSIDET aeDES CVIVS IN HVMANO CONSISTVNT PECTORE TEmPLA FVNDAMEN PETRVS PETRVS FVNDATOR ET AVLAe QVOD DOMVS HOC DOMINVS QVOD FACTVM FACTOR ET IDEM] MORIBVS ATQVE OpERE CHRISTVS POSSESSOR HABETVR 15 QVI DVO CoNSOCIANS MEDIATOR REDDIT ET UNVM HVC VENIENS FVNDAT PARITVROS GAVDIA LETVS CONTRITAM SOLIDANS PERCVSSO IN PECTORE MENTem NE IACEAT SE STERNAT HVMO MORBOSQVE LATENTES ANTE PEDES MEDICI CVRA PROPERANTE RECLVDAT 20 SaePE METVS MORTIS VITae FIT CAVsa BEATae 1. Mosaico. 2. Opus essella u n. 1.3 ..LOS MENT .... ET 1.4 ... . [d]EVOT(u)S ... . 1.5 .... E. V ..... NLA 1. Mosaico. 2. Opus essella u n. 3. Insc ipción agmen ada, ilegible. 4. Mediados del siglo dc. 5. Mau e ania Caesa iensis. 6. Rusuccu u (Tigzi ). 7. La insc ipción se encon aba en el cuad o cen al de la pa e in e- io , en la na e izquie da de la basílica. 8. Mé ica hexamé ica (?). 9. C is iano (?). 10. No une a io (?). 11. ? 12. ? 13. Ga aul 1897, p. 54. CIL VI11 20777. 87 = Monceaux 8, núm. 209 [Incep um, na i, pos hac conplle e labo[ em.] [Munus ubique pium cunc os laudle u in an[nos.] [Talia donan em mane illic gllo ia dign[a]. [Quae i e co de pio caelum paulcisque esel[lis]. 1. Mosaico. 2. Opus essella u n. 3. Insc ipción agmen ada, ilegible. 4. Mediados del siglo dc. 5. Mau e ania Caesa iensis. 6. Rusuccu u (Tigzi ). 7. la insc ipción se encon aba en el cuad o cen al de la pa e in e- io , en la na e izquie da de la basíiica. 8. Mé ica hexamé ica (?). 9. C is iano (?). 10. No une a io (?). 11. Las palab as labo[ e n?] y esel[lis?] pueden ayuda a conje u a un con enido elacionado con la donación po pa e de alguien de esa pa e del pa imen o musi o basilical. La es i ución del ex o es de Monceaux. 12. La elación en e ex o y pa imen o musi o se ia exclusi amen e ma e ial: indican's quién habia pagado el mismo. 13. Ga aul 1897, p. 55. 88 = Monceaux 8, núm. 2 10 (?) 1. Mosaico. 2. Opus essella u n. 3. Insc ipción agmen ada, ilegible. 4. Mediados del siglo dc. 5. Mau e ania Caesa iensis. 6. Rusuccu u (Tigzi ). 7. En la pa e in e io de la na e izquie da de la basílica. 8. ? 9. ? 10. ? 11. ? 12. La insc ipción se encuen a encima de una ep esen ación del la- be in ~, pe o se hace imposible es ablece una elación en e am- bos po 10 excesi amen e agmen a i0 del ex o. 13. Ga aul 1897, p. 55. 89 = CIL XI 255 CEDE VETVS NOMEN NOVITATI CEDE VETVSTAS PVLCRIS ECCE NITET RENOVAT1 GLORIA FONTIS MAGNANIMVS HVNC NAmQVE NEOn SVMMVSQVE SACERDOS] EXCOLVIT PVLCRO CONPONENS OMNIA CVLTV 1. Mosaico. 2. Opus essella u n. 3. Insc ipción en e a, conse ada en manusc i 0 epig á ico. 4. Segunda ni ad del siglo dc. 5. Regio VIII I aliae. 6. Ra enna. 7. La insc ipción se encon aba en el bap is e io llamado Neoniano (deco ado po el obispo Neón), jun o a la iglesia de San Juan. 8. Hexáme os dac ílicos. 9. C is iano. 10. No une a io. 1 1. La insc ipción alude a la ue za del bau ismo y a la nue a ida que <<p opo ciona>> a 10s ieles que se acogen a 61. 12. Po la desc ipción que enemos del bap is e io (Agnellus, De sanc o Neone, cap. XVIII), no c eemos que exis ie a una e iden e elación en e el ex o y la imagen. Si exis ia, en cambio, en e ex o y edi icio: un bap is e io del que la insc ipción ponde a el sa- c amen o que en 61 se adminis aba. 13. ILCV 1840. CLE 320. 90 = CIL XI 259 ACCIPE SANCTE LIBENS PARVVM NE DESPICE CARMEN PAVCA TVae LAVDI NOSTRIS DICENDA LOQVELIS EVGE SIMON PETRE ET MISSVM TIBI SVSCIPE MVNVS IN QVOD SVMERE TE VOLVIT REX MAGNVS AB ALTO 5 SVSCIPE DE CaeLO PENDENTIA LINTEA PLENA MISSA PETRO TIBI HaeC DIVERSA ANIMALIA Po TANT QVae MAc ARE DEVS TE MOX ET MANDERE IVSSIT IN NVLLIS DVBITARE LICET QVAE MVNDA CREAVIT OMNIPOTENS GENITOR RERVM CVI SVMMA POTESTAS 10 EVGE SIMON PETRE QVEM GAVDET MENSAREA [sic!] CHRISTI] LVMEN APOSTOLICVM CVNCTOS ORNARE PER ANNOS IN TE SANCTA DEI POLLENS ECCLESIA FVLGET IN TE HRMVM SUae DOMVS FUNDAMENTA LOCAVIT PRINCIPIS aeTHEREI CLARVS PER SECVLA NATVS 15 CVNCTIS CLARA TIBI EST VIRTVS CENSVRA FIDESQVE BIS SENOS INTER FRATRES IN PRINCIPE SISTIS IPSE LOCO LEGeSQVE NOVae TIBI DANTVR AB ALTO QVIS FERA CORDA DOMAS HOMINVM q is PECTORA MVLces] ChRISTICOLASQVE DOCES TV OMNES ESSE PER ORBEM 20 IAMQVE TVIS MERITIS CHRISTI PARAT GLORIA REGNVM 1. Pin u a. 2. 3. Insc ipción en e a, conse ada en manusc i o epig á ico. 4. Segunda mi ad del siglo dc. 5. Regio VIII I aliae. 6. Ra enna. 7. La insc ipción se encon aba en una de las pa edes de 10 que se ha iden i icado como comedo de la casa del obispo Neón (acompa- ñaba a la insc ipción núm. 53 del a iculo de e e encia núm. 3). 8. Hexáme os dac ílicos. 9. C is iano. 10. No une a io. 11. La insc ipción habla del após ol Ped o y de su condición de e- cep o del manda 0 de Dios, pa a con e i se en esa pied a sob e la que enia que e igi se su iglesia. 12. Exis e una elación en e ex o e iconog a ia, po que en la pa ed en que es aba pin ado és e, se ep esen aba la his o ia de Ped o. No exis e, en es e caso, una elación explíci a en e el ex o y la es ancia donde se encuen a (comedo ), a no se que en endamos la p ime a pa e del CLE ( . 1-9) como una ccp opues a>> de o a- ción pa a el o ecimien o de 10s alimen os que allí se omaban. 13. Pikhaus 1987, p. 187. 91 = CIL XI 262 (?) HOC VOTVM CHRISTO SOLVIT CVM PLEBE SACERDOS VICTOR QVI POPVLIS AVxIT AMORE FIDEM PONTIFICI CHRISTO SOLVENT1 VOTA MINISTRAT ALIGERVM CINGENS HAeC LOCA SANCTA MANVS 5 EGREGIVM MIRATVR OPVS SVBLATA VETVSTAS QVae MELIOR CVLTV NOBILIORE REdIT CATHOLICae LEGIS VENIT .... SI QVIS AMATOR MOX REPARATVS ABIT CORPORE CHRISTE TV0 1. Mosaico. 2. Opus essella um. 3. Insc ipción en e a, conse ada en manusc i 0 epig á ico. 4. P ime a mi ad del siglo VI dc. 5. Regio VIIZI aliae. 6. Ra enna. 7. La insc ipción se encon aba encima del cibo ium de la Basíiica U siana. 8. Dis icos elegíacos. 9. C is iano. 10. No une a io. 11. La insc ipción con iene la dedicación de la es au ación que ea- lizó en la Basílica U siana el obispo Víc o . 12. Desconocemos cualquie elación en e ex o e iconog a ia. En cambio exis e una elación e iden e en e el mismo y el edi icio, del que el CLE nos p ecisa su es au ación y quién la e ec uó. 13. Pikhaus 1987, p. 187. 92 = CIL XI 264 HIC PETRVS IVNIOR CHRISTI p aeCEPTA SECVTVS VT DOCVIT SACRIS MORIBVS EXIBVIT HaNC QVOQVE FVNDAVIT MIRANDIS MOLIBVS ARCEM NOMINIS IPSE SVI HaeC MONVMENTA DEDIT 5 HVIVS POST OBITVM AVRELIANVS GESSIT HONORES POST HVNC ANTISTES EXTITIT ECCLESIVS HINC FVIT VRSICINVS SEQVITVR POST ORDINE VICTOR TEMPORIBVS IVNIOR MAXIMIANVS ADEST is POLENSIS ERAT CHRISTI LEVITA PROFVNDVS 10 LEGE DEI MISERANS ET PIETATE BONVS QVEM DEVS IPSE VIRVM DECORAVIT CVLMINE SACRO ECCLESIaeQVE SVae PONTIFICEM STATVIT IPSE AVTEM FACTIS PROPRIIS Sci NON MERVISSE CVLMEN APOSTOLICVM SED PIETATE DEI 1. Pin u a. 2. 3. Insc ipción en e a, conse ada en manusc i a epig á ico. 4. Mediados del siglo VI dc. 5. Regio VZZZ Z aliae. 6. Ra enna. 7. La insc ipción se encon aba en el episcopio deco ado po el obispo Maximiano. 8. Dis icos elegiacos. 9. C is iano. 10. No une a io. 11. El ex o hace un epaso de 10s an eceso es de Maximiano en el obispado de Ra enna, desde Ped o has a 61 mismo. 12. Exis e una cla a elación en e el CLE y la iconog a ia, pues és a o ecia 10s e a os de 10s obispos que el ex o menciona. Po o a pa e, ambiCn exis e una elación en e ex o y edi icio, pues o que se a a de un episcopio. 13. Pikhaus 1987, p. 188. 93 = Monceaux 8, núm. 2 13 ........ [sluo sump u.. . ..... [cil cumda ...... .......... sim al[l]en e .. ... ....... m pauci pene alia conde e ..... 5 .... [qluae coeun [lal e e ex u oque decen e[s] ..... [p] aesc ips .... me is inis o sa dedisse ... men, memo[ an]de mihi, can abe e sem[pe ] ... e. . [ lalebis a que o .... ..... ne p o .. ..... 10 ............. a co ona. 1. Mosaico. 2. Opus essella u n. 3. Insc ipción agmen ada, apenas legible. 4. ? 5. Mau e ania Caesa iensis. 6. Rusguniae (Ma i ou). 7. El mosaico se encon aba jun o al ábside de la basílica de Ma i ou, en el co 0 de la misma, p olongación de la na e cen al. 8. Mé ica hexáme ica. 9. C is iano. 10. No une a io. 11. De 10s pocos agmen os in eligibles de la insc ipción, en endemos que es a hacia e e encia al p opio edi icio y, quizás, como apun- an Monceaux y Gsell, al paso po el co o, de una sac is ia a la o a ( . 5, <<. . . la e e ex u oque,,) de la basílica (si uadas lanqueando p ecisamen e el co o). Po o a pa e, el e so 1 quizá nos indica a el nomb e de quién su aga a 10s gas os de es a pa e del pa i- men o basilical (<<suo sump u>>). 12. Según las desc ipciones de la iconog a ia ce cana a la insc ipción, pensamos que la di isión po paneles del mosaico impide pode conje u a alguna elación ex o-iconog a ia (el panel de la ins- c ipción con iene an s610 deco ación de án o as). Si en endemos que el ex o habla del paso de una sac is ia a la o a, podemos de- ci , en cambio, que si exis e una elación con el edi icio: la ins- c ipción es a ia indicando alguna pa e del mismo. También ayu- dan'a a es ablece esa elación el e so 1, si en endemos que nos hablaba de quién habia pagado esa pa e del pa imen o musi o. 13. S. Gsell, Les monumen s an iques de I'Algé ie, Pa is, 1901, p. 225. 94 = Monceaux 8, núm. 214 Pax in an[ i is am] jan[uam e emelan i. 1. Mosaico. 2. Opus essella um. 3. Insc ipción agmen ada, legible. 4. Segunda ni ad del siglo dc. 5. Mau e ania Caesa iensis. 6. Sidi-Femch. 7. La insc ipción o maba pa e del pa imen o musi o de una capi- lla exca ada en Sidi-Femch, jun o con la insc ipción núm. 95 (inc. [Hic Domin10 nos o ...). No poseemos mis p ecisiones. 8. Hexáme o dac ílico. 9. C is iano. 10. No une a io. 11. La insc ipción deseaba la paz a quien en a a o salie a del emplo. Po es a azón, pa ece cie amen e 1Ógico supone que se encon- a a en una zona de acceso al mismo. 12. La única elación que obse amos se en abla en e la insc ipción y 10s usua ios del emplo, a quienes desea la paz. No emos, en cambio, elación alguna en e el ex o y la iconog a ia ce cana a 61: una pan e a pe siguiendo gacelas en e palme as. 13. CIL VI11 927 1. 95 = Monceaux 8, núm. 214 (el ex o en quasi- e so; la p osa p ocede de CZL VI11 927 1). [Hic Domin10 nos o placens Sabina, bea o [Lau en] io ma i i o um eddidi CONPLETO aedi icI0 DIE XIIII KAL. IVL (palma) HIC EST IANVARII il11 EIVS MEMORIA QVI VIXIT ANN. XLVII M.V quiesCIT IN PACE VI ANN PROVINC.CCCCX/ll I11 SO LVCIS IIIIIIIOSTVLAVIT lll/l/l 1. Mosaico. 2. Opus essella um. 3. Insc ipción agmen a ia, legible. 4. Segunda mi ad del siglo dc. 5. Mau e ania Caesa iensis. 6. Sidi-Fe mch. 7. La insc ipción o maba pa e del mismo pa imen o que la núm. 94 (inc. Pax in an i is am ...), en una capilla de Sidi-Fe mch. No poseemos mi s p ecisiones. 8. El inicio de la insc ipción es hexamé ico, bá ba o (has a el inicio del ex o en mayúscula, en p osa). 9. C is iano. 10. No une a i0 (el CLE: jel ex o en p osa es un epi a io!). 11. La insc ipción quasi-mé ica con iene la dedicación de un ex- o o al má i Lo enzo. 12. No pa ece exis i elación en e el ex o y la iconog a ia, pe o si en e el mismo y el edi icio: si unimos el con enido mé ico con el p osaico, podemos en ende que Sabina hab ía cumplido una p omesa le an ando una capilia en hono del má i Lo enzo y en ecue do de su hijo Janua ius. 13. CILVIII9271. 96 = Monceaux 8, núm. 216 (?) 1. Mosaico. 2. Opus essella um. 3. Insc ipción agmen ada, ilegible. 4. Siglo dc. 5. Mau e ania Caesa iensis. 6. Tipasa. 7. Es e agmen o de insc ipción se encon aba en la pa e cen al de la base del al a de la basílica de Alejand o, en un pa imen o que cub ía las umbas de 10s obispos de Tipasa, an eceso es de Ale- jand o, y la suya p opia. 8. Mé ica hexamé ica (?). 9. C is iano. 10. Fune a io. 11. Po el luga donde se encon aba la insc ipción y el nomb e que nos da (el del obispo que asladó allí 10s cue pos de sus an ece- so es), pa ece lógico supone que la g an insc ipción que ocupaba esa pa e del pa imen o basilical con enia (p obablemen e en más de diez e sos) 10s nomb es de esos obispos. 12. La insc ipción enia elación con el edi icio, po cuan o nos iden- i icaba el <<con enido>> de una pa e del mismo. 13. CIL VI11 20904. 97 = Monceaux 8, núm. 220 1.1 .... 1.2 .... MVS 1.3 .... INIQVIS 1.4 .... EM FILI 1.5 .]..q]VE SECVTVS 1.6 .... nI 1.7 .... V 1.8 .... IEN 1.9 aUne palme, en cubes ouges>> 1.10 ..MPI..SVNT SANCITA LAVAC[ a] 1. Mosaico. 2. Opus essella u n. 3. Insc ipción agmen ada, ilegible. 4. Siglo dc. 5. Mau e ania Caesa iensis. 6. Tipasa. 7. La insc ipción se encon aba en el ángulo NO del pa imen o del bap is e i0 adjun o a la basílica de Alejand o en Tipasa. 8. Hexáme os dac ílicos. 9. C is iano. 10. No une a io. 11. Po el luga donde se encon aba el ex o y po el inal de uno de sus hexáme os (cc ... sun sanc a la ac a~), pa ece lógico supone que el con enido aludía al bap is e i0 y al sac amen o que.en 61 se dispensaba. 12. La insc ipción no pa ece ene elación con la iconog a ia del mo- saico (mo i os geomé icos y ege ales), pe o sí con el edi ici0 que la albe gaba y con su uso li ú gic0 (no podemos da más p e- cisiones, po azones ob ias de agmen a iedad del ex o). 13. CIL VI11 20910. 98 = Monceaux 8, núm. 222 1.1 .... ides. 1.2 ...... a sac( a) po [es as] 1.3 ..... magni ica Domi[num] 1.4 ..... sic aula Dei, sic 1.5 ....[g l]o iosus hom[o]. 1. Mosaico. 2. Opus essella u n. 3. Insc ipción agmen ada, ilegible. 4. Siglo dc. 5. Mau e ania Caesa iensis. 6. Tipasa. 7. La insc ipción se encon aba en una de las dependencias del bap- is e i~ adjun o a la basílica de Alejand o. 8. Mé ica hexamé ica. 9. C is iano. 10. ? 11. ? 12. ? 13. CIL VI11 20912. 99 = ICVR II,l, p. 134, núm. 4 Aula dei cla is adia speciosa me allis In qua plus idei lux p e iosa mica Ma y ibus medicis populo spes ce a salu is Veni e ex sac o c e i hono e locus 5 Op uli hoc domino elix an is i e dignum Munus i a e he ia i a in a ce poli. 1. Mosaico. 2. Opus essella u n. 3. Insc ipción en e a, conse ada en manusc i 0 epig á ico. 4. ? 5. V bs Roma. 6. Roma. 7. El mosaic0 se encon aba en el ábside de la iglesia de 10s San os Cosme y Damián. 8. Dis icos elegíacos. 9. C is iano. 10. No une a io. 11. La insc ipción alaba la cualidad de la cons ucción en que se en- cuen a y la capacidad sal ado a de la e c is iana pa a con sus ie- les. 12. El p ime dis ico del CLE iene una cla a elación con el edi ici0 donde se encuen a, del que desc ibe su belleza. Desconocemos, en cambio, elación en e ex o e iconog a ia. 13. ICUR 11, 1, p. 134, núm. 4.